Esas No: 2017/501
Karar No: 2018/3978
Karar Tarihi: 10.04.2018

**17. Hukuk Dairesi         2017/501 E.  ,  2018/3978 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

BİRLEŞEN DAVA

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davacı ile davalı ... Grup Ener. İnş. Tar. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti ve dahili davalı ... Enerji Elekt. İnş. Hayv. Tic. Ltd. Şti vekillerince talep edilmiş, davalı ... Grup Enerji İnş. Tar. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 10.4.2018 Salı günü davacı vekili Av. ... ile davalı ... Grup Ener. İnş. Tar. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti vekili Av. ... ve davalı ... Enerji Elekt. İnş. Hayv. Tic. Ltd. Şti vekili Av. ... geldi. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkilinin ... İnşaat Elektrik Taahhüt Tic. Ltd.Şti'den alacaklı olduğunu, bu alacağı nedeniyle yaptığı ... takibi sırasında alacaklarını karşılayacak haczi kabil mallarının bulunmadığını, dava konusu ... parseli 15.04.2013 tarihinde davalı ...'a, ... parseli 15.04.2013 tarihinde ...ne, ... parseli yine aynı tarihte davalı ... Enerji Tarım Hayvancılık İnşaat Gıda Danışmanlık San Ve Tic. Ltd.Şti'ne devrettiğini belirterek, yapılan bu tasarrufların iptalini talep etmiş, ikinci açılan dava ile de bir başka takip dosyası yönünden aynı tasarrufların iptalini istemiş, davalar arasında irtibat bulunduğundan mahkemece birleştirilmiştir.

Davalı ... Grup Enerji İnşaat Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti vekili, müvekkilinin dava konusu ... parseli 15.02.2012 yılında 10 yıllığına kiraladığını, TKDK tarafından projenin kabul edildiğini, IPARD programı fonlarının tahsisine dair sözleşme imzalandığını, yükleniciler ile inşaat ve makine yapım sözleşmeleri yapıldığını, 28.12.2012 tarihinde yapı kullanma izin belgesi alınıp hayvan tedarik edilerek çiftliğin işletmeye alındığını, 20 yıl şirketleri lehine üst hakkı bulunduğunu, 14.12.2012 tarihinde arazinin ... tarafından ... İnşaat Ltd.Şti.ne satıldığını, 1.500.000,00 TL harcanarak yapılan keçi çiftliği bulunan arazinin ilgili malik tarafından taraflarına satılarak satış bedelinin ödendiğini, satışın gerçek olduğunu, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., ... parseli hayvancılık yapmak için aldığını ancak üst hakkı sahibi firma ile görüşmeleri neticesinde ilgili firmanın yatırım planı ve üst hakkı nedeni ile davalı ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic Ltd.Şti'ne sattığını, taraf sıfatının bulunmadığını belirtmiştir.

Davalı ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti vekili, ... parseli borçlu şirketten değil davalı ...'dan satın alındığını ve müvekkilinin iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Elektrik Taahhüt Tic. Ltd. Şti ve ... Enerji Tarım Hayvancılık İnşaat Gıda Danışmanlık San Ve Tic. Ltd.Şti, duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, davalı borçlu şirket ile diğer davalı şirketler ve davalı ... arasında aynı tarihli taşınmaz satışlarının çeklerin vade tarihinden hemen sonra yapılarak borçlu şirkete ait malların elden çıkarıldığı, borçlunun haczi kabil malının bulunmadığı, borçların doğumunun tasarruf tarihinden öncesine dayandığı, 15.04.2016 tarihli satışlardan sonra 18.04.2016 tarihinde ... takibinin başladığı, borçlu şirket ile üst hakkı sahibi diğer davalı şirketlerin davalı borçlu şirketin durumunu bilebilecek durumda olduğu, MYK Enerji Ltd.Şti. müdürünün borçlu Eker Firması şantiye şefi olduğu, önce davalı borçlu ... Ltd.Şti'nce taşınmazların satın alındığı, daha sonra üst hakkı tesis edilerek yatırıma dönük kredi kullandırıldığı, çeklerin vadesi gelince taşınmazların üst hakkı bulunan firmalara alacaklılardan kurtulmak amacıyla devredildiği, tasarrufun iptaline konu şartların oluştuğu nazara alınarak ... 5. ... Müdürlüğü'nün 2013/5891 sayılı borçluya tebliğ edilerek kesinleşen takip dosyasına yönelik olarak açılan asıl davanın kabulüne, birleşen dosyada ise ... 5. ... Müdürlüğü'nün 2013/9665 sayılı dosyasında takip konusu edilen 09.05.2013 gün ve 39.383,00 TL, 22.05.2013 gün ve 50.000,00 TL, 29.05.2013 gün ve 64.410,00 TL bedelli çekler toplamı 170.609,15 TL toplam alacağın tahsili için ... takibi başlatıldığı, haciz sırasında borçlunun adresten taşındığından haciz işlemi yapılamadığı, ... dosyasından takibin kesinleşip kesinleşmediğinin anlaşılamadığı, borçlunun acz içinde olduğunun bu ... dosyasına yönelik olarak tespit edilemediği, dava şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından bahisle birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalılar ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti ve ... Grup Enerji İnşaat Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.nun 277 ve devamı maddelerine dayalı tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı vekili ve davalılar ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti ve ...vekilinin aşağıda yazılı bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-a)İİK'nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri ... yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nispi nitelikte, yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki ... takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda, mahkemece red kararı verilen birleşen dosyanın dayanağı ... 5.... Müdürlüğü'nün 2013/9665 sayılı takip dosyasında, borçlu şirkete ödeme emrinin Tebligat Kanunu'nun 35.maddesine göre tebliğ edilerek

kesinleştiği, dosyada bulunan 10.06.2013 tarihli haciz tutanağında, borçlunun adresi terk ettiği ve hacze kabil mal olmadığı tesbit edilmiştir. Haciz yapılan adres borçlu şirketin, ödeme emrinin tebliğ edildiği ticaret sicil adresidir. Borçlunun başka bir adresi de bulunmamaştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.03.2005 tarih, 2005/15-100-119 sayılı kararına göre de; borçlu hakkında aciz vesikası alınmamakla birlikte borçlu kayıp ve adresi saptanamıyorsa, saptanan adreslerinde de icraca haciz yapılamıyorsa bu takdirde dahi aciz hali gerçekleşmiş sayılır.

Bu durumda birleşen dava yönünden takibin kesinleştiği ve borçlunun aciz halinin mevcut olduğu kabul edilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

b)Kabule göre ise, birleşen dava takibin kesinleşmediği ve borçlunun aciz halinin olmadığı gibi dava koşulları yönünden red edildiğine göre karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2.maddesine göre maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile nisbi vekalet ücreti takdir edilmesi de isabetli değildir.

3-a)Davacının, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri ... yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan İİK.'nın 283/1. maddesi gereğince taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir. Bu halde iptaline karar verilen taşınmaz üzerinde tasarrufun iptali davasından önce var olan haciz ve sınırlı ayni hak sahiplerinin hakları varlıklarını korumaya devam eder ve taşınmaz bu yükümlülükleri ile satışa çıkarılarak, yapılacak sıra cetveline göre para paylaşımı yapılır. Taşınmazı yeni maliki de taşınmazı üzerindeki sınırlı ayni haklar ile birlikte satın almış olur. Yani önceki sınırlı hak sahipleri yeni malike karşı haklarını korumaya devam ederler.

Somut olayda, dava konusu taşınmazlar üzerinde davalı üçüncü kişiler ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic. Ltd.Şti, ... Grup Enerji İnşaat Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti ve ... Enerji Tarım Hayvancılık İnşaat Gıda Danışmanlık San. ve Tic. Ltd.Şti'nin üst hakları olduğundan taşınmazların sınırlı ayni hak olan üst

hakkı ile yükümlü olarak satışına karar verilmesi gerekir. Anılan davalıların üst haklarına istinaden yapmış olduklarını iddia ettikleri yapı ve tesislerin belirlenmesi, davalıların borçlunun mali durumunu bilmeleri nedeni ile taşınmazın gerçek değerinin tesbiti ve tapu satış bedeli ile oranlanması bu dava açısından önemli olmadığından, mahkemenin gerekçesinde böyle bir tesbite yer vermesi de isabetsizdir. Davalı üçüncü kişiler, bu haklarını her zaman ve son olarak taşınmazların satış aşamasında ileri sürmeleri mümkündür.

b)Mahkemenin taşınmaz üzerindeki yapılar yönünden bir tesbit yapması yerinde olmadığı gibi bu tesbite istinaden, yapı değerleri üzerinden davalı aleyhine vekalet ücreti hükmedilmesi de hatalı olmuştur.

Tüm bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenler davacı ve davalılar ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic Ltd.Şti ve ... Grup Grup Enerji İnşaat Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 1.630,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ... Grup Grup Enerji İnşaat Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti ve ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic Ltd.Şti'ye verilmesine, 1.630,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Grup Grup Enerji İnşaat Tarım Hayvancılık Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti ve ... Enerji Elekt. İnş. Taah. ve Tic Ltd.Şti alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı ve davalılara geri verilmesine 10.04.2018 günü oybirliği ile karar verildi.