Esas No: 2008/6638
Karar No: 2008/10061
Karar Tarihi: 07.07.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/6638 E.  ,  2008/10061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki mera tahsis kararının iptali davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 25.04.2005 gün ve 14134-5111 sayılı bozma kararında özetle: " Davacı ..., Kırşehir ... İl Müdürlüğü mera komisyonunca 11.08.2003 gün ve 152 sayılı kararla Tokluman Kasabasından ... Kocameşe ağaçlandırılmak üzere 92000 m2'lik ham ... vasfındaki taşınmazın mera olarak tahsis edildiğini, oysa bu yerin mera olmayıp 6831 Sayılı Yasanın 57. maddesi ile Ağaçlandırma yönetmeliğinin 18. maddesi uyarınca ... sayılan yerlerden olduğundan, mera tahsis kararının iptalini talep etmiştir. Mahkemece tarafların 3533 Sayılı Yasanın 4. maddesinde sayılan kurumlardan olması ve davanın tahkime tabi olması nedeniyle davanın görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir. Kural olarak; ... ve Belediye 3533 Sayılı Yasaya tabi kurumlardan olup, aralarında görülecek davalara mecburi hakem sıfatı ile o yerdeki yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından da, 4342 Sayılı Yasanın 13. maddesine göre mera tahsis komisyon kararına karşı açılacak davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra dava konusu taşınmazın mera olup özel ... niteliği kazanmadığından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, mera tahsis komisyonu tarafından düzenlenen mera tahsis kararının iptali istemine ilişkindir.

Davacı ... adına ... Vekili, Kırşehir ... İl Müdürlüğü Mera Komisyonunca ... Beldesi sınırları içinde bulunan 92.000 m2 yüzölçümündeki ham ... niteğindeki taşınmazın mera olarak tahsis edildiğini, oysa; taşınmazın tahsis kararından önce Toklumen Kasabasında ... Müdürlüğünce ... Kocamışa 10/06/2002 tarihinde ceviz ve badem ağaçlandırması için kiraya verildiğini ve kiracı tarafından ağaçlandırılma çalışmasının yapıldığını, bu tür yerlerin 4342 sayılı mera yasasının 5/b maddesi uyarınca herhangi bir belediye veya köy tüzel kişiliği adına mera olarak tahsis edilemeyeceğini, Devletin Hüküm ve Tasarrufu Altında bulunan kadastroda ham ... olarak kadastro harici bırakılan bir yerin mera olarak tahsis edilebilmesi için bu yerin mera olmaya elverişli yerlerden olması ve üzerinde 3. şahıslara ait herhangi bir hakkın tesis edilmemiş olması ve aynı zamanda ...

sayılan yerlerden olmaması gerektiğini, söz konusu taşınmazın 6831 Sayılı Yasanın 57. maddesi ile 23/02/1998 günlü RG no:23267 sayısında yayımlanan Ağaçlandırma yönetmeliğinin 18. maddesi uyarınca ... sayılan yerlerden olup artık 6831 Sayılı Yasa hükümlerine ve ... rejimine tabi olacağından mera tahsisine ilişkin 11/08/2003 gün 152 sayılı Mera Tahsisi Komisyon kararının iptalini istemiştir.

Bozma ilamına uyulmasından sonra yapılan keşiflerde bilgisine başvurulan ..., ziraat ve inşaat mühendisi bilirkişilerinin raporlarında özetle dinlenmiştir. Taşınmazın 1956 yılında yapılan arazi kadastrosunda taşlık niteliğinde tapulama harici bırakılan alanda kaldığını, üzerinde ev ve havuz ile 3 - 4 ve 5 yaşlarında 536 adet ceviz fidanı ... olduğunu açıklamışlardır.

Mahkemece çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede ... kadastrosunun yapılıp yapılmadığı araştırılmadığı gibi, taşınmazın sonradan oluşan niteliğine görede ... rejimine tabi yerlerden olup olmadığı yönündeki yapılan keşifle uzman ... bilirkişiden rapor alınmamıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; çekişmeli taşınmazın 11/08/2003 tarih 152 sayılı mera tahsisine ilişkin karardan önce, Toklumen kasabasında bulunan 92.000 m2 yüzölçümlü taşınmazın Defterdarlık ... Müdürlüğünce 10/06/2002 tarihinde Kırşehir Noterliğinin 4330 sayılı Taşınmaz mal kira sözleşmesi gereğince ... Kocamışa Ağaçlandırılmak üzere 10 yıl süre ile kiralanmış olduğu ve adı geçen sözleşmenin 9 maddesinde “ağaçlandırma ve kontrol işlerinin ... ve ... Bakanlığı tarafından yapılacağı ve 16. maddesinde “bu sözleşmede düzenlenmeyen konularda, 6831 sayılı ... kanunu hükümleri ile Ağaçlandırma Yönetmeliği hükümlerinin uygulanacağı” belirtilmiştir.

Kiracı ... ...’ın sözleşmeye aykırı olarak taşınmaz üzerine havuz ve barınak amaçlı kulübe inşa etmesi üzerine, Defterdarlık ... Müdürlüğünün 07.09.004 gün ve 3938 sayılı ve yine 11.0.2005 gün ve 361 sayılı yazıları ile 10.02.2002 tarihli kira sözleşmesinin feshedildiğinin bildirilmesi üzerine, ... ... tarafından ... aleyhine Kırşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2005/582 esasında kira sözleşmesinin feshine ilişkin kararın iptali istemiyle açılan dava sonucunda mahkemece dava kabul edilerek kira sözleşmesinin feshine dair kararın iptaline karar verilmiş, hüküm Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporu ve mera tahsis komisyon kararından dava konusu taşınmazın mera olduğu ve 6831 sayılı yasa kapsamında özel ... niteliğini de kazanmadığı gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, delillerin takdirinde yanılgıya düşülmüştür. Şöyle ki;

Dosya kapsamından, davaya konu taşınmazın, öncesi Devletin hüküm ve tasarrufu altında tapuda kayıtlı bulunmayan tapulama harici yerlerden iken, ... Müdürlüğünce ağaçlandırılmak üzere ... Kocamışa 10 Haziran 2002 tarihinde kiraya verildiği, ağaçlandırma işlemi başladıktan ve hukuki prosedür tamamlanmak üzere resmi yazışmalar sürerken, taşınmazın bu kez mera tahsis komisyonunca sonraki bir tarihte mera olarak tahsis edildiği anlaşılmaktadır.

6831 Sayılı Yasanın beşinci faslında, ağaçlandırma ve imar işleri başlıklı bölümde yer alan 57. maddesinde “... sahasını artırmak maksadıyla... Devlete ait olup ... yetişme muhiti şartları bakımından elverişli olan yerlerde; köy tüzelkişilikleri ve diğer gerçek ve tüzelkişiler tarafından ... Genel Müdürlüğünce uygun görülecek planlara göre ağaçlandırma yapılabilir.

Köy, kasaba ve şehirler civarında Devlete veya diğer kamu tüzelkişilerine ait arazilerde de gerekli şartlar bulunduğu ve ilgili kuruluşların talebi olduğu veya muvafakatleri alındığı takdirde bu kuruluşlarca tesis edilmek ve bakılmak şartıyla ... idaresince ağaçlandırmalar yapılabilir.

Bu yerler için lüzumlu fidan ile ağaçlandırma planları ve ağaçlandırma ile ilgili yardımlar bedelsiz sağlanabilir. Ağaçlandırılan sahayı ... halinde koruyup idame ettirmeyenlerden izin hakları geri alınır. İmar ihya çalışması yapılacak bozuk koru ve bozuk ... ormanlarda da bu fıkra hükümleri uygulanır. Mülkiyeti hazinede kalmak üzere bu ağaçlandırma sonucu meydana gelecek ormandan faydalanma usulü, bu yasada yer alan hususi ormanlara ait hükümlere göre yürütülür. .... uygulama usul ve esasları ... ... ve Köy işleri Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte gösterilir.”

Yasanın 59. maddesinin birinci fıkrasında “57’nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı yerlerdeki ağaçlandırılmış sahalar, ilgili kamu kuruluşuna teslim edilir ve bunlar hakkında bu yasanın hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlara ilişkin hükümleri uygulanır.

Kendi arazilerinde ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek kişilerle özel hukuk tüzelkişilere, sahipleri tarafından talep edildiği takdirde; plan ve proje yapımında ve bunların uygulamalarında, ... idaresince teknik yardım yapılabilir, plan ve projeleri ... Genel Müdürlüğünce tasdik edilmiş sahaların fidan ihtiyaçları parasız karşılanır. Bunlar hakkında hususi ormanlara ilişkin hükümler uygulanır.”

Aynı Yasanın 63. maddesinin 3. fıkrasında da “...Ağaçlandırma planları ve ağaçlama bilgisine ait türlü yardımlar, ... idaresince parasız yapılır. Plana göre ve müddeti içinde ağaçlandırılan sahalar ağaçlamaya başlanan yıldan itibaren beş yıl sonunda bu ağaçlamayı yapana parasız temlik olunur.” hükümleri bulunmaktadır.

9 Ekim 2003 tarihli 25254 sayılı.... de yayımlanan Ağaçlandırma yönetmeliğinin ilgi maddelerinde,

Devlet Ormanlarında; başlığı altında 5. maddesinde;

“... amenajman planlarında yer alan bozuk ... alanlarında, gerektiğinde verimli ormanlarda ve ... içi açıklıklarda; ağaçlandırma, ... kontrolu, mera ıslahı, ağaç ıslahı, tohum üretimi, ... ve imar ihya çalışmaları Genel Müdürlükçe yapılır veya yaptırılır.

Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak ağaçlandırma, ... kontrolu ve sun’i gençleştirme çalışmalarında ihtiyaç duyulan ... ağacı fidanları ile kamu kurum ve kuruluşlarının, gerçek ve tüzel kişiliklerin yapacağı ağaçlandırmalarda ve kent ağaçlandırmalarında, park bahçe tanziminde ihtiyaç duyulan, boylu, formlu ... ağacı fidanları ile süs bitkisi fidanlarını üretmek amacıyla; Genel Müdürlükçe ... kurulur.

Bu fidanlıkların kurulma esaslarını, üretilen fidanların değerlendirme usullerini Genel Müdürlük belirler.”

... Arazilerinde; başlığı altında 6. maddesinde;

“... alanını arttırmak amacı ile ... Bakanlığı tarafından Bakanlık adına tahsis olunan arazilerde ağaçlandırma, ... kontrolü, ağaç ıslahı, tohum üretimi, ... ve imar ihya çalışmaları Genel Müdürlük tarafından yapılır veya yaptırılır.”

Kamu Tüzel Kişilerine Ait Sahalarda, başlığı altında 7. maddesinde;

“Köy, kasaba, şehirler ve civarında Devlete veya kamu tüzel kişilerine ait arazilerde, ilgili kuruluşun talebi halinde; bakım, koruma işlerini üstlenmesi şartıyla Genel Müdürlük tarafından, öncelik sırasına ve imkânlara göre ağaçlandırma, ... kontrolu ve imar ihya yapılabilir. Bu sahaların proje hazırlama ve uygulama masrafları ilgili kuruluş tarafından karşılanır.”

... Arazilerinde Tespit ve İzin, başlığı altında 9. maddesinde;

“Hazineye ait olup ... Bakanlığınca kiraya verilen veya irtifak ... tesis edilen ve ... kurmaya elverişli olan (V) ve daha ... sınıftaki araziler üzerinde, uygulama projesinde belirlenecek idare sürelerine göre, asli ve odun dışı ... ürünü veren türler kullanılarak gerçek ve tüzel kişilerce özel ağaçlandırma yapılabilir.

Hazineye ait olup, ... Bakanlığınca kiraya verilen veya irtifak ... tesis edilen (I - IV) sınıftaki araziler üzerinde; ..., ..., okaliptüs ve benzeri hızlı gelişen ... ağacı türleri ve ... ...... ... v.b. türler ile gerçek ve tüzel kişilerce özel ağaçlandırma yapılabilir.”

Başvuru ve Projelendirme başlığı altıda 11.maddesinde;

“Özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya ve özel enerji ormanı çalışması yapmak üzere saha tahsisi talebinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler;

Devlet ormanlarından talep edecekleri saha için; sahanın yeri, mevkii ve varsa coğrafi koordinatlarını gösterir harita veya krokiyi ekleyerek bir dilekçe ile ... idaresine,

Hazinenin özel mülkiyetindeki yerlerden talep edecekleri saha için; en son duruma göre düzenlenecek tapu senedinin ve çaplı tasarruf vesikasının bir örneğini, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden talep edecekleri saha için; sahaya ait kroki veya haritayı dilekçeye ekleyerek illerde valiliklere, ilçelerde ise kaymakamlıklara,

Sahipli arazilerinde kredili özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya ve özel enerji ormanı çalışması yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler ise; arazinin geçerli sahiplilik belgesinin onaylı örneğini dilekçeye ekleyerek ... idaresine, başvururlar

Tapulu yerler dışında kalan, zilyetlikle sahiplenilen yerlerde özel ağaçlandırma yapılabilmesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 713 üncü maddesi gereğince zilyedi tarafından açılacak tescil davasında mahkemece verilecek karar ile mümkündür.

Ön etüt raporuna konu saha;

... ise; ... Bölge Müdürlüğünce oluşturulan; ... İşletme Müdürü veya Yardımcısı başkanlığında, ilgili ... İşletme Şefi ve İl ... ve ... Müdürlüğünde ... veya Ağaçlandırmada görevli bir ... mühendisinin katılacağı heyet marifetiyle,

... arazisi veya sahipli arazi ise; İl ... ve ... Müdürlüğünde ... veya Ağaçlandırmada görevli bir ... mühendisi, tarafından 30 gün içinde; özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya veya özel enerji ormanı ön etüt raporu düzenlenir.

Ormanlık alanlar için düzenlenen ön etüt raporu, ... Bölge Müdürlüğünün uygun görüşü ile İl ... ve ... Müdürlüğüne, İl ... ve ... Müdürlüğünce de Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe onaylanan rapor, saha tahsis izni verilmesi için ... Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir. İzin ile ilgili işlemler ... Genel Müdürlüğünce sonuçlandırılarak izin oluru Genel Müdürlüğe ve ... Bölge Müdürlüğüne gönderilir

... arazileri için ön etüt raporu ... Bakanlığınca verilen ön izne dayanılarak ön izin süresi içinde tanzim edilir.

Sahipli ve ... arazileri için düzenlenen ön etüt raporları, İl ... ve ... Müdürlüğünce onaylanır ve ilgilisine teslim edilir.

Özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya ve özel enerji ormanı tesisine konu sahaya ait uygulama projesi, izin sahibi tarafından Genel Müdürlükçe belirlenen tip projeye uygun olarak, ön etüt raporunun onaylandığının ilgilisine tebliğinden itibaren üç aylık süre içinde, serbest ... mühendisine düzenlettirilir. Üç aylık süre içinde projenin teslim edilmemesi durumunda yazılı ikazla iki ay ek süre verilir. Bu süre içinde de projenin teslim edilmemesi durumunda, herhangi bir bildirime gerek kalmadan özel ağaçlandırma izni iptal edilir.

Köy tüzel kişiliğinin özel ağaçlandırma, ... kontrolü ve özel imar-ihya uygulama projesi İl ... ve ... Müdürlüğünce, özel enerji ormanı uygulama projesi ise ... Bölge Müdürlüğünce aynı süre içinde yapılır.

Genel Müdürlüğün uygun görmesi halinde, belde belediyeleri ve tarımsal kalkınma kooperatiflerinin uygulama projeleri de idarece yapılabilir.

Özel ağaçlandırma çalışmalarında, teknik ve ekonomik nedenlerden dolayı uygulamanın yapılabilirlik durumuna göre proje yıllık dilimlere bölünebilir ve bu durumda krediye esas yatırım giderleri cetveli, projesindeki iş programında belirtilen uygulamanın yapıldığı yılın birim fiyatına göre, İl ... ve ... Müdürlüğünce yeniden düzenlenip, onaylanarak Genel Müdürlüğe gönderilir.

... Bakanlığınca, Hazineye ait araziler için kira sözleşmesi veya saha tahsisi onaylı uygulama projesine dayanılarak yapılır.

Projenin yatırım giderleri ile krediye esas yatırım giderleri hesabında Genel Müdürlük birim fiyatları kullanılır.

Özel ağaçlandırma, ... kontrolü ve özel imar-ihya uygulama projeleri İl ... ve ... Müdürlüğünce, özel enerji ormanı uygulama projeleri ise ... Bölge Müdürlüğünce onaylanır.

10 hektardan ... sahalar için ön etüt raporuna göre uygulama yapılır. Ayrıca uygulama projesi düzenlenmez.

Uygulama projesinde belirtilen türler dışındaki herhangi bir türle özel ağaçlandırma yapılmasının uygun olduğunun veya hukuki, idari, teknik ve sosyal nedenlerle proje sahasının tamamında veya bir kısmında çalışılamadığının İl ... ve ... Müdürlüğünce tespit edilmesi durumunda, Genel Müdürlüğün onayı alındıktan sonra, saha tahsis revizyonuna veya proje revizyonuna gidilebilir. ... alanlarındaki saha tahsis revizyonu heyetine işletmesinden bir teknik elemanın katılması zorunludur.”

Saha Teslimi başlığı altında, 12. maddesinde;

“... alanları, ... arazileri ve sahipli arazilerde tesis edilecek özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya ve özel enerji ormanına ait onaylı uygulama projesinin veya uygulama projesi yerine geçen ön etüt raporunun onaylandığının ilgilisine tebliğinden sonra idarece noter onaylı taahhüt senedi alınır. Taahhüt senedinin 30 gün içinde idareye teslimi zorunludur.

Saha üzerinde değerlendirilebilir ... ... varsa, 60 gün içinde ilgili ... İşletme Müdürlüğünce 6831 sayılı ... Kanunu hükümleri doğrultusunda değerlendirilip, "saha teslim tutanağı" düzenlenerek gerçek ve tüzel kişilere saha teslimi yapılır.

Hazineye ait arazilerde kiraya verilen veya irtifak ... tesis edilen sahaların ilgilisine teslimi mahalli ... Müdürlüğünce yapılır.

Saha tesliminin yapılmasını müteakip, saha teslimini yapan kurum, saha teslim tutanağının bir nüshasını İl ... ve ... Müdürlüğüne gönderir.”

İzin Önceliği ve Saha Büyüklüğü başlığı altında 13. maddesinde;

“Ormanlık sahalarda saha tahsisi öncelikle;

a) Sahanın mülki hudutları içerisinde bulunduğu köy, belde veya belediye tüzel kişiliklerine,

b) Köy halkının hane sayısının en az %51 inin üye olduğu tarımsal kalkınma kooperatiflerine,

c) Köy veya belde nüfusuna kayıtlı olup o yerde oturan gerçek kişilere,

d) Asli ve odun dışı ... ürününü hammadde olarak tüketen en yakın sanayi kuruluşuna,

e) 4122 sayılı Milli Ağaçlandırma ve ... Kontrolü Seferberlik Kanunu ile ağaçlandırma yapmak sorumluluğu verilen kamu kurum ve kuruluşlarına,

f) Köy veya belde nüfusuna kayıtlı olup o yerde oturmayan gerçek kişilere,

g) Diğer gerçek ve tüzel kişilere,

verilir.

Sahipli arazilerde 0,5 hektar, ... alanlarında 3 hektar, ... arazilerinde ise 2 hektardan ... olan yerler özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya ve özel enerji ormanı tesisine konu edilemez.

Ancak, ... arazilerinden imar planı içinde kalan ve ağaçlandırılacak alan olarak ayrılan sahalarda 2 hektar saha büyüklüğü aranmaz.

... alanlarında ve ... arazilerinde gerçek ve tüzel kişiliklere bir defada en fazla 300 hektar saha için özel ağaçlandırma izni verilebilir.

Yukarıda belirlenen miktarları aşmamak ve aynı İl ... ve ... Müdürlüğünün çalışma sınırları içerisinde kalmak kaydıyla, ... arazilerinde ilçe, ... alanlarında ... İşletme Şefliği sınırları esas alınarak, birden fazla parçalı arazinin tahsisi yapılabilir ve bunlar için idari şartlar uygun olması halinde tek bir uygulama projesi düzenlenir.”

Özel ... Fidanlığı Tesisinde Uyulacak Esaslar başlığı altında 16. maddesinde;

“Devlet ormanlarında özel ... fidanlığı kurulmasına izin verilmez.

Sahipli arazilerde ve ... arazilerinde özel ... fidanlığı kurulabilir. ... kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; ... kuracakları arazinin mevkiini, alanını, üretecekleri fidan türlerini belirttikleri dilekçelerine, arazinin harita veya krokisini ekleyerek, ... arazilerinde valilik veya kaymakamlıklara, sahipli arazilerde ise İl ... ve ... Müdürlüğüne başvururlar.

Müracaat üzerine, ... ve su analiz raporları dikkate alınarak serbest ... mühendisi tarafından 3 ay içinde "özel ... kuruluş raporu" düzenlenir. Bu rapor Genel Müdürlükçe onaylanır.

Özel ... fidanlıkları 1 hektardan ... olamaz.”

Uygulama, İzleme ve Denetim, başlığı altında 18. maddesinde;

“Özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya, özel enerji ormanı ile özel ... tesis çalışmaları, izin verilen gerçek ve tüzel kişilerce gerçekleştirilir. Ancak, masrafları kendilerince karşılanmak şartı ile talepleri halinde köy tüzel kişilikleri, tarımsal kalkınma kooperatifleri ve belediyelerin özel ağaçlandırma uygulamaları idaremizce yapılır veya yaptırılabilir.

Proje uygulamasına saha teslim tarihinden itibaren idarece kabul edilebilir bir sebep dışında 30 gün içinde başlanır.

Özel ağaçlandırma çalışmalarında idarece kabul edilebilir bir mazeret dışında, onaylı uygulama projesindeki iş programı sürelerine uyulması esastır.

Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesis edilen sahalarda ilgilisine ait olan faydalanma hakları ipotek edilemez.

Bu Yönetmelik hükümlerine göre tesis edilen özel ağaçlandırma, ... kontrolu, özel imar-ihya, özel enerji ormanı ve özel ... tesisi ile ilgili iş ve işlemler İl ... ve ... Müdürlüğünce yürütülür.

İl ... ve ... Müdürlüğünce oluşturulan ve üç teknik elemandan meydana gelen denetleme komisyonu tarafından tüm sahalar yılda bir defa kontrol edilerek, Genel Müdürlükçe belirlenen örnek dispozisyona göre düzenlenecek "uygulama izleme cetveli" her yıl sonunda Genel Müdürlüğe gönderilir.

Onaylı uygulama projesinde belirtilen teknik esaslara uygun hareket etmediği komisyonca tespit edilenler, İl ... ve ... Müdürlüğünce yazılı olarak ikaz edilir. İkazın gereğinin idarece kabul edilebilir bir sebep dışında 6 ay içinde yerine getirilmesi zorunludur.

Özel ağaçlandırma, ... kontrolü, ..., imar-ihya ve enerji ormanı tesisi çalışmalarına ilişkin teknik esaslar yürürlükteki mevzuata aykırı olamaz.

Özel Ağaçlandırma İzninin Kaldırılması, başlığı altında 19. maddesinde;

“Denetim komisyonunca yapılan denetim sonucu, uygulama projesine uygun olmadığı tespit edilen hususların giderilmesi için İl ... ve ... Müdürlüğünce yapılan ikazın gereğini, idarece kabul edilebilir mazeret dışında 6 ay içinde yerine getirmedikleri tespit edilenlerin denetim komisyonunun teklifi üzerine, saha tahsisi / kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.

İdarece geçerli bir mazeret dışında;

Proje onayının ilgilisine tebliğinden itibaren 30 gün içinde noter onaylı taahhütnameyi idareye vermedikleri,

Tahsise konu sahayı işletmesince boşaltılmasını takiben 30 gün içinde teslim almadıkları,

Sahanın teslim alınmasından itibaren 30 gün içinde işe başlamadıkları,

Tesis edilen ormanı, amacına göre belirlenen süre sonuna kadar ... olarak devam ettirmedikleri,

İl ... ve ... Müdürlüğünce tespit edilenler, yazılı olarak ikaz edilir. İkazın gereğini tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yerine getirmeyenlerin saha tahsisi / kira sözleşmesi ve uygulama projesi iptal edilir.”

Planlama ve Faydalanma Esasları, başlığı altında 20. maddesinde;

“Bu Yönetmelik hükümlerine göre ağaçlandırılan sahalar, dispozisyonu ... Genel Müdürlüğünce belirlenen, serbest ... mühendisinin tanzim edeceği işletme planına göre işletilir. İşletme planları ... İşletme Müdürlüğünce tasdik edilir. Köy tüzel kişiliklerince ağaçlandırılan sahaların işletme planları, ... İşletme Müdürlüğünce yapılır ve onaylanır.

İşletme planına göre elde edilen her türlü ... ürünü hak sahibi tarafından değerlendirilir.

Gerçek kişilerin ölümü halinde, yararlanma ... kanuni mirasçılarına intikal eder. Ancak, mirasçıların bu haktan istifade edebilmeleri, ölen kişinin yükümlülüklerini aynen kabul etmeleri şartına bağlıdır.”

Kredilendirme Esasları, başlığı altında 21. maddesinde;

“Bu Yönetmelik esaslarına göre; ağaçlandırma, ... kontrolü, enerji ormanı tesisi, imar-ihya yoluyla kurulan özel ormanlar ve özel ... fidanlıkları için talep halinde, Genel Müdürlükçe yayımlanmış olan "Ağaçlandırma ve ... Kontrolü Hizmetlerine İlişkin Esas ve Usullere uygun olarak kredi verilebilir.”

Ağaçlandırma Sahalarının Devredilmesi, başlığı altında 22. maddesinde;

“Bu Yönetmelik hükümlerine göre ağaçlandırılan sahaların izin irtifak hakları; Bakanlıkça uygun görülmesi ve ... olarak statüsünün devamını sağlamak üzere noterden onaylı taahhütname verilmesi kaydıyla, üçüncü şahıslara veya ortaklar arasında birbirlerine devredilebilir. Devredilen sahalarda tahsis işlemleri ilk tahsisin yapıldığı yıldan başlatılır. Kullandırılan kredi iki muteber müşterek ve müteselsil kefil tarafından imzalanacak borç senedi veya banka teminatı veya gayrimenkul ipoteği verilmesi koşuluyla devredilebilir. Ek kredi tahsisi yapılmaz.”

Sahaların Korunması ve Suçların Takibi, başlığı altında 23. maddesinde;

“Bu Yönetmelik hükümlerine göre ağaçlandırılan, ... kontrolü, enerji ormanı tesis edilen ve imar-ihya çalışması yapılan sahalarda işlenen ... suçlarının takibi, 6831 sayılı ... Kanunu hükümlerine göre yapılır.

Özel ağaçlandırma, ... kontrolü, özel imar-ihya ve enerji ormanına konu sahaların korunması Devletin kontrol ve denetimi altında sahipleri tarafından yapılır.” denilmek suretiyle Ağaçlandırma işleminin usul ve esaslarını ve tabi olduğu rejimi anlatmaktadır.

Tüm bu yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucu gerek özel mülkiyete ait gerekse kamuya ait taşınmazlarda ağaçlandırma faaliyetinin, yalnızca ... Yönetimi tarafından yapılması gerekmediği gibi, özel ve tüzel kişilikler tarafından da yasada belirlenmiş koşullar çerçevesinde (11.03.1989 tarih ve 20105 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ağaçlandırma Yönetmeliğinde düzenlenen kurallara göre) ağaçlandırma yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporuna göre, ... Bakanlığı tarafından, öncesi devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olan ve idari işlemle ... adına tapu kaydı henüz oluşturulmayan dava konusu taşınmazın, ağaçlandırılmak üzere, gerçek kişiye tahsis edildiği ve kiraya verildiği, taşınmazın toplam alanının 92.000 m2 olduğu ev ve havuz ile 3 yaşında 270, 4 yaşında 180, 5 yaşında 86 adet olmak üzere toplam 536 adet ceviz ağacı bulunduğu ve sözleşme tarihinden itibaren ağaçlandırıldığı anlaşıldığı gibi bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

O halde, 2002 yılında tahsis ve ağaçlandırma amacına uygun olarak çekişmeli taşınmazın üzerine 3-4-5 yaşlarında ceviz fidanları dikilerek ağaçlandırıldığı, emekle dikilmiş

fidanlar henüz kapalılık oluşturacak kadar büyümemiş olsa bile, kamu hizmeti kavramı içinde ağaçlandırılmış taşınmazın öncesinin ... olmasına gerek kalmadan 6831 Sayılı Yasanın 1. maddesinin “Tabii olarak yetişen ve emekle yetiştirilen ağaç ve ağaççık toplulukları yerleriyle birlikte ... sayılır” hükmü gereğince ... sayılan yerlerden olarak kabulü gerekir. Hazinenin, tapulu taşınmazını ... yetiştirmek üzere 178 sayılı K.H.K.nin 13/d maddesi uyarınca tahsis etmesi halinde, o taşınmaz Hazinenin özel mülkü olmaktan çıkar ve kamu malı niteliğine dönüşür. (Hukuk Genel Kurulunun 03.06.1998 gün ve 1998/8-347 - 394 sayılı ve 12.12.2001 gün 2001/20-1118-2001/1156 sayılı kararları)

O halde; Hazinenin kamu hizmeti amacıyla ağaçlandırma tahsisine dayanılarak, gerçek kişi tarafından ağaçlandırılan taşınmazın bu aşamadan sonra mera olduğundan söz edilemeyeceği gibi mera komisyonu tarafınolarak tahsisi de doğru değildir. Taşınmaz 6831 Sayılı Yasanın ve Ağaçlandırma Yönetmeliğinin ilgili maddelerince, ... rejimine tabi olduğu açıktır. Mahkemece, değinilen yönler gözetilerek davacı Hazinenin açtığı davanın kabulüne mera tespit ve tahsis kararının iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 07/07/2008 günü oybirliği ile karar verildi.