Esas No: 2015/11994
Karar No: 2015/12984
Karar Tarihi: 22.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/11994 E.  ,  2015/12984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin değerden reddine karar verildikten sonra d...ya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2010 yılında 3402 sayılı Kanuna 5831 sayılı Kanunun 8. maddesi ile eklenen Ek - 4. maddesi uyarınca yapılan kullanım ...... sırasında ... ilçesi, ... mahallesi 1612 ada 6 parsel sayılı 1.327,67 m2 yüzölçümündeki taşınmaz 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulamasıyla ... adına ... rejimi dışına çıkarıldığı belirtilerek bahçe niteliği ile ... adına tespit edilmiş, beyanlar hanesine “6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulamasıyla ... adına ... rejimi dışına çıkarıldığı, ... ve ...'ın zilyetliklerinde olduğu” şerhi yazılmıştır.

Davacılar ... ve ... 19.07.2010 tarihli dilekçe ile; 1612 ada 6 parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 2.000 m2 olması gerekirken 1.327,67 m2 olarak tespit edildiğini belirterek eksikliğin giderilmesi istemiyle ... Mahkemesinde dava açmışlardır. ... Mahkemesi 22.05.2012 gün ve 2010/688 E. - 2012/604 K. sayılı ilâmıyla; 1612 ada 5 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen 28.03.2012 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile işaretlenen 09,82 m2 yüzölçümlü kesiminin 1612 ada 6 sayılı parsele eklenmek ...retiyle 1612 ada 6 parselin 1.337,49 m2 yüzölçümlü olarak, 1612 ada 5 sayılı parselin 621,79 m2 yüzölçümlü olarak ... adına tapuya tescillerine, beyanlar hanesindeki şerhlerin aynen devamına, aynı tarihli krokide (A) ve (C) harfleri ile işaretlenen taşınmazlar hakkında ... tespit tutanağı düzenlenmediğinden davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, temyiz edilmeksizin 08.08.2012 tarihinde kesinleşmiştir. Davacılar vekilinin 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca süresinde başvuru... üzerine dava d...yası asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir.

Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucu; fen bilirkişi tarafından düzenlenen 28.03.2012 tarihli rapor ve krokide (A) harfi ile işaretlenen 09,27 m2 yüzölçümlü taşınmazın yol, (C) harfi ile işaretlenen 392,38 m2 yüzölçümlü yerin ... olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; 3402 sayılı Kanunun 5831 sayılı Kanun ile değişik Ek - 4. maddesi uyarınca yapılan düzeltme işlemine ve kullanım ...... sınırlarına itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 1940 yılında 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp kesinleşen ... ......, 1744, 2896 ve 3302 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılıp kesinleşen ..., 2. madde ile 2/B madde uygulamaları ve 12.05.2010 tarihinde yapılıp 29.06.2010 - 29.07.2010 tarih aralığında ilân edilen 3402 sayılı Kanunun 5831 sayılı Kanun ile değişik Ek - 4. maddesi uyarınca yapılan düzeltme işlemi vardır.

Mahkemece verilen karar usûl ve Kanuna aykırı olduğu gibi yapılan inceleme, araştırma ve uygulamada hükme yeterli değildir. Şöyle ki, ... mahkemesince iki, asliye hukuk mahkemesince bir keşif yapılmıştır. 1. keşifte ... bilirkişi olarak görev alan ... yüksek mühendisi ... Öztopbaş tarafından düzenlenen 16.12.2011 tarihli raporda “...3402 sayılı Kanuna 5831 sayılı Kanunun 8. maddesiyle eklenen Ek - 4. madde uyarınca yapılan çalışma ve düzeltme işleminin doğru olduğu...” belirtilmiş, 1. keşifte fen bilirkişi olarak görev alan harita mühendisi ... Özenç tarafından düzenlenen 23.12.2010 tarihli raporda ise “...3402 sayılı Kanuna 5831 sayılı Kanun ile eklenen Ek - 4. madde uyarınca yapılan çalışmanın fiili kullanım durumuna, ... ... haritası ile tutanaklarına uymadığı, davacıların fiilen kullandıkları yerin zeminde tel örgü ile çevrili olduğu, 1989 yılında yapılan 2/B çalışma tutanaklarında 2648 ve 2649 ... noktalarının dere kenarı üzerinde olduğu, dereyi takip ettiği belirtildiği halde Ek - 4 uyarınca yapılan çalışmalar sırasında fiili duruma, koordinatlara, çalışma tutanak ve haritasına aykırı olarak anılan ... noktalarının dere yatağı yerine davacıların fiilen kullanımında bulunan arazinin içine konulduğu, (A) harfi ile işaretlenen 71,97 m2 yüzölçümlü yerin yola, (C) harfi ile işaretlenen 433,45 m2 yerin ...a terk edildiği, (A) ve (C) harfleri ile işaretlenen taşınmazların 1612 ada 6 parsele dahil edilmesi gerektiği”.. belirtilmiş, 2. keşifte fen bilirkişi olarak görev alan harita ve ... mühendisi ... Soylu tarafından düzenlenen 28.03.2012 tarihli raporda; aynı yönde açıklamada bulunulmakla birlikte (A)'nın miktarının 9,27 m2, (C)'nin miktarının 392,38 m2 olduğu açıklanmış, 2. keşifte ... bilirkişi olarak görev alan ... yüksek mühendisi Yardımcı Doç. Dr ...man Devrim Elvan tarafından düzenlenen 29.03.2012 tarihli raporda; “...Çekişmeli yerin 1944 tahdidinde ... Devlet ...ında kaldığı, % 20 eğimli olduğu, üzerinde yabani otların bulunduğu, ... ağacının olmadığı, kuzeyinde yol, güneyinde derenin bulunduğu, 1990 yılında 2/B uygulaması ile ... adına ... sınırları dışına çıkarıldığı, 2003 yılında ise 4999 sayılı Kanun uyarınca 1990 yılında yapılan çalışmalar sırasında 2447 ...'den - 2452 ...'ye kadar olan koordinat değerlerindeki hataların giderildiği, 2008 tarihli orto-foto haritasından ve hava fotoğraflarından 1612 ada 6 parsel ile kuru dere arasında kalan ...a dahil olmayan alana ilişkin farklı sonuçlar çıktığı, bunun sebebinin GPS aletinin uyduların mevcut noktayı görmesine bitişikteki ağaçların gölge yapması ve özellikle orto-foto görüntülerinden bu koyuluğun ...ın devamı gibi algılandığı, doğal olarakta bunun ... noktalarının belirlenmesine ve açı değerlerine hatalı yansıdığı, dava konu... yerde de bu durumun sözkonu... olduğundan hesaplamalarda hataya düşüldüğü, (A) harfi ile işaretlenen 9,27 m2 ve (C) harfi ile işaretlenen 392,38 m2 yüzölçümlü taşınmazların 1612 ada 6 parsele eklenmesi gerektiği...” belirtilmiş, Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan keşifte görev alan ... yüksek mühendisi Prof. ... Karaöz, harita ve ... mühendisi ... Boran ile ... mühendisi ... Demir tarafından ortak düzenlenen raporda ise ; “...3402 sayılı Kanuna 5831 sayılı Kanun ile eklenen Ek - 4. madde uyarınca yapılan çalışmanın fiili kullanım durumuna, ... ... haritası ile tutanaklarına uymadığı, davacıların fiilen kullandıkları yerin zeminde tel örgü ile çevrili olduğu, 1989 yılında yapılan 2/B çalışma tutanaklarına göre 2648 ve 2649 ...'lerin dere kenarı üzerinde olduğu, dereye takip ettiği belirtildiği halde Ek- 4 madde uyarınca yapılan çalışmalar sırasında fiili duruma koordinatlara, çalışma tutanak ve haritasına aykırı olarak dere yatağı yerine davacıların fiilen kullanımında bulunan arazinin içine konulduğu, ... Yönetimi tarafından gönderilen 1/5000 ölçekli İstanbul F22-d -18-b numaralı ... ... haritasında da derenin gözüktüğü, anılan haritada görülen dere esas alındığında (C) harfi ile işaretlenen 320,72 m2 yüzölçümlü taşınmazın ve yol olarak bırakılan (A) harfi ile işaretlenen 9,27 m2 yüzölçümlü taşınmazın davacıların kullanımında bulunan 1612 ada 6 parsel sayılı taşınmaza eklenmesi gerektiği, taşınmaz üzerinde ... ağacı bulunmadığı, fen bilirkişi ... Soylu tarafından düzenlenen 28.03.2012 tarihli raporda (C) harfi ile işaretlenen yerin yüzölçümünün 392,28 m2 olarak belirtilmesinin sebebinin keşif sırasında zeminde bulunan derenin esas alınmasından kaynaklandığı...” belirtilmiştir. Yine davacıların ...ndukları 6100 sayılı HMK'nın 293. maddesi anlamında bilimsel mütalâa niteliğinde bulunan Prof. Dr.Yu...f Güneş tarafından düzenlenen 20.10.2015 tarihli hukuksal ve teknik mütalada ; “...Ek - 4. madde uyarınca yapılan düzeltme işlemi sırasında 1990 yılında kesinleşen 2/B çalışmasında alınan koordinatların ve 2010 yılındaki fiili kullanım durumunun dikkate alınması gerektiği, buna göre (A) harfi ile işaretlenen 71,97 m2 ve (C) harfi ile işaretlenen 388 m2 yüzölçümlü taşınmazların 1612 ada 6 sayılı parsele eklenmesi gerektiği, dere yatağı şevinin (D) harfiyle gösterildiği, 2/B uygulamasına göre gerçek ... sınırının dere yatağı şevinden geçtiği...” açıklanmıştır. Mahkemece hangi rapora değer verildiği belirtilmeden d...ya kapsamına uygun düşmeyen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

D...ya arasında bulunan tüm bilirkişi raporlarında davacılar tarafından kullanılan yerin tel örgü ile çevrili olduğu belirtildiği halde tel örgü ile çevrili alanın ve bu alan içinde kaldığı belirtilen dava edilen yerlerin çapı ve yüzölçümü ayrı ayrı belirlenmemiş, ölçekli kroki üzerinde koordinatlı olarak farklı renklerle gösterilmemiştir. Diğer taraftan tüm raporlarda (A) ve (C) harfleri ile işaretlenen taşınmazların yüzölçümleri ve çapları farklı olarak belirlenmiştir. Bunlardan ayrı her iki mahkemecede çekişmeli yerlerin kim/kimlerin ve ne şekilde kullanımlarında bulunduğu yönlerinde tanık ve yerel bilirkişi dinlenmediği gibi taşınmazlarda ekonomik amacına uygun kullanım olup olmadığı yönünde ... bilirkişiden de rapor alınmamıştır. Yine 1612 ada 6 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde bulunan yola ilişkin haritanın bulunup bulunmadığı Karayolları Genel Müdürlüğünden sorulup var ise getirtilerek yolun güzergahı belirlenmemiş, yolun kadim olup olmadığı, davacılar tarafından ne şekilde ve ne kadar süreyle kullanıldığı yönlerinde tanık ve yerel bilirkişi dinlenmemiştir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yere ait ilk defa o yerde grafik ya da fotogrametri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi ... paftasının orijinal fotokopi örneği getirtilip güneydeki derenin ve kuzeydeki yolun geçtiği yer belirlenmemiştir. Yine çekişmeli taşınmazların eski ve 1985-1990'lı yıllara ait memleket haritaları ve hava fotoğraflarındaki konumları, anılan eski tarihli belgelerde 1612 ada 6 sayılı parselin kuzeyindeki yol, güneyindeki derenin ve güzergahlarının gözüküp gözükmediği belirlenmemiş, gözüküyor ise ekli krokide gösterilmemiştir. Bu durumda tüm raporlar eksik araştırma ve uygulamaya dayalı olduğundan hükme dayanak yapılamaz.

D...ya kapsamından; çekişmeli taşınmazın bulunduğu alanda 1940 yılında 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre ... ......nun yapılıp kesinleştiği, 1989 yılında 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uyarınca sınırlaması yapılmamış yerlerde ... ......, tüm ...larda ... ve 2/B madde uygulamasının yapılıp 27.06.1990 tarihinde ilân edilerek kesinleştiği, 12.05.2010 tarihinde ise ... - ... Mahallesi ... ve Düzeltme Ekibi tarafından 3402 sayılı Kanunun 5831 sayılı Kanun ile değişik Ek - 4/4. maddesi uyarınca ... ve düzeltme işlemi yapıldığı, 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uyarınca yapılan ... rejimi dışına çıkarma haritasındaki çekişmeli yerle ilgili olan 2448 ilâ 2452 ... noktalarında düzeltme yapıldığı, anılan düzeltme işleminde 2003 yılında 6831 sayılı Kanunun 4999 sayılı Kanun ile değişik 9. maddesi uyarınca yapılıp durdurulan düzeltme işleminin esas alındığı, Ek - 4/4. madde uyarınca yapılan düzeltme işleminin kullanım ......yla birlikte 29.06.2010 -29.07.2010 tarih aralığında ilân edildiği, eldeki davanın ise 19.07.2010 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uyarınca yapılan ... rejimi dışına çıkarma işlemlerine ilişkin ... ... çalışma tutanağında “....Doğu yönde 2447, kuzey yönde ... ... tarlası sınırı olan dere kenarına 2448 nolu ... noktaları tesis edildi. 2448 nolu ... noktasından batı yönde dereyi takiple sağda ... ..., ... Meriç, ... ... tarlaları kalarak dere kenarına ... Meriç tarlası sınırına 2449 nolu ... s noktası tesis edildi...” denilmiştir.

Bu durumda (C) harfi ile işaretlenen taşınmazın güneyinde dere bulunup bulunmadığı, dere var ise derenin 2/B uygulaması sırasındaki yatak ve yönünün neresi olduğu hu...slarında duraksama olmuştur. Anılan tereddütün giderilmesine ilişkin iade kararımızın gerekleri de yerine getirilmemiştir.

3402 sayılı Kanunun 5831 sayılı Kanun ile değişik Ek - 4/4. maddesi uyarınca yapılan düzeltme işlemi; tutanaklarla tahdit haritasının çelişmesi hâlinde, haritanın tutanaklara göre düzeltilmesi işleminden ibarettir. Düzeltme işlemi, kesinleşen tahdide aykırı olamayacaktır. Kesinleşen tahdidi hukukî yollar hariç hiçbir merci ve makam değiştiremez. Aksi takdirde ... - ... Mahallesi ... ve Düzeltme Ekibinin hazırladığı 12.06.2010 tarihli teknik rapor ve yaptığı düzeltme işlemi geçerli olmayacaktır.

O halde; çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1940 yılında 3116 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılıp kesinleşen ... ......na, 6831 sayılı Kanunun 3302 sayılı Kanun ile değişik hükümleri uyarınca yapılıp 27.06.1990 tarihinde ilân edilerek kesinleşen ... ve 2/B madde uygulamasına ve 12.05.2010 tarihinde yapılıp 29.06.2010 - 29.07.2010 tarih aralığında ilân edilen 3402 sayılı Kanunun 5831 sayılı Kanun ile değişik Ek - 4. maddesi uyarınca yapılan düzeltme işlemine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilân tutanakları ile çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri ... tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı ilk ... tahdit haritası, ..., ... rejimi dışına çıkarma ve düzeltme haritalarının orijinalinden renkli fotokopi örnekleri, 1985-1990 yıllarına ilişkin memleket haritası ve bu memleket haritasının yapımında esas alınan hava fotoğrafı, çekişmeli taşınmazların bulunduğu alana ilişkin ilk defa grafik yöntemle veya fotogrametri yöntemiyle düzenlenen orijinal ... paftası, halihazır harita, 1612 ada 6 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde bulunan yola ilişkin var ise haritası bulundukları yerlerden getirtildikten sonra mahkemece, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve ... Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda seçilecek iki ... yüksek mühendisi ve bir harita mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşifte 2 Eylül 1986 tarihli ... Gazetede yayımlanan 6831 sayılı ... Kanununa Göre ... ...... ve Aynı Kanunun 2/B Maddesinin Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 54. maddesi uyarınca hazırlanan ... ...... Teknik İzahnamesinin 49. maddesinde yazılı “... sınır noktası ve hatların uygulanmasında tutanaklardan, ... ... haritasından, hava fotoğraflarından, varsa ölçü karnelerinden, nirengi, ...noktalarından yararlanılır. Sınırlama tutanakları ile ... ... haritaları arasında çekişme olduğunda ölçü değerleri ve tutanaktaki ifadeler arazinin durumuna göre incelenir, hangisi daha çok uyum gösteriyorsa ve gerçek duruma uygun ise o esas alınır.” hükmü ile 15.07.2004 tarihli ... Gazetede yayımlanan ... ......nun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin “Teknik İşler” başlıklı Dokuzuncu Bölümde yazılı esaslar gözönünde bulundurularak uygulama yapılmalı, yerel bilirkişi beyanlarına başvurularak yerinde bulunmayan ... sınır noktaları, bulunanlardan hareketle tutanak ve haritalarda yazılı mevki, yer, kişi isimleri ile açı ve mesafelere göre, ... ......, ... ve 2/B madde uygulama tutanak ve haritalarının düzenlenmesinde kullanılan hava fotoğrafları ve memleket haritalarından yararlanılarak, değişik açı ve uzaklıklardaki en az 6 - 7 adet ... sınır noktası bulunup röperlenmeli, anlatılan yöntemle bulunan ilk ... ......, ..., ... rejimi dışına çıkarma ve düzeltme işlemi ile ilgili sınır noktaları aynı ölçeğe çevrilerek, çekişmeli taşınmazın ... ......, ..., ... rejimi dışına çıkarma ve düzeltme haritalarına göre konumu ve 2/B çalışma tutanaklarında belirtilen dere ve kuzeydeki yol genel arazi ... paftası üzerinde, ayrı renkli kalemlerle gösterilip keşfi izleme olanağı sağlanmalı, aynı ya da yakın ... sınır hatlarında, dava konu... edilen parseller varsa, bunların tümü birleşik harita üzerinde gösterir şekilde müşterek imzalı rapor ve kroki alınmalı, ilk ... ... harita ve tutanakları ile ..., ... rejimi dışına çıkarma ve düzeltme haritalarıyla tutanaklarının uyum...z olması halinde yukarıda yazılı Yönetmelikler ile Teknik İzahnamelerde yazılı tutanakların düzenlenmesine esas alınan hava fotoğrafı ve memleket haritası ile desteklenen ve gerçek duruma uygun düşen ... ... çalışma tutanaklara değer verileceği düşünülmeli, dava edilen yerlerin 2/B alanında kaldığının belirlenmesi halinde bu kez taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların kim/kimlerin kullanımında olduğunun sorulması, ... bilirkişiden taşınmazda ekonomik amacına uygun kullanım olup olmadığı yönünde rapor alınmalı, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hu...slar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine 22.12.2015 günü oy birliği ile karar verildi.