Esas No: 2022/4437
Karar No: 2023/2329
Karar Tarihi: 13.06.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/4437 E.  ,  2023/2329 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/627 E., 2022/941 K.

...

...

...

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/570 E., 2021/734 K.

Taraflar arasındaki asıl davada kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, tapuların takyidatlardan ari olarak iptal ve tescili, elatmanın önlenmesi, arsa üzerindeki yapının yıkımı ve menfi zararın tazmini; karşı davada ise yapı imalat bedeli alacağı davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın yapının yıkımı hakkındaki talebi yönünden davanın açılamamış sayılmasına, diğer talepler yönünden kabulüne, karşı davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılardan ..., ... vekili ve SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar Site Vergi Müdürlüğü vekili ve SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.ASIL DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; arsalarına kat karşılığı inşaat yapımı hususunda davalı yüklenici ... ile anlaşma yapıldığını, yurt dışında yaşayan davacının, akrabası ...'a sözleşmenin imzalanması ve inşaatın yapımı için gerekli yetkileri içerir vekaletname verdiğini, davacının vekili sıfatıyla Sivas 2. Noterliğinin 09.02.2017 tarih ve 3004 yevmiyeli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini davalı yüklenici ile birlikte imzaladıklarını, akdin ifası için arsasının 3/4 ünü davalı yükleniciye devrettiğini, davacı vekilinin deneyimsizliğinden yararlanarak imar tadilatı belgelerini imzalattıklarına dair duyumlar aldıklarını ve bu durumu öğrenmek için yurt dışından geldiğinde, devrettikleri arsa payı üzerine 17 adet haciz işlendiğini, arsanın bir kısmını üçüncü kişiye devrettiğini, bu kişinin de arsa hakkında izalei şüyuu davası açtığını beyanla, Sivas 2. Noterliğinin 08/02/2017 tarih ve 3004 yevmiyeli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshini, ... 4320 ada 7 parseldeki davalılar ... ile ... paylarının iptali ile davacı adına tüm takyidatlardan ari olarak tescilini, taşınmaz kaydındaki hacizlerin kaldırılmasını, taşınmaza davalılar ... ile ...'ın el atmalarının önlenmesine ve arsa üzerine sözleşme şartlarına, mimari projeye ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapıların yıkımını, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 10.000,00 TL menfi zararın davalı yükleniciden alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 22/06/2021 tarihli duruşmada yıkım talebi yönünden davalarını geri aldıklarını beyan etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili kurum yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini savunmuştur.

2.Davalı ... Grup Ayakkabı İnşaat Taah. ... Tekstil Paz. İmalat Tic. Ve San. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan dava hukuka aykırı olduğunu, davacı taraf, ... , 138-S-01-B-1B pafta numarasında davalı ... ile ... adına kayıtlı payın iptali ve davacıların payının tapuya tescili ile tapu kaydındaki tüm takyidatların kaldırılması talebiyle dava açıldığını, davanın müvekkil şirket açısından reddini, davanın açılmasına müvekkili şirket sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... parsel üzerine konulan haczin kaldırılması talebinin reddini, masrafa ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

4.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili açısından reddini, davanın açılmasına müvekkil sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

5.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Müvekkil Site Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ... T.C. Kimlik numaralı ... hakkında vergi borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun uyarınca icra takibine başlanıldığını ve davaya konu edilen ... ada, 7 parseldeki ... hissesi üzerine haciz konulduğunu, idarece dava konusu taşınmaz üzerine konulan hacizler tapu maliki ...'in Vergi borcundan doğan kamu alacağı haczi olup halen devam ettiğini, kaldırılması mümkün olmadığını, müvekkil idareye ait haciz şerhlerinin kaldırılmasına ilişkin talep ve müvekkil idare aleyhine olan hususlar yönünden davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

6.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Söz konusu iddialar mesnetsiz ve gerçek dışı olduğunu, ..., yüklenmiş olduğu arsa payı inşaat sözleşmesini ifa ettiğini, ancak ekonomik olarak yaşanan ani ve öngörülemez olumsuzluklar nedeni ile inşaat sekteye uğradığını, Söz konusu inşaatı üstlenen müvekkil, bu inşaatı makul bir süre içerisinde tamamlayacağını, Somut olayda bu hususta mücbir sebep söz konusu olduğunu, bu durumda davacı tarafça sözleşmenin feshinin istenmesi talebinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, Arsa üzerinde bulunan yapıların yıkımı talebi ise kabulü ve gerçekleştirilmesi mümkün bir talep olmadığını, Zira, söz konusu yapıların inşaları yıkılamayacak derecede ilerletildiğini, davanın reddini savunmuştur.

III.KARŞI DAVA

Davalı-Karşı davacı ... vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacı-karşı davalının açmış olduğu asıl davanın reddini, Davacı-karşı davalının asıl davasının kabulü ve davalı-karşı davacı müvekkilin tapusunun/payının iptaline karar verilmesi halinde dava konusu ... ada, 7 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki düğün salonunun/yapının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile değeri olan şimdilik 10.000,00 TL'nin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacı müvekkile verilmesini, avukatlık ücreti dahil yargılama giderlerinin davacı-karşı davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada taşınmaz üzerindeki yapının yıkım talebi geri alındığı için bu talep yönünden davanın açılmamış sayılmasına, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine, tapuların takyidatlardan ari olarak iptali ve davacı adına tesciline, eletmanın önlenmesi talebinin kabulüne ve menfi zararın kabulüne, karşı davada ise taşınmaz üzerindeki yapı bedelinin alacağına ilişkin talebinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., Site Vergi Müdürlüğü vekili ve SGK vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin kuruma olan borçları nedeniyle hakkında 6183 Sayılı A.A.T.U.H. Kanuna göre muhtelif nolu dosyalar ile icra takibine geçilerek şirkete ait menkul ve gayrimenkul mallara haciz konulduğunu, dava konusu taşınmaz üzerine konulan hacizlerin tapu maliki davalıların müvekkil kuruma borcundan doğan kamu hacizleri olup halen ödenmemiş olduğundan kaldırılmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin geçersizliğinin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, müvekkili kurumun harçtan muaf olmasına rağmen aleyhine harca hükmedildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Müd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili Site Vergi Dairesi Müdürlüğünce, davalı ...'in vergi borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun uyarınca icra takibine başlandığını ve davaya konu edilen taşınmazdaki davalı hissesi üzerine haciz konulduğunu, dava konusu taşınmaz üzerine konulan hacizlerin tapu malikinin vergi borcundan doğan kamu hacizleri olup halen ödenmemiş olduğundan kaldırılmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin geçersizliğinin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; inşaatın gecikmesinin sebebinin covid salgını olduğunu, mücbir sebep ve aşırı ifa güçlüğünün söz konusu olduğunu, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini ve sözleşmenin geriye etkili değil ileriye etkili olarak feshine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Davalı ... vekili ve SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekilleri istinaf dilekçelerinde belirttiği itirazlarını temyiz dilekçesinde yinelemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan fesih, elatmanın önlenmesi, tapu iptal tescil, hacizlerin kaldırılması, menfi zarar ve yapı bedelinin alacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden sonra yükleniciye tapuda yapılan satış şeklindeki taşınmaz yahut pay temlikinin, gerçekte satış olmayıp, sözleşme gereğince arsa sahibince yüklenilen pay devri ediminin ifası olarak kabul edildiği, yüklenicinin sözleşmeye, imar mevzuatına ve projesine uygun olarak inşaatı tam ve eksiksiz biçimde tamamlayıp arsa sahiplerine teslim etmesi halinde 3. kişilerin satın aldıkları arsa payı ve dairelerin tapu devirlerinin geçerlilik kazanacağı, aksi halde yüklenici ve ondan pay alan 3. kişi üzerine yazılan tapu kaydı illiyetten yoksun hale geleceği ve yapılan işlem yolsuz tescil durumuna düşeceği, yine esasen bu durumda, yükleniciden arsa payının mülkiyetini devralan 3. kişiler için olduğu kadar taşınmaz üzerinde mülkiyet dışında bir ayni hak, bu arada haciz şerhi koyan 3. kişiler için de geçerli olacağı, yükleniciden pay devralan veya arsa sahibi tarafından avans olarak yükleniciye devredilmiş bir taşınmaz üzerinde haciz hakkı sahibi olan 3. kişilerin, söz konusu haklarının inşaatın usulüne uygun biçimde gerçekleşmesi halinde geçerlilik kazanacağını bilmeleri gerektiği ve bu sebeple TMK'nın 1023. maddesinin korumasından yararlanamayacakları, mahkemenin taşınmazların haciz ve takyidatlardan ari olarak tapu iptali ve tesciline karar vermesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davlılar SGK ve Site Vergi Müdürlüğü vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci

fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı SGK ve Site Vergi Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13/06/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.