Esas No: 2022/5158
Karar No: 2024/1495
Karar Tarihi: 27.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/5158 E.  ,  2024/1495 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/601 Esas, 2022/1106 Karar

DAVACILAR :1.By ... Elkhatroushi Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/288 E., 2019/452 K.

Taraflar arasındaki tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin eşarp stil ve bağlama tekniklerinde yenilik ve özgünlük yaratarak "bone eşarp" adını ... olduğu ürünleri tasarlayarak tescil ettirdiğini, davalının müvekkilinin izni olmaksızın tasarımları olan ürünü taklit etmek suretiyle imal ... ürünlerin üzerine "Harem-i Hürrem Ahu” etiketini yapıştırarak satışını yaptığını, davalının kendisine ait @hurremsultan3 kullanıcı isimli instagram hesabında taklit ürünlerin resimlerini kendi ürünü gibi paylaştığını ve bu taklit ürünlerin satıldığı bayilerin isimlerini ve adreslerini de yayınladığını, davalının taklit suretiyle üretmiş olduğu ürünler ile müvekkilinin tasarımı olan ürünlerinin birbirinden ayırt edilemez olduğunu, dolayısıyla davalının ayırt edicilik unsurunu ihlal ettiğini ve haksız kazanç sağladığını ve fiillerinin müvekkili haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek davalının üretiminin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, üretimin engellenmesine, üretimde kullanılan makine, kalıp ve cihazlara el konulmasına, iktibas ve iltibas suretiyle üretilen taklit ürünlerin imhasına, davalının haksız eylemi nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zarara karşılık şimdilik 10.000,0 TL maddi, müvekkili şirketin ticari itibarının zedelenmesi sebebiyle uğramış olduğu manevi zararın karşılığı olarak 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek olan ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Türkiye’de pek çok kişi tarafından tanınan ve sevilen bir sosyal medya fenomeni ve muhafazakar modanın öncülerinden olduğunu, tasarladığı bonelerle türbanlı hanımların ilgisini fazlasıyla çektiğini ve kadın giyim üzerine çalıştığını, müvekkilinin yapmış olduğu tasarımların tamamen kendisine özgü olup çok büyük kitlelere hitap ettiğini, işini özenle yapan bir kişi olduğu için tüm tasarımlarını tescil ettirdiğini, somut olayda müvekkilinin herhangi bir taklide mahal verecek davranışta bulunmadığını tam aksine ürettiği her şeyin kendisine ait tasarımlardan oluştuğunu ve davacının zarara uğraması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, tam aksine zarara uğrayanın ve ürünleri taklit edilenin müvekkili olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davalıya ait ürünlerin önden birbiri üzerine yapılan verev görüntü tasarımı ile üstten birleştirmede kullanılan büzgü ve arkada kullanılan kurdela/fiyonk detayı açısından davacıya ait tescilli tasarımlara benzer ise de tescilli tasarımda yer ... şal kısmının ürünlerde kullanılmadığı ve davalı ürünlerinin davacının dava konusu tasarımları ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimde farklı olduğu ve benzerlik oluşturmadığı, bu tür ürünler yönünden tasarımcının fazla seçenek özgürlüğünün bulunmaması da göz önünde bulundurulduğunda davalı ürünlerinin davacı ürünlerine tecavüz teşkil etmediği ve bu durumda da haksız rekabetten de söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın usulüne uygun şekilde sunulmayan cevap dilekçesi ve delillerinin dikkate alınmaması gerektiğini, davalının müvekkilin tasarımlarını taklit ettiğine ve kullandığına dair ikrarının mevcut olduğunu, nitekim davalının tasarımın kendisine ait olduğunu iddia ettiğini ancak bu iddiasını da ispatlayamadığını, ikrar edilen hususlar çekişmeli sayılamayacağından davanın reddinin hatalı olduğunu, bilirkişi ... raporunda başı kapatan kısmın arkasında müvekkilin ürününde bir, davalının taklit ürününde ise iki adet kelebek görüntüsünde fiyonk olduğundan bahisle ürünlerin farklı olduğu tespiti yapılmış olup mahkemece gerekçeli kararda fiyonk detayı açısından da benzer olduğu tespit edildiğini, tescilli tasarımda yer ... şal kısmının ürünlerde kullanılmadığından bahisle benzerlik oluşturmadığı tespitinin hatalı olduğunu, nitekim Yargıtay içtihatlarıyla da tasarımın özgünlüğü değerlendirilirken farklılıklarından çok ortak özellikleri yönünden inceleme yapılmasının kriter olarak belirlendiğini, taklit üretimin de tıpkı müvekkile ait tasarımın olduğu gibi tesettürlü kişilerin kullanıma sunulmuş olması ve rahat bir şekilde saçın toplanması ve kapatılmasına yönelik olduğu dikkate alındığında ayırt edicilik unsurunun ihlal edildiğinin açıkça ortada olduğunu, davalı tasarımın kendisine ait olduğunu iddia ederek bu surette tasarımı zaten taklit ettiğini kabul ettiğini, talep edilebilecek yıllık lisans bedeli ve ihlal başlangıç tarihi bilirkişi raporunda eksik ve hatalı olarak tespit edildiğini, yıllık lisans bedeli çok düşük belirlendiğini, ihlal başlangıç tarihi olarak 20.03.2018 tarihinin alınmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ürünlerinin davacının dava konusu tasarımları ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimde farklı olduğu ve benzerlik oluşturmadığı, bu tür ürünler yönünden tasarımcının fazla seçenek özgürlüğünün bulunmaması da göz önünde bulundurulduğunda davalı ürünlerinin davacı ürünlerine tecavüz teşkil etmediği ve bu durumda da haksız rekabetten de söz edilemeyeceği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2.6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 59 uncu maddesi.

3.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 üncü ve 55 ... maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.