Esas No: 2022/698
Karar No: 2023/617
Karar Tarihi: 24.01.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/698 E.  ,  2023/617 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/415 E., 2021/475 K.

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 17.05.2016

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2016/828 E., 2019/620 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının murisi ...'nin davalı işyerinde çalışırken meslek hastalığına yakalandığını ve bunun sonucunda 28.12.2011 tarihinde vefat ettiğini, ölüm ile meslek hastalığı malüliyeti arasında illiyet bağı bulunduğunu, davacının murisinin meslek hastalığı sonucu ölümü sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığını, ölümü nedeniyle büyük üzüntü duyduğunu belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 1,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda müvekkilinin kusuru olmadığını, davacının murisinin ölümünün başka işyerlerindeki kötü çalışma koşullarından doğmuş olduğunu, müteveffanın başka yer çalışmalarının da bulunduğunu, ölümün meslek hastalığı sonucu meydana gelmediğini belirterek; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birbiri ile uyumlu SSGM, YSK, Adli Tıp 1. İhtisas Dairesi raporları ve tüm dosya kapsamına göre müteveffanın ölüm nedeninin metastatik akciğer kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana geldiği, mevcut meslek hastalığında yıllara bağlı olarak ilerleme olmadığı, kişinin ölümü ile meslek hastalığı arasında illiyet bağı kurulamadığı, SSGM ve YSK raporlarında da açıkca murisin ölüm sebebinin meslek hastalığı sonucu olmadığına karar verildiği, bu haliyle davacının iddiasını ispatlayamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, İlk Derece Mahkemesi'nce verilen red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporunun hukuki ve tıbbi açıdan yeterli olmadığını, raporda murisin ölümünün akciğer kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana gelmiş olduğunun belirtildiğini ancak kişide mevcut meslek hastalığının ve mesleki çalışma şartlarının akciğer kanserinin oluşumuna ve dolayısıyla ölüme etkisi olup olmadığı hususunda herhangi bir inceleme ve kanaat belirtilmediğini, Adli Tıp Kurumu raporunu düzenleyen kurulda dava konusu meslek hastalığı ve akciğer kanseri konusunda uzman da bulunmadığını, kurula davet edilen tek göğüs hastalıkları uzmanının gerek kanser ve gerekse yeraltı meslek hastalıkları konusunda bir uzmanlığı bulunmadığını, diğer uzmanların ise inceleme konusu hastalıklarla ilgili hiç bir yeterlilikleri bulunmadığını, oysa yeraltı maden işletmelerindeki çalışma şartlarının kansere ve neticede kişinin ölümüne sebebiyet verdiğinin tıbben kabul edildiğini, murisin tıbbi hikayesinde de akciğerlerinden başka bir şikayet ve tedavisinin olmadığının belli olduğunu, bu durumda en azından mesleki çalışma şartlarının ve meslek hastalığının kansere sebebiyet verip vermediği ve ölüme etkisi olup olmadığının irdelenmesi ve incelenmesinin zorunlu olduğunu, buna rağmen akciğer kanserinin ve ölümün sebepleri arasında mesleki çalışma şartları ve meslek hastalığının etkisi üzerinde hiç durulmadığını, kişinin ölümüne neden olan Akciğer kanseri ve komplikasyonlarının oluşumuna maden yeraltı çalışma şartlarının etkisinin olmamasının mümkün olmadığını, tüm çalışma yaşamı yeraltında tozlu ortamlarda geçen sigortalının ciğerlerinde kömür ve taş tozuna bağlı olarak oluşan hastalıkların zaman içinde kansere neden olduğunu, bu hastalık sonucunda vefat ettiğini, bu durumda ölümün mesleki çalışma şartlarına bağlı olmadığının kabulünün yerinde olmadığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça murisin ölümünün meslek hastalığına bağlı olduğu, ölüm ile meslek hastalığı arasında illiyet bağı bulunduğu iddia edilerek maddi tazminat talep edilmiş ise de yerel mahkeme karar gerekçesinde de tartışılıp isabetli sonuca varıldığı üzere murisin ölümünün akciğer kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana geldiği ve ölümün meslek hastalığına bağlı olmadığı ve dolayısıyla davalı kurumun murisin ölümü ile ilgili herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığından bahisle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf itirazlarının neden reddedildiği konusunda Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir gerekçe bulunmadığını, sadece benzer dosyalarda bu şekilde karar verilmiş olmasının eldeki dava yönünden istinaf başvuru nedenlerinin reddi için gerekçe olarak kabul edilmeyeceğini, İlk Derece Mahkemesi'nce verilen red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporunun hukuki ve tıbbi açıdan yeterli olmadığını, raporda murisin ölümünün akciğer kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana gelmiş olduğunun belirtildiğini ancak kişide mevcut meslek hastalığının ve mesleki çalışma şartlarının akciğer kanserinin oluşumuna ve dolayısıyla ölüme etkisi olup olmadığı hususunda herhangi bir inceleme ve kanaat belirtilmediğini, Adli Tıp Kurumu raporunu düzenleyen kurulda dava konusu meslek hastalığı ve akciğer kanseri konusunda uzman da bulunmadığını, kurula davet edilen tek göğüs hastalıkları uzmanının gerek kanser ve gerekse yeraltı meslek hastalıkları konusunda bir uzmanlığı bulunmadığını, diğer uzmanların ise inceleme konusu hastalıklarla ilgili hiç bir yeterlilikleri bulunmadığını, oysa yeraltı maden işletmelerindeki çalışma şartlarının kansere ve neticede kişinin ölümüne sebebiyet verdiğinin tıbben kabul edildiğini, murisin tıbbi hikayesinde de akciğerlerinden başka bir şikayet ve tedavisinin olmadığının belli olduğunu, bu durumda en azından mesleki çalışma şartlarının ve meslek hastalığının kansere sebebiyet verip vermediği ve ölüme etkisi olup olmadığının irdelenmesi ve incelenmesinin zorunlu olduğunu, buna rağmen akciğer kanserinin ve ölümün sebepleri arasında mesleki çalışma şartları ve meslek hastalığının etkisi üzerinde hiç durulmadığını, kişinin ölümüne neden olan Akciğer kanseri ve komplikasyonlarının oluşumuna maden yeraltı çalışma şartlarının etkisinin olmamasının mümkün olmadığını, tüm çalışma yaşamı yeraltında tozlu ortamlarda geçen sigortalının ciğerlerinde kömür ve taş tozuna bağlı olarak oluşan hastalıkların zaman içinde kansere neden olduğunu, bu hastalık sonucunda vefat ettiğini, bu durumda ölümün mesleki çalışma şartlarına bağlı olmadığının kabulünün yerinde olmadığını, Anayasa Mahkemesi’nin 12.12.2014 tarihli resmi gazetede yayınlanan 2013/146 E. 2014/137 K. sayılı ve 11.09.2014 günlü kararında kabul edildiği üzere Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınma zorunluluğu bulunmadığını, bu sebeplerle sigortalının ölüm sebebinin kesin olarak tespitinin meslek hastalığının ölüme katkı ve etkisi olup olmadığı husunda kuşku ve çelişkiye yer vermeyecek şekilde yeraltı meslek hastalıkları konusunda profesör düzeyinde uzman bilirkişilerden oluşacak bilirkişi kurulundan rapor alınmasına karar verilmesine yönelik taleplerinin de istinaf aşamasında gerekçe belirtilmeden reddinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm tedavi belgelerinin akciğerlerindeki kronikleşmiş hastalıklara bağlı olduğunu, murisin ölümünden çok kısa bir süre öncesine ait tüm tedavileri akciğer ve solunum yetmezliğine bağlı olduğunu ve sigortalının sağlığında tespit edilmiş maluliyeti düşük olmakla beraber dosyada bulunan filmlerinde bu hastalığın daha yüksek bir oranda maluliyeti gerektiren seviyeye ulaşmış olduğunun görülebileceğini, hastalığın tıpta tedavisi olmayan ve zaman içinde ilerleyen nitelikteki özelliği ve ağır derecede meslek hastası olan sigortalının görmüş olduğu tedaviler karşısında ölümün başka bir sebepten olmasının mümkün olmadığını, dosyada sigortalının ölmeden önce başka hastalığının olduğu ve ölümün başka bir sebepten olduğuna dair hiç bir delil sunulmadığını, sigortalının sağlığında tespit edilen koah ve pnomoninin mesleki çalışma şartlarına bağlı olduğunu, mesleki çalışma şartlarının bu hastalıkların oluşumuna doğrudan bağlantısı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının miras bırakanı ...'nin ölümüne neden olan akciğer kanseri ile müteveffanın vefatından önce tutulduğu pnömokonyoz meslek hastalığı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 inci ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 95 inci maddesi.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından; müteveffanın davalı ... Taş Kömürü Kurumu Genel Müdürlüğü'ne ait ... Karadon Bölgesindeki kömür madeni işyerinde 1972-1976 yılları arasında yer altında tabancı, 1976-1981 yılları arasında yer altında motorcu, 1981-1989 yılları arasında yer üstünde hizmetli olarak çalıştığı, 27.02.1992 tarihinde tutulduğu meslek hastalığı sonucu Kurum’dan 8100130385 tahsis numaralı dosya ile sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 28.12.2011 tarihinde vefat ettiği, Kocatepe SSGM’nin 18.02.2013 tarihli raporunda ölümün meslek hastalığı sonucu olmadığına (ölüm nedeni mesleki değildir) karar verildiği. Yüksek Sağlık Kurulu’nun 28.11.2018 tarihli kararında ölümün meslek hastalığı sonucu olmadığına karar verildiği, Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Dairesi’nin 26.08.2019 tarihli raporunda, kişide pnömokonyoz meslek hastalığının bulunduğu ancak yıllar içinde progresyon (ilerleme) göstermediği, müteveffaya 1992 yılında pnömokonyoz meslek hastalığı tanısı konulduğu, solunum şikayetleri nedeniyle yapılan tetkikleri sırasında yapılan biyopsi sonucunda 07.02.2011 tarihinde akciğerin skuamoz hücreli karsinom tanısı konulduğu, kemik metastası tespit edildiği, radyoterapi ve kemoterapi uygulanıldığı, takibinde kanser bulgularının ilerlediği, 12.12.2011 tarihinde ... Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne ... hücreli karsinom, KOAH tanıları ile yatırıldığı, sağ acetabuluma radyoterapi ve kemoterapi uygulandığı, destek tedavisi verildiği, 20.11.2011 tarihinde tetkik isteği ile taburcu edildiği ancak 28.12.2011 tarihinde evinde vefat ettiği dikkate alındığında kişinin ölümünün metastatik akciğer kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana gelmiş olduğunun oy birliği ile mütalaa edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda her ne kadar ilk derece mahkemesi karar gerekçesinde kişinin ölümü ile meslek hastalığı arasında illiyet bağı kurulamadığı belirtilmiş ise de hükme dayanak kılınan Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Dairesi’nin 26.08.2019 tarihli raporunda kişinin ölümünün akciğer kanserinden kaynaklandığı belirtilmekle birlikte akciğer kanseri ile meslek hastalığı arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmekle bu husus tereddüte yer bırakmaksızın belirlenmeden yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, müteveffanın vefatından önce tutulmuş olduğu pnömokonyoz meslek hastalığı ile vefatına neden olan akciğer kanseri arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı noktasında öncelikle Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Dairesi’nden, raporlar arasında çelişki bulunması halinde ise Adli Tıp Kurumu 3. Üst Kurulu'ndan rapor almak ve çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...