Esas No: 2022/6261
Karar No: 2024/2640
Karar Tarihi: 01.04.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/6261 E.  ,  2024/2640 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1134 Esas, 2022/829 Karar

HÜKÜM : Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ :Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI :2019/292 E., 2020/151K.

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından 2018/07729-1 sıra sayılı "şişe" tasarımı için tescil başvurusunda bulunulduğunu, davalı şirketin bu başvuruya 2010/00741-1 sayılı tasarım ve 2010/69093 sayılı markaya dayanarak itiraz ettiğini, itirazın kabul edilerek başvurularının 2019/T-374 sayılı YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, müvekkiline ait 2018/07729-1 no.lu tasarımın, itiraz sahibinin benzer olduğunu iddia ettiği 2010/00741 no.lu “şişe” tasarımı ve diğer marka ürün ve görselleri ile bilgilenmiş kullanıcı tarafından bağlantı kurulamayacak seviyede farklı olduklarını, tasarımcının daha önceki tasarımlardan esinlenerek ve hatta onlardan faydalanarak yeni bir tasarım meydana getirebileceğini, çünkü fikri mülkiyet hukukunda takliti yasak olmakla birlikte esinlenmenin serbest olduğunu, özellikle fazla sayıda tasarımın geliştirildiği ürün kategorilerinde küçük ayrıntıların önem kazandığını ve küçük ayrıntılardaki farklılıkların, tasarımın yeni olarak kabul edilmesini zorunlu kıldığını, özellikle “şişe” ürününün tasarımında seçenek özgürlüğünün kısıtlı olduğu dikkate alındığında, müvekkilinin tasarımının bu haliyle yenilik ve ayırt edicilik koşullarını sağladığını ileri sürerek, davalı TÜRKPATENT YİDK kararının iptalini ve 2018/07729-1 numaralı tasarımın tüm tasarımlar bakımından tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde, dava konusu tasarımın genel izlenimde herhangi bir farklılık göstermediğini, daha önce kamuya sunulmuş olması sebebi ile de yenilik ve ayırt edicilik niteliği taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; 2018/07729 sıra numaralı davacı tasarımı ile 2010/00741 sıra numaralı davalı tasarımların karşılaştırılmasına göre özellikle tasarımlara ana karakterlerini veren prizmatik form ve silindirik form arasındaki fark ve tasarımlar arasında bulunan diğer farklar göz önüne alındığında davacı tasarımının davalı tasarımı karşısında yeni olduğu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı, 2018/07729 sıra numaralı davacı tasarımı ile 2010/69093 sayılı davalı markasının karşılaştırılmasına göre özellikle tasarımlara ana karakterlerini veren prizmatik form ve silindirik form arasındaki fark, tasarım ve marka arasında bulunan diğer farklar göz önüne alındığında davacı tasarımının davalı markası karşısında yeni olduğu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı, davacı tarafın sahip olduğu 2018/07729 numaralı tasarımın, davalıya ait 2010/00741 numaralı tasarım ve 2010/69093 numaralı marka karşısında yenilik ve ayırt edicilik nitelik taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'in 2019/T-374 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davacının 2018/07729 numaralı tasarımının, davalıya ait 2010/00741 numaralı tasarım ve 2010/69093 numaralı marka karşısında, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşımadığını, müvekkili şirketin tescilli şişe tasarımları ile davacı şirketin tasarım başvurusuna konu ettiği şişe tasarımlarının ayniyet derecesinde benzer olduğunu ve tescili talep edilen tasarımın mutlak objektif yenilik ve ayırt edicilik kriterini taşımadığının açık olduğunu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, çelişkiler içerdiğini, rapora itirazlarının dikkate alınmamasının hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; ilk derece mahkemesince davacı tarafın 2018/07729 numaralı başvurusunun, davalıya ait 2010/00741 numaralı tasarım ve 2010/69093 numaralı marka karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, davalı vekilince açık itirazda bulunulduğu halde, dava konusu 2018/07729-1 numaralı tasarımının mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı yönünde bir incelemenin yapılmadığı anlaşıldığından, önceki bilirkişi heyetinden dava konusu 2018/07729-1 numaralı tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı hususunda ek rapor alındığı, Dairece alınan 23.05.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü ve Avrupa Topluluğu Tasarım Tescili Veri Tabanlarında ve Google arama motoru üzerinden yapılan mutlak yenilik araştırmaları neticesinde, davacı tasarımının hükümsüzlüğünü etkileyecek bir sonuca ulaşılamadığının bildirildiği, bu durum karşısında davacı tasarımının mutlak yenilik niteliğini taşıdığının kabul edildiği, davalı şirket vekilince bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunulmuşsa da, esasen davalı vekilinin anılan itirazlarının yine kendisinin başvuruya itirazında dayandığı marka ve tasarımlarına ilişkin olduğu, davacı tasarımlarının mutlak yenilik niteliğini etkileyecek herhangi bir dayanak ileri sürülmediği, her ne kadar davacı vekilince tasarım başvurusunun tescili de istenmişse de, davacının tescil talebi idari bir işlem olduğundan reddi gerektiği gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, buna göre; davanın kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'in 2019/T-374 sayılı kararının iptaline, davacının tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; 2018/07729-1 sıra numaralı şişe tasarımı ile itiraza gerekçe gösterilen 2010/0074-1 sıra numaralı şişe tasarımı arasında malzeme ve süsleme farkı mevcutken 2010/69093 sayılı marka ile yalnız süsleme farkı olduğu, yerleşik uygulamada malzeme ve süslemeden kaynaklanan farklılıkların ayırt edicilik sağlamadığını, davacı tasarımı ile davalı şirketin marka ve tasarımında sadece ayrıntılarda farklılık bulunduğunu, bu farklılıkların tasarımları farklılaştırıp davacı tasarımını ayırt edici hale getirmediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı tasarımında, tescil için mevzuatta aranan ayırt edicilik ve mutlak yenilik kriterlerinin mevcut olmadığını, bilirkili kök raporunda da farklılıkların küçük ayrıntılarda olduğunun ortaya konulduğunu, davacının seçenek özgürlüğü iddiasının doğru olmadığını, tasarımda esinleme serbestisi varsa da somult olayda esinleme değil taklitin söz konusu olduğunu, bilirkişi raporunda incelenen tasarımların davacıya ait tasarımlar olup olmadığının bilinmediğini, raporda davacı tasarımının köşeli ve prizmatik olduğu tespitine yer verilmekle birlikte davacı taraf tescil başvurusundaki tasarım görselinin silindirik olduğunu, bilirkişi raporlarının hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığı itirazlarının dikkate alınmadığını, istinaf mahkemesince alınan bilirkişi raporuna itirazlarının da karşılanmadığını, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı şirket tasarım başvurusuna yapılan itirazın kabulüne dair YİDK kararının iptali talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.