Esas No: 2023/4007
Karar No: 2024/8030
Karar Tarihi: 23.09.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/4007 E.  ,  2024/8030 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2098 E., 2023/34

DAVA TARİHİ : 22.09.2020

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2020/448 Esas - 2022/607 Karar

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun davalı ...Ş. vekili yönünden kabulüne, davalılar ... ve ... vekili yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 10.08.2018 tarihinde davalı sürücü ...'ın idaresinde olan araç ile seyri sırasında, arkasından aynı istikamette seyreden, davacının içinde bulunduğu otomobile çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının sağ omuzunun kırıldığını ve iki kez ameliyat olarak omuzuna yaklaşık 15 platin takıldığını, davacının yaralanması nedeniyle uğramış olduğu iş gücü kaybına dayalı zararının ödenmesi için davalılardan Axa Sigorta A.Ş.'ye müracaat edildiğini, şirket tarafından davacıya, sigortalının %75 oranında kusurlu olduğu ve davacının asgari ücret üzerinden gelir elde ettiği varsayımına dayalı olarak yapılan hesaplamaya göre 20.01.2020 tarihinde 77.084,37 TL tazminat ödemesi yapıldığını, ancak davalı ... tarafından yapılan ödemenin davacının zararını karşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik iş gücü kaybı nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın 10.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,tedavi giderleri nedeniyle 1.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 536.269,50 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, dava konusu aracın davalı şirkete, Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, kazanın meydana gelişinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davacının, kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafça talep edilen geçici iş gücü kaybına ilişkin SGK'nın sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davalı ...'ın, işbu kazada kusuru bulunmadığını, sigorta şirketinin davacıya 77.084,37 TL ödeme yaptığını, zararı tazmin ettiğini,eksik kısım kalmadığını, davacının bu kaza öncesinde de aynı kolundan ameliyat geçirdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, sigorta şirketinin davacıya 77.084,37 TL ödeme yaptığını, zararı tazmin ettiğini, eksik kısım kalmadığını, dava dilekçesinde fahiş miktarda manevi tazminat talep edildiğini, davalı sürücünün işbu kazada kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne,16.733,40 TL geçici iş göremezlik 440.821,16 TL sürekli iş göremezlik 3.044,25 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 460.598,81 TL maddi tazminatın davalı ... kasko poliçesi kapsamında 100.000,00 TL'sinden ZMSS kapsamında 267.595,91 TL olmak üzere toplam 367.595,91 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla davalılar ... ve Semra Aydından kaza tarihi olan 10.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek, davalı ... şirketinden ödeme tarihi olan 20.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 10.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar ... ve Yeliz Apaydın vekili istinaf dilekçesinde; kusur oranı belirlemesinin yerinde olmadığını,davacının emniyet kemerinin takılı olmamasının zararı arttırdığını, kaza ile maluliyet arasındaki illiyet bağının ispatlanamadığını, davacının maluliyetinin daha önceden geçirdiği kaza sebebiyle oluştuğunu, 21.12.2021 tarihli Adli Tıp Kurum raporu uyarınca davacının özür oranı %8 olmasına karşın önceki rapora göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, Yargıtay’ın, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmeliğe göre maluliyetin tespit edilmesi gerektiğini içtihatlarında açıkça belirttiğini,davacının gelirinin hayatın olağan akışının dışında bir şekilde tespit edildiğini, hesaplama yapılırken kaza tarihindeki verilerle kazancın açık biçimde tespiti gerektiğini,emsal ücret araştırması mümkün ise, kişi çalışıyorsa öncelikle işyeri kayıtlarının kazanca dair belgede esas alınması gerektiğini, davacının kaza tarihinde sigortalı olduğu bilirkişi raporundan anlaşıldığından geliri belge ile tespit edilebilecekken TÜİK tarafından belirlenen ücret üzerinden hesaplama yapılmasının yerinde olmadığını, davacının bakıcı gideri taleplerinin yerinde olmadığını, davacının maluliyet oranının yanlış hesaplandığını, %8 alınması gereken maluliyet oranının hesap raporunda %14 olarak alındığını, raporlar arasında fahiş farklar bulunduğunu, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkemece maluliyet oranının raporlama tarihinde yürürlükte rapora göre belirlenmediğini, davanın % 14 maluliyet oranı üzerinden kabulünün hukuka aykırı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacı yanın müterafik kusurunun araştırılmadığını, hesabın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davacının gelir katsayısının hatalı tespit edildiğini, kasko poliçesi kapsamında davacı yanın dava dilekçesinde talepte bulunmamasına rağmen yerel mahkemece talebi aşar şekilde hüküm kurulduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun ZMSS poliçesi kapsamında 267.595,91 TL ile sınırlı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, zararın meydana gelmesinde davacının müterafık kusuru bulunduğunun ispat edilememiş olduğu, hükme esas alınan maluliyet raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunduğu, davacının kaza tarihinde otel müdürü-işletmecisi olduğunun açıkça anlaşılması karşısında gelirine ilişkin belirlemede bir isabetsizlik bulunmadığı, Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğince tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi uygulanmış olmasının isabetli bulunduğu, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin poliçe teminatı kapsamında olduğu, kusur oranının doğru tespit edildiği, kusur raporunun kaza tespit tutanağı ve olayın oluşu ile uyumlu bulunduğu, davacı vekili dava dilekçesinde, açıkça ihtiyari mali sorumluluk sigortasına yönelik talepte bulunmadığı halde Mahkemece talep aşımı ile ZMSS poliçesi teminat limitini (davalı şirketin sorumluluğu ZMSS poliçesi kapsamında 267.595,91 TL ile sınırlı olduğu halde) aşan kısma ilişkin olarak davalı ... tarafından tanzim edilen İMSS poliçesi kapsamını da dahil eder şekilde tazminata hükmedilmiş olmasının yerinde görülmediği, manevi tazminat miktarına yönelik itirazın yerinde olmadığı, davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ıslah dilekçesi ile İMSS kapsamında talebin kabulü gerektiğini belirtmiştir.

Davalılar ... ve Yeliz Apaydın vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar etmiştir.

Davalı ... temyiz dilekçesinde; dava dilekçesindeki maluliyet oranı, tespit edilen orandan yüksek olsa dahi esas alınamayacağı, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığını, Mahkemece maluliyet oranının raporlama tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre belirlenmediğini, davanın %14 maluliyet oranı üzerinden kabulünün hukuka aykırı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacı yanın müterafik kusurunun araştırılmadığını, hesabın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, davacının gelir katsayısının hatalı tespit edildiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle geçici, sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi giderleri ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihinden sonra da Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, hükme esas alınan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanlığı Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 08.06.2021 tarihli raporunda, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği gereğince davacının meslekte kazanma gücünün % 14 olduğu belirlenmiştir.

10.08.2018 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup, bu maluliyet raporunda aynı zamanda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının % 8 oranında maluliyeti olduğu tespit edilmiştir. Bu oran üzerinden hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,23.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.