Esas No: 2023/16442
Karar No: 2024/1344
Karar Tarihi: 25.01.2024

**9. Hukuk Dairesi         2023/16442 E.  ,  2024/1344 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 48. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/4798 E., 2023/1151 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 26. ... Mahkemesi

SAYISI : 2017/448 E., 2020/182 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kamudaki çalışmasının dava dışı ... Nakliyat AŞ nezdinde başladığını, aralarında müvekkilinin de bulunduğu çalışanların 2001 yılında Özelleştirme Yüksek Kurulunun 03.03.2000 tarihli ve 2000/16 ... kararına istinaden Başkanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile Armatörler Denizcilik ve Nakliyat AŞ arasında düzenlenen hisse satış sözleşmesi uyarınca 24.03.2000 tarihinde davalı Kurumun tüm varlık, alacak ve borçları ile hisselerinin blok hâlinde yeni sahibine devredildiği gerekçesiyle işten çıkartıldıklarını, müvekkilinin yüksek kalifiyeli ve kıdemli bir çalışan olup davalı Kurumda örgütlü olan Denizciler Sendikasına üye olduğunu, davacının daha sonra vasıfsız işçi olarak atama yoluyla davalı Kurumdaki işine başladığını, ücretinin en düşük seviyeden belirlendiğini, önceki kamu kuruluşundaki kıdem ve vasıf durumunun dikkate alınmadığını ve eksik ücretlendirme neticesinde hak kaybına uğradığını ileri sürerek fark ücret, ilave tediye, ikramiye ve yıpranma primi alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 4046 ... Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un (4046 ... Kanun) 22 nci maddesi gereği özelleştirilen kuruluşlarda 657 ... Kanun'a tâbi personel ile kapsam dışı personel de dâhil olmak üzere sözleşmeli personelin, Devlet Personel Başkanlığı aracılığıyla diğer kamu kurumlarına nakli yapılmakla 4046 ... Kanun kapsamından çıktıklarını ve yeni kurumun teşkilat kanununa tâbi olduklarını, intibak işlemlerinin usulüne uygun yapıldığını, özelleştirme nedeniyle Kurumlarına atanan davacının önceki işyerindeki haklarının korunmasına yönelik talebinin Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı sonuçlar doğuracağını, davalı İdare bünyesinde aynı işi yapan personelin atama usullerinin farklı olması nedeniyle farklı ücretlendirme yapılmasının hakkaniyete aykırı olacağını, 15 yıl sonra açılan davada zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden inceleme yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 4046 ... Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4046 ... Kanun) gereğinde davalı İdare nezdinde çalışmaya başladığı, sendika üyesi olduğu, geçmiş dönemdeki kamu kurumlarında geçen çalışma sürelerinin dikkate alınarak derece ve kademesinin tespit edilmesi gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf başvurusunda; cevap dilekçesinde belirttiği hususları ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ... sözleşmesinin feshedildiği tarihte nakle tâbi personel olmadığı, davacının ilk defa işe alınanlara ilişkin usulle işe alınıp açıktan atama ile yeni bir ... sözleşmesiyle davalı nezdinde çalışmaya başladığı, davacının naklen veya devren gelen işçi olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, davalı Kurumun tarafı olduğu 9. Dönem Toplu ... Sözleşmesi'nin geçici 3 üncü maddesinde “İşyerine işçi alınması halinde, yürürlükteki asgari ücret ve işyerinde uygulanmakta olan ücret skalası, pozisyonlarının ilk kademe ücreti dikkate alınmak şartıyla işe giriş ücreti taraflarca belirlenir.” hükmü yer almakta ise de davalı Kurum tarafından işe alınmadan önce davalı Kurum ve ... Ağır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası ile ... Yol ... Sendikası arasında imzalanan 26.08.2002 tarihli Protokol'de davacının davalı işyerindeki işe başlama tarihinde yürürlükte bulunan 9. Dönem Toplu ... Sözleşmesi'nde öngörülen nitelik talimatındaki esaslar ile geçici 3 üncü maddesinin uygulanmamasının kararlaştırıldığı, davalı tarafından kanun, yönetmelik ve protokol hükümlerine uygun olarak davacının ücretinin belirlendiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz başvurusunda; davalı tarafın gerek İlk Derece Mahkemesindeki yargılama sürecinde gerek istinaf dilekçesinde hiç sözünü etmediği hususları İstinaf Mahkemesinin karar ilâmında davanın ret gerekçesi yapılmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, bunun muğlak olan kamu düzeni başlığı altına alarak da açıklamanın mümkün olmadığını, aksi hâlde kamuda istihdam edilenlerin bizzat kamu işvereni tarafından gerçekleştirilen hiçbir ihlali yargı önüne götürmesinin mümkün olamayacağını, Bölge Adliye Mahkemesince atıf yapılan toplu ... sözleşmesindeki düzenlemelerin, yeni işe alınıp yeni sözleşme yapılacaklarla ilgili hiçbir düzenleme ve şartının eldeki dosya davacısı olan işçiler için uygulanmadığını, yeni işe alınacakların geçmesi gereken sınavın davacılar için yapılmadığı gibi yeni işçiler için uygulanan ve asıllığın alınması için şart olan deneme süresinin de uygulanmadığını, bir staj süresinden geçmediklerini, tayin kararı çerçevesinde düzenlenen atama-tayin belgesiyle yolluklarını da alarak doğrudan asıl işçi olarak işe başlatıldıklarını ileri sürerek kararın yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğunu savunmuş ve bozulması istemiyle temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının özelleştirme sebebiyle sona ... ... sözleşmesindeki çalışma süresinin ve ücret miktarının daha sonra çalışmaya başladığı davalı Kurum tarafından dikkate alınması gerekip gerekmediği, buna bağlı olarak davacının davalıdan ücret farkı ve ilave tediye ücreti farkı ile toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan fark alacaklara hak kazanıp kazanmadığı konularına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4046 ... Kanun'un "Kuruluşlardaki Personelin Nakli" kenar başlıklı 22 inci maddesi şöyledir:

"Özelleştirme programına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) ilgili kuruluş veya İdare tarafından istihdam fazlası personel belirlenmesi ya da bu kuruluşların kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinin durdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi hâlinde; bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla 657 ... Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak veya sözleşmeli statüde çalışmakta olanlar ile ... kanunlarına tâbi olarak görev yapmakla birlikte toplu ... sözleşmesi hükümlerinden yararlanmayan genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul başkanı, daire başkanı, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürü, müfettiş ve müfettiş yardımcısı, müşavir ve başuzman unvanlı kadrolara atanmak suretiyle görev yapan personel, kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere yukarıda belirtilen işlemlerin tamamlanmasından itibaren onbeş gün içerisinde İdare tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. Nakil ... tanınan bir kadro veya pozisyonda görev yapmakta iken İdare tarafından ihdas edilen ve ... kanunlarına tâbi olan kadrolara atanmayı kabul edenler ile kuruluş özelleştirme programına alındıktan sonra kuruluşa naklen veya açıktan atananlar bu madde ile getirilen nakil hakkından yararlanamaz. İdare, özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil ... kapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanları iptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluş bünyesindeki şirketler veya işyerleri arasında değiştirmeye yetkilidir. Özelleştirme programındaki herhangi bir kuruluşun personeli, İdare tarafından özelleştirilecek kuruluşlarda görevlendirilebilir ve yetkilendirilebilirler."

3. 18.07.2002 tarihli ve 24819 ... Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 18.05.1983 tarihli ve 83/6750 ... Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4416 ... Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Daimi Kadrolarına İlk Defa İşçi Olarak Alınacaklar Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği’nin geçici 2 nci maddesi şöyledir:

“4046 ... Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca, özelleştirme kapsamına alınan (iştirakler hariç) kuruluşların sürekli işçi kadrolarında özelleştirmenin yapıldığı tarihte çalışmakta olanlardan, bu kuruluşların süreli veya süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedeniyle hizmet akitleri sona erenler ile özelleştirme sonunda, yeni işverenin iflası veya sair nedenlerle üretimin durdurulması veya hizmet akitlerinin haklı neden olmaksızın feshedilmesi nedeniyle işsiz kalan işçiler ve hizmet akitleri haklı nedenden dolayı kendileri tarafından feshedilen işçilerden, 506 ... Sosyal Sigortalar Kanunu hükümleri gereğince hizmet ve prim ödeme sürelerine göre emeklilik veya yaşlılık aylığına hak kazanamayanların, her hangi bir işte hizmet akdine dayalı olarak çalışmamaları ve 02.09.1971 tarih ve 1479 ... Kanun uyarınca sigortalı olmamaları şartıyla, ilgililerin talepleri üzerine, en çok 1800 kişiyi aşmamak üzere, genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler ile kamu kurum ve kuruluşlarının işçi kadrolarına 31.08.2002 tarihine kadar yapılacak atamalarda, Yönetmeliğin ek 1 ve ek 3’üncü maddeleri hükümleri uygulanmaz”

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davacı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.