Esas No: 2021/27424
Karar No: 2024/1615
Karar Tarihi: 15.02.2024

**4. Hukuk Dairesi         2021/27424 E.  ,  2024/1615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/302 E., 2021/1082 K.

DAVALILAR : 1- ...

vekili Avukat ...

2- Axa Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...

3- ...

4-... Demir Çelik Ltd. Şti.

vekilleri Avukat ......

DAVA TARİHİ : 26.02.2014

HÜKÜM/KARAR : Davalılardan Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili ile ... ve... Demir Çelik Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2014/77 E., 2020/455 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili ve davalılar... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalılar... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 31.01.2014 tarihinde davacıların eş/babaları ...'ın idaresindeki davalılardan Axa Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortalı (ZMSS) araçla diğer davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın karıştığı çift taraflı kaza sonucu ...'ın vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını belirterek belirsiz alacak olarak davacı eş ...İçin 3.000,00 TL ve davacı çocuklar ...ve ... için 2.000,00'er TL olmak üzere toplam 7.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketlerinden dava, diğer davalılardan olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen; davacı eş ...için 20.000,00 TL ve çocuklar ...ve ... için 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve... Demir Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 25.09.2020 tarihinde davalı ...Ş. dışındaki davalılar yönünden destek tazminatı taleplerini eş için 187.937,52 TL'ye, çocuk ... için 22.785,41 TL'ye, ...çin 25.789,51 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin sorumluluğunun, trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, arkadan çarpma nedeniyle murisin tam kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili cevap dilekçesinde; davanın Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğini, ceza dava dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili Kenan'ın davaya konu kazanın meydana gelmesinde kusuru olmadığını, Kocaeli C. Başsavcılığının 2014/2281 soruşturma numaralı dosyasında tutulan kaza tespit tutanağında müteveffa ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 52/1B maddesini ihlal ettiği için birinci derece kusurlu olduğunun, müvekkili Kenan'ın ise aynı Kanun'un 62 nci maddesini ihlal etiği için ikinci derecede kusurlu olduğun tespit edildiğini, davacıların sigorta limitini aşan taleplerini kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; poliçeden dolayı sorumluluğun sigortalının kusuru oranında olmak üzere, kaza tarihi itibariyle bedeni zararlarda azami 268.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının müvekkili şirkete müracaat ettiğini ve hesaplanan tazminat bedelinin davacı vekiline ödendiğini, dolayısıyla poliçeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; davanın kabulü ile davacı ... için 187.937,52 TL, davacı ...... için 22.785,41 TL, davacı... için 25.739,51 TL maddi tazminatın davalılardan ... ve... Demir Çelik Ltd. Şti. açısından kaza tarihi olan 31.01.2014 tarihinden itibaren, davalı ... açısından dava tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere); Axa Sigorta A.Ş.'ye yöneltilen dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına; manevi tazminat davasının kabulü ile davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ...... için 10.000,00 TL ve davacı... için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 31.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve... Demir Çelik Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalılar... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğunu, ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu (ATK) raporu esas alınarak beraat ettiğini ve beraat kararının Yargıtay denetiminden geçerek onandığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, erkek çocuk tazminat hesabının 18 yaşa kadar yapılması gerektiğini, davacı eşin evlenip evlenmediğinin araştırılması gerektiğini, ölenin anne ve babası hayatta ise destek payı ayrılması gerektiğini, ölenin gelirinin fahiş oranda tespit edildiğini, davacılar için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müstakbel bir alacak için bugünden faize hükmedilmesinin faizin ruhuna aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalılar... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... vekili istinaf dilekçesinde; dava ticari olmadığından Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, sigortalı araç sürücüsü müvekkili ...'ın kusursuz olduğunu, ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu raporu esas alınarak beraat ettiğini, kusur raporlarına yönelik itirazları dikkate alınmadan karar verildiğini, davacıların sigorta şirketleri ile anlaşarak zararlarını karşıladıklarını, müvekkillerine yönelik maddi ve manevi tazminat taleplerinde indirime dahi gidilmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tespit tutanağında gerçekleşen kazada davacıların murisi 1. dereceden, davalı sürücü 2. dereceden kusurlu bulunduğu, mahkemece makine mühendisi bilirkişiden 27.11.2014 tarihinde alınan raporda davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunduğu, itiraz üzerine yine makine mühendisi bilirkişiden alınan 08.02.2016 tarihli raporda davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunduğu, davalı tarafça ceza dosyasında alınan raporların sunulması üzerine mahkemece İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Trafik Kürsüsünden alınan 18.05.2016 tarihli heyet raporunda da davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunmuş olup mahkemece alınan kusur raporları ile kaza tespit tutanağının birbiri ile uyumu hukuk hakiminin ceza dosyasında verilen beraat kararı ile bağlı olmayışı ve mahkemece kabul edilen kusur oranlarının oluşa uygun olması nedenleri ile davalılar vekillerinin kusura yönelik istinaf istemlerinin reddi gerektiği; davalı sürücü Kenan'ın %25 kusuruna göre davalıların ödeyeceği maddi tazminatın belirlendiği ve mahkemece bu miktarlara hükmedildiği; yine olayın gerçekleşme şekli, kusur durumu olay tarihi birlikte değerlendirildiğinde manevi tazminatların hakkaniyetli olduğu, davacı çocukların destek sürelerinin doğru belirlendiği, dosya kapsamındaki nüfus kayıt örneğine göre murisin anne ve babasının kaza tarihi itibariyle hayatta olmadığı, davacı eşin yapılan sistem kontrolünde halen evlenmemiş olduğu, ölenin gelirinin aynı kurumda çalışan emsallerinin net maaşı olarak kabul edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacıların ihtiyari dava arkadaşı olması nedeniyle ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olduğu, haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren mağdurun faiz talep edebilme hakkı bulunması nedenleriyle davalı vekilinin bu hususlara yönelik istinaf istemlerinin reddi gerektiği gerekçesi ile davalılardan Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. ile davalılar ... ve... Demir Çelik Ltd. Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalılar... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsü ...'ın kusursuz olduğunu, ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu raporu esas alınarak beraat ettiğini ve beraat kararının Yargıtay denetiminden geçerek onandığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, erkek çocuk tazminat hesabının 18 yaşa kadar yapılması gerektiğini, ölenin gelirinin fahiş oranda tespit edildiğini, davacılar için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müstakbel bir alacak için bugünden faize hükmedilmesinin faizin ruhuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; dava ticari olmadığından asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, sigortalı araç sürücüsü müvekkili ...'ın kusursuz olduğunu, ceza dosyasında Adli Tıp Kurumu raporu esas alınarak beraat ettiğini, kusur raporlarına yönelik itirazları dikkate alınmadan karar verildiğini, davacıların sigorta şirketleri ile anlaşarak zararlarını karşıladıklarını, müvekkillerine yönelik maddi ve manevi tazminat taleplerinde indirime dahi gidilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 56 ve 74 üncü maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1-Davalı ... vekili ile davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacılar ...... ve...'a yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup temyiz eden davalılar aleyhine karar verilen ve mümeyyiz davalılar tarafından anılan her bir davacıya yönelik temyize konu edilen tazminat miktarları Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL'nin altında kalmaktadır.

2- Davalı ... vekili ile davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı eş ...'a yönelik temyiz itirazlarının incelmesine gelince;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74 üncü maddesine ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, hukuk hâkimi, ceza hâkiminin belirlediği kusur oranı ve delil yetersizliğine davalı beraat kararı ile bağlı değil ise de, sanığın isnat edilen eylemi gerçekleştirmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayalı beraat kararı ile, o eylemin hukuka aykırılığını ve failini belirleyen mahkumiyet kararının bu yönleriyle bağlıdır.

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince, mümeyyiz davalıların tazminattan sorumlu olduğuna karar verilmiştir. Davalı ...'ne trafik sigortalı araç sürücüsü davalı ...'ın taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olma eyleminden dolayı yargılaması Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/231 Esas, 2015/78 Karar sayılı dosyasında yapılmış olup, söz konusu yargılama neticesinde; sanığın (eldeki davada davalı sürücü ...'ın) hatalı araç kullanması sonucu 3 kişinin öldüğü, 1 kişinin yaralandığı iddiası ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 85/2 nci maddesi gereğince cezalandırılması talebi ile kamu davası açılmış ise de sanığın yönetimindeki çekici ile ona bağlı romörku yolun sağında bulunan emniyet şeridine park ettiği ve geriden gelen otomobilin aracının arka sol köşe kısımlarına çarptığı olayda sanığın kusursuz olduğu, diğer aracı kullanan maktul ...'ın asli derecede tam kusurlu olduğu ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunun bu doğrultuda olduğu anlaşılmakla kusursuz bulunan sanığın beraatine karar verilmiş; karar, katılanlar vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 22.01.2019 tarihli ve 2018/8025 Esas, 2019/952 Karar sayılı kararı ile onanmıştır. Temyiz incelemesi yapılan dosyada ise, İlke Derece Mahkemesince, 27.11.2014 tarihinde makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunmuş, itiraz üzerine yine makine mühendisi bilirkişiden alınan 08.02.2016 tarihli raporda davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunmuş, davalı tarafça ceza dosyasında alınan raporların sunulması üzerine İTÜ Trafik Kürsüsünden alınan 18.05.2016 tarihli heyet raporunda da davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunmuş bu kusur raporları doğrultusunda tazminata karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince de, kaza tespit tutanağında gerçekleşen kazada davacıların murisi 1. dereceden, davalı sürücü 2. dereceden kusurlu bulunduğu, mahkemece alınan raporlarda da davacıların murisi %75, davalı sürücü %25 oranında kusurlu bulunduğu, mahkemece alınan kusur raporları ile kaza tespit tutanağının birbiri ile uyumu, hukuk hakiminin ceza dosyasında verilen beraat kararı ile bağlı olmayışı ve mahkemece kabul edilen kusur oranlarının oluşa uygun olması nedenleri ile davalılar vekillerinin kusura yönelik istinaf istemlerinin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki, yukarıda da açıklandığı üzere 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74 üncü maddesine ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, hukuk hâkiminin, sanığın isnat edilen eylemi gerçekleştirmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayalı beraat kararına bu yönleriyle bağlı olduğu gözetildiğinde İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesince varılan sonuç yerinde olmamıştır.

Bu durumda, mahkemece, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 74 üncü maddesi uyarınca, davalı ...'ne trafik sigortalı araç sürücüsü davalı ...'ın kazanın oluşumunda kusursuz olduğu gerekçesi ile verilen beraat kararının aşamalardan geçerek kesinleştiği de dikkate alınarak davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

3-Bozma neden ve şekline göre davalı ... vekili ile davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı eş ...'a yönelik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ile davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin vekilinin davacılar ...... ve...'a yönelik yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ile davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı ...'a yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekili ile davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin davacı eş ...'a yönelik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılar ... ve... Demir Çelik Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'ne iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.