Esas No: 2022/3864
Karar No: 2023/4696
Karar Tarihi: 12.10.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/3864 E.  ,  2023/4696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1560 E., 2022/669 K.

KARAR : Asıl ve birleştirilen davaların reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 17. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/495 E., 2020/49 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen davalarda vasiyetnamenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının başvurusunun esastan reddine, davalının başvurusunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kardeşi ...'in 23.06.2017 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak müvekkilinin ve diğer kardeşinin çocuklarının kaldığını, başkaca mirasçısının bulunmadığını, murisin ölümünden sonra 02.05.2007 tarihinde hazırlamış olduğu vasiyetnamenin açılıp okunması için İstanbul 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/720 Esas ... dosyası ile dava açıldığını, vasiyetnamede murisin tüm malvarlığını davalı ...'na vasiyet ettiğinin anlaşıldığını, murisin hazırlamış olduğu vasiyetnamenin ... Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerinin öngördüğü şekil şartlarına uyulmadan yapıldığı için iptal edilmesi gerektiğini, ayrıca vasiyetnamede şahit olan ... ile ...'ın davalı vakfın yöneticisi veya çalışanları olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, vasiyetnamenin tarih yönünden de usul ve yasaya uygun olmadığını, vasiyet eden tarafından cenazesinin ... tarafından kaldırılması, Türkiye'ye getirilmesini ve Adana-Buruk mezarlığında bulunan aile mezarlığına defnedilmesinin, mezarlığın bakımlarının vakıf tarafından yapılmasının istendiği ancak ...'nın bu yükümlülüklerini yerine getirmediğinden vasiyatnamenin bu yönüyle de geçersiz olduğunu, bu nedenle Beyoğlu 31. Noterliği'nin 02/05/2007 tarihli ve 20624 yevmiye No.lu vasiyetnamenin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kardeşi ...'in 19.01.2001 tarihinde hazırlamış olduğu vasiyetnamenin açılıp okunması için İstanbul 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/816 Esas ... dosyası ile dava açıldığını, Bakırköy 12. Noterliği'nce 19.01.2001 tarih ve 02686 yevmiye no ile düzenlenen vasiyetnamenin ... Medeni Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerinin öngördüğü şekil şartlarına uyulmadan yapıldığı için iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ölüme bağlı tasarrufların hangi şartlar altında iptal edilebileceğinin kanunda açık bir şekilde düzenlendiğini, somut olayda söz konusu vasiyetnamenin iptalini gerektiren bir neden bulunmadığını, TMK'nın aradığı şekil ve şartlarına uygun düzenlendiğini, iptalini gerektiren bir neden bulunmadığını, bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini istemiştir.

2. Asıl davada davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; miras bırakanın, vasiyetname ile resmi bir şekilde noterde açık ve net olarak vasiyetini bırakdığını ve bu son arzusunun yerine getirilmesi için resmi şekilde tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açıkça vasiyetinin düzenlenmesini sağladığını, usul ve esasen yasalara aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleştirilen davada davalı ... herhangi bir cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleştirilen dava yönünden 2007 yılında düzenlenen vasiyetnamenin içeriğinde terekenin tamamının ...'na intikal edeceği vasiyet edilmekle önceki vasiyetnameden rücu edildiği anlaşıldığından Bakırköy 12. Noterliği'nin 19.01.2001 tarihli 02686 yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki vasiyetnamenin TMK md. 542'de yer alan mirasbırakan, vasiyetname için kanunda öngörülen şekillerden birine uymak suretiyle yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden her zaman dönebilir hükmü uyarınca iptaline, asıl dava yönünden vakıf çalışanları TMK'nın 536 ncı maddesinde sayılan kişilerden olmadıklarından ve dosya arasına alınan adli sicil kayıtlarından herhangi bir yasaklılık durumlarının tespit edilmemesi nedenleriyle davacının geçersizliğe ilişkin ileri sürdüğü bu nedene itibar edilmeyeceğinden düzenlenen vasiyetnamede yasaya aykırı bir işlem ve şekil eksikliği bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; asıl davanın da kabulü gerektiğinden bahisle kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; vasiyetnamenin iptali nedenlerinin yasada sınırlı biçimde sayılması nedeniyle kararın kaldırılmasını ve birleştirilen davanın da reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu vasiyetnamelerin yasanın öngördüğü şekle uygun yapıldığının anlaşılmasına, tanıklar için vasiyetname düzenlenirken rapor aldırılması konusunda zorunluluk bulunmamasına, yine vasiyetname tanıklarının siyasi ya da medeni haklardan mahrum olduklarına dair soyut iddiadan öte bilgi bulunmamasına, koşulların varlığı halinde vasiyetnamenin noterlerce yetki verilen noterlik başkatibince yapılmasına yasal engel bulunmamasına, düzenlenme tarihinin vasiyetnameden açıkça anlaşılıyor olmasına, sözü edilen cenaze nakil ve defin işlemine kayıtsız kalındığı iddiasının vasiyetnamenin iptali davasında dinlenemeyecek olmasına göre, yerel mahkemece asıl davanın yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği ve miras bırakan tarafından birleşen davaya konu vasiyetnameden daha sonra dönüldüğü sabit ise de, TMK'nın 542 vd. maddeleri gereğince vasiyetten rücu edildiğine dair hususların vasiyetnamenin tenfizi davası açılması halinde ileri sürülebileceği gözetilmeksizin, yerel mahkemece yazılı gerekçeyle birleşen davanın kabulüne ve birleştirilen davaya konu vasiyetnamenin iptaline karar verilmesi doğru olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; "davaya konu vasiyetnameden daha sonra dönüldüğü sabit ise de," denilmesine rağmen murisin iradesi yok sayılarak yerel mahkemenin Bakırköy 12. Noterliği'nin 19.01.2001 tarihli ve 02686 yevmiye No.lu vasiyetnamenin iptaline yönelik isabetli kararının kaldırılmasının hatalı olduğunu, vasiyetnamenin düzenlenme tarihi olan 02.05.2007 tarihinde Beyoğlu 31. Noteri olan Sakin Seymen'nin raporlu, izinli veya mazeretli olması gibi bir durumunun söz konusu olmadığı halde noter başkatibinin noter yerine işlem yapmasının açıkça kanun ve yönetmeliklere aykırı olduğunu, vasiyetnamenin hazırlanmasında tanık olan kişiler ... ile ...’ın lehine vasiyet yapılan vakfın yöneticisi ve/veya çalışanları olmasının vasiyetnamemin iptali sebebi olduğunu, vasiyetnamenin 02.05.2007 tarihinde yapıldığı halde mayıs ayının ikinci çarşamba günü yapıldığının yazılmasının iptal sebebi olduğunu, vasiyetnamenin şarta bağlandığı ve davalı tarafından şartların hiçbirinin yerine getirilmediği gibi, bu şartların çoğunu takip etmek denetlemek olanağı da olmadığından vasiyetnamenin baştan geçersiz olduğunu belirterek hükmün bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleştirilen davada noterde düzenleme şeklinde yapılan vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 ... ... Medeni Kanununun 557 ve devamı maddeleri.

557 nci maddede "1. Tasarruf mirasbırakanın tasarruf ehliyeti bulunmadığı bir sırada yapılmışsa,

2. Tasarruf yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama sonucunda yapılmışsa,

3. Tasarrufun içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlâka aykırı ise,

4. Tasarruf kanunda öngörülen şekillere uyulmadan yapılmışsa" bu sebeplerle ölüme bağlı bir tasarrufun iptali için dava açılabileceği düzenlemesi yer almaktadır.

3. 4721 ... ... Medeni Kanunu'nun 558 nci maddesinde; " İptal davası, tasarrufun iptal edilmesinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılabilir. Dava, ölüme bağlı tasarrufun tamamının veya bir kısmının iptaline ilişkin olabilir. İptal davası, ölüme bağlı tasarrufla kendilerine, eşlerine veya hısımlarına kazandırma yapılanların tasarrufun düzenlenmesine katılmalarının yol açtığı sakatlığa dayandığı takdirde tasarrufun tamamı değil, yalnız bu kazandırmalar iptal edilir." denilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; hüküm usul ve kanuna uygun olup temyiz eden davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.