Esas No: 2012/11935
Karar No: 2013/13455
Karar Tarihi: 26.09.2013

**8. Hukuk Dairesi         2012/11935 E.  ,  2013/13455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

... ile ... ve ... aralarındaki tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 12.06.2012 gün ve 610/213 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle kadastro çalışmalarında tespit dışı bırakılan dava dilekçesinde mevki ve sınırları belirtilen 2 parça taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, niza konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ve imar-ihya koşullarının oluşmadığını açıklayarak davanın reddi ile ... adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, teknik bilirkişinin 23.9.2011 tarihli rapor ve krokisinde A harfiyle gösterilen 6218,204 m2 taşınmaz bölümünün davacı adına tapuya tesciline, aynı rapor ve krokide B harfiyle gösterilen taşınmaz bölümü bakımından açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Hükmün kabule ilişkin bölümü, davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı lehine zilyetlikle kazanma koşulları oluştuğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Dosya içinde mevcut paftaya göre; dava konusu taşınmaz 1975 yılında yapılan tapulama çalışmalarında "dere yatağı" olarak tespit dışı bırakılmıştır. Kural olarak, dere yatakları Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdendir. Aktif dere yatakları ile derenin etki alanında kalan yerlerin kazanılması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, aktif dere yatağında ve etki alanında kalmayan bir yer, koşulları mevcut olduğu takdirde zilyetlik ve imar-ihya yoluyla kazanılabilir. Mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar uyuşmazlık konusu taşınmazın otuz yılı

aşkın süredir arpa, buğday ekilmek suretiyle tarım arazisi olarak tasarruf edildiğini bildirmiş ise de, taşınmazın ne şekilde ve hangi tarihler arasında imar ihyaya başlanılıp tamamlandığı, ekonomik amacına uygun zilyetliğin başlangıç ve süreci açıklığa kavuşturulmamış, hava fotoğrafları usule uygun şekilde uygulanmamıştır.

Bir arazinin kullanım süresi ve niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastro tespitinden sonraki, dava tarihinden önceki yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru 20 – 30 yıl öncesine ait (1980-1990 yılları arası) en az iki farklı tarihe ait stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması gerekir.

Mahkemece yapılacak iş; tespit tarihinden sonra ve dava tarihinden geriye doğru 20–30 yıl öncesine ait (1980-1990 yılları arası) en az iki farklı tarihli hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan; fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosyaya eklenmesi, mahallinde yeniden yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıkların HMK'nun 243, 244 ve 259. maddeleri gereğince usule uygun şekilde çağrılması, hava fotoğrafları, fotometrik ve fotogrametrik paftaların daha önce götürülmeyen iki jeodezi ve fotogrametri uzmanı mühendis ile teknik bilirkişiden kurulu heyet aracılığıyla yapılacak keşifte uygulanması, hava fotoğraflarının uzman bilirkişilerce incelemeye tabi tutulması, çekildikleri tarihlere göre tesciline karar verilen taşınmazın imar ve ihya edilip edilmediği, kültür arazisi haline getirilip getirilmediği veya hangi konumda bulunduğu hususunda bilirkişi kurulundan tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık gerekçeli rapor alınması, topoğrafik haritaya ait bilgilerin rapora aktarılmasının sağlanması, taşınmazın hangi tarihler arasında imar ve ihyasının tamamlandığı, tarımsal amaçlı zilyetliğin başladığı tarih ve zilyetliğin kim tarafından ne şekilde sürdürüldüğünün yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak açıklığa kavuşturulması, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nun 261 maddesi gereğince giderilmeye çalışılması, HMK'nun 290/2. maddesi gereğince birlikte keşfe götürülecek uzman bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan panoramik fotoğraflarının çektirilerek, Mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulması, nizalı taşınmazın tapuya kayıtlı bulunup bulunmadığının sorulması ve toplanacak delillere göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesidir. Eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, usul ve yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün kabule ilişkin bölümünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, HUMK'nun 388/4 (HMK.m 297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 185,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Başkanlığına iadesine 26.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.