Esas No: 2020/4837
Karar No: 2023/5629
Karar Tarihi: 13.12.2023

**12. Ceza Dairesi         2020/4837 E.  ,  2023/5629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/44 E., 2015/179 K.

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜMLER : Beraat, mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, bozma

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Almus Asliye Ceza Mahkemesinin 17.12.2015 tarihli 2015/44 Esas 2015/179 Karar sayılı kararı ile sanıklar ... ve ... hakkında taksirle öldürme suçundan 5271 sayılı Kanunun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 29.09.2020 havale tarihli ve 2016/105022 sayılı, onama , bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Katılanlar Vekilinin Temyiz Sebepleri

a. Sanıklar ... ve ... hakkında verilen hükümler yönünden;

Sanıkların cezalandırılması yerine verilen beraat karalarının usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

b.Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne yönelik;

Sanığa verilen cezanın az olduğuna, sanığın olayda asli kusurlu olduğuna, cezanın seçenek yaptırıma çevrilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

B. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

Sanık hakkında CMK'nın 231. Maddesinin uygulanmamasına, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve re'sen gözetilecek hususlara ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Yerel Mahkemenin Kabulü

"Çedaş A.Ş'in yaptığı Tokat kasabaları elektrik şebekelerinin yenilenmesi ihalesini Truva A.Ş'nin yüklendiği, bu işi aynı şartlarda yapmak üzere sözleşme ile sanıklar ... ve ...'ın yetkilisi olduğu Elmak A.Ş'ye devrettiği, bu firmanın da montaj işini sanık ...'in yetkilisi olduğu Tokel Ltd.Şti'ne devrettiği, bu şirketin de Almus Cihet Kasabası elektrik şebekesi tesis işini taşeronluk sözleşmesi ile sanık ...'a devrettiği, işçi olan ...'in olay tarihinde enerji dağıtım hattı yenileme işini yaparken üzerine çıktığı ağaç direğin dip kısmından kırılmasıyla direkle birlikte düşerek kaldırıldığı hastanede, damar yaralanması ve iç organ yaralanmasına bağlı, iç kanama sonucu hayatını kaybettiği, mahkememizce talimat yoluyla aldırılan İnşaat Mühendisi-İş Güvenliği Uzmanı, Hukukçu ve Elektrik İş Güvenliği Uzmanından oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 10/10/2015 tarihli raporunda kazanın oluş sebebinin; direğe çıkılmadan önce ağaç direğin toprağa giren kısmının çürük olup olmadığının kontrol edilmemesi, direğin devrilmemesi için 120 derece açılarla toprağa gömülü 3 destek dayanmaması veya direğe bağlanan 3 adet iple direğin farklı yönlerde toprağa sabitlenmemesi veya direk dibine dikilen ve direği çevreleyen kazıklarla direğin desteklenmemesi, ağaç direğe çıkılmadan yapılacak çalışmalar ile ilgili olarak kazalının yeterince bilgilendirilmemesi, çalışmaları yeterince kontrol etmemesi olduğunun tespit edildiği, bu eksikliklerin yerine getirilmesinden sorumlu kişinin de; sanık ... olduğunun ve sanığın kazanın meydana gelmesinde asli derecede kusurlu olduğunun belirtildiği, yine kazanın meydana gelmesinde yapılan çalışmaların yeterince kontrol ve denetim altında yürütülmemesi, kazalıya mesleki deneyimine bakılmaksızın iş sağlığı ve güvenliği yönünden eğitim verilmemesi, ağaç direklere çıkılmadan önce yeterli güvenlik tedbiri alınıp alınmadığının kontrol edilmemesinin de tali kusur olarak tespit edildiği ve bu sorumluluğun sanık ...'e ait olduğunun bildirildiği, devrilmeye karşı desteklenmeyen ve çürük olup olmadığı kontrol edilmeyen direğe çıkması, şahsi güvenliğini korumada yeterince dikkatli ve tedbirli davranmaması nedeniyle kazalı ...'in tali kusurlu olduğunun, asıl yüklenici firma yetkilileri sanıklar ... ve ...'in ise kusurlarının bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi raporunda yer verilen kazanın meydana gelmesindeki kusurların ve bu kusurların kime ait olduğu yönündeki tespitlerin oluşa uygun ve yerinde olduğu, hüküm kurmaya elverişli olduğu, sanıklar ... ve ...'a atfedilen kusurlar ile kazanın meydana gelmesinde illiyet bağı bulunduğu, sanık ...'ın taşeron sözleşmesi gereğince işi devraldığı ve şantiye sorumlusu olduğu, sanık ...'in üst işveren olduğu, taşeron sözleşmesi ile işin yapımını devretmiş olsa bile, denetim sorumluluğunun devam ettiği, cezai sorumluluğun sözleşme ile devredilemeyeceği, bu suretle bu sanıkların taksirle bir kişinin ölümüne neden olmak suçunu işledikleri konusunda mahkememizde tam bir vicdani kanaat oluşmuştur." şeklindedir.

2.Ölü muayene tutanağında ...'in damar yaralanması ve iç organ yaralanmasına bağlı iç kanama sonucu öldüğü tespit edilmiştir.

3.Sanık ...'in savunması "Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum. Dava konusu işi Çedaş'tan Elmak A.Ş. Aldı. Bu işi biz bu şirketten Tokel elektrik limited şirketi olarak aldık. Daha sonra bu işi ... isimli kişiye verdik. Söz konusu iş Almus İlçesi Cihet Kasabası elektrik tesis işidir. Ben Tokel elektirik Limited şirketinde şirket müdürü olarak görev yapıyorum. Kaza tarihinde Almus'da değildim. Zaten işi ...'a sözleşme karşılığı verdiğimiz için bizim şirketin herhangi bir sorumluluğu yoktur. Tüm sorumluluk bu kişidedir. Ayrıca kırılan direk söz konusu sözleşme ve projede ilk başta yoktu. Sonradan eklendi. Beraatımı istiyorum. Maktülün yakınlarının zarar talebi olursa gidermek isterim. Ayrıca mahkeme aksi kanatte ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını isterim." Dedi.

Sanık müdafiinin talebi üzerine sanıktan soruldu: "Ben ara sıra işi kontrol için gidiyordum. Bu sırada gerekli güvenlik ekipmanlarının yani ayakçak, baret, emniyet kemeri, eldiven in çalışanlara verildiğini, bunların kullanıldığını görüyordum. Dedi." şeklindedir.

4.Sanık ...'ın savunması "Ben bu konuda Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğünde ayrıntılı olarak ifademi vermiştim. Bu ifademi aynen tekrar ediyorum. Yazılı olarak ifademi de mahkemenize sunuyorum. Ayrıca savunmamızı ve delillerimizi esas mahkemesine ibraz edeceğim. Dedi." şeklindedir.

5.Sanık ...'in savunması "Atılı suçlamayı kabul etmiyorum Ermak Enerji Aş yönetim kurulu başkanıydım Türkiyenin birçok yerinde aldığımız ihaleleler vardır suça konu olayda bunlardan birisinin yapımı sırasında gerçekleşmiştir her yaptığımız işin başında şantiye sorumlulurımız bulunup yönetim kurulu başkanı olarak her işde bizzat ilgilenmem ve takip etmek mümkün değildir Almus'da yapılan iş şirketimiz tarafından ihalesi alınmış ancak daha sonradan Truva limited şirketine taşeron olarak devredilmiş onlarda alt taşeron olarak tokel limidet şirketine devretmişlerdir firmamızın bu işdeki sorumlu şantiye şefi ... isimli şahısdır olayda benim kusurum bulunmamaktadır öncelikle beraatime karar verilmesini, mahkemece aksi yönde düşünülecek olursa lehime olan hükümlerin uygulanmasını ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını talep ederim, dedi."

Hazırlıktaki ifadesi okundu sanıktan soruldu: "bana aittir az önceki beyanımda yanlış hatırlama nedeniyle ... in şirketimizin sorumlusu olduğunu söylemiştim oysa bu şahıs tokelin elemanıdır aradan uzun süre geçtiği için o tarihde şirketimiz adına bu işi kimin takip ettiğini hatırlayamıyorum mahkemesine bilgi vereceğim dedi." şeklindedir.

6.Ölen yakınları sanıklardan şikayetçi olup davaya katılmalarına karar verilmiştir.

7. Elektrik Mühendisi ve İş Güvenliği Uzmanı tarafından düzenlenen 18/06/2014 tarihli raporda özetle; Kazanın sebebinin ağaç direğinin üzerine çıkılmadan önce asıl ve alt işveren yetkilisi veya çalışan tarafından fiziki yapılacak muayene ile ağaç direk üzerinde çürüme bulunup bulunmadığı, mevcut haliyle üzerine çıkılıp hat iletkeni yenilenmesi ile oluşacak ilave yükü taşıyıp taşıyamayacağı bakımından kontrol yapılarak ağaç direğinin sağlam ve muhkem olduğuna tespitle kanaat edildikten sonra çalışanın iş görmesi için direğe çıkmasına müsaade edilmesi kuralına uyulmaması olduğu,

Asıl işveren Emlak Enerji İnş, San. Ve Tic. A.Ş ile Alt İşveren Tokat Elektrik İnş. Taah. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Açısından; Çalışanlarının üzerine çıkarak çalışma yapacakları ağaç direklerin sağlam ve muhkem olup olmadığının kontrol edilip emin olunduktan sonra çalışma yapılması konusunda etkin tedbir ve denetim yapılmasını sağlamadıkları, çalışanlarını bu konuda bilgilendirip uyarmadıkları, bu gibi önleyici tedbirleri almalarını çalışanlarının bilgi ve görgülerine bırakarak kazanın oluşmasına sebep olduklarından müştereken asli kusurlu oldukları,

Ölen ... Açısından; Çalışan olarak üzerine çıkacağı ağaç direğin sağlam olup olmadığını, çürüme bulunup bulunmadığını kontrol edip çıkması gerekirken hiçbir kontrol yapmayıp tedbirsiz ve dikkatsizlikle direğe çıkarak ölümüyle sonuçlanan kazaya sebep olduğundan tali kusurlu olduğu bildirilmiştir.

8.Tokat İş Mahkemesi tarafından aldırılan Elektrik Mühendisi, Makine Mühendisi ve Elektrik Mühendisi İş Güvenliği Uzmanı tarafından düzenlenen 07/05/2015 hakim havale tarihli raporunda özetle; Çedaş A.Ş'nin %10 oranında tali kusurlu olduğu, Elmak Enerji Yatırım inş. Tic. A.Ş açısından; %30 oranında asli kusurlu olduğu, Tokel Elk. İnş. Taah. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti açısından; % 30 oranında asli kusurlu olduğu, ölen işçi ... açısından; %30 oranında asli kusurlu olduğu bildirilmiştir.

9. İnşaat Mühendisi-İş Güvenliği Uzmanı, Hukukçu ve Elektrik İş Güvenliği Uzmanından oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 10/10/2015 tarihli raporda özetle; Direğe çıkılmadan önce ağaç direğin toprağa giren kısmının çürük olup olmadığının kontrol edilmemesi, direğin devrilmemesi için 120 derece açılarla toprağa gömülü 3 destek dayanmaması veya direğe bağlanan 3 adet iple direğin farklı yönlerde toprağa sabitlenmemesi veya direk dibine dikilen ve direği çevreleyen kazıklarla direğin desteklenmemesi, ağaç direğe çıkılmadan yapılacak çalışmalar ile ilgili olarak kazalının yeterince bilgilendirilmemesi, çalışmaları yeterince kontrol etmemesi nedeniyle ...'ın asli derecede kusurlu olduğu, yapılan çalışmaların yeterince kontrol ve denetim altında yürütülmemesi, kazalıya mesleki deneyimine bakılmaksızın iş sağlığı ve güvenliği yönünden eğitim verilmemesi, ağaç direklere çıkılmadan önce yeterli güvenlik tedbiri alınıp alınmadığının kontrol edilmemesi nedeniyle ...'in tali kusurlu bulunduğu, devrilmeye karşı desteklenmeyen ve çürük olup olmadığı kontrol edilmeyen direğe çıkması, şahsi güvenliğini korumada yeterince dikkatli ve tedbirli davranmaması nedeniyle kazalı ...'in tali kusurlu bulunduğu, ... ve ...'in ise kusurlarının bulunmadığı bildirilmiştir.

IV. GEREKÇE

A.Tebliğname Yönünden;

1.Dosya içeriğine göre, Çedaş A.Ş den ihale ile Tokat kasabaları elektrik şebekelerinin yenilenmesi işini alan Truva A.Ş 'nin bu işi aynı şartlarda yapmak üzere sözleşme ile sanıklar ... ve ...'ın yetkilisi olduğu Elmak A.Ş'ye devrettiği, bu firmanın da sözleşme ile Tokat kasabaları elektrik şebekelerinin yenilenmesi yapım işini (montaj) sanık ...'in yetkilisi olduğu Tokel Ltd.Şti'ne devrettiği, Tokel şirketinde elektrik işçisi olarak çalışan ...'in olay günü Almus ilçesi Cihet Beldesinde şebeke hattı yenileme işini yapmak üzere üzerine çıktığı ağaç direğin dip kısmından kırılmasıyla direkle beraber düşerek öldüğü olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda sanık ...'e tali kusur atfedilmiş olması karşısında mahkemece sanık hakkında hükmedilen ceza miktarında isabetsizlik görülmemiş olup tebliğnamede bu yönde bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

2.Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 23/01/2018 tarih, 2017/463 Esas, 2018/20 Karar sayılı ve 23/01/2018 tarih, 2015/962 Esas, 2018/16 Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere, sanık ... hakkında hükmolunan adli para cezasının ödenmemesi halinin infaz aşamasında değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, 5237 sayılı TCK'nın 52/4. maddesi yerine 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesinin uygulanması bozma nedeni yapılmayarak, tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir

B.Katılanlar Vekilinin Temyiz Sebepleri Yönünden;

a.Sanıklar ... ve ... hakkında verilen beraat hükümlerine yönelik;

Sanıkların cezalandırılması yerine verilen beraat karalarının usul ve yasaya aykırı olduğu yönünden;

Elmak AŞ ile Tokel şirketi arasında akdedilen sözleşmenin iş emniyetine ilişkin 32 inci maddesinde iş güvenliği ile ilgili gözetim ve denetim görevinin alt yükleniciye (Tokel) ait olduğunun belirtildiği bu nedenle Elmak şirketi yetkilileri olan sanıklar Batuhan ve ...'ın meydana gelen olayda kusurlarının bulunmadığı anlaşıldığından sanıklar hakkında beraat kararı verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

b.Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmüne yönelik;

1.Cezaya ve kusur durumuna yönelik;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda sanığa tali kusur atfedilmiş olması karşısında mahkemece sanık hakkında belirlenen ceza miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

2.Hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesinin hukuka aykırı olduğu yönünden;

Sanık hakkında hükmolunan uzun süreli hapis cezasının 5237 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca seçenek yaptırımlara çevrilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

C. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

Sanık hakkında CMK'nın 231 inci maddesinin uygulanmamasına, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve re'sen gözetilecek hususlar yönünden;

Mahkemece sanığın yeniden suç işlemeyeceği konusunda mahkemece olumlu kanaat edinilmediği gerekçesiyle hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmamasında isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

A.Sanıklar ... ve ... Hakkında Verilen Beraat Hükümleri Yönünden;

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Almus Asliye Ceza Mahkemesinin 17.12.2015 tarihli 2015/44 Esas 2015/179 Karar sayılı kararında katılanlar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılanlar vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B.Sanık ... Hakkında Verilen Mahkumiyet Hükmü Yönünden;

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Almus Asliye Ceza Mahkemesinin 17.12.2015 tarihli 2015/44 Esas 2015/179 Karar sayılı kararında sanık müdafii ve katılanlar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin ve katılanlar vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle ONANMASINA, 13.12.2023 tarihinde karar verildi.