Esas No: 2011/4346
Karar No: 2013/5617
Karar Tarihi: 21.03.2013

**11. Hukuk Dairesi         2011/4346 E.  ,  2013/5617 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen ....2010 tarih ve 2005/602-2010/744 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen ....03.2013 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ... ile davalılar vekili Av....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalıların 29.06.1999 tarihli pay alımı sözleşmesinin ... 'ncu maddesi ile üstlendikleri rekabet yasağı taahhüdünü ihlâl ettiklerini ileri sürerek, kararlaştırılan (400.000) USD. cezai şartın davalılardan tahsiliyle davacılardan David S. Smith (Holding) B.V’ye ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemize ait 07...2005 tarihli ilama dayanılarak, dava dışı Hayat Tıbbi Aletler A.Ş'ye ait 1999 tarihli hazır bulunanlar cetvellerinin incelenmesinden, davalı ...'nun anılan şirkette (4.026.000) adet, davalı ...'un da (8.396.200) adet hissesinin bulunduğunun anlaşıldığı, aynı şirketin 29.03.2004 tarihli olağan genel kurul toplantısı hazır bulunanlar cetveline göre de davalı ...'un çocukları ... ve ...'in bu şirkette (132.000) adet hisse sahibi oldukları, davalıların davacılarla yaptığı hisse devir sözleşmesinden sonra derhal bu şirketten ayrıldıklarına dair herhangi bir kanıtın sunulmadığı, oysa dava konusu hisse devir sözleşmesinin ...'ncu maddesi uyarınca davalıların dolaylı da olsa bu şirketle ilgilerinin olmamasının gerektiği, ancak Hayat Tıbbi Aletler A.Ş'nin sektördeki pazar payının çok düşük olması ve ciddi rekabet oluşturacak büyüklükte olmaması nedeniyle sözleşmedeki (200.000) USD tutarındaki cezai şart miktarında indirim yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıları eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, takdiren (50.000) USD cezai şart bedelinin davalılardan ayrı ayrı dava tarihinden itibaren 3095 SK'nun 4/a maddesi uyarınca yürütülecek faiziyle birlikte tahsiline, hüküm özetinin ilanına karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki (...) ve (...). bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...- Ancak dava, 29.06.1999 tarihli pay alım sözleşmesinin .... maddesinde düzenlenen rekabet yasağı taahhüdünü ihlal nedeniyle cezai şart bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine dair tesis edilen hüküm, davacılar vekilinin temyizi üzerine, Dairemizin 31.03.2005 tarih 2004/4879 E.-2005/3076 K. sayılı ilamı ile bozulmuş, davalılar vekilinin karar düzeltme isteminde bulunması üzerine, bu kez Dairemizin 07...2005 tarih ve 2005/9638 E.- 9423 K. sayılı ilamı ile bozma ilamının kaldırılarak, yerel mahkeme kararının değiştirilen gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece ....03.2006 tarihli oturumda, Dairemizin 07...2005 tarihli bozma ilamına uyulmuştur.

Dairemizin 07...2005 tarih ve 2005/9638 E.- 9423 K. sayılı bozma ilamında, dava dışı Hayat Tıbbi Aletler A.Ş’nin kuruluş ve gelişmesine en büyük katkıyı yapanın davalılar olduğuna işaret edildikten sonra, davalıların yönlendirme ve katkılarının rekabet yasağı döneminde de devam edip etmediğinin, dava dışı Hayat Tıbbi Aletler A.Ş’nin yaptığı yatırımın mali boyutunun ve kaynaklarının incelenmesi ve tanık beyanları ile toplanmış diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi suretiyle tespiti gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece bozma ilamı doğrultusunda inceleme yapılmış ise de ....2010 tarihinde kurulan hüküm ile sadece davalılar Nejat ve Orhan’ın 1999 tarihli hazır bulunanlar cetveline göre dava dışı Hayat Tıbbi Aletler A.Ş’nde ortak oldukları, davalı ...’ın çocukları ... ve ...’in de 29.03.2004 ve ....04.2009 tarihli genel kurul hazır bulunanlar cetvelinde ortak gözüktükleri gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş başkaca hiçbir değerlendirme yapılmamıştır.

Oysa, mahkemece belirtilen ortaklık durumuna dair bu deliller Dairemizin inceleme yaptığı sırada da dosyada mevcut olup, Dairemizce de bu durum tespit edilmiş, ancak karar verilmesi için yeterli görülmeyerek, 07...2005 tarihli bozma ilamında belirtilen hususların incelenmesi istenmiştir. Zira, davalılar Nejat ve Orhan dava dışı Hayat Tıbbi Aletler A.Ş’nin en son ....04.1999 tarihli genel kurul toplantısına ortak sıfatıyla katılmışlardır. Bu tarih, 29.06.1999 hisse alım tarihinden önce olup, 27.06 2000 tarihli bir sonraki genel kurul toplantısına ait hazır bulunanlar cetvelinde, davalılar ortak olarak yer almamaktadır. Yine davalılar, anılan hisse devir sözleşmesinden hemen sonra dava dışı Hayat Tıbbi Aletler A.Ş’ndeki yönetim kurulu üyeliği görevlerinden de istifa etmişlerdir. Davalı ...’ın çocukları ise çok daha öncesinden beri anılan şirketin ortağı olup, sırf bu nedenle de davalıların rekabet yasağına aykırı davrandıkları kabul edilemez. Yukarıda da açıklandığı üzere, mahkemece de bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa da, daha sonradan kurulan hükümde bozma ilamında belirtilen hususlarda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Dairemiz bozma ilamına uyulduğuna göre, mahkemece yapılacak iş, eğer yaptırılan bilirkişi incelemesi yeterli görülmüyorsa, yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak, sadece 07...2005 tarihli bozma ilamında belirtilen hususların incelenip değerlendirilmesinden ibarettir.

Ayrıca mahkemece kurulan hükmün gerekçe kısmında hatalı bir şekilde Dairemizce

karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği belirtildiği gibi, Hayat Tıbbi Aletler A.Ş’nin 29.03.2004 ve ....04.2009 tarihlerinde yapılmış genel kurul toplantılarından bahsedilmiştir. Oysa anılan şirketin, belirtilen tarihlerde yapılmış bir genel kurul toplantısı da yoktur.

Bu durum karşısında mahkemece, sadece Dairemizin 07...2005 tarih ve 2005/9638 E.-9423 K. sayılı bozma ilamında belirtilen hususların incelenip karar yerinde değerlendirilmesi, eğer bu konuda alınan bilirkişi raporundaki tespitler yeterli görülmüyorsa yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

...- Kabul şekli bakımından da davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, davalıların ihtiyati tedbir yoluyla rekabet yasağına aykırı şekilde ticari faaliyette bulunmalarının önlenmesi istenmiş ve bu konuda verilecek kararın, Ticaret Sicil Gazetesi ile Türkiye’de yayın yapan beş büyük gazetede ilanı talep edilmiştir. Zira 31.07.2000 dava tarihi itibariyle dahi 29.06.1999 tarihli sözleşmede öngörülen iki yıllık rekabet yasağı devam etmektedir.

Dava dilekçesinin davalıların rekabetinin önlenmesi ve cezai şartın tahsili istemlerine dair devam eden bölümlerinde ise hükmün ilanına ilişkin herhangi bir talep yer almamaktadır. Diğer bir deyişle davacıların ilan talepleri, sadece ihtiyatı tedbir yoluyla verilecek karara ilişkindir. Mahkeme ise nihai hükmün de ilanına karar vermiştir. Oysa HUMK’nun 74. (HMK.’nın ....) maddesi uyarınca hakim, tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olup, talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez.

Bu durum karşısında mahkemece, dava dilekçesinde ilan talebi olmadığı halde hüküm özetinin ilanına karar verilmesi dahi doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalılar yararına bozulması gerekmiştir.

4- Yukarıda açıklanan bozma neden ve şekline göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) ve (...) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar yararına BOZULMASINA, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, ....03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.