Esas No: 2023/4193
Karar No: 2024/7554
Karar Tarihi: 24.10.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/4193 E.  ,  2024/7554 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/146 Esas, 2023/522 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2020/462 E., 2021/925 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 22.10.2024 günü hazır bulunan davacı-birleşen davada davalı vekili Avukat ... Mumcu ile davalı-birleşen davada davacı vekili Avukat ... Şanlı dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın Gaziantep Ticaret Odasına kayıtlı olduğunu, makarna üretimi yapan Türkiye'nin en büyük fabrikası olduğunu, davalı firmaya son olarak satmış olduğu buğday nedeni ile toplam 8 adet faturadan kaynaklı olarak 2.384.397,55 TL alacağının olduğunu, faturaların incelenmesinde faturalar üzerinde ödeme şeklinin nakit ve ödeme tarihinin ise fatura keşide tarihinin yazılı olduğunun görüleceğini, davalı firmanın müvekkili firma tarafından keşide edilen faturaları ticari kayıtlarına kaydettiğini, bağlı olduğu vergi dairesine icra takibine konu edilen faturalar nedeni ile BA formlarının ibraz edildiğini, müvekkili firmanın keşide olunan fatura karşılığı satışı yapılan buğday bedellerinin ödenmemesi üzerine müvekkili firma tarafından davalı firma hakkında Gaziantep İcra Müdürlüğünün 2020/58368 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı firma tarafından icra takibine itiraz edildiğini, arabuluculuk görüşmelerinde davalı firma ile anlaşmanın sağlanamadığını ileri sürerek davanın kabulü ile davalı firma tarafından asıl alacak fatura bedelleri yönünden yapılan haksız itirazın iptaline, haksız itiraz nedeni ile davalı firmanın tazminat ödemesine, takip öncesi işlemiş bulunan faiz yönünden taleplerinin bulunmadığını, takip tarihinden itibaren fatura bedelleri üzerinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 08.09.2018 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince davalı şirket tarafından teslim edilecek 1.385 kg buğdaydan 1.000 kg makarna üretilerek davalı şirkete verileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşme gereğince müvekkili şirkete 1. sınıf sert buğday teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılarak yumuşak buğday teslim edilmeye başlanıldığını, bu durumun davalı şirkete şifahi olarak ihbar edildiğini, davalı şirket tarafından oluşacak tüm zararların kendilerince karşılanacağının bildirildiğini, müvekkili şirkete 57.344.418,00 kg buğday teslim edildiğini, bunun 8.702.172 kg'nın sert buğday olduğu, kalan kısmın ise 2. ve 3. sınıf buğday olduğunu, teslim edilen buğdaydan 1.169.826,13 kg taş, toprak, hava tozu ve kavoz vb. yabancı maddeler çıktığını, ayrıca 143.361,05 kg kırık tane arpa ve yabancı tohum benzeri ayrıştırıldığını, üretime giren buğday miktarının 56.031.280,83 kg olduğunu, sözleşme gereği 40.455.762 kg makarna teslim edilmesi gerekirken müvekkili şirket tarafından 41.039.280,00 kg makarna teslim edildiğini, fazladan teslim edilen makarnaya karşılık buğday verilmediği gibi ek ödemenin de yapılmadığını, davalı şirket tarafından sözleşmeye aykırı buğday teslim edilmesi nedeniyle üretimde tonaj kayıplarının meydana geldiğini, oluşan toplam üretim kaybının 17.810,00 ton olduğunu, ayrıca yumuşak buğday kullanılması nedeniyle makine parçalarında hasarlar meydana geldiğini ileri sürerek sözleşmeye aykırılık nedeniyle müvekkili şirket nezdinde oluşan üretim kayıpları, işletmesel zararlar ile davalı şirkete sözleşmede kararlaştırılandan fazla olarak teslim edilen makarna tutarları ile üretim sisteminde yer alan makine ve aksamlarda meydana gelen arızalara ilişkin onarım ve makine parça alımlarına yönelik giderlerden kaynaklı şimdilik 600.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin makarna üretiminde sarf edilecek buğday ile ilgili olarak müvekkili şirkete 1. sınıf sert durum buğdayı teslim edileceğinin taahhüt edilmesine rağmen sözleşmeye aykırı olarak kararlaştırılan 1. sınıf sert durum buğdayı yerine yumuşak buğday teslim edilmeye başlandığı gün teslim alınan buğdayların muayenesinin anında müvekkili şirket teknik personelince yapıldığını, sözleşmeye aykırı buğday tesliminin müvekkili şirket tarafından şifahi olarak davacı şirkete bir çok kez ihbar edildiğini, davacı şirket tarafından oluşabilecek tüm zarar ve ziyanın kendilerince karşılanacağı ve tüm sorumluluğun kendilerinde olduğunun ifade edildiğini, müvekkili şirkete 57.344.418,00 kg buğday teslim edildiğini, bunun 8.702.172 kg sert buğday olduğunu, kalan kısmın ise 2. ve 3. sınıf buğday olduğunu, teslim edilen buğdaydan 1.169.826,13 kg taş, toprak, hava tozu ve kavoz vb. yabancı maddeler çıktığını, ayrıca 143.361,05 kg kırık tane arpa ve yabancı tohum benzeri ayrıştırıldığını, üretime giren buğday miktarının 56.031.280,83 kg olduğunu, sözleşme gereği 40.455.762 kg makarna teslim edilmesi gerekirken müvekkili şirket tarafından 41.039.280,00 kg makarna teslim edildiğini, fazladan teslim edilen makarnaya karşılık buğday verilmediği gibi ek ödemenin de yapılmadığını, davalı şirket tarafından sözleşmeye aykırı buğday teslim edilmesi nedeniyle üretimde tonaj kayıplarının meydana geldiğini, oluşan toplam üretim kaybının 17.810,00 ton olduğunu, ayrıca yumuşak buğday kullanılması nedeniyle makine parçalarında hasarlar meydana geldiğini, asıl mağduriyeti müvekkilinin yaşadığını belirterek müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacı şirketin müvekkili şirket lehine %20 icra inkâr tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firmanın davacı firmaya satmış olduğu buğdaylara karşılık 8 adet faturadan kaynaklı 2.384.397,55 TL alacağının olduğunu, bu alacağın ödenmemesi nedeniyle davacı şirket hakkında icra takibi başlatıldığını, davacının itirazı üzerine takibin durduğunu, Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2020/462 esasla itirazın iptali davası açıldığını, müvekkili firma tarafından icra takibi yapıldıktan sonra mahkemede görülmekte olan bu davanın açıldığını, davacı firma tarafından müvekkili firmanın imzası olmayan bir sözleşme olduğunu beyan ettiğini, müvekkili firma ile davacı firma arasında davacının iddia ettiği şekilde bir anlaşmanın olmadığı gibi yine müvekkili firmanın davacı firmaya iddia ettiği şekilde sözlü veya yazılı hiçbir taahhüdü de bulunmadığını, müvekkili firma tarafından satılan buğdayların davacı tarafın fabrika sahasına alınmadan önce kalite kontrollerinin yapılarak istedikleri kalitede olduğu kabul edildikten sonra davacı firmanın buğday silolarına boşaltıldığını, dava dilekçesinde bu durumun davacının kabulünde olduğunun belirtildiğini, müvekkili tarafından ayıplı buğday satılmadığını, davacı firmanın itibar ettiği sözleşmeye göre satılan buğdayların anlaşılan vasıfta olmaması halinde sözleşme gereği bu buğdayları davacı firmanın sözleşme gereğince kabul etmemesi gerektiğini, davacı firmanın tanık dinletme talebini kabul etmediklerini, müvekkili firma tarafından satılan buğdayın 1. sınıf sert buğday olmadığı konusunda taraflar arasında yapılan bir ek sözleşme veya sert buğday olmaması nedeni ile davacının makinelerinde oluşacak olan üretim kayıplarının müvekkili firma tarafından ödeneceği yönünde veya bu bedelin taahhüt edildiği yönünde davacı tarafından ek bir sözleşme veya taahhütname ibraz edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacı tarafça davaya konu edilen 8 adet faturadan kaynaklı buğdayların davalı tarafa teslim edildiği ve bu faturalardan kaynaklı davacı tarafın davalı taraftan 2.384.397,55 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın teslim edilen buğdayların taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı olarak teslim edildiği hususundaki iddialarını ispat edemediği bu sebeple asıl dava yönünden davalı tarafça Gaziantep İcra Dairesinin 2020/58368 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline davaya konu alacak faturaya dayalı likit olduğundan hükmedilen alacak miktarı üzerinden hesap edilecek %20 icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dosyadaki davacı vekili taleplerinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 227'de düzenlenen genel hükümlere göre tazminat istemi hakkına ilişkin olduğu fakat birleşen dosyadaki davacı tarafça teslim edilen buğdayların sözleşmeye aykırı şekilde ayıplı olarak teslim edildiği hususundaki iddiaların ispat edilemediği ve bu sebeple birleşen dosyadaki davacı tarafın teslim edilen buğdaylar ile ilgili ticari işletmesinde meydana geldiği iddia olunan zararların tespitinin mümkün olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 2.384.397,55 TL yönünden devamına, hükmedilen alacak miktarı üzerinden hesap edilecek %20 icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, HMK'nın 359/3 üncü maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime açık ve karar vermeye elverişli olmasına, davalı birleşen dava davacısının iddia ettiği atipik sözleşmenin varlığının ispatlanamamasına, HMK'nın 355/1 inci maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı birleşen dava davacısı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine, birleşen dava maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına ve itirazın iptaline ilişkin asıl davada sadece asıl alacak harçlandırılmış olup bu miktar esas alınarak karar verilmiş olmasına, alacağın fer'ilerine ilişkin bir dava bulunmamasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin ... Makarna Gıda San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak ... Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 24.10.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.