Esas No: 2015/19382
Karar No: 2015/16276
Karar Tarihi: 28.12.2015

**16. Hukuk Dairesi         2015/19382 E.  ,  2015/16276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı Hazine, .. Mahallesi çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında dere yatağı olarak tespit harici bırakılan taşınmaz hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 18. maddesi gereğince Hazine adına tescil istemiyle dava açmıştır. Yargılama sırasında ..., irsen intikal, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin davasının reddine, müdahil davacı ...'ın davasının kabulü ile çekişme konusu fen bilirkişi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 2.535,68 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın ... adına tescili ile karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine temsilcisi, davalı ... vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davaya konu taşınmaz 1989 yılında yapılan kadastro tespiti sırasında dere yatağı olması nedeniyle tescil harici bırakılmıştır. Davada .. ... taraf olmuştur. Ancak, 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca .. Büyükşehir Belediyesi kurulmuş ve il belediyesi Büyükşehir Belediyesine dönüştürülmüştür. Büyükşehir Belediyesinin sınırları il mülki sınırları haline getirilmiş, bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Mahkemece, .. ... yanında .. Büyükşehir ... da davaya dahil edilerek taraf teşkili tamamlanmamıştır. Ayrıca yasal tescil ilanlarının yaptırıldığına dair belgelerde dosyada bulunmamaktadır. Taşınmazın sınırında .. Karayolu bulunduğu halde karayolları istimlak haritası getirtilerek zemine uygulanmamıştır. Taşınmazın sınırında bulunan ve aynı nedenle tescil harici bırakılan taşınmaz hakkında müdahil davacı ... ve kardeşlerinin açtığı tescil davası sonunda adlarına tescil kararı verilerek kesinleştiği ve 128 ada 1 sayılı parsel altında adlarına tescil yapıldığı anlaşılmaktadır. 128 ada 1 sayılı parsele ilişkin dava dosyası getirtilerek bu dosyada yapılan keşifteki zilyetlik hususundaki beyanları bu yer içinde değerlendirilmemiş, neden dava konusu taşınmazı da bu davada istemedikleri üzerinde durulmamıştır. Taşınmaza ilişkin hava fotoğrafları getirtilerek jeodezi ve fotogrametri uzmanından rapor alınmamıştır. Keşif sonucu ibraz edilen jeoloji mühendisi raporunda taşınmazın dere yatağı vasfını yitirdiği ancak taşınmazın sınırında bulunan .. Irmağının taşkın sahası içerisinde olduğunu belirtiği halde bu husus zilyetlik yönünden değerlendirilmemiştir. Müdahil davacı dilekçesine kendi yazısı ile eklediği 301 tahrir kaydı resmi mercinden getirtilmeden keşifte uygulanmış, kadastro tespiti sırasında revizyonu araştırılmamıştır. 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde öngörülen sınırlamalar yönünden araştırma yapılmaması da doğru değildir. Taraf teşkili sağlanmadan ve eksik inceleme ile karar verilemez. Hal böyle olunca; öncelikle .. ... yanında .. Büyükşehir ... da davaya dahil edilerek ve dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilerek usulen taraf teşkili tamamlanmalıdır. Bundan sonra sağlıklı bir yargıya ulaşmak için dava tarihinden geriye doğru en az 15, 20 ve 25 yıl öncesine ait ve yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından, aynı tarihler arasında düzenlenen fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalar ise, İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, yine ...nden taşınmazın sınırında bulunan yola ilişkin istimlak haritaları getirtilmeli, müdahil davacı ...'ın dayandığı 301 tahrir nolu vergi kaydı ile revizyon görmüş ise revizyon gördüğü parselin tespit tutanağı, hükmen uygulanmış ise dava dosyası ile komşu 128 ada 1 sayılı parselin dava dosyası getirtilmeli, ardından taşınmaz başında üç kişilik jeodezi ve fotogrametri 3 kişilik ziraat mühendisi ve jeoloji mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında müdahil davacının dayandığı tahrir kaydı sınırları zemine uygulanarak kapsamı belirlenmeli, dinlenilecek yansız yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, dere yatağı olup olmadığı, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, hava fotoğrafları üzerinde fotogrametri ve jeodezi uzmanı olan harita mühendisi bilirkişisi kurulundan belirtilen hava fotoğraflarının stereoskop aleti ile incelenmesi suretiyle hava fotoğraflarının çekildikleri, Kadastro Müdürlüğünden gelen paftaların ise düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu taşınmaz bölümlerinin kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, önceki niteliği, imar- ihyaya muhtaç yerlerden olup olmadığı, öyle ise imar-ihyasının tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise taşınmazın hangi tarihte tarım arazisi haline gelmiş olduğu konusunda rapor alınmalı, ziraatçi ve jeolog bilirkişilerden, .. Bölge Müdürlüğünün taşınmazın dere yatağı olup her hangi bir ıslah çalışması yapılmadığına ilişkin müzekkere cevabı da göz önüne alınarak taşınmazın niteliği, dere yatağı niteliğinde olup olmadığı, zilyetlikle mülk edinmeye elverişli yerlerden olup olmadığı konusunda, fen bilirkişisinden keşif ve uygulamayı gösterir, dayanılan kayıt ve yola ilişkin istimlak haritasının uygulama ve kapsamını gösterir krokili ayrıntılı rapor alınmalı, imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar 20 yıllık kazanma süresinin dolup-dolmadığı belirlenmeli, önceki keşifte hazır bulunanlar dışındaki ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı incelenerek gerekçeli, denetime açık, karşılaştırmalı rapor istenmeli, yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu takdirde HMK'nın 261. maddesi uyarınca yüzleştirilmek suretiyle aykırılık giderilmeli, HMK'nın 290/2. maddesi uyarınca birlikte keşfe götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulmalı, komşu 128 ada 1 sayılı parsele ilişkin dava dosyasındaki dava konusu taşınmaz hakkındaki beyanlar zilyetlik yönünden değerlendirilmeli, bu dosyada tescile esas alınan fen bilirkişi rapor ve krokisi niza konusu taşınmazı ne olarak gösterildiği irdelenmeli, çekişme konusu taşınmazın da 128 ada 1 parsel gibi müdahil davacı Şakir ve kardeşlerine irsen intikal edip etmediği, bitişikteki tescil harici yere dava açarken niza konusu yerin ne olarak gösterildiği, neden bu yerin de dava edilen yer içine dahil edilmediği, 128 ada 1 sayılı parselin davasında da aynı vergi kaydına dayanılıp dayanılmadığı, zilyetliklerinin sadece tescil kararı verilen yere ilişkin olup olmadığı üzerinde durulmalı, davacı ve tek başına 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmaması halinde bayisi adına aynı çalışma alanında zilyetlikten verilen taşınmazlar olup olmadığı yönünde usulen belgesiz araştırması ve yasal tescil ilanları yaptırılmalı, bundan sonra sonucuna göre bir karar verilmelidir. Taraf teşkili tamamlanmadan ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi kabule göre de; Hazine ve diğer kamu tüzel kişileri davada yasal hasım bulunduğu halde davalılar aleyhine yargılama gideri yükletilemeyeceğinin düşünülmemesi de isabetsiz, davalıların temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden .. ve ...ne iadesine, 28.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.