Esas No: 2022/6303
Karar No: 2024/3650
Karar Tarihi: 07.05.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/6303 E.  ,  2024/3650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1230 Esas, 2022/624 Karar

HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü (Esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle)

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/462 E., 2019/583 K.

Taraflar arasındaki eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklara tecavüzün tespiti, meni, refi ve maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin fizik öğretmeni olduğunu, lisede görevli bulunduğu sırada fizik kitapları yazmaya başladığını, yazdığı kitapların davalı Şirket tarafından basıldığını, bu kitaplardan üzerinde müvekkilinin adı olup, Eylül 2008 yılında basılan 10. sınıf Fizik (konu anlatımlı) adlı kitabın, müvekkili ile hiçbir sözleşme yapılmadan basılıp davalı Şirketin dershane öğrencilerine dağıtıldığını, ayrıca dershane dışı satışının yapıldığını, kısa bir süre önce yine davalı Şirketin basıp dağıttığı 11. sınıf Fizik (konu anlatımlı) adlı kitap incelendiğinde, müvekkili tarafından yazılan yukarıda adı geçen kitapla neredeyse birebir aynı olduğunun anlaşıldığını, bu kitabın 40 sayfasında bir takım farklılıklar olmasına rağmen en az %90'lık bölümünün müvekkili tarafından yazılan kitaptan intihal olduğunu, dava konusu bu kitabın üzerinde davalı ...’nun adının bulunduğunu, bu durumda 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddeleri ile 22 inci ve 23 üncü maddelerinde düzenlenen müvekkili haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, manevi haklara tecavüz edildiğinin tespiti ile 5846 sayılı Kanun'un 67 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tecavüzün refine, 11. Sınıf Fizik Konu anlatımlı kitabın piyasadan toplatılmasına, aynı Kanun'un 69 uncu maddesi uyarınca tecavüzün menine, keza zikredilen Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 10. Sınıf Fizik kitapları nedeniyle şimdilik üç kat 1.000,00 TL maddi tazminatın 2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı Şirketten tahsiline, yine ihlal edilen her bir manevi hak için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL manevi tazminatın, umuma arz hakkı yönünden 2008 Kasım itibariyle davalı Şirketten, diğerleri bakımından 11. Sınıf Fizik Kitabının basım tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 18.07.2019 tarihli miktar artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 822.843,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Şirket cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkil Şirket arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi olmadığını, davacının tazminat talebinin dayanağının sözleşmesel bir ilişki olmadığından talebin haksız fiil hükümlerine tabi olduğunu, buna göre de davanın zaman aşımına uğradığını, davacı tarafın soyut ve afaki söylemler ile eser sahibi olduğunu ve müvekkilden alacaklı bulunduğunu iddia ettiğini, davacının eser sahibi olduğunun iddiasının gerçek olmadığını, bu nedenle davacının davasına dayanak yaptığı 10. sınıf Fizik (konu anlatımlı) kitabının eser sahipliği sıfatının kime ait olduğunun saptanmasını talep ettiklerini, davacının ibraz ettiği kaynağın intihal ile meydana getirilmiş bir eser olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte 5846 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca maksadın haklı gösterebileceği nispet dahilinde iktibaslar yapılmak suretiyle eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirmenin serbest olduğunu, davacının kitaba hiçbir katkısı olmadan fahiş manevi tazminat talep ettiğini, ticari faiz talebini kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Şirket zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de davacının talebini 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesine dayandırmış olması nedeniyle davanın 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu, ayrıca fiilin suç teşkil etmesi nedeniyle uzamış ceza zaman aşımına da tabi bulunduğu, yine tecavüz devam ettiği ve söz konusu kitaplar piyasada bulunduğu sürece zaman aşımı da işlemeyeceğinden davalı vekilinin zaman aşımı itirazının yerinde görülmediği, dava konusu kitapların, 5846 Sayılı Kanun'da tanımlanan eser kategorilerinden “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, davacının dosyada bulunan 2008 baskılı 10.sınıf fizik konu anlatımlı kitabın eser sahibi bulunduğu, davacının bu kitabının izinsiz ve sözleşmesiz biçimde 2006 ve 2008 yıllarında basıldığı, bu şekilde davacının çoğaltma ve yayma haklarının ihlal edildiği, davacının bu kitaba ilişkin 14 üncü madde kapsamında manevi hakkının da ihlal olunduğu, davacı kitabının genişletilerek izinsiz olarak 11. sınıf fizik konu anlatımlı adı ile bandrol üzerindeki tarihe göre 2015 yılında yayınlandığı, bu yayının da davacının çoğaltma ve yayma haklarına tecavüz teşkil ettiği, davacının 5846 sayılı Kanun'un 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerinde belirtilen manevi haklarının da bu yayınla ihlale uğradığı, dava dilekçesi ile 2008 baskı 10. sınıf Fizik Konu Anlatımlı Kitap ve 2015 yılı baskı 11. Sınıf Fizik Konu Anlatımlı Kitap için telif tazminatı, manevi tazminat ve tecavüzün önlenmesi ve ref'i talebinde bulunulduğu, baskı tarihleri ve kitaplarla ilgili daha sonra cevaba cevap dilekçesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 141 inci maddesi kapsamında bir genişletme yapılmadığı gibi ön inceleme duruşmasında da farklı yıllara ait baskılar yönünden bir beyanda bulunulmadığı, davacı vekilinin 1. ek rapora beyan dilekçesinde, dava dilekçesinde dava konusu ettiği kitaplarla ilgili herhangi bir ıslahı olmadan talebini genişlettiği ve hatta mahkemenin 2015/463 E. sayılı dosyasında dava konusu ettiği 10. sınıf Fizik Konu Anlatımlı kitap için talepte bulunduğu, ancak bu kitaplar ile ilgili herhangi bir ıslah yapılmadığı, zira davada talep etmediği ve mükerrer talep ettiği yıllara ilişkin tazminatın ıslahının mümkün olmadığı, tazminat talebinin 2008 ve 2015 baskıları ile ilgili incelendiği ve bu iki kitap yönünden hüküm kurulduğu, davalının eser sahibi olduğu 2008 yılı baskısı 10. sınıf Fizik (konu anlatımlı) kitabı ve 2015 yılı baskısı 11. Sınıf Fizik Konu Anlatımlı kitapların izinsiz basılıp çoğaltılması yayması nedeniyle davacının mali ve manevi haklarının ihlal edildiği, 2008 yılı baskı 10. sınıf Fizik Konu Anlatımlı kitap nedeniyle 5846 Sayılı Kanun'un 22 inci, 23 üncü ve 14 üncü maddelerinin, 11. Sınıf (2015 baskı) Fizik Konu Anlatımlı Kitap nedeniyle yine aynı Yasanın 22 inci ve 23 üncü maddeleri ile eserin farklı isimle yayınlanması, eserde değişiklikler yapılması nedeniyle 14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddeleri kapsamında mali ve manevi haklarının ihlal edildiği, davacı ve davalılar arasında herhangi bir mali hak devir sözleşmesinin bulunmadığı, izinsiz basım, çoğaltma, yayma nedeniyle zikredilen Kanun'un 68 inci maddesi kapsamında 3 kat telif tazminatı şartlarının davada gerçekleştiği, ayrıca manevi hak ihlalleri nedeniyle manevi tazminat şartlarının da oluştuğu, yine davacının 5846 sayılı Kanun'un 69 uncu maddesi kapsamında muhtemel tecavüzün menini talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının eser sahibi olduğu 10. sınıf fizik konu anlatımlı kitabın 2008 yılında izinsiz çoğaltılıp yayılması nedeniyle 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi kapsamında toplam üç kat telif tazminatı 24.837,00 TL'nin Eylül 2008 tarihinden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı Şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, 11. sınıf fizik konu anlatımlı kitabın izinsiz coğaltılıp yayılması nedeniyle 46.230,00 TL telif tazminatının dava tarihinden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi hakların ihlali nedeniyle 10. sınıf fizik konu anlatımlı 2008 baskıdan dolayı 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı Şirketten tahsili ile Eylül 2008 tarihinden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davacıya verilmesine, bu kitaba yönelik fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine, yine 11. sınıf fizik konu anlatımlı kitap yönünden manevi hakların ihlali nedeniyle 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bu kitaba yönelik fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine, 5846 sayılı Kanun'un 69 uncu maddesi kapsamında muhtemel tecavüzünün men ve refine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını ve artırılan talepler yönünden ıslah yapılarak eksik harcın tamamlandığını, dava dilekçesinde baskı tarihlerine yer verilmesinin, taleplerinin yalnızca bu baskılar ile sınırlı olduğu anlamına gelmeyip, davanın, isimleri belirtilen kitaplar nedeniyle ihlal edilen mali ve manevi haklar için açıldığını, diğer bir deyişle, taleplerinin “10. sınıf Fizik Konu Anlatımlı ve 11. sınıf Fizik Konu Anlatımlı isimli kitapların 2008 ve 2015 tarihli baskıları için olmayıp, bahsi geçen kitapların bu tarihlerden sonraki tüm baskılarına şamil olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı Şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava konusu kitapların eser sahibinin kendisi olduğu iddia edilmiş ve yerel mahkeme tarafından davacının eser sahibi olduğunun kabulü ile hüküm kurulmuş ise de söz konusu kitapların temelinin fizik zümre öğretmenleri tarafından hazırlanan ve 1997 yılında yayınlanan kitaba dayandığını, anılan kitabın yaşanılan müfredat değişikliklerine adapte edildiğini, dolayısıyla davacının eser sahibi olmadığını, bu yönde verilmiş emsal mahkeme kararlarının bulunduğunu, daha önceden ortaya konulmuş eser üzerinde sadece bir kısım düzeltme ve çizimlerden ibaret eklemeler yapılmasının en baştan bir eser yaratmak gibi değerlendirilemeyeceğini, davacının müvekkili Şirketin kurucusu ...’in 2015 yılında vefatının ardından 2008 yılı baskısını hiç bilmiyormuş ve yeni öğrenmiş gibi ve üstelik bu kitabı sanki sıfırdan yeni bir kitap meydana getirmiş gibi taleplerde bulunması açıkça kötü niyet olduğunu, mahkemece davacının kötü niyetinin gözardı edildiğini, aynı mahkemenin 2015/463 E. sayılı dosyasına konu kitapla iş bu davaya konu kitabın aynı olup, ufak tefek müfredat değişiklikleriyle sonraki tarihli baskısı olduğunu, aynı kitap hakkında iki tane mükerrer men, ref ve yasal olmayan 3 kat tazminat ile manevi tazminat taleplerini içeren derdest dava bulunduğu halde yerel mahkemenin her iki kitap içinde ayrı ayrı tazminata hükmettiğini, bilirkişiler tarafından yapılan tazminat hesaplarının da hiçbir veriye dayanmayan, objektif hiçbir yönü bulunmayan hesaplamalar olup bu şekilde bir hesaplama yönteminin bulunmadığını, takdir edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacının dilekçesinde 10. sınıf fizik kitabı için manevi tazminatı 2008 Kasım itibariyle işleyecek faizi ile talep etmesine rağmen taleple bağlılık ilkesini ihlal ederek Eylül 2008 tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğunu, hem 3 kat tazminata hem de tecavüzün men ve refine karar verilmesinin de doğru olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2008 yılında diğer davalı şirkette fizik öğretmeni olarak çalışmaya başladığını, bu iş ilişkisinin 2017 yılına kadar devam ettiğini, iş ilişkisi içinde öğrencilere ders verildiğini ve öğrenciler için çeşitli sorular hazırlandığını, mevcut olan bazı yayınların değişen sisteme bağlı olarak incelendiğini, yeni sınav sistemine bağlı olarak mevcut kitaplara ilave bölümler yazıldığını, açıklanan bu hususların tamamının iş ilişkisi çerçevesinde yapıldığını, müvekkilinin adi yazılı olarak hazırladığı bu metinleri diğer davalı Şirkete teslim ettiğini, sonrasında bu metinlerin kullanılıp kullanılmadığı veya nerede kullanıldığı konusunda bir bilgi sahibi olmadığını, müvekkilinin herhangi bir sözleşme kapsamında bu işi gerçekleştirmediğini ve herhangi bir telif tazminatı almadığını ya da yeniden bir eser oluşturmadığını, dava konusu kitapların ne şekilde yayınlanacağı, kimlerin yazar olarak isimlerinin olacağı hususlarının diğer davalı tarafından belirlendiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, bilirkişi raporlarında hesaplanan tazminat miktarının fahiş olduğunu, herhangi bir maddi veriye dayanmaksızın varsayımsal olarak hazırlanan raporun karara dayanak yapılmasının mümkün olmadığını, davacının söz konusu kitapların hak sahibi bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, İlk Derece Mahkemesince, dava dilekçesinde 10. sınıf fizik kitabının yalnızca 2008 tarihli baskısı yönünden talepte bulunulduğu, cevaba cevap dilekçesinde de bu yönden talebin genişletilmediği, 1. ek rapora itiraz dilekçesinde davacının talebini genişleterek, söz konusu kitabın diğer baskıları için de talepte bulunulduğu, bu yönden davanın ise ıslah edilmediği kabul edilerek, yalnızca 10. sınıf kitabının 2008 baskısı için telif tazminatı hüküm altına alınmıştır. Ancak, dava dilekçesinin üçüncü sayfasında, "...'in 10. Sınıf Fizik kitabı bakımından FSEK 22 ve 23. maddelerde yer alan çoğaltma ve yayma mali hakları ihlal edilmiştir." cümlesine yer verilmiş, 5. paragrafta ise "Dava konusu kitapların 2008 yılından beri basılıp satıldığı ve ayrıca öğrencilere dağıtıldığı basım tarihinden anlaşılmaktadır. Bu nedenle, varsayımsal sözleşme bedelinin hesaplanabilmesi için Kültür Bakanlığı’ndan anılan eser için toplamda bugüne kadar ne miktarda bandrol alındığının sorulması gerektiği düşünülmektedir." şeklinde açıklama yapıldığı, talep sonucu kısmında ise 10. sınıf fizik kitapları nedeniyle telif tazminatı talep edildiği, 6100 sayılı Kanun'un 141 inci maddesi uyarınca iddia ve savunmanın serbestçe değiştirilmesi ya da genişletilmesi mümkün olan cevaba cevap dilekçesinde de davacı tarafın, dava konusu eylemin 2008 tarihli baskıdan sonra da devam ettiğini, Kültür Bakanlığından sorulması halinde, kitabın sonraki baskılarının olup olmadığının anlaşılacağını, Kültür Bakanlığından sorulması halinde davalı eylemlerinin 2008 ve 2015 yıllarından sonra da temadi edip etmediğinin açıklığa kavuşacağını ileri sürdüğü, bu dilekçenin sonuç bölümünde ise açıkça, "2008 ve 2015 tarihli nüshalar ile tahkikat aşamasında ve Kültür ve Turizm Bakanlığı cevaplarına göre tespit edilebilecek yeni nüshalar yönünden ihtiyaç duyulduğu takdirde iddia ve savunmaların incelenmesi ve kıyaslama yapılıp, sonucuna göre üç kat telif tazminatının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılmasının" talep edildiği, dava dilekçesi ile davacının cevaba cevap dilekçesinin içeriği gözetildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin kabulünün aksine dava konusunun yalnızca 10. Sınıf Fizik kitabının 2008 baskısı değil, söz konusu kitabın, başka davalara konu olmayan 2008, 2010, 2012, 2013 ve 2014 yılı baskıları olduğu kanaatine varıldığı, davacının söz konusu baskılar nedenyle 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca tazminat talep edebileceğinin kabul edildiği, dosyada mevcut bulunan ve hüküm kurmaya elverişli görülen 20.06.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda, davacının 10. sınıf Fizik kitabının 2008 baskısı nedeniyle 8.279,00 TL, 2010 baskısı nedeniyle 172.822,00 TL, 2012 baskısı nedeniyle 31.108,00 TL, 2013 baskısı nedeniyle 31.108,00 TL ve 2014 baskısı nedeniyle 15.554,00 TL telif ücreti isteyebileceğinin açıklandığı, söz konusu rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli görüldüğünden, davacının bu miktarlarda telif tazminatı talep edebileceği, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca anılan bu meblağların üç katının 2008 basımı için 24.837,00 TL, 2010 basımı için 518.466,00 TL, 2012 basımı için 93.324,00 TL, 2013 basımı için 93.324,00 TL ve 2014 basımı için 46.662,00 TL'ye tekabül ettiği anlaşıldığından, bu miktarlar hüküm altına alındığı, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı haklı görüldüğü, 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin birinci fıkrasında, manevi hakları haleldar edilen kişinin, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabileceğinin düzenlendiği, 22.06.1966 tarihli 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşulların açıkça gösterildiği, bunlar her somut olaya göre değişebileceğinden, hakimin bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri karar yerinde objektif bir biçimde göstermesi gerektiği ve bu taktir hakkını hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanması gerektiği, somut olayda, davaya konu kitapların niteliği, ihlalin boyutu, yapılan baskı sayıları ve ihlal edilen manevi haklar gözetildiğinde, mahkemece hükmedilen manevi tazminatın somut olayın özelliklerine uygun olmadığı, daha uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, 10. sınıf kitabı yönünden 15.000,00 TL, 11. sınıf kitabı yönünden ise 10.000,00 TL manevi tazminatın uygun bir miktar olduğu takdir edilerek manevi tazminat davasının bu miktarlar üzerinden kabulüne karar vermek gerektiği, davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden de yerinde bulunduğu, dava dilekçesinin netice-i talep kısmının 2 numaralı bendinde, açıkça ve yalnızca 10. sınıf Fizik kitapları nedeniyle 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı Şirketten tahsili talep edildiği, 11. sınıf Fizik kitabı yönünden ise maddi tazminat talep edilmediği gibi davalı ... yönünden de bir maddi tazminat talebi bulunmadığı, davacı vekilinin 18.07.2019 tarihli bedel artırım dilekçesinde de, yine yalnızca davalı Şirketten maddi tazminat talep edilmiş olup, her ne kadar bu dilekçede talep 10. sınıf Fizik kitabı ile sınırlandırılmamışsa da, anılan dilekçe bedel artırım dilekçesi olduğundan ve ıslah dilekçesi niteliği taşımadığından, dava dilekçesindeki talebin değişikliği sonucuna yol açmayacağı, diğer bir deyişle, dava dilekçesinde yalnızca 10. sınıf Fizik kitabı yönünden maddi tazminat istenmiş olup, 11. sınıf Fizik kitabı yönünden talep edilen bir maddi tazminat bulunmadığı, bu durumda, mahkemece, taleple bağlı kalınarak yalnızca 10. sınıf Fizik kitabı yönünden ve davalı Şirket hakkında maddi tazminat hükmü kurulması gerekirken, taleple bağlılık ilkesine aykırı olacak biçimde 11. sınıf Fizik kitabı yönünden de telif tazminatına hükmedilmesinin doğru görülmediği, davalı vekillerinin istinafı üzerine bu husus resen gözetildiği ve taleple bağlı biçimde hüküm kurulduğu, öte yandan, davacı tarafça yalnızca 2008 yılından itibaren maddi tazminata faiz işletilmesi talep edilmiş olmasına rağmen mahkemece sebebi de belirtilmeksizin Eylül 2008'den itibaren faize hükmedilmesi ve yine manevi tazminat yönünden de talep aşılarak Kasım ayı yerine Eylül ayından itibaren faiz işletilmesinin de doğru olmamış, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 91 inci maddesinin ikinci fıkrası da gözetilerek davacı talebinden yılın son gününün anlaşılması gerektiğinin değerlendirildiği ve bu yönden de davalı Şirket vekilinin istinaf itirazının haklı bulunduğu, her ne kadar davacı tarafça 2008 yılından itibaren faiz talep edilmiş ise de dava konusu kitapların tam basım tarihleri tespit edilemediğinden, her bir basım yılının son gününden itibaren hüküm altına alınan tazminata faiz işletildiği, tecavüzün tespiti ve 5846 sayılı Kanun'un 67 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tecavüzün refi ile 11. sınıf kitapların toplatılması talepleri yönünden mahkemece açık bir hüküm kurulmamasına karşın bu taleplerin davanın reddi kapsamında kalması ve davacı yanca bu yönden istinaf kanun yoluna başvurulmaması karşısında bu yönlerden davanın reddine dair hüküm kurulduğu, vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden taraflarca bir istinaf itirazı ileri sürülmediğinden, bu yönlerden İlk Derece Mahkemesi ile aynı şekilde karar verildiği gerekçesiyle başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne, 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca 10. sınıf Fizik Konu anlatımlı adlı kitabın 2008 basımı için 24.837,00 TL telif tazminatının 31.12.2008 tarihinden, 2010 basımı için 518.466,00 TL telif tazminatının 31.12.2010 tarihinden, 2012 basımı için 93.324,00 TL telif tazminatının 31.12.2012 tarihinden, 2013 basımı için 93.324,00 TL telif tazminatının 31.12.2013 tarihinden, 2014 basımı için 46.662,00 TL telif tazminatının 31.12.2014 tarihinden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı Şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, davacının manevi haklarının ihlali nedeniyle 10. sınıf Fizik Kitabı yönünden 15.000,00 TL manevi tazminatın 30.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, davacının manevi haklarının ihlali nedeniyle 11. sınıf Fizik Kitabı yönünden 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, 5846 sayılı Kanun'un 67 inci maddesi uyarınca tecavüzün tespiti ve refi ile dava konusu kitapların toplatılması talebinin reddine, zikredilen Kanun'un 69 uncu maddesi kapsamında davalıların muhtemel tecavüzünün menine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 11. sınıf Fizik Konu Anlatımlı isimli kitap yönünden telif tazminatı talebimizin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava ve replik dilekçeleriyle anılan kitap için de tazminat talep ettiklerini, Bölge Adliye Mahkemesince müvekkili lehine hükmedilen manevi tazminatın düşük olup müvekkilinin manevi zararlarını karşılamaktan uzak olduğunu, tecavüzün tespiti ile 11. sınıf Fizik kitabı yönünden ref ve toplatmaya ilişkin taleplerimizin reddinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiş, bunun yanında, bunun yanında Bölge Adliye Mahkemesince, taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sahipliğinden kaynaklanan mali ve manevi haklara tecavüzün tespiti, meni, refi ve maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve aynı Kanun'un 26 ıncı ve 141 inci maddeleri.

2. 5846 sayılı Kanun'un 14 üncü, 15 inci, 16 ıncı, 22 inci ve 23 üncü maddeleri ile aynı Kanun'un 67 inci, 68 inci, 69 uncu ve 70 inci maddeleri.

3. 6098 sayılı Kanun'un 91 inci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.