Esas No: 2013/8888
Karar No: 2014/14700
Karar Tarihi: 26.09.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/8888 E.  ,  2014/14700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/02/2013 tarih ve 2010/113-2013/49 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 26/09/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı- birleşen dosyada davalı asil ... ve davacı-birleşen dosyada davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 22 yıllık çalışmasının ürünü ".... 1453-1650" isimli 6 ciltlik eseri hazırladıktan sonra, davalı Kurum’a başvurduğunu, Kurum Yönetim Kurulu'nun 26.06.2009 tarih ve 590/8 sayılı kararı ile 2.000 adet basılmasına, telif ücretinin telif eserleri bölümünün (90), Osmanlıca yayınlanan tıpkıbasımı bölümü (12), bibliyografik eser ve indeks bölümü (50), gösterge rakamının 2,5 kat artırılarak hesaplanmasına" şeklinde karar vermesinden sonra, müvekkili ile davalı arasında 15.07.2009 tarihli telif sözleşmesi imzalandığını, eserin 3.000 adet basıldığını, buna rağmen davalı Yönetim Kurulu’nun tek taraflı olarak 24.09.2009 Tarih ve 597/14 sayılı kararıyla müvekkilinin izni alınmadan 590/8 sayılı önceki yönetim kurulu kararının iptaline karar verdiğini, müvekkilinin eserinin "derleme" eser olarak değerlendirilmesine ve buna göre ücret hesaplanmasına karar verildiğini, bu çerçevede hesaplanan brüt 40.314,29 TL'nin müvekkilince ihtirazi kayıtla alındığını, ilk yönetim kurulu kararının iptalinden önce müvekkiline haber verilse idi müvekkilinin sözleşmeden vazgeçeceğini, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca ödenmesi gereken telif ücretinin eksik ödendiğini ileri sürerek, şimdilik 10,000.00 TL'nin, ıslahla 58.969,71 TL’nin faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davanın reddini istemiştir.

Davalı birleşen davada davacı vekili, asıl davaya ilişkin savunmasında dava konusu çalışmanın bedelinin Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu İle Bağlı Kuruluşları Telif Hakkı, Yayın ve Satış Yönetmeliği çerçevesinde hesaplandığını, davacının telif alacağı bulunmadığını belirtmiş, birleşen davada, müvekkili Kurum ile davalı ... arasındaki 15.07.2009 tarihli telif sözleşmesine konu eserin davalının Kurum’da çalışırken ... Projesi kapsamımda yürütülen çalışmalar sırasında ortaya çıktığını, kitabın araştırma masraflarının Kurumca karşılandığını, bu konuda pek çok Yürütme Kurulu kararı bulunduğunu, ...’daki Türk Aşiretlerin tahrir defterlerinden tespiti, bilgisayara geçilmesi, defterlerdeki kayıtların dökümünün yapılıp fişlenmesi gibi çalışmaların bir çok

kişiden oluşan ekipçe yürütülüp ücretlerinin müvekkili Kurumca ödendiğini, FSEK’nun 18. maddesi kapsamında telif haklarının müvekkili Kuruma ait olduğunu, 3.000 adet basılıp satımı devam ederken davalının söz konusu esere ait bilgileri kendisi tarafından hazırlanan www.... com isimli internet sitesinde izinsiz olarak yayınlayarak kamunun ulaşımına sunduğunu, haksız rekabet yarattığını, haksız ticari kazanç elde ettiğini ileri sürerek, davalının web sitesi yoluyla yaptığı tecavüzün tespiti ve önlenmesine, FSEK’nun 70/2 maddesi uyarınca 10.000,00 TL tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, Telif Yönetmeliği Eki Tarife Tablosu'nun 1/1 (a) bendinde telif eserin "kaynak, ansiklopedik veya monografik eserler" olarak, derleme eserin ise 2/1 (c) bendinde "belirli bir maksada göre ve özel bir plan dahilinde seçme ve toplama eserler olarak tanımlandığı, benimsenen son heyet raporunda dava konusu 6 ciltlik eserin 1.cildinin ilk 45, 4.cildinin haritaların bulunduğu 55 sayfalık kısmın telif eser niteliğinde olduğu, çeşitli ciltlerde yer alan indeks, Osmanlıca tıpkıbasım, haritalar çıkarıldıktan sonra eserin kalan sair ekseriyetinin "veri tabanı mahiyetinde derleme eser" niteliğinde bulunduğu, Telif Yönetmeliği’ne göre yapılan hesaplama sonucunda davalı Kurum tarafından daha önce davacıya ödenen brüt 40.314,29 TL, net 31.949,07 TL rakamına ulaşıldığı, diğer bir anlatımla davalı Kurum tarafından yapılan hesaplamanın Telif Yönetmeliği’ne uygun olduğu, şayet tümü telif eser olarak kabul edilseydi rakamın 99.285,27 TL olacağının bildirildiği, davalı Kurum Yönetim Kurulu’nun 26.06.2009 tarih ve 590/8 sayılı kararıyla eserin tamamı için “telif eser” nitelemesi üzerinden ücret ödeneceği kararı aldıktan sonra davacıya haber vermeksizin bu karar iptal edilerek eserin sadece giriş kısmının "telif, diğer kısımlarının "derleme" olarak nitelenmesi suretiyle telif bedeli hesabına karar verilmesi etik bir davranış değil ise de taraflar arasında imzalanan 15.07.2009 tarihli telif sözleşmede telif bedelinin “Telif Yönetmeliği" hükümlerine göre ödenmesinin kabul edildiği, sözleşmede AKDTYK Yönetim Kurulu'nun eserin nitelendirilmesine ilişkin 26.06.2009 tarihli kararına atıfta bulunulmadığı, böyle bir atıfta bulunulsa idi sadece bu şartlarda yayın haklarının devredildiğinden söz edileceği, Yönelim Kurulu'nun eseri gerçek özelliklerinden farklı olarak niteleme yetkisinin bulunmadığı, davalı Kurumun davacının eserini Telif Yönetmeliği’ne göre doğru bir şekilde nitelendirdiği, ödemenin de doğru nitelemeye göre hesaplanarak yapıldığı, birleşen davada ise dava konusu eserin davalı ...’nun aynı zamanda doktora tezi olup 20 yıllık çalışmasının bir sonucu olduğu, eserin muhtevasının daha önce bir projede kısmen yer almış olmasının davacının eser sahibi olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, bir projenin mali finansmanını sağlamanın o projede yer alan çalışmalara mali hak sahipliği kazandırmayacağı, davalının eseri hazırlarken Tahrir Kayıtlarında bulunan fişlerin temininde başka kişilerden yardım almasının o kişileri de eser sahibi kılmaya yetmeyeceği, büyük kısmı veri tabanı niteliğindeki derleme eser olan dava konusu çalışmada korunan fikri hakkın bu verilerin belirli bir plan dahilinde ve hususiyet kazandırılarak bir araya getirilmesi olduğu, eserin bir kısmının davalı ...'nun davacı Kurum'da Başkan olarak çalışması sırasında vücuda getirilmesinin davacı ... FSEK’nin 18 maddesi kapsamında hak sahibi yapmayacağı, FSEK’nin 11. maddesi kapsamında eser sahibinin davacı olduğu, taraflar arasındaki Telif Sözleşmesi’nin 1.maddesinde "temsil ve icra, CD ve internet ortamında yayın hakları" hariç tutulduğundan davalının www. ... com isimli internet sitesi aracılığıyla dava konusu eserde yer alan bilgileri ücret karşılığında vermesinin yazarın doğal hakkı olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davalı birleşen davada davacı ...'ndan alınarak asıl davada davacı birleşen davada davalı ...'na verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 28,10 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, temyiz eden davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına mahal olmadığına, 26/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.