Esas No: 2015/23021
Karar No: 2016/5425
Karar Tarihi: 31.03.2016

**18. Hukuk Dairesi         2015/23021 E.  ,  2016/5425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli .... İlçesi ... Köyü 111 ada 3, 112 ada 33, 122 ada 11, 122 ada 9, 124 ada 15, 135 ada 23, 137 ada 11, 139 ada 93, 119 ada 20, 125 ada 1, 163 ada 6 ve 173 ada 6 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-İkinci sınıf sulu arazi olarak değerlendirilen 111 ada 3, 122 ada 11, 112 ada 33, 122 ada 9, 139 ada 93, 119 ada 20 parsel sayılı taşınmazlar yönünden:

2942 Sayılı Kanunun 4650 Sayılı Kanun ile değişik 11.maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca, bilirkişi kurulu arazi niteliğindeki taşınmazın, kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak düzenleyeceği gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak değerini tespit etmelidir. Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarında ise; özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça, tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verimine, üretim giderine ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Dosyada bulunan gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden gelen veri listesine göre; buğdayın verimi 550 kg, samanın verimi 310 kg, mısırın verimi 5100 kg, şeker pancarının verimi 5150 kg iken raporda sırasıyla 500 kg, 250 kg,

4.400 kg, 5000 kg, s.mısırın fiyatı 0,21 TL iken 0,15 TL ve üretim giderlerinin de tarla kirası, döner sermaye faizi ve genel idari giderler kalemlerinin de hesaplamaya katılarak buğdayda 199,13 TL, s.mısırda 254,75 TL, şeker pancarında 369,47 TL iken, raporda sırasıyla 126,44 TL, 314,29 TL, 468,98 TL alınmak suretiyle daha düşük kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi,

2-Birinci sınıf sulu arazi olarak değerlendirilen taşınmazlar yönünden:

a-124 ada 15 parselin, 2300 m² olup, arklarla sulandığı, üzerinde 18-20 yaş 17 kavak, 23-24 yaş 1 armut, 19-20 yaş 5 vişne, 23-24 yaş 4 elma, olduğu tespit edildiğine göre; armut, vişne ve elma ağaçlarının taşınmazda kapladığı alan tespit edilip, bu alanın kapama karışık meyve bahçesi, kalan kısmının ise arazi olarak değerlendirilmesi gerekirken, taşınmazın tamamının arazi olarak değerlendirilip, yukarıda açıklandığı şekilde münavebeye alınan ürünlerin, verim ve fiyat değerlerinin düşük, masraf kalemlerinin ise içinden tarla kirası, döner sermaye faizi ve genel idari giderler kalemlerinin ve arklarla sulandığına göre motopomp masrafının da çıkarılmayarak yüksek alınmak suretiyle değerlendirme yapan bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

b-135 ada 23 parselin, 7150 m² olup, kanal ile sulandığı, üzerinde 18-20 yaş 35 kavak, 24-25 yaş 19 elma, 10-12 yaş 33 erik olduğu tespit edildiğine göre; erik ve elma ağaçlarının taşınmazda kapladığı alan tespit edilip, bu alanın kapama karışık meyve bahçesi, kalan kısmının ise arazi olarak değerlendirilmesi gerekirken, taşınmazın tamamının arazi olarak değerlendirilip, yukarıda açıklandığı şekilde münavebeye alınan ürünlerin, verim ve fiyat değerlerinin düşük, masraf kalemlerinin ise içinden tarla kirası, döner sermaye faizi ve genel idari giderler kalemlerinin ve kanal ile sulandığına göre motopomp masrafının da çıkarılmayarak yüksek alınmak suretiyle değerlendirme yapan bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

c-125 ada 1 parselin, 1600 m² olup, kanal ile sulandığı, üzerinde 18-20 yaş 12 kavak, 24-25 yaş 8 elma, 10 söğüt-iğde olduğu tespit edildiğine göre; 8 elma ağacının taşınmazda kapladığı alan tespit edilip, bu alanın kapama elma bahçesi, kalan kısmının ise arazi olarak değerlendirilmesi gerekirken, taşınmazın tamamının arazi olarak değerlendirilip, yukarıda açıklandığı şekilde münavebeye alınan ürünlerin, verim ve fiyat değerlerinin düşük masraf kalemlerinin ise içinden tarla kirası, döner sermaye faizi ve genel idari giderler kalemlerinin ve kanal ile sulandığına göre motopomp masrafının da çıkarılmayarak yüksek alınmak suretiyle değerlendirme yapan bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

d-Bilirkişi kurulu raporuna göre dava konusu taşınmazlarda 18-20 yaş kesim çağına gelmiş 211 adet kavak ve yaşı belirtilmeyen 57 adet söğüt-iğde bulunmaktadır. Mahkemece taşınmaz üzerinde bulunan kavak ağaçlarının kesim çağına geldikleri anlaşıldığına göre ve söğüt ağaçları bakımından da ağaçların kesim çağına gelip gelmedikleri belirtilmediğinden bu husus araştırılıp, kesim çağına geldiklerinin tespit edilmesi halinde zaten davalı tarafından kesilip nakledileceğinden sadece kesim bedellerine hükmedilmesi gerekirken herhangi bir araştırma yapmadan kavak ve söğüt ağaçlarının rayiç değeri hesaplanıp zemin değerine ekleyen bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

3-Kıymet takdir komisyonu raporunda 137 ada 11 parsel üzerinde 18-20 yaş 143 kavak, 24-25 yaş 9 armut, 26 söğüt-iğde ağacının bulunduğu belirtilmişken elma ağacından bahsedilmemektedir. Mahallinde yapılan keşifte de bir çok ağaç olduğu belirtilmişse de elma ağacından yine bahsedilmemektedir. Buna göre armut ağaçlarının kapladığı alan kapama armut bahçesi, kalan kısmın tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken tamamının kapama elma bahçesi olarak değerlendirilmesi,

4-Köy içi mevkiinde olan 163 ada 6 ve 173 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar yönünden:

a-Dava konusu taşınmazlar bilirkişi kurulunca sulu arazi olarak değerlendirilmişse de motopompla sulunanıp sulanmadığı tespit edilmeden, yukarıda açıklandığı şekilde münavebeye alınan ürünlerin, verim ve fiyat değerlerinin düşük masraf kalemlerinin ise içinden tarla kirası, döner sermaye faizi ve genel idari giderler kalemlerinin ve motopomla sulanıp sulanmadığı tespit edilmeden motopomp masrafının da çıkarılmayarak yüksek alınmak suretiyle değerlendirme yapan bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması,

b-Dava konusu taşınmazların dosyaya yansıyan özellikleri ve bilirkişi raporlarında belirtilen nitelik ve özellikleri dikkate alındığında %100 oranında objektif değer artışı uygulanması gerekirken, %20 oranında objektif değer artışı uygulayan bilirkişi raporu doğrultusunda eksik bedele hükmedilmesi,

c-Bilirkişi kurulu raporunda 173 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki iki katlı yapının her katının 125 m² kullanım alanlı olduğu tespit edildiğine göre, tamamı 250 m² olan yapı için 125 m² üzerinden hesap yaparak, düşük bedel beliryen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 31.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.