Esas No: 2023/8753
Karar No: 2024/3430
Karar Tarihi: 20.03.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/8753 E.  ,  2024/3430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/405 Esas, 2023/1166 Karar

KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın dahili davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince dahili davalı ... Belediyesi Başkanlığı yönünden davanın husumetten reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 238.730,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.

Davalı ... aleyhine hüküm altına alınan bedelin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın yol ve park yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde idarece herhangi bir işlem tesis edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Dahili davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmaza fiilen el atılmadığını, eldeki davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın dahili davalı ... yönünden husumet nedeni ile reddine, davalı ... Belediyesi yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Belediyesinin taşınmazın 786,66 m²lik kısmından sorumlu tutulması gerektiğini, bir önceki kararın davalı ... tarafından istinaf edilmemiş olması nedeniyle kesinleştiğini, bu sebeple davalı sıfatının kalmadığını, bu davalı ... hakkında açılan davada karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza davalı idarenin bir müdahalesinin bulunmadığını, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, hükümde takdiyatların bedele yansıtılmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarihli ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... Başkanlığının sorumluluğunda bulunan yol yönünden davalı ... Başkanlığının tazmin sorumluluğu cihetine gidilmiş olmasında, yine davacı idare vekilinin, ıslah dilekçesini yalnızca davalı ... Başkanlığına tevcih edip, dahili davalı ... Belediyesi yönünden ıslah dilekçesi ibraz etmemiş olmasına göre, park alanı yönünden ... Belediyesi'ne açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun)11 inci maddesi

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden;

Temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B.Davacı Vekilinin Temyizi Yönünden;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

Temyiz incelemesine konu Bölge Adliye Mahkemesi kararında davacı vekili davasını davalı ... Başkanlığına yöneltmiş, yapılan yargılamada Mahkemece davalı ... Başkanlığının itirazları doğrultusunda ... davaya dahil edilmiştir. Davacı vekili tarafından 25.03.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile dava ... yönünden ıslah edilmişse de yargılama sırasında yapılan keşif sonucu dava konusu taşınmazın 786.66 m²lik kısmına ilişkin sorumluluğun dahili davalı ... Başkanlığına ait olduğu anlaşılmış olup davacı vekilince 20.09.2016 tarihinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124 üncü maddesi uyarınca tarafta iradi değişiklik talep edilerek, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığının davalı olmaktan çıkarılmasını, yerine ... Belediye Başkanlığının davalı olarak kaydının yapılmasını talep etmiştir.

Bu talep doğrultusunda işlem yapılması yerine, iradi taraf değişikliği talebinden önce yapılan ıslah doğrultusunda üstelik yapılan inceleme sonucu asıl sorumlu idarenin fiilen el atan ... olduğu belirlendiği ve davada pasif husumeti bulunduğu hâlde, pasif husumet yokluğundan davanın reddine dair verilen kararın bozulması gerekirken onama yönündeki Dairemiz sayın çoğunluğunun görüşüne katılmıyorum. 20.03.2024