Esas No: 2023/4226
Karar No: 2024/1508
Karar Tarihi: 27.02.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/4226 E.  ,  2024/1508 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2023/53 Esas, 2023/203 Karar

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Davanın kabulü

Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkiline ait kirazları İngiltere'de mukim TGS Ltd. Şti.'ye taşıdığını, ancak taşımanın +2 derecede yapması gerekirken kasta yakın ağır kusuru ile 10-12 derecede taşıdığının anlaşıldığını, alıcı firmanın bu durumu fark ederek ihtirazi kayıtla malları teslim aldığını ve müvekkiline 14.902,05 sterlin eksik ödeme yaptığını ileri sürerek 34.365,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, uluslararası hamule senedinde ambalaj ve yüklemenin gönderenin sorumluluğunda olduğunun belirtildiğini, hasarın, gönderenin istifleme ve yüklemeyi araç içindeki ısı sirkülasyonunu engelleyecek tarzda yapmasından kaynaklandığını, dorsenin bir tarafındaki emtianın uygun ısıda taşınmasına rağmen diğer tarafının yüksek ısıya maruz kaldığını, hasardan müvekkilinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin Dairemizin bozma ilamına uyarak verdiği 06.11.2020 tarih, 2019/445 E., 2020/404 K. sayılı kararı ile davalı taşıyıcının meydana gelen hasardan sorumlu oluğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 35.463,08 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 22.09.2022 tarihli, 2021/4203 E., 2022/6206 K. sayılı kararı ile " davacı yanca 34.365,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edildiği halde, Mahkemece, talep aşımı yapılarak 35.463,08 TL’ye hükmedilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma öncesi alınan kök ve ek raporların incelendiği, bu raporların somut olaya uygun, bilimsel verilere dayalı olduğunun değerlendirildiği ve hükme esas teşkil ettirildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 34.365,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; malın hasarlanmasında taşıyıcı olan müvekkiline atfı kabil bir kusur bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen heyette yer alan bilirkişilerin uyuşmazlık konusu hususta uzman olmadıklarını, rapora yönelik ciddi mahiyetteki itirazlarının karşılanmadığını, bilirkişi raporunda, malda istif ve yükleme hatası olduğu tespit edilmesine rağmen bu tespitle çelişir şekilde müvekkilinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, oysa yükleme ve istiflemenin gönderenin sorumluluğunda olduğunu, bu hususun hamule senedinde de ayriyeten kararlaştırıldığını ancak aksi kanaatte olunması halinde, bu durumda müvekkiline ancak nezaret görevi sebebiyle müterafik kusur atfedilebileceğini, kirazların uygun ısıda taşınmamasının istif ve yüklemenin uygun yapılmamasından kaynaklandığını, nitekim araç içerisindeki soğutucunun taraflarca görevlendirilen eksperlerce kontrol edildiğini, her iki raporda da, soğutucu cihazın ayarlanan soğuk havayı sağladığının, cihazda herhangi bir arızanın söz konusu olmadığının belirtildiğini, bu hususa defaetle yer verilmesine karşın her iki eksper raporu göz ardı edilerek hüküm kurulduğunu, malın taşınmak üzere teslim alındığı yerdeki ticaret borsası fiyatı gözetilerek taşıyıcının sınırlı sorumluluk miktarının hesaplanmadığını, bu şekilde yapılacak olan bir hesaplama neticesinde davacının tazmini gerekir bir zararının olmadığının anlaşılacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, CMR Konvansiyonuna tabi taşıma sebebiyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

CMR Konvansiyonu'nun 17 inci ve 23 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dava, CMR Konvansiyonuna tabi taşıma nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

2.Davalı, davacının İngiltere'ye ihraç ettiği kirazların kara yoluyla taşınmasını üstlenmiş olup gerek taşıma zaptında gerekse de CMR senedinde emtianın +2 derecede taşınacağı belirtilmiştir. Dosya kapsamı itibariyle, tüm taşıma süreci boyunca kirazların taşındığı dorsede kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamadığı, emtianın +10 ile +14 derece arasında değişen sıcaklıklarda taşındığı sabit olup meydana gelen kısmi hasarın da bu sebeple oluştuğu anlaşılmaktadır. Davalı yan, 25.09.2009 tarihli ekspertiz raporuna dayanarak dorsede istenilen sıcaklığın sağlanamamasının münhasıran istifleme hatasından kaynaklandığını, istiflemenin ise göndericinin sorumluluğunda olduğunu savunmuştur.

3.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasarın, emtianın kararlaştırılan sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığı, kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamamasının taşımanın öngörülenden daha yüksek sıcaklıklarda gerçekleştirilmesi ve istiflemenin kısmen de olsa hatalı yapılmasından kaynaklandığı, bu hususta, istifleme hatasının tali diğer etkenin ise asli faktör olduğu mütala edilmiş olup delil durumu itibariyle bu tespitte bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

4.CMR Konvansiyonu'nun "Taşıyıcının Mesuliyeti" başlığını taşıyan 17 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, kayıp ve hasarın aynı hükümde 6 bent olarak sayılan şartların bir veya birkaçının tabi neticesi olan özel risklerden meydana gelmesi halinde taşıyıcının mesuliyetten ibra edileceği belirtilmiş olup bu hallerden birisi de aynı hükmün (c) bendinde belirtilen malların gönderici veya gönderici adına hareket eden şahıslar tarafından istiflenmesi halidir.

5.Bu hale göre, Mahkemece, kısmi hasarın kirazların kararlaştırılan sıcaklıkta taşınmamasından kaynaklandığı, kararlaştırılan sıcaklığın sağlanamamasında asli kusur taşıyıcıya ait olsa da bu durumun sebeplerinden birinin de istiflemenin hatalı yapılması olduğu, istifleme bakımından ise asli sorumluluğunun göndericiye ait olup taşıyıcının bu hususta nezaret görevi bulunduğu gözetilerek hasarın meydana gelmesinde tarafların kusur oranının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

6.Öte yandan CMR Konvansiyonu'nun 23 üncü maddesinde, taşıyıcının sorumlu olduğu tazminatın malların taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanacağı, malların kıymetinin ise öncelikle ticaret borsası fiyatına göre tespit edileceği düzenleme altına alınmıştır. Somut olayda, davalının davaya konu emtiayı taşımak üzere 11.06.2009 tarihinde Alaşehir'de teslim aldığı sabit olduğuna göre Mahkemece, Alaşehir Ticaret Borsasına müzekkere yazılarak taşımaya konu kirazların 11.06.2009 tarihi itibariyle ticaret borsası fiyatı tespit edilerek taşıyıcının sorumlu olduğu tazminatın hesaplanması gerekirken 23.07.2010 tarihi itibariyle fiyatının tespit edilmesi de doğru görülmemiş, Mahkemenin kabul şekline göre hükmün bu sebeple de bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.