Esas No: 2024/323
Karar No: 2024/8247
Karar Tarihi: 25.11.2024

**11. Hukuk Dairesi         2024/323 E.  ,  2024/8247 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/371 Esas, 2023/1764 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/277 E., 2021/8 K.

Taraflar arasındaki markaya tecavüzün önlemesi, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin asli unsuru ''...'' olan birçok markanın sahibi olduğunu, bu markalar adı altında et ve süt ürünleri üretimi yaptığını, bu alanda mevcut tanınırlığa ulaştığını, zincir marketler ile sözleşmeler yapıldığını, yaptığı çalışmalar ile özellikle İzmir ve Ege bölgesinde itibarlı hale geldiğini, davalı tarafın “... organik gıda ürünleri kooperatifi+şekil” markasına karşı yapılan itirazlar sonucu markanın tescilinin reddedildiğini, bu karara rağmen markanın kullanılmaya devam edildiğini, karşı tarafın kötü niyetli olduğunu, karşı tarafın markasının ... markası ile iltibas yaratacak şekilde benzer olduğunu, müvekkilinin et/süt ürünü dışında ürünü bulunmamasına rağmen davalı şirketin yumurtaları hakkında taraflarına çokça şikayet geldiğini, markaların karıştırıldığını, kötü niyeti gösteren bir başka neden olarak ...’de bulunmayan ürünleri ... Kooperatifi adı altında satmaya çalıştığını belirterek markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men ve refi, haksız rekabet/tecavüz yaratan durumun ortadan kaldırılmasını teminen, davalının tanıtma vasıtası kullanmak suretiyle dava konusu markayı gösterir her türlü işaretin, ticari gaye ile bulunduğu her yerden toplatılmasına ve ayrıca da her cins tabela, varsa broşür ve ticari evrakın ve sair basılı maddeler ve tanıtma vasıtalarının bulundukları her yerden kaldırılması veya toplatılması veya imha edilmesine, bu marka ile gerçekleşen her türlü tanıtımın önlenmesine, fazlası saklı 1.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat, ihtiyati tedbir verilmesini, tireorganikkoop.com sitesine erişimin engellenmesini, Sınırlı Sorumlu ... Organik Gıda Ürünleri Tüketim Kooperatifi unvanının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının 2017 yılında İzmir’de kurulduğunu, benzer olduğu iddia edilen marka işaretlerinin farklı olduğunu, “...” ibaresinin ana unsur olduğunu, coğrafi yer adı ve kuruluş yeri olarak esinlenildiğini, davacının tek başına "..." ibaresi üzerinde hak iddia edemeyeceğini, davacının piyasaya sürdüğü ürünlerinde, ortalama tüketici tarafından algılanacak markasını ... Süt veya ... Süt Kooperatifi olarak kullandığını, bazı ürünlerde tescilli markaya ortalama tüketici tarafından farkedilmeyecek kadar küçük şekilde yer verdiğini, iki marka arasında karıştırma ihtimalinin kabul edilemeyeceğini, davacıya ait ... Süt+ siyah beyaz damalı inek figüründen oluşan işaretin tescil sınıfları arasında 29 uncu sınıf balık, kümes hayvanları etleri, kuru bakliyat, fındık ve fıstık ezmesi, tahin, salça ve yumurtalar da yer alıyor olsa da, bizzat davacının dilekçesinde de belirtildiği üzere, ... Süt firması tarafından bu malların üretimi ve satışı bulunmadığını, davacı tarafından sunulan kullanım delilleri de yalnızca süt ve süt ürünlerine ilişkin olduğunu, davalının marka kullanımı ise yalnızca tahıl, bakliyat, kavanoz grubu, tavuk eti ve yumurtası ürünlerine ilişkin olduğunu belirterek ihtiyati tedbirin ve haksız davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının 2007/70767, 2010/57863, 2015/76343, 2008/22445, 2015/75180, 2013/108083 markalarında yer alan “...- kooperatifi-koop-gıda” sözcüklerinin davalının işaretinde de kullanıldığı, bu sözcükler arasında kavramsal ve fonetik açıdan ayniyet olduğu, her ne kadar görsel açıdan benzerliğin düşük olsa da davalının işaretinde yer alan “...'' sözcüğü nedeniyle tarafların hitap ettiği orta seviyedeki müşterilerin zihninde karıştırma ihtimalinin bulunduğu, davacının 2011/56776 ve 2017/56598 sayılı markalarında ve davalının işaretinde ortak unsur olarak yer alan “...” ve/veya “kooperatifi” sözcükleri arasında semantik ve fonetik açıdan ayniyet olduğunu, görsel açıdan yapılan karşılaştırmada ise davalının renk, şekil ve kompozisyon seçiminde, seçenek özgürlüğü bulunduğu halde davacının markalarında yer alan aynı rengin ve başak figürünün kullanılmış olduğu ve yine davacının markalarındaki gibi dairesel şekilde yazıldığı, bu sebeplerle davalı işaretinin davacının söz konusu markalarını çağrıştırdığı ve markalar ile işaret arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, davalının ibareyi kullanımının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'un 7 nci maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, tecavüz oluşturan ibarenin davalı ticaret ünvanında yer alması ve markasal olarak kullanılması sebebi ile davacının ünvanın iptali talebinin anılan Kanunun 7 nci maddesinin 3 üncü fıkrasının e bendi kapsamında uygun görüldüğü, davalı tarafın dava konusu ''... Organik Gıda Ürünleri Kooperatifi (şekil)'' işaretini ''www.tireorganikkoop.com'' internet sitesi içeriğindeki ve davacının seri markalarının asli unsuru olan “...” ibaresine ticari etki yaratacak şekilde internet sitesi alan adı olarak kullanımlarının markasal ve ticari etki yaratacak şekilde kullanım mahiyetinde olduğu anlaşılmakla davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğuna kanaat edildiği ve erişimin engellenmesine karar verildiği, davacının YKK talebini anılan Kanun'un 151 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendine göre hesaplanmasını istediği, bu kapsamda alınan 16.09.2019 havale tarihli bilirkişi raporunda davalının bu ibareyi kullanma sonucu elde ettiği net kazancının 13.362,33 TL olduğu, davacının yoksun kalınan kazancının bu miktar olduğu, davacı lehine bu miktar üzerinden maddi tazminata hükmedildiği, anılan Kanunun 149 uncu maddesine göre sınai mülkiyet hakkı sahibinin tecavüzün tespit, önlenmesi ve maddi tazminat yanında manevi tazminat da talep edebildiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 58 inci maddesi göz önüne alınarak; somut olayın koşulları ve sonuçları dikkate alınarak 7.000,00 TL manevi tazminatın kabulü uygun görüldüğü gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabulüne, davalının ''... Organik'' asli unsuru şeklindeki ibare kullanımlarının davacı marka hakkına tecavüzünün tespitine, tecavüzü konu ibareyi içeren ürün, tabela, broşür ve tanıtım araçlarına el konulmasına, masraflar davalıya ait olmak üzere el konulan ürünlerde tecavüze konu ibarenin silinmesi veya değiştirilmesi mümkün ise silinmesi ya da değiştirilmesine, mümkün değilse imhasına, https://www.tireorganikkoop.com adlı siteye erişimin engellenmesine, erişim sağlayıcılar birliğine yazı yazılmasına, davalının ticaret unvanındaki ''... Organik'' ibaresinin iptaline, sicilden terkine, 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren 12.362,30 TL 03.01.2020 ıslah tarihinden itibaren yasal faiziyle alınmasına, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının markalarında yer alan “...-kooperatifi-koop-gıda” sözcüklerinin davalının işaretinde de kullanıldığı, davalının işaretinde yer alan “..." sözcüğü nedeniyle tarafların hitap ettiği orta seviyedeki müşterilerin zihninde karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, davacının bir kısım markalarında ve davalının işaretinde ortak unsur olarak yer alan “...” ve “kooperatifi” sözcükleri arasında semantik ve fonetik açıdan ayniyet olduğu, görsel açıdan yapılan karşılaştırmada ise davalının renk, şekil ve kompozisyon seçiminde, seçenek özgürlüğü bulunduğu halde davacının markalarında yer alan aynı rengin ve başak figürünün kullanılmış olduğunu ve yine davacının markalarındaki gibi dairesel şekilde yazıldığını, bu sebeplerle davalı işaretinin davacının söz konusu markalarını çağrıştırdığını ve markalar ile işaret arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davalının söz konusu ibareyi kullanımının 6769 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, tecavüz oluşturan ibarenin davalı ticaret ünvanında yer almasının ve markasal olarak kullanılması sebebi ile davacının ünvanın anılan Kanunun 7 nci maddesinin 3 üncü fıkrasının (e) bendi kapsamında iptalinin gerektiği, yine avalı tarafın dava konusu ''... Organik Gıda Ürünleri Kooperatifi (şekil)'' işaretini ''www.tireorganikkoop.com'' internet sitesi içeriğindeki ve davacının seri markalarının asli unsuru olan “...” ibaresine ticari etki yaratacak şekilde internet sitesi alan adı olarak kullanımlarının markasal ve ticari etki yaratacak şekilde kullanım mahiyetinde olduğu ve marka hakkına tecavüz oluşturduğu, 16.09.2019 havale tarihli bilirkişi raporuyla anılan Kanunun 151 inci maddesinin 2 nci fıkrasının b bendine göre davalının söz konusu ibareyi kullanması sonucunda elde ettiği net kazancın ve dolayısıyla davacının yoksun kaldığı kazancın hesaplandığı, anılan Kanunun 149 uncu maddesi uyarınca davacı yararına manevi tazminat koşullarının da gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği, Dairemizce de benimsenen söz konusu yerel mahkeme gerekçesinde herhangi bir isabetsizlik veya usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.6769 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi, 7 nci maddesinin 3 üncü fıkrasının (e) bendi, 151 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendi, 149 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 25.11.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.