Esas No: 2021/7598
Karar No: 2024/1169
Karar Tarihi: 26.02.2024

**8. Hukuk Dairesi         2021/7598 E.  ,  2024/1169 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/625 E., 2020/627 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ : Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/340 E., 2020/77 K.

Taraflar arasındaki tapu iptal tescil (orman iddiasıyla açılan) davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Mal Müdürlüğü tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sonucunda, Artvin ili Borçka ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 289 ada 24 parsel sayılı 3.007,63 m² yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak belgesizden davalı ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

Davacı ... İdaresi vekili dava dosyasına sunduğu dava dilekçelerinde özetle; Artvin ili Borçka ilçesi ... Köyü 289 ada 24 parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sonucunda davalı adına tespit ve tescil edildiğini, 289 ada 24 parsel sayılı taşınmazın ekli krokide gösterilen 225,62 m² lik bölümünün tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "289 ada 24 parsel taşınmazın 225,62 m2 lik kısmının, üzerinde orman ağaçlarının ve orman örtüsünün bulunduğu, toprağında humus ve ölü örtü birikintisinin bulunduğu, toprak yapısının orman yapısında olduğu, orman alanları ile bütünlük arz ettiği ancak kadastro çalışmaları sırasında davalı adına tapuya tescil edildiği, bu hususun teknik bilirkişi raporları ve taşınmazın fiili durumuyla desteklendiği, bu sebeple orman vasfında olan taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacağı" gerekçesi ile davanın kabulüne, dava konusu 289 ada 24 parsel sayılı taşınmazın bilirkişi kurulu raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 225,62 m²'lik kısmının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "dava konusu taşınmaz üzerindeki ayni hak şerh ve beyanlarının kaldırılması talebinin reddi yönünden yapılan değerlendirmede ise, Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu edilen bölümün orman vasfında olduğu kabul edilerek hüküm kurulduğu halde, taşınmaz üzerindeki ayni hak şerh ve beyanlarının kaldırılması talebinin reddolunmasının isabetsiz olduğu, şöyle ki, ormanların korunmasına ilişkin Anayasanın 169 ve 6831 sayılı Kanun'un 93 üncü maddeleri hükmü karşısında, orman niteliğindeki taşınmazın tapu kaydı üzerinde 3. kişi lehine, kısıtlayıcı şerh bulunamayacağı gözönünde bulundurulduğunda dahili davalı ... lehine konulmuş şerhin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken aksi yönde hüküm kurulmasının hatalı olduğu, ne var ki, bu hususun düzeltilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği ve kararda kamu düzenine aykırı başkaca bir durum tespit edilmediği" belirtilerek; davacı vekilinin istinaf itirazının açıklanan gerekçe doğrultusunda kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırılan hükmün yerine geçmek üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına; davanın kabulü ile ile Artvin İli Borçka İlçesi ... Köyü 289 ada 24 parsel sayılı taşınmazın 18/11/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 225,62 m2'lik kısmının tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline, davaya konu taşınmazın, bilirkişi kurulu raporunda (A) harfi ile gösterilen bölümü üzerinde dahili davalı ... yararına konulmuş bulunan ayni hak şerh ve beyanların kaldırılmasına karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

1. Bölge Adliye Mahkemesince, davanın esasına ilişkin başkaca araştırma ve inceleme yapılmaksızın, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle yazılı şekilde dava konusu taşınmazın orman vasfında olduğuna ilişkin yapılan araştırma, inceleme ve tespitin yerinde olduğu gerekçesiyle, davalının bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi ile davanın kabulüne ve dava konusu taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline, taşınmaz üzerindeki kamu haczi şerhinin kaldırılmasına karar verilmiş edilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olduğundan söz edilemez. Şöyle ki; bilirkişi heyet raporunda dava konusu taşınmazın eğimine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine, söz konusu bilirkişi heyet raporunda, orman kadastro haritası uygulanmamış ve buna ilişkin değerlendirme yapılmamış ve ayrıca dava konusu taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanak örnekleri ve güncel tapu kayıtları dosyaya celp edilmeden, eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmiştir.

2. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Bölge Adliye Mahkemesince, öncelikle yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri bulundukları yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan, daha önceki keşiflerde yer almayan, bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak bu keşifte, dosya arasına getirtilen belgeler, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun), 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun (5658 sayılı Kanun) sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler, fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı gibi hususların açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan, yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve bu şekilde, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

3. Bölge Adliye Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.