Esas No: 2023/2214
Karar No: 2023/3945
Karar Tarihi: 21.06.2023

**11. Hukuk Dairesi         2023/2214 E.  ,  2023/3945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2018/2020 Esas, 2021/707 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2014/82 E., 2017/21 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünün 07.10.2009 tarihli oluru ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 42 nci maddesi birinci fıkrası kapsamında kurulmuş bir meslek birliği olduğunu ve amacının da tüzüğünün 3 üncü maddesinde belirtildiğini, 5846 sayılı Kanun'un 42 nci maddesinin altıncı maddesi gereği eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin haklarının ülke içinde meslek birlikleri dışında başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takip edilemeyeceğini, davalının 5846 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesine aykırı olarak davacıdan izin alınmadan yayınlarını Moviemax Türk kanalında sürdürdüğünü, yayınladığı sinema eserleri için icracı sanatçılara herhangi bir bedel ödemediğini, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, Anayasa ve 5846 sayılı Kanun kapsamında hak ihlalinin devam ettiğini ileri sürerek davacının üyeleri olan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... 'ın davacıyı temsile yetkili kıldığı eserlerin yayınlarının durdurulmasına, davalının sahibi olduğu yayın kanalının elde ettiği brüt reklam gelirinin tespitine, davacının tarifesi uyarınca hesaplanacak mali hak bedelinin 5846 sayılı Kanunu'nun 68 nci maddesi gereğince hesaplanacak üç katı tazminattan şimdilik 2.000,00 TL mali hak bedelinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Moviemax Turk logolu televizyon kanalının Digiturk platformunda yer alan yüzlerce kanaldan sadece biri olduğunu ve davalının söz konusu kanalın yayıncı kuruluşu olmadığını, müvekkili yayıncı kuruluş olmadığı için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından kendisine tahsis edilen herhangi bir yayın lisansının da bulunmadığını, bu nedenle davanın öncelikler pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacı birliğin üyesi olan icracı sanatçıların dava konusu sinematografik eserler üzerinde herhangi bir bağlantılı hakkı bulunmadığından davacının davayı ikame etme hak ve yetkisinin de olmadığını, eser ve icralar üzerindeki bağlantılı haklarını filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcılarına devreden icracı sanatçıların filmler üzerinde herhangi bir mali hakkı kalmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Feri müdahil Avşar Film ve Sinema İşletmeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili müdahale dilekçesinde; hukuki dayanağı bulunmayan davanın reddini istemiştir.

3.Feri müdahil .... vekili müdahale dilekçesinde; ...'nun "Son Osmanlı Yandım Ali" filmiyle ilgili tüm bağlantılı haklarını 08.05.2006 tarihli sözleşme ile müvekkiline devrettiğini, eser üzerindeki tüm mali haklar müvekkiline ait olduğundan eserin televizyon kanalından yayınlanmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

4. Feri müdahil Fanatik Digital Görüntü Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili müdahale dilekçesinde; davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davaya konu filmlerin lisans haklarını aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının ... bakımından herhangi bir yetki belgesi sunmadığı, ... adına sunduğu yetki belgesinde ise ...'ın imzası bulunmadığı için bu iki kişi yönünden davacının dava açma hak ve yetkisi bulunmadığını, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... açısından sunduğu yetki belgelerinin ise 5846 sayılı Kanun'un 42/A maddesinin son fıkrası ve Fikir ve Sanat Eseri Sahiplerinin verecekleri Yetki Belgesi Hakkında Yönetmelik'te (YBY) aranan şartları taşımaması nedeniyle geçersiz olduğu, dolayısıyla bu icracılar için aktif dava ehliyetini haiz olmadığı, anılan kişiler adına hak takibi yapamayacağı, ayrıca ...'nun "Son Osmanlı Yandım Ali" isimli sinema eserindeki icrasından kaynaklanan haklarını 08.05.2006' da ve ...'un "Gora" isimli sinema eserindeki icrasından kaynaklanan haklarını ise 01.02.2003'de film yapımcılarına devrettiği, devir tarihi itibariyle anılan kişilerin malvarlıklarından çıktığı, adı geçen icracı sanatçıların artık kendilerine ait olmayan/kendi mal varlıkların bulunmayan hakların takibi konusunda davacıyı veya bir başkasını yetkilendirebilmesinin hukuken mümkün bulunmadığı, sadece ...'ya ilişkin olarak sunulan yetki belgesinin 5846 sayılı Kanun'un 42/A maddesinde ve YBY'de aranan unsurlar yönünden bir eksiklik içermediği, bu nedenle davacının ...'nın "Salkım Hanımın Taneleri" isimli sinema eserindeki icrasından kaynaklanan haklarını takip bakımından aktif dava ehliyetini haiz olduğu ancak davalının, davacının uyuşmazlık konusu ettiği sinema filmlerini "umuma ileten/yayınlayan" olmaması sebebiyle pasif husumet ehliyetini haiz bulunmadığı ve dolayısıyla kendisine husumet tevcih edilemeyeceği, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle ondan herhangi bir talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın aktif ve pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığına dair kararının hukuka aykırı olduğunu, davalı yayıncı kuruluş bünyesinde bulunmakta olan Moviemax Türk kanalının içeriğinin ve yayın akışının davalı yayıncı kuruluş tarafından belirlendiğini, Digitürk içerisinde başkaca kanallar da bulunduğu ancak Digitürk bunların hepsinden sorumlu değilse de, Moviemax Türk kanalından sorumlu olduğunu, ortalama bir izleyicinin dahi Moviemax Türk kanalının Digitürk’e ait olduğunu düşündüğünü, ... yönünden geçerli yetki belgesinin var olduğu tespit edilmesine rağmen davacı ... aleyhine hüküm kurulduğunu, mahkeme kararı ile Roma Sözleşmesi ve Anayasa hükümlerinin gözardı edildiğini, yapımcıların devir aldıklarını iddia ettikleri sözleşmelerden sadece 2 tanesinin dava dosyasına sunulduğunu, bu sözleşmelerin hepsinin tek tip olduğunu, bu sözleşmelerin işsiz bırakılma baskısı ile imzalandığını, dolayısıyla genel işlem şartları hükümlerine tabi olması gerektiğini, icracı sanatçıların eserlerin tespiti ve yayını öncesinde imzaladıkları kelepçe tipi sözleşmelerle haklarını devretmek zorunda bırakıldıklarını, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini ve yeni bir rapor alınmadığını beyan ederek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı ... birliğinin üyelerinden aldığı yetki belgelerine dayanarak sinema filmlerinin icracı sanatçılardan izinsiz olarak ve bedel ödenmeksizin Moviemax Turk logolu kanalda yayınlandığı iddiasına dayalı olarak 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi gereğince üç kat tazminata hükmedilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5846 sayılı Kanun'un 42/A maddesinin son fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.