Esas No: 2023/12313
Karar No: 2024/12247
Karar Tarihi: 03.12.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/12313 E.  ,  2024/12247 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/209 E., 2021/230 K.

KARAR : Esastan Ret ile Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/130 E., 2020/534 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... İnş. ve Mal. Tur. Nak. Tar. Gıda Otomotiv Pet. Hay. Paz. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigortalının 17.04.2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talepleri bakımından zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının, müvekkili tarafından kendisine asıl işi dışında işlerin yaptırıldığını ve olayın gerçekleştiği gün davalıya verilen emir ve talimat neticesinde işi olmayan bir görevi yaptığı sırada iş kazası geçirdiğini ve kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurlu olduğunu iddia etmekte olduğunu, ancak bu iddiaların tamamen asılsız olup müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkili işyerinde tüm personelin hangi işlerle görevlendirildiğinin belli olduğunu ve müvekkilinin hiçbir personeli kendi görevi olmayan bir işte çalıştırmadığını, bu kapsamda her personele çalışma alanı ile ilgili gerekli bilgilendirmelerin yapıldığını, ihtiyaç duyulan koruyucu malzeme ve teçhizatların teslim edildiğini ve kullanımının denetlendiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya ilişkin husumet itirazında bulunduklarını, davacının müvekkili şirketin üst işveren olduğu gerekçesine dayanarak husumeti taraflarına yöneltmişse de müvekkili ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. ile diğer davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. arasında alt işveren - üst işveren ilişkisi dahil doğrudan veya dolaylı herhangi bir ilişki bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya arasındaki sözleşmelere göre davalılardan ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. ile davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. arasında alt işveren-üst işveren ilişkisi bulunmadığından davalı ... A.Ş. yönünden husumetten ret kararı verildiği, davalı ... Malz. Turiz. Nak. Tarım Gıda A.Ş. ile dava dışı Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. arasında sözleşme bulunduğu, buna göre davalılar arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunduğu kanaatine varıldığı, dava dışı Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.'nin işyerinde akaryakıt ve çimento nakliyesi işini verdiği alt işveren şirketi sigortalılarının da iş güvenliği eğitimlerinden alt işverenle sorumlu olduğu, kendi iş sahası içinde alınması gerekli tüm güvenlik tedbirlerinden teknolojik gelişmelere uygun iş ekipmanlarının temin edilmesinden davalı ... Malz. Turiz. Nak. Tarım San. Tic. Ltd. Şti. ile birlikte müştereken ve müteselsilen %25 oranında kusurlu olduğu, davacının da olayda %25 kusurlu olduğu, davacının iş kazası nedeniyle %31 maluliyetinin oluştuğu buna göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek davanın kısmen kabulü ile 117.632,00 TL maddi tazminatın 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine, diğer davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... İnş. Ltd. Şti vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin gerekçeli kararının 3. sayfasının son paragrafında davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu belirttiği ancak davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. yönünden husumetten ret kararı verildiği, davalı ... Enerji Üretim İnş. A.Ş. ile dava dışı Kalehan Enerji Üretim ve Tic. A.Ş. arasında organik bağ bulunduğu, bu iki firmanın baraj inşaatını yaptıklarını davalı ... vekilinin de cevap dilekçesinde bunu açıkça kabul ettiğini, davalı ... A.Ş. yönünden husumetten red kararının hatalı olduğunu, sunulan Ticaret Sicil Gazetesi'nden de anlaşılacağı üzere ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. ile dava dışı Kalehan Enerji Üretim İnş. A.Ş.'nin aynı firmalar olduğunu, davacının 28.05.2015 tarihinde ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. bünyesinde çalıştığını, ardından 28.01.2017 tarihinde diğer davalı şirkette çalıştığını yine 26.08.2020 tarihinde ise davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'ne giriş yaptığını, çalışanların bir dönem ... Enerji Üretim İnş. A.Ş.'de bir dönem ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. bünyesinde sigortalı gösterildiğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, hiçbir personelin kendi görevi olmayan bir işte çalıştırılmadığını, ayrıca müvekkil şirkette her personele çalışma alanı ile ilgili gerekli bilgilendirme yapıldığını ve ihtiyaç duyulan zorunlu koruyucu malzeme ve teçhizatların teslim edildiğini, bunların kullanımına ilişkin ve her türlü denetleme işleminin de yapıldığını belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, davacının 17.04.2016 tarihinde mikser aracının lastiğini değiştirip şişirdiği sırada lastiğin yerinden fırlayarak davacının yüzüne çarpması ile meydana gelen iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. istinafı yönünden yapılan incelemede, yargılama sırasında aralarında iş güvenliği alanında uzmanların bulunduğu bilirkişi heyetinden kusur raporunun alındığı, kusur raporunun işveren ve işçinin gözetmesi gereken iş güvenliği normlarını irdeler şekilde düzenlendiği görüldüğünden davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerektiği, Mahkemece karar gerekçesinin 3. sayfasının 4. paragrafında davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. ile davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. arasında alt işveren-üst işveren ilişkisi dahil doğrudan veya dolaylı herhangi bir ilişki bulunmadığından davalı ... yönünden davanın husumetten reddedildiği açıklanmışken, aynı sayfanın son paragrafında davalılar arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunduğu açıklaması yapılarak çelişki yaratıldığı, davacı vekilinin bu yöne temas eden istinafının yerinde olduğu, Mahkemece kaldırma kararı doğrultusunda Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, davacının çalıştığı baraj inşaatının yüklenicisinin ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. - ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. adi ortaklığı olduğunun bildirildiği, ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş.'nin farklı tüzel kişilikler olduğu, yine dosyaya sunulan sözleşmede davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. ile diğer davalı şirket ile dava dışı Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. arasında bağıtlandığı, davacının dava dışı Kalehan şirketi ile davalı ... şirketinin aynı şirketler olduğunu ileri sürdüğü, bu şirketlerin ayrı iki tüzel kişilik olduğu, istinaf dilekçesi ekinde sunduğu Ticaret Sicil Gazetesi ilanlarında davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. adının geçmediği, ayrıca şirket kurucu, ortak veya temsilcilerinin aynı olmasının bunları tek bir tüzelkişilik olarak kabule götürmeyeceği, davacının daha sonra davalı ... şirketinde çalışmış olmasının sonucu değiştirmeyeceği kaldı ki davacının istinaf dilekçesinde belirtilen tarihte ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş.'de değil farklı bir işverenlikte çalıştığı, davacının davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş.'de çalışmasının bulunmadığı, tüm dosya kapsamı ve Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğünün cevabi yazısı da dikkate alındığında davacının iş kazasının meydana geldiği tarihte davalı ... İnş. ve Mal. Turz. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin işçisi olduğu, davalı ... Şirketi ile davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığından, davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş. yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin sonuç itibariyle yerinde olduğu gerekçesiyle, davalı ... İnş. ve Mal. Tur. Nak. Tar. Gıda Otomotiv Pet. Hay. Paz. Tic. Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Mahkeme kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 117.632,00 TL maddi tazminat ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 17.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... İnşaat ve Malzemeleri Turizm Nakliye Tarım Gıda Otomotiv Petrol Plastik Hayvancılık Paz. İth. İhr. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, davalı ... Enerji Üretim ve İnşaat A.Ş.'ye karşı açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Bölge Adliye Mahkemesince oluşturulan gerekçenin yerinde olduğu dikkate alındığında, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.