Esas No: 2023/12074
Karar No: 2023/14051
Karar Tarihi: 25.12.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/12074 E.  ,  2023/14051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/75 Değişik İş, 2022/86 Karar

HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü/ Davacı vekilinin itirazının reddi/

Davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın vekalet ücretine ilişkin kısmının düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.02.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi olan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 4.800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile talebini toplam 161.948,80 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, hükmedilecek tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddi gerekiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dosyaya sunduğu 25.06.2021 tarihli maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, ara karar ile alınmasına karar verilen adli tıp uzmanı üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 07.10.2021 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin %20 oranında olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 45 gün olduğu, bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, aktüer bilirkişi tarafından tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 156.897,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.031,35 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 159.928,80 TL tazminatın 27.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, geçici bakıcı gideri tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu veya Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıkları tarafından düzenlenmiş raporla belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan Dicle Üniversitesi Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan 25.06.2021 tarihli raporda davacının maluliyetinin %24 olarak tespit edildiğini, bu rapora göre tazminatın hesaplanması gerektiğini, ancak Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na kayıtlı bilirkişiler tarafından hazırlanmış 07.10.2021 tarihli raporun alındığını ve bu rapora göre karar verildiğini, söz konusu rapora göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının maluliyetinin en az %24 oranında kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, davalının geçici bakıcı gideri zararından da sorumlu olduğunu, bakıcı gideri tazminatı talebinin reddinin hatalı olduğunu, 29.10.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacının devlet memuru olup olmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından davacıya geçici iş göremezlik tazminatı ödemesi yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın karar verilmesinin doğru olmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hükme esas alınan 07.10.2021 tarihli maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, tazminatın usulünce hesaplandığı, ancak Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) göre tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının (4) nolu bendinin kaldırılmasına, davacı lehine 5.100,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu veya Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıkları tarafından düzenlenmiş raporla belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan Dicle Üniversitesi Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan 25.06.2021 tarihli raporda davacının maluliyetinin %24 olarak tespit edildiğini, bu rapora göre tazminatın hesaplanması gerektiğini, ancak Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu'na kayıtlı bilirkişiler tarafından hazırlanmış 07.10.2021 tarihli raporun alındığını ve bu rapora göre karar verildiğini, söz konusu rapora göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacının maluliyetinin en az %24 oranında kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, davalının geçici bakıcı gideri zararından da sorumlu olduğunu, bakıcı gideri tazminatı talebinin reddinin hatalı olduğunu, 29.10.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, İtiraz Hakem Heyetinin karar tarihi itibariyle 2022 yılı asgari ücret tarifesi bilinebilir olmasına rağmen 2021 yılı asgari ücret tarifesine göre alınmış olan bilirkişi raporuna göre karar verilmiş olmasının doğru olmadığını belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacının devlet memuru olup olmadığı, SGK tarafından davacıya geçici iş göremezlik tazminatı ödemesi yapılıp yapılmadığı araştırılmaksızın karar verilmesinin doğru olmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Davaya konu trafik kazası 23.02.2019 tarihinde meydana gelmiş olup, bu tarih itibariyle yukarıdaki açıklamalara göre Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir.

Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve davacı tarafından dosyaya sunulan Dicle Üniversitesi Hastaneleri Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan 25.06.2021 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmış olup, raporda davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin %24 oranında olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 3 ay, geçici bakıcı süresinin ise 1 ay olduğu tespit edilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacının dosyaya sunduğu maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı gerekçesiyle ara karar ile adli tıp uzmanı üç kişilik bilirkişi heyetinden yeni rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 07.10.2021 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmış olup, raporda davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin %20 oranında ve geçici iş göremezlik süresinin 45 gün olduğu, geçici bakıcı ihtiyacının ise bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince ara karar uyarınca alınan 07.10.2021 tarihli rapor benimsenmiş ve bu rapordaki tespitlere göre tazminata hükmedilmiş, maluliyet raporu hususundaki davacı vekili ve davalı vekilinin itirazları İtiraz Hakem Heyetince reddedilmiştir. Buna göre raporlar arasındaki açık çelişki giderilmeksizin karar verilmiş olması doğru olmamış, İtiraz Hakem Heyeti tarafından bu konuda yapılan inceleme eksik olmuştur.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyeti tarafından; davacının dosyaya sunduğu 25.06.2021 tarihli maluliyet raporu, hakem heyetince dosya kapsamında alınan 07.10.2021 tarihli maluliyet raporu ile kazayla ilgili eksik kalan tedavi evrakları temin edildikten sonra, içerisinde cildiye uzmanı doktorun da bulunduğu heyetten Adli Tıp Kurumu ya da üniversitelerin Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlıklarından davacının bizzat muayenesi de yapılarak, yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda, davacının kazadan kaynaklanan yaralanması sebebiyle geçici iş göremezlik süresi ve geçici bakıcı süresi bulunup bulunmadığı da değerlendirilerek dosyadaki raporlar arasındaki çelişkiyi gideren, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

25.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.