Esas No: 2024/1924
Karar No: 2024/4208
Karar Tarihi: 06.05.2024

**4. Hukuk Dairesi         2024/1924 E.  ,  2024/4208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/21 Değişik İş, 2023/21 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : KIT-2019-219-2

HÜKÜM/KARAR : Davanın Husumet Yokluğundan Reddine

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2016/21673

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına, davanın husumetin yanlış tevcihi nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İşbu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davaya konu 05.11.2015 tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmayan aracın davacının idaresindeki motosiklete çarpmasıyla oluşan kazada ağır biçimde yaralanan davacının iş göremez hale geldiğini, tedavi ve bakıcı gideri yapmak zorunda kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 42.000,00 TL. maddi tazminatın 03.03.2016 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 25.07.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle, maluliyet tazminatı taleplerini 242.411,65 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zarara sebep olan araç tescilsiz ve trafikten çekilmiş olduğundan, sigortanın bulunmadığı gerekçesiyle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulü ile 3.353,15 TL, geçici iş göremezlik ve 239.058,50 TL sürekli işgücü kaybı olmak üzere toplam 242.411,65 TL maddi tazminatın 03.03.2016 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; bakıcı ve tedavi gideri talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetininin bozma öncesi kararı ile davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne ve tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması ile yeniden hüküm tesisi suretiyle, davanın kısmen kabulüne ve 181.808,70 TL maluliyet tazminatın 03.03.2016 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; bakıcı ve tedavi gideri talebinin reddine karar verilmiştir.

C. İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

D.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından; davalıya husumet yöneltilmesine neden olan aracın, davaya konu kazadan önce değil dava konusu kaza nedeniyle trafikten men edildiği, İtiraz Hakem Heyeti kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27.05.2019 tarih 2018/5755-2019/6779 sayılı kararı ile; ''.Davacı taraf, trafik sigortası bulunmayan aracın sebep olduğu bedensel zarar nedeniyle davalı ... Hesabı'na husumet yöneltmiş; davalı taraf, trafikten çekilmiş ve tescilsiz olan araç nedeniyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi'nce, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü'nün 28.05.2018 tarihli cevabi yazısı gereği, davalıya husumet yöneltilmesine neden olan araç, davaya konu kazadan önce değil dava konusu kaza nedeniyle trafikten men edildiğinden davalının zarardan sorumlu olduğu kabul edilerek davalı yanın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 21/1. maddesinde "tescil edilen araçlar, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan karayollarına çıkarılamaz" düzenlemesine; aynı Kanun'un 23/2. maddesinde ise "araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescil plakasını monte edilmesi gereken yerin dışında farklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirası idari para cezası verilir. Araç bilgileri doğrulanıncaya ve plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten men edilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan; Güvence Hesabı'na başvurulabilecek halleri düzenleyen 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi ve Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi gereği, Güvence Hesabı'nın sorumluluğu için, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu halde, bu sigortası yapılmamış olan bir aracın, 3. kişinin zararına sebep olması gerekmektedir. Zorunlu olan trafik sigortasının yaptırılması bakımından da her şeyden önce, sigortası yapılacak aracın kanun kapsamında kalan tescilli bir araç olması gereklidir.

Davacı tarafın zarara sebep olduğunu iddia ettiği ............, plakalı araca ait, kaza (05.11.2015) tarihinde çıkartılan "araç özet bilgileri" başlıklı belgenin 31.10.2007 tarihli diğer bilgiler kısmında, aracın 14.12.2011 tarihinde trafikten çekilerek tescilinin silindiği kaydının bulunduğu; yine, kaza tespit tutanağında trafikten çekili bu aracın davacının idaresindeki motorsiklete çarptığı şeklinde kazanın anlatıldığı görülmektedir. BAM tarafından esas alınan 28.05.2018 tarihli belgede de, 06 KB 556 plakalı aracın, tescil belgesi ve tescil plakası alınmadan karayoluna çıkarılmış olması nedeniyle, KTK'nun 21. maddesi gereği trafikten men edildiği ve şerhin 05.11.2015 (kaza) tarihinde kayda işlendiği bildirilmiştir. Anılan bu belge dahi, aracın kazadan önce tescil belgesinin bulunmadığı ve kaza yapması üzerine bu durumun tespit edilip aracın trafikten men edildiği izlenimi yaratmaktadır. Bu itibarla, davalıya husumet yöneltilmesine neden olan aracın tescilsiz araç olup olmadığına ilişkin olarak yapılan araştırma yetersizdir.

Açıklanan vakıalar karşısında; davalı ... Hesabı'na trafik sigortasız aracın neden olduğu zarar iddiası ile husumet yöneltildiği, Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun ancak ZMSS yaptırabilecek tescilli bir araç bulunması halinde sözkonusu olabileceği, davalıya husumet düşüp düşmediğinin doğru biçimde tespit edilmesinin gerekliliği ve bu hususun re'sen gözetileceği dikkate alınmak suretiyle; kazaya karışan 06 KB 556 plakalı araca ait trafik tescil dosyasının tamamının (aracın ilk tescil kaydından itibaren) ilgili merciden getirtilmesi ile 14.12.2011 tarihinde aracın tescil kaydının silinme sebebinin ve bu tarihten sonra yeniden tescilinin yapılıp yapılmadığının saptanması ile davalının hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, anılan hususlar için yeterli araştırma yapılmadan karar verilmesi ve hukukun yanlış uygulanması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uyan İtiraz Hakem Heyetince;davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 12.10.2021 tarih 2021/3227-2021/6673 sayılı kararı ile; ''.İtiraz hakem heyetince uyulmasına karar verilen bozma ilamında; ''...davalı ... Hesabı'na trafik sigortasız aracın neden olduğu zarar iddiası ile husumet yöneltildiği, Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun ancak ZMSS yaptırabilecek tescilli bir araç bulunması halinde sözkonusu olabileceği, davalıya husumet düşüp düşmediğinin doğru biçimde tespit edilmesinin gerekliliği ve bu hususun re'sen gözetileceği dikkate alınmak suretiyle; kazaya karışan .......,plakalı araca ait trafik tescil dosyasının tamamının (aracın ilk tescil kaydından itibaren) ilgili merciden getirtilmesi ile 14.12.2011 tarihinde aracın tescil kaydının silinme sebebinin ve bu tarihten sonra yeniden tescilinin yapılıp yapılmadığının saptanması ile davalının hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, anılan hususlar için yeterli araştırma yapılmadan karar verilmesi'' denilmiştir.

İtiraz hakem heyetince bozma gereği kayıtlar istenilmiş, bu yazı üzerine Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 23.08.2018 tarihli yazısı ile; ''aracın 15.12.2011 tarihinde ve halen Önder Alpay adına kayıtlı olduğu, 05.11.2015 tarihinde Datça Trafik Tescil ve Denetleme Şubesince tescil edilen araçların tescil belgesi ve ve tescil plakası olmadan kara yoluna çıkarmak maddesini ihlalden ''men'' şerhi işlendiğinin'' bildirildiği görülmüş, itiraz hakem heyeti gerekçesinde ''dosya içeriği incelendiğinde tescil dosyasının tamamının istenmesine gerek kalmadığı'' belirtilmiştir.

Bozma ilamında '' kazaya karışan 06 KB 556 plakalı araca ait trafik tescil dosyasının tamamının (aracın ilk tescil kaydından itibaren) ilgili merciden getirtilmesi ile 14.12.2011 tarihinde aracın tescil kaydının silinme sebebinin ve bu tarihten sonra yeniden tescilinin yapılıp yapılmadığının saptanması'' gerektiği belirtilmiştir. Ancak bozma gereği yerine getirilmemiştir.

Ayrıca davacı vekilince araca 12.01.2012 tarihinde Ak Sigorta ve 20.01.2020 tarihinde de Groupama Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesi yapıldığı beirtilmiştir.

Bu haliyle İtiraz Hakem Heyetince kazaya karışan ........,plakalı araca ait trafik tescil dosyasının tamamının (aracın ilk tescil kaydından itibaren) ilgili merciden getirtilmesi ile 14.12.2011 tarihinde aracın tescil kaydının silinme sebebinin ve bu tarihten sonra yeniden tescilinin ve araca zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılıp yapılmadığının araştırılarak davalının hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, anılan hususlar için yeterli araştırma yapılmadan karar verilmesi yerinde görülmediği'' gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

C.İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; aracın 14.12.2011 tarihinde trafikten çekilerek tescilinin silindiği, trafikten men bilgisinin bulunmadığı, trafikten çekilecek aracın tescil kaydının yeniden trafiğe çıkarılmasına kadar kapatılacağı, trafiğe çıkarılması yasak olan aracın trafiğe çıkarılarak dava konusu kazaya karıştığı, kaza tarihinde de trafikten men edildiği, Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun ancak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yaptırabilecek tescilli bir araç bulunması halinde olabileceği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak esas hakkında yeni hüküm kurulmasına, davanın husumetin yanlış tevcihi nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tescil dosyası içerisinde bulunan evraklarda, aracın 14.12.2011 tarihinde tescilinin silindiği, 15.12.2011 tarihinde Önder Alpay adına tekrar tescilinin yapıldığı, trafik kazasının olduğu 05.11.2015 tarihinde ise aracın trafikten men edildiği tespit edildiği, dolayısıyla araç, kazanın meydana geldiği tarihte tescilli ve trafikten henüz men edilmemiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının sürücüsü olduğu motosiklet ile kaza tarihinde sigortası olmadığı iddiası bulunan aracın karıştığı kaza sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Güvence Hesabı Yönetmeliği 9 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı, Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun ancak ZMSS yaptırabilecek bir araç bulunması halinde söz konusu olabileceği, davaya konu kazaya neden olan aracın ZMSS yaptırılamayacak araç olduğu anlaşıldığından davanın davalı yönünden esastan reddi gerekirken davanın husumetin yanlış tevcihi nedeniyle reddine karar verilmesinin sonuca etkili olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.