Esas No: 2022/1810
Karar No: 2023/2891
Karar Tarihi: 20.09.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/1810 E.  ,  2023/2891 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/1187 E., 2021/1492 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/656 E., 2019/252 K.

Taraflar arasındaki alacak ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yapılan sözleşme ile müvekkili firmanın Erzurum-İspir ilçe merkezi şehir deresi rehabilitasyon taşkın koruma inşaatı yapım işini yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşme yapıldığı andaki karşılıklı edimler arasındaki dengenin davalı idare ve İspir Belediyesi tarafından dere tabanının düşürülmesi nedeniyle bozulduğunu, davalı idarenin müvekkili firmanın talepleri nedeniyle 68 gün süre uzatımı verdiği ve keşide ettiği 14/10/2015 tarihli ihtarnamesinde son süre uzatımına göre işin bitiş tarihinin 20/11/2015 olduğu, bu tarihte işin bitmemesi halinde sözleşme kapsamında fesih yapılacağını ihtar ettiği ve akabinde sözleşmeyi feshettiğini, müvekkilinin teminatının irat kaydedildiğini, sözleşmenin işveren davalı idarenin kusuru sonucu bozulduğu belirterek, müvekkili tarafından yapılan iş bedellerinin, sözleşme nedeni ile meydana gelen (ihale aşamasındaki masrafları, kesin teminat mektubunun alınması ve haksız nakde çevrilmesi sebebi ile oluşan zarar, teminat mektubu komisyonları, sözleşmeden kaynaklanan SGK vergi, faiz, ceza icra vb. giderleri) menfi/müspet zararlarının tespiti ile en yüksek banka faizi ile beraber davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmede belirlenen 2013 yılı ödeneğinin davacı tarafından kullanılmadığını, 0+000,00 -0+205,00 kilometreleri arası dere yatağı 18 metre olmasına rağmen, davacı tarafın yalnızca 0+000,00-0+070,00 kilometreler arasını yaptığını, kalan kısmı ise yapmadığını, yapım işinin bu projelere göre yapılacağının ihale aşamasında davacı tarafından taahhüt edildiğini, davacının tek taraflı olarak şantiyesini kapatarak idarenin izni olmadan işi durdurduğunu, davacının işe başlaması için gönderilen ihtarname ile 10 günlük süre tanınmasına rağmen, davacının işe başlamaması nedeniyle sözleşmenin fesih edilerek teminatların gelir kaydedildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişilerce yapılan değerlendirmeler neticesinde sözleşmenin feshedilmesi işleminde davalı idarenin haklı olduğu, geçici ve kesin hakediş raporlarının sözleşmenin eki olan YİGŞ'nin hükümlerine uygun herhangi bir itiraz kaydı ileri sürmeden imzalandığı, idareye bu konuda herhangi bir itiraz dilekçesi verilmediği, 5 adet hakediş raporu ve kesin hakediş raporunun yapılan tespit ve hesaplamaların davacı yüklenici tarafından da benimsendiği, dolayısıyla dava konusu yapım işi için 18/12/2015 tarihinde düzenlenen hesap kesme hakediş raporunda davacı yüklenici tarafından tüm imalatların metrajlandırıldığı keşif bedellerinin de hesap kesme hakediş raporlarına dahil edildiği, böylece davacı yüklenici tarafından yapılıpta hesap kesme hakediş raporuna dahil edilmeyen herhangi bir imalatın kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İspir Belediyesinin istekleri doğrultusundaki uygulamalar nedeniyle işin projeye uygun yapımının imkansız hale geldiğini, idarece yapılan değişikliğin uygulama imkanı olup olmadığının mahkemece incelenmesi gerektiği halde bu konuda inceleme yapılmadığını, idarenin olmayacak işi istediğini ve bunu bahane ederek sözleşmeyi feshettiğini, işin devamı sırasındaki 5 adet hakedişin imzalanmasının fesih hakedişinin incelenmesine engel olmadığını, idarenin fesih hakedişi düzenleyip yasal kesintileri iade etmesi gerektiğini, bu hususun mahkemece değerlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporlarında davalı idarenin haklı nedenle fesih hakkının doğduğu hususunun tespit edildiği, idare tarafından durum tespit tutanağının hazırlandığı, yapılan işlerin metrajlandırılması neticesinde hesap kesme hakediş raporu düzenlendiği, davacı yüklenici tarafından geçici hakedişlerin ve kesin hesap hakedişinin itiraz edilmeksizin imzalandığı ve idareye itiraz hususunda herhangi bir dilekçe sunulmadığı görülmekle davacının iş bedeline ilişkin taleplerinin sözleşme kapsamında reddi gerektiğinden, bu husustaki ilk derece mahkemesi kararı isabetli bulunmuş, revize projenin davacı yüklenici tarafından hazırlanarak davalı idarenin onayına sunulmuş olup idarece onaylandıktan sonra bu proje doğrultusunda işe devam eden davacı yüklenicinin proje kapsamında işin yapılmasının imkansız olduğu yönündeki istinaf itirazının reddi gerektiği belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; müvekkilinin işin devamı sırasında düzenlenen 5 adet hakedişi imzalamasının fesih hakedişini incelemesine engel olmadığı, idarenin fesih hakedişi düzenleyip yasal kesintileri iade etmesi gerektiği, proje değişikliklerinin sözleşme ve işin özüne uygun olarak yapılmaması, bu konudaki taleplerin davalı tarafından gözardı edilmesi sebebiyle işin fiilen yapılamamış olduğu, mahkemenin idarece yapılan değişikliğin uygulama imkanı olup olmadığını incelemesi gerektiği sebepleriyle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, Türk Borçlar Kanununun 470 nci maddesi, ihale mevzuatı

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı vekilince fesih hakedişi düzenlenmesi ve haksız kesintilerin iade edilmesi gerektiği iddiası ile karar temyiz edilmiş ise de; idare tarafından durum tespit tutanağının hazırlandığı, dava konusu yapım işi için 18/12/2015 tarihinde düzenlenen davacı tarafından imzalanan hesap kesme hakediş raporunda davacı yüklenici tarafından tüm imalatların metrajlandırıldığı keşif bedellerinin de hesap kesme hakediş raporlarına dahil edildiği, böylece davacı yüklenici tarafından yapılıp da hesap kesme hakediş raporuna dahil edilmeyen herhangi bir imalatın kalmadığı anlaşıldığından bu talebin reddedilmiş olması yerindedir.

3. Davacı yüklenici vekilince, mahkemenin idare tarafından yapılan değişikliğin uygulama imkanı olup olmadığını incelemesi gerektiği hususunda temyiz itirazında bulunmuş ise de, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan bilirkişi raporlarında davalı idarenin haklı nedenle fesih hakkının doğduğu hususunun tespit edildiği anlaşıldığından davalı yüklenicinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.09.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.