Esas No: 2023/7967
Karar No: 2023/9878
Karar Tarihi: 18.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7967 E.  ,  2023/9878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/59 E., 2023/97 K.

HÜKÜM/KARAR : Asıl ve birleşen davaların reddi

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali ve menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dosyasında dava dilekçesinde özetle; ... Denetmenlerinin 2013/MS-58 sayılı raporuna istinaden Kurum tarafından davacının 31.03.2010 - 10.05.2010 tarihleri arasındaki sigortalılığının iptali işleminin iptali ile davacının bu tarihler arasında fiili olarak çalıştığının ve sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dosyasında dava dilekçesinde özetle; davacıdan yapılan toplam 1.571.33 TL haksız kesintinin faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak taraflarına verilmesine, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, davacının 01.07.2011 - 23.08.2013 tarihleri arasındaki sağlık giderleri olarak tespit edilen ve 29.01.2014 tarihli yazı ile bildirilen ve iadesi istenilen 1.683.24 TL ve faizi olan 540.55 TL yönünden de borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı Kuruma yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurumda Erciyes-1 rehabilitasyon Ltd. Şti. adına işlem gören ve davacının çalıştığını iddia ettiği 2.8610.01.01.1008666.071.01.24 sili sayılı işyerinin 25.07.2007 tarihi itibari ile Kanun kapsamına alınmış olduğunu, bu işyeri sicil numarasından Kuruma bildirilen sigortalıların hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanıp dayanmadığı (sahte sigortalılık kapsamında) hususunun tespiti amacıyla müvekkili Kurum denetmeni tarafından yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 13.05.2013 tarih ve 2013/MS/58 sayılı denetim raporunda işyerinin 27.11.2009 tarihi itibari ile Kanun kapsamından çıkarılması ve bu tarihten sonra yapılan tüm işçilik bildirimlerinin iptal edilmesi, bu işyerinden bildirilen ve raporda ismi geçen sigortalıların bildirilen hizmetlerinin fiili bir çalışmaya dayanmadığı ve sahte olarak bildirildiği, bu suretle Kurumun zarara uğratıldığı belirtilmek suretiyle bahsi geçen şirketin ortakları ve muhasebecisi ile raporda ismi geçen sigortalılar hakkında suç duyurusunda bulunulması ve söz konusu tarihten sonraki tüm bildirimlerin iptal edilmesi gerektiğinin raporda belirtildiğini, denetim esnasında bahsi geçen şirketin Müdürü ...'nin verdiği beyanda şirketin 27.11.2009 tarihinde Nesa Rehabilitasyon...Ltd. Şti.ne devredildiğini ve bu tarihten sonra şirketin faaliyetinin bulunmadığının açıkça ifade edildiğini, şirkete ait KDV beyanlarında da en son 2009/11 inci aya ilişkin matrah beyan edildiğini ve bu tarihten sonra davacının çalıştığını iddia ettiği şirketin ticari faaliyetinin bulunmadığının görüldüğü bahsi ile davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu savunmuş ve reddini talep etmiştir.

III. MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 09.09.2014 tarihli ve 2014/53 Esas, 2014/413 Karar sayılı kararıyla;

Davacının sübut bulmayan davasının reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 26.01.2015 tarih 2014/23949 Esas, 2015/1224 Karar sayılı bozma ilamında; somut olay ele alındığında, dava dışı Erciyes 1 Sağlık Hiz. Şti’nin 25.04.2007 - 31.03.2011 tarih aralığında vergi mükellefi olduğu, 2010 Kasım ayına kadar işçilik bildirimlerinin devam ettiği ayrıca gerek şirket yetkilileri gerekse sahte sigortalı olarak bildirim yapıldığı iddia edilen sigortalılar hakkında kamu davası açıldığı ve yargılamanın devam ettiği, bu yargılama esnasında dinlenen şirket ortak ve yetkilileri davacının çalışmalarını doğruladıkları anlaşılmaktadır. Mahkemece, ceza davasının sonucu araştırılarak, burada dinlenen gerek şirket yetkilileri, gerekse dava dışı Erciyes 1 Sağlık Hiz. Şti'nden bildirilen ve diğer sigortalılar ile aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanları re’sen tespit edilerek kanaat edinmeye yetecek kadarı dinlenilmeli, bildirdiği takdirde tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, hizmeti iptal edilen diğer sigortalıların bu konuyla ilgili davaları olup olmadığı ve varsa sonucu araştırılmalı, böylece uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Ağır Ceza Mahkemesi karar gerekçesinde atıfta bulunulan bilirkişi heyet raporunda davacının da aralarında bulunduğu bir kısım sigortalının fiilen çalışmadığı tespitinde bulunulduğu, sanık sıfatı taşıdıkları söz konusu davada haklarında cezai müeyyide uygulanmasa da çalışmalarının fiili olmadığının tespit edildiği, ayrıca davacının müstahak olmamasına rağmen yararlandığı sağlık hizmetleri nedeniyle davalı ... 1.683,24 TL zarara uğrattığının belirlendiği, hükmün Yargıtay 11. Ceza Dairesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, 12.08.2014 tarihli bilirkişi raporunda da engelli öğrenciler için rehabilitasyon ve eğitim hizmeti veren dava dışı şirketin davacının hizmetlerinin iptal edildiği dönemde uzman usta öğretici, bakım annesi, halkla ilişkiler uzmanı ve öğretmen olarak çalıştırılan işçi bulunmadığı yönünde tespitte bulunulduğu, dava dışı şirketin 2009 yılı 12 nci ayından itibaren KDV beyannamesinde bulunmadığı, salt işçi bildiriminde bulunduğu hususları karşısında davacının ... sicil no.lu Erciyes 1 Sağlık Hiz. Reh. İnş. Ltd. Şti. unvanlı dava dışı şirket üzerinden 31.03.2010 – 10.05.2010 tarihleri arasında Kuruma yapılan bildirimlerin fiili çalışmaya dayanmadığı anlaşılmakla;

Asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili: çalışmanın fiili ve gerçek bir çalışma olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının ... sicil nolu işyerinden 31.03.2010 - 10.05.2010 tarihleri arasında bildirimlerini iptal eden Kurum işleminin iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ile 59 uncu maddesi

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,18.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.