Esas No: 2023/7505
Karar No: 2023/7953
Karar Tarihi: 11.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/7505 E.  ,  2023/7953 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2181 E., 2022/1733 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gümüşhane Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/509 E., 2022/308 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ...(...) na ait Gümüşhane ilinde bulunan... Kolejinde kurucu müdür olarak 25.06.2015 tarihinden 20.11.2015 tarihine kadar çalıştığını, kolejin kurucu yöneticisi-müdürü olarak okulun kuruluş işlemlerini yürüttüğünü, müvekkilinin okulun kuruluş işlemleri için işleri yürüttüğü sırada 20.11.2015 tarihinde işten çıkartıldığını, uzun bir süre çalışamadığını, müvekkilinin işin kuruluşu için ve de sezon için anlaşmış olduğu ücreti alamadığından Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığını, iş bu davanın derdest olup Mahkemenin davalı yanında müvekkilin çalışmışlığının tespiti yönünde dava açmaları için 2 hafta kesin süre verildiğini, iş bu süre içinde dava açma zaruretinin hasıl olduğunu, davanın kabulü ile müvekkilinin davalının yanında 25.06.2015-20.11.2015 tarihleri arasında çalışmasının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili; taraf teşkili yönünden itiraz ettiklerini, 2019 yılı içerisinde açılmış olan davanın yokluklarında yargılamasına devam edildiğini, davacının daimi ve sürekli olarak istihdam edilmediğini, kendisinin her ne kadar İktisadi İşletme tarafından Gümüşhane ilinde kurulmuş olan... Koleji'nde "kurucu müdür" olarak çalıştığı iddia edilmiş ise de bu iddianın ispatlanması gerektiğini, davacının iddiasının aksine 2015 yılı eğitim sezonunda tüm personel için sözleşmeler imzalandıktan sonra bir SGK dosyasının oluşturulduğunu ve tüm personelin SGK girişinin eksiksiz ve tam olarak yapıldığını ve bu süreçlerde okulda çalıştığını iddia eden ve hatta "kurucu müdür" olduğunu iddia eden davacının SGK girişinin görünmediğini, bir özel eğitim kurumunun kurucu müdürü olarak çalıştığının ispatının yerel gazete küpürleri ile değil resmi belgeler ile olabileceğini, tanıkların tamamının yokluklarında dinlenildiğini, savunma hakları kapsamında soru sorma haklarının ellerinden alındığını, tanık beyanlarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; Kurumun Kanun gereği davaya fer'i müdahil sıfatıyla katılması gerektiğini, davacının Kuruma 3407199830273 sicil numarası ile 4-a kapsamında sigorta kaydı bulunduğunu, hizmetinin tespiti istediği dönemlerde Kurum kayıtlarında sigorta kaydının bulunmadığını, davalı yanında devamlı olarak hizmet akdi ile çalışmış olduğunu, tanık beyanları dışında resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulü ile davacı ...'nun 01.09.2015 ile 20.11.2015 tarihleri arasında davalı Gümüşhane Eğitim Kültür ve Sağlık Vakfı İktisadi İşletmesinde çalışmış olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin hizmet tespiti talebinin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının davasının devamı sırasında sunduğu talep dilekleri ile davanın esasını değiştirme yoluna gittiğini ve de tüm itirazlara rağmen Mahkemenin bu duruma müsade ettiğini, davacı taraf davasını açarken dilekçesinde 25.06.2015 olarak belirlenmesini istediği hizmet tespit başlangıcını 31.07.2015 olarak değiştirdiğini, bu duruma muvafakat etmediklerini, davacının tüzel kişiliğe ait özel eğitim kurumunda kurucu müdür olarak çalıştığını iddia ettiğini, özel bir okul olarak faaliyetini sürdürmüş olan bu işletmede davacının iddiasındaki gibi kurucu müdür ya da okul müdürü ya da bir öğretmen olarak dahi faaliyet göstermesi halinde bunun tespit edilebilmesinin son derece kolay olduğunu, Mahkemenin davacı lehine hareket ederek tanık delili ile karar verme yoluna gittiğini, tanıkların beyan ettiği üzere dava konusu okulun ... ilinde faaliyet gösteren bir kaç iş adamının öncülüğünde memleketlerine hizmet etme ve FETÖ vakasının önünü kesme gayreti gibi sarih bir niyetle yola çıkılarak, ticari maksattan uzak tamamen gönüllülük esası ile kurulmuş bir okul olduğunu, gönülülük esası ile hareket edilen kuruluş aşamasında davacı gibi Gümüşhaneli iş adamından gönüllüden destek alındığını, destek alınanlar arasında manevi yani gönül ilişkisi olunanlar gibi profosyonel hizmet alınan şahsi ve tüzel kişiliklerin de olduğunu, davacının hiçbir koşulda ücret karşılığında "işçi" "personel" sıfatı ile hizmet vermediğini, kaldı ki bu şekilde bir hizmet verecek olsa; MEB 'in sözleşmeler yönünden kabul şartı olduğu üzere tüzel kişilik ile davacı arasında en az 1 yılı içeren hizmet-iş sözleşmesinin olması ve bunun ilçe milli eğitim müdürlüklerine sunulması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için vermiş olduğu hizmeti ücret karşılığında verdiği iddia olunsa dahi ancak danışmanlık hizmeti olacağını, bu durumda da davacının davalı bünyesinde çalıştığı sonucu doğmayacağını, zira çalışmanın gerçekleştiği iddia olunan tarihlerde davacının ...'da ikamet ettiğini ve belli dönemlerde Gümüşhane'ye gelerek çalışmalara fikri anlamda katkı sunduğunu ileri sürmüştür.

2.Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; davacının davalı işyerinde çalışması olmadığını, hizmet dökümü incelendiğinde davacının Kuruma 3407199830273 sigorta sicil numarası ile 4-a kapsamında sigorta kaydının bulunduğunu, hizmet tespiti istediği dönemlerde kurum kayıtlarında sigorta kaydının bulunmadığını, Kurumun davalı işverenin bildirimleri üzerine işlem tesis ettiği için aksi ispat edilinceye kadar Kurum kayıtlarının doğru olduğu karinesi gereğince hizmet dökümünde yer alan sicil kayıtları doğrultusunda hüküm verilmesi gerektiğini, Kurum kayıtlarının ancak aynı değerde yazılı delil ve belgelerle ispat edilebileceğini, iddianın yazılı delil ve belge olmadan sadece tanık beyanlarına dayanılarak ispat edilmesini kabul etmediklerini, davacının davalı yanında devamlı olarak hizmet akdi ile çalışmış olduğunu tanık beyanları dışında resmi, yazılı ve sağlıklı deliller (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler, zabıta kayıt ve defterleri v.s.) ile ispatlaması gerektiğini, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiğini ve bu sebeple özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğinin Yargıtayın yerleşmiş içtihadı gereği olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yerel Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 inci maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 25.06.2015-20.11.2015 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dinlenilen taraf ve bordro tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.