Esas No: 2020/9872
Karar No: 2023/5456
Karar Tarihi: 07.12.2023

**12. Ceza Dairesi         2020/9872 E.  ,  2023/5456 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/109 E., 2016/13 K.

SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat, mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.02.2016 tarihli ve 2015/109 Esas, 2016/13 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine, sanık ... hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesi uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 24.10.2020 tarihli ve 2016/153342 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan vekilinin temyiz isteği,

1.Sanık ...'ın suça iştirak ettiğine,

2.Beraatine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna,

3.Diğer temyiz sebeplerine,İlişkindir.

B. Sanık ...'nun temyiz isteği;

Kararı temyiz ettiğine,İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Yerel Mahkemenin Kabulü

1. "Sanık ..., diğer sanıkları yaylaya araçla getirdiğini ve onları bırakınca geri döndüğünü beyan ederek, yapıldığı iddia edilen kazıdan haberi olmadığını beyan etmiştir. Diğer sanıkların da bu yönde beyanda bulunmuşlardır. Tanık beyanı uyarınca da kazı alanında diğer dört sanık görülmüştür. Bu deliller itibariyle de sanık ... üzerine atılı, Kültür Varlıkları Bulmak Amacıyla İzinsiz Olarak Kazı veya Sondaj Yapmak (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 74/1-2. cümleye aykırılık) suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeter nitelikte, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı nitelikte delil elde edilemediğinden suçunun sabit olmaması nedeniyle beraat kararı verilmiştir. Diğer sanıklar ortak beyanında olay günü piknik yapmak için yaylaya gittiklerini, piknik yaptıkları yerden kazı yapılan yeri görüp oraya gittiklerini, tevil ikrar beyanlarına göre eğlence-bir şey bulma amaçlı başkaları tarafından kazılan yede, kendilerine ait olmayan kazma kürekle kazı yaptıklarını beyan etmişlerdir. Keşif sırasında yapılan gözleme göre kazı yapılan yerin başkaca bir yerden görünmesi mümkün olmayıp, olay yeri ıssız olan taşlık ve dağın başı bir yerdir. Yerel bilirkişi beyanı ve mahkeme gözlemine göre davaya konu yer ve çevresinde piknik yapılması mümkün olmayan ısısz bir yerdir. Yine tanık beyanına göre kazı yapılan yere çoban ve arıcı dışında uğrayacak kimse olmayıp, burada define arandığı yönünde duyumlar da olmuştur. Tanık dört sanığı kazı çukuru içinde görüntülemiş olup bu yönde fotoğrafını da çemiş ve bu fotoğraf dosya arasında bulunmaktadır. Olay yerinde, sanıkların başkalarına ait olduğu iddia edilen kazma kürek de bulunmamıştır. Kazı çukurları bilirkişi raporu ile de tespit edilmiştir. Bu deliller ve sanıkların tevil ikrar beyanları uyarınca, sanıklar ..., ..., ... ve ... ın iştirak halinde, kültür varlığı bulmak amacaıyla; sit alanı ya da korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliği bulunmayan yerde, birlikte hareket ederek bilirkişi raporu ile tespit edilen kaçak kazıyı yaptıkları mahkememizce kabul edilerek bu sanıklar müsnet suçlamadan cezalandırılmışlardır. Bilirkişi raporuna göre sanıkların kaçak kazı yaptıkları yer, ormanlık alan olup, 6831 sayılı orman kanunu 93 madde uyarınca eylem, ormandan işgal ve faydalanma suçunu da oluşturmaktadır. Yine bu eylem 2863 sayılı Yasa 74 maddeyi de ihlal etmiştir. İzinsiz kazı yapan sanıkların, tek bir eylem ile kanunun birden çok maddesini ihlal etmiş oldukları, bu durumda 5237 sayılı TCK'nın 44/1 maddesi uyarınca en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılmalarının zorunlu olduğu, belirlenen ceza alt ve üst sınırı itibariyle 2863 sayılı Yasa 74 madde daha ağır olduğundan, sanıklar hakkında bu kanundan uygulama yapılmıştır. Mahkememizce davaya konu fiillerin haksızlık içeriği 5237 sayılı TCK 61. maddede sınırlı sayıda sayılan temel ceza belirlenme kriterleri değerlendirmesinde alt sınırdan uzaklaşmayı gerektiri bir sebep görülmemekle eylemin ağırlığı ile orantılı olarak, suç sebep ve saikleri, kastın yoğunluğu dikkate alınarak temel ceza takdiren, kanundaki alt sınırdan belirlenmiştir. Sanıklara verilen cezadan, cezanın sanıkların geleceği üzerindeki olası etkileri nazara alınarak bu husus lehlerine indirim sebebi kabul edilerek 5237 sayılı TCK'nın 62 maddesi takdiri indirim uygulanmıştır. Sanıklar ..., ... ve ... sabıkasız (ilamların silinme koşullarının oluşlması) oluşu, kişilik özellikleri ile duruşma tutanaklarına yansıyan olumsuz davranışlarının olmaması göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği konusunda mahkememizde olumlu kanaat oluştuğundan, olayla ilgili olarak ceza hukuku anlamında karşılanması gerekli maddi zarar da bulunmadığından bu sanıklar hakkında şartları olumakla CMK 231/5 madde (hagb) uygulanmıştır. Sanık ... dosya kapsamındaki kişiliği ve geçmişi (adli sicil kayıtları ve uyap suç kayıtları da gözetildiğinde) itibariyle mahkememizce suça eğilimli olarak değerlendirmiş, bu durmum gözetildiğinde, sanığın bir daha suç işlemeyeceği yönünde mahkememizde olumlu kanaat oluşmadığından, TCK 51 (hapis cezasının ertelenmesi) maddesi haklarında uygulanmamış ve CMK 231 maddesi uyarınca Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı verilmemiştir. Ceza miktar itibariyle Tck 50 madde de uygulanmayarak, bu sanık hakkında, ıslah olmasını sağlamak amacıyla hürriyeti bağlayıcı cezaya hükmedilerek; tüm bu gerekçelerle de, Aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmektedir.

2. Tanık ... duruşmadaki beyanında; "Tanık ...; beyanında: Ben olay tarihinde yaylada keçi otlatıyordum, dört kişi olay yerinde gördüm, beni görünce olay yerini bırakıp başka bir yere geçip saklandılar, yaklaşık yarım saat sonra tekrar geri geldim, bu dört kişiyi yine kazı yerinde gördüm, çukurun hemen yanındaydılar, başını eğmiş çukura doğru bakıyorlardı, çukurun yanında su azık gibi şeyler vardı, ancak ateş yoktu, yaylaya yakın olduğu için buraya gelen giden olur, ben sanıkları kazı yaparken görmedim, kazma kürekde görmedim, başka eklemek istediğim bir husus yoktur, tanıklık ücreti talebim vardır." demiştir.

3. Sanık ... savunmasında; "Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, ... ile normal bir sohbet esnasında bana oğul otu diye bir ot olduğunu, damar açıcı özelliği olduğunu, nereden bulabileceğini sordu, ben de bilmiyorum ama yayladaki arkadaşlara sorayım dedim, ...’a sorduğum zaman onların yaylasında bu otun olduğunu söyledi, bir ara gidip bakarız dedi, belli bir süre sonra ... beni arayarak yaylada işi olduğunu, yayladaki ağaçların bakımı olduğunu söyleyerek müsait bir zamanda gidelim hem ağaçlara bakarız, piknik yaparız hem de oğul otuna bakarız dedi, ben de ...’yu aradım sözleştik, ..., ..., ..., ...’yi alarak yola çıktık, öğlen civarı yaylaya çıktık, yoldayken bana telefon geldi, nişanlımın rahatsız olduğu haberini aldım, arkadaşları yaylaya bırakıp ben dönmek zorunda kaldım, akşam 21.00 civarı arkadaşları yayladan geri aldım, hatta yol dönüşünde arkadaşlar arabada dağın başını kazmışlar diyerek bahsetmişlerdi, ben de dağın başında ne olacak diyerek güldüm, Sanık ...'dan soruldu: Önceki beyanlarımı tekrar ederim, ben sadece araçla arkadaşları getirdim, götürdüm, herhangi bir bilgim yoktur, olayla alakam yoktur. "demiştir.

4. Sanık ... savunmasında; "Üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, kendim rahatsız olduğum için damar açıcı olarak oğul otunun iyi geldiğini duydum, arkadaşım olan ...’a oğul otunu nerden bulabileceğimi sordum, kendisi de yayladaki arkadaşlara bir sorayım dedi, bir müddet sonra ... beni arayarak yaylaya arkadaşlarla birlikte piknik yapmaya gidiyoruz, he stres atarız piknik yaparız, hem de senin ota bakarız dedi, ..., ..., ... ve ... ile birlikte ...’ın aracı ile yaylaya yola çıktık, yolda iken ...’a telefon gelmesi üzerine ... bizi yaylaya bırakarak geri döndü, biz de 4 arkadaş piknik yaptık, yayla sahibi olan ... bahçesine baktı, ağaçlarını suladı, sonra bir Jandarma geldi ve eve baktı bahçeye baktı, bize ne zaman gideceğimizi sordu, biz de ... gelirse akşama gideceğimizi söyledik, sonra Jandarma kimliklerimize baktı, bir şey demeden gitti." demiştir.

5. Temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık ... savunmasında; "Olay günü beni ... aradı, yaylaya pikniğe gideceğini söyledi, bende kabul ettim, beraberce yaylaya geldik, bizi getiren ... isimli arkadaş geri döndü, biz dört kişiydik, ... evinin önünde piknik yaptık, piknik yaptığımız yerin yanında düzlük bir yer vardı, orada kazılmış yeri gördük, bizde merak edip gittik, yer kazılmıştı, zaten hep taşlıktı, orada kazma kürek de vardı, bir taş vardı kaldırmaya çalıştık, kaldıramadık, kazmayı küreği elimize aldık, ancak kullanamadık, kazıcak toprak yoktu, daha sonra da vazgeçip bıraktık, olaydan yaklaşık 10 gün sonra da ifademizi aldılar, üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, öncelikle Mahkemeden Beraatime karar verilmesini, mümkün olmaması durumunda lehime olan tüm yasa maddelerinin uygulanmasını talep ederim, dedi. Hazırlık beyanı okundu, soruldu: doğrudur tekrar ederim." demiştir.

6. Temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık ... savunmasında; "Olay günü diğer arkadaşlarla birlikte yaylaya gitmiştik, yaylada benim bahçem vardır, bahçede çalışacaktım, piknik yapmayada karar verdik, yaylaya geldiğimizde düzlükte durduk, karşı tarafa baktığımızda kazılmış yer gördük, merak ettik, gittik, baktığımızda bir çukur açılmıştı, yanında kazma ve kürek vardı, biz de merak edip kazmak istedik, ancak burayı kazan kazmış bir şey bulunmaz diye kazmaktan vazgeçtik, yani biz herhangi bir kazı yapmadık, daha sonra biz bahçenin yanına geçtik, ateş yaktık, çay içiyorduk, jandarma geldi kimliklerimiz kontrol etti, bizi bıraktılar, 10 gün sonra ise ifadeye çağırdılar, üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum, öncelikle Mahkemeden Beraatime karar verilmesini, mümkün olmaması durumunda lehime olan tüm yasa maddelerinin uygulanmasını talep ederim, dedi.Hazırlık beyanı okundu, soruldu: duruşmadaki beyanım daha doğrudur, biz olay yerinde herhangi bir kazı yapmadık." demiştir.

7. Temyiz dışı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen sanık ... savunmasında; "Suçlamayı kabul etmiyorum, olay günü piknik yapmak ve yaylaya gitmek amacıyla ... ile birlikte ...’ın evinin önüne gittik, yaylaya gitmek için yola çıktık, onun arkadaşları olan ... ve ...’yi de yoldan aldık, ...’ın aracı ile yaylaya gitmeye başladık, zaten ben yaylaları çok severim sık sık kafa dağıtmak için giderim, o gün de ...’nun otlara merakı olması nedeniyle ot toplamak amacıyla gitmiştik, ... kendisine bir telefon gelmesi nedeniyle bizi bırakıp geri dönmek zorunda kaldı, biz de gezmekte iken kazılmış olan küçük bir alan gördük, ancak yanından yürüdük geçtik, sonrasında da çay demleyip içmeye başladık, o sırada jandarma geldi, ben kesinlikle kazı yapmadım, dedi. Hazırlık beyanı okundu çelişki nedeniyle soruldu; ben önceki ifademde alkol aldığımızı söylemiştim, burada da çay içtiğimizi söylemişim, ancak ortamda hem alkol hem de çay vardı, ayrıca az önce kazılmış alanı görüp yanından geçtiğimizi söyledim, kollukta kazma ve küreği alarak bir süre kazmayı denediğimizi söylemiştim, kısa bir süre kazmayı denedik ancak bu tamamen eğlence amaçlı idi, o yüzden böyle bir ifadede bulundum." demiştir.

8.Mahkemece mahallinde 14.12.2015 tarihinde keşif icra edilmiş olup, keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişinin beyanında, dava konusu yerin çok sarp bir yer olduğunu piknik yapmaya uygun olmadığını beyan ettiği, keşif neticesinde alınan arkeolog ve fen bilirkişi ortak raporunda, dava konusu yerin sit alanı olmadığı, herhangi bir kültür varlığına rastlanmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE,

1. Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilinin, 15.01.2016 havale tarihli dilekçe ile davaya katılma talebinde bulunduğu halde, adı geçen kurumun katılan olarak kabulüne yönelik bir karar verilmediği anlaşılmakla birlikte, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 21.11.2006 tarihli, 2006/2-249-247 sayılı, 15.07.2008 tarihli, 2008/9-95-195 sayılı ve 19.10.2010 tarihli, 2010/9-149-105 sayılı kararlarında belirtildiği üzere, ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp karara bağlanmayan katılma isteklerinin, temyiz incelemesi sırasında herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmasını gerektirmiyorsa, karara bağlanması mümkün olduğundan, Kültür ve Turizm Bakanlığının suçtan zarar görmesi ve bu hususta herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmasına gerek bulunmaması nedeniyle, 5271 sayılı Kanun'un 237 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, açılan davaya katılan olarak kabulüne karar verilerek yapılan incelemede;

2. 29.04.2015 günü saat 16.20 sıralarında Barçın yaylasında kaçak kazı yapıldığı yönünde gelen ihbar üzerine kolluk ekiplerince olay yerine intikal edildiği, kazı ile ilgili herhangi bir iz ya da emareye rastlanmadığı, yayla sezonu açılmamasına rağmen yaylada ..., ..., ..., ... ve ... isimli şahısların olduğunda dair tutanak düzenlendiği, 07.05.2015 günü de kolluk ekiplerince yapılan araştırmada kazı olayının gerçekleştirildiğinin öğrenilmesi üzerine, yapılan araştırmada kazı yapılarak tahribat yapıldığının tespit edildiği, dava konusu yerin fotoğraflamasının yapıldığı, kazı yapılan alanın oldukça sarp dağlık ve kayalık bir alan olduğunun görüldüğü, 20.05.2015 tarihli Müze Müdürlüğü raporunda, 3 kazı çukuru olduğu, birinin 2 m derinliğinde, birinin 0.30- 0.50 cm derinliğinde, birinin 0.30 cm derinliğinde olduğunun belirtildiği dosya kapsamında,

A. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükme Yönelik Katılan Vekilinin Temyiz İsteği Açısından;

1.Sanık ...'ın aşamalardaki beyanlarında, arkadaşı ...'nun oğul otu bulmak istediğini, arkadaşlarına sorduğunda yaylada bulunabileceğini söylediklerini, olay günü ...'ın kendisini arayarak yaylada işi olduğunu söyleyerek, hem işimi hallederiz, hem piknik yaparız hem de oğul otu bakarız dediğini, bunun üzerine hep birlikte kendi kullanımındaki ... ile yaylaya gittiklerini, ancak kendisine yolda telefon gelmesi üzerine diğer sanıkları yaylaya bırakarak geri döndüğünü, akşam 21.00 sıralarında da geri aldığını, herhangi bir kazı olayına karışmadığını beyan ettiği, diğer sanıkların da beyanlarında, ...'ın kendilerini yaylaya bıraktıktan sonra geri döndüğünü belirttikleri, tanığın da beyanında kazı alanında 4 kişiyi gördüğünü belirttiği, bu hali ile sanık ...'ın üzerine atılı suçu işlediğine dair, savunmasının aksine, şüpheden uzak, mahkumiyete yeter derecede kesin delil mevcut olmadığı anlaşıldığından, mahkemece sanığın beraatine dair hüküm tesisinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükme Yönelik Sanığın Temyiz İsteği Açısından;

1.Tüm dosya kapsamı, sanıkların kolluk beyanları, duruşmadaki savunmaları, tanık beyanları, dava konusu yerin niteliği bir bütün halinde değerlendirildiğinde, sanık ... dışındaki sanıkların dava konusu yerde kazma kürekle kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıkları sabit olduğundan, mahkemece sanık ...'nun cezalandırılmasına karar verilmesinde, hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

V. KARAR

A. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükme Yönelik Katılan Vekilinin Temyiz İsteği Açısından;

Gerekçe bölümünde (A-1-2) bendinde açıklanan nedenlerle ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.02.2016 tarihli ve 2015/109 Esas, 2016/13 Karar sayılı kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hükme Yönelik Sanığın Temyiz İsteği Açısından;

Gerekçe bölümünde (B-1-2) bendinde açıklanan nedenlerle ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.02.2016 tarihli ve 2015/109 Esas, 2016/13 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanığın temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07.12.2023 tarihinde karar verildi.