Esas No: 2013/10940
Karar No: 2014/14049
Karar Tarihi: 18.09.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/10940 E.  ,  2014/14049 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada verilen 29/05/2012 tarih ve 2008/147-2012/144 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı-karşı davalılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 16.09.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ile davalı vekili dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin şair ve yazar mirasçıları olduğunu, adı geçen şairin ölümü ile eserler üzerindeki mali ve manevi hakların mirasçılara geçtiğini, davalı ile mirasçıları arasında 1958 yılında akdedilen neşir mukavelesi ile davalıya Yahya Kemal'in eserlerini basma hakkının tanındığını, müvekkillerinin 20/06/2006 ve 07/09/2006 tarihli ihtarnameler ile neşir mukavelesinin feshedildiğinin davalı tarafa bildirdiğini ancak davalı cemiyetin söz konusu eserleri basıp satmaya devam ettiğini, davalı cemiyet yetkililerinin 2006 yılındaki fesih beyanından önce müvekkillerinden telif ücreti kaçırmak amacıyla başka kitaplar için alınan bandrolleri kitaplarına yapıştırdıklarını, fesihden sonra kitapların basımına devam eden davalının son ödemeyi 2006 yılında yaptığını ve bundan sonra her hangi bir ödeme yapmadığını, davalılardan ...' in cemiyet başkanı, ...'in ise yetkili müdür olduğunu ve her ikisinin de diğer davalı ile birlikte müştereken sorumlu bulunduğunu, eserler üzerinde hak devir yetkisi bulunmadığı halde Yapı le anlaşarak 2003 yılından beri bu yayın aracılığı ile kitapların baskısını yaptırdığını, davalıların adlı kitapları basıp dağıtmalarından dolayı müvekkillerinin zarar gördüğünü, her bir kitabın en az 5000 adet basıldığını,8/1 md göre 3 kat hesabı ile şimdilik 9.600 TL maddi tazminatın mirasçıların miras paylarına göre haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile davalılardan tahsiline, devam eden tecavüzün ref'ine, muhtemel tecavüzün men'ine, davalının ait eserleri çoğaltmasının, yaymasının, satmasının önlenmesine, verilecek kararın gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacılar vekili 02/01/2012 havale tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 67.082,25 TL olarak yeniden belirlemiş ve bu tutarın davalılardan tahsilini istemiştir.

./..

Davalı-karşı davacılar vekili, davalılar ... ve ...'in bu davada hasım olarak gösterilemeyeceğini, adı geçen davalıların sözleşmeye taraf olmadıklarını, şair 1958 yılında ölümünden sonra, dernek bünyesinde kurulduğunu, vefat ettiğinde hiçbir kitabının bulunmadığını, müvekkilinin çalışmalar sonucunda 12 eserin kitaplaştırıldığını, basım ve satışının yapıldığını, bu kitaplar üzerinde telif hakkının sadece davacılara ait olmadığını, onlarca yıllık çalışma sonucunda meydana getirilmiş eserlerde eser sahibi olması nedeniyle doğrudan hak sahibi olduğunu, sözleşmeler gereği eserler üzerindeki çoğaltma ve yayma haklarının devredildiğini, 1964 yılında yapılan sözleşmede aynı konunun tekrar zikredildiğini, 50 yıldır devam eden sözleşmelerin feshinin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, fesihlerde hiç bir haklı neden gösterilmediğini, müvekkilinin 50 yıllık sözleşmelere dayanarak ve tüm telif haklarını uhdesinde tutarak sadece basım ve dağıtım için anlaştığını, böylece eserlerin daha çok satışının sağlandığını, ve davacıların kat kat fazla telif geliri elde ettiklerini, bazı kitaplarda başka kitaplar için alınmış bandrollerin yanlışlıkla yapıştırıldığını savunarak asıl davanın reddini istemiş, karşı dava da ise; davaya konu "adlı kitapların tek eser sahibinin müvekkili olduğunun ve 1958,1959,16964 tarihli sözleşmelerin halen yürürlükte bulunduğunu, davacıların eylemleri nedeniyle müvekkilin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek adı geçen kitaplar hususunda eser sahibi olduğunu ve telif sözleşmelerinin geçerli bulunduğunun tespitini, davalıların çıkardığı muaraza sonucunda kitaplarını, basım ve dağıtım işinden çekilmesinden dolayı müvekkillerinin zararlarının tespitini 1.000 TL maddi tazminatın davacılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davalı- karşı davacı ... ölümünden sonra edebiyat uzmanlarından oluşan bir heyet oluşturduğu, tüm yazı ve şiirlerin envanteri çıkarılarak sistematik şekilde bir araya getirilip kitap haline getirildiği, bu durumun 5846 sayılı Yasanın 6.maddesi gereğince işleme eser sahipliği doğurduğu, bu kitaplar üzerinde yazılı mali haklara sahip bulunduğunun kabulü gerektiği, işleme eser sahipliğinin asıl esere nispetle müstakil olmadığı, işleme eser sahipliğinin istifade edilen eser sahibinin haklarına zarar getirmeden kullanılabilecek nitelikte ve ona bağlı bir hak olduğu, davacının yaklaşık 50 yıldır uygulana gelen sözleşmeleri bu şekilde ortadan kaldırmalarının mümkün olmadığı, davalı- karşı davacının işleme eser sahibi olması nedeniyle, yayıncı değiştirmesi ve anlaşması da taraflar arasındaki sözleşmelerin sona ermesi konusunda hukuki bir sebep oluşturmadığı, dolayısıyla taraflar arasındaki 1958, 1959,1964 tarihli sözleşmelerin halen geçerli ve yürürlükte bulunduğu, bir kısım kitaplarda bandrol yapıştırması sırasında karışıklık sonucunda başka kitaplara ait bandrol kullanıldığı, bu şekilde davacıların bir miktar eksik ödeme aldığı, bu rakamın 2.720 TL olduğu, eksik ödeme nedeniyle FSEK 68/1 maddesinin uygulama yerinin bulunmadığı, davalılar ... ve ...'in davalı cemiyet yöneticileri olduğu, tüzel kişi olarak faaliyet yürüten cemiyetin müdür ve başkanına bu davada husumet yöneltilemeyeceği, karşı dava yönünden ise, davacı-karşı davalıların ihtarnamelerinden sonra yapılan yayın nedeniyle davalı- karşı davacı cemiyetin satışlarının azalmadığı, maddi bir zararın meydana gelmediği, iddia olunan maddi zararın ispat edilemediği gerekçesiyle asıl davada; davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulüne, davalının bir kısım kitaplar üzerinde başka bir kitaba ait bandrol kullanımı yoluyla yaptığı baskı ve dağıtım nedeniyle davacılara ödemesi gereken 2.720 TL telif alacağının dava tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle birlikte davalı ...'nden tahsili ile miras payları oranında davacılara verilmesine, diğer taleplerin reddine, diğer davalılar hakkındaki davanın da husumet yönünden reddine, karşı davada; davanın kısmen kabulüne

adlı eserlerin davacı cemiyet tarafından latin alfabesine çevrilip okunabilir hale getirilmesi, derlenmesi yayınlanabilir hale getirilmesi gibi faaliyetleri nedeniyle davacı cemiyetin bu işleme eserler için işleme eser sahibi olduğunun ve yazılı mali haklara sahip bulunduğunun, asıl eser sahibi mirasçılarının izni ile bu eserler üzerindeki mali hakları kullanabileceğinin ve mirasçıları ile davacı cemiyet arasındaki telif sözleşmelerinin geçerli ve yürürlükte olduğunun tespitine, iddia olunan maddi zararın ispat edilememesi nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı-karşı davalılar vekili temyiz etmiştir

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı-karşı davalılar vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının tüm ve karşı davaya yönelik aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak karşı davada davacı cemiyetin dava konusu eserler bakımından işleme eser sahibi olduğunun tesbitine karar verilmiş ise de, tüzel kişilerin yaratıcı faaliyetlerinden söz edilemeyeceğinden davacı cemiyetin eser sahibi olduğuna ilişkin hüküm kısmı isabetli olmayıp esasen hükmün bu sebeple bozulmasına karar vermek gerekmiş ise de yapılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HUMK'nın 438/7 maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalılar vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının tüm ve karşı davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 2/a bendindeki “bu işleme eserler için işleme eser sahibi olduğunun ve yazılı mali haklara sahip bulunduğunun” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “davacı cemiyetin sözkonusu işleme eserler nedeniyle yazılı mali haklara sahip olduğunun" ibaresinin konulmasına, hükmün işbu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı-karşı davacı ...'nden alınarak davacı-karşı davalılara verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 16.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.