Esas No: 2023/13232
Karar No: 2024/2199
Karar Tarihi: 04.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/13232 E.  ,  2024/2199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/356 E., 2021/287 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında görülen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkemenin kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, Sağlık Bakanlığı Buca Seyfi Demirsoy Devlet Hastanesinin düzenlediği 05.03.2007 tarih 746 sayılı Sağlık Kurulu raporundaki görüş uyarınca alınan ayakta dik pozisyonlandırma cihazı (motorlu kalkış, motorlu sürüş)’nın bedeli olan 31.668,55 CHF’nin fiili ödeme tarihinde geçerli olan döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.11.2009 tarihli 2007/854 Esas 2009/713 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile 31.288,22 İsviçre Frangının dava tarihinden itibaren devlet bankalarınca İsviçre Frangı cinsinden açılan bir yıllık mevduata işletilen yasal faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı olan bedelin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "a-) Davacının üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak cihazın uygulama ve eğitimi yaptırılıp bilincin açık ve kognitif fonksiyonlarının yerinde olup olmadığı, üst ekstremite motor fonksiyonlarının yerinde olup olmadığı, progresif hastalığı olup olmadığı tespit edilip, bu cihazı kullanıp kullanmayacağını belirleyen bir rapor almak, b-) cihazın ödemeye esas bedelinin tespiti yönünden davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 26.04.2007 tarih ve seri A (031201) nolu faturadaki "Levo Comfort" Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı" (motorlu kalkış motorlu sürüş) isimli cihazın başkaca ithalatçı firmasının bulunup bulunmadığı sorularak bu firmalardan davaya konu cihazın alınış tarihindeki satış bedelini sormak, raiç bedel araştırması yapılarak, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle ve ticari örnekseme olması yönünden aynı teknik donanım ve pratik kullanım ile "iyileştirmeye" yarayacak başkaca cihazların dava konusu cihaz ile karşılaştırılmasının yapılıp, faturayı düzenleyen Destek Rehabilitasyon Teknolojileri Ltd. Şti' den ithalat belgelerini getirtip ticari defterlerinden sözkonusu cihazın firmaya giriş fiyatı ve fatura tarihine yakın tarihlerdeki satış fiyatları ile ilgili uzman bilirkişiye inceleme yaptırılıp tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermek" gereklerine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 26.02.2013 tarihli 2011/928 E.2013/106 K .sayılı kararı ile taraflarca takip edilmeyen dosyanın HMK' nun 150/6 maddesi uyarınaca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, davacının mazeret dilekçesinde posta pulunun ekli olduğu belirtilmesi ve Mahkemece olmadığına dair bir şerh düşülmeden dosyaya intikal etmesi karşısında mazeret dilekçesinin reddi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup bozma nedeni olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.03.2015 tarihli 2014/250 E.2015/239 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile 31.288,22 İsvicre Frangının dava tarihi olan 20.09.2007'den itibaren devlet bankalarınca İsviçre Frangı cinsinden açılan bir yıllık mevduata işletilen yasal faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı olan bedelin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

E. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "... cihazın temin edildiği yıl belirtilmek suretiyle, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu vb. Kuruluşlardan, Ticaret ve Sanayi Odasından sorulup, davaya konu sağlık malzemesine ilişkin ihalelerde teklif edilen fiyat ortalaması dikkate alınarak rayiç fiyat belirlenmeli; ödemeye esas fiyatı bu şekilde belirlemenin mümkün olmaması durumunda, konu hakkında teknik ve mali bilgiye sahip bilirkişiden, piyasa değerleri ve ilgili kuruluşların görüşü ışığında fiyat tespitine ilişkin rapor alınarak vb. tüm araştırmalar yapılmak suretiyle belirlenip; fatura miktarını aşmayacak şekilde belirlenen makul, ortalama cihaz bedelinin rayiç bedelinden, sigortalıdan alınacak katılım payı düşüldükten sonra, kalan kısmının tahsiline karar verilmelidir.

Öte yandan, cihaz bedelinin isviçre frangı cinsinden ödenmesine hükmedilmesi isabetsiz olmuştur.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 83 üncü (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99 uncu) maddesine göre: “Mevzuu para olan borç memleket parasıyla ödenir. Akit tediye mahallinde kanuni rayici olmayan bir para üzerine varit olmuş ise akdin harfiyen icrası "aynen ödemek" kelimeleri veya buna muadil sair tabirat ile şart edilmiş olmadıkça borç vadenin hulülü günündeki rayici üzerinden memleket parasiyle ödenebilir. (Ek fıkra: 14.11.1990 - 3678/29 md.) Yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcu vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir.

Somut olayda taraflar arasında dava konusu cihaz bedelinin yabancı para ile ödenmesi konusunda bir sözleşme yoktur. Hal böyle olunca alacağın fatura tarihindeki Türk Lirası karşılığını belirleyerek buna göre faiz işletilmesi yerine isviçre frangı cinsinden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 12.03.2018 tarihli 2017/285 E.2018/106 K. sayılı kararı ile davanın kabulü ile 123.814,52 TL (31288,22 İsviçre Frangının kur karşılığı) dava tarihi olan 20.09.2007 den itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

G. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "Mahkemece, TC Merkez Bankasına müzekkere yazılarak 26.04.2007 tarihinde 1 CHF (isviçre frangının) TL karşılığını belirtecek şekilde döviz kurunun sorulması ve fatura bedeli olan 31.668,55 TL'den, katkı payı tenzil edildikten sonra kalan miktar olan 31.288,22 isviçre frangının 26.04.2007 tarihindeki T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilen efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının belirlenmesi gerektiği halde, davacı vekili tarafından sunulan 10.11.2017 günü belirlenen gösterge niteliğindeki isviçre frangı kuru efektif satış olan 3.9097 üzerinden hesaplanarak bulunan 3,9097x31.668,55 (fatura bedeli)=123.814,52 TL alacağın yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesinin bozma sebebi" olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

H. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 34.551,58-TL (31.288,22 İsviçre Frangının kur karşılığı)'nin dava tarihi 20.09.2007 den işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; dava tarihindeki kur üzerinden değil fiili ödeme günündeki kur üzerinden değerinin hesaplanarak ödenmesi gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili; bozma ilamında belirtilen hususların usulünce araştırılmadığı, gerekçeli kararda Kurum aleyhine hükmedilen vekalet ücreti miktarının hatalı olduğunu belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tıbbi cihaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.