Esas No: 2022/11067
Karar No: 2024/7531
Karar Tarihi: 11.09.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/11067 E.  ,  2024/7531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/523 Değişik İş, 2022/523 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : İHK-2022/25951

DAVA TARİHİ : 08/12/2021

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü/ Davalının İtirazının Kısmen Kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/44200

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının vekalet ücreti yönünden kabulüne, diğer itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yaya olan müvekkiline 25.10.2020 tarihinde sigortasız aracın çarpması neticesinde yaralandığını, belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili talebini fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 73.214,04 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın kısmi dava olduğunu miktar artırımını kabul etmediklerini, usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporuna itiraz ettiklerini, hatır taşıması ve müterafık kusura yönelik itirazları dikkate alınarak kusur tespiti yapılmasını talep ettiklerini, şikayetten vazgeçme ve uzlaşma hususlarının araştırılmasını, davanın zamanaşımına uğradığını, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yada %1,65 teknik faiz yönteminin kullanılması ve aktüer rapordaki hesap tarihinin faiz başlangıç tarihi olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yaya olan davacıya sigortasız aracın çarpması neticesinde malul kaldığı belirtilerek sürekli iş göremezlik tazminatı talep edildiği, kaza ve araz arasında illiyet bağı kurulmak suretiyle hazırlanan raporun usul ve yasaya uygun olduğu ve bu rapor ile davalıya yapılan başvurunun geçerli olduğu kusur raporu ile davacının kazada %75 oranında kusurlu bulunduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile yapılan hesaplama neticesinde 73.214,04 TL tazminatın belirlendiği ve davacının talebini artırdığı gerekçesi ile başvurunun kabulüne 73.214,04 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 26.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekilinin itiraz dilekçesinde; davanın kısmi dava olduğunu, belirsiz alacak davası olarak değiştirilemeyeceğini, bu halde ıslah edilen miktar bakımından ve zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmadan açılan davanın usulden reddi gerektiğini, başvuru sahibi tarafından sunulan raporun yönetmelik'te belirtilen şartları sağlamadığından geçerli bir başvurudan söz edilemeyeceğini, hükme esas alınan ve davacının tek taraflı müracaatına dayanan raporda belirlenen maluliyet oranının hatalı olup davanın usulden reddi gerektiğini, trafik kazasına sigortası olmayan aracın sebep olduğunun somut delillerle ispat edilmesi gerektiğini, ayrıca davacının kimseden şikayetçi olmayarak kusur hesabı yapılmasına da engel olduğunu, uzlaşma varsa davanın feragat sebebiyle reddi gerektiği, tazminat hesaplanacak ise, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile hesaplanması ve hesaplanan tazminattan anne babanın gözetim yükümlülüğünü yerine getirmediği için müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, faiz başlangıcının aktüer raporun hazırlandığı tarih olabileceğini, davacı lehine ancak 1/5'i oranında vekalet ücreti takdir edilebileceğini ileri sürerek uyuşmazlık hakem heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen sayılı kararıyla; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davalının itiraz ettiği, davanın belirsiz alacak davası olduğu ve davacının bu davayı açmakta hukuksal yararı bulunduğu, zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmasının zorunlu olmadığı, maluliyet raporunda tedavi evraklarının incelendiği, kaza sebebiyle gerçekleşen maluliyete esas arazları ile maluliyeti arasında illiyet bağı kurularak ve fiziki muayenesi yapılarak hazırlandığı, bilimsel gerçekleri yansıttığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, kolluk beyanları ve soruşturmayı yürüten TC Van Cumhuriyet Başsavcılığının, şikayet olmaması sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı değerlendirildiğinde kazanın sigortası olmayan aracın davacıya çarpması neticesinde gerçekleşmiş olduğu, uzlaşma olmadığının anlaşıldiğı, gerçekleşen kazanın davalı ... sorumluluğunda olduğu, alınan kusur raporu ile sigortasız sürücünün kazada tali oranda, davacının ise asli oranda kusurlu olduğu, Yargıtay içtihatları gereği hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılmasının yerinde olduğu, çocuk olan davacının kazada müterafık kusuru olmadığı, gözetim yükümlülüğünün ihmal eden davacı anne ve babasının asli kusurları nedeni ile %75 oranında kusur üzerinden tazminat hesaplaması yapıldığı, davalının 26.11.2021 tarihinde temerrüte düştüğü, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin belirlenen vekalet ücretinin Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesi gereğince 1/5'i oranında olması gerektiği, emsal yargı içtihatları dikkate alınarak davalının bu itirazının kabulüne karar verildiği gerekçesi ile davalının itirazının kısmen kabulüne, kararın 5. karar başlığı altında 3. bendinde geçen vekalet ücretinin 5.100,00 TL olarak düzeltilmesine, diğer itirazların ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, itiraz aşamasında ileri sürdüğü nedenlere ek olarak hatır taşıması indirimi yapılması, yapılan ödemenin güncellenerek mahsubu, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıkları ve resen dikkate alınacak nedenler ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; sigortasız aracın karıştığı 25.10.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 inci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği 9/d maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davadan önce Güvence Hesabına başvuru yapılmış olmasına, konusunda uzman bilirkişi tarafından düzenlenen kusur raporunun hükme esas alınmasında isabetsilik bulunmamasına, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın içtihatlara uygun olmasına, temerrüt tarihinin doğru tespit edilmesine, yaya olan davacı için hatır taşıması indirimi uygulanamayacağına , geçici iş göremezlik tazminatı talep edilmemiş olmasına, davanın zamanaşımına uğramamış olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Her ne kadar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şarları A.2 maddesinin (i) fıkrasında Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade ettiği belirtilmiş olsa da Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde yönetmeliğin amacının terör, kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel gereksinim” çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 8. maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi aynı zamanda yönetmeliğin EK.3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20'nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu oysa TBK 54. maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” belirlenerek küçüğün sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı olarak bedensel zararları tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin uygulanma imkanın olmadığı ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; başvuruda sunulu maluliyet raporunda davacının kazadan kaynaklı sürekli iş göremezliği tespit edilirken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre tespit edilen oran uyarınca belirlenen tazminata hükmedilmiştir.Ancak varılan sonuç doğru olmamıştır.

Zira raporda, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin 14. maddesinde Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe atıf yaptığı gerekçesi ile çocuğun sürekli iş göremezlik oranının Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e göre belirlendiği belirtilmiş ise de bu yönetmelik Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 18 inci maddesi ile 20.02.2019 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı için bu tarihten sonraki kazalarda bu yönetmeliğin uygulanma imkanı kalmamıştır.

Bu nedenle ÇÖZGER'in atfıyla Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerine göre sürekli iş göremezlik oranı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanlış yönetmeliğe göre hazırlanan rapora göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle 25.10.2020 kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine

11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.