Esas No: 2023/1279
Karar No: 2023/7641
Karar Tarihi: 25.12.2023

**11. Hukuk Dairesi         2023/1279 E.  ,  2023/7641 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:

Kırşehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ

:

19.10.2022

SAYISI

:

2019/160 Esas, 2022/646 Karar

DAVACILAR

:

1-...

2-... İnşaat Otomotiv ve Teks. Man.

Mahrukat Tic. San. Ltd. Şti.

vekili Avukat ...

DAVALI

:

Ahi ... İnş. Malz. Kl. Doğ. San. ve Tic. Ltd. Şti.

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM

:

Davanın Kısmen Kabulü

TEMYİZ EDEN

:

Davalı vekili

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalının müvekkilleri aleyhine kambiyo senedine dayalı takip başlattığını, takip konusu beş adet bononun ve takibe konu edilmeyen iki adet bononun taraflar arasındaki inançlı temlik sözleşmesi nedeniyle teminat amacıyla davalıya verildiğini ileri sürerek, müvekkillerinin takip ve bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bononun illetten mücerret kıymetli evrak olduğunu, davacıların iddialarını yazılı delille ispatlamaları gerektiğini savunarak davanın reddini ve inkar tazminatının tahsilini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 23.05.2017 tarih, 2016/172 E., 2017/155 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki inançlı işlemin yazılı delil başlangıcı kabul edilen belge ve dinlenen tanık beyanları ile ... olduğu, bu sözleşmeye davacı ...'in takip konusu yapılan bonolar ve takip konusu yapılmayan bonolar karşılığında dava konusu taşınmazı davalı şirkete inançlı işlem ile devrettiği gerekçesiyle takibe konu dosya kapsamında davacının 82.689,06 TL asıl alacak, 14.438,74 TL işlemiş faiz yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafça takip konusu yapılmayan ve davalının uhdesinde bulunan 25.02.2012 vade tarihli ve 25.06.2012 vade tarihli 20.000,00 TL'... bedelli bonolar bakımından davacıların davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Kapatılan 19. Hukuk Dairesinin 11.04.2019 tarih, 2017/4101 E., 2019/2470 K. sayılı kararı ile “.. Her ne kadar davacı tarafından dosyaya sunulan belgelerdeki yazıların davalı şirket temsilcisine ait olması nedeniyle bu belgeler yazılı delil başlangıcı kabul edilerek dinlenen tanık beyanları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmişse de yazılı belgelerin içeriği incelendiğinde, bu belgelerdeki yazıların ne ifade ettiği yönünde kuşkuya mahal vermeyecek açık ifadeler bulunmamaktadır. 26.02.2014 tarihli celsede hazır bulunan davalı şirket temsilcisine bu belgelerdeki hususların sorulması üzerine anılan yetkili, yazıların kendisi tarafından yazıldığını beyan etmişse de, yapılan isticvap neticesinde bu yazıların neyi ifade ettiği, ne şekilde ve ne için yazı ve rakamların yazıldığı, hangi ilişki nedeniyle bu ibarelerin yazıldığı açıklığa kavuşturulmamıştır. Mahkemece bu müphem hususların açıklığa kavuşturulması için davalı temsilcisinden beyanları sorulmamıştır. Bu nedenle, tarafların ticari kayıt ve defterleri de incelenerek, davalı temsilcisinin isticvap yoluyla belgenin niteliğine ilişkin beyanları da alındıktan ve belgelerdeki davalı temsilcisi tarafından kabul edilmeyen kısma ilişkin olarak gerekirse grafolojik inceleme yaptırıldıktan sonra alınacak bilirkişi raporu ve tüm deliller toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirdiği .. ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile takipte bulunan alacaklının davalı Ahi ... İnş. Mal.... Ltd. şirketini temsilen ..., borçluların davacılar ... İnşaat Otomotiv ve Tekstil Mandıracılık, Mahrukat, Tic. San. Ltd. Şirketi ve ... olduğu, borcun kaynağının 02.10.2011 tanzim, 25.11.2011 vade tarihli 15.000,00 TL'lik, 02.10.2011 tanzim, 25.03.2012 vade tarihli 20.000,00 TL'lik, 02.10.2011 tanzim, 25.04.2012 vade tarihli 20.000,00 TL'lik, 02.10.2011 tanzim 25.05.2012 vade tarihli 20.000,00 TL'lik, 02.10.2011 tanzim ve 25.07.2012 vade tarihli 15.000,00 TL'lik bonolara istinaden toplam 90.000,00 TL asıl alacak, 14.444,25 TL'lik faiz olmak üzere toplam 104.444,25 TL'lik icra takibinde bulunulduğu, borçsuzluğun tespiti istenilen bonoların düzenleme tarihlerinin 02.10.2011, borçluların ... İnş. Otomotiv. Teks. Man.Mahrukat. Tic. San. Ltd. Şti. ve ..., alacaklının Ahi ... ltd. Şirketi olup bedelinin malen alınacağının kararlaştırıldığı, 12.04.2012 tarihli ... A.Ş.'ye hitaben yazılmış belgede düzenleyen Ahi ... İhş. Mal. ..Ltd. Şti'nin, 25.12.2011 tarihli 15.000,00 TL bedelli ve 25.01.2012 tarihli 20.000,00 TL bedelli senetlerin bedellerinin ... İnşaat ...Ltd. Şti. ve ... adına alındığının belirtildiği, Satış Sözleşmesi Başlıklı belgede satıcının ... İnşaat Ltd. Şirketi adına ..., alıcının ise ... ... ... ve ... olduğu, satış bedelinin 550.000,00 TL, satılan dairenin ...6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 21 numaralı dükkan cinsinden bağımsız bölüm olduğu, sözleşmenin 7. maddesinde dükkanın parasının ...3 parseldeki 11 nolu dükkanın devri ve geri kalanının malzeme karşılığı ödeneceği, dükkanın değerinin 150.000,00TL olduğu ve geriye kalan 400.000,00 TL'nin ise malzeme karşılığı ödeneceğinin kararlaştırıldığı, tapu kayıtlarına göre 21 numaralı bağımsız bölümün 24.06.2011 tarihli satış sözleşmesi ile ... ... ve ... adlarına 145.000,00 TL bedelle satışının gerçekleştirildiği, ... 6 parselde kayıtlı 17 numaralı bağımsız bölümün ... tarafından 27.02.2012 tarihinde ...'a satışının yapıldığı, ... tarafından 25.03.2013 tarihinde ... ... adına satışının yapıldığının görüldüğü, tahsilat makbuzu başlıklı 02.10.2011 tarihli belgede de toplam 165.000,00 TL'nin ... tarafından Ahi ... Ltd. Şirketi adına ...'a teslim edildiği hususunun yazılı olduğunun görüldüğü, alınan bilirkişi raporuna göre 17 nolu bağımsız bölüm dükkan nitelikli taşınmazın 25.03.2013 tarih itibariyle değerinin 143.174,40 TL olduğunun tespit edildiği, takibe konulan bütün senetlerde "malen" kaydının bulunduğu, davacıların da bu senetleri davalıdan satın aldıkları inşaat malzemeleri karşılığında verdiklerini kabul ettiklerinden davacıların bu senetlerin bedellerini ödediklerini ispat etmeleri gerektiği, davacıların yazılı delil başlangıcı olarak inançlı işleme konu edilen taşınmazın tapu kaydının fotokopisine yazılan bazı hesaplamalara ve yazıya dayandığı, davalı şirketin temsilcisi ...'ın duruşmada ... 6 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt sureti ile bazı hesaplamalara ait tarafınca kırmızı kalemle daire içine alınan yerlerin bizzat kendisi tarafından yazıldığını, bunun dışındaki yerleri kendisinin yazmadığını beyan ettiği, imzası inkar edilmeyen 02.10.2011 tarihli hesaplamalarda davacı tarafından verilen senedin toplam değerin,n, 165.000,00 TL olarak belirlendiği, bu yazıda teslim edenin ..., teslim alanın ise Ahi ... şirketi adına ... adı ve imzasının bulunduğu, bu belgenin dava konusu olayda yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilebileceği, dava dilekçesine ekli üzerinde muhasebe defterine dair bilgisayar yazıları olan belgenin altında kırmızı kalemle "davalı şirket müdürü ...'in el yazısı ile kalan hesap notu" yazısı altında "2010 yılında devir 40.251,00 TL, ikinci ücüncü ay alınan 48.118,00 TL , döndüncü ayda alınan 30.888,00 TL toplam 119.257,00 TL "yazılarının davalı ...'in el ürünü olup olmadığı hususunda İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesince düzenlenen 04.02.2022 tarihli raporda " söz konusu yazıların mevcut mukayese yazılarına kıyasla kuvvetle muhtemel ...'ın ... ürünü olmadığı" yönünde görüş bildirildiği, yazılı delil başlangıcının kabulü nedeniyle, duruşmada dinlenen davacı tanıklarının davacı şirket ve bu şirketin büyük ortağı ...'in kiracıları oldukları, ...'in kendilerine Ahi ... şirketinden inşaat malzemesi aldığı, bundan dolayı borçlandığı, borcun teminatı olarak kiracısı oldukları dükkanı teminat olarak verdiğini söylediği, ... isimli şahsın dükkana gelerek işlettikleri dükkanı ...'e verdiği borç karşılığında devraldığını, kirayı ...'e ödemeye devam etmelerini söylediği, daha sonra da dükkanın ... adlı kişiye satıldığını öğrendiklerinden kirayı bu kişiye ödedikleri şeklindeki beyanları ile davacıların takip dayanağı senetlerin bedellerini ödediklerini ispat ettikleri, davacı ...'in takip konusu yapılan bonolar ve takip konosu yapılmayan bonolar karşılığında dava konusu taşınmazı davalı şirkete inançlı işlem ile devrettiği, daha sonra bu taşınmazın 25.03.2013 tarihinde dava dışı ... ...'a devredildiği, bu tarihte taşınmazın değerinin 143,174,40 TL olduğu, takip dayanağı bonolar ile takibe konulmayan bonoların ifa tarihi olan 25.03.2013 tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte toplam bedelinin 150.485,34 TL olduğu, takip tarihi itibariyle davalının davacılardan talep edebileceği asıl alacak miktarının 7.310,94 TL, işlemiş faiz miktarının ise 5,51 TL olduğu ve davalının takip dosyasında kötü niyetli olduğu hususu ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibe konu edilen Kırşehir İcra Müdürlüğünün 2013/1841 E. sayılı dosya kapsamında davacının 82.689,06 TL asıl alacak ve 14.438,74 TL işlemiş faiz yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, 7.310,94 TL asıl alacak ve 5,51 TL işlemiş faiz yönünden talebin reddine, davalı tarafça takip konusu yapılmayan ve davalının uhdesinde bulunan 25.02.2012 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli bono ile 25.06.2012 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli bono bakımından davacıların davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; belge ... olmadığı halde fotokopi üzerinden yapılan adli tıp incelemesinde müvekkiline ait olmadığı tespit edilmesine rağmen müvekkili aleyhine hatalı şekilde karar verildiğini, taraflar arasında inanç sözleşmesinin bulunmadığını, inanç ilişkisinin ispatının yazılı delille kanıtlanabileceğini, yazılı delilde tarafların imzalarını taşıyan belge olması gerektiğini, yazılı bir sözleşme bulunmadığından ve dava konusu miktar tanıkla ispatı mümkün olan sınırın çok üstünde olduğundan davacının hukuki işlemin varlığının yazılı olarak kanıtlaması gerektiğini, müvekkilinin kendine bilgi olarak yazdığı notların davacı tarafından iradesi dışında ele geçirildiğini ve mahkemeye sunulduğunu, yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilen yazının içeriğinin olayla ilişkisi olmayan bir yazı olduğunu, bununla ilgili dinlenen tanık beyanlarının yanlı ve taraflı olduğunu, tanıkların davacı tarafın yakın ilişki içinde olduğu ve kiracısı konumundaki kişilerden oluştuğunu, takibe konu edilen bonolar ile tapu kayıtlarının ilişkilendirilmesi ve taşınmaz keşfi yapılmak suretiyle bedel tespit ettirilmesi ve keşif bedelinin kararda esas alınmasının hatalı olduğunu çünkü ortada bir inanç sözleşmesinin bulunmadığını, müvekkilinin 21.10.2020 tarihli duruşmadaki beyanlarıyla davacının beyanlarının açık bir şeklide çürütüldüğünü, davacı taraf ticari defterlerini sunmadığını bu nedenle eksik inceleme sonucunda karar verildiğini, Adli Tıp Kurumunun fotokopi belgesi üzerinde yapılan incelmesinde de belgenin müvekkiline ait olmadığının tespit edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, teminat olarak verildiği iddia olunan bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 691 ... maddesinin birinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 72 nci maddesinin beşinci fıkrası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 220 ve 223 üncü maddeleri

3.Değerlendirme

Dava, teminat olarak verildiği iddia olunan bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, Mahkemece yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra davalı şirket temsilcisi ...'ın isticvabı yapılmış, davalı şirket temsilcisi beyanında 6 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt sureti üzerinde kırmızı kalemle daire içine alınan yerlerin bizzat kendisi tarafından yazıldığını, bunun dışındaki yerleri kendisinin yazmadığını beyan etmiş, davalı şirket temsilcisinin yazmadığını beyanı etmiş, yazılar bakımından İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığından alınan 04.02.2022 tarihli rapora göre yazıların davalı şirket temsilcisine ait olmadığı bildirilmiştir. Ancak, bozma ilamında uyuşmazlığa konu bonolar taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle verildiğinden tarafların ticari kayıt ve defterlerinin de incelenmesi gerektiği belirtilmesine rağmen mahkemece tarafların ticari defterleri incelenmeksizin karar verildiği görülmüştür. Bu durumda Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 220 ... maddesi gereğince usulune uygun ihtarat yapılmak suretiyle taraflara ait ticari kayıt ve defterler getirtilerek alanında uzman bilirkişi heyetinden 6100 sayılı Kanun'un 222 nci maddesine göre denetime elverişli alınacak bilirkişi raporu ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

25.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.