Esas No: 2023/2633
Karar No: 2023/8194
Karar Tarihi: 20.06.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/2633 E.  ,  2023/8194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/96 E., 2022/124 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulüne

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Kararın düzeltilmesi Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenilmiş, karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Mahkeme kararı tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.02.2005 tarihinde seyir halinde iken yol üzerindeki su birikintisi nedeni ile direksiyon hakimiyetini kaybederek daha önceki kazalardan eğilmiş orta bariyere çarptığını, kazaya yolun bakım ve temizliğinin yapılmaması ve yolda oluşan çukur sebebi ile biriken suyun sebebiyet verdiğini, davacının kaza neticesinde ağır yaralandığını ve eski yaşamına dönemediğini, söz konusu aracın Etaj İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı ve davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş'ye trafik sigortalı olduğunu, davalı Anadolu Sigorta A.Ş'nin ise ihtiyari mali mesuliyet ve ferdi kaza sigorta poliçesini düzenlediğini, kaza nedeniyle davacıda oluşan maluliyet nedeniyle Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/299 Esas sayılı dosya ile dava açıldığını ve tazminata hükmedildiğini, ancak daha sonra yapılan muayenede davacının ayak bileği ve bacağında fonksiyon kaybı açısından hızlı ilerleme bulunduğundan davacının maluliyetinin arttığını, artan maluliyet açısından bedensel güç kaybı nedeni ile maddi zararının oluştuğunu, oluşan bu maddi zarardan davalıların sorumlu olduğunu beyanla, ıslah dilekçesi ile birlikte toplam 42.442,93 TL maddi tazminatın yasal faizi ile davalılardan sigorta poliçeleri kapsamında tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Anadolu Anonim Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ve talebi aynı olan Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/299 E-2009/171 K. sayılı dosyası ile açılan davanın karara bağlanmış olması nedeni ile kesin hüküm ve zamanaşımı itirazında bulunarak, davalı şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı miktarla sınırlı olduğunu ve müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı Ergo (İsviçre) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; olay nedeni ile daha öncesinden Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/299 Esas sayılı dosyasından karar verildiğinden kesin hüküm nedeni ile davanın reddine, yapılan ödemelerin sigorta poliçe kapsamında olduğundan sorumluluklarının bulunmadığını, davacının davalı şirkete sigortalı aracın sürücüsü bulunduğundan talepte bulunamayacağından ve olayın meydana gelişinde kusurları bulunmadıklarından haksız davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.02.2016 tarihli ve 2013/235-2016/31 Karar sayılı kararıyla; kesinleşen Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/299 E-2009/171 K. sayılı hükme esas alınan davacının %75 oranındaki kusuru oranında indirim yapıldığı, artan maluliyetin %27 oranında olduğu, davacının ücretinin asgari ücretin 6,57 katı olarak hesaplanması gerektiği, Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararında hükmedilen tutardan sonra sigorta poliçe limitleri nazara alınarak hesaplama yapıldığı, daha önceki dosyada yapılan ödemeler düşüldükten sonra talep etme hakkının olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 42.442,93 TL maddi tazminatın 30.822,93 TL'sinin davalı Ergo (İsviçre) Sigorta A.Ş.'den, 11.620,00 TL'sinin davalı Anadolu Sigorta A.Ş'den olmak üzere ile 29.04.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/17350 Esas-2019/8914 Karar sayılı 03.10.2019 tarihli kararı ile; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin 29.12.2004 tarihinde düzenlendiği, bu nedenle mevcut poliçeyi kapsayan mevzuat değişikliğine göre maddi zararlar bakımından davalı trafik sigortacısının sorumlu tutulması gerektiği, artırılan teminat, ek primine gerek olmadan, sigorta şirketinin Hazine Müsteşarlığı'nca belirlenen limiti ile sorumlu tutulması gerektiği, olay tarihinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kişi başına sakatlık/tedavi teminatı limiti 50.000,00 TL olduğu, mahkemece hükmedilen maddi tazminat miktarının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminat hadlerinde kaldığı, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortacısı (İMMS) Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi yönünden maddi ve hukuksal olgulara göre davalı ... karşısında 3. kişi sayılmayan davacı zararını davalı ... şirketinden talep edemeyeceği, Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yönünden taleplerde ise uzman bir doktor ve sigortacı bilirkişinin de bulunduğu kuruldan alınacak rapor ile davacının riziko nedeniyle uğradığı kısıtlılıkların, sigorta poliçesi genel şartlarındaki karşılığı varsa tespit ettirilmek ve buna göre hak edebileceği sigorta bedeli belirlenerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararının düzeltilmesi Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili tarafından istenilmiş, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Ergo İsviçre Sigorta'nın ZMSS sigorta poliçe limitinin 50.000,00 TL olduğu, Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin söz konusu kararında hüküm altına alınan 9.177,07 TL'nin tenzili gerektiği, bu şekilde yapılan hesaplama ile davalı Ergo Sigorta şirketinin ZMSS sigortası nedeni ile oluşan artan maluliyeti nedeni ile maddi zarardan 30.822,93 TL'den sorumlu olması nedeni ile davacının bu davalı açısından ZMSS sigortası açısından isteminde haklı bulunduğu, dosya kapsamında alınan raporda; asgari ücret artışı sebebiyle düzenlenen ek bilirkişi raporu (Av. Sadiye Kazmanlı; 20.04.2009) ile kazazede için kusur oranı ve iş göremezlik oranına isabet eden toplam zarar 288.036,10 YTL olarak hesaplanmış davacının iş göremezlik oranı 9.623,20 olması nedeniyle 288.034 Lx 96 23.20 = 66.824,38 TL, toplam iş göremezlik zararının oluşacağı, kusur oranı dikkate alındığında zarar miktarının 50.118,29 TL olacağı gerekçesiyle, 42.324,64 TL maddi tazminatın 29.04.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ergo Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, 118,29 TL maddi tazminatın 29.04.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Anadolu Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı Ergo Sigortanın sorumluluğu 50.000,00 TL olduğu, diğer davalı Anadolu Sigortanın sorumluluğunun İMMS 10.000,00 TL ve ferdi kaza 1.620,00 TL olduğunu, mahkemece yapılması gereken Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/299 Esas sayılı dosyasında davacıya ödenmesine karar verilen tazminatların davalıların sorumluluklarından sırası ile mahsubu ile davalıların sorumluluklarını belirlemek ve buna göre taleplerinin hüküm altına alınması gerektiği ancak hatalı paylaştırma yapıldığını, kusurun doğru tespit edilmediğini, karar tarihi itibariyle (güncel ücrete ilişkin) verilerde oluşan değişim nedeni ile hüküm tarihine en yakın verilerin göz önünde bulundurulması suretiyle bilirkişiden ek rapor alınmasını, davalıların avans faizi ile sorumlu tutulmaları gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacının kazanın oluşumundaki kusurunun varlığı sebebiyle, "kimse kendi kusurundan menfaat elde edemez” ilkesi gereğince davacının bu kusurdan faydalanarak menfaat elde edemeyeceği, Karayolları Trafik Kanunu 86/2.madde gereğince müvekkili şirketin tazminatla sorumlu olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin işbu tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğu bulunmadığını, taleplerin açıkça teminat dışı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere; mahkemenin artan maluliyet nedeniyle açılan bu davada Pendik 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin dava tarihi olan 29.04.2005 tarihinden itibaren işleyecek faize hükmetmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile İMMS poliçesi ile ferdi kaza sigortası ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ile ferdi kaza tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 inci vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, ayrıca zorunlu mali mesuliyet sigortacısı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. yönünden karar düzeltme isteminin reddedilmesi ile kesinleşen yönlere göre, davalılar Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyiz itirazları yönünden;

(2.a)Bozma kararına uyan mahkemece tazminatın belirlenmesi için yeni/güncel verilerle hesaplama yapılmayarak, bozma öncesi alınan tazminat raporunda kabul edilen verilere göre kabul kararı verilmişse de hükme en yakın rapor tarihindeki yeni asgari ücret dikkate alınarak hesaplama yapılması gereği gözetildiğinde, davacı yararına usuli müktesep haklar da gözetilerek ek rapor alınıp çıkacak sonuçtan davacının kazanılmış haklarına göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

(2.b)Ferdi kaza sigortaları, can sigortası türlerinden olup, meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesinde daimi maluliyet teminatı "işbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tesbitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nisbetler dahilinde kendisine ödenir" şeklinde düzenlenmiş ve poliçe kapsamına girecek yaralanmalar nedeniyle oluşan maluliyetin derecesine göre sigorta tazminatının miktarının ne kadar olacağı cetvel halinde belirlenmiştir.

Sigorta kapsamına giren bir kaza sonucu oluşan daimi maluliyet nedeniyle sigortacının tazminat sorumluluğunun doğması için Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesindeki cetvelde belirtilen oranlarda bir maluliyet doğması gerekir. Cetvelde yer almayan bir maluliyet ya da yine cetvelde belirlenen oranda olmayan maluliyet halinde ise, sigortacının zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir.

Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde, bozma kararı gereğinin yerine getirilmediği, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 8/B maddesindeki esaslara göre rapor alınmadığı ve bir hesaplama yapılmadığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece; bozma ilamında belirtildiği şekilde Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yönünden talepler için uzman bir doktor ve sigortacı bilirkişinin de bulunduğu kuruldan davacının yaralanmasının Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları 8/B maddesindeki cetvelde yer alan esaslara göre maluliyetinin belirlenmesi, sonra davacının talep edebileceği tazminat miktarının saptanması için rapor alınarak davacının riziko nedeniyle uğradığı kısıtlılıkların, sigorta poliçesi Genel Şartlarındaki karşılığı varsa tespit ettirilmek ve buna göre hak edebileceği sigorta bedeli belirlenerek karar verilmesi gerekirken, tamamen hatalı tespitlerle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi vekillerinin tüm ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2a) ve (2b) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. ve Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketine yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.