Esas No: 2024/1005
Karar No: 2024/2789
Karar Tarihi: 18.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/1005 E.  ,  2024/2789 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2016 E., 2023/712 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 4. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/482 E., 2021/257 K.

Taraflar arasındaki kesilen sürekli iş göremezlik gelirinin tekrar bağlanması gerektiğinin ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Lastikleri T. A.Ş'de 2004-2011 yılları arasında çalıştığı, işten ayrıldıktan sonra meslek hastalığı durumundan dolayı ilgili Kuruma başvurduğu ve İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Cibali Sağlık Güvenlik Merkezi Meslek Hastalıkları Sağlık Kurumunca yapılan teftiş ve denetimler sonucunda davacıda sürekli olarak yüzde 21 oranında maluliyet tespit edildiği, davacının uğradığı bu hastalıktan dolayı maddi ve manevi tazminat talepli Sakarya 2. İş Mahkemesi 2015/743 Esas sayılı dosyasında dava açtığı, ... şirketinin de bu davaya karşılık olarak Sakarya 2. İş Mahkemesi 2015/1919 Esas sayılı dosyası ile meslek hastalığı olmadığına ilişkin dava açtığı ve davaların devam ettiği, SGK tarafından davacıya maluliyet aylığı bağlandığı, ... Şirketinin açtığı dava sebep gösterilerek davacıya bağlanan aylığın kesildiği, Sakarya 2. İş Mahkemesindeki davaların kesinleşmediği, davacının bağlanan aylığının kesilmesinin ailesinin geçimini zorladığı iddiasıyla borcun iptaline, kesilen aylığın yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından 8/224525 tahsis numaralı davacıya İstanbul Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğü'nün Kurum Sağlık Kurulunun 15.09.2014 tarih ve 599 sayılı kararı ile 23.09.2011 tarihinden itibaren meslek hastalığı geliri bağlandığı, Kurum tarafından davacıya ödeme yapılırken, ... Lastikleri A.Ş'nin davacının tutulduğu hastalığın meslek hastalığı olmaması sebebiyle itirazı sonucunda davacıya ait iş kazası dosyası yeniden değerlendirilmek üzere Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'na gönderildiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından iş kazası dosyasına ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde oluşturulan 28.03.2017 tarih ve 25/3962 sayılı kararında "SB İstanbul Meslek Hastalıkları Hastanesi'nin 01.03.2011 tarih ve 461 sayılı Sağlık Kurulu raporu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirildiğinde ...'de mevcut lateral epikondilit hastalığının meslek hastalığı olmadığı düzeltme kaydıyla maluliyet gerekmediği''ne karar verildiğinden davacıya bağlanan gelir durdurulduğu, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacıya davalı Kurum tarafından 15.09.2014 tarih ve 599 sayılı karar ile 20.09.2015 tarihinden itibaren meslek hastalığı geliri bağlandığı, Yüksek Sağlık Kurulu tarafından verilen raporda davacının hastalığının meslek hastalığı olmadığı yönündeki raporu sonrası davacıya bağlanan gelirin durdurulduğu, bu nedenle davalı Kurum tarafından 13.01.2018 borç doğum tarihli 31.01.2018 borç bildirim belgesinin gönderildiği, Sakarya 2. İş Mahkemesinin 2015/1919 Esas sayılı dosyası, dosyamız kapsamına alınmış, söz konusu dosyada adli tıp kurumu raporlarının alınmış olduğu görülmüştür. Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 02.04.2018 / 6265 Karar numaralı raporunda davacının hastalığının meslek hastalığı olduğu, maluliyet gerektirecek bir hal olmadığı, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu'nun 23.07.2020 / 1392 Karar numaralı raporunda davacının hastalığının meslek hastalığı niteliğinde olduğu, E cetveline göre 19,2 oranında meslekte kazanma gücü kaybının olduğu belirtilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından davacının geçirmiş olduğu hastalığın meslek hastalığı olduğu tespit edilmiş olunduğu anlaşılmakla Mahkememizce bu raporlara itibar edilerek 13.01.2018 borç doğum tarihli 84.757,30 TL lik borç miktarlı işlemin iptaline, davacının aldığı aylığın kesilme tarihinden itibaren davacıya yeniden bağlanmasına karar vermek gerektiği gerekçesiyle açılan davanın kabulüne, davacıya davalı kurum tarafından uygulanan 13.01.2018 borç doğum tarihli, 84.757,30 TL’lik borç miktarlı işlemin iptaline, davacının aldığı aylığının kesilme tarihinden itibaren davacıya yeniden ödenmesine, bağlanmasına, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle Kurum kayıtlarında yapılan incelemede Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından iş kazası dosyasına ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde oluşturulan 28.03.2017 tarih ve 25/3962 sayılı kararında ''SB İstanbul Meslek Hastalıkları Hastanesi'nin 01.03.2011 tarih ve 461 sayılı Sağlık Kurulu Raporu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirildiğinde ...'de mevcut lateral epikondilit hastalığının meslek hastalığı olmadığı düzeltme kaydıyla maluliyet gerekmediği'' ne karar verildiğinden davacıya bağlanan gelir durdurulduğunu, belirtilen sebeplerle davacının hastalığının meslek hastalığı olmadığının yapılan değerlendirme neticesinde tespit edilmesi sebebiyle geliri kesilmiş olup davacıya bağlanan aylığın kesilmesinde ve yersiz olarak ödenmiş gelirlerin iadesine ilişkin Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından davacı tarafından haksız ve hukuki mesnetten yoksun olarak açılan işbu davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olduğu, Mahkemece, Sakarya 2. İş Mahkemesi'nin 2015/1919 E. sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu raporlarına istinaden hüküm tesis edilmiş olup söz konusu dava dosyasında verilen kararın kesinleşmesi beklenilmeden hüküm tesis edildiği, Sakarya 2. İş Mahkemesi'nin 2015/1919 E. sayılı dosyasından verilen kararın istinaf veya temyiz aşamasında bozulma ihtimali bulunduğu, Mahkemece kabule göre davacı lehine nispi vekalet ücretine takdir edilmesi de yasal mevzuata aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, iş bu dosyada davacı lehine ancak maktu vekalet ücretine hükmedilebileceği, istinaf talebine konu iş bu dosyadaki uyuşmazlık kurum işleminin iptali ve davacının maluliyetinin tespiti noktasında olup iş bu dava bir tespit davası olduğunu, bu sebeple, Yerel Mahkemece yanılgı değerlendirme yapılarak, açılan tespit davasının bir eda davası olarak değerlendirilerek kurum aleyhine nispi vekalet ücretine takdir edilmesinin hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sakarya 2. İş Mahkemesinin 2015/1919 E. sayılı dosyasının suretinin, dosya arasına alındığı, söz konusu dosyada Adli Tıp Kurumundan dava konusu maluliyet durumuna ilişkin raporların alınmış olduğu, iş bu dosyanın istinaf incelemesi Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2021/87 Esas sayılı dosyasında yapılmış olup ayrıca Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2021/6558 Esas sayılı dosyasında temyiz incelemesi yapılarak karar kesinleştiği, ayrıca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince 2022/1507 Esas sayılı maddi manevi tazminat istemli istinaf incelemesinin yapıldığı dosyada bu raporlara dayanılarak davacının maluliyet oranının %19/2 olduğu kabul edilerek sonuca varıldığı, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 02.04.2018/6265 Karar numaralı raporunda davacının hastalığının meslek hastalığı olduğunun, maluliyet gerektirecek bir hal olmadığı belirtildiği, ancak Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu'nun 23.07.2020/1392 Karar numaralı raporunda davacının hastalığının meslek hastalığı niteliğinde olduğunun, E cetveline göre 19,2 oranında meslekte kazanma gücü kaybının olduğunun belirtildiği görülmektedir. Adli Tıp Kurumu tarafından davacının geçirmiş olduğu hastalığın meslek hastalığı olduğu tespit edilmiş olunduğu anlaşılmakla Mahkemece bu raporlara itibar edilerek 13.01.2018 borç doğum tarihli 84.757,30 TL'lik borç miktarlı Kurum işleminin iptaline, davacının aldığı aylığın kesilme tarihinden itibaren davacıya yeniden bağlanmasına karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı, ayrıca iptali istenen Kurum işlemi, belli bir miktar borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin olduğundan dava konusu miktar üzerinden nispi vekalet ücretine hükmolunması yerinde olup açıklanan nedenlerden ötürü davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunu esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kesilen sürekli iş göremezlik gelirinin tekrar bağlanması gerektiğinin ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk

1. 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlı Sigortası Kanunu'nun 16 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir:

"İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

...b) Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması."

2. 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ilgili 1 ve 2 nci fıkrası ile 3 üncü fıkrasının ilk cümlesi şöyledir:

"İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği, birinci fıkrada belirtilen sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur.

Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre hesaplanır..

3. 5510 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin ilgili 4 üncü fıkrasının ilk cümlesi şöyledir:

"Kurul, sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar."

3. Değerlendirme

1.Davacı sigortalıya, lateral epikondilit (tenisçi dirseği) mesleki hastalığı nedeniyle, 15.09.2014 tarihli Kurum Sağlık Kurulunca belirlenen %21 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden, 01.10.2011 tarihinden itibaren meslek hastalığı sürekli iş göremezlik geliri bağlanmıştır. Dava dışı işveren ... Lastikleri Ticaret Anonim Şirketinin itirazı üzerine 28.03.3017 tarihli davalı Kurum Yüksek Sağlık Kurulu tarafından davacının mevcut lateral epikondilit hastalığının mesleki olduğuna ancak düzeltme kaydıyla maluliyet gerekmediğine karar verilerek davalı Kurum tarafından sürekli iş göremezlik gelirinin iptaline karar verilmiştir. Davalı Kurum, davacıya ödenen gelirlerin yersiz olduğu gerekçesiyle 84.757,30 TL borç tahakkuk ettirmiştir. Davacı, kesilen gelirin yeniden bağlanmasına ve davalı Kurumun borç tahakkuku işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu ve 2. Üst Kurulu raporlarıyla davacının, anılan meslek hastalığı nedeniyle 15.02.2011 başlangıç tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik oranının %19,2 olduğunun belirlenmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Ne var ki davalı Kurum iptaline konu, davacının sürekli iş göremezlik oranı %21 iken İlk Derece Mahkemesince belirlenen oran %19,2 olduğundan, bağlanan gelir miktarları da fark olabileceğinden Mahkemece bu hususla ilgili herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Dolayısıyla konusunda uzman bilirkişiye davacıya %19,2 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden bağlanacak gelir tutarı usulünce hesaplattırılarak belirlenecek fark tutar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekeceği nazara alınmalı ve varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

3. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.