Esas No: 2024/5243
Karar No: 2024/5475
Karar Tarihi: 16.05.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/5243 E.  ,  2024/5475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1889 E., 2024/134 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Çankırı 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2019/792 E., 2022/218 K.

Taraflar arasındaki meslek hastalığı sebebiyle sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1998'den beri Çankırı Belediyesinde sigortalı olarak farklı işlerde çalıştığını, fen işleri bölümünde, karla mücadele, parke taşı üretimi, bordür taşı dizme, asfalt operatörlüğü gibi ağır ve tehlikeli işlerde görev aldığını, asfalt operatörlüğü yaptığı sırada asfalt şantiyesinde 2009-2017 yılları arasında 9 yıl boyunca hem çalıştığını, hem de ailesi ile birlikte orada yaşadığını, şantiyenin bekçiliğini de yaptığını, 9 yıl boyunca bir fiil şantiye içerisinde kalmaya mecbur bırakıldığını, bu ağır ve tehlikeli işlerin sonucu olarak ağır kaldırdığı için davacıda boyun ve bel fıtığı oluştuğunu, 14 yıl boyunca mucurla zift karıştırma işinde çalıştığı için mucur tozuna maruz kaldığını, bu nedenle nefes darlığı problemi ortaya çıktığını, bu işleri yaparken koruyucu ekipman sağlanmadığını, nefes darlığı problemi üzerine doktor raporu ile işyerine ait koruyucu tedbirler altında akciğer hastalığına neden olmayacak tozsuz dumansız ortamda çalışmasına, belini ve boynunu zorlamadan ve titreşim yapan alet kullanmadan çalışmasına karar verilmiş olduğunu, bunun üzerine su işlerinde su deposunda çalıştığını, ancak klor nedeni ile nefes darlığı probleminin burada da devam ettiğini, yine zaman içinde kalp, hipertansiyon ve migren hastalıklarının ortaya çıktığını, yürütülen iş ile hastalık, bedensel ve ruhsal engellilik halinin arasında uygun bir illiyet bağı olduğunu, davacının 11.04.2018 tarihinde 2617920 sayı ile davalı Kuruma meslek hastalığı tespiti talebinde bulunduğunu, ancak Kurum tarafından Pnömokonyoz Meslek Hastalığının mevcut olduğuna, Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranını %0 olduğuna, var olduğu tespit edilen Servikal ve Lomber Diskopati hastalığının mesleki olmadığına karar verildiğini, ayrıca 18.05.2019 tarihli 8/0191093 sayılı işlemi ile sürekli iş göremezlik derecesini %0 tespit ederek gelir bağlamadığını belirterek, davacının meslek hastalığının tespiti ile maluliyetine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, öncelikle davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, Kurumun meslek hastalığını tespit ettiğini, davacının maluliyetini %0 olarak birlediğini, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının talebinin müvekkili Kurum tarafından incelendiğini ve gerekli raporların temin edildiğini, davacının 12.12.2016 tarihinde de davalı Belediyenin Fen İşleri Müdürlüğü deposunda taşınır kayıt yetkilisi olarak görevlendirildiğini, davacının iddia ettiği gibi asfalt şantiyesinde çalıştığına ve asfalt ve mıcır işiyle uğraştığına dair bir tespit yapılamadığını, bahse konu asfalt şantiyesinin de gayri faal olduğu tespitlerinin yapıldığını, alınan rapor ve yapılan tespitler sonrası meslekte kazanma güç kaybı oranının tespiti için Kurum Sağlık Kuruluna sevk edildiğini, söz konusu kararlara göre davacı sigortalının servikal ve lomber diskopati hastalığının meslek hastalığı olmadığı, p/p, 1/1 düzeyinde meslek hastalığı pnömokonyoz olduğu ancak; meslekte kazanma güç kaybı oranının (sürekli iş göremezlik oranının) E cetveline göre %0 olduğunun tespit edildiğini, her ne kadar davacı da meslek hastalığı tespiti söz konusu olsa da davacının pnömokonyoz hastalığı yönünden hastalığın seviyesinin davacının yaşı dikkate alındığında da sürekli iş göremezlik oranın 0 olması nedeniyle gelir bağlanma imkanı bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; davalı ... aleyhine açılan davanın haksız olduğunu ve husumet yönünden reddi gerektiğini, davacı tarafın dilekçe içeriğindeki talebinin Kurumlarının yetkisi dahilinde gerçekleşebilecek bir durum olmadığını, davacıya hiçbir baskı ve zorlama altında tutmadan tamamen kendi talebi doğrultusunda asfalt şantiyesinde ailesi ile birlikte şantiye lojmanında kalmasının kabul edildiğini, bedenen hiçbir görevde yer almayarak şantiye bekçiliği görevi yaptığını, bütün bunlara ek olarak söz konusu işi yaparken de Belediye tarafından hiçbir koruyucu ekipman sağlanmadığı ifadesinin gerçeklik payı bulunmadığını, davacı tarafından alınan rapor ve tespitler sonrası dava dilekçesinde iddia edildiğinin aksine servikal ve lombar diskopati hastalığının meslek hastalığı olmadığına, Pnomokonyoz Meslek Hastalığının mevcut olduğu ancak Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranını %0 olarak tespiti yapıldığının anlaşılacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davacıda tespit edilen pnömokonyoz hastalığının mesleki olduğu, bu meslek hastalığı nedeniyle maluliyetinin %0 olduğu ve meslek hastalığının başlangıç tarihinin 22.03.2018 tarihi olduğunun tespitine, davacıda tespit servikal ve lomber diskopati hastalığının meslek hastalığı olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın yerinde olmadığını, Mahkeme tarafından her ne kadar pnömokonyoz hastalığı meslek hastalığı olarak tespit edilse de servikal ve lomber diskopati hastalığının meslek hastalığı olarak kabul edilmediğini, ağır şartlar altında yıllarca çalışan müvekkilin maluliyetinin 0 çıkmasının da mümkün gözükmediğini, beden bütünlüğünün kalıcı olarak bozulduğu göz önüne alınarak değerlendirme yapılması ve kararın maluliyet oranının % 0 olduğuna dair kısmının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurumun davacının meslek hastalığı olduğuna ve meslekte kazanma güç kaybı oranının %0 olduğuna dava açılmadan önce karar verdiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece davacının meslek hastalığının başlangıç tarihinin de 22.3.2018 olarak kabul edilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri, istinaf dilekçeleri ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının meslek hastalığı sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2- Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yolun ne olduğuna ilişkin 506 sayılı Kanunun 109 uncu maddesi mülga olup, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95 inci maddesinde sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığının ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamına göre davacının talebinin servikal ve lomber diskopati hastalığının mesleki olduğunun tespiti ile meslek hastalığı olduğu uyuşmazlık konusu olmayan pnömokonyoz meslek hastalığından dolayı Kurumca davacının sürekli iş göremezlik oranının %0 olarak belirlenmesine ilişkin işlemin hatalı olduğundan bahisle anılan pnömokonyoz meslek hastalığından dolayı oluşan sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemine ilişkin olduğu, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda da servikal ve lomber diskopati hastalığının meslek hastalığı olmadığının tespit edilmesi ve pnömokonyoz meslek hastalığından dolayı davacının sürekli iş göremezlik oranının %0 olduğunun anlaşılması karşısında; yukarıda belirtilen her iki davacı istemi yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, meslek hastalığı konusunda uyuşmazlık bulunmayan pnömokonyoz hastalığının mesleki olduğuna dair davanın kısmen kabulü yönünde verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.