Esas No: 2023/2017
Karar No: 2024/271
Karar Tarihi: 15.01.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/2017 E.  ,  2024/271 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESi :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/80 Esas, 2020/120 Karar

DAVALILAR :1.Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) vekili

Avukat ...

2.Bahçivan Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ...

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali, markanın hükümsüzlüğü, sicilden terkini davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tanınmışlık vasfı taşıyan, süt ve süt ürünlerini de kapsamında bulunduran, "SÜZME" ibareli 29.sınıf ürünleri içeren 2005/59223; "SÜTAŞ SÜZME" ibareli 29, 30 ve 32.sınıf ürünleri içeren 2010/17591; "SÜTAŞ SÜZME ... PEYNİR" ibareli 29, 30 ve 32.sınıf ürünleri içeren 2010/17593; "SÜTAŞ SÜZME ... PEYNİR+ŞEKİL" ibare ve biçimli 29, 30 ve 32.sınıf ürünleri içeren 2009/41176 sayılı markaların sahibi olduğunu, "SÜZME" ibareli markaların ... yıllardır yoğun bir reklam kampanyası eşliğinde kullanılıp tanıtıldığını, "SÜZME" ibaresinin bir peynir türü veya çeşidi ismi olmadığını, aksine ilk defa müvekkili tarafından yaratılmış ve kullanılmış bir marka olduğunu, müvekkilinin hak sahibi olduğu patentli ürünle elde edilen peynir ürünlerine müvekkilinin verdiği ismin "SÜZME" olduğunu, davalının "BAHÇIVAN SÜZME" ibareli başvurusu ile müvekkilinin "SÜZME" ibareli markaları arasında iltibas doğacağını, davalı şirketin amacının müvekkili şirket markasının tanınmışlığından haksız yarar sağlamak olduğunu, kötü niyet içerdiğini, itirazlarının nihaî olarak YİDK tarafından reddedildiğini ileri sürerek YİDK kararının iptaline, markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı TÜRKPATENT vekili kurum kararının hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı şirket vekili, "SÜZME" ibaresinin ticaret hayatında herkesin kullanımına açık olduğunu, peynir ürününün ilk keşfinden beri bu yöntemle üretildiğini, başvuru konusu işarette "SÜZME" ibaresi yanında müvekkilinin tanınmış "BAHÇIVAN" markasının da bulunduğunu, başvurunun davacı markalarıyla iltibas yaratmasının ve onların tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimalinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 12.05.2016 tarih, 2014/508 E. ve 2016/148 K. sayılı kararı ile davacının "SÜZME" markasıyla sunulan ürünün kendisine ait patentle korunduğunu ifade ettiği, ancak davanın patentin korunması ile ilgili olmadığı, markanın ürünün biçimini ve üretim yöntemini korumadığını, tetkik edilen Ankara 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2014//508 E. sayılı dosya içeriğinden 1978 tarihinde kamuya sunulan Gıda Dergisinde yayımlanan makalede açıkça süzme peynirin elde edilme biçiminin açıklandığı, "SÜZME" ibareli bu işaretin sunulacak peynir gibi ürünlerin üretim sürecindeki herkesin bildiği, ürün üretenlerin fiilen uygulamak için zorunlu olarak başvurdukları yöntemi ifade ettiği, "SÜZME" ibaresinin sunulan peynir ürünlerinin "SÜZME" işleminden geçtiğini tanımladığı, 29.sınıftaki peynir ürünleri için vasıf bildirici olduğu, davalı başvurusu kapsamında bulunan süt ve süt ürünleri kapsamındaki “peynir ve yoğurt” ürünlerinin davacının markaları kapsamında süt ve süt ürünleri olarak bulunduğu, süzme ibaresinin 29. sınıf “peynir ve yoğurt” ürünleri için vasıf bildirici olduğu, başvuru konusu markada BAHÇIVAN ibaresinin yanında SÜZME ibaresinin tanımlayıcı olarak kullanıldığı, BAHÇIVAN ibaresinin bütünsel olarak davacı markalarıyla başvuru konusu işareti yoğurt ve peynir ürünleri için tamamen farklılaştırmaya yeterli olduğu, buna karşın süt ve süt ürünleri içerisinde bulunan peynir ve yoğurt ürünleri haricinde kalan ürünler bakımından SÜZME ibaresinin soyut ve somut olarak ayırt ediciliğinin bulunduğu, zayıf marka olarak nitelendirilemeyeceği, anılan “süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil) içerisindeki peynir ve yoğurt ürünleri haricinde kalan ürünlerle ilgili ise marka ve işaretin birbirleriyle idarî ve ekonomik olarak bağlantılı şirketlere ait olduğu yönünde algılamada bulunulmalarının kaçınılmaz olduğu, bu hâlin öteden beri kullanılan davacı markalarının tüketiciler nazarında tesis ettiği imajın transferi sonucunu doğuracağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, YİDK kararının, 2012/102268 sayılı marka tescil başvurusu kapsamında bulunan süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil) içerisindeki “peynir ve yoğurt ürünleri” haricinde kalan ürünler bakımından iptali ile markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine, sair yönlerden (süt ve süt ürünleri içerisindeki peynir ve yoğurt ürünleri için) iptal isteminin ve hükümsüzlük isteminin reddine karar verilmiş, davacı vekili ve davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 09.05.2018 tarih, 2016/10727 E. ve 2018/3374 K. sayılı kararıyla karar onanmış, davacı vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

B. Karar Düzeltme Kararı

Dairemizin 09.05.2018 tarih, 2016/10727 E. ve 2018/3374 K. sayılı kararıyla, Mahkemece “SÜZME” ibaresinin 29. sınıftaki peynir ve yoğurt ürünleri için vasıf bildirici olduğu, süt ve süt ürünleri içinde bulunan peynir ve yoğurt ürünleri haricinde kalan ürünler bakımından davalı şirketin “BAHÇIVAN SÜZME” ibareli başvurusunun davacı markalarından soyut ve somut olarak ayırt ediciliğinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı marka tescil başvurusu kapsamında bulunan süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil) içerisindeki peynir ve yoğurt ürünleri haricinde kalan ürünler bakımından davalı kurum kararının iptaline ve davalı markasının hükümsüzlüğüne; sair yönlerden (süt ve süt ürünleri içerisindeki peynir ve yoğurt ürünleri için) iptal ve hükümsüzlük isteminin reddine karar verildiği, marka başvurularının davalı kurum tarafından Uluslararası Nice Protokolüne göre hazırlanan ve açıklanan mal ve hizmet sınıflarını içeren tebliğ uyarınca tescil edilebildiği, bu doğrultuda dava konusu marka başvurusu ise 29. sınıfta “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. ... bakliyat. Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. ‘Turşular, kurutulmuş meyveler, patates kızartmaları’ hariç olmak üzere kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler.” yönünden tescil edilmiş bulunduğunu, ancak, mahkemece bu kurala aykırı şekilde 29 uncu sınıftaki “süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)” emtiasından “peynir ve yoğurt” hariç bırakılarak, diğer emtia yönünden YİDK kararının iptaline ve davalı markasının hükümsüzlüğüne dair karar verilmesinin yazım şekli itibariyle infazda tereddüt yaratacak mahiyette olup, yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmediği gerekçesi ile hükmün re’sen bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 25.06.2020 tarih, 2020/80 E. ve 2020/120 K. sayılı kararı ile, süt ve süt ürünleri haricinde kalan ürünler bakımından SÜZME ibaresinin soyut ve somut olarak ayırt ediciliğinin bulunduğu, zayıf marka olarak nitelendirilemeyeceği, davalı başvurusunun kapsamında bulunan ürünlerin davacı markalarının kapsamında aynen bulunduğu, normal düzeyde bilgilendirilmiş, makûl ölçüde dikkatli, işaret ve markayı aynı anda görüp detaylarını karşılaştıramayan ve daha önce yararlandığı ürünlerle ilgili markanın göz ve kulağında kalan izine dayanarak sonraki belirtilen ürünlerin alımlarında aynı markayla sunulan mallardan ve hizmetlerden yararlanmak isteyen ortalama düzeydeki alıcı ve yararlanıcıların bu marka ve işaretin farklı işletmelere ait iki ayrı marka olduğunu algılamalarının mümkün olmadığı, anılan “süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil) haricinde kalan ürünleriyle ilgili satın alma süresi içersinde davacının "SÜZME; SÜZME; SÜTAŞ SÜZME; SÜTAŞ SÜZME ... PEYNİR; SÜTAŞ SÜZME ... PEYNİR+ŞEKİL; SÜTAŞ SÜZME PEYNİR+ŞEKİL" ibareli markasıyla sunulan anılan ürün ve hizmetleri satın almak veya yararlanmak isterken davalının "BAHÇIVAN SÜZME" işaretini taşıyan ürün ve hizmetleri satın alma veya yararlanma yönünden tercihte bulunabilecekleri, bir kısım alıcıların iki farklı marka karşısında bulunduğunu algılayabilse bile marka ve işaretin birbirleriyle idarî ve ekonomik olarak bağlantılı şirketlere ait olduğu yönünde algılamada bulunulmalarının kaçınılmaz olduğu, bu hâlin öteden beri kullanılan davacı markalarının tüketiciler nazarında tesis ettiği imajın transferi sonucunu doğuracağı, bu sebeplerle davacı itirazlarının reddine dair kurum kararının kısmen hukuka uygun olduğu, usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya kapsamından; marka başvuruları davalı kurum tarafından Uluslararası Nice Protokolüne göre hazırlanan ve açıklanan mal ve hizmet sınıflarını içeren tebliğ uyarınca tescil edilebildiği, bu doğrultuda dava konusu marka başvurusu ise 29. sınıfta “ Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. ... bakliyat. Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. ‘Turşular, kurutulmuş meyveler, patates kızartmaları’ hariç olmak üzere kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler.” yönünden tescil edilmiş olduğu, davaya konu 2013/102268 sayılı başvuru markasındaki "süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)" haricindeki mallar yönünden iptaline, şeklinde karar verilmesinin gerektiği gerekçesi ile, TÜRKPATENT YİDK'in 2014/M-13732 sayılı kararının davaya konu 2013/102268 sayılı başvuru markasındaki "süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)" haricindeki mallar yönünden iptaline, yukarıda belirtilen mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ''SÜZME'' ibaresinin bir peynir çeşidi olmadığını, ilk kez 2009 yılında yoğun reklam ve promosyon faaliyetleri ile davalı marka başvurusu öncesi ayırt edicilik kazandığını, yüksek tanınmışlık düzeyine ulaştığını, bu ibarenin ... başına marka olarak müvekkil adına tescilli olduğunu ve marka korumasında faydalanması gerektiğini, süzmenin bir peynir cinsi olmadığını, müvekkilinin farklı bir üretim teknolojisi ile elde ettiği peynir ürününe süzme adını koyduğunu, literatürde bu isimde bir peynirin müvekkilden önce mevcut olmadığını, müvekkilinin hak sahibi olduğu patentli ürünle elde edilen peynir ürünlerine müvekkilinin verdiği ismin "SÜZME" olduğunu, süzme kelimesinin davanın kısmen reddine konu olan emtia sınıfları yönünden de tescilli olup, marka hukukun sağladığı korumadan yararlanması gerektiğini, halihazırda aynı mal ve hizmetler için tescilli olan SÜZME markasının davalı tarafından kullanılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı kurum tarafından bu ibarenin bir kez tescil edildikten sonra ... olduğu bu karar ile bağlı olduğunu belirterek kararın bozulmasını, davanın tüm mal ve hizmetler yönünden kabul edilmesini istemiştir.

2. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 ... maddesinin (b) bendi uyarınca bir tescil engelinin mevcut olduğundan söz edilebilmesi için markaların benzer olması, kapsadıkları mal ve hizmetlerin benzer olması ve iltibas koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, taraf markaları karşılaştırıldığında ''Süzme'' ibaresinin markanın kapsadığı bir kısım ürünü belirten tamamlayıcı bir nitelik taşıdığından markada esas unsur olarak yer almadığını, markaya ayırt edicilik özelliğini katan ''Bahçıvan Süzme'' ibaresinin olduğunu, salt tamamlayıcı nitelikteki süzme ibaresinden yola çıkılarak tüketicilerin marka sahibi işletmeler arasında bağlantı kuracakları sonucuna ulaşmanın mümkün olmadığını, markaların benzer olmadığını, YİDK kararının yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararın iptali, markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesinin (b) bendi

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

15.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.