Esas No: 2022/4188
Karar No: 2024/196
Karar Tarihi: 11.01.2024

**11. Hukuk Dairesi         2022/4188 E.  ,  2024/196 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/998 Esas, 2022/279 Karar

DAVALILAR : 1.Budan Turizm Otomotiv Petrol Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili Avukat

...

2.... (TÜRKPATENT) vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ :

HÜKÜM : Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/245 E., 2019/450 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı şirket vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "ETÇİ ..." ibareli tescilli markası bulunduğunu, davalı şirketin "Budan Etci ..." ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazlarının Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından 29. ve 35. sınıf mal ve hizmetlerin çıkarıldığını, itirazlarının kısmen reddi kararına karşı yaptıkları itirazlarının da YİDK tarafından reddedildiğini, oysa başvuru kapsamında bırakılan mal ve hizmetlerin müvekkili markasının tescil kapsamında yer ... mallarla benzer olduğunu, müvekkilinin 2012 yılından beri sahibi olduğu lokantada "ETÇİ ..." markası altında et ve et ürünlerinin satışını gerçekleştirdiğini, bu nedenle lokanta işletmeciliği hizmetlerinin sınıflandırıldığı 43. sınıf hizmetlerde dava konusu ibareyi tescil ettirmeye lüzum görmediğini, müvekkilinin "ETÇİ ..." ibaresine belli ayırt edicilik ve tanınmışlık sağladığını, davalı şirketin kötü niyetli olduğunu iddia ederek YİDK'nın 25.05.2017 tarih, 2017-M-3787 sayılı kararının iptaline ve dava konusu başvurunun tescili hâlinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin markası ile davacının markası arasında iltibas olmadığını, müvekkili şirket markasının kendine özgü olduğunu belirtmek amacıyla markasının önüne BUDAN ibaresini ekleyerek ayrıca yazım yönüyle de bir benzerlik olmaması amacıyla ETCİ ... şeklinde yazarak tescilini talep ettiğini, müvekkili şirketin davaya konu lokanta hizmetini verdiği BUDAN ETCİ ... isimli işletmesinin Afyonkarahisar turizm bölgesinde bulunup yine müvekkiline ait Budan Termal Otel'in önü ve bitişiğinde yer aldığını, tüketici nezdinde ise Budan Termal Otel'e ait restaurant şeklinde bir algıya sahip olup bu yönüyle kurumsallaşmış ve tanınır hâle geldiğini, müvekkilinin BUDAN ETCİ ... markasını işletme ismi olarak kullandığını, davacının işletmesinin isminin ise ... Bahçesi olup lokantacılık hizmetleri açısından iltibasın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu mal ve hizmetler ile davacı markası kapsamındaki mal ve hizmetler kısmen benzerlik içermesine karşın taraf marka işaretleri arasında karıştırılmaya neden olacak düzeyde benzerlik olmadığı, taraf markaları arasında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 ... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında karıştırılma olasılığının bulunmadığı, dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu, dava konusu markanın hükümsüzlüğü koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince dava konusu markanın, ek unsur ile müvekkili markasından farklılaştığının kabul edilmesine karşın bahsedilen ek unsurun yalnızca "BUDAN" kelimesi olması ve geri kalan kısmında ise sadece C/Ç harfleri değiştirilerek müvekkili markasının aynen kullanılmış olmasının ortalama tüketici nezdinde her iki markanın da birbirine karıştırılmasına sebebiyet vereceğini, "BUDAN" ibaresinin dava konusu markayı müvekkili markasından farklılaştırmadığını, müvekkilinin işletmekte olduğu restoranında ETÇİBABA ismi ile tüketicilere 2012 yılından bu yana aralıksız olarak et ürünleri sunduğunu, bu hususun müvekkilinin 2012 yılında TÜRKPATENT'e yapmış olduğu başvuru talebi ve sonrasında 2013 yılındaki marka tescili ile de ... bulunduğunu, diğer taraftan İlk Derece Mahkemesince her ne kadar mal ve hizmet benzerliğinin düşük düzeyli olduğu kanaatine varılarak markalar arasında iltibas tehlikesi olmadığına karar verilmişse de, müvekkili markası kapsamında yer ... 29. sınıf mallar ile uyuşmazlık konusu 43. sınıf "yiyecek sağlanması hizmetleri"nin benzer olduğunu, dolayısıyla anılan hizmet sınıfı yönünden taraf markaları arasında iltibas tehlikesi bulunduğunu, ayrıca davalının müvekkilinin markasında yer ... logoyu da taklit ederek dava konusu markada kırmızı ... yazı fontu kullandığını, davalının kötü niyetli olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının itirazına mesnet markasının "ETÇİ ..." ibaresinden ve elinde tabak bulunan ... figüründen oluştuğu, davacının itirazına mesnet markasının asli unsurunu "ETÇİ ..." ibaresinin oluşturduğu, dava konusu başvuru da "Budan Etçi ..." ibareli olup başvuruda başkaca kelime ve şekil unsurunun yer almadığı, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet marka işaretleri arasında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunduğu, dava konusu başvuru kapsamında bırakılan ve uyuşmazlık konusu olan mal ve hizmetler 30, 32, 41 ve 43. sınıfta yer ... mal ve hizmetler olduğu, davacının itirazına mesnet 2013/102749 sayılı markasının da 29. sınıfta yer ... mallar ile 35. sınıfın 1-2-3-4 alt grubunda yer ... hizmetler ile bu sınıfın 5. alt grubunda 29. sınıf mallara özgü satış hizmetlerinde tescilli olduğu, Mahkemece görüşüne başvurulan ve aralarında gıda mühendisinin yer aldığı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda da belirtildiği üzere, dava konusu başvuru kapsamında 30. sınıfta yer ... "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler" ve "Dondurmalar, yenilebilir buzlar" malları ile davacının itirazına mesnet markası kapsamında 29. sınıfta yer ... "Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)" mallarının, başvuru kapsamında 30. sınıfta yer ... "Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar." malları ile davacının itirazına mesnet markası kapsamında 29. sınıfta yer ... "Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler. Yenilebilir bitkisel yağlar. bulyonlar." mallarının, dava konusu başvuru kapsamında 30. sınıfta yer ... “Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” malları ile davacının itirazına mesnet 29. sınıfta yer ... “Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin.” mallarının, aynı tüketiciye hitap etmesi, aynı dağıtım ve dolaşım kanallarına sahip bulunması, bir kısmında hammadde-mamül ilişkisi, yine bir kısmının da birbirini tamamlayıcı ve bütünleyici olması nedeniyle benzer olduğu gibi dava konusu başvuruda 43. sınıfta yer ... "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri", davacının itirazına mesnet markası kapsamında yer ... 29. sınıfta yer ... malların sağlanması hizmetini de kapsadığından başvuru kapsamında yer ... 43. sınıf "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" de davacının markası kapsamında yer ... 29. sınıf malların benzer kabul edildiği, ancak Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda dava konusu başvuru kapsamında 32. sınıfta yer ... "Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar Enerji içecekleri (alkolsüz)" malları ile davacının itirazına mesnet markası kapsamında yer ... 29. sınıf "Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil)" malları benzer kabul edilmişse de bahsi geçen mallar arasında hammadde-mamül ilişkisi bulunmadığı gibi bu malların birbirini bütünleyen ya da tamamlayan mallar da olmadığı, ayrıca nitelikleri itibariyle de birbirlerinin alternatifi de olmadığı, bu itibarla sayılan mallar arasında benzerlik bulunmadığının kabul edildiği, yine dava konusu başvuru kapsamında 41. sınıfta yer ... hizmetler ile 43. sınıfta yer ... "Geçici konaklama hizmetleri. ... bakımı (kreş) hizmetleri. Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri." davacının itirazına mesnet marka kapsamında yer almadığı gibi bu hizmetler ile davacının itirazına mesnet markası kapsmaında yer ... 29 ve 35. sınıfta yer ... mal ve hizmetler arasında benzerlik de bulunmadığından başvuru kspamında yer ... 41. sınıf hizmetler ve 43. sınıfta yer ... "Geçici konaklama hizmetleri. ... bakımı (kreş) hizmetleri. Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri." yönünden de emtia benzerliğine ilişkin şartın gerçekleşmediği, bilirkişi raporuna kısmen itibar edildiği, davacı tarafın hem dava dilekçesinde hem de başvuruya itiraz aşamasında iltibas iddiasının yanında dava konusu ibare üzerinde öncelik hakkı bulunduğunu ve dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürmesine rağmen İlk Derece Mahkemesince anılan hususlarda bir değerlendirme yapılmadığı, ancak davacının öncelik hakkının bulunduğunu ileri sürdüğü restaurant işletmeciliği 43. sınıfta yer ... "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" kapsamında olup yukarıda da açıklandığı üzere dava konusu başvuru kapsamında yer ... anılan hizmet sınıfı bakımından taraf markaları arasında iltibas koşullarının oluştuğu kabul edildiğinden davacının bu iddiasının incelenmesine gerek görülmediği, davacının kötü niyet iddiasının incelenmesince gelince, somut olayda davacı tarafın kötü niyet iddiasını benzer marka başvuru yapılmasına dayandırdığı, sırf benzer marka başvurusunda bulunmanın kötü niyet olarak kabul edilemeyeceği, bunun dışında davalı şirketin marka başvurusunu gerçekleştirirken kötü niyetli olarak hareket ettiğine dair de bir delilin bulunmadığı dikkate alındığında, davacı tarafın kötü niyet iddiasının yerinde görülmediği, açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT YİDK'nın 25.05.2017 tarih, 2017-M-3787 sayılı kararının başvuru kapsamında yer ... 30. sınıftaki "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler, Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Dondurmalar, yenilebilir buzlar" malları ve 43. sınıftaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" hizmetleri yönünden kısmen iptaline, davalı şirket adına tescilli 2015/74397 sayılı, "Budan Etçi ..." ibareli markanın, 30. sınıftaki "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler, Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Dondurmalar, yenilebilir buzlar" malları ve 43. sınıftaki "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" hizmetleri yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi aşamasında bilirkişi incelemesi yapılmadığını, dosyadaki teknik değerlendirmelere itibar edilmediğini, yapılacak keşif ile davacının faal bir işletmesinin olmadığı, müvekkili şirketin Afyonkarahisar İli'nde 5 yıldızlı termal otel işletme olarak BUDAN TERMAL olarak faaliye göstermekte olduğu ve otelin bitişiğinde bulunan lokanta hizmeti BUDAN ETÇİ ... şeklinde bilinirlik ve tanınırlık niteliğine sahip olduğu tespiti yapılabilecekken bu hususta eksik inceleme ve değerlendirme ile karar tesis edildiğini, iltibas söz konusu olmadığını, bu bağlamda istinaf incelemesi ile 30. ve 43. sınıftaki belirtilen hizmetler yönünden tescilin iptalinin kabul edilemez nitelikte olduğunu, müvekkili şirketin davaya konu lokanta hizmetini verdiği BUDAN ETÇİ ... isimli işletmesinin Afyonkarahisar turizm bölgesinde olup 5 yıldızlı yine müvekkiline ait Budan Termal Otel'in önü ve bitişiğinde bulunduğunu, tüketici nezdinde ise Budan Termal Otel'e ait resteurant şeklinde bir algıya sahip olup bu yönüyle kurumsallaştığını, tanınır hâle geldiğini, iltibas tehlikesi bulunmadığı gibi ortalama tüketici nezdinde markaların birbiriyle ilişkili olduğu yönünde bir kanaat oluşma ihtimali de bulunmadığını, davacının faaliyet alanı ile müvekkili şirketin faaliyet alanının birbirinden bağımsız olduğunu, davalı şirketin BUDAN ETCİ ... markasını işletme ismi olarak kullandığını, davacının işletmesinin isminin ise ... Bahçesi olup lokantacılık hizmetleri açısından bir iltibasın söz konusu olmadığını, davacının Etçi ... ismini 43. ve diğer sınıflarda tescil ettirmeye lüzum görmediği iddiasının da asılsız olduğunu, davacının 2016/71604 başvuru numaralı, 05.09.2016 başvuru tarihli, 43. sınıf için marka tescil başvurusunda bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, 43. sınıftaki hizmetler yönünden kısmen hükümsüzlük kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tescili olmayan hizmet sınıfı 30. ve 43. maddeler bakımından tescilin iptali kararının usule aykırı bulunduğunu, nispi bir benzerliğin salt markanın iptali sebebi olamayacağını, tescil edilmek istenen mal ve hizmetler ile markaların görsel özelliklerinin de dikkate alınması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesince kısmi benzerlikler belirtildikten sonra dosya içerisindeki diğer deliller değerlendirilmeden ayırt edici unsurlar incelenmeden, uygulamaya aykırı olarak verilen kısmen kabul kararının kabul edilemez nitelikte olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; markalar arasında düşük düzeyde benzerliğe karşın mal ve hizmetler açısından yüksek düzeyde bir benzerlik ilişkisi bulunmadığından tescil engeli bulunmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi kararında tescile engel olabilecek düzeyde bir ham madde mamul ve tamamlayıcılık bağlantısının ne şekilde kurulabileceği hususunda bir inceleme yapılmadığını, yüzeysel değerlendirme yapıldığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı şirket vekili ile davalı ... vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.