Esas No: 2022/147
Karar No: 2024/1929
Karar Tarihi: 22.02.2024

**5. Ceza Dairesi         2022/147 E.  ,  2024/1929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2012/84 Esas, 2016/118 Karar

SUÇ : Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet alma ve rüşvet verme, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme, bu örgüte üye olma, örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, icrai davranışla görevi kötüye kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması

EK TEBLİĞNAMEDEKİ DÜŞÜNCE : Temyiz talebinin reddi, bozma

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260/1. maddesine göre rüşvet alma suçundan katılan sıfatını alabilecek surette zarar görmüş olan Sağlık Bakanlığının kanun yoluna başvurma hakkının bulunması ve hükümlerin vekili tarafından 7417 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (7417 sayılı Kanun) yürürlük tarihi olan 05.07.2022 tarihinden önce temyiz edilmesi, usul hükümlerinin derhal uygulanacak olması karşısında, 7417 sayılı Kanun'un 40. maddesiyle değişik 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun (3628 sayılı Kanun) 18/2. madde hükmü uyarınca bu suç yönünden başvuru tarihinde müdahil sıfatını kazandığına, sanıklardan ..., ... (... ...) ve ... hakkında verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların, 5271 sayılı Kanun'nun 231/12. maddesi karşısında itiraza tabi olup, temyizi mümkün bulunmadığından, aynı Kanun'un 264. maddesi de gözetilerek müdafiilerinin temyiz taleplerinin itiraz mahiyetinde kabulü ile merciince değerlendirilip gerekli kararın verilmesi mümkün görüldüğünden dosyanın bu yönden incelenmeksizin mahalline İADESİNE, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 günlü, 2015/5-95, 2017/71 sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma ... vermeyeceği, bu nedenle sanıklara atılı suçlardan 5271 sayılı Kanun'un 237. maddesine göre rüşvet verme, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme, bu örgüte üye olma, örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme ile verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçlarından doğrudan zarar görmeyen ... Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığının davaya katılma haklarının olmadığı, mahkemece ... Başkanlığının usulsüz olarak bu suçlar yönünden de davaya katılmasına karar verilmesi hükümleri temyiz ... vermeyeceğinden vekillerinin bu suçlardan kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazları ile sanıklar ... ve ... müdafileri ile sanık ...'ın tayin olunan ceza miktarları itibarıyla yasal koşulları bulunmayan duruşmalı inceleme istemlerinin 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un (5320 sayılı Kanun) 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 317 ve 318. maddeleri uyarınca ayrı ayrı REDDİNE, incelemenin katılanlardan ... Başkanlığı vekilinin sanıklar hakkında kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet alma ve icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından verilen tüm beraat hükümlerine, Sağlık Bakanlığının aynı suçlardan verilen tüm hükümlere, sanık ... ve müdafii ile diğer sanıklar müdafiilerinin ise mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarıyla sınırlı ve duruşmasız olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

1-Sanıklardan ... (... ...) ve ... hakkında rüşvet alma suçundan verilen beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan yerinde görülmeyen katılanlar vekillerinin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2-Tüm sanıklar hakkında kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, nitelikli dolandırıcılık ve icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarından verilen mahkumiyet ve beraat hükümleri ile sanıklardan ... ve ... hakkında verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan verilen mahkumiyet hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, nitelikli dolandırıcılık ve icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçlarının zarar göreni olan Sağlık Bakanlığının kamu davasına katılma ... bulunduğu, bu sıfatının gereği olarak 5271 sayılı Kanun'un 233 ve 234. maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, usulen dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve Ceza Muhakemesi Kanunu'nun mağdur ... katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hükümler kurulması,

Anayasa'nın 141, 5271 sayılı Kanun'un 34, 230 ve 289/1-g maddeleri uyarınca mahkeme kararlarının sanığı, katılanı, Cumhuriyet savcısını ve herkesi tatmin edecek, Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde olması gerektiği nazara alınarak, Yargıtayın gerekçelerde tutarlılık denetimi yapması ve bu açılardan mantıksal ve hukuksal bütünlüğün sağlanması için kararın dayandığı tüm verilerin, bu veriler konusunda mahkemenin ulaştığı sonuçların, iddia, savunma ve tanık anlatımlarına ilişkin değerlendirmelerin açık olarak gerekçeye yansıtılması ilkelerine uyulması gerektiği, diğer yandan sanıkların her birinin sorumlu olduğu zarar miktarı yönünden bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu, raporların hüküm kurmaya yeterli olmadığı nazara alınarak; dosyanın kül halinde Sayıştay emekli denetçilerinden oluşacak yeni bir bilirkişi heyetine tevdi ile mevcut raporlar arasındaki çelişkileri gideren, her bir sanığın meydana gelen kurum zararından ne şekilde sorumlu olduğunu ve hangi belgelerin sahte olarak düzenlenmesine ne şekilde katıldığı hususunda bilirkişi raporu alınmak suretiyle sanıkların hukuki durumlarının ayrı ayrı takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde kararlar verilmesi,

Anayasa'nın 38/2. maddesi hükmü gereğince kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulguların delil olarak kabul edilemeyeceği, 5271 sayılı Kanun'un 217/2. maddesi uyarınca yüklenen suçun, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebileceği, 206/2-a maddesi gereğince ortaya konulması istenilen bir delil kanuna aykırı olarak elde edilmişse reddolunacağı, 230/1-b maddesi uyarınca mahkumiyet hükmünün gerekçesinde delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya içerisinde bulunan ve hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillerin ayrıca ve açıkça gösterilmesi gerektiği cihetle, bir kısım sanıklar hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan alınan tedbir kararları sonucu diğer suçlara ilişkin konuşmaların tespit edilmesi, 5271 sayılı Kanun'un 135. maddesinde, bu yolla elde edilen tesadüfi delillerin hukuki durumunun ise aynı Kanun'un 138/2. maddesinde düzenlenmesi, buna göre yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ve ancak 135. maddenin altıncı fıkrasında sayılan suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse bu delilin muhafaza altına alınacağı ve durumun Cumhuriyet savcılığına derhal bildirileceğinin belirtilmesi, “Tesadüfen elde edilen deliller” başlıklı 5271 sayılı Kanun'un 138. maddesi teknik araçlarla izlemeyi kapsamadığı gibi Kanun’da teknik araçlarla izlemeye ilişkin olarak 138. maddedeki düzenlemeye benzer bir hükme yer verilmediğinden, teknik araçlarla izleme sırasında tesadüfen elde edilen delillerin, ayrıca 5271 sayılı Kanun'un 135. maddesinin 8. fıkrasında sayılan katalog suçlar arasında sayılmayan kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ile icrai davranışla görevi kötüye kullanma suçları ile 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesiyle 135. maddeye eklenen, suç tarihlerinde katalog suçlar arasında yer almayan nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden söz konusu delillerin yasal delil olarak kabul edilemeyeceği nazara alınarak, hukuka aykırı nitelikteki bu deliller dışlanmak suretiyle sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayin edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kamu görevlisi olan sanıklar ... (... ...) ile ...'in görevleri sırasında sahte belge düzenlediklerinin iddia edilmesi karşısında, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca yetkili merciden soruşturma izni alındıktan sonra kamu davası açılması gerektiği, iddianamede bu sanıklar hakkında ... Kaymakamlığının 16.01.2012 tarihli ve 2012/01 sayılı Kararı ile soruşturma izni verildiği belirtildiği halde bu kararın dosya arasında bulunmadığı anlaşılmakla, söz konusu karar ve eklerinin temini ile kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçundan verilen ve kesinleşen bir soruşturma izni bulunup bulunmadığının belirlenmesi, bulunmadığının anlaşılması halinde bu hususun yargılama şartı olduğu gözetilerek, 5271 sayılı Kanun'un 223/8. maddesi uyarınca durma kararı verilerek, yetkili merciden soruşturma izni istenip, sonucuna göre bu sanıklar ile fiillerine iştirak ettikleri iddia olunan diğer sanıkların hukuki durumunun buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde uygulama yapılması,

Eczacı kalfası ve doktor sekreteri olan sanıkların konumları ile şahsi ve sosyal durumları nazara alınmak suretiyle diğer sanıkların eylemlerine ne şekilde iştirak ettikleri denetime olanak verecek biçimde karar yerinde gösterilmeden kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından mahkumiyetlerine karar verilmesi,

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 257/1. maddesinde düzenlenen suç tali, genel ve tamamlayıcı bir hüküm olup, kamu görevlisinin görev gereklerine aykırı davranışının başka bir suçu oluşturmaması durumunda uygulanabileceği, bu suç ile ilgili olarak sadece iddianamenin 203. sayfasında "Şüpheli doktorların görevlerinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle yukarıda anlatılan eylemleri işleyerek kişilerin mağduriyetine ve kamu zararına neden oldukları ve bu şekilde atılı eylemlerinin gerçekleştiği tespit edilmiştir" ibaresine yer verilmiş olup önceki bölümlerde aynı fiiller yönünden diğer suçlara ilişkin isnatlarda bulunulmuş olması karşısında, bu suç yönünden usulüne uygun kamu davası açılmadığı halde beraat hükümleri kurulmak suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 225/1. maddesine muhalefet edilmesi,

Kabule göre de;

5237 sayılı Kanun'un 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olan aynı Kanun'un 204/2. madde ve fıkrasında düzenlenen kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği suçuna iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri dikkate alındığında; kamu görevlisi olmadıkları, taşeron şirket çalışanı oldukları iddia olunan sanıklar ... ve ... (...)'nın detaylı görev belgelerinin temini ile suç tarihleri itibarıyla kamu görevlisi olup olmadıkları, ... Ortadoğu Özel Rehabilitasyon merkezi çalışanı olduğu belirtilen ...'ın da 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında görevli olup olmadığı araştırılmak suretiyle bu suçun faili mi yoksa iştirak edeni olarak mı cezalandırılmaları gerektiği açıklığa kavuşturulmadan fail olarak cezalandırılmalarına hükmolunması,

5237 sayılı Kanun'un, suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan şekli ile; 158/1. madde ve fıkrasının (e), (f) ve (j) bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde, suçtan elde edilen haksız menfaat miktarı belli olduğu takdirde tespit olunacak ... gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden artırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı ile bir gün karşılığı aynı Kanun'un 52. maddesi uyarınca 20-100 Türk Lirası arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezasının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde uygulama yapılması,

Sanıklardan ... ve ... hakkında verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan kurulan hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği halde nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükümler yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılması koşullarının ne şekilde gerçekleşmediği karar yerinde tartışılıp değerlendirilmeden "yasal nedenlerle..." şeklindeki soyut gerekçeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına hükmedilmesi,

Sanıklardan ... ve ... hakkında verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan kurulan hükümlerde 5237 sayılı Kanun'un 62. maddesi uyarınca takdiri indirim yapılması sırasında hesap hatası sonucu, sonuç cezaların ''1 yıl 14 ay 7 gün'' yerine ''26 ay 7 gün'' olarak belirlenmesi,

Sanık ... Demirel hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükümde, yasal nedenlerle 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği halde bir alt bentte bu kez aynı madde uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmek suretiyle karışıklığa yol açılması,

28.06.2014 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 81. maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanun'un 106/3. maddesindeki düzenlemeye aykırı olarak infaz yetkisini kısıtlayacak şekilde ödenmeyen adli para cezalarının hapse çevrileceğinin ihtarına karar verilmesi,

Yüklenen suçları 5237 sayılı Kanun'un 53/1-a madde-fıkra-bendindeki hak ve yetkileri kötüye kullanmak suretiyle işlediği kabul edilen sanıklar ... (... ...) ve ... hakkında aynı Kanun'un 53/5. maddesinin uygulanması sırasında, bu bentteki hak ve yetkilerin tamamını kullanmaktan yasaklanmalarına karar verilmesi yerine, sadece memuriyet hak ve yetkisinin kullanılmasından yasaklanmalarına karar verilerek sınırlı uygulama yapılması,

Kamu görevlisi olmayan sanık ... hakkında 5237 sayılı Kanun'un 53/5. maddesi uyarınca hak yoksunluğuna hükmedilemeyeceğinin nazara alınmaması,

Özel eğitim öğretmeni ve aynı zamanda ... Rehabilitasyon merkezinin fiili sahibi olduğu iddia olunan sanık ...'in, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında görevli olup olmadığı açıklığa kavuşturulmadan, hakkında 5237 sayılı Kanun'un 53/5. maddesi uyarınca hak yoksunluğu uygulanması,

Sanık ... hakkında verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçundan kurulan hükümde 5237 sayılı Kanun'un 53/1. maddesi uyarınca hak yoksunluğu uygulanmasına ilişkin bende iki kez yer verilerek karışıklığa neden olunması,

Hükmün esasını oluşturan kısa kararda sanıklardan tahsili gereken yargılama gideri miktarının ve ayrıntılı dökümünün gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 324/2. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı, sanık ... ve müdafiin, diğer sanıklar müdafiilerinin, katılanlar ... Başkanlığı ile ... vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilerek 1412 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA 22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.