Esas No: 2024/8090
Karar No: 2024/7889
Karar Tarihi: 09.07.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/8090 E.  ,  2024/7889 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/233 E., 2024/42 K.

KARAR : Kısmen Kabul, Kısmen Ret

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince Dairemizce verilen bozma kararına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılardan ... Hafriyat İnş Taah Nak. Tic. Ve San Ltd Şti vekilleri tarafından temyiz edildiği, davacı vekili temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasını talep etmiş ise de, duruşma isteminden feragat etmesi nedeniyle duruşma isteminin reddine karar verilerek; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 12.09.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğradığını beyanla, belirsiz alacak davası niteliğinde şimdilik kaydıyla 1.000 TL maddi tazminat ve manevi tazminat olarak 30.000 TL’nin kaza tarihinden itibaren

faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı vekili talep artırım dilekçesiyle sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi tazminat istemini 360.813,48 TL’ye, bakıcı gideri olarak istemini 810.117,67 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili mahkememize ibraz etmiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin dava dilekçesinde sunduğu aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, dava konusu kaza sonucunda davacının şikayetçi olması üzerine, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/112994 numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, ancak hem müvekkilinin hem de davacının uzlaşma isteği doğrultusunda, aralarında uzlaşma sağlandığını, müvekkilinin hakkında açılan soruşturma dosyasında iyi niyetli davrandığını ve davacının mağduriyetini biran önce karşılamak gailesi ile uzlaşma yoluna gittiğini, yapılan uzlaşma protokolüne istinaden, 16.09.2013 tarihinde 2.000.00 TL, yine uzlaşma protokolüne istinaden 01.11.2013 tarihinde davacının askerlik borçlanması olarak 5.883,34 TL’yi SGK’ya, iş kazasından dolayı protez ve hastane masrafı olan 1.500,00 TL’yi ...’ın kardeşi ... Yıldırım’a elden ödediğini, ayrıca müvekkilinin tekerlekli sandalye alımı için, 15.01.2014 tarihinde 650,00 TL ödemiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Hafriyat İnş Taahhüt Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili duruşmadaki beyanında, açılan davayı kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Diğer davalı ... Müh. İnş. Tur. Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. adına usulüne uygun davetiye tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya gelmediği, herhangi bir beyanda bulunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2020 tarihli ve 2018/191 Esas, 2020/189 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile; 24.000,00 TL manevi, 360.813,48 TL maddi zarar ile davacının bakım gideri olarak bilirkişi raporu ile tespit edilen alacağının davacının bakiye ömür süresinde aile içi destekten yararlanacağı gözetilerek 1/3 hakkaniyet indirimi yapılmak sureti ile tutarın 540.078,45 TL olarak tespiti ile 540.078,45 TL bakım gideri alacağının olay tarihi olan 12.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine fazla talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılardan ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.06.2021 tarihli ve 2021/173 E-2021/1104 K

sayılı kararıyla; dosya kapsamı, dosyadaki yazı, bilgi ve belgeler, kanuni gerektirici sebepler, toplanan deliller ile davacının uzlaşma tarihinde maluliyet oranının belli olmayışı, uzlaşmada belirtilen 1800 işgünü ve SGK gün sayısını dolduruncaya kadar davacının işyerinde özürlü kadrosunda çalışma ve sonunda malulen emekli olma koşulunun gerçekleşmesinin mümkün bulunmaması karşısında uzlaşmanın nazara alınamayacağına yönelik İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik itirazların yerinde olmadığı, İlk Derece Mahkemesince aldırılan raporlar içeriği ve dosya kapsamı ile gerek Kurumun meslekte kazanma gücüne ilişkin raporunda, gerek aldırılan Yüksek Sağlık Kurulu raporunda, gerekse aldırılan Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporunda meslekte kazanma gücü, maluliyeti %100 oranında tespit edilmekle, raporların birbirini teyit etmesi ile de davalı tarafın maluliyete yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, yine dosyada mevcut SGK teftiş raporu, Mahkemece aldırılan bilirkişi ve heyet raporları içeriği, İş Sağlığı ve Güvenliğe yönelik hükümler, dosya kapsamı, raporların birbirini teyit etmesi ile %80 işveren, %20 işçi kusuruna yönelik tespite ilişkin itirazların da yerinde olmadığı, delil durumu, denetime açık rapor ile hesaplamalara ilişkin itirazların yerinde görülmediği, dosya kapsamı ile yapılan hakkaniyet indirimine yönelik itirazların da yerinde olmadığı, yine maluliyet durumu, olay tarihi, paranın satın alma gücü, dava dilekçesinde talep edilen miktar, kusur durumu, delil durumu ile İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan manevi tazminata bu kapsamda AAÜT hükümleri ile hükmolunan vekalet ücretine yönelik itirazların da yerinde olmadığı anlaşılmakla İlk Derece Mahkemesi kararına karşı tüm istinaf itirazlarının esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.03.2022 tarih ve 2021/8739 E- 2022/2727 K sayılı ilamıyla bakıcı giderinin tespiti açısından kararın davacı tarafça temyiz edilmemiş olması nedeniyle davalı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek, hükme esas alınan 17.09.2019 tarihli hesap raporunda bilinen dönem sonu olarak esas alınan 31.12.2019 tarihini gözeterek bu tarihten sonra yürürlüğe giren asgari ücretleri rapora yansıtmamak, bilinen bu dönem boyunca bilinen asgari ücretlerin brüt tutarı üzerinden hesap yapmak, bilinen dönem sonundan itibaren ise progresif rant sistemiyle %5 artırım ve %5 iskontolama suretiyle bilinmeyen dönemde davacının hak edeceği bakıcı giderini tespit etmek, öte yandan tespit edilen bu tutardan davacının %20 oranındaki kusuru gözetilerek indirim yapmak, devamla davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak çerçevesinde bakıcı giderinden 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapmak, sonuç olarak hesap edilecek bakıcı gideri miktarına göre iş bu temyize konu kararın davacı tarafça temyiz edilmemiş olması nedeniyle davalı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı gözeterek, hesap edilecek miktar iş bu kararda bakıcı gideri olarak hüküm altına alınan 540.078,45 TL’den az ise o miktara, yüksek ise şimdiki gibi hüküm altına alınan 540.078,45 TL’ye hükmederek sonucuna göre usuli kazanılmış hakları gözeterek bir karar verilmesi yönünden ilk derece mahkemesi bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2022 tarih ve 2022/184 E., 2022/302 K sayılı ilamı ile; davanın kısmen kabulü ile 24.000,00 TL manevi, 360.813,48 TL maddi zarar ile davacının bakım gideri olarak bilirkişi raporu ile tespit edilen alacağının davacının bakiye ömür süresinde aile içi destekten yararlanacağı gözetilerek 1/3 hakkaniyet indirimi yapılmak sureti ile tutarın 526.596,75 TL olarak tespiti ile 526.596,75 TL bakım gideri alacağının olay tarihi olan 12.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine Fazla talebin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davacı ve davalılardan ... Hafriyat İnş. Taahhüt Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. Vekilleri tarafından temyiz isteminde bunulmuştur.

2.Dairemizin 09.05.2023 tarih ve 2023/1568 E- 2023/5081 K sayılı ilamıyla; Davacı vekilinin, davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden kısmen reddolan bakıcı giderine yönelik temyiz itirazları ile Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine, davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin diğer hükümlere yönelik temyiz itirazları yönünden ise; Somut olayda davalılardan ... ve ... Müh. İnş. Tur. Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin önceki kararı temyiz etmemiş olmaları nedeniyle bozma kararından önce hükmedilen bakıcı gideri olan 540.078,45 TL yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın bozma kararından sonra kurulan hükümde gözetilmemesinin hatalı olduğu öte yandan bozma kararında işaret edildiği şekilde bilirkişiden alınan hesap raporunda brüt asgari ücretten hesap yapılması, (bilinen) işlemiş devre sonu olarak 31.12.2019 tarihinin esas alınması ve davacı kusuru oranında bakıcı giderinden indirim yapılması yerinde ise de, 31.12.2019 tarihinden sonrası için yapılan bilinmeyen (işleyecek) devre hesabının bozma kararında işaret edildiği gibi progresif rant sistemiyle %5 artırım ve %5 iskontolama suretiyle yapılması gerekirken buna aykırı olarak %10 artırım ve %10 iskontolama suretiyle yapılmış olmasının da hatalı olduğu belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz sebepleri olarak özetle; bakıcı giderinden yapılan hakkaniyet indiriminin kanuna uygun olmadığını, işlemiş devre hesabının son karar tarihine çekilmesi asgari ücret değişiklikleri rapora yansıtılması gerektiğini müvekkilinin enflasyon karşısında uğradığı zararın da hükmedilmesi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz sebepleri olarak özetle; bakıcı giderinin dava dilekçesinde istenmeyip talep artırımla istenmesinin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğunu, davanın genişletilmesi yasağına tabi olduğunu, ıslah ile artırılan istemler için faize ıslah tarihinden hükmedilmesi gerektiğini, bakıcı gideri hesabında bozmaya aykırı olarak %5 artırım ve iskontolama yerine %10 artırım ve iskontolama uygulanmasının bozmaya aykırı olduğunu, bakıcı giderinden reddolan kısımdan nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücret takdirinin hatalı olduğunu, manevi tazminat bozma kapsamı dışında kalıp kesinleştiğini ve Kemalpaşa İcra Müdürlüğüne depo edilen nakit teminattan 20.05.2022 tarihinde ödeme yapıldığından bu hususla ilgili karar verilip vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, Ceza Dosyasında uzlaştırma raporunun CMK 253/19 gereği dikkate alınarak davadan feragat edilmiş sayılarak davanın reddi gerektiğini, davacı ile yapılan ibranamenin değerlendirilmediğini, uzlaştırmanın malulen emekliliğe ait istihdam şartının fiili ve hukuki imkansızlık nedeniyle yerine gedilmediğini, TBK'nun 112 ve 136 ıncı maddesi gereğince sorumluluğun belirlenmesi borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebepten dolayı imkânsızlaştığından müvekkiline kusur verilemeyeceğini, davacının askerlik borçlanması dahil 1.262 gün SGK’ya sigorta pirimi olduğunu 1.800 prim gününden 538 gün eksiği olduğundan TBK 112 inci maddesi kapsamında oranlama yapılarak kusur belirlenmesi, bu şekilde 538 prim gününe ilişkin sigorta pirimi ödenmek suretiyle sorumluluğunun sona erdirilmesini 31.10.2013 tarihli ibranamenin değerlendirilmediğini, tazminatın hatalı tespit edildiğini, sürekli iş göremezliğin Adli Tıp Genel Kurulundan tespiti gerektiğini, Cumhuriyet Savcılığı dosyasında alınan kusur raporunda davacının asli kusurlu kabul edildiğini, bu dosyada bilirkişilerin soyut kanaat bildridiğini, tanıkların kendilerine emniyet kemeri verildiğine dair kabulünün dikkate alınmadığını, davalılara müştereken % 80 kusur verilmesinin hatalı olduğunu, SGK'dan bağlanan gelirin ilk peşin değerinin 50 artırımlı olarak tenzil edilmemesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalını maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı kanunun 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49,50,51,52,53,54,55 ve 56 ncı maddeleridir. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanunun maddeleridir.

3. Değerlendirme

a) Davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 inci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ıncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Öte yandan Bölge Adliye Mahkemelerinin istinaf başvuruları hakkında 353/1-b/1.maddesi kapsamında vermiş olduğu başvuruların esastan reddine ilişkin kararların temyiz incelemesi üzerine Yargıtay incelemesinde ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması durumunda İlk Derece Mahkemesince bozma üzerine verilecek kararlar ile 6100 sayılı HMK'da ayrı bir kesinlik sınırı öngörülmemiş olmakla bu kararlar hakkında da temyiz incelemesinde uygulanması gereken kesinlik sınırının aynı kanunun 362/2 nci maddesinde belirlenen temyiz kesinlik sınırı olması gerektiği açıktır.

4. Bu açıklamalar doğrultusunda İlk Derece Mahkemesinin bozma üzerine verdiği, 28.02.2024 karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırının 378.290 TL olup davacı lehine hüküm altına alınan 24.000 TL tutarındaki manevi tazminatın anılan kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazının miktardan reddine karar verilmiştir.

b) Davacı ve davalı vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde

1.Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarıyla uyulan bozma kararı kapsamında taraflar lehine usuli kazanılmış hak teşkil eden yönlerin yeniden incelenerek bozma sebebi yapılamayacak olmasına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle hükme esas alınan kusur raporunda kusur oran ve aidiyetlerinin, sürekli iş göremezlik oranının ve hesap raporundaki tespitlerin dosya kapsamı ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, taraf vekillerinin temyiz itirazı olarak ileri sürdüğü sebeplerin istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu da dikkate alındığında davacı ve davalı vekilerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle maddi tazminat hükmünün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR:

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2. Davacı ve davalı ... Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik tüm temyiz itirazlarının reddiyle bu hüküme ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Peşin alınan temyiz karar harcının mahsubu ile bakiye karar ve ilam harcının ilgililerden tahsiline,

4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.