Esas No: 2019/6834
Karar No: 2020/694
Karar Tarihi: 10.02.2020

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2019/6834 E.  ,  2020/694 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

A) Davacının İstemi :

Davacının vasisi, engelli davacının babası ...'in 16/07/2010 tarihinde vefat ettiğini, akabinde annesi ... 'in 28/04/2012 tarihinde hayatını kaybettiğini, babasından dolayı kısıtlı davacıya maaş bağlanması için tahsis talebinde bulunmak gerektiğini, Prof. Dr. ... ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği maluliyet raporunda %70 ... gücü kaybının tespit edildiğini, SGK'ya yapılan tahsis başvurusunun reddedildiğini, bilahere Prof. Dr. ... ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Özürlü ... Kurulundan alınan rapor ile yeniden Kuruma başvurulduğunu ve fakat yine talebin reddedildiğini ileri sürerek, davacı ...'in maluliyet oranın mahkemece tespit edilmesini talep etmiştir.

B) Davalının Cevabı :

Davalı Kurum vekili, kurum tarafından yapılan tespitlerin 506 sayılı Yasa uyarınca Sosyal Sigortalar ... İşlemleri Tüzüğüne uygun olduğunu, açılan davanın reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) İlk Derece Mahkemesinin Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemenin 21/03/2019 tarihli kararında, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan alınan raporda davacının 14.01.2012 tarih ve 28173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek ... Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre kişinin engellilik oranının Balthazard formülüne göre %79 olarak belirlendiği gerekçesiyle davanın Kabulüne, davacının %79 oranında çalışma gücünü kaybettiğinin tespitine karar verilmiştir.

D) Bölge Adliye Mahkemesinin Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi raporunda belirtildiği üzere ... Prof. ... Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 02/08/2012 tarih 4297 sayılı ... kurulu raporunda davacının çalışma gücü kayıp oranının %70, 20/08/2013 tarihli raporunda %70, 22/11/2015 tarihli raporunda %80 olarak belirlendiği, en son Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporunda ise çalışma gücü kayıp oranının %79 olarak tespit edildiği; davacı ile ilgili düzenlenen tüm ... kurulu raporundaki malüliyet oranının %60’ın altına düşmediği, davanın 5510 sayılı Yasa'nın 34/1-b-2 maddesi kapsamında kaldığının tespitine yönelik olması karşısında, dava sonucuna etkili giderilmesi gerekli bir çelişki olmadığı, istinaf kanun yoluna başvuranın sıfatı istinafın kapsam ve nedenlerine göre davalı kurum vekilinin "avukatlık ücretine yönelik" itirazı dışındaki sair istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı değerlendirilerek, davacının vekille temsil edilmediği dosya içerisindeki bilgi ve belgelerle duruşma zabıtlarının incelenmesinden anlaşıldığından davacı yararına avukatlık ücretine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, davalı Kurum vekilinin bu yöne ilişkin istinafının kabulüne, HMK'nun 353/1-b/2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... aleyhine vekalet ücreti verilmek suretiyle yapılan yanlışlık düzeltilmek suretiyle aynı hükmün kurulmasına ve davanın kabülune, davacının %79 oranında çalışma gücünü kaybettiğinin Tespitine karar verilmiştir.

E) Temyiz Talepleri :

Davalı Kurum vekili, 5510 sayılı Yasa’nın 32. 34. ve 25. maddeleri kapsamında davacı talebinin Kurum tarafından reddedildiğini, karara esas teşkil eden Adli Tıp raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, raporlar arası çelişki olması halinde Adli Tıp Genel Kurulu'ndan rapor alınması gerektiğini, kararın usul ve yasaya olduğunu, dava açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, aksine lehe vekalet ücreti ve yargılama gideri verilmesi gerektiğini savunmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

0l/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 25. maddesinde, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya ... kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60'ını kaybettiği Kurum ... Kurulunca tespit edilen sigortalının malul sayılacağı, ancak sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün %60'ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilen sigortalının bu hastalık veya özrü sebebiyle malullük aylığından yararlanamayacağı düzenlenmiştir.

Bu yönüyle davanın Yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesidir. Anılan maddeye göre, "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici ... göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile ... kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek ... kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili ... hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan ... kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen ... hizmet sunucusuna iade ederek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir. Usûlüne uygun ... kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, (Ek ibare: 17/04/2008-5754 S.K./66. mad) vazife malûllük derecesini ... kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş ... kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek ... Kurulunca karara bağlanır."

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, ... Bakanlığı ile Kurumun birlikte çıkaracağı yönetmelikle düzenlenir." Bu yasal düzenleme gereğince düzenlenen Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 55. maddesine göre sigortalının malullük durumunun Kurumca yetkilendirilen ... sunucularının ... kurulunca usulüne uygun düzenlenecek raporların Kurum ... Kurulunca incelenmesi sonucu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre tespit edileceği, anılan yönetmeliğin 5. maddesinde sigortalı ve hak sahiplerinin çalışma gücü oranlarının a) ... Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri, b) Devlet Üniversitesi, c) Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı asker hastaneleri, ç) sigortalıların ikamet ettikleri illerde (a), (b), (c) bentlerinde belirtilen hastanelerin bulunmaması durumunda ... Bakanlığı tam teşekküllü hastanelerin yetkili olduğu, bildirilmiş, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 56. maddesinde ise Kurum ... Kurulunca verilen karara karşı yapılan itirazların Yüksek ... Kurulunca inceleneceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel ... Sigortası Kanunu' nun 58'inci ve 95’inci maddesinde malûl sayılmayı gerektirecek hastalık veya arızanın bulunup bulunmadığının tespitinde izlenecek yol açıklanmıştır. Buna göre kurum ... tesislerince düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı Sosyal Sigorta Yüksek ... Kurulundan rapor alınmalı, söz konusu kurul raporlarının Kurumu bağlayacağı, ancak, diğer ilgilileri bağlamayacağı dikkate alınarak, itiraz halinde, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesinden alınacak rapora göre karar verilmeli; Yüksek ... Kurulu Raporu ile Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi raporu arasında çelişki bulunması halinde ise Adli Tıp Kanunu'nun 15. maddesi gereği Adli Tıp Üst Kurullarınca giderilmesi gereklidir. Çelişkinin Yüksek ... Kurulu ile Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalından alınan ... kurulu arasında çıkması halinde de, amacın uyuşmazlığı en geniş katılımlı bir kurul kararı ile sona erdirmek, yeni çelişkilerin ortaya çıkıp uyuşmazlığı çözümsüzlüğe itmeyi engellemek olduğu dikkate alındığında, ilgili Adli Tıp Üst Kuruluna başvurulmalı ve alınacak raporla uyuşmazlık sona erdirilmelidir.

Sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 01.10.2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 11/10/2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 01/09/2013 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 03.08.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Kural olarak Yüksek ... Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek ... Kurulu Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu giderek Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 28.06.1976 günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.

Somut olayda, Sosyal Güvenlik Kurulu’nun 04/10/2013 tarihli Maluliyet Raporunda davacıdaki meslekte kazanma güç kayıp oranının en az %60 olmadığı yönünde tespitin yapıldığı; ... Prof. ... Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 02/08/2012 tarihli ... kurulu raporunda davacıdaki çalışma gücü kayıp oranının %70, 20/08/2013 tarihli raporunda %70, 22/11/2015 tarihli raporunda ise %80 olarak belirlendiği; yargılama aşamasında alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporunda ise çalışma gücü kayıp oranının %79 olarak tespit edildiği; Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, malüliyet oranının %60’ın altına düşmediği değerlendirmesi ile davanın kabulüne karar verildiği; Sosyal Sigortalar Yüksek ... Kurumu raporunun dosyada bulunmadığı ve yargılama aşamasında değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmakla, yukarıdaki mevzuat ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı doğrultusunda Sosyal Sigortalar Yüksek ... Kurulundan rapor alınması, Yüksek ... Kurul raporu ile Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurul raporu arasında çelişki bulunması halinde bu çelişkinin giderilmesi amaccıyla Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulundan rapor alınarak alınacak bu rapora göre karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesinin hükmü bozulmalıdır.

G) Sonuç :

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, 10/02/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.