Esas No: 2023/4259
Karar No: 2024/2844
Karar Tarihi: 18.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/4259 E.  ,  2024/2844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/50 E., 2022/1012 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılardan ... ve ... İnş.Özel Eğ.Sağ.Reh.San.Tic.Ltd.Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ...'nin 01.05.2015 tarihinde inşaatta sıva işi yapmakta iken düşerek hayatını kaybettiğini belirterek, eş ... için 2.000,00 TL, çocuklar ..., ..., ...'in her biri için 50,00'şer TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, eş ... için 200,000,00 TL çoçuklar ..., ..., ...'in her biri için 100,000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 30.10.2022 tarihli dilekçe ile ... için destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talebini 357.626,73 TL, ... için 44.568,29 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; görev itirazında bulunduklarını, ... ...'nin bahse konu inşaattaki sıva işini kendi adına ve hesabına yüklenici olarak aldığını, eser sözleşmesi olduğunu, meydana gelen olayın ise tamamen ... ...'nin kendi kusurundan kaynaklandığını, manevi tazminatın bir zenginleşme aracı olmadığı gibi kazaları özendirecek derecede yüksek ve davalıların ekonomik mahfına sebep olacak miktarda olamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalılar ... ve ... İnş. Özel Eğit. Sağlık Rehb. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; manevi tazminatın tarafların ekonomik durumu ve dosyanın içeriğine göre fahiş miktarda olduğunu, taraflar arasında bir eser sözleşmesinin mevcut olduğunu, kazada müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, ...'nin meydana gelen olayda asıl kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 06.04.2016 tarihli 2015/308 E., 2016/202 K. sayılı kararıyla; davacıların murisi ile davalılar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi niteliğinde olup İş Kanunu kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bahsedilerek Mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Karaman Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalılardan ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece; "Sosyal Güvenlik Kurumunun 13.11.2015 tarihli cevabi yazısından, iş kazası ile ilgili olarak hak sahiplerinin 15.05.2015 tarihli talep dilekçesine istinaden işlem başlatıldığı ve dosyanın teftiş aşamasında olduğu belirtildiğinden, Mahkemece yapılacak iş, Kurumun iş kazası tahkikatının sonucunu beklemek, olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde hak sahibi davacılara, Sosyal Güvenlik Kurumu ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açmaları için önel vermek, tespit davasını bu dava için bekletici sorun yaparak çıkacak sonuca göre bir karar vermek" gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kusur oranlarının belirtilmesi için alınan ilk kusur raporunda ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nin %80 oranında kusurlu olduğu, şantiye şefi davalı ...'ın kusurunun %5 oranında olduğu, kazalının %20 oranında kusurlu olduğu ve firma sahibi ...'ın kusurunun bulunmadığının belirtildiği, 16.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı şirketin kusurunun %80 oranında kazalı işçinin %20 oranında kusurlu olduğu, ... ve ...'ın kusurlu olmadığının belirtildiği, davalı ...'ın kusurunun bulunmaması sebebi olarak Asliye Ceza Mahkemesinde görülen davada bu sanık hakkında hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verilmesi ve bunun kesin bir mahkumiyet anlamı taşımaması nedenlerine yer verildiği, Mahkemece ilk bilirkişi heyet raporundaki değerlendirmelerin dosya kapsamına ve olaya daha uygun olduğu kanaatine varıldığı gerekçesi ile ilk kusur raporunun hükme esas alındığı, kusurlu bulunan ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti. ile ...'ın müştereken ve müteselsilen alacaktan sorumlu olduğu kanaatine varılarak bu kişilerden tahsiline ilişkin hüküm kurulduğu, davalı ...'ın kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından bu kişi yönünden açılan destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verildiği, Yasemin Deveci'nin kaza tarihinden önce evlendiği, ...'nin kaza tarihinde 26 yaşında olması nedeni ile destek kapsamında kalmadığı anlaşıldığından bu davacıların destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin taleplerinin reddine karar verildiği, SGK tarafından davacının yaşamış olduğu kazanın iş kazası olarak nitelendirilmesi, kazazede işçinin vefat etmiş olması davacıların murisin desteğinden yoksun kalmış olmaları ve kusurunun %20 oranında olması değerlendirildiğinde davacıların çektiği acı ve ızdırap nedeniyle manevi zarara uğradığı kabul edilerek manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,

"A) Destekten yoksun kalma tazminatı bakımından,

1-Davalı ... yönünden açılan destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine,

2-Davacı ... ve davacı ... tarafından davalılar aleyhine açılan destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin ayrı ayrı reddine,

3-Davacı ...'nin destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kabulü ile 357.626,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 01.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine,

4-Davacı ...'nin destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kabulü ile 44.574,60 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 01.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine,

5-Yargılama sırasında davalılar tarafından davacılara ödenen 50.000,00 TL geçici ödemenin hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatı miktarından mahsubuna,

B) Manevi tazminat bakımından;

1-Davalı ... yönünden açılan manevi tazminat talebinin reddine,

2-Davacı ...'nin uğradığı elem ve ıstırap sonucu doğan manevi zararı nedeniyle takdiren 200.00,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 01.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine,

3-Davacı ...'nin uğradığı elem ve ıstırap sonucu doğan manevi zararı nedeniyle takdiren 100.00,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 01.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine,

4-Davacı ...'in uğradığı elem ve ıstırap sonucu doğan manevi zararı nedeniyle takdiren 100.00,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 01.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

5-Davacı ...'nin uğradığı elem ve ıstırap sonucu doğan manevi zararı nedeniyle takdiren 100.00,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 01.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalı ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ... Deveci'ye verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ... ve ... İnş.Özel Eğ.Sağ.Reh.San.Tic.Ltd.Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili, Mahkemece takdir edilen manevi tazminatın fazla olduğunu, ölenin kusuru gözetilmeden tazminat talebinin tamamen kabul edilmesinin hatalı olduğunu, müteahhit ile ölen arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi olduğunu, kazanın ...'nin kusuru ile meydana geldiğini, 16.3.2022 tarihli bilirkişi raporunda kendisine kusur verilmediğini, maddi tazminatın yüksek hesaplandığını, zamanaşımının dikkate alınmadığını, diğer davalıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı ... ... Şti. vekili, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu, davacının kusuru yokmuş gibi tümden kabul edilmesinin hatalı olduğunu, iş kazasının meydana gelmesinde kendisine kusur yüklenemeyeceğini, vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 üncü maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 53, 55, 56 ve 332 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri

3. Değerlendirme

a) Davalılardan ... ve ... İnş.Özel Eğ.Sağ.Reh.San.Tic.Ltd.Şti. vekillerinin, davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat ile davacılardan ..., ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 427 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 432/4 üncü maddesi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3.Mahkemenin 15.11.2022 tarihli kararıyla davacı ... lehine 44.574,60 TL maddi tazminata, davacılardan ..., ..., ... lehine 100.000,00'er TL manevi tazminata hükmedildiği, hükmedilen bu tazminatların birbirlerinden ve diğer tazminat hükümlerinden bağımsız ayrı birer dava olarak karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalıların bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının kesinlikten reddine karar verilmiştir.

b) Davalılar ... ve ... İnş.Özel Eğ.Sağ.Reh.San.Tic.Ltd.Şti. vekillerinin (a) bendi haricindeki maddi ve manevi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı gözetilerek, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, anılan hükümlere yönelik davalılar ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin temyiz itirazlarının reddiyle bu hükümlerin onanmasına karar verilmiştir

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalılar ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin davacılardan ... lehine hükmedilen maddi tazminat ile davacılardan ..., ..., ... lehine hükmedilen manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,

2.Davalılar ... ve ... İnş. Özel Eğitim Sağlık Rehabilitasyon San. Tic. Ltd. Şti. vekillerinin 1 no.lu bentte belirtilen hükümler haricindeki maddi ve manevi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının temyiz kapsam ve nedenlerine göre reddiyle Mahkeme kararının ONANMASINA,

3. Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

4. Dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.