Esas No: 2022/3275
Karar No: 2023/5548
Karar Tarihi: 03.10.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/3275 E.  ,  2023/5548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/749 E., 2022/480 K.

DAVA TARİHİ : 18.04.2016

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/90 E., 2017/420 K.

Taraflar arasındaki 5846 sayılı Fikir Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında açılmış mali ve manevi hak ihlaline dayalı tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 03.10.2023 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat Serkan Demirpolat ile davalılar vekili vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalı ... arasında herhangi bir istihdam ilişkisi bulunmadığını, davalı tarafından davacılara kitap seti hazırlanması konusunda talepte bulunulduğunu, bunun neticesinde davalının davacılara sipariş ettiği kitaplara ilişkin olarak ... ... için her baskıda %2,5, ... için %2,5, ... için %1,5 oranında ödeme taahhüt ettiğini, bu taahhüt neticesinde OGS'nin hazırlandığını, ancak davacıların ilk baskıya ilişkin telif ödemelerinin yapılmadığı, takip eden baskılarda ise adlarının eserden çıkarıldığı, davaya konu bir diğer eser olan YGS setinin içeriğinin ise yine davacılar tarafından hazırlanan OGS setinin içeriğinden yararlanılarak oluşturulduğu ve bu sette de takip eden baskılarda davacıların adlarına yer verilmediği ve telif ödemesinde bulunulmadığını, davalı ...'nın, yayını gerçekleştiren dava dışı ... Yayıncılık ve diğer davalı ... Terapi Eğitim ve Danışmanlık Limited Şirketi ile bağı olduğunu belirterek muvafakate dayalı ilk baskısından alacaklı olunan telif ücreti ile sonraki izinsiz baskılara ilişkin tecavüzün refi ve telif hakkı ihlal edilen davacıların her biri için ayrı ayrı 5846 sayılı Kanun'un 68 ve 70 nci maddeleri gereği tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı ve husumet itirazında bulunmuş, davalının kitap yayınlarını gerçekleştiren "... ve ...”nın marka sahibi olduğunu, davaya konu kitap setlerinin adlarının da marka sahibi, üretilen eserlerin yazarı ve proje sahibi olduğunu kitapların, projelerin ve aynı zamanda kitap isimlerinin marka olarak sahibi ve yazarı olarak davalıya ait olduğunu, kitaplarda proje sahibi ve sorumlusu olduğunun ifade edildiğini, kitabın içeriği, dizaynı, bilimsel kalitesi, özgünlüğü, oluşturulması, kitap isimlerinin marka olarak sahibi ve yazarı olarak davalıya ait olduğunun belirtildiğini, baskıların gözleme dayanan terapilerle güncellenen sürekli değişen farklı kitaplar olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kabulü ile davaya konu OGS ve YGS kitap setlerine ilişkin davalıların vaki tecavüzünün refine, davacı yana telif alacağına ilişkin olarak ilk baskı telif ücreti olarak 32.175,00 TL'nin (12.375,00 TL'si ... ..., 12.375,00 TL'si ..., 7.425,00 TL'si ... için) ve sonraki baskılar için toplam 475.270,00 TL'nin (182.773,00 TL'si ... ..., 182.773,00 TL'si ... ve 109.724,00 TL'si ... için) Toplamı olan 507.445,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yürütülecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, davacıların manevi zararına yönelik olarak her bir davacı için 25.000,00'er TL'den toplam 75.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkillerine husumet düşmediğini, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, davaya konu eserlerin hazırlanması hususunda herhangi bir katkısı olmayan davacıların salt psikolog olmaları sebebiyle bu eserleri meydana getirebildiklerinin kabulünün hakkaniyete uygun olmadığını, hesaplamanın somut bir delile bağlanmadığını, telif hakkına ilişkin oranların bilirkişilerin sübjektif değerlendirmesi ile belirlendiğini, oranların ortak hak sahipliğinde nasıl farklı hesaplanabildiğin de anlaşılamadığını, ortak hak sahipliğinin kabulü halinde dahi müvekkili ... tarafından yapılan masrafların nazara alınması gerektiğini, dava konusu eserlere ait maddi hakların müvekkili ... tarafından diğer davalı müvekkiline devredildiğini, davacıların söz konusu eser üzerinde herhangi bir yasal hakkı bulunmadığını, ancak davacıların, müvekkilinin akademik çalışmalarının neticesi olan, işbu dava konusu eserlerinin ilk basısından tamamen farklı bir şekilde oluşturularak, diğer davalı yayınevi tarafından basılarak piyasa arz edilen ürünler üzerinden de hak talebinde bulunduklarını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu çalışmaların, "ilim ve edebiyat eseri" oldukları, davacıların birlikte sahip oldukları dava konusu eserlerinin içeriğinde kısmi değişiklikler yapılarak davalı ...'nın isminin verildiği, eserlerin bu haliyle diğer davalı tarafından çoğaltılarak umuma arz edildiği, davalıların, davacı tarafların Kanun'dan kaynaklanan "Umuma arz yetkisi", "Adın belirtilmesi yetkisi" ve "Eserde değişiklik yapılmasını men yetkisi" ne ilişkin manevi haklarının ihlal edildiği, adı geçen davacı ve davalı yazarların birlikte eser sahibi sıfatı ile anılan eserler üzerinde manevi ve mali haklara sahip oldukları, davacıların telif bedeli taleplerinin haklı olduğu, ilk derece mahkemesince açıklanan ve benimsenen sebeplerle dosya içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmişitr.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 5846 Sayılı Kanun kapsamında açılmış mali ve manevi hak ihlaline dayalı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu 68 ve 70 nci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.