Esas No: 2013/5304
Karar No: 2013/9309
Karar Tarihi: 28.05.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/5304 E.  ,  2013/9309 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Alacak

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı ve davalılardan ... Petrol A.Ş. tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalılar vekilleri Av. ... ile Av. ... ve davacı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kiralanana yapılan zorunlu ve faydalı masraf bedellerinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... vekilinin tüm, davacı ... Petrol AŞ vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Davacının bu bent kapsamında kalan temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Petrolcülük A.Ş tarafından davalı ... Petrolcülük AŞ’ne kiralanan davaya konu tesisin 19.01.1998 tarihinde akdedilen alt kira sözleşmesi ile müvekkiline kiraya verildiğini, kira sözleşmesinin ardından tesise büyük çaplı yatırımlar yaptıklarını, sonraki süreçte malik ... Petrolcülük AŞ ile kiraya veren ... Petrolcülük AŞ nin birleşerek ... adını aldığını, taşınmazın 03.11.2006 tarihinde davalı ... AŞ’ne satıldığını, yeni malik ile yapılan görüşmelerde, tesise yapılan ilave yatırımların bedelinin ödeneceğinin kabul edilerek bu kapsamda 28.12.2006 tarihli protokolün imzalandığını, protokol çerçevesinde tesisin, ilave yatırımlar ile birlikte yeni malik ... AŞ’ne teslim edildiğini ancak protokol kapsamında ödenmesi gereken teçhizat ve ekipman bedellerinin ödenmediğini belirterek 924.294,50 Usd nin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı ... cevabında; taşınmazın mülkiyetinin kendilerinde olmadığını, taşınmazı 31.12.1999 tarihinde ... Petrol AŞ’ne sattıklarını, satış tarihinden taşınmazın diğer davalı ... AŞ’ne satışına kadar geçen süreçte kira bedellerinin davacı taafından ... Petrol AŞ’ne ödendiğini bu sebeple husumetin kendilerine değil ... Petrole tevcih edilmesi gerektiğini, davacının taleplerinin sözleşmenin ekindeki yatırımlar listesine uygun olmadığını, sözleşmenin 15/c maddesi uyarınca yatırım bedellerinin istenemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... AŞ cevabında ise; kiralananı üzerindeki menkul gayrimenkul bütün ekleriyle birlikte dava dışı ... Petrol AŞ’den 03.11.2006 tarihinde satın aldığını, taşınmazın iyi niyetli maliki olduklarını, eski malik tarafından kiracıya ait olduğu bildirilen iki adet katık tankı ve iki adet katık pompası dışında kendilerine her hangi bir bilgi verilmediğini, davacının 28.12.2006 tarihli protokole ilişkin iddialarının doğru olmadığını, tesisteki demirbaşların

bedelinin davacıya ödeneceğine ilişkin taahhütte bulunmadıklarını, keza kira sözleşmesinin hiçbir yerinde davacının tesisi tahliye ederken yaptığı ilaveleri söküp götürebileceği veya bedelini isteyebileceğine ilişkin hüküm bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Mahkemece bilirkişi raporu doğrultusunda davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulüne 113.650,50 TL nin tahsiline, davalı ... hakkındaki davanın ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 19.02.1998 tarihli ve 5 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık yoktur. Sözleşmeye konu tesis, kiracı ... Petrolcülük AŞ tarafından davacıya alt kiraya verilmiştir. Sonraki süreçte taşınmaz maliki ... Petrolcülük AŞ ile alt kiraya veren ... Petrolcülük AŞ birleşerek ... adını almış, kiralanan 31.12.1999 tarihinde dava dışı ... Petrol ve Rafineri AŞ’ne ve 03.11.2006 tarihinde de davalı ... AŞ’ne satılmıştır. ... Petrol ve Rafineri AŞ’nin satım tarihinden önce kiracı ile düzenlediği 16.06.2006 tarihli fesih protokolünde; kiralananın en geç 31.12.2006 tarihinde tahliye ve teslim edileceği kararlaştırılmıştır. Kararlaştırma doğrultusunda tesis kiracı tarafından yeni maliki ... AŞ’ne teslim edilmiştir. Davacı kiracı; kira ilişkisinin devamı süresince tesise büyük çaplı zorunlu ve faydalı yatırımlar yaptıklarını belirterek yatırım bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemektedir. Konuya ilişkin sağlıklı sonuca varılabilmesi için kira sözleşmesinin uyuşmazlıkla ilgili hükümlerinin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.

Sözleşmenin “ilave yatırımlar” başlıklı 8.maddesinde; tesise yönelik bir takım yatırımlar yapılması konusunda tarafların mutabık oldukları, sözleşme ekindeki listede belirtilen bu yatırımların bedelinin taraflarca yarı yarıya karşılanacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin 2.fıkrasında iyileştirme ve kapasite artırımına ilişkin kiracının yapacağı ilave yatırımların 100.000 USD’ı aşması durumunda önceden kiralayanın yazılı onayının alınması gerektiği kararlaştırılmıştır. “kiranın sona ermesi” başlıklı 15/C maddesinde ise kira akdinin fesih veya her hangi bir nedenle sona ermesi halinde BP’nin mecuru olağan aşınma ve yıpranma hariç sözleşmeye uygun olarak yapılan tadilat ve tevsilere tabi olarak sözleşme başlangıcında olduğu gibi aynı durumda iade edeceği, normal kullanım dışındaki hasar ve zararların BP tarafından giderileceği kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin 8.maddesinin birinci fıkrası, kiracının “yatırım planı” kapsamında gerçekleştireceği imalatlar hakkında olup bu fıkra hükmü uyarınca gerçekleştirilen yatırım bedellerinden kiraya veren olarak davalının sorumluluğu sözleşmede %50 olarak tespit edilmiştir. Bu kapsamda gerçekleştirilen yatırımların yarısının davalıdan istenebileceğinde tereddüt yoktur. Ancak mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; “yatırım planı” dışında kalan diğer bir çok zorunlu ve faydalı masraflara da yer verilmiştir. Sözleşmenin 8.maddesinin 2.fıkrası kapsamında gerçekleştirilen bu yatırımlar 1.fıkra hükmünden ayrık olarak genel hükümler dairesinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalı kiralayandan istenilmesi gerekir. Söz konusu yatırımların kira süresi sonunda davalı kiralayana bedelsiz terkine dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmamaktadır. O halde mahkemece sözleşmenin 8/2.maddesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımların aynı maddenin birinci fıkrasında belirtilen yatırımlardan ayrık düşünülerek, satış tarihi de nazara alınmak suretiyle genel hükümler dairesinde davalıdan tahsiline karar verilmesi zorunlu iken bilirkişi raporundaki gibi yarı bedeline hükmedilmesi doğru değildir.

Davalı ... Petrol AŞ hakkında verilen hükme gelince, somut olayın gelişimi itibariyle davalının 28.12.2006 tarihli protokol ile davacının talep ettiği yatırım bedelini ödemeyi taahhüt ettiği sonucuna varılamayacağına yönelik mahkeme gerekçesi ve varılan sonuç esas itibari ile doğrudur. Ne var ki davaya konu iki adet katık tankı ve iki adet katık pompası yönünden davalının kabulü bulunmakta olup söz konusu talepler yönünden davanın

kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın davalı ... yönünden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, Yargıtay duruşması için kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir olunan 990 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 28.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.