Esas No: 2015/7726
Karar No: 2016/6625
Karar Tarihi: 12.05.2016

**4. Hukuk Dairesi         2015/7726 E.  ,  2016/6625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 12/06/2014 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 31/12/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının tüm; davalının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin bir bölümü kabul edilmiş, karar, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz olunmuştur.

Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi (818 sayılı BK 49. maddesi) hükmüne göre kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olaya gelince, taraflar arasındaki olayın gelişim biçimi, olayın şekli, sarf edilen sözlerin söyleniş biçimi, olay tarihi ve yukarıda anılan ilkeler gözetildiğinde davacı yararına takdir olunan manevi tazminat tutarı fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, davacının tüm; davalının ise diğer temyiz itirazlarının (1) sayılı bentte gösterilen nedenlerle reddine ve davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/05/2016 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava; kişilik haklarına saldırı nedenine dayalı manevi tazminata ilişkindir.

Davanın konusunu; davalının .. esas sayılı dosyaya 04/03/2010 tarihli cevap dilekçesinde kullandığı “ ..” ifadeleri teşkil etmektedir.

“ .. ” ifadesinde yer alan .. tarafından söylenmiş, günümüzde de herkes tarafından kullanılmakta ve bilinmektedir. .. merdi, kendini överken hırsızlığını söyler. Başka bir deyişle harbi çingene marifetini anlatmak isterken hırsızlığından bahseder anlamındaki söz; bir marifetmiş gibi yaptığı ahlak dışı, övünülmeyecek şeyleri ballandırarak anlatan kişilere karşı söylenir.

“ .. ” ifadesinde yer alan deyim .. adlı eserinde anlatıldığı üzere bir şair zamanın hükümdarını yeren bir şiir yazar. Hükümdar da şairi sarayına çağırtır. Ceza olarak üzerindeki elbiseleri soydurarak kış gecesi dışarı attırır. Şair sokakta sığınacak yer ararken köpekler saldırır. Kovmak için yerden taş almak isterken, yerler donmuş ve taş yerinden oynamadığından alamamış ve köpeklere atamamıştır. Çaresizlik karşısında elin kolun bağlı olduğunu anlatan bir sözdür. Ortadaki garipliği anlatmaya yarar.

“ .. ” ifadesi de bir olayda zarar verdiği kişiyi susturmak, failin hem suçlu hem güçlü olduğunu ifade etmek için toplumda yaygın olarak kullanılan atasözleri ve deyimlerdendir.

Bu ifadelerde; ne hırsız kelimesi hırsızı ifade etmektedir. Ne kıpti kelimesi çingeneyi ifade etmektedir. Nede köpekler kelimesi köpeği ifade etmektedir. Bunların hepsi bir mecaz ve anlam kayması ile bambaşka bir anlama ulaşmıştır.

Bilindiği üzere sözcüklerin hafızası vardır. Öyle ki toplumun yaşayışına, kültürüne, algısına dair pek çok iz taşır. Zaman içinde bir sözcük pek çok anlama bürünür. Başka sözcüklerle birlikte bir araya gelerek bir bütünlük içinde yeni anlamları karşılar. Kullanılan sözcüklerin özellikle deyim ve atasözlerinde somut anlamlarından çıkarak anlam bütünlüğü içinde eridiği görülmektedir. Bu nedenle deyimler ve atasözleri bir bütün halinde anlam ifade eder. Bölünemez. Sözcüklerin yerleri değiştiği halde aynı anlamı taşımaz.

Davaya konu köpek, hırsız, kıpti gibi sözcükler somut anlamlarını yitirerek bir cümle içinde yeni ve bambaşka bir anlamı karşılamaktadır. Toplumların sosyal derinliği bu sözlerde kendini bulmaktadır; mizah anlayışı eleştiri algısı deyim ve atasözlerine yansımaktadır. Atasözleri ve deyimler ders vericidir. Sözcük oyunları içerir. Kelimelerde mecaz, istiare ve kinaye sanatları vardır.

Görüldüğü gibi söz konusu ifadelerin her biri davalının savunma hakkını kullanırken yeri geldiğinde nedeni belirtilmek suretiyle bir durumun açıklanması için kullanılmıştır. Bu haliyle ifadelerin hiç birinin hakaret kastı taşımadığı her birinin olay açıklandıktan sonra ifadeyi vurgulamak ve savunmayı güçlendirmek amacıyla kullandığı son derece açıktır. Sonuç itibarıyla kullanılan ifadelerden dolayı davacının kişilik hakları zedelenmemiş olup, davanın kısmen kabulüne dair kararın bozulması düşüncesinde olduğumdan onanmasına dair çoğunluk kararına katılmıyorum. 12/05/2016