Esas No: 2023/4815
Karar No: 2024/6409
Karar Tarihi: 16.09.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/4815 E.  ,  2024/6409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI :2023/727 Esas, 2023/702 Karar

HÜKÜM :Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

(... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI :2022/327 E.,2022/767 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "Nisan Kitapevi" ünvanlı ticari işletmenin sahibi ve işleticisi olduğunu, müvekkilinin iş yerinde kitap satışının yanında işletmesinde basım-yayım faaliyetleri de yaptığını, bu kapsamda 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) uyarınca yazarlarla sözleşme yaparak bu kitapların basım - yayım - çoğaltma ve yayma haklarını satın aldığını, müvekkilinin tüm işlemleri kayıt içinde olan kitaplarına bandrol basma yükümlülüğü dahil tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirerek ticaret hayatını devam ettirdiğini, davalıların müvekkilinin basım-çoğaltma-yayma haklarına sahip olarak bastığı ve yaydığı kitapları, fotokopi çekmek suretiyle çoğalttığını ve daha düşük fiyatlara satarak hem müvekkilinin kar kaybına neden olduğunu hem de açıkça 5846 sayılı Kanuna aykırı davrandığını, müvekkilinin davalı tarafı defalarca uyardığını ama buna rağmen eylemlerin devam ettiğini ileri sürerek davalı ...'nın işyerinde ve işyerinin karşısında yolda park halindeki ...'ya ait 26 AAY 110 plakalı araç içinde fotokopi yoluyla izinsiz kitap çoğaltma ve satış işlemlerini yaparak müvekkilinin belirtilen kitaplar üzerindeki mali haklarına tecavüz olduğunun tespitini, vaki tecavüzün ref'i ve fotokopi yoluyla izinsiz basılıp dağıtılan kitapların toplanmasını ve dağıtımın engellenmesini, davalı yanın bu kitapların çoğaltılması için kullandığı makine/cihazlarına tedbiren el konulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde;müvekkilinin söz konusu işyerinde sadece orjinal, kanuna-yasalara uygun bir şekilde ders kitapları ve kırtasiye ürünleri sattığını, buna ilişkin tüm yasal faturalarının mevcut olduğunu, müvekkilinin kesinlikle yasalara aykırı bir fotokopi işlemi yapmadığı gibi davacı tarafı ya da herhangi bir çalışanını tanımadığını, davacı taraf müvekkili ile herhangi bir görüşme yapmadığını, ...'nın ve söz konusu aracın müvekkilinin iş yeri ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, müvekkilinin sattığı kitapları yayınevleri ve toptancılardan alması sebebiyle ve araya aracı girmesinden ötürü satmakta olduğu yasal kitapları liste fiyatından daha aşağıda satmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davacı tarafça dosyaya sunulan deliller, dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ve vakıaları ispatlamaya yeterli görülmediği gerekçesi ile davanın reddine

karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince önceki karar ile davanın ispatlanamamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi üzerine Dairece verilen kararda, davacının talebinin hangi esere ilişkin olduğu, hangi haklarının ihlal edildiği, davalı tarafın hangi eylemlerinin dava konusu edildiğinin dava dilekçesinde somutlaştırılmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 31 inci maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceğinin düzenlendiği bu durumda Mahkemece, öncelikle 6100 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi kapsamında, davacıya dava dilekçesinin açıklattırılması ile dava konusunun kesin olarak tespitinin yapılması, sonucuna göre taraf delillerinin değerlendirilmesi ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılması, oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerektiğinin belirlendiği, bu kararın davacı vekiline tebliği sonrası davacı tarafça dosya kapsamına kitap isimlerinin yazılı olduğu bir dilekçe sunulduğu, bunun haricinde kaldırma kararında belirlenen hususlara ilişkin ayrıntılı bir beyan sunmadığı gibi bir talepte de bulunulmadığı, bu itibarla da mahkemenin, davacı tarafça dosyaya sunulan delillerin, dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ve vakıaları ispatlamaya yeterli görülmediği yönündeki gerekçesinde bir isabetsizliğin olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Fikir ve Sanat Eseri Kanunu'na aykırılıktan kaynaklanan tecavüzün tespiti, refi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2.Dairemizin 05.06.2018 tarih ve 2016/16594 E., 2018/4304 K. sayılı kararı.

3. Değerlendirme

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 16.09.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.