Esas No: 2021/17377
Karar No: 2023/4382
Karar Tarihi: 18.09.2023

**8. Hukuk Dairesi         2021/17377 E.  ,  2023/4382 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/127 E., 2021/192 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemiyle temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten, duruşma isteği işin niteliği itibariyle reddedildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/244 Esas, 2001/719 Karar ... ilamı ile Sokullu ... Paşa Vakfı’nın evladı olduğunu açıklayarak, davacının Sokullu ... Paşa Vakfı'nın tevliyetine ehil vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın ispatlanması gerektiğini açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.05.2016 tarihli ve 2013/97 Esas, 2016/156 Karar ... kararı ile dava konusu vakfın mütevellisinin bulunduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (8.) Hukuk Dairesinin 01.10.2018 tarihli ve 2017/8880 Esas, 2018/16576 Karar ... kararıyla, tevliyete ehil vakıf evladı olduğu tespitinin mahkemeye, 5737 ... Vakıflar Kanunu’nun (5737 ... Kanun) 6 ncı maddesi gereğince atamanın (tevcih) ise davalı idareye ait bir görev olduğu, halen tevliyetin dolu olmasının böyle bir dava açılmasına ve tespit kararı verilmesine engel teşkil etmeyeceği, davacının kesinleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/244 Esas ve 2001/719 Karar ... mahkeme kararı ile dava konusu vakfın evladı olduğu tespit edilmiş olduğundan vakfeden ile soybağının yöntemince ispatlandığı, davaya konu Mülhak ... (Sokullu) Paşa Vakfı'na ait 572 numaralı defterin 27 nci sayfa ve 20 nci sırasında kayıtlı Evâhir-i Zi'l-Hicce 981 H. (22 Nisan 1574 M.) tarihli vakfiyeye göre tevliyetin "...evkaf-ı meşruhati'l evsafın tevliyeti kebirleri ciğer köşeleri olan ebna'i kiram ve mehadimi izamlarının zükuruna ve ebna'i ebnalarına ve ebna'i ebna'i ebnalarına ve ebna'i ebna'i ebnalarının aslahına neslen ba'de neslin fer'an isre aslin meşruta olup..." şeklinde yani nesiller boyu erkek evladın erkek evladının aslahına şart kılındığı, ekber erkek evlat şartının bulunmadığı, buna göre davacının diğer erkek vakıf evlatlarına nazaran aslah olup olmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Sadrazam Sokullu Şehit ... paşa Vakfında - vakfiye şartı gereği vakıf evladı olarak - mütevellilik yapmış ..., ... ve ... ile soy bağı ilişkisini gösteren bir belgenin sunulmamış olması, VGM arşivinde 940 nolu defterin 2665. Sırasında kayıtlı ve 28 Kasım 1895 tarihli Teftiş Mahkemesi ilamında, baba adları (künyeleri) yazılı Sokullu ... Paşa Vakfı'nın Galleye Müstehak Vakıf Evlatlarından 46 kişiden hiçbiri ile soy bağı ilişkisinin kurulamamış olması nedenleri ile davacının tevliyete ehil vakıf evladı olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, Mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma gereklerinin yerine getirilmediğini açıklayarak, hükmün bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, tevliyete ehil vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 6, 75 ve 76 ıncı maddeleri, Vakıflar Yönetmeliği'nin 24 ve 25 inci maddeleri

3. Değerlendirme

Mahkemece bozmaya uyulmakla birlikte bozma gereği yerine getirilmemiştir. Uyulan bozma ilamında, vakfeden ile soybağının yöntemince ispatlandığı belirtilerek, davacının dava konusu Vakfa ait vakfiyede tevliyet için öngörülen diğer erkek vakıf evlatlarına nazaran aslah olma şartını sağlayıp sağlamadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi istendiği halde Mahkemece "Sadrazam Sokullu Şehit ... paşa Vakfında - vakfiye şartı gereği vakıf evladı olarak - mütevellilik yapmış.... , ... ve ... ile soy bağı ilişkisini gösteren bir belgenin sunulmamış olması, VGM arşivinde 940 nolu defterin 2665. Sırasında kayıtlı ve 28 Kasım 1895 tarihli Teftiş Mahkemesi ilamında, baba adları ( künyeleri) yazılı Sokullu ... Paşa Vakfı'nın Galleye Müstehak Vakıf Evlatlarından 46 kişiden hiçbiri ile soy bağı ilişkisinin kurulamamış olması nedenleri ile davacının tevliyete ehil vakıf evladı olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere, davacının vakıf evladı olduğu Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1998/244 Esas ve 2001/719 Karar ... mahkeme kararı ile sabit olduğundan ve dava konusu Vakfın tevliyeti nesiller boyu erkek evladın erkek evladının aslahına şart kılındığından, Mahkemece davacının diğer erkek vakıf evlatlarına nazaran aslah olma şartını sağlayıp sağlamadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi yerine uyulan bozma ilamı dışına çıkılarak yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.