Esas No: 2022/6166
Karar No: 2023/7411
Karar Tarihi: 12.12.2023

**1. Hukuk Dairesi         2022/6166 E.  ,  2023/7411 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/407 E., 2022/435 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/41 E., 2020/209 K.

Taraflar arasında görülen tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; Muğla ili, Fethiye ilçesi, Kargı mahallesinde bulunan yaklaşık 1.000 m2'lik taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında dere olarak tescil harici bırakıldığını, ancak taşınmazın dere ile ilgisinin bulunmadığını, 50 yılı aşkın zamandır tarımsal amaçla kullandığını, imar-ihya ve zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğunu ileri sürerek taşınmazın adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Hazine; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olup zilyetlik ve devir yoluyla iktisap edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili; dava konusu yerin belediye sınırları içinde olduğunu, imar- ihya nedeni ile kazanılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

3.Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazın Fethiye Belediyesi sınırları içinde kalıp kendilerine husumet yöneltilmemesi gerektiğini, makul süre içinde dava açılmadığını, derelerin kural olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

4.Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda İdareleri tarafından 2001 yılında Değirmenboğazı ıslah projesi bünyesinde ıslah çalışmaları yapıldığını, ayrıca rutin kontroller yapılarak derenin rüsubat birikimi, kıyı ve sedde oyulmaları gibi sorunlar oluşan bölümlerinde gerektiğinde makineli çalışmaların yapılmasının sağlandığını, taşınmazın öncesinin dere yatağı olduğunun açık olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.04.2018 tarihli ve 2015/297 E. 2018/154 K. Karar sayılı kararıyla; davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davacı vekilinin istinafı üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 10.01.2019 tarihli ve 2018/718 E. 2019/13 K. sayılı kararıyla; yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın orman ve 2/B sınırları dışında kaldığı, mera olmadığı, bilirkişiler tarafından dava konusu taşınmaza uygulanan hava fotoğrafları ile taşınmazın 1950 yılından 1970 yılına kadar tarla ve bahçe tarımında, 1970 yılından 1995 yılına kadar bahçe tarımında, 1995 yıllarından 2010 yılına kadar örtüaltı turfanda sebze üretimi ve bahçe tarımında, 2010 yılından sonra ve halen ev ve bahçe olarak kullanıldığının ve imar-ihyasının 1950 yılından önce tamamlandığının tespit edildiği, yine bilirkişiler tarafından dava konusu yer ile dere yatağı arasında 3,5 - 4 metre kot farkı olduğu ve taşınmazın aktif dere etkisinde ve taşkın alanında yer almadığının tespit edildiği, dava konusu taşınmazın imar planına dahil edildiği tarih itibarıyla davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, harita mühendisi bilirkişisinin 08.11.2019 tarihli raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1.073.18 m2'lik taşınmazın bahçe vasfı ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kabulünün doğru olduğu ancak aleyhlerine fazla harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup davacı yönünden zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını, bilirkişi raporlarının imar ve ihyanın tamamlanma zamanı ve kullanım olgusu ile zilyetlik süresini belirleme açısından yetersiz olduğunu, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının da yeterli olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın belediye sınırları içinde olup Bayındırlık Bakanlığı tarafından 24.9.1984 tarihinde onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında, 28.04.1989 tarihinde onaylanan çevre düzeni planında ve 28.04.1993 günü onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kapsamında park olarak tanımlı alanda kaldığını, kamuya ait yerlerin zilyetlikte kazanılmasının mümkün olmadığını, taşınmazın dere yatağı olup Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğunu, taşınmazın DSİ tarafından 2001 yılında ıslah edilmesinden sonra oluştuğunu, eksik inceleme sonucunda karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

4.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece dava konusu taşınmazın dere yatağı olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılmadan karar verildiğini, dava konusu taşınmaz yönünden imar-ihya koşulları gerçekleşse dahi dere yatağı vasfında olmasının iktisaba engel olduğunu, yerleşik Yargıtay kararlarına göre aktif dere yatakları ile etki alanlarının tescile ve özel mülke konu edilmesinin mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; denetime elverişli, bilimsel ve teknik veriler içeren, konusunda uzman teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarına itibar edilerek davacı lehine imar-ihya ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşamı zilyetliği ile iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde ve en son yapılan keşif sonrası bilirkişi raporuyla tespit edilen değeri üzerinden harca hükmedilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince davacı, davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1 inci maddesi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü ve 17 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.1947 yılında yapılan kadastro çalışmalarında Muğla ili, Fethiye ilçesi, Kargı mahallesinde bulunan dava konusu taşınmaz "dere" olarak tescil harici bırakılmıştır.

2. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı Hazine, davalı ... ve davalı ... vekillerinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Belediyesi yasal hasım konumunda bulunduğundan, alınması gereken 269,85 TL onama harcının peşin alınan 6.165,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.895,85 TL harcın istek halinde davalı Belediyeye iadesine,

Davalı Hazine ve Davalı ... harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.12.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.