Esas No: 2023/2885
Karar No: 2024/5297
Karar Tarihi: 27.06.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/2885 E.  ,  2024/5297 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1705 Esas, 2022/2286 Karar

BİRLEŞEN DAVA : Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/278 E. sayılı dosyası

HÜKÜM : Asıl ve birleşen davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Batman 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI : 2019/394 E. - 2021/30 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davalarda davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirkete ait Akbank Batman Şubesince verilen Z5930207 seri numaralı çekin şirket muhasebecisi Ahmet İnsel'in elinden bazı şahıslar tarafından silah zoru ile alındığını, söz konusu çek dışında 20 adet çekin muhasebeciden gasp edildiğini, söz konusu çekin 500.000,00 TL bedelli olduğunu ve müvekkili şirket ile MBD İnşaat ... Ltd. Şti. adi ortaklığı adına ciro edilerek davalı tarafından bankaya ibraz edildiğini, müvekkilinin bu çekin çalınmış olması nedeniyle davalı tarafa borcunun bulunmadığını, çekin arkasında cirosu olan şahısların hiçbiri ile ticari ilişkilerinin bulunmadığını, dava konusu çek nedeniyle Batman Cumhuriyet Savcılığına suç durusunda bulunulduğunu ve soruşturmanın devam ettiğini, çekin arkasında cirosu bulunan şirket yetkililerinin soruşturma dosyasındaki beyanlarında çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını beyan ettiklerini, dava konusu çekte müvekkili şirket yetkilisinin imzasının bulunmadığını, müvekkilinin imzası taklit edilerek çekin piyasaya sürüldüğünü belirterek müvekkilinin dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığınını tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde, keşidecisi ... ... Ltd. Şti. Olan ve Akbank şubesince verilen ....seri numaralı çekin şirket muhasebecisi Ahmet İnsel'in elinden bazı şahıslar tarafından silah zoruyla alındığını, söz konusu çekin dışında 20 adet çekin daha muhasebeciden gasp edildiğini, söz konusu çeklerden .... seri numaralı çekin davalı tarafından Akbank..... Şubesine ibraz edildiğini, söz konusu şahsa ve diğer cirantalara karşı hiçbir borçlarının bulunmadığını, gasp eylemini birlikte gerçekleştiren şahıslar hakkında keşideci ... ... Ltd. Şti. tarafından Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/3246 sayılı dosyasında suç duyurusunda bulunulduğunu, söz konusu çeklerden... numaralı çekin savcılık dosyasında şüpheli olarak ifadeleri alınan ve çeklerin kendilerinde olmadığını beyan eden şahısların sahibi veya yetkilisi oldukları şirketler tarafından ciro edilerek ... isimli şahıs tarafından bankaya ibraz edildiğini, bu durumun şahısların önceki beyanlarında doğruyu söylemediklerini ve çeklerin bu şahıslarca gasp edildiği iddiasını da doğruladığını beyan ederek, ilgili çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde, husumet itirazında bulunduklarını, müvekkilinin ciro silsilesine göre çeki haklı nedenle elinde bulunduran iyiniyetli hamil olduğunu, davacının menfi tespit davasını bir altındaki cirantaya karşı ileri sürmesi gerektiğini, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, müvekkilinin 01.07.2019 tarihinde dava konusu çeki tahsil etmek üzere banka şubesine gittiğinde, banka tarafından çekin çalıntı olduğu iddiası ile polis çağrılarak karakolda ifadesi alındığını, verdiği ifade sonucunda savcının da onayıyla çekin çalıntı olmadığı, bir soruşturmaya esas teşkil etmek üzere bilgi istendiği beyan edilerek serbest bırakıldığını, çek aslının Batman Cumhuriyet Savcılığı'nın 2019/11370 numaralı soruşturmasına istinaden bilgi amaçlı olarak Cumhuriyet Savcılığına gönderilmek üzere çeke el konulduğunu, davacının kötüniyetli olduğunu, davacı tarafın borcu öğrendiği tarihin ertesi günü eldeki davayı ikame ettiğini, davacının çekin karşılıksız çıkması nedeniyle ortaya çıkacak sonuçlardan kurtulmak amacıyla bu davayı açtığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde, birleşen dosya davacısının taraf ve dava ehliyeti olmadığını, dava konusu çekin arkasındaki cirantalar incelendiğinde, davacı şirketin bunlardan biri olmadığını, davacının çekte keşideci ya da ciranta şeklinde bir sıfatının bulunmadığını, dava dilekçesinde iddia edilen çekin gasp yoluyla alındığına dair iddia hakkında açılan soruşturma dosyasında takipsizlik kararı verildiğini, müvekkilinin tüm bu süreç ve ticari alışveriş ile bir ilgisi olmayan iyi niyetle çeki elinde bulunduran üçüncü şahıs olduğunu, davacı tarafın ilk iddiaları gasp, yağma, hırsızlık olan keşideci ve ilk ciranta daha sonradan iddiasını “imza inkarına” çevirdiğini, davaya konu çek, Akbank'ın İzmir/..... şubesine müvekkilince ibraz edildiğinde öncelikle keşidecinin imzanın kendisine ait olmadığını beyan ettiğini, ancak bankaca yapılan incelemelerde imzanın daha önceden ödenen onlarca çek ile birebir uyumlu olması nedeniyle çekin arkasının yazıldığını, savcılık kararı nedeniyle çekin aslının alıkonulup onaylı suretinin müvekkiline teslimiyle çek güvence bedelinin de müvekkile ödendiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, Batman İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/238 E. sayılı dosyasında yapılan imza incelemesi ve davalı tarafça sunulan imza incelemesine yönelik uzmanlık mütalaası birlikte değerlendirilerek dava konusu .... seri numaralı çekteki imzanın keşideci şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığı, çekin davacı şirketin yetkilisi olmayan kişilerce keşide edilerek sahte imza ile tedavüle konulduğu, sahtelik definin mutlak defilerden olduğu ve iyi niyetli olsa dahi hamile karşı ileri sürülebileceği belirtilerek asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, Mahkemece karara dayanak olarak gösterilen Batman İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/238 E. sayılı dosyasında yapılan imza incelemesinin dava konusu çeke ait olmadığını, dava konusu çek üzerinde herhangi bir imza incelemesi yapılmadığını, davacının çeklerin çalındığına yönelik iddialarının Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile gerçek olmadığının ispatlandığını, dosya arasında bulunan bilirkişi raporunda müvekkili ile keşideci arasında ticari ilişki bulunmadığına yönelik kanaatin doğru olduğunu, bu nedenle davacının ciro silsilesindeki bir alt cirantaya başvurabileceğini, taraflarınca dosyaya sunulan harici raporun mahkemece dikkate alınmadığını, çekteki imzanın şirket yetkilisi ...'in imzalarını taklit eden kardeşi Serhat ... tarafından atılmış olabileceğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, İlk Derece Mahkemesince Batman İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/238 E. sayılı dosyasında yaptırılan imza incelemesi hükme esas alınmış ise de, davaya konu çekin .... numaralı ve 300.000,00 TL bedelli çek olduğu, mahkemenin gerekçesine esas aldığı imza incelemesinin işbu davaya konu .... numaralı çek hakkında yapılmadığı, bu nedenle Adli Tıp Kurumundan rapor alındığı, raporda, inceleme konusu çekteki keşideci ve 1. ciro imzaları ile ...'in mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığının bildirildiği, çekin ... İnşaat ... Ltd. Şti.-MDB İnşaat ... Ltd. Şti. Adi ortaklığını temsilen ... adına atılan imzanın da adı geçen kişiye ait olmadığının ATK raporu ile sabit olduğu, bu nedenle birinci ciro imzasının da adı geçen kişiye ait olmaması nedeniyle ilk cironun lehtar tarafından yapıldığının kabul edilemeyeceği, bu durumda lehtardan sonraki kişilerin de yetkili hamil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, imza incelmesinin eksik evraklarla yapıldığını, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, davacının çeklerin çalındığına yönelik iddialarının Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile gerçek olmadığının ispatlandığını, dosya arasında bulunan bilirkişi raporunda müvekkili ile keşideci arasında ticari ilişki bulunmadığına yönelik kanaatin doğru olduğunu, bu nedenle davacının ciro silsilesindeki bir alt cirantaya başvurabileceğini, taraflarınca dosyaya sunulan harici raporun mahkemece dikkate alınmadığını, çekteki imzanın şirket yetkilisi ...'in imzalarını taklit eden kardeşi Serhat ... tarafından atılmış olabileceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davalarda uyuşmazlık, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.