Esas No: 2023/9399
Karar No: 2023/10219
Karar Tarihi: 25.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/9399 E.  ,  2023/10219 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1216 E., 2023/1032 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/254 E., 2023/2 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Erenler Temizlik ve Enerji İnş. San. Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen 21.02.2018 tarihli ve 81832282-1168439.042/2.625.136 sayılı 12.630,95 TL prim borcu ve 4.408,13 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 17.039,08 TL prim borç tahakkukunun iptaline, müvekkil şirketin 17.039,08 TL prim ödemesinin iade edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, ... Büyükşehir Belediyesi ile yapmış olduğu ihaleye istinaden yüklendiği işin %5 asgari işçilik oranı kapsamında olduğundan bahisle, müvekkili kurum tarafından davalı işyerinde eksik işçilik tespit edilmesi üzerine tahakkuk ettirilen 12.630,95 TL prim ile 4.408,13 TL gecikme zammı olmak üzere 17.039,08 TL borç tahakkukunun iptali ile prim ödemesinin iadesine ilişkin açılan iş bu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı'nın 14.03.2018 tarihli cevabi yazısı ile yapılan işin mahiyeti de gözetilerek bilirkişi raporunda yapılan tespit ve değerlendirmeler dosya kapsamına uygun görülmüş, uygulanması gerekli asgari işçilik oranı %5 olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile davacının Kuruma 4.726,57 TL prim borcundan 28.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu bulunduğunun tespitine, kurumun 28.02.2018 tarihli tahakkuk işleminin iptaline, yapılan ödemenin davacıya iadesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri

ihale konusu işe uygulanacak asgari işçilik oranının Resmi Gazete'de yayınlanan listede yer almaması nedeniyle Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca %20 olarak belirlendiği, idarenin bu işlemine karşı idari yargı yoluna başvurularak iptal kararı alınmadıkça Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenmiş bir işçilik oranının işi yüklenenler tarafından değiştirilmesi ve yorum yolu ile takdiri indirim yapılarak farklı bir oran uygulanmasının mümkün olmadığı, Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca belirlenmiş bir orana itiraz edildiği, itirazın idari yargıda yapılması gerektiği, davacının ... Büyükşehir Belediyesiyle ihale sonucu yüklenmiş olduğu işin, katı atık depolama sahalarının işletilmesine ilişkin olduğu, kurum tarafından ... Büyükşehir Belediyesine yazılan yazı sonucu Kuruma gönderilen belgelerde davacının yüklendiği işin katı atık tesisi işletilmesi işine ilişkin ihale, ilan ve hak ediş raporlarında işin "..., Karapınar, Çumra, Bozkır, Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Sarayönü ve Yunak ilçeleri Katı Atık Depolama Sahaları İşletmesinin 2., 3. ve 4. Kısımlar olarak belirlendiği, Yerel Mahkemece denetime elverişli bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiği, kurum tarafından davalı şirkete iş yerinde eksik işçilik tespit edilmesi sebebiyle tahakkuk ettirilen 12.630,95 TL prim borcunun ve 4.408,13 TL gecikme zammının iptaline ilişkin olduğu, kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle, yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ihale makamı ... Büyükşehir Belediyesi tarafından; ..., Karapınar, Çumra, Bozkır, Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Sarayönü ve Yunak İlçeleri katı atık depolama sahaları işletmesi işinin davacı şirkete 29.09.2014 tarihinde ihale edildiği, dosyanın Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca incelenmesi sonucu 29.12.2015 tarih 3442 sayılı karar ile 354.050.-TL istihkak bedeline uygulanması gereken asgari işçilik oranının %20 olarak tespit edildiği ve davacı şirket aleyhine 12.630,95 TL prim ve 28.02.2018 tarihi itibari ile 4.408,13 TL gecikme zammı toplamı 17.039,08 TL borç tahakkuk ettirildiği, davalı Kurum tarafından 18.01.2016 tarih ve 818714 sayılı yazı ile davacı şirkete; (8439) sicil numaralı işyerinde yapılan iş nedeni ile Asgari İşçilik Tespit Komisyonu tarafından asgari işçilik oranının %20 olarak belirlendiğinin ve işlemin kabul edilip edilmediği ile varsa itirazların bir ay içerisinde yapılmasının bildirildiği, anılan yazının davacı şirkete 22.01.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından bu yazıya 28.01.2016 varide tarihli dilekçe ile itiraz edildiği, itiraz üzerine davalı Kurum tarafından müfettiş incelemesi başlatıldığı, davalı Kurum müfettişince hazırlanan 01.02.2018 tarihli raporda; davacı şirket tarafından yüklenilen “Katı Atık Depolama Sahaları İşletmesi 2., 3. ve 4. Kısımları” işinin 29.09.2014–28.09.2015 tarihleri arasında tamamlandığının, Kuruma bildirilmediği tespit edilen 36.611,46 TL’nin 2015/9. aya mal edilmesinin, idari para cezası uygulanmasının ve işyerinin 28.09.2015 tarihi itibari ile Kanun kapsamından çıkarılması gerektiğinin belirtildiği,söz konusu rapor gereğince davalı Kurum tarafından 23.02.2018 tarih, 81832282-1168439.042/2.625.136 sayılı ve re’sen hesaplanan prim borcu başlıklı yazı ile davacı şirkete; (8439) sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak, 01.02.2018 tarih ve 106278/04/İR/04 sayılı müfettiş raporuna istinaden belirlenen eksik işçilik nedeni ile 12.630,95 TL prim ve 28.02.2018 tarihi itibari ile hesaplanan 4.408,13 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 17.039,08 TL borç tahakkuk ettirildiğinin, borcun bir ay içerisinde ödenmemesi halinde yasal yollardan tahsil edileceğinin bildirildiği, 23.02.2018 tarihli yazının davacı şirkete 28.02.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından 14.03.2018 tarihinde davaya konu yazıya ve idari para cezalarına itiraz edildiği, davalı Kurum Komisyonunun 21.03.2018 tarihli kararı ile davaya konu işleme ve idari para cezalarına ilişkin itirazları reddettiği, Komisyon kararının davacı şirkete 09.04.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davanın süresinde açıldığı, yargılama sırasında alınan hükme esas 23.08.2021 tarihli asıl rapor; davacı tarafından ifa edilen ..., Karapınar, Çumra, Bozkır, Beyşehir, Seydişehir, Ilgın, Sarayönü ve Yunak ilçeleri katı atık toplama sahaları işletmesi işinin, vahşi atık depolama işi olduğunun, Atıkların Düzenli Toplanmasına Dair Yönetmelik kapsamında yapılan işlerden sayılamayacağı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Asgari İşçilik Tespit Komisyonunca Belirlenen Çeşitli İşkollarına Ait Asgari İşçilik Oranlarını Gösterir Tebliğ Eki Ek-1’de yer alan Listenin 177. sırasında yer alan “vahşi çöp depolama saha ıslahı ve rehabilitasyonu” olarak tanımlanması gerektiğinin ve asgari işçilik oranının da %5 olduğunun, yapılan iş ile ilgili olarak hesaplanan asgari işçilik miktarının 12.364,87 TL ve davacının beyan ettiği SPEK ise 29.334,54 TL olduğu dikkate alınarak davacının eksik prim beyan ettiğinden bahsedilemeyeceğinin, davacı adına tahakkuk ettirilen 12.630,95 TL prim ve 4.408,13 TL gecikme zammının yersiz olduğunun, davacı tarafından banka dekontu ile ödendiği anlaşılan 17.056,97 TL prim ve gecikme zammının davacıya iadesinin gerektiğinin belirtildiği, bilirkişi kurulunun 24.11.2021 tarihli ek raporunda ise; dava konusu işte asgari işçilik oranının da %5 olduğu yönündeki değerlendirmeye yönelik olarak kök raporda değişikliği gerektirir bir husus bulunmadığının, yapılan iş ile ilgili olarak hesaplanan asgari işçilik miktarının 16.486,50 TL ve davacının beyan ettiği SPEK ise 29.334,54 TL olduğu dikkate alınarak davacının eksik prim beyan ettiğinden bahsedilemeyeceğinin, davacı adına tahakkuk ettirilen ilave 12.630,95 TL prim ve 4.408,13 TL gecikme zammının yersiz olduğunun, davacı tarafından banka dekontu ile ödendiği anlaşılan 17.056,97 TL prim ve gecikme zammının davacıya iadesinin gerektiğinin belirlendiği, alınan raporların denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, bilirkişi kurulu tarafından %5 olarak tespit edilen tespit edilen asgari işçilik oranının, yönetmelik hükümlerine ve dosya kapsamına uygun olduğu; sonuç olarak, usulî kazanılmış haklar göz önüne alınarak verilen Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davanın reddi gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 85 ve 88 inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.