Esas No: 2024/10582
Karar No: 2025/857
Karar Tarihi: 20.01.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/10582 E.  ,  2025/857 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/394 E., 2024/1728 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Turgutlu İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/175 E., 2021/315 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkette 1983 yılında başladığı işinde 1991 yılında ara verme gerekçesi ile işten çıkarılana kadar kesintisiz ateşçi olarak çalıştığını, ancak işe giriş bildiriminin 1985 yılının Eylül ayı olarak yapıldığını, davalı şirketin 1992 yılında tekrar faaliyete başlaması ile davacının işe geri çağrıldığını, 2012/Ağustos ayına kadar davalıya ait iş yerinde kesintisiz olarak çalıştığını, davacının işe giriş bildiriminin geç yapıldığını, prim günlerinin eksik bildirildiğini, davacının en son net 1.000,00 TL ücret almasına rağmen daha az ücret bildirildiğini beyanla davacının davalı şirkete ait iş yerinde 1983/Mart ayından (1991-1992 arasında fabrikanın faaliyetine ara verdiği dönem hariç) 2012/Ağustos ayına kadar aralıksız olarak çalıştığının ve prime esas kazançlarının tespitini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının davalı işveren bünyesinde ilk olarak 01.09.1985-01.11.1989 tarihleri arasında çalıştığını, davacının işten ayrıldıktan sonra farklı işyerlerinde çalışmasının olduğunu, akabinde davacının askere gittiğini, döndükten sonra davalı firmada tekrar 10.03.1992 tarihinde işe başladığını, davacının 1992 – 2012 yılları arasındaki kesintisiz çalışma iddiasının doğru olmadığını, dini bayramlarda, resmi tatillerde ve hafta tatillerinde çalışılmadığını, davalı firmanın tuğla fabrikası olduğunu, davacının ateşçi olması nedeniyle ihtiyaç olması durumunda çağrıldığını, işyerinin yılda 6-7 ay üretimde olduğunu, davacının çalıştığı dönemlerdeki hizmetlerinin Kuruma bildirildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebi yönünden hak düşürücü sürenin dolduğunu, Kurum kayıtlarında bulunan çalışma dönemlerini gösterir kayıtların resmi ve yazılı belge niteliğinde olduğunu, aksinin yine aynı nitelikte belge ile kanıtlanması gerektiğini, ücret olgusunun yazılı delille kanıtlanması gerektiğini, salt tanık beyanları ile ispatın mümkün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacı, ... T.C ve ... sigorta sicil no'lu ...'ın; davalı işveren ... San. Adi Komandit Şti.'ye ait Manisa SGK İl Müdürlüğünde 22172.45.01 iş yeri sicil sayılı dosyada işlem gören tuğla imali işyerinde 01.09.1985 – 01.11.1989 / 10.03.1992 – 25.08.2012 tarihleri arasında toplam 7.132 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının 5.557 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiği 1.575 gününün Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği, bildirimi yapılmayan dönemlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından uzmanlık alanı dışında, teknik uzmanlık gerektiren konularda isabetsiz olarak görüş bildirildiğini, tanıklar tarafından çalışmaya ara verilen dönemlerin belli bir periyodu olmadığının beyan edildiğini, davacının giriş çıkış tarihlerine bakıldığında davacının bildirilmeyen günlerinin çalışmaya ara verilen günler olduğunun anlaşılacağını, bilirkişi raporunda Kuruma bildirim süresini etkileyen tek faktörün hava sıcaklığı kabul edildiğini, ancak tek faktörün sıcaklık olmadığını, imalata uygun sıcaklığın ne olduğunun belirtilmediğini, en çok yağış alan Aralık ayının hangi gerekçeler ile hesaplamada dışlanmadığının açıklanmadığını, hak düşürücü sürenin söz konusu olduğu belirtildiği halde 1999 yılı öncesindeki çalışmaların hesaplamadan dışlanmadığını, ayrıca hak düşürücü süreye uğradığı açıkça belirtilen 1985–1989 yılları arasındaki dönemin de hesaplamaya dahil edildiğini, gerekçeli kararda davacının herhangi bir çalışmasının bulunmadığı aylarda dosya kapsamında bordro yer almadığı gerekçesi ile davacının 30 gün çalıştığının kabulüne karar verildiğini, ancak; davacının fiili çalışması bulunmayan dönemlerde davalı işverenin puantaj kaydı ve ücret bordrosu sunmasının mümkün olmadığını, tanıkların çalışma süreleri itibari ile uyuşmazlık konusu sürenin tamamına ilişkin bilgi sahibi olmadıklarını, net hesaplaya uygun beyanları bulunmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın ispat edilemediğini, sadece tanık beyanları ile sonuca gidilemeyeceğini beyanla İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede, dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirmelere ve özellikle; dava dışı (1220) sicil numaralı iş yerindeki çalışmanın sona erdiği 24.05.1990 tarihini takip eden yılbaşından itibaren 5 yıl içinde (31.12.1995 tarihine kadar) hizmet tespiti davası açılmadığı ve bu itibarla 01.11.1989 — 10.03.1992 tarihleri arasına ilişkin talebin hak düşürücü süreye uğradığı, dosya kapsamı ve bordro tanıklarının davacının talep edilen dönemde aralıksız çalıştığı, ancak fabrikada bakım yapıldığı ve havanın soğuk olduğu günlerde çalışılmadığı yönündeki beyanları, dosyada mevcut ücret bordroları, puantaj kayıtları ve davacı tarafından anılan belgelerde bulunan imzaların kendisine ait olduğunun beyan edilmiş olması hep birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; davalı şirket vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastar reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının müvekkili nezdinde geçen çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, hak düşürücü süreye uğradığı açıkca belirtilen 1985-1989 yılları arasındaki dönem yönünden eksik gün bildirimi tespiti yapılarak hesaplamaya dahil edildiğini, dinlenen tanık beyanlarında iş yerinde çalışmaya ara verildiği hususu gündeme gelmiş ise de net bir tarih veya süre bilgisi paylaşılmamışken bilirkişinin meteorolojiden alınan ortalama sıcaklık verilerini dikkate alınarak fabrikanın ocak-şubat aylarında iki ay süreyle çalışmamış olduğunu kabulü ile değerlendirme yaptığını, davacının fiili ve gerçek çalışmasının bulunmadığı dönemde müvekkilin puantaj kaydı ve ücret bordrosu ibraz etmesinin mümkün olmadığını, bilirkişinin bu dönemde bordroda yer almadığı gerekçesiyle davacının 30 gün olarak çalıştığını kabul etmesinin hatalı olduğunu, dinlenen tanıkların kendi çalışma süreleri itibariyle uyuşmazlık konusu sürenin tamamına ilişkin bilgi sahibi olmadıklarının anlaşıldığını, davacı tarafından inkar edilmeyen imzalı ücret bordrolarına göre davacının eksik çalışmaları bulunduğunu, buna rağmen davacının sürekli çalıştığının kabul edilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.