Esas No: 2024/2673
Karar No: 2024/3612
Karar Tarihi: 09.09.2024

**7. Hukuk Dairesi         2024/2673 E.  ,  2024/3612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/49 E., 2023/35 K.

KARAR : Davanın Açılmamış Sayılmasına

Taraflar arasındaki muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 1. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; anneleri öldükten sonra mirasbırakan babaları ...'nın davalı ... ile evlendiğini, murisin parasını ödeyerek 3. kişilerden satın aldığı çekişmeye konu taşınmazlar ile 34 ... 3626 plakalı aracı, miras haklarını bertaraf etmek amacıyla davalı eşi adına tescil ettirdiğini, ...'nın da taşınmazlardan bir kısmını arkadaşları olan diğer davalılara muvazaalı aktardığını, temliklerin mirasçılardan mal kaçırmaya yönelik gizli bağış olduğunu, öte yandan 2002 yılından sonra evlilik birliği içinde edinilen mallar için mal ortaklığı rejimi sözkonusu olduğunu, anılan malvarlığının edinilmesi sırasında murisin katkısının bulunduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile terekeye iadesine ve payları oranında mirasçılar adına tescile, terekenin hesaplanıp denkleştirme yapılmasına, mümkün olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Karakaya vekili cevap dilekçesinde; Mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli Mahkemenin Aile Mahkemeleri olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların miras ve edinilmiş mallara konu olamayacağı, davalı ... tarafından bedeli ödenerek satın alındığını, davada taraf sıfatlarının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI:

Mahkemenin 03.09.2018 tarihli ve 2013/669 Esas, 2018/325 Karar sayılı kararıyla; dava dosyasının işlemden kaldırıldığı 15.05.2018 tarihinden karar tarihine kadar 3 ay içerisinde dava yenilenmediğinden HMK'nın 150/5 maddesi uyarınca 16.08.2018 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 03.09.2018 tarihli ve 2013/669 Esas, 2018/325 sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 04.04.2019 tarih ve 2018/4618 Esas, 2019/2454 Karar sayılı ilamında; üç aylık yasal sürenin son günü olan 15.08.2018 tarihi adli tatile denk geldiğinden, adli tatilin bitiminden itibaren 1 hafta içerisinde yenileme talebinde bulunabileceği, Mahkemece açılmamış sayılmasına ilişkin kararın bu bir haftalık süre içinde 07.09.2018 tarihinde yazıldığı, bu durumda Mahkemece işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davacı tarafın 04.11.2014 ve 15.05.2018 tarihli celselerde duruşma gün ve saatinden haberdar olduğu halde duruşmaya katılmadığından dosyanın iki kez işlemden kaldırıldığı, 17.01.2023 tarihli celsede de dava takip edilmediği ve daha önce davanın iki kez takipsiz bırakıldığı, davacılar vekilinin 17.01.2023 tarihli karar duruşmasından sonra 02.02.2023 tarihinde UYAP üzerinden gönderdiği dilekçesinde, sağlık sorunları sebebiyle duruşmaya katılamadığını belirterek dilekçe ekinde sağlık raporu sunduğu, 17.01.2023 tarihli celse için mazeretli sayılmasını talep ettiği, Mahkemece 17.01.2023 tarihli celsede karar verildiği, dosyanın karar numarası aldığı ve dosyadan el çekildiği, davacılar vekilinin talebi hakkında mahkemece karar verilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle davacılar vekilinin mazeret sayılması talebi hakkında değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; 17.01.2023 tarhli celsenin sabahında yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle duruşmaya katılamadığını, fiili imkansızlık nedeniyle Mahkemeye mazeret gönderemediğini, duruşmaya katılmama sebebinin geçerli nedene dayanması sebebiyle bahsi geçen duruşma günü için mazeretli sayılması gerektiğini, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı olduğunu, tek bir davalının davayı takip etmediğini, diğer davalılar için davanın devam etmesi gerektiğini ileri sürerek Mahkeme kararının davacılar lehine bozulması istemi ile temyiz yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK’nın 150 nci maddesi: “(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. (3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte 0 taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. (6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. (7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır…” hükmüne yer verilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, yargılama sırasında davacı tarafın 04.11.2014 ve 15.05.2018 tarihli celselerde duruşma gün ve saatinden haberdar olduğu halde duruşmaya katılmadığından dosyanın iki kez işlemden kaldırıldığı, 17.01.2023 tarihli celsede de dava takip edilmediği ve daha önce davanın iki kez takipsiz bırakıldığı, gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

2. Diğer yandan Mahkemece gerekçeli kararda davacılar vekilinin 17.01.2023 tarihli karar duruşmasından sonra 02.02.2023 tarihinde UYAP üzerinden gönderdiği dilekçesinde, sağlık sorunları sebebiyle duruşmaya katılamadığını belirterek dilekçe ekinde sağlık raporu sunduğu, 17.01.2023 tarihli celse için mazeretli sayılmasını talep ettiği, Mahkemece 17.01.2023 tarihli celsede karar verildiği, dosyanın karar numarası aldığı ve dosyadan el çekildiği, davacılar vekilinin dilekçesi hakkında bir karar verilemeyeceğine ilişkin değerlendirme yapılmıştır.

3. Davacılar vekili Avukat ...'ın 03.02.2023 tarihinde UYAP üzerinden gönderdiği dilekçesi ve hastaneden verilen sağlık raporuna istinaden 17.01.2023 tarihli duruşmaya katılamamasının haklı sebebe dayandığı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken dosyanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

09.09.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi