Esas No: 2023/14215
Karar No: 2024/3268
Karar Tarihi: 27.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/14215 E.  ,  2024/3268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/507 E., 2023/2173 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/120 E., 2022/337 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kazakistan'daki çalışmalarını borçlanmak suretiyle 2012 yılından itibaren yaşlılık aylığı alan davacının, 2020 yılında Kurum tarafından Kazakistan'daki çalışmalarının teyit edilememesi nedeniyle borçlanmasının iptali üzerine davacıya faizi ile birlikte toplam 200.695,43 TL borç tahakkuku yapıldığını beyanla, yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacı ...'in Kuruma ibraz ettiği T.C. Almatı Büyükelçiliğince tanzim ve tasdik edilmiş 04.05.2007 tarihli, 130567 makbuz numaralı yurt dışı hizmet belgesinin borçlanma işlemine esas bir belge olup olmadığının anlaşılabilmesi için ilgili birimlerle yapılan yazışmaların sonucunda borçlanmak için sunmuş olduğu hizmet belgesinin teyidi sağlanamamış olduğundan 2021/2 sayılı Genelge gereğince tahsis dosyasında 2 nci karar işlemi yapılarak, yaşlılık aylığı başlangıç tarihi itibari ile iptal edilip tarafına yersiz ödenen aylıklar ile ilgili borç kaydı oluşturulduğunu, Kurum işleminin haklı ve yerinde olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, Türkiye ile Kazakistan arasında sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmadığından, Yurt Dışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre sigortalı tarafından Kazakistan’ın Türk Büyükelçiliği, Başkonsolosluğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Müşavirlikleri veya Ataşelikleri gibi temsilciliklerden alınacak hizmet belgesinin Kuruma ibraz edilmesi halinde sigortalılık sürelerinin borçlanılabileceğinin anlaşıldığı, bu kapsamda davacı sigortalı tarafından sunulan Almatı Başkonsolosluğunun 04.05.2007 tarih 130567 makbuz no.lu belgenin teyidi açısından yapılan araştırmada; Almatı Başkonsolosluğunun 14.11.2022 tarihli yazısına göre, davaya konu belgenin Almatı Büyükelçiliği Konsolosluk şubesince düzenlendiği, belgenin altında bulunan imzanın 2003-2008 yılları arasında Büyükelçilikte çalışan Üçüncü Katip Evren Müderrisoğlu'na ait olduğu, bu ve buna benzer belgelerin konsolosluk arşivinde saklanmakla birlikte Büyükelçiliğin 2007 yılında Almatı'dan Astana'ya taşınmasından dolayı söz konusu belgelerin asıllarına ulaşılamadığının belirtildiği, buna göre davaya konu belge içeriğinin ilgili Konsolosluk kayıtları ile çelişmediği, yine davaya konu belgede belirtilen hizmet sürelerinin Manisa İl Emniyet Müdürlüğünün 14.10.2022 tarihli yazısına göre davacının yurda giriş ve çıkış kayıtları ile uyumlu olduğu, dava dışı ... İnşaat Şirketinde çalışması bulunan tanıkların alınan ifadelerinde de davacının Kazakistan’da çalıştığı yönünde beyanlarının olduğu, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada davacı hakkında davaya konu borçlanmaya esas belge hakkında sahtelik iddiası yönünden ceza soruşturma ya da kovuşturma dosyasının bulunmadığı, ayrıca Almatı Başkonsolosluğunun 14.11.2022 tarihli yazısında belirtilen Büyükelçiliğin 2007 yılında Almatı'dan Astana'ya taşınmasından dolayı söz konusu belgelerin asıllarına ulaşılamaması hususunun davacının sorumluluğunda olmadığı, bu durumda Almatı Başkonsolosluğunun 04.05.2007 tarih 130567 makbuz nolu belgenin sahteliği yönünden dosya kapsamı itibarıyla herhangi bir delil bulunmadığı da dikkate alındığında, anılan belgenin borçlanmaya esas alınması gerektiği anlaşılmakla, davaya konu Kurum işleminin yerinde olmadığının kabulü gerekmekle; davanın kabulüne, yaşlılık aylığının kesilmesi yönündeki Kurum işleminin iptaline ve bu kapsamda tahakkuk ettirilen borçtan davacının sorumlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekili, Almatı Büyükelçiliğince düzenlenip tasdik edilen 04.05.2007 tarihli yurtdışı hizmet belgesinin, 19.10.2018 tarihinde teyidinin talep edildiğini, 23.09.2019 tarihinde tekit edildiğini, Nur Sultan Büyükelçiliğinden 02.03.2021 tarihinde teyit istendiğini, her iki Büyükelçilik tarafından da arşivlerinde belgeye rastlanılmadığını beyan etmeleri nedeniyle teyiti sağlanamadığından Genelge uyarınca aylığın kesildiğini, yargılama aşamasında da söz konusu belgelere ulaşılamamasına rağmen davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; özellikle, kesinleşen İstanbul 6. İş Mahkemesinin 2012/555 Esas sayılı dosyasından, davacının, dava dışı ... İnşaat ve San. A.Ş. nezdinde yurt dışında çalışmasının bulunduğu anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ve borçlu olmadığının tespiti istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 92 nci maddesi, 17.04.2008 tarihli 5754 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile yapılan değişiklikle 3201 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi ile Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi