Esas No: 2022/8053
Karar No: 2024/710
Karar Tarihi: 22.01.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/8053 E.  ,  2024/710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/171 D.İş, 2022/171

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2022/İHK-7031

DAVA TARİHİ : 29.04.2021

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Usulden Reddi

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/179433

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.05.2019 tarihinde davacının yolcu konumunda olduğu ve davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralanarak %5 oranında malul kaldığını, kazanın oluşumunda davacının yolcu konumunda olduğu araç sürücüsünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalıya yapılan başvurudan sonuç alınamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 08.11.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 59.769,01 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor ve sürücünün alkol raporunu sunmadan yaptığı başvurunun usulden reddi gerektiğini, ilgili yönetmelik uyarınca güncel bir rapor alınmasını talep ettiklerini, sunulan rapordaki maluliyet oranının olması gerekenin üzerinde olduğunu, zira skar dokusunun vücut yüzeyinin en az %1'ini kaplaması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren diğer aracın asli kusurlu olduğunu, kusur tespiti gerektiğini, davacının alınan ifadesinde emniyet kemerinin takılı olmadığını beyan ettiği nazara alınarak müterafik kusur indirimi gerektiğini, davacının sürücü ile arkadaş olduğu anlaşılmakla hatır taşıması indirimi yapılmasını talep ettiklerini, müvekkilinin temerrüte düşmemesi nedeniyle faiz talep etme hakkının doğmadığını, ceza yargılaması sırasındaki şikayetten vazgeçme ya da uzlaşma bildirimlerinin dosyaya sunulması gerektiğini belirterek davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunda fiziki muayenenin yapıldığı, kaza ile illiyetin kurulduğu, raporun hükme esas alındığı, %5 maluliyet ve %80 kusur oranı üzerinden tazminatın hesaplandığı, hesap raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalının rapora karşı beyanda bulunmadığı, davacının emniyet kemerini takmadığı ve başını çarptığı anlaşılmakla müterafik kusur indirimi yapıldığı, davalının hatır taşıması yapılmasına yönelik belge sunmaması nedeniyle bu yöne ilişkin itirazın reddedildiği, tam vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 59.769,01 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 05.04.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun usulden reddi gerektiğini, hatalı kusur oranı üzerinden hesaplama yapıldığını, zira bilirkişi raporunda davalıya trafik sigortalı araç sürücüsünün %20 ve diğer aracın %80 oranında kusurlu bulunduğunu, ancak %80 kusur oranı üzerinden hesaplama yapıldığını, sunulan maluliyet raporunun yönetmelikte belirtilen usule uygun hazırlanmadığını, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre güncel bir rapor alınması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin esas alınmasını, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığından faize ve tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunun Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e (ÇÖZGER) uygun düzenlenmesi ve raporda tarif edilen arazın sürekli iş göremezlik oluşturup oluşturmadığının tespiti gerektiği, zira raporda tespit edilen skar dokusunun kapladığı alanın vücut yüzeyinin %1'ini geçmesi gerektiği, davacının sunduğu raporu veren üniversite dışında bir başka üniversite hastanesinden rapor alınmadan karar verilmesinin yerinde olmadığı, bu tespitin yaptırılması için gereken sürenin 2 aylık karar verme süresine yetişmeyeceği ve covit 19 pandemisinin getirdiği sorunlar sebebiyle de raporun yetişme ihtimali olmadığı, bu nedenle diğer itirazların incelenmesine yer olmadığı gerekçesiyle davalının itirazının kabulü ile karar kaldırılarak başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sunulan maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun düzenlendiğini, uygun bulunmaması halinde de ara karar verilerek yeni bir rapor alınabileceğini, kaldı ki rapor uygun olduğundan yeni bir rapor alınmasına da gerek olmadığını, hakem heyetince bilirkişi gibi araz değerlendirmesi yapılmasının hatalı olduğunu, ayrıca ekte sunulan kaza tarihli skar izi fotoğrafı ve güncel skar izi fotoğraflarına göre maluliyet oluştuğunu raporda belirtilen oranın yerinde olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 24.05.2019 tarihli çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 88, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 24.05.2019 tarihinde meydana gelmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından; ÇÖZGER yönetmeliğine göre skar yönünden yeni bir rapor alınması gerektiği, ancak iki aylık karar verme süresinin yeterli olmadığı gerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.2 maddesinin (i) fıkrasında Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ÇÖZGER Yönetmeliğine göre düzenlenen, sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade ettiği belirtilmiş olsa da ÇÖZGER Yönetmeliği incelendiğinde yönetmeliğin amacının terör, kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (n) fıkrasında ise "Özel gereksinim" çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 8 inci maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edilmesi aynı zamanda Yönetmeliğin Ek.3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20'nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu oysa TBK'nın 54 üncü maddesi gereği kişinin bedensel zararının belirlenmesi için "Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar" belirlenerek küçüğün sürekli iş gücü kaybı oranının belirlenerek buna bağlı bedensel zararları tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde ÇÖZGER Yönetmeliğinin uygulanma imkanının olmadığı ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 11.11.2019 tarihli raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyeti %5 olarak belirlenmiştir. Anılan bu raporun tanziminde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere göre belirleme yapıldığı görülmekte olup, raporun kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olduğu açıktır.

Şu halde İtiraz Hakem Heyetince; davacının eldeki başvuruya sunduğu 11.11.2019 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri ile ekindeki cetvellere uygun biçimde, sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşu tarafından ve kazadaki yaralanma ile maluliyet arasındaki illiyet bağı kurulmak ve davacı muayene edilmek suretiyle düzenlendiği, karara esas alınabilir bir rapor olduğu gözetilmek suretiyle davalının diğer itirazlarının incelenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

2. Davacı, yolcusu olduğu aracın ZMSS'ine karşı eldeki başvuruyu yapmıştır. Aynı gün temyiz incelemesi yapılan (Dairenin 2022/5941 Esas sayılı) davada ise davacı yolcunun, eldeki başvurudan önce 15.03.2021 tarihinde karşı aracın trafik sigortası olmaması nedeniyle Güvence Hesabı aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunun 2021.E.50163 sayılı dosyada aynı alacak için %5 oranlı aynı maluliyet raporu ile başvuru yaptığı anlaşılmakta olup eldeki dava ile daha önceki dava arasında hükmedilen tazminat bakımından mükerrerlik oluşabilecektir.

Bu nedenle, davacı yolcunun aynı trafik kazasından kaynaklı maluliyeti için iki ayrı davada iki kez tazminata hükmedilmesi davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açabileceğinden Hakem Heyetince 2021.E.50163 sayılı ilk başvuru dosyası gözetilerek, eldeki ikinci davada verilecek kararda tahsilde tekerrür olmamak kaydının düşülmesi gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünün (1) ve (2) nolu bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.