Esas No: 2024/15544
Karar No: 2025/6216
Karar Tarihi: 17.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2024/15544 E.  ,  2025/6216 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/2364 E., 2024/1810 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karacabey 1. Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi

SAYISI : 2021/242 E., 2023/191 K.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı Kurum vekili ile davalı ... İşleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... eşi ...'in 06.06.2007-31.07.2010 tarihleri arasında ... İşletme Müdürlüğü bünyesinde alt işveren olarak faaliyet gösteren ... Nak. İnş. Konf. San. Ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde çalıştığını, ... ...'in çalışma döneminin tamamını işletmenin "Radyoloji/Röntgen bölümünde" hiçbir güvenlik önlemi alınmaksızın sürdürdüğünü, müteveffanın tüm çalışma süresi boyunca işletme yetkililerince hiçbir koruyucu malzeme verilmemiş ve iş ilişkisi boyunca elektromanyetik ışınlara maruz kalması ile 2010 yılı Haziran ayında kolon kanserine yakalandığını öğrendiğini, hastalığın maruz kaldığı X ışınlarından kaynakladığı bilgisine ulaştığını, bunun neticesinde SGK'ya başvuruda bulunduğunu, SGK tarafından yapılan soruşturma sonucunda meslek hastalığına ilişkin başvurunun reddedildiğini, müteveffanın tüm tedavilere rağmen 8 Haziran 2012 tarihinde vefat ettiğini, tedaviyi yürüten hekimlerce hastalığa X ışınların sebebiyet verdiğinin belirtilmiş olduğunu, Karacabey Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, yapılan soruşturma neticesinde çalışma biçiminin iddialarını doğruladığının sabit olduğunu, tüm bu nedenlerle mütaveffanın ölümüne neden olan hastalığın meslek hastalığı olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının talebi üzerine murisin meslek hastalığına sahip olup olmadığı hususunda Kurum müfettişince 08.06.2011 tarih ve 400399/İNC/8 sayılı inceleme raporu düzenlenmiş olduğunu, rapor dayanağı belgeler değerlendirildiğinde, bu belgeler ile ...'e konulan tanı hastalığının mesleki olup olmadığının tespit edilemediğinin bildirildiğini, Kurumun üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmiş olduğunu, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İşleri Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle, murisin, müvekkilinin ihale ile hizmet alımı yaptığı şirkette çalıştığını, murisin müvekkili ... İşleri Genel Müdürlüğünün işçisi olmadığından, müvekkili aleyhine açılan davanın reddi gerektiğini, işbu davada meslek hastalığının tespiti için izlenilmesi gereken idari yolun takip edilmediğini, röntgen çekimlerinin yapıldığı esnada güvenlik önleminin alınmamasına ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, çekim yapılır iken koruyucu yeleklerin kullanıldığını, bu işlemlerin uzman kişilerce yapıldığını, murisin röntgen cihazını kullanmadığını, kendisinin yardımcı eleman olduğunu, davacının murisinin röntgen çekimi esnasında X ışınlarına maruz kaldığı ve bu nedenle kansere yakalandığına dair somut bir delilinin bulunmadığını, bu nedenlerle haksız ve dayanaksız davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, ... T.C. kimlik numaralı ... ...'in ölümüne neden olan kolon kanseri hastalığının 5510 sayılı Kanun'un 14. maddesi kapsamında meslek hastalığı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ... İşleri Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekillerinin istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Kararın gerekçesinde özetle şu hususlara yer verilmiştir:

"Dosya kapsamından; davalı ... İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 31.05.2007 tarihli 3 yıllık sözleşme ile "... İşletme Müdürlüğüne ait tahmini 450- 650 baş değişik yaş ve cinsteki safkan Arap atı ile tahmini 100 baş köpeğin bakım, besleme çobanlık ve temizlik hizmetleri işinin" diğer davalı şirkete verildiği; davacının eşi ölen ...'in de seyis statüsü ile davalı ... Nak. İnş. Konf. San ve Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığı, ölümünden önce 26.01.2011 tarihinde Kuruma başvurarak, yakalandığı kanser hastalığının meslek hastalığı olduğunun tespitini talep ettiği, Kurum Sağlık Kurulunun 08/12/2001 tarihli kararı ile; "Kolon ..." hastalığının meslek hastalığı olup olmadığının tespit edilemeyeceğinin bildirildiği, ölenin 31/05/2012 tarihli itirazı üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 13.07.2012 tarih ve 53/5700 sayılı kararı ile de hastalığın meslek hastalığı olmadığına karar verildiği, eldeki davada makina mühendisi bir bilirkişiden alınan 25.02.2014 tarihli raporda; ölen sigortalının kanser hastalığına yakalanmasına radyasyonun neden olup olmadığı hususunda tespit yapılmasının mümkün olmadığının bildirildiği, davacının eşinin ölümü üzerine açılan kamu davasında Karacabey 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/37 E. 2018/478 K. sayılı kararı ile ATK Genel Kurulundan alınan 21.01.2015 ve 19.10.2017 tarihli raporlar doğrultusunda; "ölenin yakalandığı kanser hastalığı ile röntgen çekimi esnasında kaset tutumu işi arasında illiyet bağının bulunduğu" gerekçesiyle davalı işveren şirket ile işletme müdürlüğü çalışanlarının mahkumiyetlerine karar verildiği ancak kararın istinaf incelemesi sonucu sanıklar hakkında soruşturma izni alınmadığı gerekçesi ile kaldırıldığı, eldeki davada alınan ATK 1. İhtisas Dairesinin 27.10.2021 tarih ve 5541 sayılı, ATK 3.Üst Kurulunun 22.12.2022 tarih ve 357 sayılı raporlarında ise "... kişinin ölümünün kolon kanseri ve gelişen komplikasyonları sonucu meydana geldiğinin, kişinin işe başlama tarihi olan 2007 yılı ve öncesinde kolon kanseri olduğuna dair herhangi bir kayıt bulunmadığının, korunmasız, önlemler almaksızın uzun süreli radyoaktif maddeye maruziyet durumunda kanser oluşumunun ortaya çıkabileceğinin tıbben bilindiğinin, kişinin radyasyona maruziyet süresi ve maruz kalınan doz ile ilgili kesin bir bilgi olmadığından dolayı kesin illiyet kurulamamakla birlikte korumasız bir şekilde bu türden bir çekimde bulundurulması nedeniyle ölüme neden olan kolon kanseri ile 2007-2010 yılları arasında atların röntgen çekimi esnasında kaset tutma işi arasında illiyet bağı bulunduğunun, kişinin ölümünün meslek hastalığı sonucu meydana geldiğinin kabulü gerektiğinin" bildirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi olması nedeniyle davalı ... Müdürlüğünün husumete yönelik istinaf nedeninin yerinde bulunmaması, Mahkemece anılan yasal prosedüre uygun olarak inceleme yapılması, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararı ile Adli Tıp Kurumu 1. İhtisas Kurulu raporu arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu 3. Üst Kurulundan alınan rapor ile giderilmiş olması ve davacının eşinin ölümüne neden olan hastalığın meslek hastalığı olduğunun ve ölümü ile hastalığı arasında illiyet bağı bulunduğunun usulünce saptanmış olması hep birlikte değerlendirildiğinde; İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından yerinde görülmeyen istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir."

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle, Kurum Sağlık Kurulu kararı ile ...'e konulan tanı ''kolon ...'' hastalığının mesleki nedeni olup olmayacağının tespit edilemeyeceğine" karar verildiğini; Kurum müfettişince düzenlenen inceleme raporunda ...'in çalıştığı işyerinin ''Atçılık, köpekçilik, bakım ,besleme çobanlık'' yapılan bir işyeri olduğunu, ...'in, işyerinde seyis olup, atlar ile ilgilenmekte olup asıl işinin röntgen bölümünde olmadığını, sadece satış dönemlerinde atların röntgen işlemlerinde yardımcı olduğunu, röntgen işlemlerinin de senede bir kaç gün yapılmakta olup davacının murisinin hastalığının meslek hastalığı olarak kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... İşleri Genel Müdürlüğü vekili özetle, ölenin müvekkilinin işçisi olmayıp ... ... İşletmesi Müdürlüğünde taşeron firma olarak hizmet veren diğer davalının işçisi olduğunu bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, sorumluluğun diğer davalıda olduğunu, Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan rapor alınmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tanıkların ölenin röntgen çekimi esnasında koruyucu önlük giydiğini beyan ettiklerini, illiyet bağının tüm ihtimaller değerlendirilerek şüpheden uzak bir şekilde tartışmasız olarak saptandıktan sonra bu konuda kesin bir rapor verilmesi gerektiğini ancak düzenlenen raporların bilimsellikten uzak ve yüzeysel olduğunu, kolon kanserine neden olan etkenlerin ve sigortalının yaşam biçiminin hastalığa etkisinin raporlarda değerlendirilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının hastalığının meslek hastalığı olup olmadığına ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ... İşleri Genel Müdürlüğü vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.