Özelge: İnternet üzerinde oluşturulan hesaplar aracılığıyla verilen yemek siparişlerinde vergilendirme ve belge düzeni.
Özelge No: B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.1-19196
Tarih: 2018-01-08

Soru: İlgide kayıtlı başvurunuzda, Online yemek siparişi üzerine faaliyet gösteren e-ticaret firması olduğunuzu, tüzel ve gerçek kişi mükellefiyeti olan restoranlara, sisteminiz üzerinden iletilen siparişlerden hesaplanan komisyon bedellerini aylık olarak restoranlara fatura ettiğinizi, sistem dahilinde kullanıcıların istedikleri üye restoranlardan istedikleri ürünleri sipariş ettiğini ve siparişlerin tesliminin restoranlar tarafından gerçekleştirildiğini, ödemenin de kullanıcı tarafından restoran yetkilisine sipariş teslim edildiği zaman gerçekleştirildiğini, Tasarlanan yeni bir yapıda "….. Cüzdan" sistemini kullanmak isteyen gerçek ya da tüzel kişi kullanıcılarının yemek sepeti şifresinden bağımsız bir PİN oluşturarak hesaplarını aktif ettiklerini, hesaplarını aktif eden kullanıcıların siteleri üzerinden hesaplarına kredi kartı vasıtası ile bakiye tanımladıklarını ve bu bakiyeyi "….. Cüzdan" uygulamasını kabul eden restoranlardaki siparişlerinde diledikleri zaman kullanabileceklerini, ayrıca sistemin tüzel kişiler tarafından da çalışanlarına veya müşterilerine verilmek suretiyle de kullanılabileceğini, Yüklenen tutarların satış bedellerinin kullanıcılara 213 sayılı Vergi Usul Kanununda (VUK) belirtilen 7 günlük süre dahilinde fatura edilmesinin planlandığı, Şirketiniz tarafından söz konusu bakiyelerin sadece gıda ve %8 katma değer vergisi (KDV) oranına tabi ürünlerde kullanımına müsaade edileceğini ve düzenlenecek faturalarda uygulanacak KDV oranının %8 olacağını, Siparişin ilgili kişi tarafından verilmesi ve ilgili tutarın kişinin bakiyesine alacak kaydedilmesinden sonra işlemin yapıldığı tarih, saat, hizmet bedeli ile "Yemek Sepeti Cüzdan" hesabında kalan bakiyeyi gösterecek şekilde kullanıcıya e-posta yolu ile bilgilendirme fişi gönderileceğini, Öngörülen sistemde gerçek ve tüzel kişi kullanıcılar tarafından "….. Cüzdan" hesabına gerçekleştirilen yüklemelerin yapıldığı tarihi izleyen 7 gün içerisinde yüklemeyi gerçekleştiren kullanıcılar adına içyüzde yöntemi ile KDV hesaplanıp fatura düzenlenmesinin planlandığını, "….. Cüzdan" ödeme kanalıyla ödemesi gerçekleştirilmiş siparişlerle ilgili restoranlarla her takvim ayında mutabakat yapılarak tarafınıza kesmeleri gereken fatura bedelinin rapor edileceğini ve bu rapora göre kesilen fatura üzerinden restoranlara ödeme yapılacağı belirtilerek, söz konusu sistemin Vergi uygulamaları açısından Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

Cevap: I- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN 213 sayılı Kanunun 229 uncu maddesinde, fatura, "satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır." şeklinde tanımlanmıştır. Anılan Kanunun 232 nci maddesinde de "Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara; 2. Serbest meslek erbabına; 3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara; 4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin (1.1.2017 tarihinden itibaren) 900 TL'yi geçmesi veya bedeli (1.1.2017 tarihinden itibaren) 900 TL'den az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde ise; faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenmesi gerektiği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Diğer taraftan, 382 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde, bahse konu Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, bedeli özel kartlar veya yemek çekleri kullanılmak suretiyle ödenen, anlaşmalı lokanta veya restoranlarda (anlaşmalı hizmet işletmelerinde) verilen hizmetlerin belge düzenine yönelik esaslar belirlenmiş olup, özel kartlar veya yemek çeklerinin, anlaşmalı hizmet işletmelerinde yemek bedelinin ödenmesinde kullanılması durumunda mezkûr Tebliğ ile yapılan düzenlemelere uygun olarak belgelendirilmesi gerekmektedir. Buna göre, yemek bedelinin ödenmesinde "….. Cüzdan" hesaplarının kullanılması durumunda belgelendirmenin mezkûr Genel Tebliğde yapılan düzenlemelere göre; - "….. Cüzdan" hesaplarının oluşturulması aşamasında üyeleriniz tarafından Şirketiniz bünyesindeki söz konusu hesaplara aktarılan/yüklenen paralar avans mahiyetinde olduğundan ve bu safhada her hangi bir mal teslimi veya hizmet ifasının karşılığını teşkil etmediğinden, bu aktarım/yükleme işlemine ilişkin olarak şirketinizce 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca herhangi bir belge düzenlenmemesi, - "….. Cüzdan" hesabı kullanılarak bedeli ödenen yemek alımlarında, lokanta veya restoranlar tarafından verilen yemek hizmeti karşılığında söz konusu hesabı kullanan gerçek ve tüzel kişiler adına, hizmetin verildiği tarihten itibaren azamî yedi gün içinde fatura düzenlenmesi - Şirketinizce, üyelerinizden ve/veya anlaşmalı işletmelerden, verilen hizmet karşılığında komisyon ve benzeri adlar altında alınacak hizmeti bedeli için, hizmeti verdiğiniz tarihten itibaren azami yedi gün içerisinde fatura düzenlenmesi gerekmektedir. II-) KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN : 3065 sayılı KDV Kanununun; 1/1 inci maddesinde, Türkiye de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu, 2/1 inci maddesinde, teslimin bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesi olduğu, bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdiinin de teslim hükmünde olduğu, 10 uncu maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması, malın tesliminden veya hizmetin ifasından önce fatura veya benzeri belgelerin verilmesi hallerinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi anında vergiyi doğuran olayın meydana geldiği, 20/1 inci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, hüküm altına alınmıştır. Buna göre, "….. Cüzdan" hesaplarının oluşturulması aşamasında üyeleriniz tarafından Şirketiniz bünyesindeki söz konusu hesaplara aktarılan/yüklenen tutarlar herhangi bir mal teslimi veya hizmet ifasının karşılığını oluşturmadığından avans mahiyetindedir. Bu nedenle, avans mahiyetindeki ödemeler üzerinden KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. "….. Cüzdan" sistemini kullanıcılarına mal teslimi veya hizmet ifasında bulunulması durumunda KDV açısından vergiyi doğuran olay gerçekleşeceğinden mal teslimi veya hizmet ifasını gerçekleştiren firmalar tarafından düzenlenen faturalarda mal veya hizmetin tabi olduğu oranda KDV hesaplanması gerekmektedir. Diğer yandan, Şirketinizce üyelerinize ve/veya anlaşmalı işletmelere verilen aracılık hizmeti karşılığında alınan komisyon bedelleri üzerinden %18 oranında KDV hesaplanması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler