Özelge: Enerji Santralinin Sözleşmede Belirlenen Zamanda Ve Nitelikte Yapılamaması Nedeniyle Ödenen Gecikme Bedellerinin Ve Yapılan Tenzilatların KDV Karşısındaki Durumu hk.
Özelge No: 39044742-130[Özelge]-706364
Tarih: 2019-09-02

Soru: İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketiniz tarafından 2014 yılında Kırıkkale İlinde enerji santrali yatırımına başlandığı, santralin inşası için …….ile anlaşıldığı, yapılan anlaşma doğrultusunda santralin 29/06/2017 tarihi itibariyle tarafınıza geçici kabulünün yapılması gerektiği, yüklenici firma tarafından belirtilen tarihte teslimin gerçekleştirilmemesi halinde sözleşme gereği ceza mahiyetinde olmayan, fiyat farkı niteliği taşıyan gecikme bedeli ödeneceği belirtilerek, yüklenici firmanın ödeyeceği gecikme bedelinin katma değer vergisi (KDV) karşısındaki durumu hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Cevap: 3065 sayılı KDV Kanununun; -1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -24/c maddesinde, vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerlerin matraha dahil edileceği, -35 inci maddesinde, malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellef bunlar için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzelteceği, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtları ile beyannamede gösterilmesinin şart olduğu, hükme bağlanmıştır. Öte yandan 60 No.lu KDV Sirkülerinin "1.2.Tazminatlar" başlıklı bölümünde, " Herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olarak ortaya çıkmayan tazminat ve benzeri ödemeler prensip olarak KDV'nin konusuna girmemektedir. Bu kapsamda, işin sözleşme şartlarına uygun yapılmaması, işin verilen süre içerisinde tamamlanmaması, sözleşmenin feshedilmesi gibi nedenlerle tazminat, cayma bedeli vb. adlarla yapılan cezai şart mahiyetindeki ödemeler herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV'nin konusuna girmemektedir. Buna göre; (1) Belediye tarafından ihale edilip sözleşmeye bağlanan inşaat, onarım, malzeme ve hizmet alımı işlerinde yükleniciden kaynaklanan gecikmelerden dolayı yükleniciye gecikme cezası tahakkuk ettirilmesi durumunda sözleşme gereği yükleniciden gecikme cezası adı altında tahsil edilen bedel KDV'ye tabi olmayacaktır. Öte yandan, gecikme cezasının hakedişten kesilerek tahsil edilmesinin, belediyenin yükleniciye ödemesi gereken KDV tutarına etkisi bulunmamaktadır. …" denilmektedir. Özelge talep formunun ve eklerinin incelenmesinden, Kırıkkale ilindeki enerji santralinin 53 adet hakedişe bağlandığı, hakedişlerden büyük kısmının tamamlandığı, bir kısmının ihtilaflı olduğu ve bir kısım hakedişlerin ise tamamlanamadığı, bu itibarla geçici kabul sözleşmesinde belirlenen zamanda teslimi yapılamayan bölümler için firmanızca gecikme bedeli tahsil edileceği, ihtilaflı olan bölümler için ise sözleşmede belirlenen tutar üzerinden ihtilaflı bölümlere tekabül eden tutarların firmanız tarafından tenzil edileceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, yüklenici firma ile yapılan sözleşmenin 23. maddesinde "Gecikme Tazminatları" başlığı altında projenin sözleşmede belirlenen sürede teslim edilememesi halinde gecikme bedeli ödeneceği hususuna yer verilmiş, sözleşmeye ek olarak düzenlenen EK E başlıklı bölümün "Maddi Tazminatlar ve İndirimler" başlığı altında da gecikme bedeli tutarının hesaplanmasına ilişkin açıklamalar ile performans indirimi bağlamında projenin istenilen niteliklerde olmaması nedeniyle ödenecek bedeller belirtilmiştir. Bu itibarla, yüklenici firma tarafından gecikme bedeli mahiyetinde Şirketinize yapılacak ödemeler herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olmadığından KDV'nin konusuna girmemektedir. Öte yandan, söz konusu enerji santralinin sözleşmede belirtilen niteliklere uymadığı gerekçesiyle ihtilaf konusu olan hakedişlere ilişkin yapılacak ödemelerden firmanız tarafından herhangi bir ad altında tenzilat yapılması halinde, bu tutarın fiyat indirimi olarak değerlendirilmesi ve firmanız tarafından düzenlenecek faturalarda KDV hesaplanması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler
title: Madde 20 Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah
title: Madde 24 Matraha Dahil Olan Unsurlar
title: Madde 30 İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi