Özelge: Başka Dillere Çevrilen Kitapların Satışı ile Alınan Hibe Desteğinin Gelir Vergisi ve KDV Karşısındaki Durumu
Özelge No: E-97726449-130-92502
Tarih: 2025-05-26

Soru: İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, yayınevi işlettiğiniz, telif haklarını aldığınız kitapları yayınlayıp sattığınız belirtilerek yayın ve telif hakları elinizde bulunan resimli çocuk kitaplarının başka dillere çevrilerek satışı ile Polonya'da bir enstitüden hibe hakkı kazandığınız, orijinali Lehçe yayınlanmış bir kitabı Türkçe'ye kazandırdığınız için enstitü tarafından telif haklarının satın alınması, tercüme giderleri ve baskı maliyetleri için teşvik verileceği, kitabın tüm giderlerinin tarafınızca karşılanacağı, verilen hibenin tüm masrafları kapsamadığı belirtilerek söz konusu hibenin gelir vergisi ve katma değer vergisi (KDV) açısından nasıl değerlendirileceği hususlarında görüş talep edilmektedir.

Cevap: GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 37 nci maddesinin birinci fıkrasında, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu hükmüne yer verilmiştir. Mezkur Kanunun "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci maddesinde; "Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce: 1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir; 2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur. Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur." hükmüne yer verilmiştir. Ticari faaliyet ise bir tür emek-sermaye organizasyonuna dayanmakta olup, kazanç sağlama niyet ve kastının bulunup bulunmaması böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin "ticari faaliyet" olma niteliğine etki etmemektedir. Ancak, bir faaliyetin "ticari faaliyet" sayılabilmesi için kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte, faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurları ile birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Ticari kazancın tespitinde iki temel ilke geçerlidir. Bunlar "dönemsellik" ve "tahakkuk esası" ilkeleridir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra, bu işlemin miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Dönemsellik ilkesi ise, bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanmasıdır. Dönemsellik, tahakkuk etmiş bir gelir için söz konusudur. Bu esaslar dikkate alındığında, bir gelir unsurunun, özel bir düzenleme olmadığı sürece mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği dönem kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, yayınevi işletme faaliyetiniz kapsamında telif haklarını elinizde bulundurduğunuz resimli çocuk kitaplarının başka dillere çevrilerek satılması faaliyetinin, yürütmüş olduğunuz ticari faaliyetinizin devamı niteliğinde ve bunun bir parçası olarak kabul edilerek bu faaliyet dolayısıyla elde ettiğiniz kazancın bir bütün teşkil edecek şekilde ticari kazanç olarak dikkate alınması ve ticari kazanç hükümleri çerçevesinde vergilendirilmesi gerekmektedir. Öte yandan telif haklarının satın alınması, tercüme giderleri ve baskı maliyetlerinin bir kısmının karşılanması amacıyla tarafınıza verilen hibe destek tutarının da ticari kazancınıza dahil edilerek vergilendirilmesi gerektiği tabiidir. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN 3065 sayılı KDV Kanununun; -1/1 maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -13/n maddesinde, 21.6.1927 tarihli ve 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu hükümlerine göre poşetlenerek satılanlar hariç olmak üzere basılı kitap ve süreli yayınların tesliminin KDV'den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır. KDV Genel Uygulama Tebliğinin; "Ticari, Sınaî, Zirai Faaliyet ve Serbest Meslek Faaliyeti Çerçevesinde Yapılan Teslim ve Hizmetler" başlıklı (I/A-1.1.) bölümünde; "3065 sayılı Kanunun (1/1) inci maddesine göre Türkiye'de ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler vergiye tabidir. Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise bu faaliyetlerin devamlılığı, kapsam ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre, Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre tayin ve tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Buna göre; -Gelir Vergisi Kanununa göre ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler vergiye tabidir. Ayrıca Gelir Vergisi Kanununa göre faaliyeti ticari sayılan esnafın teslim ve hizmetleri de verginin konusuna girer. ..." "Basılı Kitap ve Süreli Yayınların Tesliminde İstisna" başlıklı (II/B-17.) bölümünün "Kapsam" başlıklı (17.1.) alt bölümünde; "İstisna, basılı kitap ve süreli yayınların (ikinci el olanlar dahil) yurt içindeki her safhada tesliminde ve ithalinde uygulanır. 1117 sayılı Kanun hükümlerine göre poşetlenerek satılan basılı kitap ve süreli yayınların tesliminde istisna uygulanmaz. Kanun maddesinde yer alan süreli yayın ifadesinden, belli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile basılı haber ajansları yayınlarının anlaşılması gerekmektedir. Ders kitapları, dini kitaplar, ansiklopediler, almanaklar, hikaye ve romanlar (foto roman, çizgi roman dahil), yemek kitapları, kitap şeklindeki harita ve atlaslar, soru ve bilgi bankası kitapları, mevzuat seti kitapları, Uluslararası Standart Kitap Numarası (ISBN) bulunan boyama ve etkinlik kitapları da istisna kapsamındadır. Boyama defterleri, kitap şeklinde olmayan yaprak testler, mevzuat setlerinin güncellenmesi amacıyla gönderilen föyler, ciltli takvim, kartela, ezber kartları, kataloglar, broşürler gibi yayınlar kitap kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bunların teslimi istisna kapsamında değerlendirilmez. Elektronik kitap (e-kitap) ile süreli yayınların elektronik ortamda satışı, elektronik kitap ve süreli yayın okuyucu, tablet ve benzerlerinin tesliminde istisna uygulanmaz. İstisna, basılı kitap ve süreli yayınların teslimine ilişkin olup, bunların basımına ilişkin alınan mal ve hizmetler KDV'ye tabidir. Program şeklindeki mevzuat bilgi bankası, soru bankası, online test ve benzerleri ile CD veya flash bellek gibi veri taşıyıcılarla satılan görüntülü eğitim setleri basılı kitap kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, bunların satışı istisna kapsamında değerlendirilmez." açıklamalarına yer verilmiştir. Buna göre, yayınevi işletme faaliyetiniz kapsamında telif hakları elinizde bulunan resimli çocuk kitaplarının başka dillere çevrilerek satışı 3065 sayılı Kanunun 13/n maddesi kapsamında KDV'den istisna olacaktır. Öte yandan, telif haklarının satın alınması, tercüme giderleri ve baskı maliyetlerinin bir kısmının karşılanması amacıyla tarafınıza verilen hibe destek tutarları herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmemesi şartıyla KDV'nin konusuna girmeyecektir.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 9 Vergi Sorumlusu