Özelge: Afet Bölgesinde İnşa Edilecek Konutların TOKİ'ye Bedelsiz Tesliminde KDV İstisnası
Özelge No: 39044742-130[Özelge]-72756
Tarih: 2024-01-15

Soru: İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti arasında 13/07/2023 tarihinde imzalanan "Afet Sonrası Konut Yapımı Alanında İşbirliği Sözleşmesi" kapsamında, Hatay İli Arsuz İlçesi … inşaatları ile altyapı ve çevre düzenlemesi işinin Özbekistan Cumhuriyeti adına Şirketinizce üstlenildiği, yapılan işbirliği protokolü gereği Şirketiniz tarafından yapılan konutların Özbekistan Cumhuriyeti adına Toplu Konut İdaresi Başkanlığına (TOKİ) bedelsiz olarak teslim edileceği belirtilerek, söz konusu teslim ile Şirketiniz tarafından yapılan inşaat işleri dolayısıyla mal ve hizmet alımlarının katma değer vergisinden (KDV) istisna olup olmadığı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Cevap: 3065 sayılı KDV Kanununun; -1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -17/2-b maddesinde, maddenin birinci fıkrasında sayılan (genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, üniversiteler, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tüzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar) kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet ifalarının KDV'den istisna olduğu, -17/2-c maddesinde, yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına, maddenin birinci fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara yapacakları bedelsiz teslim ve hizmetlerle ilgili olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifalarının KDV'den istisna olduğu, -29/1-a maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'nin indirilebileceği, -30/a maddesinde, vergiye tabi olmayan veya vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası (Bu Kanunun 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b), (c) ve (d) bentleri ile (4) numaralı fıkrasının (ı) ve (ö) bentleri uyarınca KDV'den istisna edilen işlemler hariç) ile ilgili alış vesikalarında gösterilen veya bu mal ve hizmetlerin maliyetleri içinde yer alan KDV'nin vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den indirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. KDV Genel Uygulama Tebliğinin -"Belli Kurum ve Kuruluşlara Yapılan Bedelsiz Teslim ve Hizmetlerde İstisna" başlıklı (II/F-2.4.) bölümünde, "3065 sayılı Kanunun (17/2-b) maddesinde; Kanunun (17/1) inci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan teslim ve hizmetlerin, KDV'den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır. Söz konusu kurum ve kuruluşlara yapılan her türlü bedelsiz mal teslimi ve hizmet ifaları KDV'den istisna olup, teslim ve hizmet bedeli ile ilgili herhangi bir alt ya da üst sınır söz konusu olmaksızın istisna uygulanır. 1/1/2019 tarihinden itibaren bu istisna kapsamında yapılan işlemlere ilişkin yüklenilen KDV indirilebilir, ancak indirim yoluyla giderilemeyen KDV iade edilmez." - "Yabancı Devletlerin Türkiye'deki Diplomatik Temsilcilik ve Konsoloslukları ile Yabancı Hayır ve Yardım Organizasyonlarına Yapılan Teslim ve Hizmetlerde İstisna" başlıklı (II/F-2.6.) bölümünde; "3065 sayılı Kanunun (17/2-c) maddesinde, yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilcilik ve konsoloslukları ile yabancı hayır ve yardım kurumlarına Kanunun (17/1) inci maddesinde yazılı kuruluşlara bedelsiz olarak yapacakları teslim ve hizmetlere ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler KDV'den istisna edilmiş ve istisna kapsamına girecek mal ve hizmetler ile bunların asgari tutarlarını ve bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlığımız yetkili kılınmıştır. ... Örnek: Yabancı bir devletin Türkiye'de bulunan Konsolosluğu, Türkiye'de meydana gelen deprem felaketi nedeniyle depremin yaşandığı İlin Belediyesine Türkiye'deki bir firmadan temin edeceği deprem çadırı ve yardım malzemesini bedelsiz olarak teslim edecektir. Türkiye'deki firmanın söz konusu deprem çadırları ve yardım malzemelerini Konsolosluğa tesliminde yukarıdaki şartlar dahilinde istisna uygulanır. Ancak Türkiye'deki firmaya bu teslimlerle ilgili olarak yapılacak mal teslimi ve hizmet ifaları genel hükümler çerçevesinde KDV'ye tabi olup, bu kapsamda yüklenilen vergiler firma tarafından indirim konusu yapılabilir." açıklamalarına yer verilmiştir. 3065 sayılı Kanunun 17/2-b maddesinde yer alan istisna hükmü, aynı Kanunun 17/1 inci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlara yapılan bedelsiz teslimleri kapsamakta olup, teslimin bunlar dışındaki kurum veya kuruluşlara yapılması halinde ise istisna hükmünden faydalanılması mümkün değildir. Ayrıca bu istisna hükmü, bedelsiz teslime konu malların satın alınması veya üretilmesi ile ilgili olarak yapılacak mal ve hizmet alımlarını da kapsamamaktadır. Buna göre, Özbekistan Cumhuriyeti tarafından finanse edilen ve Şirketiniz tarafından üstlenilerek Türkiye'de yapımına başlanmış olan konut inşaatları ile bu işe ilişkin altyapı ve çevre düzenlemesi işinin tamamlanarak Özbekistan Cumhuriyeti adına TOKİ'ye bedelsiz teslimi 3065 sayılı Kanunun 17/2-b maddesi gereğince KDV'den istisnadır. Bu istisna kapsamında yapılan işlemlere ilişkin yüklenilen KDV indirim konusu yapılabilecek, ancak indirim yoluyla giderilemeyen KDV iadeye konu edilemeyecektir. Öte yandan, konut inşaatları ile bunlara ilişkin altyapı ve çevre düzenlemesi işi kapsamında Şirketinize yapılacak mal teslimleri ile hizmet ifalarının KDV'den istisna tutulması mümkün olmayıp, bu işlemler için genel hükümlere göre KDV hesaplanması gerekmektedir. Ayrıca, 3065 sayılı Kanunun 17/2-c maddesi kapsamında sayılan kurum ve kuruluşlardan olmayan Şirketinizin TOKİ'ye yapacağı bedelsiz teslime ilişkin mal ve hizmet alımlarının ilgili maddede düzenlenen istisna hükümleri kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler