Özelge: Yurt dışı mukim firmadan alınan test hizmetinde KDV ve Stopaj.
Özelge No: 84974990-130[KDV3-İ-1-2023/23]-21077
Tarih: 2024-01-11

Soru: İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketinizin yurt içi ve yurt dışında "Enerji Nakil Hattı" projelerinin anahtar teslimi yapım işlerini gerçekleştirdiği, yapmış olduğunuz "Enerji Nakil Hatları"nda kullandığınız galvanizli çelik direk, iletken, izolator, hırdavat gibi malzemelerin işveren tarafından belirlenen teknik şartnameye uygunluğunun test edilmesinin istendiği, bu malzemelerin testlerinin uluslararası akreditasyonu olan yurt dışı firmalar aracılığı ile gerçekleştirildiği, yurt içinde uhdenizde devam eden "Enerji Nakil Hattı" projelerinizde kullanılacak malzemelerin testlerinin Romanya, Macaristan, İspanya gibi ülkelerde yerleşik firmalar aracılığı ile yaptırıldığı, bu ülkelerin ülkemiz ile Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması olan veya olmayan ülkelerdeki firmalar olabildiği, yapılan bu test işlemleri sonucunda tarafınıza "test hizmeti" faturası düzenlendiği belirtilerek, yurt dışı firmalar tarafından düzenlenen bu faturalar dolayısıyla katma değer vergisi (KDV) ve stopaj yönünden yapılacak işlemler hakkında görüş talep edilmektedir.

Cevap: I. KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, Kanunun birinci maddesinde sayılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinin her ikisi de Türkiye'de bulunmayanların sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında da dar mükellefiyette kurum kazancının hangi kazanç ve iratlardan oluştuğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların maddede sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu kesinti oranları … sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca … tarihinden itibaren petrol arama faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak serbest meslek kazançlarında %5, diğer serbest meslek kazançlarında ise %20 olarak tespit edilmiştir. Buna göre, enerji nakil hattı projelerinde kullanılan galvanizli çelik direk, iletken, izolatör ve hırdavat gibi malzemelerin teknik şartnameye uygunluğunun tespiti için yurt dışında mukim şirketlerden alınacak test hizmetine yönelik yapılan ödemelerin, serbest meslek faaliyeti karşılığı yapılan ödemeler olarak değerlendirilmesi ve üzerinden %20 oranında vergi kesintisi yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, hizmet aldığınız yurt dışındaki şirketlerin mukimi bulunduğu ülkeler ile Ülkemiz arasında akdedilen çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümlerinin öncelikle olarak uygulanacağı tabiidir. II. ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI YÖNÜNDEN : Türkiye Cumhuriyeti ile Macaristan Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması" 01.01.1993 tarihinden itibaren uygulanmaktadır. Söz konusu Anlaşmanın "Serbest Meslek Faaliyetleri" başlıklı 14 üncü maddesinde; "1. Bir Akit Devlet mukiminin serbest meslek faaliyetleri veya bağımsız nitelikteki diğer faaliyetler dolayısıyla elde ettiği gelir, bu kişi diğer Akit Devlette faaliyetlerini icra etmek için sürekli kullanabileceği sabit bir yere sahip olmadıkça, yalnızca ilk bahsedilen Devlette vergilendirilebilecektir. Eğer kişi böyle bir sabit yere sahip olursa, gelir bu diğer Devlette, söz konusu sabit yere atfedilebilen miktarla sınırlı olmak üzere vergilendirilebilir. 2." Serbest meslek faaliyetleri" terimi, özellikle bağımsız olarak yürütülen bilimsel, edebi, artistik, eğitici veya öğretici faaliyetleri, bunun yanı sıra, doktorların, dişçilerin, avukatların mühendislerin, mimarların, muhasebecilerin bağımsız faaliyetlerini kapsamına alır." hükümleri yer almaktadır. Buna göre, Macaristan mukimi şirketin icra ettiği, enerji nakil hattı projenizde kullanılacak malzemelerin test edilmesi faaliyetlerinin serbest meslek kazancı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yukarıda madde metninde yer verilen Türkiye-Macaristan Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının 14 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına göre, Macaristan mukimi şirket tarafından verilen test hizmetleri Türkiye'de bir sabit yer vasıtasıyla icra edilirse Türkiye'nin de bu gelirleri iç mevzuat hükümlerimiz çerçevesinde vergileme hakkı bulunmaktadır. Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmek için ilgili teşebbüsün Macaristan'da tam mükellef olduğunun ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede vergilendirildiğinin Macaristan yetkili makamlarından alınacak bir belge ile kanıtlanması ve bu belgenin aslı ile birlikte Türkçe tercümesinin Noterce veya bu ülkedeki Türk Konsolosluklarınca tasdik edilen bir örneğinin vergi sorumlularına veya ilgili vergi dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir. Mukimlik belgesinin ibraz edilememesi durumunda ise ilgili anlaşma hükümleri yerine iç mevzuat hükümlerimiz uygulanacaktır. III. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun; -1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -4/1 inci maddesinde, hizmetin, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olduğu ve bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği, -6/b maddesinde, işlemlerin Türkiye'de yapılmasının, hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını ifade ettiği, -8/1-b maddesinde, ithalatta mal ve hizmet ithal edenlerin verginin mükellefi olduğu, -9/1 inci maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Hazine ve Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği, -29/1 inci maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilecekleri hükme bağlanmıştır. KDV Genel Uygulama Tebliğinin "İkametgâhı, İşyeri, Kanuni Merkezi ve İş Merkezi Türkiye'de Bulunmayanlar Tarafından Yapılan İşlemler" başlıklı (I/C-2.1.2.1.) bölümünün "2.1.2.1.1. Genel Olarak" alt başlıklı bölümünde; " 3065 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre bir hizmetin KDV'nin konusuna girebilmesi için Türkiye'de ifa edilmesi gerekmektedir. Aynı Kanunun (6/b) maddesinde ise Türkiye'de yapılan veya faydalanılan hizmetlerin Türkiye'de ifa edilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayanların Türkiye'de yaptığı hizmetler ile bunların yurt dışında yaptığı ancak Türkiye'de faydalanılan hizmetler KDV'ye tabi olacaktır. Bu gibi hizmet ifalarında mükellef, esas olarak hizmeti ifa eden olmakla birlikte, Türkiye'de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmadığından, KDV'nin tamamı, hizmetten faydalanan yurt içindeki muhatap tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecektir. Hizmetin vergiden müstesna olması ve hizmetin yurt dışında yapılıp hizmetten yurt dışında faydalanılması halinde, mükellef veya sorumlu sıfatıyla KDV beyan edilmeyecektir. KDV'nin sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi için hizmetten Türkiye'de faydalanan muhatabın KDV mükellefi olması şart değildir. KDV mükellefiyeti bulunmayanlar da söz konusu hizmetler nedeniyle KDV tevkifatı yaparak 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan etmek ve ödemek zorundadır. ... " açıklamalarına yer verilmiştir. Buna göre, Şirketiniz tarafından yurtdışı firmalardan temin edilen test hizmetinden Türkiye'de faydalanıldığından, alınan bu hizmet KDV'ye tabi olup bu işlemden doğan KDV'nin sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir. Bu şekilde ödenen KDV'nin, 1 No.lu KDV beyannamesinde genel hükümlere göre indirim konusu yapılması mümkündür. Bilgi edinilmesini rica ederim. ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler