Özelge: Yolcu beraberi eşya kaynaklı iadenin doğduğu anın hangi tarih olduğu
Özelge No: 76464994-130[KDV.2024/347]-163335
Tarih: 2025-06-12

Soru: İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; kuyum ve saat alım satım faaliyeti ile iştigal ettiğiniz, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun 11/1-a ve 11/1-b maddesi kapsamında işlem yaptığınız, mezkur Kanunun 11/1-b maddesi kapsamında gerçekleştirilmiş olduğunuz yolcu beraberindeki eşya satışlarına ilişkin iadenin doğacağı anın yolcu beraberindeki eşyanın çıkış anı olup olmayacağı hususunda tereddüt hasıl olduğu belirtilerek konu hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir

Cevap: . 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; -1/1 maddesinde, ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye'de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu -11/1-b maddesinde, Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri malların teslimi anında KDV'nin tahsil edileceği, ancak gümrükten malın çıkışı anında fatura veya belgenin ibrazında KDV'nin iade olunacağı, hüküm altına alınmıştır. KDV Genel Uygulama Tebliğinin "Yolcu Beraberi Eşya (Türkiye'de İkamet Etmeyenlere KDV Hesaplanarak Yapılan Satışlar)" başlıklı (II/A-5.) bölümünde; "3065 sayılı Kanunun (11/1-b) maddesine göre, Türkiye'de ikamet etmeyen yolcuların satın alarak Türkiye dışına götürdükleri mallar için ödedikleri KDV malın gümrükten çıkışı sırasında iade edilir." açıklaması yapılmıştır. Söz konusu Tebliğin "İstisnanın Beyanı" başlıklı (II/A.5.9.) bölümünde ise; "... Satış sırasında tahsil edilmiş olan verginin alıcıya iade edildiği dönemde ise alıcıya iade edilen vergi tutarı, 1 No.lu KDV Beyannamesinin "İndirimler" kulakçığında "İndirimler" tablosunda 104 kod numaralı satır aracılığıyla indirim konusu yapılır. Mükelleflerin bu işlemle ilgili olarak iade almak istemeleri halinde "Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" tablosunun 408 kod numaralı satırına kayıt yapılır. Satırın "Teslim ve Hizmet Tutarı" sütununa istisna kapsamındaki teslimin KDV hariç bedeli girilir. "İadeye Konu Olan KDV" sütununa ise 104 kod numaralı satıra kaydedilen tutar aynen aktarılır. Teslim ve KDV'nin alıcıya iadesi, aynı dönemde gerçekleşirse, 501, 104 ve 408 kod numaralı satırlar aynı dönemde doldurulur. KDV'nin alıcıya iadesi, teslimden sonraki bir dönemde gerçekleşirse, 104 ve 408 kod numaralı satırlara kayıt KDV'nin iade edildiği dönemde yapılır. Bu teslimlerle ilgili olarak iade almak istemeyen mükelleflerce "Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemler" tablosuna herhangi bir kayıt yapılmaz." açıklamaları yer almaktadır. Buna göre, Türkiye'de ikamet etmeyen yolculara yapılan satışlarda, malların teslimi anında tahsil edilen ancak, malın gümrükten çıkışı anında satıcı tarafından Türkiye'de ikamet etmeyenlere iade edilen KDV'nin, alıcıya iade edildiği dönemde satıcı mükellef tarafından indirim konusu yapılabilmesi ve indirim yoluyla giderilemeyen kısmının ise genel esaslar çerçevesinde iadeye konu edilebilmesi mümkündür.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 11 Mal ve Hizmet İhracatı