Özelge: Arazi izin bedeli için düzenlenecek yansıtma
Özelge No: 63611781-125[6-2023/2]-29584
Tarih: 2024-04-29

Soru: ye ait 2352 ruhsat numaralı mermer ocağının 1/10/2022 tarihinde Şirketiniz tarafından devralındığı, -….nin 30/12/2022 tarihinde ….nin bünyesine dahil olmak suretiyle birleştiği, -Söz konusu mermer ocağının Şirketiniz bünyesine geçtiği tarih itibarıyla Orman Genel Müdürlüğünden devir işlemlerinin yapılması için ÇED raporu başvurusunda bulunduğunuz ve ÇED raporunun uzun vadede çıkmasından dolayı halen devir işleminin tamamlanmadığı, -…ruhsat numaralı mermer ocağı işletmesinin Orman Genel Müdürlüğü kayıtlarında halen …. adına kayıtlı olduğu ve bundan dolayı 9/2/2023 tarihinde …Orman İşletme Müdürlüğü tarafından söz konusu mermer ocağı işletmesi için "2023 Yılı Arazi İzin Bedelinin" …. adına tahakkuk ettirildiği ve ödemesinin ise cezai müeyyidelerle karşılaşmamak adına 21/2/2023 tarihinde Şirketinizce gerçekleştirildiği anlaşılmış olup ödemesi Şirketinizce gerçekleştirilen "2023 Yılı Arazi İzin Bedelinin", doğrudan gider ve indirim unsuru yapılıp yapılamayacağı ile birleşme nedeniyle …. Şti.nin …tarihinde kapanması nedeniyle …. tarafından Şirketiniz adına yansıtma faturası düzenlenerek ticari kazancınızda gider olarak kabul edilip edilmeyeceği ve söz konusu arazi izin bedeli üzerinden ödenen katma değer vergisinin (KDV) indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususlarında Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.

Cevap: A) KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı belirtilmiş; aynı maddenin ikinci fıkrasında da safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca, safi kurum kazancının tespit edilmesinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi yanında Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilebilecektir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde, safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmış olup, aynı maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde gider olarak indirileceği hükmüne yer verilmiştir. Bir giderin kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olduğunun kabulü için; işin mahiyeti ve genişliği ile uygun olması, giderle kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında illiyet bağının bulunması, giderlerin keyfi olmaması yani kazancın elde edilmesi için mecburi olarak yapılması, yapılan gider karşılığında gayrimaddi bir kıymet iktisap edilmemiş olması ve Vergi Usul Kanununa göre tevsik edici belgelere dayandırılması gerekmektedir. Bu hüküm ve açıklamalara göre, …'den devir aldığınız ancak ÇED raporu alınmasının uzun sürmesi nedeniyle Şirketiniz adına düzenlenmeyen 2352 ruhsat numaralı mermer ocağı işletmesi ile ilgili Altıntaş Orman İşletme Müdürlüğünce ruhsat sahibi … adına tahakkuk ettirilen ve ödemesi Şirketiniz tarafından yapılan …TL arazi izin bedelinin, ilgili belge Şirketiniz adına düzenlenmediğinden (bedeli Şirketiniz tarafından ödenmiş olsa dahi) kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, …Orman İşletme Müdürlüğüne yapmış olduğunuz arazi izin bedeli ödemesinin, ruhsat sahibi … devralan Saçkan …. tarafından düzenlenecek faturayla Şirketinize yansıtılması halinde, ödendiği yılda Şirketinizce kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkündür. B) KATMA DEĞER VERGİSİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: 3065 sayılı KDV Kanununun; -29/1-a maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilecekleri, -30/d maddesinde, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV'nin indirim konusu yapılamayacağı (5520 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendine göre işletme aleyhine oluşan farklara ilişkin ithalde veya sorumlu sıfatıyla ödenen katma değer vergisi ile yurt içindeki işlemlerde mal teslimi veya hizmet ifasında bulunan mükellefler tarafından ilgili vergilendirme döneminde beyan edilerek ödenen katma değer vergisi hariç), -34/1 inci maddesinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait KDV'nin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, ….den devir aldığınız 2352 ruhsat numaralı mermer ocağı işletmesine yönelik ÇED raporu alınmasının uzun sürmesi nedeniyle …Orman İşletme Müdürlüğü tarafından eski ruhsat sahibi …. adına tahakkuk ettirilen ve ödemesi Şirketiniz tarafından yapılan arazi izin bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin, ilgili belge Şirketiniz adına düzenlenmediğinden (bedeli Şirketiniz tarafından ödenmiş olsa dahi) indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, Şirketiniz tarafından ödemesi gerçekleştirilen arazi izin bedelinin, eski ruhsat sahibi …yi devralan …tarafından düzenlenecek fatura ile Şirketinize yansıtılması halinde, düzenlenecek faturada gösterilecek KDV'nin Şirketinizce indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza ( * ) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. ( ** ) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 1 Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler