Özelge: Sigorta Acentelerinin KDV Mükellefiyeti Hakkında
Özelge No: 21152195-130[2025.8906]-743105
Tarih: 2025-12-19

Soru: İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, acenteler arasında gerçekleştirilen komisyon paylaşımlı işlemlerin katma değer vergisine (KDV) tabi olup olmadığı, KDV mükellefiyeti tesis edilmesi halinde KDV beyannamesinin komisyon paylaşımı olan aylarda mı yoksa her ay düzenli olarak mı verilmesi gerektiği, düzenlenecek KDV beyannamelerinde indirilecek KDV tutarının nasıl beyan edileceği konusunda Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.

Cevap: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinde, banka ve sigorta şirketlerinin Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paraların banka ve sigorta muameleleri vergisine (BSMV) tabi olduğu ve mükellefi belirleyen 5766 sayılı Kanunun 25/a maddesi ile değişik 30 uncu maddesinde, 1/8/2008 tarihinden itibaren BSMV'yi banka, banker ve sigorta şirketlerinin ödeyeceği ve sigorta aracıları tarafından yapılan sigorta işlemlerinde de verginin mükellefinin sigorta şirketleri olduğu hükme bağlanmıştır. 3065 sayılı KDV Kanununun; - 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, - 17/4-e maddesinde ise, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemlerinin KDV'den istisna olduğu hükme bağlanmıştır. KDV Genel Uygulama Tebliğinin, "Sigorta Aracılık İşlemleri" başlıklı (II/F-4.5.2.) bölümünde; "... 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun "Tanımlar" başlıklı 2 nci maddesinde, sigorta acenteleri ve brokerleri aracı olarak tanımlanmıştır. Buna göre, sözleşme yapma ve prim tahsil etme yetkisi bulunan veya bulunmayan sigorta acenteleri ile sigorta brokerlerinin sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri karşılığı aldığı komisyon bedelleri üzerinden KDV hesaplanmaz. Öte yandan, faaliyetleri Kanunun (17/4-e) maddesi uyarınca KDV'den müstesna olan sigorta aracıları (sigorta acentesi ve brokerler) tarafından işletmelerine ait taşınır ve taşınmazların teslimi ve sigorta muamelelerine ilişkin olanlar dışındaki hizmetleri KDV'ye tabidir. Bu nedenle, sözü edilen sigorta aracılarının istisna kapsamına girmeyen KDV'ye tabi arızi işlemlerinin bulunması halinde, bu işlemler sadece işlemin gerçekleştiği dönem için bir defaya mahsus olarak verilecek 1 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilir." açıklamalarına yer verilmiştir. Diğer taraftan, 5766 sayılı Kanunla 3065 sayılı KDV Kanununun (17/4-e) maddesinde yapılan değişiklikle, söz konusu maddedeki "... tali acenteler dahil sigorta acente ve prodüktörlerinin ..." ibaresi 1/8/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere "... sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı ..." şeklinde değiştirilmiştir. Buna göre; - Sigorta aracıları tarafından sigorta şirketlerine yapılan sigorta muamelelerine ilişkin işlemler 3065 sayılı KDV Kanununun 17/4-e maddesine göre KDV'den istisna olup söz konusu hizmetler nedeniyle ödenen komisyon bedelleri için sigorta şirketi tarafından sigorta komisyon gider belgesi düzenlenmesi, - Sigorta aracıları ve bunların şubelerinin birbirlerine karşı yaptıkları sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile diğer bütün işlemleri KDV'ye tabi olduğundan, bunların kendi aralarında gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin olarak elde ettikleri komisyon gelirine konu olan hizmetler için genel hükümler çerçevesinde fatura düzenlenmesi ve genel oranda KDV hesaplanması gerekmektedir. Bu itibarla sigorta acenteliği faaliyeti yürüten Şirketiniz ile diğer sigorta aracıları veya şubeleriniz arasında arızi olarak gerçekleştirilen komisyon paylaşımlı işlemler nedeniyle elde edeceğiniz komisyon geliri için tarafınızca fatura düzenlenmesi ve hesaplanan KDV'nin sadece işlemin gerçekleştiği dönem için verilecek 1 No.lu KDV beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Söz konusu işlemlerin süreklilik arz edecek şekilde gerçekleştirilmesi halinde ise, Şirketiniz adına KDV mükellefiyeti tesis edilmesi gerektiği tabiidir.

Atıf yapılan kanun maddeleri:
title: Madde 17