Masakry więzienne NKWD we Lwowie

Masakry więzienne NKWD we Lwowie – masowy mord na więźniach lwowskich więzień i aresztów dokonany przez funkcjonariuszy sowieckich NKWD i NKGB w ostatnich dniach czerwca 1941 roku.
Po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na Związek Radziecki ludowy komisarz spraw wewnętrznych Ławrientij Beria wydał rozkaz rozstrzelania wszystkich więźniów politycznych przetrzymywanych w zachodnich obwodach ZSRR, których ewakuacja w głąb kraju była niemożliwa. W ślad za tym rozkazem we lwowskich więzieniach – „Brygidkach”, więzieniu przy ul. Łąckiego, więzieniu na Zamarstynowie, a także w ich filiach – funkcjonariusze sowieckich organów bezpieczeństwa zamordowali od 3,5 do 7 tysięcy osób. W gronie ofiar znaleźli się Ukraińcy, Polacy i Żydzi, w tym pewna liczba kobiet i małoletnich. Była to największa i najbardziej znana zbrodnia popełniona podczas tak zwanych masakr więziennych NKWD w lecie 1941 roku.
Po wkroczeniu do Lwowa oddziałów Wehrmachtu mieszkańcy urządzili z niemieckiej inspiracji kilkudniowy pogrom ludności żydowskiej, którą zgodnie ze stereotypem „żydokomuny” utożsamiano z systemem sowieckim i jego zbrodniami. Masakra we lwowskich więzieniach została także szeroko nagłośniona przez nazistowską propagandę i posłużyła Niemcom jako pretekst do przeprowadzania masowych egzekucji Żydów.

context: We Lwowie do pierwszych mordów na więźniach doszło już 22 czerwca. Pośpiesznie rozstrzelano wówczas między innymi 108 więźniów skazanych na karę śmierci. Następnego dnia rozpoczęła się natomiast likwidacja więźniów przetrzymywanych w więzieniu wewnętrznym NKGB przy ulicy Łąckiego. Egzekucje przeprowadzane w pierwszych dniach wojny pochłonęły setki ofiar, niemniej nie przybrały zorganizowanego charakteru. Chaos i panika, które ogarnęły sowiecki aparat okupacyjny, nie ominęły bowiem służb więziennych. Urzędnicy i strażnicy uciekali z miasta, porzucając więźniów w zamkniętych więzieniach. Z kolei 233. Pułk Wojsk Konwojowych NKWD, którego zadaniem było między innymi zabezpieczenie lwowskich więzień, został w dniach 23–24 czerwca sparaliżowany serią sprzecznych rozkazów, które przewidywały zarówno ewakuację ze Lwowa, jak i pozostanie w mieście.
qas: question: Kiedy zaczęły się mordy we lwowskich więzieniach?
answers: text: 22 czerwca
answer_end: 65
generative_answer: 22 czerwca

question: Ilu skazanych na śmierć osadzonych stracono pierwszego dnia mordu?
answers: text: 108
answer_end: 117
generative_answer: 108

question: Gdzie znajdował się wewnętrzny zakład penitencjarny Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych ZSRR?
answers: text: przy ulicy Łąckiego
answer_end: 280
generative_answer: przy ulicy Łąckiego

question: Czy pomimo chaosu, pracownicy więzień pozostali na swoich posterunkach?
answers: text: Urzędnicy i strażnicy uciekali z miasta
answer_end: 544
generative_answer: nie

question: Ile osób poniosło śmierć w wyniku masakry?
plausible_answers: text: Egzekucje przeprowadzane w pierwszych dniach wojny pochłonęły setki ofiar
answer_end: 355
generative_answer: Egzekucje przeprowadzane w pierwszych dniach wojny pochłonęły setki ofiar

context: Masowe egzekucje we lwowskich więzieniach były największą i najbardziej znaną zbrodnią popełnioną podczas tak zwanych masakr więziennych NKWD w lecie 1941 roku. Liczba ofiar pozostaje trudna do ustalenia. Według raportu naczelnika zarządu więziennictwa NKWD USRR, kapitana bezpieczeństwa państwowego Andrieja Filippowa, we wszystkich czterech więzieniach obwodu lwowskiego (w trzech lwowskich i jednym w Złoczowie) „ubyło według pierwszej kategorii” 2464 więźniów. To samo źródło podaje przy tym, że 808 więźniów zostało zwolnionych, 201 ewakuowanych, a 1546 – głównie przestępców pospolitych – pozostawiono w celach (z czego we Lwowie około 300 miało zbiec w nocy z 23 na 24 czerwca). Wyliczenia podawane w raportach NKWD kwestionuje jednak Bogdan Musiał, wskazując, że mają one cząstkowy charakter, są podejrzanie precyzyjne i najprawdopodobniej zaniżone. Z kolei Niemcy, którzy po zajęciu Lwowa badali miejsca sowieckich zbrodni, w celach propagandowych zawyżali liczbę ofiar. O ile wojskowa policja polowa oszacowała ją na 3,5 tysiąca, o tyle raporty Einsatzgruppen i RSHA zawierały już doniesienia o 20 tysiącach lub 30 tysiącach zamordowanych.
qas: question: Czy wiadomo ile osób zabiło NKWD w 1941?
answers: text: Liczba ofiar pozostaje trudna do ustalenia
answer_end: 203
generative_answer: nie

question: Jaka zbrodnię NKWD uważa się za najbardziej znaną?
answers: text: Masowe egzekucje we lwowskich więzieniach
answer_end: 41
generative_answer: Masowe egzekucje we lwowskich więzieniach

question: Kim był Andriej Filippow?
answers: text: naczelnika zarządu więziennictwa NKWD USRR
answer_end: 262
generative_answer: naczelnik zarządu więziennictwa NKWD USRR

question: W czyjej opinii NKWD zaniżało statystyki zabitych?
answers: text: Bogdan Musiał
answer_end: 755
generative_answer: Bogdana Musiała

question: Ile z całą pewnością osób zabito w lwowskich więzieniach według wojskowej policji polowej?
plausible_answers: text: 3,5 tysiąca
answer_end: 1038
generative_answer: 3,5 tysiąca