Szimon Peres

Szimon Peres i (hebr. שמעון פרס; ur. jako Szymon Perski 2 sierpnia 1923 w Wiszniewie, zm. 28 września 2016 w Tel Awiwie) – izraelski polityk, 9. prezydent Izraela w latach 2007–2014, dwukrotnie premier Izraela – w latach 1984–1986 stał na czele dwudziestego pierwszego, a w latach 1995–1996 dwudziestego szóstego rządu Izraela, dwukrotnie p.o. premiera (w 1977 i 1995), minister w dwunastu rządach, poseł do Knesetu od 1959 do 2007.
W 1994 wraz z ówczesnym premierem Izraela Icchakiem Rabinem i przywódcą Palestyńczyków Jasirem Arafatem został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla. Został wyróżniony za rozmowy pokojowe, które prowadził jako izraelski minister spraw zagranicznych, których skutkiem były tzw. porozumienia z Oslo.

context: Peres powrócił do wielkiej polityki, kiedy to Ariel Szaron pokonał Baraka w bezpośrednich wyborach na premiera w 2001. Peres wszedł do rządu koalicyjnego, obejmując stanowisko ministra spraw zagranicznych (2001-2002). W tym czasie Peres był krytykowany za zbytnią uległość wobec Szarona. Miał on być także zbyt przywiązanym do swej pozycji rządowej i nie zwracać uwagi na to, iż rząd Szarona nie dąży do pokoju z Palestyńczykami, a wręcz przeciwnie idzie na konfrontację. 2 listopada 2002 Partia Pracy, a więc także Peres, opuściła rząd Szarona.
qas: question: Jaką funkcję piastował Peres w 2001 roku?
answers: text: ministra spraw zagranicznych
answer_end: 204
generative_answer: ministra spraw zagranicznych

question: Czy Szaron zwyciężył z Barakiem w wyborach?
answers: text: Ariel Szaron pokonał Baraka w bezpośrednich wyborach
answer_end: 98
generative_answer: tak

question: Kto został premierem w 2001 roku?
answers: text: Ariel Szaron
answer_end: 58
generative_answer: Ariel Szaron

question: Kiedy Peres zrezygnował z rządów Szarona?
answers: text: 2 listopada 2002
answer_end: 488
generative_answer: 2 listopada 2002

question: Kiedy Peres po raz pierwszy związał się z polityką?
plausible_answers: text: w 2001
answer_end: 117
generative_answer: w 2001 roku

context: Po klęsce w wyborach parlamentarnych w 2003 Amram Micna zrezygnował z przywództwa nad Partią Pracy, a Peres został wybrany tymczasowym przewodniczącym partii do czasu przeprowadzenia wewnętrznych wyborów. W 2004 Peres poparł rząd Ariela Szarona, aby w ten sposób umożliwić realizację rządowego planu wycofania żydowskich osadników ze Strefy Gazy. Zimą 2004/2005 w Partii Pracy miały odbyć się wewnętrzne wybory przewodniczącego. Jako tymczasowy lider, Peres starał się opóźnić wybory ile się tylko dało, chcąc ustrzec się rozpadu rządu przed zrealizowaniem planu Szarona. Dodatkowo wybory opóźniły się na skutek odkrycia nieprawidłowości w rejestrowaniu się uprawnionych do głosowania członków partii. Peres długo prowadził w przedwyborczych sondażach, na drugim miejscu znajdował się były przewodniczący centrali związkowej Histadrut Amir Perec, a także Mattan Wilnaj i Binjamin Ben Eli’ezer. Wybory odbyły się 9 listopada 2005. Zwyciężył w nich Amir Perec, uzyskując 42,4% głosów, podczas gdy Peres – 40%. W dniu 30 listopada 2005 Peres oficjalnie zapowiedział odejście z Partii Pracy i wyraził swoje poparcie dla partii Kadima, na czele której stał Ariel Szaron. Po wylewie, jaki przytrafił się izraelskiemu premierowi, który spowodował u niego śpiączkę, dywagowano na temat ewentualnego objęcia przez Peresa przywództwa w utworzonej przez Szarona partii, Kadima. Sondaże wskazywały, iż pod przywództwem Peresa nowe ugrupowanie zdobędzie 42 mandaty w Knesecie, a z Ehudem Olmertem jako szefem – tylko 40. Większość działaczy Kadimy opowiedziało się jednak za Ehudem Olmertem.
qas: question: W jakim celu Szimon Peres wsparł rząd Ariela Szarona?
answers: text: aby w ten sposób umożliwić realizację rządowego planu wycofania żydowskich osadników ze Strefy Gazy
answer_end: 345
generative_answer: aby w ten sposób umożliwić realizację rządowego planu wycofania żydowskich osadników ze Strefy Gazy

question: Dlaczego Szimon Peres próbował przekładać termin wewnętrznych wyborów na przewodniczącego?
answers: text: chcąc ustrzec się rozpadu rządu przed zrealizowaniem planu Szarona
answer_end: 570
generative_answer: chciał ustrzec się rozpadu rządu przed zrealizowaniem planu Szarona

question: Z jakiego powodu, poza staraniami Peresa, doszło do opóźnienia wewnętrznych wyborów na przewodniczącego?
answers: text: odkrycia nieprawidłowości w rejestrowaniu się uprawnionych do głosowania członków partii
answer_end: 700
generative_answer: odkryto nieprawidłowości w rejestrowaniu się uprawnionych do głosowania członków partii

question: Jakie ugrupowanie polityczne poparł Perec przed odejściem ze swojej dotychczasowej partii?
plausible_answers: text: partii Kadima
answer_end: 1129
generative_answer: partię Kadima

question: Czy Peres wygrał wewnętrzne wybory na przewodniczącego Partii Pracy?
answers: text: Zwyciężył w nich Amir Perec, uzyskując 42,4% głosów, podczas gdy Peres – 40%
answer_end: 1006
generative_answer: nie