I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego, wchodzące wraz z I Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych, a w latach 2001–2019 również Gimnazjum Dwujęzycznym im. Karola Marcinkowskiego, w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Poznaniu – najstarsze państwowe liceum w Poznaniu, nazywane również Marcinkiem.
Zajmuje neogotycki budynek przy ul. Bukowskiej 16, wzniesiony w latach 1901–1903 dla niemieckiego Królewskiego Gimnazjum im. Augusty Wiktorii, którego powołanie miało służyć germanizacji terenów Wielkopolski. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 1 maja 1919 przemianowano je na polskie Państwowe Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego. W czasie II wojny światowej budynek zajmowały szpitale wojskowe, kolejno: niemiecki i radziecki. Z tego względu szkoła odzyskała swój gmach dopiero z końcem 1945 roku, choć lekcje wznowiono w innych budynkach jeszcze przed wyzwoleniem miasta. W latach 60. szkołę stowarzyszono w UNESCO i rozpoczęto w niej rozszerzone nauczanie języka francuskiego, od 1991 roku prowadzone przez sekcję dwujęzyczną.
Od początku istnienia polskiej instytucji funkcjonuje przy niej szczep harcerski „Błękitna Czternastka”, a od 1989 również, pełniące funkcję pomocniczą Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. K. Marcinkowskiego. Na przestrzeni lat szkoła wydawała liczne czasopisma, jest również organizatorem ogólnopolskiego festiwalu teatralnego oraz lokalnych konferencji TED.

context: Funkcjonowanie placówki w przedwojennym systemie organizacyjnym jako Gimnazjum i Liceum im. Karola Marcinkowskiego wznowiono 15 lutego 1945 roku, jeszcze w trakcie walk o miasto. Była to pierwsza szkoła w Poznaniu, która po II wojnie światowej wznowiła swoją działalność. Powołano wówczas przedwojennego polonistę (pracującego w Marcinku oraz Gimnazjum św. Marii Magdaleny) Czesława Latawca na stanowisko pierwszego dyrektora. Pełnił tę funkcję do swojego przeniesienia do Kuratorium 30 kwietnia 1945. Informację o wznowieniu nauki rozwieszano na ręcznie pisanych kartkach, rozwieszanych w mieście przez uczestników tajnych kompletów w czasie wojny. W ciągu pierwszych kilku dni zgłosiło się około 700 kandydatów, z czego ostatecznie przyjęto 509 osób. Początkowo, ze względu na funkcjonowanie szpitala radzieckiego w gmachu przy ul. Bukowskiej, lekcje odbywały się w budynkach kolejno przy ulicach Jarochowskiego, Matejki, Mylnej i Różanej.
qas: question: W jakich placówkach uczył Czesław Latawiec?
answers: text: w Marcinku oraz Gimnazjum św. Marii Magdaleny
answer_end: 372
generative_answer: w Marcinku oraz Gimnazjum św. Marii Magdaleny

question: Dlaczego Czesław Latawiec przestał być dyrektorem placówki?
answers: text: przeniesienia do Kuratorium
answer_end: 483
generative_answer: Z powodu przeniesienia do kuratorium

question: Ilu kandydatów wyraziło chęć nauki w placówce?
answers: text: 700
answer_end: 701
generative_answer: 700

question: W kwaterach przy jakich ulicach odbywały się początkowo lekcje?
answers: text: Jarochowskiego, Matejki, Mylnej i Różanej
answer_end: 940
generative_answer: Jarochowskiego, Matejki, Mylnej i Różanej

question: Kiedy pozbawiono Czesława Latawca prawa do wykonywania zawodu?
plausible_answers: text: 30 kwietnia 1945
answer_end: 500
generative_answer: 30 kwietnia 1945

context: 1 kwietnia 1919 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej mianował Antoniego Borzuckiego na pierwszego dyrektora Państwowego Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego. Miesiąc później, 1 maja zainaugurowano pierwszy rok szkolny. Tę datę oraz symboliczne rozbicie przez polskich uczniów czarnego orła pruskiego, znajdującego się nad bocznym wejściem do budynku od strony boiska uznaje się za oficjalne rozpoczęcie działalności polskiej placówki. Podobnie jak jej poprzedniczka, pozostała ośmioletnią szkołą męską. Naukę rozpoczęło wówczas 358 uczniów narodowości polskiej i 299 – niemieckiej. Mniejszość niemiecka została wówczas podzielona na osiem jednolitych i trzy mieszane klasy. Z 31 niemieckich nauczycieli okresu rozbiorów na stanowiskach pozostało zaledwie siedmiu, przez co początkowo część zajęć odbywała się jeszcze w języku niemieckim. Część pierwszych polskich profesorów sprowadzana została przez polskie władze oświatowe z terenów Galicji. Uroczysta inauguracja roku szkolnego 1919/1920 nastąpiła 1 września 1919 w auli szkolnej. Naukę wznowiło wówczas 677 osób (zajmując tym samym drugie miejsce po gimnazjum Marii Magdaleny, od 1928 roku – pozycję czołową). Pierwsze matury odbyły się w grudniu 1919. Do polskiego egzaminu przystąpiło wówczas zaledwie trzech uczniów, a w kolejnym roku – czterech. Niemieccy uczniowie i nauczyciele ostatecznie opuścili mury szkoły z początkiem roku szkolnego 1920/21. Wtedy też liczba zdających egzamin polskojęzyczny gwałtownie wzrosła.
qas: question: Z czyjego ramienia Borzucki został dyrektorem Państwowego Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego?
answers: text: Komisariat Naczelnej Rady Ludowej
answer_end: 49
generative_answer: Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej

question: Kiedy rozpoczął się debiutancki rok szkolny w Gimnazjum im. Marcinkowskiego?
answers: text: 1 maja
answer_end: 178
generative_answer: 1 maja 1919

question: Jaki symboliczny gest uczynili uczniowie szkoły, by zainaugurować jej polskość?
answers: text: rozbicie przez polskich uczniów czarnego orła pruskiego
answer_end: 296
generative_answer: rozbicie przez polskich uczniów czarnego orła pruskiego

question: Czy w Gimnazjum im. Marcinkowskiego mogły uczyć się dziewczęta?
answers: text: Podobnie jak jej poprzedniczka, pozostała ośmioletnią szkołą męską
answer_end: 498
generative_answer: nie

question: Ilu wszystkich nauczycieli pracowało w gimnazjum im. Marcinkowskiego na początku jego istnienia?
plausible_answers: text: siedmiu
answer_end: 759
generative_answer: siedmiu