Śmigus-dyngus

Śmigus-dyngus (znany także jako: lany poniedziałek) – zwyczaj pierwotnie zachodniosłowiański, a wtórnie związany z Poniedziałkiem Wielkanocnym w kościele katolickim. Współcześnie posiada wiele regionalnych nazw.

context: Dziś śmigus-dyngus jest traktowany jako zabawa o charakterze ludowym. W odróżnieniu od pierwotnych tradycji wodą oblewa się wszystkich, bez wyjątków. Dla żartów mogą być polewane nawet osoby nieznajome. Zwyczaj przypomina ogółem zabawę w oblewanie się wodą. Jest popularny szczególnie wśród dzieci i młodzieży i ma niewiele wspólnego z tradycyjnymi praktykami. Polska społeczność spopularyzowała te praktyki w USA (m in. w Buffalo). Zamiast cebrzyków do oblewania częściej stosowane są plastikowe pojemniki (np. butelki z wodą). Wielkanoc jest także okazją do kupienia specjalnych gadżetów, dla dzieci takich jak pistolet na wodę czy balon wodny. W praktykach stosowanie perfum bądź wody kolońskiej. Przez niektórych zwyczaj jest krytykowany ze względu na zanik pierwotnych tradycji. Z biegiem czasu oblewanie wodą stało się również do tego stopnia niebezpieczne, że służby porządkowe i prawnicy zaczęli interpretować to jako zakłócanie spokoju.
qas: question: Jaki jest charakter zwyczaju?
answers: text: ludowym
answer_end: 68
generative_answer: ludowy

question: Kogo współcześnie można oblać podczas zabawy?
answers: text: wszystkich
answer_end: 134
generative_answer: wszystkich

question: Dlaczego zwyczaj spotyka się częstokroć z potępieniem?
plausible_answers: text: ze względu na zanik pierwotnych tradycji
answer_end: 782
generative_answer: ze względu na zanik pierwotnych tradycji

question: Jak śmigus-dyngus postrzegany jest przez pryzmat prawa?
plausible_answers: text: jako zakłócanie spokoju
answer_end: 944
generative_answer: jako zakłócanie spokoju

question: W jakim państwie polska społeczność rozpowszechniła obchody śmigusa-dyngusa?
answers: text: w USA
answer_end: 413
generative_answer: w USA

context: Geneza ludowych zwyczajów obchodzonych w Poniedziałek Wielkanocny jest związana z praktykami Słowian, którzy czcili radość po odejściu zimy i przebudzeniu się wiosny. Śmigus i dyngus przez długi czas były odrębnymi obyczajami. Śmigus głównie polegał na symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach i oblewaniu się zimną wodą, co symbolizowało wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób, a w późniejszym czasie także i z grzechu. Na śmigus nałożył się zwyczaj dyngusowania (dyngowanie), dający możliwość wykupienia się pisankami od podwójnego lania. Dyngus związany był z folklorystycznymi praktykami Słowian poświęconym ekspedycji. Polegał na odwiedzaniu znajomych i przypadkowych osób. Wizytom zazwyczaj towarzyszył poczęstunek, bądź darowizna z zaopatrzeniem na drogę.
qas: question: Jakie zwyczaje praktykowane przez Słowian przyczyniły się do powstania tradycji związanych z Poniedziałkiem Wielkanocnym?
answers: text: czcili radość po odejściu zimy i przebudzeniu się wiosny
answer_end: 165
generative_answer: czcili radość po odejściu zimy i przebudzeniu się wiosny

question: Jakie działania podejmowane były w ramach obchodów Śmigusa?
answers: text: symbolicznym biciu witkami wierzby lub palmami po nogach i oblewaniu się zimną wodą
answer_end: 336
generative_answer: symboliczne bicie witkami wierzby lub palmami po nogach i oblewanie się zimną wodą

question: Jakie znaczenie stało za obrzędami przeprowadzanymi w Śmigus?
answers: text: wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób, a w późniejszym czasie także i z grzechu
answer_end: 435
generative_answer: wiosenne oczyszczenie z brudu i chorób, a w późniejszym czasie także i z grzechu

question: Na czym polegała tradycja zwana dyngusowaniem?
answers: text: dający możliwość wykupienia się pisankami od podwójnego lania
answer_end: 555
generative_answer: dawała możliwość wykupienia się pisankami od podwójnego lania

question: Jakie praktyki towarzyszyły wizytom przeprowadzanym w ramach Śmigusa?
plausible_answers: text: poczęstunek, bądź darowizna z zaopatrzeniem na drogę
answer_end: 777
generative_answer: poczęstunek, bądź darowizna z zaopatrzeniem na drogę