Krzyż sprzed Pałacu Prezydenckiego w Warszawie

Krzyż sprzed Pałacu Prezydenckiego w Warszawie (tzw. krzyż smoleński) – drewniany krzyż postawiony przed budynkiem Pałacu Prezydenckiego w Warszawie przez działaczy organizacji harcerskich 15 kwietnia 2010, w 5 dni po katastrofie w Smoleńsku dla uczczenia pamięci jej 96 ofiar.
Krzyż stał przy chodniku Krakowskiego Przedmieścia do 16 września 2010, kiedy to został przeniesiony do kaplicy w Pałacu Prezydenckim. Wcześniej, 3 sierpnia 2010, pomimo podpisania porozumienia między Kancelarią Prezydenta RP, Kurią Metropolitalną Warszawską i władzami naczelnymi Związku Harcerstwa Polskiego oraz Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, nie doszło do jego przeniesienia do Kościoła Akademickiego św. Anny z powodu oporu grupy osób określających się jako „obrońcy krzyża”. Zarówno przeciwnicy, jak i zwolennicy obecności krzyża przed Pałacem Prezydenckim organizowali własne wiece i manifestacje; drudzy z nich pełnili przed krzyżem całodobowe warty. Krzyż trafił ostatecznie do Kościoła św. Anny 10 listopada 2010.
Pozostawienie krzyża przed siedzibą głowy państwa po zakończeniu okresu żałoby narodowej i późniejsze działania wokół jego przeniesienia w inne miejsce doprowadziły do dyskusji społecznej i sporów na tle światopoglądowym oraz politycznym. Konflikt w sprawie krzyża przerodził się z czasem w dyskusję o sposobie i formie upamiętnienia ofiar katastrofy w Smoleńsku, obecności znaku krzyża w przestrzeni publicznej, stosunków na linii państwo – Kościół katolicki oraz sprawności działań organów władzy.

context: Osoby przebywające w pobliżu krzyża zareagowały modlitwą na jego przeniesienie, część z nich jeszcze spała. Relacjonowali, że z pałacu wyszli „ludzie w mundurach” i zabrali ze sobą krzyż. Decyzję tę ocenili krytycznie. Przedstawiciel Społecznej Inicjatywy Obrońców Krzyża wyraził oburzenie, że nikt nie zawiadomił ich o decyzji i że „nikt nie rozmawiał ze społeczeństwem”. Oświadczył, że członkowie inicjatywy będą zbierać się i modlić pod Pałacem Prezydenckim do czasu zbudowania tam pomnika. „Obrońcy krzyża” zagrozili złożeniem pozwu do sądu przeciw Jackowi Michałowskiemu pod zarzutem „kradzieży krzyża”. Rodziny ofiar katastrofy w Smoleńsku zajęły różne stanowiska w sprawie przeniesienia krzyża do kaplicy prezydenckiej. Część rodzin pochwaliła tę decyzję, a część skrytykowała działania władz.
qas: question: Co robili wszyscy modlący się za krzyż, gdy ten miał zostać przestawiony?
plausible_answers: text: spała
answer_end: 106
generative_answer: spali

question: Jak zareagowali obrońcy krzyża na jego przeniesienie?
answers: text: Decyzję tę ocenili krytycznie
answer_end: 217
generative_answer: Decyzję tę ocenili krytycznie

question: Jakie błędy związane z decyzją o relokacji krzyża wypunktował przedstawiciel Obrońców Krzyża?
answers: text: że nikt nie zawiadomił ich o decyzji i że „nikt nie rozmawiał ze społeczeństwem”
answer_end: 371
generative_answer: że nikt nie zawiadomił ich o decyzji i że „nikt nie rozmawiał ze społeczeństwem”

question: Czy rodziny zmarłych w katastrofie smoleńskiej przedstawiają podobne poglądy w sprawie relokacji krzyża?
answers: text: Rodziny ofiar katastrofy w Smoleńsku zajęły różne stanowiska w sprawie przeniesienia krzyża
answer_end: 700
generative_answer: nie

question: Dokąd został przeniesiony krzyż?
answers: text: kaplicy prezydenckiej
answer_end: 725
generative_answer: do kaplicy prezydenckiej

context: 27 lipca 2010 członkowie Ruchu Obywatelskiego „Solidarni 2010” i Stowarzyszenia Rodzin Katyń 2010 wystosowali listy otwarte do prezydenta elekta, w których apelowali o pozostawienie krzyża przed Pałacem Prezydenckim do czasu upamiętnienia tam ofiar katastrofy w Smoleńsku. Ruch Obywatelski „Solidarni 2010” pisał o „postawieniu pomnika”, natomiast Stowarzyszenie Rodzin Katyń 2010 postulowało umieszczenie przed pałacem „trwałego znaku pamięci”. „Obrońcy krzyża” zapowiedzieli, że nie odejdą od niego i nie pozwolą na jego przeniesienie. Niektórzy na informacje o jego przeniesieniu reagowali deklaracjami, że „oddadzą życie” za krzyż, dadzą się za niego „pozabijać” i „porozrywać”. 2 sierpnia członkowie komitetu politycznego PiS wydali oświadczenie, w którym stwierdzili, że krzyż po powrocie z pielgrzymki do Częstochowy powinien ponownie znaleźć się przed pałacem do czasu zbudowania tam stałego pomnika ofiar katastrofy.
qas: question: O co prosili prezydenta autorzy listów opublikowanych 27 lipca 2010 roku?
answers: text: pozostawienie krzyża przed Pałacem Prezydenckim do czasu upamiętnienia tam ofiar katastrofy w Smoleńsku
answer_end: 271
generative_answer: pozostawienie krzyża przed Pałacem Prezydenckim do czasu upamiętnienia tam ofiar katastrofy w Smoleńsku

question: Jakie osoby opublikowały w lipcu 2010 roku listy do prezydenta w sprawie tego krzyża?
answers: text: członkowie Ruchu Obywatelskiego „Solidarni 2010” i Stowarzyszenia Rodzin Katyń 2010
answer_end: 97
generative_answer: członkowie Ruchu Obywatelskiego „Solidarni 2010” i Stowarzyszenia Rodzin Katyń 2010

question: Co byli gotowi zrobić obrońcy krzyża, aby nie dopuścić do jego likwidacji, według ich własnych deklaracji?
answers: text: „oddadzą życie” za krzyż, dadzą się za niego „pozabijać” i „porozrywać”
answer_end: 681
generative_answer: „oddać życie” za krzyż, dać się za niego „pozabijać” i „porozrywać”

question: Do jakiego miasta przeniesiono ten krzyż na stałe 2 sierpnia 2010 roku?
plausible_answers: text: Częstochowy
answer_end: 823
generative_answer: Częstochowy

question: Jak długo krzyż miał stać pod pałacem prezydenckim, zgodnie z deklaracjami osób związanych z PiS?
answers: text: do czasu zbudowania tam stałego pomnika ofiar katastrofy
answer_end: 924
generative_answer: do czasu zbudowania tam stałego pomnika ofiar katastrofy