Wawrzyniec Wspaniały

Wawrzyniec Medyceusz (właśc. Lorenzo di Piero de’ Medici; znany jako Wawrzyniec Wspaniały, wł. Lorenzo il Magnifico; ur. 1 stycznia 1449 we Florencji, zm. 8 lub 9 kwietnia 1492 w willi Carregio) – signor Florencji od 1469 do śmierci, trzeci władca tego państwa z dynastii Medyceuszy. Jeden z najważniejszych polityków doby renesansu, a jednocześnie pisarz, mecenas sztuki, poeta i humanista Uznawany za władcę wybitnego, wcielony ideał oświeconego księcia-humanisty. Syn Piotra Medyceusza i Lukrecji Tornabuoni, wnuk Kosmy Medyceusza Starszego.
Wawrzyniec, wraz z młodszym bratem Julianem objął de facto rządy po śmierci swego ojca Piero. W pierwszych latach panowania (1469-1478) skupiał się na polityce wewnętrznej, starając się przekształcić instytucje republikańskie w taki sposób, by sprzyjały zamierzeniom dynastii medycejskiej. Jednocześnie tłumił bunty i powstania miast zależnych od Florencji (m.in. Prato i Volterry). W polityce zagranicznej starał się powstrzymać ambicje terytorialne papieża Sykstusa IV, zgodnie z duchem Ligi Włoskiej z 1454.
Polityka ta zaowocowała spiskiem rodziny Pazzich (1478), w wyniku którego zginął młodszy brat władcy, Julian. Choć spiskowcom nie udało się zabić Wawrzyńca, niepowodzenie ataku wywołało gniew papieża Sykstusa, króla Neapolu Ferdynanda Aragońskiego i wielu innych możnych obawiających się wzrostu potęgi Medyceuszy i rządzonego przez nich państwa. Dwuletnia wojna przeciwko Florencji przyczyniła się do wzrostu prestiżu Wawrzyńca, tak w krajach włoskich jak i na całym świecie. Władca dał się poznać jako charyzmatyczny przywódca i sprawny dyplomata, któremu w obliczu olbrzymiej przewagi nieprzyjaciół udało się rozbić antyflorencką koalicję, a jednocześnie utrzymać spójność sił wewnętrznych republiki.
W latach 80. XV wieku stał się jednym z najważniejszych przywódców politycznych Półwyspu Apenińskiego a przez wielu innych władców traktowany był jak suweren. Jednocześnie jego imię stało się symbolem największego rozkwitu renesansu florenckiego, w dużej mierze dzięki przyjaźni jaką darzył wielu wybitnych myślicieli i artystów swoich czasów, m.in. Poliziano, Ficino, Pico della Mirandolę, Sandro Botticellego czy młodego Michała Anioła.
Po jego przedwczesnej śmierci w roku 1492 Florencja dostała się pod panowanie jego syna, Piero, jednak wkrótce potem mieszczanie podnieśli bunt przeciw nieudolnemu władcy i przekazali miasto w ręce mnicha Girolamo Savonaroli. Bez zdolności dyplomatycznych Wawrzyńca państwom włoskim nie udało się dłużej powstrzymywać zapędów króla Francji Karola VIII Walezjusza, co zaowocowało trwającymi przez blisko sześć dekad tzw. wojnami włoskimi.

context: 18 marca 1492 poczuł się jednak na tyle dobrze, że zdecydował się na podróż do willi Careggi, letniej rezydencji rodu, dokąd w ostatnich dniach życia udał się także jego ojciec, a przed nim dziad Wawrzyńca, Kosma Medyceusz Starszy. Jak przypuszcza biograf księcia, Miles J. Unger, była to świadoma decyzja, by ostatnie dni spędzić z dala od zgiełku miasta, w otoczeniu najbliższych. W ostatniej podróży towarzyszyła mu siostra Bianca da' Medici, wkrótce dołączyli do nich także Piero i Lucrezia, a także najbliżsi przyjaciele władcy, w tym Pico della Mirandola, a także dwóch bądź trzech lekarzy. Jednym z zaskakujących gości w willi w ostatnich dniach księcia był Girolamo Savonarola, który udzielił władcy swojego błogosławieństwa. 6 kwietnia stan księcia był już bardzo ciężki i nadworni lekarze władcy orzekli, że śmierć Wawrzyńca to tylko kwestia czasu.
qas: question: Gdzie tradycyjnie Medyceusze spędzali ostatnie dni życia?
answers: text: willi Careggi
answer_end: 92
generative_answer: willi Careggi

question: Kto poza Wawrzyńcem Medyceuszem dokonał żywota w willi Careggi?
answers: text: jego ojciec, a przed nim dziad
answer_end: 195
generative_answer: jego ojciec, a przed nim dziad

question: Dlaczego Wawrzyniec Medyceusz zdecydował się by spędzić w willi ostatnie chwile?
plausible_answers: text: spędzić z dala od zgiełku miasta, w otoczeniu najbliższych
answer_end: 381
generative_answer: spędzić z dala od zgiełku miasta, w otoczeniu najbliższych

question: Wizyta którego z gości willi była zaskoczeniem dla pozostałych?
answers: text: Girolamo Savonarola
answer_end: 684
generative_answer: Girolamo Savonaroli

question: Ilu lekarzy towarzyszyło Wawrzyńcowi Medyceuszowi?
answers: text: dwóch bądź trzech
answer_end: 587
generative_answer: dwóch bądź trzech