Akcja ratunkowa w jaskini Tham Luang

Akcja ratunkowa w jaskini Tham Luang – akcja poszukiwawcza i ratunkowa, która miała miejsce w dniach od 23 czerwca do 10 lipca 2018, mająca na celu uwolnienie 12 chłopców w wieku 11–16 lat i ich dwudziestopięcioletniego trenera z jaskini Tham Luang w północnej Tajlandii, w prowincji Chiang Rai przy granicy z Mjanmą.
Chłopcy wraz z trenerem zaginęli 23 czerwca, a nurkowie odnaleźli ich wszystkich 2 lipca. Przez kilka dni przygotowano się do operacji ratunkowej, z kilku możliwych opcji ratowniczych wybrano wyprowadzenie dzieci przez doświadczonych nurków. W trakcie przygotowań zginął jeden z nurków zaopatrujących jaskinię w tlen. Sama akcja wyprowadzenia chłopców z jaskini zakończyła się sukcesem; po trzech dniach uratowano wszystkie osoby i poddano je obserwacji szpitalnej. W całej akcji brało udział ponad 1000 żołnierzy tajlandzkich, eksperci z USA, Wielkiej Brytanii, Holandii, Chin, Mjanmy i Australii.
Akcji ratowniczej towarzyszyło duże zainteresowanie mediów z całego świata: do Tajlandii udało się ponad 1000 dziennikarzy. Operacja została oceniona jako największa i najbardziej złożona akcja ratunkowa w jaskini w historii.

context: Chłopców planowano wyprowadzić w kolejności od najsłabszych do najsilniejszych, choć były również plany ewakuacji w odwrotnej kolejności. Ostatecznie o porządku zadecydował trener Chantawong, według wypowiedzi z konferencji prasowej chłopców pozwolono im zgłosić się na ochotnika. Zdaniem doktora Paka Loharnshoona, wraz z którym podejmowano decyzję, każdy z chłopców mógł wyjść jako pierwszy. Wyprowadzenie jednego chłopca z jaskini trwało przeciętnie 3 godziny. Przed rozpoczęciem wyprowadzania chłopcom podano silny środek uspokajający – ketaminę i z jaskini byli wynoszeni półprzytomni. Pierwszego dnia akcji z jaskini wyprowadzono 4 chłopców, a akcję przerwano z powodu wyczerpania się zapasów tlenu. Drugiego dnia uratowano również czterech chłopców. W końcowym fragmencie jaskini w akcji uczestniczyło bezpośrednio 100 osób, większość z nich tworzyła łańcuch ludzki. Akcję zakończono 10 lipca, wydostając na zewnątrz ostatnich 4 chłopców oraz trenera. Najtrudniejszym okazało się przygotowanie do wyprowadzenia 11-letniego chłopca; najmniejsza osiągalna maska była zbyt duża na jego twarz i trzeba było ją przerabiać. Akcję ratowniczą kontrolował rząd tajlandzki; personalia chłopców nie były podawane na bieżąco, co tłumaczono względami zdrowotnymi. Kilka godzin po zakończeniu akcji ratunkowej doszło do awarii pomp ratowniczych, podczas gdy uczestnicy akcji ratowniczej zbierali sprzęt w jaskini; zostali zmuszeni do wycofania się.
qas: question: Kto podjął decyzję o kolejności uwolnienia dzieci z jaskini?
answers: text: trener Chantawong
answer_end: 190
generative_answer: trener Chantawong

question: Ile czasu zajmowało średnio wyprowadzenie jednego dziecka z jaskini?
answers: text: 3 godziny
answer_end: 462
generative_answer: 3 godziny

question: Jaką substancję zaaplikowano dzieciom przed wyprowadzeniem ich z jaskini?
answers: text: środek uspokajający – ketaminę
answer_end: 549
generative_answer: środek uspokajający – ketaminę

question: Jaka instytucja sprawowała nadzór nad akcją ratowniczą?
answers: text: rząd tajlandzki
answer_end: 1169
generative_answer: rząd tajlandzki

question: Ile łącznie osób wzięło udział w akcji uwolnienia chłopców z jaskini?
plausible_answers: text: 100
answer_end: 825
generative_answer: 100

context: Przy wejściu do jaskini utworzono obóz podzielony na kilka stref: dla ratowników, wojskowych, wolontariuszy, dla krewnych uwięzionych chłopców, kuchnię polową, sektor prasy i szpital polowy. Rozpoczęto wydobywanie wody z jaskini przy użyciu motopomp, jednak nie przynosiło to oczekiwanych skutków, a wody ubywało z prędkością 1 centymetra na godzinę. W trakcie akcji zginął tajlandzki nurek Saman Kuman, jeden z ratowników dostarczających tlen do jaskini. Przyczyną śmierci było niedotlenienie, ratownikowi zabrakło tlenu podczas powrotu z jaskini; wyciągnięty z jaskini przez innego nurka zmarł mimo natychmiastowej akcji reanimacyjnej. Nie ustrzeżono się błędów, m.in. przez pewien czas ochotnicy działający poza oficjalnym systemem ratunkowym omyłkowo wpompowywali wodę do jaskini. Jedną z koncepcji akcji ratunkowych zaproponował Elon Musk, którego zespół opracował kapsułę dostosowaną do rozmiarów chłopców. Propozycja ta została jednak odrzucona przez szefa akcji ratunkowej, który stwierdził, że choć sama kapsuła jest zaawansowana technologicznie, nie jest praktyczna i zostanie jedynie opcją rezerwową.
qas: question: Ile stref utworzono w ramach akcji ratunkowej w Tham Luang?
answers: text: dla ratowników, wojskowych, wolontariuszy, dla krewnych uwięzionych chłopców, kuchnię polową, sektor prasy i szpital polowy
answer_end: 189
generative_answer: 7

question: Jaka była skuteczność motopomp przy akcji ratunkowej w Tham Luang?
answers: text: wody ubywało z prędkością 1 centymetra na godzinę
answer_end: 349
generative_answer: wody ubywało z prędkością 1 centymetra na godzinę

question: Ilu ratowników zmarło podczas akcji ratunkowej w Tham Luang?
answers: text: W trakcie akcji zginął tajlandzki nurek Saman Kuman
answer_end: 402
generative_answer: Jeden

question: Czy propozycja Elona Muska w akcji ratunkowej w Tham Luang została uwzględniona?
answers: text: zostanie jedynie opcją rezerwową
answer_end: 1110
generative_answer: nie

question: W czym pomogli ochotnicy działający poza oficjalnymi koordynatami akcji ratunkowej w Tham Luang?
plausible_answers: text: wpompowywali wodę do jaskini
answer_end: 783
generative_answer: wpompowywali wodę do jaskini