Nemegtomaia

Nemegtomaia – rodzaj wymarłego dinozaura z nadrodziny owiraptorozaurów, żyjącego na terenach dzisiejszej Mongolii w epoce kredy późnej, około 70 milionów lat temu. Pierwszy okaz znaleziono w 1996 i na jego podstawie w 2004 stworzono nowy rodzaj i gatunek N. barsboldi, pierwotnie z nazwą rodzajową Nemegtia, zmienioną na Nemegtomaia w 2005, gdyż poprzednia nazwa była już zajęta. Pierwsza część nazwy rodzajowej odnosi się do Kotliny Nemegt, gdzie znaleziono pozostałości zwierzęcia. Druga część oznacza „dobrą matkę”, stanowiąc odniesienie do faktu opieki nad jajami przez owiraptorozaury. Epitet gatunkowy honoruje mongolskiego paleontologa Rinczena Barsbolda. W 2007 znaleziono dwa kolejne okazy, z których jeden pozostał na szczycie gniazda wypełnionego jajami.
Nemegtomaia mierzyła ok. 2 m długości, mogła ważyć ok. 40 kg. Jako owiraptorozaur mogła być opierzona. Miała głęboką, wąską i krótką czaszkę z łukowatym grzebieniem. Była bezzębna z krótkim pyskiem zakończonym papuzim dziobem i parą przypominających zęby wyrostków podniebienia. Kończyny górne kończyły się trzema palcami, z których pierwszy był największy i kończył się znacznym szponem. Nemegtomaia zalicza się do podrodziny ingenii, będąc jedynym jej przedstawicielem noszącym grzebień na czaszce. Choć posłużyła za argument za uznaniem owiraptorozaurów za nielotne ptaki, klad uznaje się generalnie za grupę nieptasich dinozaurów.
Gniazdujący okaz Nemegtomaia został znaleziony na szczycie prawdopodobnie pierścienia jaj, z rękami złożonymi w poprzek. Żadne z jaj nie jest kompletne, ale szacuje się je na 5–6 cm szerokości i 14–16 cm długości (za życia). Okaz znaleziono w warstwie stratygraficznej wskazującej na preferencję gniazdowania w bliskości strumieni dostarczających miękkiego, piaszczystego podłoża i pożywienia. Nemegtomaia mogła bronić swych jaj okrywając je piórami ogona i skrzydeł. Szkielet gniazdującego okazu doznał uszkodzeń wskazujących na pożywianie się zwłokami przez chrząszcze Dermestidae. Dieta owiraptorów nie jest pewna, ale ich czaszki przypominają najbardziej te należące do zwierząt roślinożernych bądź podejrzewanych o fitofagię. Nemegtomaia znana jest z formacji Nemegt i Barun Goyot, reprezentujących wilgotne i suche tereny, leżące obok siebie na tym samym obszarze.

context: W 2004 Lü i współpracownicy ustalili, że szkielet należy do nowego, odrębnego taksonu. Wskazali go jako holotyp Nemegtia barsboldi. Nazwa rodzajowa odnosi się do Kotliny Nemegt, a epitet gatunkowy honoruje mongolskiego paleontologa Rinczena Barsbolda, szefa zespołu, który znalazł okaz. W 2005 autorzy zorientowali się, że nazwa Nemegtia została już wcześniej użyta do określenia słodkowodnego małżoraczka z tej samej formacji, odkrytego w 1978, wobec czego jest już zajęta. Zaproponowali więc w zamian nazwę rodzajową Nemegtomaia („maia” oznacza po grecku „dobrą matkę”, wobec czego nowa nazwa znaczy „dobra matka z Nemegt”), odnosząc się do niedawnego wtedy odkrycia, że owiraptorydy raczej wysiadywały swe jaja, zamiast kraść jaja, chociaż wtedy nie znano jeszcze żadnych pozostałości gniazd ani jaj nemegtomai. Pierwszy znany członek rodziny owiraptorydów został bowiem znaleziony z gniazdem jaj, które pierwotnie uznano za złożone przez ceratopsa protoceratopsa. Z tego względu nazwano go w 1924 owiraptorem, czyli „złodziejem jaj”. W ostatniej dekadzie XX wieku odkryto więcej okazów owiraptorydów wraz z gniazdami i jajami, w środku których znaleziono także zarodki, i to należące do owiraptorydów. Wykazano w ten sposób, że jaja należały do samych owiraptorydów, a nie do ceratopsów.
qas: question: Do czego odnosiła się nazwa rodzajowa, przypisana znalezionemu szkieletowi?
answers: text: Kotliny Nemegt
answer_end: 176
generative_answer: Kotliny Nemegt

question: Jak nazywał się szef zespołu paleontologów, który odnalazł szkielet?
answers: text: Rinczena Barsbolda
answer_end: 250
generative_answer: Rinczen Barsbold

question: W którym roku nazwa Nemegtia została zmieniona na Nemegtomaia?
plausible_answers: text: 2005
answer_end: 293
generative_answer: 2005

question: Jaki gatunek zajmował już nazwę Nemegtia, gdy naukowcy przypisali ją szkieletowi dinozaura?
answers: text: słodkowodnego małżoraczka
answer_end: 405
generative_answer: słodkowodny małżoraczek

question: Co z języka greckiego oznacza "maia"?
answers: text: dobrą matkę
answer_end: 569
generative_answer: dobra matka