Traszka karpacka

Traszka karpacka (Lissotriton montandoni) – gatunek płaza ogoniastego z rodziny salamandrowatych. Zamieszkuje Karpaty i wschodnią część Sudetów. Prowadzi lądowy tryb życia, rozmnażając się w wodzie, często w niewielkich, istniejących tylko okresowo zbiornikach wodnych. Składane są w nich jaja, z których wylęgają się kijanki. Podobnie jak dorosłe traszki, prowadzą one drapieżny tryb życia. W drugiej połowie lipca powstają dorosłe osobniki. Jest to gatunek o niewielkich zasobach w Europie Środkowej, na Ukrainie osiąga niekiedy znaczne zagęszczenie. Radzi sobie w siedliskach antropogenicznych. IUCN uznaje ją za gatunek najmniejszej troski.

context: W Europie Środkowej traszka karpacka posiada najmniejsze zasoby ze wszystkich traszek. Pomimo tego gatunek występuje pospolicie, a miejscami nawet obficie. W ukraińskich Karpatach spotyka się miejsca, gdzie traszka karpacka wyprzedza liczebnością krewniaczki, o zagęszczeniu 20-80 osobników na 100 m brzegu bądź 18-20 na m². Jednakże jej całkowita liczebność maleje. Wśród przyczyn spadku liczby niektórych populacji podaje się utratę środowiska naturalnego z uwagi na pozyskanie drewna i rozwój infrastruktury, zatrucie ściekami komunalnymi oraz wprowadzenie przez człowieka drapieżnych ryb. Innym zagraża odłów w celach naukowych, edukacyjnych bądź hodowlanych jako zwierzęcia domowego. Niekorzystny wpływ odgrywa także wzrost intensywności gospodarki, zwłaszcza na terenach górskich. Babik wymienia tu asfaltowanie dróg leśnych i polnych. Powoduje to zmniejszenie ilości miejsc rozrodu (z drugiej strony liczne takie miejsca zostały wytworzone ręką ludzką, więc całkowita rezygnacja z działalności na tych terenach również wpłynęłaby na traszkę karpacką niekorzystnie). Z kolei zarodki i larwy dojrzewające w wypełnionych wodą koleinach cechuje bardzo duża śmiertelność. Na obszarach sympatrycznego występowania traszki zwyczajnej (której zasięg rośnie z uwagi na deforestację) oba gatunki krzyżują się bardzo często.
qas: question: Czy gatunek traszki pospolitej jest często spotykany?
answers: text: Pomimo tego gatunek występuje pospolicie, a miejscami nawet obficie
answer_end: 154
generative_answer: tak

question: Czy liczebność traszek karpackich się stale zwiększa?
answers: text: Jednakże jej całkowita liczebność maleje
answer_end: 365
generative_answer: nie

question: Co jest przyczyną malejącej liczby traszek?
answers: text: utratę środowiska naturalnego z uwagi na pozyskanie drewna i rozwój infrastruktury, zatrucie ściekami komunalnymi oraz wprowadzenie przez człowieka drapieżnych ryb
answer_end: 591
generative_answer: utrata środowiska naturalnego z uwagi na pozyskanie drewna i rozwój infrastruktury, zatrucie ściekami komunalnymi oraz wprowadzenie przez człowieka drapieżnych ryb

question: Czy traszki karpackie hoduje się w domach?
answers: text: Innym zagraża odłów w celach naukowych, edukacyjnych bądź hodowlanych jako zwierzęcia domowego
answer_end: 687
generative_answer: tak

question: Jaki naukowiec opisał gatunek traszki?
plausible_answers: text: Babik
answer_end: 792
generative_answer: Babik

context: Traszka karpacka osiąga długość 10 cm. Wedle innych źródeł mierzą tyle samice, podczas gdy mniejsze od nich samce mają 8-9 cm. Jeszcze inne podaje 6,5-9 cm u samców oraz 7,5-10 cm u samic. Dymorfizm płciowy odnotowano również w przypadku masy ciała. W fazie wodnej samce ważą 2-3 g, a samice 2,1-3,8 g. Czyni to L. montadoni niewielką traszką, mniejszą od traszki górskiej; zaś rozmiarami, pokrojem ciała oraz – w mniejszym stopniu – ubarwieniem przypominającą traszkę zwyczajną bądź helwecką. Pomimo niewielkich rozmiarów wygląda ona masywnie. Połowa długości ciała przypada na ogon.
qas: question: Czy samce traszek są większe od samic?
answers: text: mniejsze od nich samce mają 8-9 cm
answer_end: 125
generative_answer: nie

question: Ile zazwyczaj waży samica traszki?
answers: text: 2-3 g
answer_end: 281
generative_answer: 2-3 g

question: Jaka jest średnio waga samca traszki?
answers: text: 2,1-3,8 g
answer_end: 301
generative_answer: 2,1-3,8 g

question: Do jakiej traszki podobna jest karpacka pod względem barwy?
answers: text: zwyczajną bądź helwecką
answer_end: 492
generative_answer: zwyczajną bądź helwecką

question: Jaką część ciała traszki karpackiej zajmuje ogon?
answers: text: Połowa
answer_end: 551
generative_answer: połowę