ORP Ryś (1929)

ORP Ryś – pierwszy polski okręt podwodny formalnie przyjęty do służby w Marynarce Wojennej, jednostka minowo-torpedowa typu Wilk służąca w polskiej flocie w latach 1931-1955. Zwodowany 22 kwietnia 1929 roku we Francji, uczestniczył w wojnie obronnej 1939 roku, biorąc udział w działaniach podwodnych na Bałtyku. Wielokrotnie atakowany przez okręty i lotnictwo przeciwnika, w nocy z 3 na 4 września przeprowadził nieudany atak torpedowy na niezidentyfikowaną jednostkę pływającą. Wobec wyczerpania psychicznego załogi nieustannymi atakami, licznych uszkodzeń okrętu oraz braku paliwa w ilości wystarczającej na wydostanie się z Bałtyku, dowodzący okrętem kmdr ppor. Aleksander Grochowski podjął decyzję o zawinięciu do portu neutralnego w Szwecji.
18 września 1939 roku okręt wpłynął do Stavsnäs, po czym został internowany i odholowany do Mariefred, gdzie pozostał do końca wojny. Powrócił do Polski w 1946 roku, pełnił służbę operacyjną na Morzu Bałtyckim, a następnie został przesunięty do służby szkoleniowej, którą pełnił do 8 września 1955 roku, po czym został złomowany. ORP „Ryś” był pierwszą jednostką o tej nazwie w Marynarce Wojennej.

context: Po zakończeniu działań zbrojnych w 1945 roku rozpoczęły się rozmowy mające na celu powrót okrętu do kraju. Ostatecznie ORP „Ryś” powrócił do Polski w roku 1946, w obsadzie 16 członków załogi. 6 maja tegoż roku rozpoczął się jego remont, który trwał do początku 1949 roku. Na początku swojej powojennej służby wraz z ORP „Sęp” i ORP „Żbik” utworzył Dywizjon Okrętów Podwodnych. Początkowo odbywał liczne ćwiczenia w celu wyszkolenia nowej kadry, a także złożył kilka wizyt kurtuazyjnych, jedną z nich była podróż do Rygi w dniach 13-30 października 1951 roku pod dowództwem kpt. mar. Władysława Urbańskiego. Na początku lat 50. okręt został też poddany modyfikacjom, w ramach których jego wyrzutnie torpedowe przystosowano do torped radzieckich, a także zgodnie z ówczesnym trendem mającym na celu zmniejszenie oporów i turbulencji wodnych podczas pływania podwodnego, usunięto działo pokładowe. 1 września 1953 roku specjalna komisja określiła dopuszczalną głębokość zanurzenia dla „Rysia”, wynoszącą 20 metrów. 10 stycznia 1955 roku kolejna komisja orzekła, że okręt pod względem techniczno-taktycznym nie odpowiada wymogom stawianym jednostkom tej klasy. W konsekwencji, 8 września 1955 roku na „Rysiu” odbyła się uroczystość opuszczenia bandery, a okręt wycofano ze służby w Marynarce Wojennej. W 1956 roku został przekazany do złomowania.
qas: question: Jakie okręty tworzyły Dywizjon Okrętów Podwodnych niedługo po zakończeniu działań II wojny?
answers: text: wraz z ORP „Sęp” i ORP „Żbik”
answer_end: 338
generative_answer: ORP "Ryś", ORP "Sęp", ORP "Żbik"

question: Kto dowodził podróżą do Rygi w 1951 roku?
answers: text: kpt. mar. Władysława Urbańskiego
answer_end: 605
generative_answer: kpt. mar. Władysław Urbański

question: Z jakiego powodu ORP "Ryś" zakończył służbę?
answers: text: nie odpowiada wymogom stawianym jednostkom tej klasy
answer_end: 1155
generative_answer: nie odpowiadał wymogom stawianym jednostkom tej klasy

question: Jaka symboliczna celebracja odbyła się 8 września 1955 na pokładzie ORP "Ryś"?
answers: text: opuszczenia bandery
answer_end: 1247
generative_answer: opuszczenie bandery

question: Jaki był wpływ modernizacja wyrzutni torpedowych na redukcję oporów wodnych ORP "Ryś"?
plausible_answers: text: wyrzutnie torpedowe przystosowano do torped radzieckich, a także zgodnie z ówczesnym trendem mającym na celu zmniejszenie oporów i turbulencji wodnych
answer_end: 838
generative_answer: wyrzutnie torpedowe przystosowano do torped radzieckich, a także zgodnie z ówczesnym trendem mającym na celu zmniejszenie oporów i turbulencji wodnych