Masakra w Manili

Masakra w Manili (ang. Manila massacre lub Rape of Manila, jap. マニラ大虐殺) – określenie masowych mordów na ludności cywilnej, gwałtów, niszczenia mienia oraz innych poważnych naruszeń prawa wojennego, których dopuścili się żołnierze japońskich sił zbrojnych podczas stoczonej w dniach 3 lutego – 3 marca 1945 bitwy o Manilę.
Wbrew rozkazom głównodowodzącego sił japońskich na Filipinach, generała Tomoyukiego Yamashity, dowódca japońskiej bazy morskiej w Manili kontradmirał Sanji Iwabuchi odmówił ewakuacji swoich oddziałów, postanawiając bronić miasta przed nadciągającymi wojskami amerykańskimi. Walki o wyzwolenie Manili trwały blisko miesiąc i stanowiły jedną z najbardziej zaciętych bitew miejskich II wojny światowej. W trakcie bitwy japońscy żołnierze wyładowywali swoją złość i frustrację na cywilach, dokonując masowych mordów i gwałtów. W ten sposób realizowano także rozkazy Iwabuchiego, nakazujące stosować taktykę „spalonej ziemi”, a mieszkańców miasta traktować bez wyjątku jako partyzantów. Wiele ofiar wśród ludności cywilnej spowodował także ostrzał amerykańskiej artylerii i lotnictwa. W rezultacie liczba cywilów zabitych i zamordowanych podczas bitwy o Manilę mogła sięgnąć nawet 100 tysięcy.

context: Wydane po rozpoczęciu bitwy rozkazy zawierały już szczegółowe wytyczne w sprawie zniszczenia filipińskiej stolicy i wymordowania jej mieszkańców. W jednym z takich rozkazów japońskie dowództwo zalecało, aby filipińską ludność gromadzić w większych budynkach, które następnie miały być podpalane lub wysadzane w powietrze. Zamierzano w ten sposób oszczędzić amunicję oraz uniknąć problemów z usuwaniem zwłok. Japońskim żołnierzom zalecano również topienie ofiar w rzece Pasig. Z kolei 13 lutego 1945 dowództwo tzw. Grupy Kobayashi, walczącej we wschodniej części Manili, wydało rozkaz, w którym informowano żołnierzy, iż w mieście obok Amerykanów walczą tysiące filipińskich partyzantów – w tym kobiety i dzieci. W kolejnym punkcie zaznaczono, iż „wszystkie osoby przebywające na polu bitwy, z wyjątkiem członków japońskich sił zbrojnych, japońskich cywilów oraz członków specjalnych jednostek budowlanych, będą skazane na śmierć”. Rozkazy o podobnej treści otrzymywali również żołnierze walczący na obrzeżach miasta. 22 maja walczący w rejonie Marikina japoński 149. batalion lotniskowy otrzymał rozkaz, aby nocnym atakiem zniszczyć „partyzantów” znajdujących się przed przednimi pozycjami jednostki, a następnie spalić znajdujące się tam „tubylcze wioski”. Pisemne rozkazy – nie wyłączając tych, w których nakazywano niszczenie miasta i mordowanie ludności cywilnej – wychodziły ze sztabu Iwabuchiego co najmniej do 21 lutego 1945. Oznacza to, iż dowództwo Morskich Sił Obrony Manili co najmniej przez pierwsze trzy tygodnie bitwy było w stanie kontrolować działania swoich oddziałów. Z tego względu masowe zbrodnie na ludności cywilnej nie mogą być uznane za samowolne ekscesy, będące wynikiem chaosu i załamania łańcucha dowodzenia.
qas: question: Czego dotyczyły rozkazy dotyczące mieszkańców miasta stołecznego Filipin?
answers: text: wymordowania jej mieszkańców
answer_end: 144
generative_answer: wymordowania jej mieszkańców

question: W jaki sposób wojsko japońskie miało mordować osoby w Manili?
answers: text: ludność gromadzić w większych budynkach, które następnie miały być podpalane lub wysadzane w powietrze
answer_end: 320
generative_answer: ludność gromadzić w większych budynkach, które następnie miały być podpalane lub wysadzane w powietrze

question: Dlaczego sposób masowej zagłady cywilów poprzez zabijanie ich wraz z niszczeniem budynków miał być efektywny dla Japończyków?
answers: text: oszczędzić amunicję oraz uniknąć problemów z usuwaniem zwłok
answer_end: 406
generative_answer: Oszczędzano amunicję i pozbywano się problemu usunięcia zwłok

question: Kiedy zaprzestano ataków na ludność cywilną w Manili? 
plausible_answers: text: 21 lutego 1945
answer_end: 1431
generative_answer: 21 lutego 1945

question: Czy masakra w Manili była samodzielną inicjatywą żołnierzy?
answers: text: zbrodnie na ludności cywilnej nie mogą być uznane za samowolne ekscesy
answer_end: 1678
generative_answer: nie