Potop (film 1974)

Potop – polski film historyczny z 1974 roku w reżyserii Jerzego Hoffmana, będący trzecią ekranizacją powieści Henryka Sienkiewicza pod tym samym tytułem. Akcja filmu toczy się podczas potopu szwedzkiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a jego głównym bohaterem jest awanturniczy chorąży Andrzej Kmicic, który zostaje okryty hańbą wskutek podpalenia wsi oraz kolaboracji ze środowiskami proszwedzkimi; wskutek tego zmienia swe nazwisko, pod którym próbuje naprawić swe krzywdy i przeżywa zmianę swej osobowości.
Pomysł na ekranizację Potopu zrodził się w 1969 roku, gdy Jerzy Hoffman wraz z historykiem Adamem Kerstenem przygotował scenariusz do adaptacji, skracając lub usuwając liczne oryginalne wątki zawarte w powieści. Na realizację filmu przeznaczono budżet w wysokości 100 milionów ówczesnych złotych. W czasie realizacji film był największym przedsięwzięciem produkcyjnym w historii polskiej kinematografii. Zdjęcia do filmu nakręcono w latach 1971–1973, korzystając z plenerów polskich i radzieckich. W obsadzie aktorskiej znaleźli się między innymi Daniel Olbrychski, Małgorzata Braunek, Tadeusz Łomnicki i Kazimierz Wichniarz.
Po premierze Potop uzyskał entuzjastyczne recenzje krytyków, a doceniła go także wielomilionowa, licząca ponad 27 milionów widzów w kinach widownia. Film Hoffmana otrzymał liczne nagrody, między innymi przyznawane po raz pierwszy Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Potop był nominowany również do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.

context: Głównym bohaterem Potopu jest chorąży orszański Andrzej Kmicic, zaręczony ze szlachcianką Oleńką Billewiczówną. Wraz ze swoimi towarzyszami przybywa do wsi Lubicz. Gdy kompanioni Kmicica wizytują karczmę, wdają się w konflikt z przedstawicielami rodu Butrymów, przez których zostają zabici. Gdy Kmicic dowiaduje się o śmierci towarzyszy, w odwecie pali należącą do Butrymów wioskę Wołmontowicze. Następnie ukrywa się u Oleńki, która jednak zrywa z nim zaręczyny na wieść o tym, co uczynił. Chorąży porywa Billewiczównę i barykaduje się w Lubiczu. Na odsiecz porwanej przybywają siły dowodzone przez Michała Wołodyjowskiego. Widząc przewagę rywala, Kmicic grozi wysadzeniem dworu. W odpowiedzi na groźbę Wołodyjowski wyzywa go na pojedynek i obiecuje, że w razie zwycięstwa Kmicica będzie mógł on odejść wolny. Wołodyjowski rani w pojedynku chorążego orszańskiego i uwalnia Oleńkę.
qas: question: Jaki stopień wojskowy miał Andrzej Kmicic?
answers: text: chorąży orszański
answer_end: 47
generative_answer: Chorąży orszański

question: Z jakiego stanu społecznego wywodziła się Oleńka Billewiczówna?
answers: text: szlachcianką
answer_end: 89
generative_answer: Szlachty

question: Do jakiego rodu przynależały Wołomtowicze zanim zostały spalone przez Kmicica?
answers: text: Butrymów
answer_end: 373
generative_answer: Butrymów

question: Kto dowodzi misją uwolnienia Bilewiczówny z rąk Kmicica?
answers: text: Michała Wołodyjowskiego
answer_end: 622
generative_answer: Michał Wołodyjowski

question: Kto wygrał wygrał w starciu Kmicica z Wołodyjowskim?
plausible_answers: text: Wołodyjowski rani w pojedynku
answer_end: 839
generative_answer: Wołodyjowski rani w pojedynku