Bahaizm

Bahaizm, bahá'í – religia monoteistyczna założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości. Szacuje się, że obecnie na świecie jest od pięciu do sześciu milionów bahaitów (bahaistów) w ponad 200 krajach i terytoriach. Jako ruch religijny, bahaizm wyłonił się z babizmu.
W trakcie rozwoju z bahaizmu wyodrębniło się kilka wyznań. Obecnie kilkanaście wyznań uznaje się za wywodzące się z pierwotnej nauki Bahá'u’lláha. Znaczna część poniższego hasła dotyczy zdecydowanie największego, pod względem liczebności wyznawców, wyznania bahaickiego z centrum administracyjnym i duchowym w Hajfie.
Nauki bahaickie podkreślają zasadniczą duchową jedność najważniejszych światowych religii. Dlatego, można zaobserwować, że bahaizm łączy w sobie, między innymi, elementy judaizmu, chrześcijaństwa, islamu i babizmu. Według wierzeń bahaickich historia religii stopniowo rozwijała się poprzez ciąg boskich posłańców, z których każdy założył religię dostosowaną do danych czasów oraz zdolności rozumienia ludzi w tym okresie. Wśród posłańców byli Kryszna, Abraham, Budda, Jezus, Mahomet i inni, a ostatnio Bahá'u'lláh. Każdy posłaniec miał nauczać o nadejściu kolejnego, a życie Bahá’u’lláha oraz jego nauki wypełniają obietnice poprzednich świętych pism o wydarzeniach, mających nastąpić przy końcu czasów. Uważa się, że ludzkość bierze udział w procesie wspólnego rozwoju, a potrzebą obecnego czasu jest stopniowe ustanawianie pokoju, sprawiedliwości i jedności na skalę globalną.
Słowo „bahá’í” (wymawiane /baˈhaɪ/) używane jest jako przymiotnik odnoszący się do wiary bahá’í. Słowo bahaita (bahaista) określa wyznawcę nauk Bahá’u’lláha. Obydwa słowa wywodzą się z arabskiego bahá’, oznaczającego „chwałę” lub „blask” lub „splendor”.

context: Mimo że nauki bahaickie kładą duży nacisk na sprawy społeczne i etyczne, istnieje wiele tekstów i pism, które zostały określone jako mistyczne. Źródłem wiary bahaitów są święte księgi, czyli zbiór około stu pozycji zawierających spisane nauki Baha’u’llah’a (najważniejsza to „Kitab-i-Aqdas”, z pers. كتاب اقدس, czyli „Najświętsza Księga”). Siedem Dolin uważane jest za największe mistyczne dzieło Bahá'u’lláha. Zostało ono napisane do wyznawcy Sufizmu, w stylu poety Attara. To dzieło zostało po raz pierwszy przetłumaczone na język angielski w 1906 roku, stając się pierwszym dziełem Bahá'u’lláha dostępnym dla mieszkańców zachodniej półkuli. Słowa Ukryte to inna książka napisana przez Bahá'u’lláha w tym samym okresie. Zawiera ona 153 krótkie fragmenty, w których, jak twierdzi Bahá'u’lláh, zawarta jest esencja pewnych duchowych prawd uchwyconych w krótką formę.
qas: question: Jakie zagadnienia są szczególnie ważne dla nauk bahaickich?
answers: text: sprawy społeczne i etyczne
answer_end: 71
generative_answer: sprawy społeczne i etyczne

question: Co uznaje się za natchnienie duchowe bahaitów?
answers: text: święte księgi
answer_end: 183
generative_answer: święte księgi

question: Co skupiają bahaickie święte księgi?
answers: text: spisane nauki Baha’u’llah’a
answer_end: 256
generative_answer: spisane nauki Baha’u’llah’a

question: Jak brzmi tytuł najważniejsze ze świętych ksiąg bahaitów?
answers: text: Kitab-i-Aqdas
answer_end: 289
generative_answer: Kitab-i-Aqdas

question: Z ilu części składa się księga spisana przez Bahá'u’lláha?
answers: text: 153
answer_end: 737
generative_answer: ze 153

context: Księga Praw Bahá'u’lláha Kitáb-i-Aqdas oraz dokument Wola i Testament ‘Abdu’l-Bahy stanowią kamienie węgielne bahaickiego porządku administracyjnego. Bahá'u’lláh ustanowił instytucję wybieranego ciała administracyjnego, czyli Powszechnego Domu Sprawiedliwości, a ‘Abdu’l-Bahá ustanowił wyznaczoną i dziedziczoną instytucję Strażnika oraz wyjaśnił relację pomiędzy tymi dwoma instytucjami. W swojej Woli i Testamencie, ‘Abdu’l-Bahá wyznaczył swojego najstarszego wnuka, Shoghi Effendi, na pierwszego Strażnika Wiary Bahá'í. Shoghi Effendi był ostatnim jednoosobowym przywódcą bahaizmu. Po jego śmierci w 1957 roku bahaici powołali jako organ zwierzchni dziewięcioosobową, wybieralną co pięć lat, radę kierowniczą pod nazwę Powszechnego Domu Sprawiedliwości (zgodnie z Pismami Baha’u’llaha), która do dziś stoi na straży doktryny religii wyznaczonej przez Baha’u’llaha.
qas: question: Jakie trzy dokumenty są najważniejsze w Bahaizmie?
answers: text: Księga Praw Bahá'u’lláha Kitáb-i-Aqdas oraz dokument Wola i Testament ‘Abdu’l-Bahy
answer_end: 82
generative_answer: Księga Praw Bahá'u’lláha Kitáb-i-Aqdas oraz dokument Wola i Testament ‘Abdu’l-Bahy

question: Jaka instytucja została wydzielona przez ‘Abdu’l-Bahę?
answers: text: Strażnika
answer_end: 332
generative_answer: Strażnika

question: Kto był autorem Powszechnego Domu Sprawiedliwości?
answers: text: Bahá'u’lláh
answer_end: 161
generative_answer: Bahá'u’lláh

question: Jaka relacja łączyła Shoghi Effendiego z ‘Abdu’l-Bahem?
answers: text: wnuka
answer_end: 467
generative_answer: był jego wnukiem

question: Jak często wybierana jest rada kierownicza Powszechnego Domu Sprawiedliwości?
answers: text: co pięć lat
answer_end: 693
generative_answer: co pięć lat