Dwanaście prac Heraklesa

Dwanaście prac Heraklesa (także dwanaście prac Herkulesa) – kara nałożona przez wyrocznię delficką na herosa Heraklesa (w mitologii rzymskiej występuje jako Herkules), za wymordowanie przez niego własnej rodziny. Zadania te miały przewyższać siły jednego człowieka. Herakles miał wykonać dziesięć takich prac, ale dwie nie zostały zaliczone, więc ich ostateczna liczba wyniosła dwanaście.
Pierwszym świadectwem przekazującym treść tego mitu jest cykl płaskorzeźb na dwunastu metopach w świątyni Zeusa w Olimpii. Czas powstania kamiennego dokumentu ocenia się na około 470 rok p.n.e. W źródłach starożytnych prace wymieniane są w różnej kolejności.

context: Herakles nie znał położenia ogrodu. Znał je tylko starzec morski, Nereus, który uciekał każdemu, kto chciał go o coś zapytać. Nad rzeką Erydan Herakles schwytał śpiącego starca, związał i nie puszczał, dopóki ten nie powiedział, gdzie znajduje się ogród – daleko na zachodzie. Kiedy wędrował przez Libię, spotkał giganta Antajosa, syna Posejdona i Gai. Nie można było go pokonać, bo gdy tylko dotykał ciała matki – Ziemi, odzyskiwał siły. Herakles pokonał go, podnosząc ku górze i mocno ściskając, aż gigant wyzionął ducha.
qas: question: Kto wiedział, gdzie znajduje się ogród?
answers: text: starzec morski, Nereus
answer_end: 72
generative_answer: starzec morski, Nereus

question: Jak zachowywał się Nereus, gdy ktoś zadawał mu pytanie?
answers: text: uciekał
answer_end: 87
generative_answer: uciekał

question: W jakim miejscu Heraklesowi udało się schwytać Nereusa?
answers: text: Nad rzeką Erydan
answer_end: 142
generative_answer: Nad rzeką Erydan

question: Czy Gaja była matką Antajosa?
answers: text: Antajosa, syna Posejdona i Gai
answer_end: 351
generative_answer: tak

question: W jaki sposób Antajos pokonał Heraklesa?
plausible_answers: text: podnosząc ku górze i mocno ściskając, aż gigant wyzionął ducha
answer_end: 522
generative_answer: podnosząc ku górze i mocno ściskając, aż gigant wyzionął ducha

context: Pierwszą rzeczą, której zażądał Eurysteusz, była skóra lwa nemejskiego. Był to potwór, którego urodziła Echidna w związku z własnym synem Ortrosem; brat tebańskiego Sfinksa. Wychowany przez Selene (boginię księżyca) lub Herę, siał spustoszenie w dolinie Nemei, na północ od Myken. Jego skóra była odporna na wszelkie zadawane mu ciosy, dlatego Herakles nie zrobił mu krzywdy strzałami (odbiły się), mieczem (zgiął się na skórze lwa) ani maczugą (pękła na głowie zwierzęcia). Po wycofaniu się potwora do jaskini o dwóch wejściach, jedne z nich zawalił głazami, a sam drugim wejściem wszedł do jaskini i w ciemnościach udusił potwora. Przy zdejmowaniu skóry Herakles musiał posłużyć się pazurem bestii. Gdy zaniósł skórę zwierzęcia, przerażony Eurysteusz schował się w pałacu i zakazał wpuszczania herosa do miasta, a wszystkie sprawy z nim załatwiał za pośrednictwem herolda Kopreusa. Kazał również wytopić wielką beczkę z brązu i wkopać ją w ziemię, aby móc się w niej chować, ilekroć Herakles przebywał w mieście. Z odrzuconego „podarunku” Herakles zrobił sobie odzienie, a głowa bestii służyła mu jako hełm.
qas: question: Jakiej jedynej rzeczy zażądał od Heraklesa Eurysteusz?
plausible_answers: text: skóra lwa nemejskiego
answer_end: 70
generative_answer: skóra lwa nemejskiego

question: Czyim bratem był lew nemejski?
answers: text: Sfinksa
answer_end: 172
generative_answer: Sfinksa

question: Jakie narzędzia użyte przez Heraklesa okazały się nieskuteczne w zranieniu potwora?
answers: text: strzałami (odbiły się), mieczem (zgiął się na skórze lwa) ani maczugą
answer_end: 444
generative_answer: strzały, miecz, maczuga

question: Jak ostatecznie zginął lew nemejski?
answers: text: udusił
answer_end: 623
generative_answer: uduszony

question: Do czego Herakles wykorzystał głowę zabitego lwa?
answers: text: hełm
answer_end: 1108
generative_answer: hełmu