Ludwig van Beethoven

Ludwig van Beethoven, wymowa niemiecka: luːtvɪç fan ˈbeːthoːfn (ur. 15-17 grudnia(zob. niżej) 1770 w Bonn, zm. 26 marca 1827 w Wiedniu) – kompozytor i pianista niemiecki, ostatni z tzw. klasyków wiedeńskich, a zarazem prekursor romantyzmu w muzyce, uznawany za jednego z największych twórców muzycznych wszech czasów.
Urodzony w Bonn, na terenie dzisiejszych Niemiec, już w młodości przeniósł się do Wiednia, gdzie rychło uzyskał reputację pianisty wirtuoza, a następnie wybitnego kompozytora. Mimo że około 25. roku życia zaczął tracić słuch, okazał wielką siłę ducha i nie zaprzestał tworzenia (do czasu również wykonywania) swoich dzieł, nawet w okresie całkowitej głuchoty.
W historii muzyki stanowi centralną postać pogranicza klasycyzmu i romantyzmu. Jego twórczość wytyczyła kierunek rozwoju muzyki na cały XIX wiek. Światową popularność Beethoven zawdzięcza przede wszystkim swym dziewięciu symfoniom, choć równie przełomowe było znaczenie jego sonat i wariacji fortepianowych oraz muzyki kameralnej, przede wszystkim kwartetów smyczkowych. Muzyka Beethovena łączy intensywność uczuć z doskonałością formy; wyraża się w niej apoteoza wolności i godności jednostki, woli życia, heroizmu, zmagań z losem oraz radości i powszechnego braterstwa.

context: I symfonia C-dur op. 21, powstała w latach 1799–1800, utrzymana jest jeszcze w stylu czysto klasycystycznym, jednak już w niej zaznacza się rewolucyjna, „obrazoburcza” postawa Beethovena; rozpoczyna się bowiem akordem septymowym (C7), rozwiązującym się na F-dur, a więc nie – jak było wówczas przyjęte – na tonikę (C-dur). II symfonia D-dur także zalicza się do wczesnego, tzw. klasycznego okresu twórczości kompozytora, stanowi jednak dzieło znacznie dojrzalsze. Pierwsze dwie symfonie (w szczególności Symfonia II) dużo zawdzięczają kompozycjom i klasycystycznym założeniom Mozarta. Z upływem czasu Beethoven stawał się jednak coraz bardziej niezależnym twórcą.
qas: question: Jakim trójdźwiękiem rozpoczyna się I symfonia Beethovena?
answers: text: akordem septymowym (C7)
answer_end: 233
generative_answer: akordem septymowym (C7)

question: W jakim stylu utrzymane są symfonie Beethovena?
answers: text: klasycystycznym
answer_end: 107
generative_answer: klasycystycznym

question: Czy II symfonia uznawana jest za utwór dojrzalszy?
answers: text: II symfonia D-dur także zalicza się do wczesnego, tzw. klasycznego okresu twórczości kompozytora, stanowi jednak dzieło znacznie dojrzalsze
answer_end: 462
generative_answer: tak

question: Jaki utwór Beethovena został skomponowany na przełomie lat 1799-1800?
answers: text: I symfonia C-dur op. 21
answer_end: 23
generative_answer: I symfonia C-dur op. 21

question: Z jakiego powodu symfonie Beethovena zostały uznane za plagiat?
plausible_answers: text: Pierwsze dwie symfonie (w szczególności Symfonia II) dużo zawdzięczają kompozycjom i klasycystycznym założeniom Mozarta
answer_end: 583
generative_answer: Pierwsze dwie symfonie (w szczególności Symfonia II) dużo zawdzięczają kompozycjom i klasycystycznym założeniom Mozarta

context: W 1815 r. rozpoczął się nowy rozdział w życiu Beethovena, który po śmierci brata Kaspara usilnie (i skutecznie) zabiegał o opiekę nad jego synem Karlem; był przekonany, że wdowa po bracie, Johanna, jest zbyt rozwiązła, by zajmować się dzieckiem. Stało się to początkiem ogromu trosk zarówno dla Beethovena, jak i dla Karla i Johanny, gdyż mimo ogromnej miłości do bratanka Beethoven zupełnie nie nadawał się do wychowania dziecka: brakowało mu przede wszystkim ustabilizowanego trybu życia oraz konsekwencji w wychowaniu. Dojrzewający Karl usiłował nawet w roku 1826 odebrać sobie życie, co całkowicie zdruzgotało kompozytora. W okresie intensywnej opieki nad bratankiem zaznaczyło się u Beethovena wyraźne spowolnienie procesu twórczego (jedynym – choć uważanym za arcydzieło – większym utworem, jaki skomponował w latach 1817–1819, była Wielka Sonata B-dur op. 106 „Hammerklavier”).
qas: question: Dlaczego zależało mu na tym, by zostać opiekunem swojego bratanka?
answers: text: był przekonany, że wdowa po bracie, Johanna, jest zbyt rozwiązła, by zajmować się dzieckiem
answer_end: 244
generative_answer: był przekonany, że wdowa po bracie, Johanna, jest zbyt rozwiązła, by zajmować się dzieckiem

question: Dlaczego nie był idealnym kandydatem do sprawowania opieki nad dzieckiem?
answers: text: brakowało mu przede wszystkim ustabilizowanego trybu życia oraz konsekwencji w wychowaniu
answer_end: 520
generative_answer: brakowało mu przede wszystkim ustabilizowanego trybu życia oraz konsekwencji w wychowaniu

question: Czy udało mu się przejąć opiekę nad swoim bratankiem?
answers: text: W 1815 r. rozpoczął się nowy rozdział w życiu Beethovena, który po śmierci brata Kaspara usilnie (i skutecznie) zabiegał o opiekę nad jego synem
answer_end: 144
generative_answer: tak

question: Jak sprawowanie opieki nad Karlem wpłynęło na jego pracę jako kompozytora?
answers: text: zaznaczyło się u Beethovena wyraźne spowolnienie procesu twórczego
answer_end: 737
generative_answer: zaznaczyło się u niego wyraźne spowolnienie procesu twórczego

question: Czy jego bratanek próbował popełnić samobójstwo?
answers: text: Dojrzewający Karl usiłował nawet w roku 1826 odebrać sobie życie
answer_end: 586
generative_answer: tak