Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (ang. James Webb Space Telescope, JWST) – budowany w latach 2007–2021 teleskop kosmiczny do obserwacji w podczerwieni. Ma być dopełnieniem Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Projekt nadzorowany i w znacznej części finansowany przez NASA we współpracy z ESA oraz CSA. Został nazwany na cześć Jamesa Webba, drugiego administratora NASA.
Najważniejszymi celami misji są: obserwacje pierwszych gwiazd powstałych po Wielkim Wybuchu, badanie formowania się i ewolucji galaktyk, badanie powstawania gwiazd i systemów planetarnych.

context: Główne zwierciadło jest zbudowane z 18 sześciokątnych elementów ułożonych w formie plastra miodu. Pojedynczy element mierzy 1,32 m od krawędzi do krawędzi. Razem formują sześciokąt o rozpiętości 6,5 m i powierzchni zbierającej światło równej 25 m² (co odpowiada powierzchni kolistego zwierciadła o ok. sześciometrowej średnicy). Zanim teleskop przystąpi do pracy, główne zwierciadło zostanie rozłożone, a jego pojedyncze elementy dopasowane do siebie, by działały jak jedno wielkie zwierciadło. W trakcie podróży do punktu L2, zostanie wykorzystana NIRCam i technika odzyskiwania fazy (phase retrieval technique), aby błąd powierzchni falowej był mniejszy niż 150 nm. W tym celu każdy element zwierciadła głównego ma 6 siłowników o 10 nm skoku. Siódmy siłownik znajduje się w centrum każdego elementu i pozwala na zmianę jego krzywizny.
qas: question: Jakie czynności są wykonywane zanim teleskop zacznie pracę?
answers: text: główne zwierciadło zostanie rozłożone, a jego pojedyncze elementy dopasowane do siebie
answer_end: 450
generative_answer: główne zwierciadło zostanie rozłożone, a jego pojedyncze elementy dopasowane do siebie

question: Dlaczego poszczególne elementy głównego zwierciadła są do siebie dopasowywane?
answers: text: by działały jak jedno wielkie zwierciadło
answer_end: 493
generative_answer: by działały jak jedno wielkie zwierciadło

question: Jak inaczej można określić technikę odzyskiwania fazy?
answers: text: phase retrieval technique
answer_end: 611
generative_answer: phase retrieval technique

question: W jakim celu część elementów zwierciadła posiada 6 siłowników o 10 nm skoku?
plausible_answers: text: aby błąd powierzchni falowej był mniejszy niż 150 nm
answer_end: 666
generative_answer: aby błąd powierzchni falowej był mniejszy niż 150 nm

question: W jaką postać układają się elementy, z którego zbudowane jest główne zwierciadło?
answers: text: plastra miodu
answer_end: 96
generative_answer: plastra miodu

context: System optyczny teleskopu składa się z 4 zwierciadeł, elementów konstrukcyjnych i podsystemów wspomagających. Z optycznego punktu widzenia jest trójzwierciadlanym anastygmatem Korscha. Pierwsze zwierciadło jest wklęsłe, a drugie wypukłe. Trzecie eliminuje astygmatyzm i spłaszcza płaszczyznę ogniskową. Czwarte, płaskie zwierciadło (fine-steering mirror) zapewnia precyzję celowania i stabilizację obrazu. Taki układ zwierciadeł został wybrany ze względu na możliwość wyeliminowania aberracji sferycznej, komatycznej, astygmatyzmu i krzywizny pola.
qas: question: Jakie części wchodzą w skład systemu optycznego Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba?
answers: text: 4 zwierciadeł, elementów konstrukcyjnych i podsystemów wspomagających
answer_end: 108
generative_answer: 4 zwierciadła, elementy konstrukcyjne i podsystemy wspomagające

question: Czym jest system optyczny tego teleskopu, od strony optometrycznej?
answers: text: trójzwierciadlanym anastygmatem Korscha
answer_end: 183
generative_answer: trójzwierciadlanym anastygmatem Korscha

question: Jaką funkcję pełni trzecie zwierciadło tego teleskopu?
answers: text: eliminuje astygmatyzm i spłaszcza płaszczyznę ogniskową
answer_end: 301
generative_answer: eliminuje astygmatyzm i spłaszcza płaszczyznę ogniskową

question: Dlaczego ten konkretny układ zwierciadeł został zastosowany w systemie optycznym Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba?
answers: text: ze względu na możliwość wyeliminowania aberracji sferycznej, komatycznej, astygmatyzmu i krzywizny pola
answer_end: 547
generative_answer: ze względu na możliwość wyeliminowania aberracji sferycznej, komatycznej, astygmatyzmu i krzywizny pola

question: Jaką rolę odgrywa czwarty podsystem wspomagający systemu optycznego tego teleskopu?
plausible_answers: text: zapewnia precyzję celowania i stabilizację obrazu
answer_end: 404
generative_answer: zapewnia precyzję celowania i stabilizację obrazu