Operacja Pedestal

Operacja Pedestal – brytyjska operacja na zachodnim Morzu Śródziemnym podczas II wojny światowej, polegająca na rejsie silnego konwoju z zaopatrzeniem z Wielkiej Brytanii poprzez Gibraltar na Maltę. Zasadnicza część operacji – rejs statków konwoju przez Morze Śródziemne – trwała między 9 a 15 sierpnia 1942. Najbardziej zacięte walki z niemieckim i włoskim lotnictwem, okrętami podwodnymi i kutrami torpedowymi, toczyły się w dniach 11–13 sierpnia. Pomimo ciężkich strat zaangażowanych sił brytyjskich i zatopienia większości statków, część konwoju udało się doprowadzić na Maltę, co stanowiło strategiczne zwycięstwo alianckie. Powodzenie operacji umożliwiło utrzymanie obrony wyspy, a w konsekwencji miało wpływ na przebieg kampanii w Afryce Północnej. Konwój operacji Pedestal na Malcie znany jest jako Santa Marija Convoy (konwój Najświętszej Marii), ponieważ data przybycia ostatniego statku przypadła na święto Wniebowzięcia NMP. Przez Włochów operacja określana jest jako „bitwa z połowy sierpnia” (battaglia di mezzo agosto).

context: Operację starannie zaplanowano – jej ogólny plan przypominał operację Harpoon, lecz konwój miał być liczniejszy i posiadać silniejszą bezpośrednią eskortę, jak również potężniejsze siły osłony, w składzie których znalazły się aż 3 lotniskowce. Główne siły osłony miały jednak ochraniać bezpośrednio konwój tylko do wysokości Sardynii, po czym zawrócić, z uwagi na duże zagrożenie dla ciężkich okrętów. Dalej eskortę miał zapewniać tylko Zespół X (Force X), obejmujący przede wszystkim 10. Eskadrę Krążowników kontradmirała Harolda Burrougha. Na końcowym etapie konwój miało chronić także lotnictwo z Malty. Położono większy nacisk na zapewnienie sił trałowych w celu uniknięcia zagród minowych koło Malty – przed Maltą konwój miał się spotkać z zespołem trałowców z wyspy, które pozostały tam po operacji Harpoon. Ponadto dla rozproszenia uwagi przeciwnika, operacja miała być połączona z dostarczeniem samolotów lotem na Maltę z czwartego lotniskowca „Furious” (operacja Bellows) oraz rejsem pustych statków pozostałych po operacji Harpoon z Malty do Gibraltaru (operacja Ascendant), a także z operacją pozoracyjną w postaci rejsu pustego konwoju na wschodnim Morzu Śródziemnym. Na akwenie przewidywanej operacji patrolowało też 9 brytyjskich okrętów podwodnych 10. Flotylli z Malty. Dowódcą całości operacji został wiceadmirał Neville Syfret – dowódca Zespołu H z Gibraltaru. Operacje lotnicze koordynował kontradmirał Lumley Lyster na lotniskowcu HMS „Victorious”.
qas: question: Czym operacja Pedestal miała różnić się od operacji o nazwie Harpoon?
answers: text: konwój miał być liczniejszy i posiadać silniejszą bezpośrednią eskortę, jak również potężniejsze siły osłony
answer_end: 192
generative_answer: konwój miał być liczniejszy i posiadać silniejszą bezpośrednią eskortę, jak również potężniejsze siły osłony

question: Dlaczego główne siły osłony w ramach operacji Harpoon miały zakończyć bezpośrednią obronę konwoju w okolicach Sardynii?
plausible_answers: text: z uwagi na duże zagrożenie dla ciężkich okrętów
answer_end: 400
generative_answer: z uwagi na duże zagrożenie dla ciężkich okrętów

question: Jaka drużyna miała osłaniać konwój po minięciu Sardynii, zgodnie z założeniami operacji Pedestal?
answers: text: Zespół X
answer_end: 445
generative_answer: Zespół X

question: Dlaczego przyłożono dużą wagę do dostarczenia odpowiednich sił trałowych?
answers: text: w celu uniknięcia zagród minowych koło Malty
answer_end: 704
generative_answer: w celu uniknięcia zagród minowych koło Malty

question: Z jakimi innymi działaniami miała być połączona operacja Pedestal?
answers: text: dostarczeniem samolotów lotem na Maltę z czwartego lotniskowca „Furious” (operacja Bellows) oraz rejsem pustych statków pozostałych po operacji Harpoon z Malty do Gibraltaru (operacja Ascendant), a także z operacją pozoracyjną w postaci rejsu pustego konwoju na wschodnim Morzu Śródziemnym
answer_end: 1178
generative_answer: dostarczeniem samolotów lotem na Maltę z czwartego lotniskowca „Furious” (operacja Bellows) oraz rejsem pustych statków pozostałych po operacji Harpoon z Malty do Gibraltaru (operacja Ascendant), a także z operacją pozoracyjną w postaci rejsu pustego konwoju na wschodnim Morzu Śródziemnym