SMS Monarch

SMS Monarch – pancernik obrony wybrzeża zbudowany dla Austro-Węgierskiej Marynarki Wojennej w latach 90. XIX wieku. Był głównym okrętem z typu Monarch. Po wejściu do służby, SMS „Monarch” i dwa pozostałe okręty z tego typu odbyły kilka rejsów treningowych po Morzu Śródziemnym w pierwszych latach XX wieku. „Monarch” oraz jego siostrzane okręty tworzyły I Dywizjon Okrętów Marynarki Austro-Węgier, dopóki nie zostały zastąpione przez przeddrednoty typu Habsburg na przełomie wieku. W 1906 roku trzy okręty typu Monarch zostały przeniesione do rezerwy i były przywracane do służby liniowej jedynie podczas corocznych manewrów treningowych. Po wybuchu I wojny światowej okręty zostały przywrócone do służby i utworzyły V Dywizjon Okrętów.
W sierpniu 1914 r. dywizjon został wysłany do Kotoru w celu ostrzelania francuskiej i czarnogórskiej artylerii, która atakowała tamtejszy port. „Monarch” pozostał tam do końca wojny. Okręt został wycofany ze służby na początku 1918 r. i został przerobiony na hulk mieszkalny dla załóg niemieckich U-Bootów. W 1920 r. okręt został przekazany Wielkiej Brytanii ze względu na ustalenia podjęte na konferencji pokojowej w Paryżu. Brytyjczycy sprzedali go na złom i został zezłomowany we Włoszech na początku 1921 r.

context: Wraz z wybuchem I wojny światowej, trzy okręty typu Monarch zostały przywrócone do służby, tworząc V Dywizjon Okrętów. Pancerniki zostały wysłane do Zatoki Kotorskiej w celu ostrzelania czarnogórskiej baterii artyleryjskiej na górze Lovćen, atakującej austro-węgierską bazę morską w Kotorze i fortyfikacje obronne. „Monarch” i pozostałe dwa okręty przybyły 13 sierpnia 1914 r., jednak nie były w stanie podnieść swoich dział na tyle wysoko, aby móc ostrzelać wrogą artylerię, która 19 października została wzmocniona o osiem francuskich dział. Dwa dni później na pomoc został wezwany pancernik „Radetzky”, aby uporać się z wrogimi działami. Okręt zdołał zniszczyć kilka francuskich dział i zmusił pozostałe do opuszczenia pozycji 27 października. „Monarch” pozostał w Kotorze do końca wojny, by zapobiegać dalszym atakom. Na początku lutego 1918 r. załoga okrętu przyłączyła się do powstania marynarzy. Sześć tygodni później okręt został przerobiony na hulk mieszkalny dla załóg niemieckich U-Bootów, stacjonujących w bazie niedaleko Gjenovic. W styczniu 1920 r. „Monarch” został przekazany Wielkiej Brytanii w ramach reparacji wojennych i został złomowany w 1921 r. we Włoszech.
qas: question: Ile łącznie jednostek Monarch wchodziło w skład marynarki?
plausible_answers: text: trzy
answer_end: 39
generative_answer: trzy

question: Dlaczego jednostki znalazły się w Zatoce Kotorskiej?
answers: text: w celu ostrzelania czarnogórskiej baterii artyleryjskiej
answer_end: 223
generative_answer: w celu ostrzelania czarnogórskiej baterii artyleryjskiej

question: Dlaczego z okrętów typu Monarch usunięto działa?
plausible_answers: text: nie były w stanie podnieść swoich dział na tyle wysoko, aby móc ostrzelać wrogą artylerię
answer_end: 474
generative_answer: nie były w stanie podnieść swoich dział na tyle wysoko, aby móc ostrzelać wrogą artylerię

question: Która jednostka zaoferowała wsparcie okrętom w Zatoce Kotorskiej?
answers: text: Radetzky
answer_end: 603
generative_answer: Radetzky

question: W którym roku "Monarch" trafił na złom?
answers: text: w 1921
answer_end: 1163
generative_answer: w 1921

context: 1 stycznia 1906 r. okręty typu „Monarch”  zostały przeniesione do nowo utworzonej Eskadry Rezerwowej i były przywracane do służby jedynie podczas corocznych letnich manewrów. We wrześniu okręty wzięły udział w paradzie floty dokonanej dla arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, która odbyła się w kanale Koločepskim niedaleko wyspy Šipan. Na początku 1913 r. okręty zostały na krótko przywrócone do służby jako IV Dywizjon, ze względu na wybuch II wojny bałkańskiej, ale zostały ponownie wycofane 10 marca. Na początku 1914 r. „Monarch”, razem z drednotami „Viribus Unitis” i „Tegetthoff” i przeddrednotem „Zrínyi”, odbył rejs do Lewantu. Dwóch członków załogi wróciło z Egiptu z czarną ospą i zapaleniem opon mózgowych, przez co okręt został na kilka tygodni objęty kwarantanną w Puli.
qas: question: W jakich okolicznościach przywracano do służby pancerniki tego typu od początku 1906 roku?
answers: text: podczas corocznych letnich manewrów
answer_end: 173
generative_answer: podczas corocznych letnich manewrów

question: Gdzie miała miejsce wrześniowa parada urządzona na życzenie Franciszka Ferdynanda?
answers: text: w kanale Koločepskim niedaleko wyspy Šipan
answer_end: 333
generative_answer: w kanale Koločepskim niedaleko wyspy Šipan

question: Z jakiego powodu w 1913 roku przywrócono na chwilę do służby pancerniki typu „Monarch”?
answers: text: ze względu na wybuch II wojny bałkańskiej
answer_end: 461
generative_answer: ze względu na wybuch II wojny bałkańskiej

question: Jakie okręty towarzyszyły SMS Monarch podczas wyprawy do Puli?
plausible_answers: text: drednotami „Viribus Unitis” i „Tegetthoff” i przeddrednotem „Zrínyi”
answer_end: 610
generative_answer: drednoty „Viribus Unitis” i „Tegetthoff” i przeddrednot „Zrínyi”

question: Dlaczego na „Monarcha” została nałożona kilkutygodniowa kwarantanna?
answers: text: Dwóch członków załogi wróciło z Egiptu z czarną ospą i zapaleniem opon mózgowych
answer_end: 715
generative_answer: Dwóch członków załogi wróciło z Egiptu z czarną ospą i zapaleniem opon mózgowych