Max Lewandowsky

Max Heinrich Lewandowsky (ur. 28 czerwca 1876 w Berlinie, zm. 4 kwietnia 1918 w Berlinie) – niemiecki lekarz neurolog żydowskiego pochodzenia. W jego dorobku naukowym znajdują się istotne prace dotyczące neurofizjologii oddychania, płynu mózgowo-rdzeniowego, neuroanatomii ośrodkowego układu nerwowego, funkcji układu sympatycznego i móżdżku, dyskalkulii i nerwic wojennych. Wprowadził do medycyny termin bariery krew-mózg. Działał w berlińskim środowisku neurologów. Wspólnie z Aloisem Alzheimerem założył i wydawał czasopismo „Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie” oraz serię „Monographien aus dem Gesamtgebiete der Neurologie und Psychiatrie”. Zredagował pięciotomowy podręcznik neurologii, będący wspólną pracą ponad osiemdziesięciu specjalistów w tej dziedzinie. Był też autorem podręcznika neurologii praktycznej. Zmarł w 1918 roku w sanatorium w Berlinie śmiercią samobójczą.

context: Podręcznik pozostał nieukończony z powodu przedwczesnej śmierci Lewandowsky'ego, jednak już pierwsze tomy dostały pozytywne recenzje. W latach 1924 i 1929 ukazały się dwa tomy suplementów zredagowane przez Bumkego i Foerstera. Do oryginalnej serii pięciu tomów nawiązywał podręcznik Bumkego i Foerstera, wydany w latach 1935–1937, jednak nazwisko Lewandowsky′ego nie zostało w nim wymienione, prawdopodobnie w związku z wejściem w życie ustaw norymberskich i polityką przemilczania udziału Żydów w życiu naukowym i kulturalnym Niemiec.
qas: question: Dlaczego jedno z opracowań nie zostało dokończone?
answers: text: z powodu przedwczesnej śmierci Lewandowsky'ego
answer_end: 79
generative_answer: z powodu przedwczesnej śmierci Lewandowsky'ego

question: Czy nawet nieskończona wersja została odebrana pozytywnie?
answers: text: Podręcznik pozostał nieukończony z powodu przedwczesnej śmierci Lewandowsky'ego, jednak już pierwsze tomy dostały pozytywne recenzje
answer_end: 132
generative_answer: tak

question: Kto odpowiadał za redakcję suplementów?
answers: text: Bumkego i Foerstera
answer_end: 225
generative_answer: Bumke i Foerster

question: Dlaczego w podręczniku z lat 30. nie uwzględniono nazwiska Lewandowsky'ego?
answers: text: prawdopodobnie w związku z wejściem w życie ustaw norymberskich i polityką przemilczania udziału Żydów w życiu naukowym i kulturalnym Niemiec
answer_end: 534
generative_answer: prawdopodobnie w związku z wejściem w życie ustaw norymberskich i polityką przemilczania udziału Żydów w życiu naukowym i kulturalnym Niemiec

question: Czy Lewandowsky był Żydem?
answers: text: jednak nazwisko Lewandowsky′ego nie zostało w nim wymienione, prawdopodobnie w związku z wejściem w życie ustaw norymberskich i polityką przemilczania udziału Żydów w życiu naukowym i kulturalnym Niemiec
answer_end: 534
generative_answer: tak

context: W 1900 roku rozpoczął badania nad przepływem płynu mózgowo-rdzeniowego. Lewandowsky wprowadził do medycyny termin bariery krew-mózg (Bluthirnschranke), po przeprowadzeniu doświadczeń, w których wstrzykiwał błękit pruski do przestrzeni podpajęczynówkowej. Po Lewandowskym koncepcję bariery krew-mózg rozwinęli Ehrlich (1908) i Goldmann (1913). Prowadził pionierskie prace nad podawaniem różnych substancji do płynu mózgowo-rdzeniowego, ustalając dawki i różnice w działaniu między podaniem leku podskórnie a podaniem pod oponę twardą. Wśród innych substancji, których działanie Lewandowsky badał, były strychnina, morfina, kokaina, bromek potasu, bromek sodu, roztwory soli jodu. Stał na stanowisku, że płyn mózgowo-rdzeniowy nie krąży, a substancje rozprzestrzeniają się w nim wyłącznie drogą osmozy. Badania nad farmakoterapią ośrodkowego układu nerwowego kontynuował z Aleksandrą Bass w latach 1913–1914, ale jak sam twierdził, wyniki były dalece niekompletne.
qas: question: Co było przedmiotem jego badań, które zaczął prowadzić pod koniec XIX wieku?
answers: text: przepływem płynu mózgowo-rdzeniowego
answer_end: 70
generative_answer: przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego

question: Po jakim wydarzeniu udało mu się ustanowić termin „Bluthirnschranke”?
answers: text: przeprowadzeniu doświadczeń, w których wstrzykiwał błękit pruski do przestrzeni podpajęczynówkowej
answer_end: 253
generative_answer: przeprowadzeniu doświadczeń, w których wstrzykiwał błękit pruski do przestrzeni podpajęczynówkowej

question: Jacy naukowcy skrytykowali jego pomysł bariery krew-mózg?
plausible_answers: text: Ehrlich (1908) i Goldmann (1913)
answer_end: 341
generative_answer: Ehrlich (1908) i Goldmann (1913)

question: Jakie substancje, oprócz błękitu pruskiego, były przedmiotem jego badań?
answers: text: strychnina, morfina, kokaina, bromek potasu, bromek sodu, roztwory soli jodu
answer_end: 677
generative_answer: strychnina, morfina, kokaina, bromek potasu, bromek sodu, roztwory soli jodu

question: Czy, zdaniem Lewandowskiego, płyn mózgowo-rdzeniowy przemieszczał się ruchami okrężnymi?
answers: text: Stał na stanowisku, że płyn mózgowo-rdzeniowy nie krąży
answer_end: 734
generative_answer: nie