Stanisław Żółkiewski

Stanisław Żółkiewski herbu Lubicz (ur. 1547 w Turynce pod Lwowem, zm. 7 października 1620 w Berezowce, kilka kilometrów od granicy na Dniestrze w Mołdawii podczas odwrotu z pola bitwy pod Cecorą) – polski magnat, od 1618 hetman wielki koronny i kanclerz wielki koronny, hetman polny koronny od 1588 do 1618, wojewoda kijowski od 1608, kasztelan lwowski od 1590, sekretarz królewski od 1573, starosta kałuski przed 1587 rokiem, starosta kamionacki w 1598 roku, starosta hrubieszowski w 1588 roku, starosta rohatyński w 1601 roku, starosta międzyrzecki w 1611 roku, starosta barski w 1613 roku, starosta jaworowski w 1619 roku, wójt barski, zwycięzca w wielu kampaniach przeciwko Rosji, Szwecji, Imperium Osmańskiemu i Tatarom, pisarz i pamiętnikarz.
Hetman zginął na polach niedaleko miejscowości Otaci
. W tym miejscu stoi jego pomnik.
Jako senator był obecny na sejmach: w 1603, 1605, 1607, 1609, 1611, 1613 (I), 1613 (II), 1615, 1616, 1618 i na sejmie zwyczajnym 1619 roku.

context: Ostatecznie ciało hetmana złożono w krypcie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny oraz św. Wawrzyńca Męczennika i Stanisława w rodzinnej Żółkwi. Na nagrobku umieszczono łaciński cytat Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor (pol. Powstanie kiedyś z kości naszych mściciel) pochodzący z Eneidy. Odzyskaną głowę hetmana pochowano pod głównym ołtarzem skąd została wykradziona, trafiła do Puław, a potem zaginęła. Latercynowa trumna hetman została przetopiona na lichtarze, wobec czego ciało hetmana spoczywało w drewnianej trumnie. W 1905 podczas prac konserwatorskich odnaleziono trumny ze szczątkami hetmana, jego żony Reginy, syna Jana, Stanisława i Zofii Daniłowiczów, Jakuba Sobieskiego i Krzysztofa Żółkiewskiego. W tym samym roku ufundowano sarkofag, marmurową urnę na szczątki hetmana i płytę z brązu. W 1908 na rynku w Żółkwi odprawiono ponowny pogrzeb Stanisław Żółkiewskiego. Podczas uroczystości mszę św. odprawił bp. Józef Bilczewski, a kazanie wygłosił bp Władysław Bandurski.
qas: question: Skąd zaczerpnięto inskrypcję, która umieszczona została na jego nagrobku?
answers: text: Eneidy
answer_end: 305
generative_answer: Eneidy

question: Czy miał więcej niż jeden pogrzeb?
answers: text: W 1908 na rynku w Żółkwi odprawiono ponowny pogrzeb Stanisław Żółkiewskiego
answer_end: 896
generative_answer: tak

question: Kiedy odnaleziono jego głowę?
plausible_answers: text: W 1905 podczas prac konserwatorskich
answer_end: 579
generative_answer: W 1905 podczas prac konserwatorskich

question: Co się stało z latercynową trumną?
answers: text: została przetopiona na lichtarze
answer_end: 482
generative_answer: została przetopiona na lichtarze

question: Czy po ponownym pogrzebie został on pochowany w krypcie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny oraz św. Wawrzyńca Męczennika i Stanisława?
plausible_answers: text: Ostatecznie ciało hetmana złożono w krypcie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny oraz św. Wawrzyńca Męczennika i Stanisława w rodzinnej Żółkwi
answer_end: 154
generative_answer: tak

context: Józef Ignacy Kraszewski wspominał hetmana w utworach Banita i Bajbuza, a Kazimierz Gliński w utworze Cecora Powieść historyczna z pierwszej połowy XVII w.. Wśród autorów, którzy uczcili okolicznościowymi utworami przeniesienie w 1908 roku popiołów Stanisława Żółkiewskiego do sarkofagu w podziemiach kolegiaty w Żółkwi, znalazła się Maria Konopnicka i Stefan Żeromski („Duma o hetmanie”). Ponad pół wieku później poświęcił pamięci Stanisława Żółkiewskiego i Cecory swój Rapsod o głowie hetmana Wacław Korabiewicz.
qas: question: W jakich utworach Kraszewski opisał Zółkiewskiego?
answers: text: Banita i Bajbuza
answer_end: 69
generative_answer: Banita i Bajbuza

question: Kto był autorem dzieła Cecora?
answers: text: Kazimierz Gliński
answer_end: 90
generative_answer: Kazimierz Gliński

question: Gdzie spoczął pierwotnie Stanisław Żółkiewski?
plausible_answers: text: w podziemiach kolegiaty w Żółkwi
answer_end: 318
generative_answer: w podziemiach kolegiaty w Żółkwi

question: W którym roku przeniesiono prochy Żółkiewskiego do Sarkofagu?
answers: text: 1908
answer_end: 233
generative_answer: 1908

question: Jaki urząd sprawował Stanisław Żółkiewski?
answers: text: hetmana
answer_end: 41
generative_answer: hetmana