Herb Bielska-Białej

Herb Bielska-Białej – jeden z czterech (obok flagi, logo i hejnału) symboli Bielska-Białej ustalony 7 grudnia 2004 r. w uchwale nr XXXVII/1189/2004 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej. Herb ten wykształcił się po połączeniu Białej oraz Bielska w 1951 r. i jest jednym z niewielu składających się z dwóch tarcz, co w heraldyce municypalnej jest dopuszczone wyjątkowo tylko wówczas, gdy dane miasto powstało z połączenia dwóch oddzielnych miast o utrwalonych w tradycji, odrębnych herbach.

context: Jednocześnie w II poł. XIX wieku zaczęły się pojawiać pierwsze opracowania heraldyków dotyczące herbu Bielska, w których przytoczone zostały różne, często ahistoryczne i niezgodne z tradycją wersje herbu. W wydanym w 1864 Stadtwappen der Österreichischen Kaiserstädte V. R. Widimskiego pojawia się zupełnie nieregularna tarcza, a znajdujący się na niebieskim polu orzeł (nazwany przez autora „polskim”) jest barwy srebrnej, ma wychyloną głowę z czerwonym językiem, złotym dziobem i szponami oraz złoty półksiężyc z połową krzyża, zakończony w skrzydle koniczynką. H. Saurma von Jeltsch w Wappenbuch der Schlesischen Städte und Stadtteile (1870) podaje bardziej poprawny wizerunek herbu Bielska w postaci pół złotego orła „górnośląskiego” na polu niebieskim i trzech srebrnych lilii w polu czerwonym, jednak z wychyloną głową i gotycyzującym kartuszem. W J. Siebmachers großes und allgemeines Wappenbuch J. Siebmachera z 1885 zobaczyć można orła z dzieła Widimskiego, określanego też jako „polski”, ale bez krzyża na piersiach i ze złotym językiem oraz postacią św. Mikołaja. Najwierniejszy przekaz heraldyczny pochodzi ze Stadtwappen von Österreich-Ungarn H. G. Ströhla (1904) – żółty orzeł „górnośląski” w wersji renesansowej, z wychyloną głową, czerwonym dziobem, językiem i szponami, zbliżony do wersji z czasów Kazimierza II (II poł. XV wieku). Sprzeczne obrazy herbu w opracowania heraldyków wprowadziły dodatkowe zamieszanie, bowiem władze miejskie równie stosowały różne niepoprawne wersje. Na herbie z dyplomu wystawy przemysłowej z 1871, podobnie jak na fasadach bądź we wnętrzach obiektów publicznych (magistrat, straż pożarna, Komunalna Kasa Oszczędności, szpital) pojawiają się lilie barwy niebieskiej. Z kolei na papierach firmowych burmistrza i rady miejskiej z końca XIX wieku widnieje na niebieskim polu pół czarnego orła z prostą głową i w koronie. Znana jest także wersja identycznego orła, ale bez korony oraz wizerunek z czarnym orłem z wychyloną głową, bez korony.
qas: question: W jakiej publikacji znajduje się najwierniejszy opis heraldyczny tego herbu?
answers: text: Stadtwappen von Österreich-Ungarn
answer_end: 1155
generative_answer: Stadtwappen von Österreich-Ungarn

question: Jak brzmi najwierniejszy opis heraldyczny tego herbu?
answers: text: żółty orzeł „górnośląski” w wersji renesansowej, z wychyloną głową, czerwonym dziobem, językiem i szponami, zbliżony do wersji z czasów Kazimierza II (II poł. XV wieku)
answer_end: 1347
generative_answer: żółty orzeł „górnośląski” w wersji renesansowej, z wychyloną głową, czerwonym dziobem, językiem i szponami, zbliżony do wersji z czasów Kazimierza II (II poł. XV wieku)

question: Czy władze miasta wykorzystywały konsekwentnie jedną wersję tego herbu?
answers: text: bowiem władze miejskie równie stosowały różne niepoprawne wersje
answer_end: 1496
generative_answer: nie