Cerkiew Świętej Trójcy w Tarnogrodzie

Cerkiew Świętej Trójcy (znana też pod wezwaniem św. Jerzego) – prawosławna cerkiew parafialna w Tarnogrodzie. Należy do dekanatu Zamość diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Cerkiew prawosławna w Tarnogrodzie powstała w pierwszych latach po lokacji miasta, w końcu lat 60. XVI w. Według różnych źródeł świątynia pozostawała prawosławna do 1772, lub tylko do połowy XVII w., następnie przeszła do Kościoła unickiego. Była to budowla drewniana, jednokopułowa, z wolno stojącą dzwonnicą. Na przełomie lat 60. i 70. XIX w. lub na początku lat 70. XIX w. z funduszu rządowego przeznaczonego na budowę nowych cerkwi unickich w Tarnogrodzie powstała nowa murowana cerkiew, która do dnia dzisiejszego pełni funkcję prawosławnej świątyni parafialnej. Obecnie wyznanie budowla przyjęła w 1875 po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej.
Zamknięta w 1915 wskutek wyjazdu prawosławnych na bieżeństwo, cerkiew została oficjalnie otwarta ponownie w 1921 i przez całe dwudziestolecie międzywojenne była siedzibą parafii. Działała także w czasie II wojny światowej. Cerkiew pozostała otwarta w 1946 jako jedna z nielicznych prawosławnych placówek duszpasterskich na Lubelszczyźnie po wywózkach ludności ukraińskiej wyznania prawosławnego do ZSRR. Była czynna także po Akcji „Wisła”.
Cerkiew jest ośrodkiem kultu świętego mnicha-wyznawcy Leoncjusza, kanonizowanego w 1999 przez Rosyjski Kościół Prawosławny, urodzonego w Tarnogrodzie. Szczególną czcią jest w niej otaczana również Tarnogrodzka Ikona Matki Bożej.
Świątynia mieści się w centralnej części miejscowości (Śródmieście), na zachód od rynku, przy ulicy Cerkiewnej, na wzniesieniu, przy drodze prowadzącej do Bukowiny.

context: 27 września 1937 cerkiew w Tarnogrodzie wizytował biskup lubelski Sawa. Jako jedna z nielicznych prawosławnych placówek duszpasterskich na Lubelszczyźnie świątynia pozostała czynna po 1946 tj. po wysiedleniu ludności ukraińskiej wyznania prawosławnego do ZSRR oraz w ramach Akcji „Wisła”. Liczbę wiernych w parafii tarnogrodzkiej szacowano wówczas na 340 osób. Według innego źródła w Tarnogrodzie pozostało tylko stu prawosławnych. Świątynia została oddana do użytku liturgicznego mimo starań Starostwa Powiatowego w Biłgoraju, które pragnęło zaadaptować budynek na szkołę powszechną, jak również mimo faktu, że władze Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego były gotowe z niej zrezygnować. Po zakończeniu wywózek cerkiew w Tarnogrodzie była siedzibą jednej z 10 parafii prawosławnych na Lubelszczyźnie, a równocześnie jedną z czterech czynnych świątyń w dekanacie lubelskim diecezji warszawsko-bielskiej.
qas: question: Kto przyjechał do świątyni we wrześniu 1937 roku?
answers: text: Sawa
answer_end: 70
generative_answer: Sawa

question: Co z prawosławnymi stało się w 1946 roku?
answers: text: wysiedleniu ludności ukraińskiej wyznania prawosławnego do ZSRR oraz w ramach Akcji „Wisła”
answer_end: 287
generative_answer: wysiedlono ludność ukraińską wyznania prawosławnego do ZSRR oraz w ramach Akcji "Wisła"

question: Co znalazło się w budynku świątyni zgodnie z planami Starostwa?
plausible_answers: text: szkołę powszechną
answer_end: 583
generative_answer: szkoła powszechna

question: Jaki organ planował wykorzystać świątynię jako placówkę edukacyjną?
answers: text: Starostwa Powiatowego w Biłgoraju
answer_end: 526
generative_answer: Starostwo Powiatowe w Biłgoraju

question: Ile świątyń prawosławnych znajduje się aktualnie na ziemiach Lubelskich?
plausible_answers: text: 10
answer_end: 772
generative_answer: 10