Gorzów Wielkopolski

Gorzów Wielkopolski (niem. Landsberg an der Warthe) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce. Siedziba wojewody lubuskiego wraz z zespoloną administracją rządową na terenie województwa lubuskiego oraz powiatu gorzowskiego. Pod względem geograficznym, północna część miasta położona jest na Równinie Gorzowskiej będącej mezoregionem makroregionu Pojezierze Południowopomorskie, zaś południowa w Kotlinie Gorzowskiej będącej mezoregionem makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka. Miasto leży nad Wartą u ujścia Kłodawki i jej dopływem Srebrną, na wysokości od 19 do 105 m n.p.m.
Do 1945 roku miasto związane było z niemiecką Brandenburgią, a po II wojnie światowej znalazło się w granicach Polski.
Gorzów Wielkopolski jest rdzeniem Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego (MOF), w skład którego wchodzą otaczające go gminy: Bogdaniec, Deszczno, Kłodawa, Santok, Lubiszyn oraz Strzelce Krajeńskie. Wraz z 24 gminami i 5 powiatami województwa lubuskiego oraz 4 gminami i 1 powiatem województwa zachodniopomorskiego tworzy Aglomerację Gorzowską zamieszkałą przez ponad 400 000 mieszkańców.

context: Podczas II wojny światowej garnizon Wehrmachtu wycofując się do Kostrzyna nad Odrą wysadził oba mosty, a oddziały Armii Czerwonej paliły Stare Miasto począwszy od 30 stycznia 1945, masowo dokonując też gwałtów na kilku tysiącach niemieckich kobiet. Na przełomie marca i kwietnia w budynku na ul. Łokietka 37 mieściła się siedziba sztabu 1 Frontu Białoruskiego (tablicę upamiętniającą to wydarzenie odsłonięto 9 maja 1975 r.; kolejna tablica upamiętniająca zajęcie miasta przez Armię Czerwoną została odsłonięta w pierwszą rocznicę tego wydarzenia na budynku Urzędu Miasta). W marcu miasto przyjęło nazwę Gorzów nad Wartą, a później dodano przymiotnik Wielkopolski. Pierwszymi polskimi osadnikami spoza miasta byli kolejarze, którzy przybyli tu 3 lutego 1945 z radzieckim transportem wojskowym z wielkopolskiego Wągrowca. Pierwszym Komendantem Wojennym miasta był radziecki dowódca płk Josif Dragun, który władzę sprawował do 26 marca 1945, po czym przekazał ją polskiej administracji – pierwszemu prezydentowi miasta Piotrowi Wysockiemu. Równocześnie powołana została w Gorzowie delegatura poznańskiego urzędu wojewódzkiego, w celu zapewnienia sprawnej polskiej administracji na zachodnim pograniczu. Ludność niemiecką, która nie opuściła miasta przed nadejściem 1 Frontu Białoruskiego, przesiedlono do radzieckiej strefy okupacyjnej w Niemczech. Do Gorzowa przybywali jednocześnie liczni Polacy wysiedleni z Kresów Wschodnich.
qas: question: Co znajdowało się pod adresem ul. Łokietka 37 między marcem a kwietniem 1945 roku?
answers: text: siedziba sztabu 1 Frontu Białoruskiego
answer_end: 359
generative_answer: siedziba sztabu 1 Frontu Białoruskiego

question: Przedstawiciele jakiego zawodu osiedlili się w Gorzowie Wielkopolskim jako pierwsi wśród Polaków?
answers: text: kolejarze
answer_end: 723
generative_answer: kolejarze

question: Dlaczego utworzono tam delegaturę poznańskiego urzędu wojewódzkiego?
answers: text: w celu zapewnienia sprawnej polskiej administracji na zachodnim pograniczu
answer_end: 1199
generative_answer: w celu zapewnienia sprawnej polskiej administracji na zachodnim pograniczu

question: Co zrobiono z mieszkańcami niemieckiego pochodzenia, którzy zostali w tym mieście do nadejścia 1 Frontu Białoruskiego?
answers: text: przesiedlono do radzieckiej strefy okupacyjnej w Niemczech
answer_end: 1345
generative_answer: przesiedlono do radzieckiej strefy okupacyjnej w Niemczech

question: Gdzie umieszczono trzy tablice upamiętniające zajęcie miasta przez Armię Czerwoną?
plausible_answers: text: na budynku Urzędu Miasta
answer_end: 571
generative_answer: na budynku Urzędu Miasta