Komitet Obrony Demokracji

Komitet Obrony Demokracji (KOD) – polski ruch społeczny i stowarzyszenie założone 2 grudnia 2015 w odpowiedzi na politykę obozu rządowego Prawa i Sprawiedliwości. KOD krytykuje tę politykę jako niedemokratyczną, szkodliwą dla polskich interesów i zagrażającą ładowi konstytucyjnemu.
Ruch powstał w następstwie działań rządu, powołanego w wyniku wyborów parlamentarnych w Polsce w 2015, które przyczyniły się, według części komentatorów, do zaburzenia ładu konstytucyjnego w Polsce, przede wszystkim poprzez zmiany w strukturze Trybunału Konstytucyjnego. Działacze KOD krytykowali też m.in. reformy sądownictwa przeprowadzone przez PiS, w tym reformę sądów powszechnych, Krajowej Rady Sądownictwa i Sądu Najwyższego jako niezgodne z Konstytucją.
KOD stawia sobie za główny cel monitorowanie życia publicznego w Polsce i skupia swoich członków wokół organizowanych przy różnych okazjach publicznych demonstracji. Oficjalna strona Komitetu podaje, że powstał on „by walczyć z łamaniem prawa przez rządzących w naszym kraju, by przypomnieć wszystkim obywatelom, że mieszkamy w państwie demokratycznym i że demokracji powinniśmy ze wszystkich sił bronić. Chcemy żyć w społeczeństwie neutralnym światopoglądowo, przeciwdziałać łamaniu zasad praworządności, nadużyciom władz, przekraczaniu przez nią swoich uprawnień oraz kompetencji”.
KOD nie jest partią polityczną, ale regularnie uczestniczy w akcjach i działaniach o charakterze polityczno-społecznym, m.in. poprzez organizację zbiorowych manifestacji, protestów i klubów dyskusyjnych. Komitet współpracował ze wszystkimi partiami opozycyjnymi Sejmu VIII kadencji. KOD prowadzi też działania związane z upowszechnianiem oraz popularyzacją wiedzy na temat wartości demokratycznych, takich jak trójpodział władzy, wolności obywatelskie, partycypacja polityczna czy niezawisłość sędziowska.
Działania organizacji popierały i wspierały różne osoby publiczne, wśród których byli artyści, naukowcy i działacze społeczni. W latach 2015–2017 przewodniczącym KOD był Mateusz Kijowski. W 2017 na czele ruchu stanął Krzysztof Łoziński, zastąpiony czasowo w 2018 przez Magdalenę Filiks, przy czym w 2019 ostatecznie zrezygnował z przewodnictwa. W 2019 przewodnictwo w stowarzyszeniu objął Jakub Karyś. KOD prowadzi oddziały lokalne we wszystkich szesnastu województwach Polski.
Nazwa stowarzyszenia nawiązuje do Komitetu Obrony Robotników, opozycyjnego i demokratycznego ugrupowania działającego w latach 70. w PRL.

context: 23 listopada grupa założycielska, znająca się do tej pory jedynie wirtualnie, spotkała się w Warszawie i podjęła rozmowy na temat przyszłości ruchu. Trzy dni później, w Warszawie przy ulicy Olesińskiej, zebrało się już ponad dwieście osób, które stworzyły podstawy struktur ruchu. Równocześnie powstał serwis internetowy KOD. Na jednej z jego stron został opublikowany manifest, w którym KOD zaprosił do współdziałania wszystkich, dla których ważne są wartości demokratyczne, bez względu na poglądy i wyznanie.
qas: question: W jakim mieście odbyło się pierwsze spotkanie KOD-u?
answers: text: Warszawie
answer_end: 102
generative_answer: Warszawie

question: O czym rozmawiali założyciele KOD-u na swoim pierwszym spotkaniu?
answers: text: przyszłości ruchu
answer_end: 147
generative_answer: przyszłości ruchu

question: Gdzie zamieszczono manifest KOD-u?
answers: text: serwis internetowy KOD
answer_end: 324
generative_answer: na serwisie internetowym KOD-u

question: Kogo KOD zaprosił do wspólnej pracy?
answers: text: wszystkich, dla których ważne są wartości demokratyczne
answer_end: 474
generative_answer: wszystkich, dla których ważne są wartości demokratyczne

question: Gdzie KOD miał swoją siedzibę? 
plausible_answers: text: przy ulicy Olesińskiej
answer_end: 201
generative_answer: przy ulicy Olesińskiej

context: 7 maja w Warszawie KOD manifestował wraz z PO, PSL, Nowoczesną i ugrupowaniami pozaparlamentarnymi, w marszu „Jesteśmy i będziemy w Europie”, spod siedziby Kancelarii Premiera na Plac Piłsudskiego. Przed tym marszem pod patronatem KOD powstała koalicja Wolność Równość Demokracja, skupiająca liczne opozycyjne podmioty polityczne (koalicja została potem kontynuowana). Przedmiotem dyskusji była liczba osób, która wzięła udział w manifestacji: według policji tylko na Placu Piłsudskiego w szczytowym momencie było ok. 45 tysięcy osób, według dziennikarzy TVP w manifestacji wzięło udział 45 200, według dziennikarzy Gazeta.pl 55 600, zaś według przedstawicieli miasta stołecznego marsz zgromadził 240 tysięcy osób.
qas: question: Jakie partie polityczne wzięły udział w marszu "Jesteśmy i będziemy w Europie"?
answers: text: PO, PSL, Nowoczesną
answer_end: 62
generative_answer: Platforma Obywatelska, Polskie Stronnictwo Ludowe, Nowoczesna

question: Jaką trasą przeszedł marsz "Jesteśmy i będziemy w Europie"?
answers: text: spod siedziby Kancelarii Premiera na Plac Piłsudskiego
answer_end: 196
generative_answer: spod siedziby Kancelarii Premiera na Plac Piłsudskiego

question: Czy koalicja Wolność Równość Demokracja została rozwiązana zaraz po zakończeniu marszu "Jesteśmy i będziemy w Europie"?
answers: text: koalicja została potem kontynuowana
answer_end: 366
generative_answer: nie

question: Jakie partie polityczne weszły w skład koalicji Wolność Równość Demokracja?
plausible_answers: text: PO, PSL, Nowoczesną
answer_end: 62
generative_answer: Platforma Obywatelska, Polskie Stronnictwo Ludowe, Nowoczesna