Wilczomlecz nadobny

Wilczomlecz nadobny, wilczomlecz piękny, poinsecja nadobna, poinsecja, gwiazda betlejemska (Euphorbia pulcherrima Willd. ex Klotzsch) – gatunek krzewu z rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Pochodzi z Meksyku i Gwatemali. Odkryty w latach 20. XIX wieku i przewieziony do Stanów Zjednoczonych, stał się popularną rośliną ozdobną. Spopularyzowany został w połowie XX wieku, gdy wyhodowano odmiany dobrze znoszące warunki panujące w mieszkaniach strefy umiarkowanej. Jest uprawiany w wielu krajach świata, przy czym w krajach międzyzwrotnikowych jako roślina ogrodowa. Pod względem gospodarczym jest najważniejszą rośliną doniczkową na świecie.

context: Jako roślina ozdobna gatunek został introdukowany do Stanów Zjednoczonych w roku 1825 z Meksyku. W postaci rośliny doniczkowej rozpowszechnił się w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Australii. W roku 2008 łączna wartość handlowa sprzedanych roślin osiągnęła 155 mln dolarów amerykańskich. W Stanach Zjednoczonych wyprodukowano 50 mln, a w Unii Europejskiej 100 mln sztuk roślin tego gatunku. Według dokumentów historycznych gatunek wprowadził do ogrodnictwa Joel Roberts Poinsett, który jako członek Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego wyjechał na ekspedycję do Meksyku wraz z grupą naukowców z Filadelfii. Podczas wyprawy pozyskał egzemplarze wilczomlecza nadobnego i wysłał je do Ogrodu Botanicznego Bartrama w Filadelfii. W placówce tej rośliny były uprawiane i eksponowane od roku 1829. Jeden z pracowników ogrodu, Robert Buist wysłał w roku 1834 pierwsze rośliny do Europy. Wilczomlecz nadobny jest rośliną krótkiego dnia, w wielu krajach uprawianą w szklarniach na sezon Bożego Narodzenia, w doniczkach i na kwiaty cięte. Jeszcze do końca lat 50. XX wieku uprawiany był tylko przez nielicznych hobbystów, gdyż w mieszkaniach szybko tracił liście. Dopiero nowe odmiany z gospodarstwa Paula Ecke z Kalifornii pozwoliły na skuteczną uprawę tego gatunku w warunkach mieszkaniowych. Gospodarstwo Paula Jr Ecke z Kalifornii, specjalizujące się w hodowli poinsecji od początków XX wieku, jest głównym producentem tych roślin. Jego udział w produkcji światowej wynosi ok. 50%, a w Stanach Zjednoczonych stanowi 70% rynku. W 2012 roku rodzinna firma została przejęta przez przedsiębiorstwo ogrodnicze Agribio Group z siedzibą w Holandii.
qas: question: Z jakiego kraju roślina przybyła do USA?
answers: text: z Meksyku
answer_end: 95
generative_answer: z Meksyku

question: Czy wilczomlecz nadobny hoduje się jako roślina doniczkowa?
answers: text: W postaci rośliny doniczkowej rozpowszechnił się w Ameryce Północnej
answer_end: 165
generative_answer: tak

question: Kto zapoczątkował hodowle tego gatunku? 
answers: text: Joel Roberts Poinsett
answer_end: 480
generative_answer: Joel Roberts Poinsett

question: Jaką organizację założył Poinsett?
plausible_answers: text: Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego
answer_end: 542
generative_answer: Amerykańskie Towarzystwo Filozoficzne

question: Z jakiego miasta pochodziła Poinsett?
plausible_answers: text: z Filadelfii
answer_end: 612
generative_answer: z Filadelfii

context: Gatunek znany jest m.in. pod nazwą poinsecja nadobna, pochodzącą od nazwiska amerykańskiego męża stanu Joela Robertsa Poinsetta. Został on w 1825 pierwszym ambasadorem Stanów Zjednoczonych w Meksyku. W 1828 roku w pobliżu Taxco de Alarcón znalazł ten gatunek wilczomlecza i jako pierwszy przywiózł go do USA. Nazwę zwyczajową upamiętniającą amerykańskiego dyplomatę i botanika-amatora (ang. ‘poinsettia’) nadał gatunkowi amerykański ogrodnik William H. Prescott. Popularnie często gatunek nazywany jest też gwiazdą betlejemską. Ta nazwa pochodzi od wyglądu – szczytowe podkwiatki wybarwiają się na czerwono i kontrastują z zielonymi liśćmi, z góry wyglądają jak gwiazda. Często nazywany jest też wilczomleczem pięknym, ale ta nazwa jest błędna, ponieważ odnosi się do innej rośliny, także uprawianej jako doniczkowa – Euphorbia milli, zwanej też koroną cierniową.
qas: question: Co zainspirowało jedną z nazw tej rośliny – poinsecja nadobna?
answers: text: nazwiska amerykańskiego męża stanu Joela Robertsa Poinsetta
answer_end: 127
generative_answer: nazwisko amerykańskiego męża stanu Joela Robertsa Poinsetta

question: Gdzie Joel Roberts Poinsett natrafił na poisencję nadobną?
answers: text: w pobliżu Taxco de Alarcón
answer_end: 238
generative_answer: w pobliżu Taxco de Alarcón

question: Jaka nazwa wilczomlecza nadobnego pochodzi od jego wyglądu?
answers: text: gwiazdą betlejemską
answer_end: 526
generative_answer: gwiazda betlejemska

question: Dlaczego roślina ta nazywana jest czasem gwiazdą betlejemską?
answers: text: szczytowe podkwiatki wybarwiają się na czerwono i kontrastują z zielonymi liśćmi, z góry wyglądają jak gwiazda
answer_end: 669
generative_answer: szczytowe podkwiatki wybarwiają się na czerwono i kontrastują z zielonymi liśćmi, z góry wyglądają jak gwiazda

question: Dlaczego nazwa wilczomlecz nadobny jest w rzeczywistości niepoprawna?
plausible_answers: text: ponieważ odnosi się do innej rośliny, także uprawianej jako doniczkowa – Euphorbia milli, zwanej też koroną cierniową
answer_end: 862
generative_answer: ponieważ odnosi się do innej rośliny, także uprawianej jako doniczkowa – Euphorbia milli, zwanej też koroną cierniową