Płyn Lugola

Płyn Lugola (łac. Iodi solutio aquosa) – wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, opracowany przez Jeana Lugola w roku 1829. Jest to przykład roztworu otrzymanego przez solubilizację: pierwiastkowy jod jest bardzo trudno rozpuszczalny w wodzie, ale dzięki obecności jodku potasu, który jest w tym układzie solubilizatorem, można otrzymać roztwór jodu o pożądanym stężeniu (w praktyce 1%, 2% lub 5%).
Jod cząsteczkowy tworzy z jodkiem potasu rozpuszczalny w wodzie kompleksowy jon trójjodkowy:
I2 + I− → I−3

context: Płyn Lugola, na wniosek specjalistów z Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej w Warszawie ze Zbigniewem Jaworowskim na czele, zaaplikowano bezpłatnie wielu obywatelom, szczególnie dzieciom, w całej Polsce w roku 1986 po wybuchu w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w celu zapobieżenia wchłanianiu radioaktywnego izotopu jodu 131I z opadów promieniotwórczych powstałych w wyniku wybuchu i pożaru elektrowni. Nadwyżki jodu przyjęte w płynie Lugola miały za zadanie powstrzymywać wbudowywanie radioaktywnych izotopów jodu w hormony tarczycowe – tyroksynę i trójjodotyroninę (profilaktyka raka tarczycy).
qas: question: Dlaczego zaaplikowano płyn Lugola wielu osobom?
answers: text: w celu zapobieżenia wchłanianiu radioaktywnego izotopu jodu 131I
answer_end: 336
generative_answer: w celu zapobieżenia wchłanianiu radioaktywnego izotopu jodu 131I

question: W jaki sposób wytworzyły się odpady promieniotwórcze?
answers: text: w wyniku wybuchu i pożaru elektrowni
answer_end: 412
generative_answer: w wyniku wybuchu i pożaru elektrowni

question: W czym miał pomóc nadmiar jodu zawarty w płynie Lugola?
answers: text: powstrzymywać wbudowywanie radioaktywnych izotopów jodu w hormony tarczycowe
answer_end: 546
generative_answer: powstrzymywaniu wbudowywania radioaktywnych izotopów jodu w hormony tarczycowe

question: Kiedy nastąpił wybuch czarnobylskiej elektrowni?
plausible_answers: text: 1986
answer_end: 225
generative_answer: w 1986

question: Kto zlecił zaaplikowanie płynu Lugola pacjentom?
answers: text: specjalistów z Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej w Warszawie
answer_end: 98
generative_answer: specjaliści z Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej w Warszawie

context: Zastosowanie płynu Lugola, z perspektywy czasu, było zbędne w opinii samego Jaworowskiego, który w rozmowie z dziennikarzem „Polityki” stwierdził w 2006: …gdybym miał wówczas obecną wiedzę na temat skali skażeń i tego, co dokładnie wydarzyło się w czarnobylskiej elektrowni, nie rekomendowałbym nawet podawania ludności płynu Lugola. Główną motywacją tego działania była całkowita blokada informacyjna ze strony ZSRR – naukowcy, nie znając prognozy nasilenia promieniowania, brali pod uwagę najbardziej pesymistyczny wariant.
qas: question: Dlaczego w tamtej sytuacji doradzano wzięcie płynu Lugola?
answers: text: Główną motywacją tego działania była całkowita blokada informacyjna ze strony ZSRR – naukowcy, nie znając prognozy nasilenia promieniowania, brali pod uwagę najbardziej pesymistyczny wariant
answer_end: 524
generative_answer: Główną motywacją tego działania była całkowita blokada informacyjna ze strony ZSRR – naukowcy, nie znając prognozy nasilenia promieniowania, brali pod uwagę najbardziej pesymistyczny wariant

question: Czy aktualnie pojawiają się opinie, że przyjmowanie tego płynu nie było wtedy potrzebne?
answers: text: Zastosowanie płynu Lugola, z perspektywy czasu, było zbędne w opinii samego Jaworowskiego
answer_end: 89
generative_answer: tak

question: Czy Związek Radziecki zapewniał innym państwom dostęp do wszystkich informacji po katastrofie?
answers: text: Główną motywacją tego działania była całkowita blokada informacyjna ze strony ZSRR
answer_end: 416
generative_answer: nie

question: W jakim wypadku Jaworowski nie rekomendowałby wtedy przyjmowania tego płynu?
answers: text: gdybym miał wówczas obecną wiedzę na temat skali skażeń i tego, co dokładnie wydarzyło się w czarnobylskiej elektrowni
answer_end: 273
generative_answer: gdyby miał obecną wiedzę na temat skali skażeń i tego, co dokładnie wydarzyło się w czarnobylskiej elektrowni

question: Jaki wariant rozwoju wydarzeń brali pod uwagę naukowcy bezpośrednio po tym zdarzeniu?
answers: text: najbardziej pesymistyczny
answer_end: 516
generative_answer: najbardziej pesymistyczny