Galaxias pedderensis

Galaxias pedderensis – endemiczny gatunek ryby słodkowodnej z rodziny galaksowatych (Galaxiidae). Pierwotnie ryby z tego gatunku zamieszkiwały jezioro Pedder w południowo-zachodniej części Tasmanii (wyspy położonej na południe od Australii). Od 1996 roku uznawany przez IUCN za krytycznie zagrożony, wówczas również po raz ostatni zaobserwowany w naturalnym środowisku. W celu ratowania Galaxias pedderensis został on sztucznie wprowadzony do jeziora Oberon w łańcuchu górskim Arthur Range.
Rodzina ryb galaksowatych jest najbardziej zróżnicowaną rodziną słodkowodnych ryb żyjących na Tasmanii. Spośród 15 gatunków występujących na Tasmanii aż 10 zalicza się do rodzaju Galaxias, cztery do Paragalaxias, jeden zaś do rodzaju Galaxiella. Ponadto dziesięć gatunków ryb jest endemitami. Australijska Agencja ds. Ochrony Przyrody (ang. Australian Nature Conservation Agency) spośród sześciu endemicznych gatunków ryb z rodzaju Galaxias aż czterem nadała status zagrożonego lub krytycznie zagrożonego. Galaxias pedderensis uważa się obecnie za gatunek najbardziej zagrożony wymarciem.

context: W Australii G. pedderensis uważany jest za gatunek najbardziej zagrożony całkowitym wymarciem spośród słodkowodnych gatunków ryb. Głównym zagrożeniem dla niego w XX wieku była utrata naturalnego środowiska, które zostało przekształcone w zbiornik retencyjny, a w konsekwencji gatunek został pozbawiony swojego pierwotnego siedliska (płytkiego jeziora i strumieni). Dużym zagrożeniem dla G. pedderensis są inne gatunki ryb. Na stan populacji G. pedderensis wpłynęła m.in. introdukcja polującego na te ryby pstrąga potokowego, zajmującego przy tym podobne nisze ekologiczne. Kolejny gatunek, który wpłyną negatywnie na liczebność G. pedderensis, to blisko spokrewniona ryba G. brevipinnis. Spowodowała ona wyparcie G. pedderensis, ponieważ jest bardziej płodna, a odżywia się podobnym pokarmem. W ramach działań ochronnych realizowanych w jeziorze Pedder udało się zapobiec przedostaniu do niego drapieżnego okonia pospolitego do akwenu.
qas: question: Jakie było kluczowe zagrożenie dla gatunku?
answers: text: utrata naturalnego środowiska
answer_end: 205
generative_answer: utrata naturalnego środowiska

question: Co stało się z akwenem, w którym występował gatunek w XX wieku?
answers: text: zostało przekształcone w zbiornik retencyjny
answer_end: 257
generative_answer: zostało przekształcone w zbiornik retencyjny

question: Jaki gatunek charakteryzuje się najbliższym pokrewieństwem do G. pedderensis?
plausible_answers: text: G. brevipinnis
answer_end: 686
generative_answer: G. brevipinnis

question: Dlaczego występowanie G. brevipinnis okazało się zgubne dla gatunku?
answers: text: ponieważ jest bardziej płodna, a odżywia się podobnym pokarmem
answer_end: 791
generative_answer: ponieważ jest bardziej płodna, a odżywia się podobnym pokarmem

question: Jaki był wynik akcji ochronnych na akwenie?
answers: text: udało się zapobiec przedostaniu do niego drapieżnego okonia pospolitego
answer_end: 924
generative_answer: udało się zapobiec przedostaniu do niego drapieżnego okonia pospolitego

context: Przyczyną wymierania ryb z gatunku G. pedderensis są zmiany zachodzące w ich środowisku naturalnym. Mimo początkowo dość licznej populacji do roku 1972, kiedy to został utworzony zbiornik retencyjny, liczebność populacji w połowie lat 80. XX wieku się załamała. Stworzenie sztucznego zbiornika przyczyniło się do podnoszenia poziomu wody i tym samym do utraty siedlisk naturalnych. Ponadto do jeziora Pedder został wprowadzony w celach wędkarskich pstrąg potokowy, który polował m.in. na osobniki G. pedderensis. Wraz z powiększaniem się powierzchni akwenu pojawił się nowy gatunek z rodzaju Galaxias, G. brevipinnis, który szybko zajmował nowe siedlisko i wyparł spokrewnioną rybę.
qas: question: Z jakiego powodu populacja ryb tego gatunku się zmniejsza?
answers: text: zmiany zachodzące w ich środowisku naturalnym
answer_end: 98
generative_answer: zmian zachodzących w ich środowisku naturalnym

question: Co wpłynęło na pojawianie się w jeziorze Pedder nowego gatunku Galaxias?
answers: text: powiększaniem się powierzchni akwenu
answer_end: 556
generative_answer: powiększanie się powierzchni akwenu

question: Dlaczego pojawienie się w jeziorze Pedder nowego gatunku Galaxias negatywnie wpłynęło na osobniki G. pedderensis?
answers: text: szybko zajmował nowe siedlisko i wyparł spokrewnioną rybę
answer_end: 681
generative_answer: szybko zajmował nowe siedlisko i wyparł spokrewnioną rybę

question: W którym roku do jeziora Pedder wprowadzony został pstrąg potokowy?
plausible_answers: text: 1972
answer_end: 151
generative_answer: 1972

question: Dlaczego wprowadzenie do jeziora Pedder pstrąga negatywnie wpłynęło na jego biocenozę?
answers: text: polował m.in. na osobniki G. pedderensis
answer_end: 511
generative_answer: polował m.in. na osobniki G. pedderensis