Ignacy Mościcki

Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 w Mierzanowie, zm. 2 października 1946 w Versoix) – polski chemik, polityk, w latach 1926–1939 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Naukowiec, wynalazca, budowniczy polskiego przemysłu chemicznego.
Początkowo związany z ruchem socjalistycznym. W latach 1912–1922 profesor Politechniki Lwowskiej, autor nowatorskiej metody pozyskiwania kwasu azotowego z powietrza. Założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922 roku. W 1925 wybrany na rektora Politechniki Lwowskiej, profesor Politechniki Warszawskiej w latach 1925–1926. W 1926 wybrany na urząd Prezydenta RP, w 1933 wybrany na II kadencję. Blisko związany z obozem sanacyjnym Józefa Piłsudskiego. W 1927 był inicjatorem budowy Państwowych Zakładów Związków Azotowych w Mościcach pod Tarnowem. Autor ponad 40 patentów polskich i zagranicznych, po wyborze na prezydenta RP użytkowanie praw do swych patentów nieodpłatnie przekazał państwu polskiemu.
Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 przekroczył wraz z rządem RP granicę polsko-rumuńską. Został internowany przez władze Królestwa Rumunii. 30 września 1939 zrezygnował z prezydentury, wyznaczając uprzednio na swego następcę Władysława Raczkiewicza. W grudniu 1939 władze rumuńskie zezwoliły na jego wyjazd do Szwajcarii, gdzie mieszkał do śmierci.

context: Ignacy Mościcki był dwukrotnie żonaty. Z pierwszą żoną, Michaliną (1871–1932), miał trzech synów: Michała (1894–1961), Józefa (1898–1955) (byli dyplomatami) i Franciszka (1899–1927) (był inżynierem chemikiem) oraz córkę Helenę (1897–1962) (w drugim małżeństwie żona wiceministra komunikacji, płk. Aleksandra Bobkowskiego). Nieco ponad rok po śmierci pierwszej żony, Mościcki nawiązał romans z Marią z domu Dobrzańską, primo voto Nagórną (1896–1979) będącą jego sekretarką a jednocześnie żoną adiutanta prezydenta, kpt. Zbigniewa Nagórnego. Związek wywołał skandal obyczajowy – przyczyną była nie tylko duża różnica wieku (29 lat), ale również fakt, że Mościcki wszedł w nowy związek niedługi czas po śmierci swojej żony. Związkowi z Nagórną przeciwny był Józef Piłsudski, który żądał od Mościckiego zakończenia romansu. Mościcki jednak nie zgodził się i zamierzał poślubić żonę swojego adiutanta. Aby było to prawnie możliwe musiał zmienić wiarę. W obawie przed dodatkowym skandalem (konwertyta z żoną bigamistką na czele katolickiego kraju) papież Pius XI zgodził się uznać za nieważny poprzedni związek małżeński Marii Nagórnej. 10 października 1933 Ignacy Mościcki ożenił się ponownie. Byłego męża Marii Nagórnej wysłano do Brukseli jako konsula.
qas: question: Kiedy Mościcki wziął pierwszy ślub?
plausible_answers: text: 1871
answer_end: 71
generative_answer: 1871

question: W którym roku urodził się pierwszy syn Mościckiego?
answers: text: 1894
answer_end: 111
generative_answer: 1894

question: Jak miała na imię córka Mościckiego z pierwszego małżeństwa?
answers: text: Helenę
answer_end: 226
generative_answer: Helenę

question: Ile lat dzieliło Mościckiego i jego drugą żonę?
answers: text: 29
answer_end: 624
generative_answer: 29

question: Czy Mościcki kochał swoją drugą żonę?
plausible_answers: text: Mościcki jednak nie zgodził się i zamierzał poślubić żonę swojego adiutanta
answer_end: 895
generative_answer: tak

context: W tym czasie Mościcki podkreślał wagę złej sytuacji przemysłu chemicznego w Polsce, postulując oparcie tej gałęzi gospodarki państwa polskiego na surowcach krajowych, co miało ją uniezależnić od zagranicznych koncernów. Opowiadał się także za własnością państwową zakładów chemicznych oraz budową zaplecza technologicznego skoncentrowanego w jednym ośrodku badawczym. Te propozycje nie zostały podjęte przez władze państwowe, dlatego Mościcki zdecydował się je zrealizować przy pomocy środków społecznych. Z jego inicjatywy 22 marca 1922 udziałowcy spółki „Metan” przekazali jej majątek na rzecz nowo powołanego Chemicznego Instytutu Badawczego. Ignacy Mościcki kierował Instytutem od 1922 do 1926. Budowę siedziby instytutu na warszawskim Żoliborzu rozpoczęto w sierpniu 1925 (instytut otworzył 14 stycznia 1928 Ignacy Mościcki, już jako prezydent Polski).
qas: question: Jak Mościcki oceniał przemysł chemiczny w Polsce?
answers: text: złej sytuacji
answer_end: 51
generative_answer: źle

question: Czy przemysł chemiczny w Polsce był uzależniony od zagranicy?
plausible_answers: text: oparcie tej gałęzi gospodarki państwa polskiego na surowcach krajowych
answer_end: 165
generative_answer: tak

question: Czy rząd poparł Mościckiego w budowie państwowego przemysłu chemicznego?
answers: text: propozycje nie zostały podjęte przez władze państwowe
answer_end: 424
generative_answer: nie

question: Jak Mościcki zamierzał zrealizować powstanie przemysłu chemicznego w Polsce bez pomocy rządu?
answers: text: Mościcki zdecydował się je zrealizować przy pomocy środków społecznych
answer_end: 504
generative_answer: Mościcki zdecydował się je zrealizować przy pomocy środków społecznych

question: Gdzie powstał Chemiczny Instytut Badawczy zainicjowany przez Mościckiego?
answers: text: na warszawskim Żoliborzu
answer_end: 749
generative_answer: na warszawskim Żoliborzu