Bitwa pod Kuantanem

Bitwa pod Kuantanem – bitwa powietrzno-morska, pierwsze większe starcie między Japonią a Wielką Brytanią podczas II wojny światowej na Pacyfiku. Doszło do niej 10 grudnia 1941 roku w pobliżu miejscowości Kuantan, w zachodniej części Morza Południowochińskiego. W trakcie bitwy samoloty bombowo-torpedowe lotnictwa marynarki wojennej Imperium Japońskiego zatopiły pancernik HMS „Prince of Wales” oraz krążownik liniowy HMS „Repulse”, wraz z 840 marynarzami i w tym dowódcą zespołu admirałem Thomasem Phillipsem.
Był to pierwszy w historii wojen morskich przypadek zatopienia przez lotnictwo dużych okrętów wojennych pozostających w ruchu i mających pełną swobodę manewru, a także dysponujących relatywnie nowoczesną i silną artylerią przeciwlotniczą. Dzięki swemu zwycięstwu Japończycy uzyskali swobodę manewru podczas kampanii na Malajach i mogli, praktycznie nie niepokojeni, operować u wybrzeży półwyspu. Skutkiem bitwy pod Kuantanem był także spadek znaczenia Royal Navy na dalekowschodnim teatrze działań, gdzie pierwszorzędne znaczenie wśród flot alianckich uzyskała i utrzymała już do końca wojny US Navy.

context: Pozostałe samoloty zaatakowały „Repulse”, jednak wszystkie zrzucone torpedy zostały wymanewrowane przez dowodzącego okrętem komandora Tennanta. Kolejne dwa ataki na krążownik liniowy: bombowy, wykonany przez samoloty pierwszej fali, zrzucające pozostałe bomby 250 kg oraz torpedowy, ośmiu samolotów z „Mihoro” Kokutai, również nie przyniosły efektów. O 11:58 komandor Tennant, zorientowawszy się, że admirał Philips wciąż nie powiadomił Singapuru o ataku, uczynił to na własną rękę, uznając dalsze utrzymywanie ciszy radiowej za bezcelowe. Sygnał został odebrany i odszyfrowany, a o 12.20 z lotniska Kallang wystartowały pierwsze dwa myśliwce Brewster Buffalo, wkrótce zaś następnych dziesięć. „Repulse” zbliżył się do „Prince of Wales” na odległość czterech kabli, aby dać mu wsparcie swej artylerii przeciwlotniczej.
qas: question: O której odleciały samoloty Brewster Buffalo?
answers: text: 12.20
answer_end: 588
generative_answer: 12.20

question: Jaki dystans dzielił "Prince of Wales" od "Repulse"?
answers: text: czterech kabli
answer_end: 764
generative_answer: cztery kable

question: Dlaczego "Repulse" pojawił się niedaleko "Prince of Wales"?
answers: text: aby dać mu wsparcie swej artylerii przeciwlotniczej
answer_end: 817
generative_answer: aby dać mu wsparcie swej artylerii przeciwlotniczej

context: Admirał Philips, mając świadomość, że stracił atut zaskoczenia i dalsze pozostawanie na dotychczasowym kursie naraża jego okręty na niebezpieczeństwo ataków lotniczych, postanowił zawrócić do Singapuru. Najpierw jednak (po 18:30) odesłał w drogę powrotną stary niszczyciel „Tenedos”, z zadaniem prowadzenia ożywionej korespondencji radiowej z bazą, pozorującej obecność całego zespołu. Miał przy tym przekazać prośbę o wzmocnienie eskorty w drodze powrotnej. Pozostałe okręty skręciły najpierw na zachód, ze zwiększoną do 26 węzłów prędkością, by około 20:30 położyć się na kurs prowadzący do Singapuru. Po północy 10 grudnia admirał Philips otrzymał wiadomość radiową, że w rejonie miejscowości Kuantan, w połowie odległości pomiędzy Kota Bharu a Singapurem, rozpoczął się kolejny japoński desant. Podjął wówczas decyzję o kolejnej zmianie kursu, by zaskoczyć i zniszczyć flotę inwazyjną. Wciąż zachowując bezwzględną ciszę radiową, nie poinformował o swojej decyzji nikogo w bazie. 50 minut po północy okręty ruszyły pełną prędkością na południowy zachód, w kierunku Kuantanu. Nieco wcześniej Zespół Z został wykryty przez kolejny japoński okręt podwodny I-58, którego dowódca, komandor Sohichi Kitamura, przeprowadził nieudany atak torpedowy i zameldował o sytuacji swojemu dowództwu. Na skutek kłopotów z łącznością część jego raportów dotarła z opóźnieniem lub nie została odczytana, tworząc w efekcie błędny obraz sytuacji. Tym niemniej Japończycy odkryli wówczas, że przeciwnik zawrócił w kierunku Singapuru i poznali jego aktualną pozycję. Nad ranem samoloty 22. Flotylli, ponownie zatankowane i uzbrojone, zaczęły startować w kierunku ostatniej znanej pozycji Brytyjczyków. Najpierw, około 5:00 rano, wysłano w powietrze dziewięć maszyn rozpoznawczych z „Genzan” Kokutai i dodatkowo dwa C5M2 z jednostki bazującej w Sóc Trăng. Pomiędzy 6:25 a 8:00 z lotnisk wystartowało 85 samolotów (jeden zawrócił wkrótce z powodu problemów technicznych), z których 51 było uzbrojonych w torpedy, zaś 34 pozostałe w bomby burzące o wagomiarach 250 i 500 kg (według niektórych, zwłaszcza starszych źródeł formacja japońska składała się z 27 bombowców i 61 samolotów torpedowych lub 34 bombowców i 52 samolotów torpedowych).
qas: question: Dlaczego admirał Philips zdecydował się na powrót do Singapuru?
answers: text: mając świadomość, że stracił atut zaskoczenia i dalsze pozostawanie na dotychczasowym kursie naraża jego okręty na niebezpieczeństwo ataków lotniczych
answer_end: 167
generative_answer: miał świadomość, że stracił atut zaskoczenia i dalsze pozostawanie na dotychczasowym kursie naraża jego okręty na niebezpieczeństwo ataków lotniczych

question: Jaka misja została powierzona okrętowi „Tenedos” przed powrotem admirała Philipsa do Singapuru?
answers: text: prowadzenia ożywionej korespondencji radiowej z bazą, pozorującej obecność całego zespołu. Miał przy tym przekazać prośbę o wzmocnienie eskorty w drodze powrotnej
answer_end: 457
generative_answer: prowadzenia ożywionej korespondencji radiowej z bazą, pozorującej obecność całego zespołu. Miał przy tym przekazać prośbę o wzmocnienie eskorty w drodze powrotnej

question: Jaką informację przekazano drogą radiową admirałowi w nocy, 10 grudnia?
answers: text: w rejonie miejscowości Kuantan, w połowie odległości pomiędzy Kota Bharu a Singapurem, rozpoczął się kolejny japoński desant
answer_end: 797
generative_answer: w rejonie miejscowości Kuantan, w połowie odległości pomiędzy Kota Bharu a Singapurem, rozpoczął się kolejny japoński desant

question: Dlaczego w nocy, 10 grudnia, admirał Philips zdecydował się zmienić kurs?
answers: text: by zaskoczyć i zniszczyć flotę inwazyjną
answer_end: 888
generative_answer: by zaskoczyć i zniszczyć flotę inwazyjną

question: Czy admirał Philips przekazał 10 grudnia bazie informację, że zdecydował się uciekać przed inwazyjną flotą?
plausible_answers: text: Wciąż zachowując bezwzględną ciszę radiową, nie poinformował o swojej decyzji nikogo w bazie
answer_end: 982
generative_answer: nie