Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych

Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych (ang. Declaration of Independence, pełna nazwa The unanimous Declaration of the thirteen united States of America - „Jednomyślna deklaracja trzynastu Zjednoczonych Stanów Ameryki”) – akt prawny autorstwa m.in. Thomasa Jeffersona, uzasadniający prawo Trzynastu Kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej do wolności i niezależności od króla Wielkiej Brytanii, Jerzego III. Ogłoszona 4 lipca 1776 w Filadelfii podczas II Kongresu Kontynentalnego.
Uchwalenie Deklaracji poprzedziły deklaracje poszczególnych stanów (zob. Deklaracja Praw Wirginii).
Deklaracja głosiła prawo do ustanawiania wszelkich aktów państwowych, wypowiadania wojny i zawierania pokoju przez dawne kolonie angielskie w Ameryce Północnej.
Jej autorami, oprócz Jeffersona, byli John Adams, Benjamin Franklin, Robert R. Livingston i Roger Sherman (Komitet Pięciu). Sygnatariusze Deklaracji niepodległości zostali nazwani przez kolonistów ojcami-założycielami.
Deklaracja niepodległości była pierwszym oficjalnym oświadczeniem na temat tego, czym powinien być rząd. Ponadto, miała ona charakter uniwersalny, była czymś więcej aniżeli prywatnym przesłaniem skierowanym do Wielkiej Brytanii, był to apel do całej ludzkości.
Idee zawarte w Deklaracji to synteza poglądów ówczesnych myślicieli oświeceniowych. Największy wpływ na treść tego dokumentu miała osoba Johna Locke’a, który swoją twórczością filozoficzno-literacką ustanowił kanon myśli oświeceniowej w odniesieniu do rządu i jego obowiązków względem obywateli. Thomas Jefferson wiedział, że poglądy głoszone przez Locke’a pasowały do sytuacji, w jakiej znalazły się kolonie w dobie rewolucji, a także odzwierciedlały nastroje społeczne prowincji amerykańskich.

context: Pierwszy akapit Deklaracji niepodległości stanowi wstęp do całego dokumentu. Powołanie się na samym początku na prawa przyrodzone i ustawy boże ma charakter klasycznego, oświeceniowego wyznania. Wstęp adresowany jest do opinii publicznej i ma na celu sugestywnie wskazać Wielką Brytanię jako stronę, która zaczęła cały konflikt. W pierwszym akapicie znajduje się także apel do innych narodów o udzielenie poparcia koloniom, występującym w imieniu obrony szlachetnych zasad reprezentowanych przez wielkie umysły, takie jak Locke czy Milton. Użyte w tym akapicie słowo naród świadczy o przekonaniu kolonii, że należy im się miejsce wśród innych państw.
qas: question: Na co powołują się autorzy Deklaracji niepodległości w jej pierwszym akapicie?
answers: text: prawa przyrodzone i ustawy boże
answer_end: 143
generative_answer: prawa przyrodzone i ustawy boże

question: Jaka grupa jest adresatem wstępu do Deklaracji niepodległości?
answers: text: opinii publicznej
answer_end: 237
generative_answer: opinia publiczna

question: Jaka prośba obecna jest w otwierających zdaniach Deklaracji niepodległości?
answers: text: apel do innych narodów o udzielenie poparcia koloniom, występującym w imieniu obrony szlachetnych zasad reprezentowanych przez wielkie umysły, takie jak Locke czy Milton
answer_end: 538
generative_answer: apel do innych narodów o udzielenie poparcia koloniom, występującym w imieniu obrony szlachetnych zasad reprezentowanych przez wielkie umysły, takie jak Locke czy Milton

question: Na co wskazuje użycie w pierwszym akapicie Deklaracji niepodległości wyrazu naród?
answers: text: przekonaniu kolonii, że należy im się miejsce wśród innych państw
answer_end: 649
generative_answer: przekonanie kolonii, że należy im się miejsce wśród innych państw

question: Jakie państwo zostaje wymienione z nazwy w pierwszym akapicie tego dokumentu?
plausible_answers: text: Wielką Brytanię
answer_end: 286
generative_answer: Wielka Brytania