Gramatyka języka szwedzkiego

Gramatyka języka szwedzkiego – opis zjawisk gramatycznych w ujęciu synchronicznym w języku szwedzkim.
Język szwedzki wywodzi się w bezpośredniej linii z języka staronordyjskiego, jednak w porównaniu z nim o wiele mniejszą rolę pełni fleksja, a syntetyczny przodek nabiera powoli cech języka analitycznego. Gramatyka szwedzka, należąc do gramatyk języków germańskich, jest podobna do systemów gramatycznych innych języków germańskich zarówno pod względem morfologicznym, jak i syntaktycznym.
Język szwedzki należy do grupy SVO (podmiot–orzeczenie–dopełnienie). Istnieją w nim dwa rodzaje gramatyczne, a deklinacje i koniugacje nie uwzględniają osoby i liczby. Zanikł również system przypadków, zredukowany do mianownika i dopełniacza. System przypadków zrekompensował ścisły szyk szwedzkiego zdania, w szczególności orzeczenie znajduje się w zdaniu na drugim miejscu (tzw. szyk V2). Istnieje tendencja do tworzenia form złożonych kosztem fleksyjnych.

context: W języku szwedzkim szwedzkim jest pięć deklinacji. Deklinacje szwedzkiego rzeczownika obejmują form określonych rzeczowników oraz tworzenie liczby mnogiej. Możliwe końcówki liczby mnogiej to: -or, -ar, -er, -r, -n. Formie w liczbie mnogiej może towarzyszyć przegłos (czyli zmiana samogłoski w temacie). Około 25% szwedzkich rzeczowników ma taką samą formę zarówno dla liczby pojedynczej, jak i mnogiej – np. ett rum – två rum (jeden pokój – dwa pokoje). Są to głównie rzeczowniki nijakie, czyli takie, które mają rodzajnik ett.
qas: question: Ile deklinacji występuje w języku szwedzkim?
answers: text: pięć
answer_end: 38
generative_answer: pięć

question: Co podlega odmianie w języku szewdzkim w przypadku rzeczownika?
answers: text: form określonych rzeczowników oraz tworzenie liczby mnogiej
answer_end: 154
generative_answer: form określonych rzeczowników oraz tworzenie liczby mnogiej

question: Czym zakończona jest liczba mnoga rzeczowników?
answers: text: or, -ar, -er, -r, -n
answer_end: 213
generative_answer: or, -ar, -er, -r, -n

question: Czym jest przegłos?
answers: text: zmiana samogłoski w temacie
answer_end: 300
generative_answer: zmianą samogłoski w temacie

question: Jaki odsetek rzeczowników w języku szwedzkim przyjmuje jednakową formę dla liczby pojedynczej i mnogiej?
answers: text: Około 25%
answer_end: 312
generative_answer: Około 25%

context: Supinum jest formą bezokolicznika, która wśród języków germańskich występuje tylko w szwedzkim. Nie ma jej nawet w tak spokrewnionych językach jak duński, norweski nynorsk albo norweski bokmål. Historycznie jest to imiesłów czasu przeszłego rodzaju nijakiego, a kształtowanie się tej formy rozpoczęło się w XVII w. Służy on przede wszystkim do tworzenia czasów przeszłych perfekt i pluskvamperfekt razem z posiłkowym har albo hade. Pozostałe języki z tej grupy używają w tym celu imiesłowu czasu przeszłego, a nie specjalnej formy czasownika, jaką jest supinum. Mimo iż szwedzki dysponuje, tak jak pozostałe języki z tej grupy, imiesłowem czasu przeszłego, nie jest on wykorzystywany w tworzeniu tych czasów złożonych.
qas: question: Czy tę formę gramatyczną można spotkać w wielu językach germańskich?
answers: text: Supinum jest formą bezokolicznika, która wśród języków germańskich występuje tylko w szwedzkim
answer_end: 94
generative_answer: nie

question: Jaką formą czasownikową jest historycznie supinum?
answers: text: imiesłów czasu przeszłego rodzaju nijakiego
answer_end: 258
generative_answer: imiesłowem czasu przeszłego rodzaju nijakiego

question: Jaka jest główna funkcja pełniona przez supinum?
answers: text: tworzenia czasów przeszłych perfekt i pluskvamperfekt razem z posiłkowym har albo hade
answer_end: 430
generative_answer: tworzenie czasów przeszłych perfekt i pluskvamperfekt razem z posiłkowym har albo hade

question: Jaka forma używana jest w językach germańskich innych niż szwedzki do tworzenia czasów przyszłych perfekt i pluskvamperfekt?
plausible_answers: text: imiesłowu czasu przeszłego
answer_end: 506
generative_answer: imiesłów czasu przeszłego

question: Czy, oprócz supinum, w języku szwedzkim występuje również imiesłów czasu przeszłego?
answers: text: Mimo iż szwedzki dysponuje, tak jak pozostałe języki z tej grupy, imiesłowem czasu przeszłego, nie jest on wykorzystywany w tworzeniu tych czasów złożonych
answer_end: 717
generative_answer: tak