Galaktyka Andromedy


Galaktyka Andromedy (zwana również Messier 31, M31 lub NGC 224, a wcześniej także Wielką Mgławicą w Andromedzie) – galaktyka spiralna, leżąca około 2,52 miliona lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Andromedy.
Do niedawna sądzono, że Galaktyka Andromedy jest najmasywniejszą galaktyką w Grupie Lokalnej, w skład której wchodzą również Droga Mleczna, Galaktyka Trójkąta oraz około 50 mniejszych galaktyk. Na podstawie obserwacji w podczerwieni dokonanej z użyciem Teleskopu Spitzera w 2006 oszacowano liczbę gwiazd Andromedy na około bilion, dla porównania liczbę gwiazd w Drodze Mlecznej szacuje się na około 400 miliardów. Wirialna masa (masa łącznie z masą ciemnej materii) Galaktyki Andromedy jest tego samego rzędu wielkości co Drogi Mlecznej i wynosi około 1 biliona mas Słońca. Masa obu galaktyk jest trudna do porównania. W 2018 opublikowano szacunek masy Galaktyki Andromedy na podstawie analizy ruchu galaktyk satelickich, w połączeniu ze wstępnymi raportami z badania z 2019 szacującego większą masę Drogi Mlecznej. Galaktyka Andromedy ma średnicę około 220 000 ly (67 kpc), co czyni ją największym pod względem rozbudowy członkiem Grupy Lokalnej.
Galaktyka Andromedy jest największą i najjaśniejszą galaktyką nieba północnego. Widać ją nawet przez małe lornetki. Obserwacje można prowadzić także gołym okiem, niekiedy nawet na przedmieściach większych miast, widoczna jest jako niewielka mgiełka. Jednak jej całkowita średnica kątowa przewyższa sześciokrotnie kątowe rozmiary Księżyca.
Nazwa galaktyki pochodzi od mitologicznej etiopskiej królewny Andromedy.

context: M31 jest jedną z niewielu galaktyk, których widma wykazują przesunięcie ku fioletowi. Jej prędkość radialna względem Słońca równa jest około 300 km/s. Po odliczeniu prędkości Układu Słonecznego wewnątrz Drogi Mlecznej, uzyskamy prędkość zbliżania się naszej Galaktyki i Galaktyki Andromedy – jest ona równa około 100 km/s. Nie oznacza to, że obie galaktyki na pewno zderzą się w odległej przyszłości, gdyż do tego styczna składowa wektora prędkości M31 musi być dostatecznie mała. Precyzyjne pomiary wykonane przy użyciu Teleskopu Hubble’a wykluczyły jednak w 2012 roku scenariusz, w którym galaktyki miałyby się minąć. Galaktyka Andromedy jest zatem rzeczywiście na kursie kolizyjnym z Drogą Mleczną, a początek zderzenia nastąpi za około 4,5 miliarda lat. Obie galaktyki najprawdopodobniej będą mieszać się przez kilka miliardów lat, a ostatecznie stworzą ogromną galaktykę eliptyczną. Takie zderzenia są pospolite we Wszechświecie (przykładem mogą być galaktyki Czułki).
qas: question: W jaki sposób wyliczyć można prędkość z jaką Galaktyka Andromedy zbliża się do Drogi Mlecznej?
answers: text: odliczeniu prędkości Układu Słonecznego wewnątrz Drogi Mlecznej
answer_end: 217
generative_answer: odliczając prędkość Układu Słonecznego wewnątrz Drogi Mlecznej

question: Dlaczego to, że Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy zderzą się kiedyś ze sobą, nie jest pewne?
answers: text: gdyż do tego styczna składowa wektora prędkości M31 musi być dostatecznie mała
answer_end: 479
generative_answer: gdyż do tego styczna składowa wektora prędkości M31 musi być dostatecznie mała

question: Jakie badania pozwoliły wykluczyć możliwość, aby w przyszłość Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy po prostu się minęły?
answers: text: Precyzyjne pomiary wykonane przy użyciu Teleskopu Hubble’a
answer_end: 539
generative_answer: Precyzyjne pomiary wykonane przy użyciu Teleskopu Hubble’a

question: Jak daleko w przyszłości dojdzie do zderzenia pomiędzy Drogą Mleczną a Galaktyką Czułki?
plausible_answers: text: za około 4,5 miliarda lat
answer_end: 756
generative_answer: za około 4,5 miliarda lat

question: Jak będą wyglądały prawdopodobne skutki zderzenia się Drogi Mlecznej z Galaktyką Andromedy?
answers: text: Obie galaktyki najprawdopodobniej będą mieszać się przez kilka miliardów lat, a ostatecznie stworzą ogromną galaktykę eliptyczną
answer_end: 886
generative_answer: Obie galaktyki najprawdopodobniej będą mieszać się przez kilka miliardów lat, a ostatecznie stworzą ogromną galaktykę eliptyczną