Wężówka indyjska

Wężówka indyjska (Anhinga melanogaster) – gatunek dużego ptaka z rodziny wężówek (Anhingidae). Bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka gatunku na przestrzeni lat była sporna. Wężówkę indyjską uznawano za jeden gatunek wraz z wężówkami: afrykańską (A. rufa) i australijską (A. novaehollandiae). We współczesnym ujęciu IOC Anhinga melanogaster to gatunek monotypowy. Jego zasięg obejmuje Azję Południową i Południowo-Wschodnią, od Pakistanu przez subkontynent indyjski i Półwysep Indochiński po wyspy Indonezji i Filipin. Z północnych Indii znane są szczątki kopalne nieokreślonej wężówki, być może nowego gatunku, sprzed 2,6 mln lat; w miejscu ich znalezienia współcześnie występują tylko wężówki indyjskie.
Upierzenie wężówek indyjskich jest w większości czarne, wyróżniają się obecne na grzbiecie i skrzydłach podłużne pasy oraz plamy barwy srebrzystoszarej. Głowa wraz z szyją mają barwę czekoladowobrązową. Z resztą upierzenia kontrastuje biała broda, gardło i wąska linia ciągnąca się od tyłu oka do boku szyi. Spód ciała czarny, połyskliwy. Na części skrzydła rosną ozdobne, wydłużone pióra o lancetowatym kształcie. Dymorfizm płciowy w upierzeniu mało widoczny. Długość ciała wynosi 85–97 cm, masa ciała – 1058–1815 g, a rozpiętość skrzydeł – 114–128 cm.
Wężówki indyjskie zamieszkują różnorodne środowiska wodne, przeważnie wody słodkie stojące, lecz spotykane są również na alkalicznych jeziorach czy słonych morskich lagunach. Występują także w bliskości człowieka, na przykład na polach ryżowych i terenach rybackich. Żywią się głównie rybami, zjadają również inne wodne kręgowce i bezkręgowce. Pora lęgowa zależna jest od miejsca występowania. Wężówki indyjskie gniazdują kolonijnie, również z ptakami innych gatunków. Gniazdo ma formę platformy zbudowanej z patyków. Zniesienie liczy od 3 do 6 jaj, zazwyczaj 4. Wysiadywanie trwa 26–30 dni. Pisklę opuszcza gniazdo po 7 tygodniach. Wężówka indyjska ma status gatunku bliskiego zagrożenia (NT, Near Threatened) nieprzerwanie od 1994. W wielu krajach nastąpił spadek jej liczebności oraz redukcja zasięgu.

context: Zasięg i liczebność wężówek indyjskich w niektórych państwach uległy zmianom. W Mjanmie z szeroko rozpowszechnionego gatunku wężówka indyjska stała się gatunkiem rzadkim. Podobnie w Tajlandii: ten dawniej pospolity ptak stał się bardzo rzadki, być może już nie gniazdujący. Wzrost liczby obserwacji w Tajlandii może wynikać ze zwiększonych wysiłków na rzecz ochrony ptaków w Kambodży. W Laosie wężówki indyjskie były niegdyś pospolite, w czasach współczesnych notuje się pojedyncze stwierdzenia. W Wietnamie wężówki pod koniec lat 90. XX wieku doświadczały znaczącego spadku liczebności, w drugiej dekadzie XXI wieku niemal wymarły. Na Półwyspie Malajskim współcześnie jedynie zalatują, być może dawniej były osiadłe.
qas: question: Czy wiadomo, że wężówka indyjska nadal gniazduje w Tajlandii?
answers: text: Podobnie w Tajlandii: ten dawniej pospolity ptak stał się bardzo rzadki, być może już nie gniazdujący
answer_end: 272
generative_answer: nie

question: Co może być przyczyną zwiększenia się liczby obserwacji wężówki indyjskiej w Tajlandii?
answers: text: zwiększonych wysiłków na rzecz ochrony ptaków w Kambodży
answer_end: 383
generative_answer: zwiększone wysiłki na rzecz ochrony ptaków w Kambodży

question: W jakim kraju ptaki te prawie wymarły w drugiej dekadzie dwudziestego pierwszego wieku?
answers: text: Wietnamie
answer_end: 507
generative_answer: Wietnamie

question: Kiedy nastąpiło istotne zmniejszenie się liczebności tych ptaków w Wietnamie?
answers: text: pod koniec lat 90. XX wieku
answer_end: 543
generative_answer: pod koniec lat 90. XX wieku

question: Kiedy populacja wężówek wymarła na terenie Laosu?
plausible_answers: text: w drugiej dekadzie XXI wieku
answer_end: 616
generative_answer: w drugiej dekadzie XXI wieku