Cmentarz żydowski w Skwierzynie

Cmentarz żydowski w Skwierzynie – jeden z największych kirkutów w województwie lubuskim. Cmentarz zajmuje powierzchnię ok. 2,23 ha, w 2002 znajdowało się na nim 247 nagrobków (macew). Znajdujące się tam macewy stanowią jedne z najcenniejszych zabytków Skwierzyny.
Najstarsze zachowane nagrobki na cmentarzu pochodzą z początków XVIII w., choć cmentarz istniał prawdopodobnie od XV w. Cmentarz funkcjonował do lat 30. XX w. i jako jeden z nielicznych nie został zdewastowany w czasie II wojny światowej. Dopiero w latach 70. miejscowe władze zaczęły "porządkowanie" terenu cmentarza, które miało doprowadzić do jego całkowitej likwidacji. Próby renowacji cmentarza podjęto w 1992, nie było jednak wtedy na to środków. Dopiero wsparcie finansowe i organizacyjne kilku instytucji charytatywnych umożliwiło odbudowanie cmentarza w 2002. Już rok później cmentarz został ponownie zdewastowany przez nieznanych sprawców. W kolejnych latach przeprowadzono działania renowacyjne o ograniczonym charakterze.

context: Cmentarz zajmuje powierzchnię ok. 2,23 ha, choć szacuje się, iż mógł być o wiele większy. Jest to drugi pod względem powierzchni cmentarz żydowski w województwie lubuskim. Największy kirkut znajduje się w Słubicach – 2,35 ha, ale jest o wiele uboższy, jeżeli brać pod uwagę liczbę zachowanych macew. Teren cmentarza nie jest wyraźnie oddzielony od reszty wzgórz, nie zachował się mur ani ogrodzenie. Widoczne jedynie pozostałości kamiennej bramy posesji bezpośrednio graniczącej z kirkutem. Całość pokryta jest lasem liściastym, w większości dębami porośniętymi bluszczem. Graniczy bezpośrednio z cmentarzem katolickim (dawnym ewangelickim), leżącym u północnego podnóża wzniesienia. Nekropolia oddalona jest o ok. 2 km od centrum miasta.
qas: question: Gdzie znajduje się najpotężniejszy cmentarz żydowski w Polsce?
plausible_answers: text: w Słubicach
answer_end: 214
generative_answer: w Słubicach

question: Ile kirkutów znajduje się na terenie województwa lubuskiego?
plausible_answers: text: drugi
answer_end: 103
generative_answer: dwa

question: Na jakiej powierzchni rozpościera się słubicki cmentarz żydowski?
answers: text: 2,35 ha
answer_end: 224
generative_answer: 2,35 ha

question: Czy słubicki cmentarz jest odgrodzony?
answers: text: Teren cmentarza nie jest wyraźnie oddzielony od reszty wzgórz, nie zachował się mur ani ogrodzenie
answer_end: 398
generative_answer: nie

question: Jaki dystans trzeba pokonać od centrum miasta, gdy chce się dojechać do nekropolii?
answers: text: ok. 2 km
answer_end: 719
generative_answer: ok. 2 km

context: Dodatkowo kirkut był dewastowany przez miejscowych mieszkańców. Wiele z macew zostało przez nich ukradzionych, posłużyły jako elementy fundamentów niedalekich domów jednorodzinnych. Cmentarz stopniowo zarastał krzakami, a co gorsza stał się miejscem spotkań miejscowego marginesu społecznego. Z powyższych powodów większość nagrobków nie wytrzymało próby czasu i albo poprzewracała się albo też popękała. Na ich niekorzyść działało także spore nagromadzenie śmieci i opadłych z drzew, gnijących liści. Nie wystarczało okresowe sprzątanie terenu kirkutu, które wykonywali uczniowie skwierzyńskich szkół pod kierownictwem nauczycieli. Oprócz niszczenia i kradzieży macew, wiele grobów rozkopano w poszukiwaniu cennych przedmiotów, jakie rzekomo mieli mieć przy sobie zmarli.
qas: question: Co zrobiono z macewami skradzionymi z tego cmentarza?
answers: text: posłużyły jako elementy fundamentów niedalekich domów jednorodzinnych
answer_end: 180
generative_answer: posłużyły jako elementy fundamentów niedalekich domów jednorodzinnych

question: Jakie osoby organizowały spotkania na terenie tej nekropolii?
answers: text: miejscowego marginesu społecznego
answer_end: 291
generative_answer: miejscowy margines społeczny

question: Co stało się z większością nagrobków znajdujących się na terenie tego cmentarza?
answers: text: poprzewracała się albo też popękała
answer_end: 403
generative_answer: poprzewracała się albo też popękała

question: Jakie osoby zajmowały się regularnym sprzątaniem porozrzucanych po cmentarzu zwłok?
plausible_answers: text: uczniowie skwierzyńskich szkół pod kierownictwem nauczycieli
answer_end: 631
generative_answer: uczniowie skwierzyńskich szkół pod kierownictwem nauczycieli

question: Czy miejscowa ludność dbała o cmentarz żydowski w Skwierzynie?
answers: text: Dodatkowo kirkut był dewastowany przez miejscowych mieszkańców
answer_end: 62
generative_answer: nie