USS Wahoo (SS-238)

USS „Wahoo” (SS-238) – amerykański okręt podwodny typu Gato, który podczas II wojny światowej wyróżnił się agresywnością w wojnie podwodnej na Pacyfiku. Został zwodowany 14 lutego 1942 roku w stoczni Mare Island, po czym 15 maja wszedł do służby w marynarce amerykańskiej. Miał wyporność na powierzchni 1526 ton. Mimo trapiących całą amerykańską flotę problemów technicznych z torpedami, w ciągu niecałych dwóch lat działalności zatopił według oficjalnych źródeł 20 japońskich statków o łącznej pojemności 60 038 BRT. Podczas ostatnich pięciu z siedmiu patroli bojowych okrętu, jednostką dowodził kmdr por. Dudley „Mush” Morton, jeden z trzech najbardziej skutecznych amerykańskich dowódców okrętów podwodnych, zaś w ciągu pierwszych pięciu patroli, I oficerem „Wahoo” był kmdr ppor. Richard „Dick” O’Kane – najskuteczniejszy z amerykańskich dowódców jednostek tej klasy. Po trzecim patrolu okrętu, admirał Charles Lockwood – dowódca floty podwodnej na Pacyfiku – nazwał okręt „jednookrętowym wilczym stadem”. Podczas tegoż patrolu dowódca „Wahoo” rozkazał otworzyć ogień do jednej z łodzi ratunkowych storpedowanego transportowca wojska. 11 października 1943 roku, podczas siódmego patrolu, „Wahoo” został zatopiony w wyniku kombinowanego ataku powietrzno-morskiego japońskiej marynarki w cieśninie La Pérouse’a. Okręt za swą służbę został odznaczony Presidential Unit Citation oraz Asiatic-Pacific Campaign Medal z sześcioma gwiazdami Silver Star. W odróżnieniu od informacji na temat działań amerykańskiej floty nawodnej, USS „Wahoo” był jedynym amerykańskim okrętem podwodnym, którego szczegóły działalności operacyjnej podano w trakcie wojny do publicznej wiadomości.

context: Po powrocie do walki, dowódca „Wahoo” zdecydował się zaatakować w pierwszej kolejności uciekający zbiornikowiec, który płynął nieuszkodzony do tej pory i był bardziej manewrowy. Jako że w międzyczasie zrobiło się zbyt ciemno, aby dokonać pomiaru odległości za pomocą peryskopu, „Wahoo” wystrzelił do tankowca trzy torpedy wachlarzem. Jedna z torped trafiła statek i eksplodowała u celu, jednakże ku zaskoczeniu załogi „Wahoo”, tankowiec płynął dalej. Morton obrócił „Wahoo”, aby za pomocą wyrzutni rufowych zaatakować frachtowiec – okręt miał w tym momencie już tylko cztery torpedy, wszystkie na rufie. Jednakże kapitan japońskiej jednostki zobaczył w ciemnościach wystarczająco wiele, aby wykonać zwrot i próbować ujść. Tymczasem oficerowie pod pokładem „Wahoo” ponownie wyrażali podziw i uznanie dla ducha i waleczności tego człowieka. Tej bezksiężycowej tropikalnej nocy, szczęśliwie dla amerykańskiego okrętu, oba uszkodzone statki poruszały się blisko siebie. Sytuacja nie była bowiem wcale komfortowa dla „Wahoo”. Miał co prawda przed sobą dwa bezbronne statki, które uciekając nie mogły oczekiwać znikąd pomocy, z drugiej jednak strony, wszystkie torpedy jakimi dysponował „Wahoo” umieszczone były na rufie okrętu. Okręty typu Gato nie były przystosowane do płynięcia rufą do przodu z pełną prędkością. Ich konstrukcja hydrodynamiczna i siła wody napierającej na stery powodowały, że przy pełnej prędkości okręt wykonywał gwałtowne skręty, raz w jedną raz w drugą stronę, toteż utrzymanie kursu było utrudnione, zaś załoga wewnątrz miotana była siłą bezwładności. Po krótkiej naradzie z Mortonem, O’Kane wydał więc rozkaz wystrzelenia dwóch z czterech torped w tankowiec, pozostałe dwie pozostawiając dla frachtowca. O godzinie 20.25 „Wahoo” wystrzelił dwie torpedy w zbiornikowiec, z których druga minutę i dwanaście sekund później trafiła tuż za jego śródokręciem, przełamując statek w pół. Sekundy po eksplozji fala uderzeniowa powstała po wybuchu wstrząsnęła „Wahoo”, a tankowiec zatonął natychmiast. Tymczasem nad wodą zaczął pojawiać się księżyc i istniała obawa, że korzystając z lepszej widoczności, tak dobry kapitan jak dowódca japońskiego statku zdoła ponownie umknąć „Wahoo”. Okręt przepłynął obok miejsca zatonięcia tankowca, w którym nad wodą widać jedynie jego szybko zanurzającą się rufę. W miarę zbliżania się „Wahoo” kursem równoległym do uciekającego frachtowca, ten zaczął desperacko ostrzeliwać się z małych działek. Jakkolwiek żaden z pocisków nie trafił bezpośrednio w „Wahoo”, jeden z pocisków eksplodował tuż przed okrętem, opryskując mostek wodą i zmuszając „Wahoo” do zanurzenia. Zły Morton zadał głośno retoryczne pytanie, jak japońska załoga przy tak słabym świetle mogła zobaczyć „Wahoo” wystarczająco dokładnie, aby właściwie określić odległość, co O’Kane skwitował stwierdzeniem „Ci faceci są cholernie dobrzy!”. „Wahoo” zmuszony został do przeczekania w zanurzeniu kilkunastu minut, dopóki eksplozje pocisków frachtowca przestaną być słyszalne, śledził go jednak cały czas za pomocą sonaru.
qas: question: W jakim miejscu były umiejscowione torpedy "Wahoo"?
answers: text: na rufie okrętu
answer_end: 1221
generative_answer: na rufie okrętu

question: Co zarządził O’Kane po konsultacji z Mortonem?
answers: text: rozkaz wystrzelenia dwóch z czterech torped w tankowiec
answer_end: 1678
generative_answer: Wystrzelenie dwóch z czterech torped w tankowiec

question: Jakimi słowami O'Kane skomentował działania załogi frachtowca?
answers: text: Ci faceci są cholernie dobrzy!
answer_end: 2850
generative_answer: Ci faceci są cholernie dobrzy!

question: Czy statki typu Gato mogły swobodnie rozwinąć pełną prędkość przy rufie skierowanej do przodu?
answers: text: Okręty typu Gato nie były przystosowane do płynięcia rufą do przodu z pełną prędkością
answer_end: 1309
generative_answer: nie

question: Jak zachowali się oficerowie, którzy doceniali umiejętności kapitana "Wahoo"?
plausible_answers: text: oficerowie pod pokładem „Wahoo” ponownie wyrażali podziw i uznanie dla ducha i waleczności tego człowieka
answer_end: 837
generative_answer: oficerowie pod pokładem „Wahoo” ponownie wyrażali podziw i uznanie dla ducha i waleczności tego człowieka

context: Tymczasem jednak na porządku dziennym stanęła kwestia dowództwa okrętu. Komandor Kennedy dał słowo, że poprosi o przeniesienie z okrętu i nie było go wśród załogi. Tymczasem jednak zbliżał się termin wyjścia na kolejny patrol, a okręt wciąż nie miał wyznaczonego nowego dowódcy. Któregoś dnia, drugi oficer „Wahoo” George Grider, podczas pływania w basenie spotkał przypadkowo przyjaznego człowieka nazwiskiem Morton. W trakcie rozmowy wyszło na jaw, ze Morton jako Prospective Commanding Officer (PCO – przyszły dowódca okrętu), oczekuje na przydział okrętu, którym ma dowodzić, Grider zaś wyjaśnił mu na czym polega problem z dowództwem „Wahoo” i historię kmdr. Kennedy’ego. Zaledwie kilka dni przed ponownym wyjściem w morze, gdy w normalnych warunkach trwają już bezpośrednie przygotowania do kolejnego patrolu, „Wahoo” wciąż nie miał jednak dowódcy. Tymczasem na pokład okrętu weszło kilka osób wraz z kmdr. Kennedym, który jak się okazało, miał pozostać dowódcą okrętu. Ryzykując własną karierą, łamiąc wszelkie procedury i drogę służbową, Richard O’Kane spotkał się kmdr. por. Joe Grenfellem, dowódcą jego eskadry. Jak się okazało, Grenfell nie widział do tej pory sporządzonego przez Kennedy’ego raportu z patrolu, w którym Kennedy przyznał się do swoich błędów. Grenfell nie wiedział także, że dowódca „Wahoo” sam nosił się z zamiarem opuszczenia okrętu. Gdy jednak O’Kane opisał mu wszystkie zajścia pod pokładem okrętu i przebieg poszczególnych ataków, Grenfell wpadł na pomysł rozwiązania problemu. Wspomniał o człowieku nazwiskiem Morton, PCO oczekującym na przydział okrętu do dowodzenia, o którym O’Kane słyszał już od drugiego oficera „Wahoo”. Obaj oficerowie nieformalnie ustalili, że Morton otrzyma przydział na „Wahoo” jako PCO, a w niedalekiej przyszłości otrzyma „Wahoo” w dowodzenie. Takie rozwiązanie wydało się O’Kane lepsze niż wyjście „Wahoo” na kolejny patrol z dotychczasowym składem dowództwa okrętu. Gdy jeszcze tego samego wieczora na „Wahoo” zameldował się Dudley Morton, marynarze okrętu odnieśli wrażenie, że nowy członek załogi ma niezwykle energiczną i dynamiczną osobowość.
qas: question: W jakich okolicznościach Grider wpadł po raz pierwszy na Mortona?
answers: text: podczas pływania w basenie
answer_end: 356
generative_answer: podczas pływania w basenie

question: Na co czekał Morton, kiedy spotkał się po raz pierwszy z Griderem?
answers: text: przydział okrętu, którym ma dowodzić
answer_end: 578
generative_answer: przydział okrętu, którym ma dowodzić

question: Czy Kennedy w raporcie z patrolu pominął swoje wszystkie przewinienia?
answers: text: Grenfell nie widział do tej pory sporządzonego przez Kennedy’ego raportu z patrolu, w którym Kennedy przyznał się do swoich błędów
answer_end: 1269
generative_answer: nie

question: Jakie decyzje związane z przyszłością Mortona podjęli Kennedy i Grider?
answers: text: Morton otrzyma przydział na „Wahoo” jako PCO, a w niedalekiej przyszłości otrzyma „Wahoo” w dowodzenie
answer_end: 1804
generative_answer: Morton otrzyma przydział na „Wahoo” jako PCO, a w niedalekiej przyszłości otrzyma „Wahoo” w dowodzenie

question: Czy Kennedy obiecał zrzec się dowództwa nad „Wahoo”?
answers: text: Komandor Kennedy dał słowo, że poprosi o przeniesienie z okrętu i nie było go wśród załogi
answer_end: 162
generative_answer: tak