Góry Izerskie

Góry Izerskie (czes. Jizerské hory, niem. Isergebirge) (332.34) – pasmo górskie w Sudetach Zachodnich, na terenie Czech i Polski. Od zachodu zamknięte Bramą Łużycką, od Karkonoszy oddzielone Przełęczą Szklarską. Na północy przechodzi w Pogórze Izerskie. Tworzy je szereg grzbietów górskich o przebiegu północny zachód – południowy wschód; najważniejsze z nich to: w części polskiej: Grzbiet Kamienicki (Kamienica – 974 m n.p.m.), Wysoki Grzbiet (Wysoka Kopa – 1126 m n.p.m. – najwyższe wzniesienie Gór Izerskich) oba grzbiety łączy wododział Kwisy i Małej Kamiennej Rozdroże Izerskie; w części czeskiej: Střední jizerský hřeben (Jelení stráň – 1018 m n.p.m.), Vlašský hřeben (Černý Vrch – 1024 m n.p.m.), Desenský hřeben i Hejnický hřeben (Izera – 1122 m n.p.m.). W południowej części znajduje się szereg wzniesień o charakterze gór wyspowych – Špičák, Slovanka, Bramberk, Dračí vrch, a na południowym skraju długi grzbiet z kulminacją Černá studnice.

context: Góry Izerskie należą do jednostki zwanej blokiem karkonosko-izerskim, stanowiąc jego zachodnią część. Północną część tworzy metamorfik izerski, czyli masyw zbudowany ze starych przeobrażonych skał, otaczających łukiem młodsze granity karkonoskie, budujące znaczną część Karkonoszy i czeskich Gór Izerskich. Skały metamorficzne polskiej części gór to gnejsy, granitoidy i łupki łyszczykowe, ponadto leptynity i leukogranity, a także wkładki amfibolitów, powstałe głównie w dolnym paleozoiku w czasie orogenezy kaledońskiej. Wśród gnejsów na uwagę zasługuje gnejs oczkowy, charakterystyczne dla nich jasne oczko zbudowane głównie z kryształów kwarcu i skaleni w ciemnej jednolitej masie skalnej.
qas: question: Jakie skały tworzą dużą część Karkonoszy?
answers: text: granity karkonoskie
answer_end: 245
generative_answer: granity karkonoskie

question: Które skały są starsze: te, które budują metamorfik izerski czy granity karkonoskie?
answers: text: metamorfik izerski, czyli masyw zbudowany ze starych przeobrażonych skał, otaczających łukiem młodsze granity karkonoskie
answer_end: 245
generative_answer: te, które budują metamorfik izerski

question: Czy czeskie Góry Izerskie i Karkonosze są zbudowane w większości z tych samych skał?
answers: text: granity karkonoskie, budujące znaczną część Karkonoszy i czeskich Gór Izerskich
answer_end: 305
generative_answer: tak

question: Do jakich skał zaliczają się gnejsy?
answers: text: metamorficzne
answer_end: 326
generative_answer: metamorficznych

question: Jakie kryształy tworzą oczko gnejsu oczkowego?
answers: text: kwarcu i skaleni
answer_end: 657
generative_answer: kwarcu i skaleni

context: 19 lutego 2011, na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska , na terenie Gór Izerskich wyznaczony został obszar specjalnej ochrony ptaków, będący częścią europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000. Obszarowi nadano nazwę "Góry Izerskie" i kod PLB020009. Celem wyznaczenia tego obszaru jest ochrona dziko występującego ptactwa, między innymi cietrzew, sóweczka i włochatka, dla których Góry Izerskie stanowią jeden z najważniejszych w kraju obszarów lęgowych . Powierzchnia obszaru objętego ochroną wynosi 20343,6 ha. Obszar chroniony położony jest na terenie gmin: Mirsk (10 911,3 ha), Piechowice (516,6 ha), Stara Kamienica (4 617,5 ha), Szklarska Poręba (3 859,6 ha) i Świeradów-Zdrój (438,6 ha).
qas: question: Kto zadecydował o włączeniu w obszary Natura 2000 Gór Izerskich?
answers: text: Ministra Środowiska
answer_end: 63
generative_answer: Minister Środowiska

question: Jaka gromada została objęta szczególną ochroną w Górach Izerskich?
answers: text: ptaków
answer_end: 141
generative_answer: ptaki

question: Jakie ptaki mają być chronione na obszarze Gór Izerskich?
plausible_answers: text: cietrzew, sóweczka i włochatka
answer_end: 376
generative_answer: cietrzew, sóweczka i włochatka

question: Ile hektarów liczy obszar objęty ochroną w Górach Izerskich?
answers: text: 20343,6
answer_end: 517
generative_answer: 20343,6

question: Ile gmin wchodzi w zakres obszaru chronionego w Górach Izerskich?
answers: text: Mirsk (10 911,3 ha), Piechowice (516,6 ha), Stara Kamienica (4 617,5 ha), Szklarska Poręba (3 859,6 ha) i Świeradów-Zdrój
answer_end: 691
generative_answer: pięć