Opistocelikaudia

Opistocelikaudia (Opisthocoelicaudia) – rodzaj wymarłego dinozaura z grupy zauropodów, żyjącego w kredzie późnej na terenach współczesnej pustyni Gobi w Mongolii. Obejmuje jeden gatunek Opisthocoelicaudia skarzynskii. W dobrze zachowanym szkielecie brakuje tylko głowy i szyi, dzięki czemu opistocelikaudia należy do najlepiej poznanych zauropodów z kredy późnej. Ślady zębów na kościach wskazują, że zwłokami zwierzęcia żywiły się duże dinozaury mięsożerne, które być może oderwały brakujące szczątki. Szkielet wydobyli w 1965 polscy i mongolscy naukowcy. Dotychczas poznano jeszcze tylko dwa kolejne, znacznie mniej kompletne okazy, w tym część obręczy barkowej i fragmentaryczny ogon.
Jako względnie niewielki zauropod Opisthocoelicaudia mierzyła 11,4 m długości. Jak inne zauropody, cechowała się małą głową kończącą bardzo długą szyję oraz baryłowatym tułowiem wznoszącym się na czterech kolumnowatych kończynach. Nazwa rodzajowa Opisthocoelicaudia oznacza „ogon z tylnymi jamami”, odnosi się ona do niezwykłych, opistocelicznych proksymalnych kręgów ogonowych, wklęsłych na tylnych powierzchniach. Ta i inne cechy szkieletu mogły umożliwiać zwierzęciu stawanie na tylnych łapach.
Opisthocoelicaudia, nazwana i opisana przez polską paleontolożkę Magdalenę Borsuk-Białynicką w 1977, została najpierw uznana za nowego członka rodziny kamarazaurów, od 1993 jednak widzi się w niej zaawansowanego ewolucyjnie przedstawiciela tytanozaurów. Jej dokładne pokrewieństwa w obrębie tej ostatniej grupy budzą spory; mogła być blisko spokrewniona z alamozaurem z Ameryki Północnej. Wszystkie jej skamieniałości pochodzą z formacji Nemegt. Formacja ta, choć bogata w skamieliny dinozaurów, dostarczyła pozostałości jeszcze tylko jednego zauropoda: nemegtozaura, znanego z pojedynczej czaszki. Jako że nie znaleziono czaszki opistocelikaudii, kilku badaczy zasugerowało, jakoby Nemegtosaurus i Opisthocoelicaudia reprezentowały to samo zwierzę. Odciski zauropodów z formacji Nemegt, w tym odciski skóry, można prawdopodobnie przypisać nemegtozaurowi lub opistocelikaudii, gdyż nic nie wiadomo o innych zauropodach tej formacji.

context: I Opisthocoelicaudia, i Nemegtosaurus odkryte zostały podczas połączonej ekspedycji polsko-mongolskiej w 1965. Zanim wypreparowano i opisano szczątki, członkowie ekspedycji uważali, że należą one do tego samego gatunku zauropoda. W 1977 Borsuk-Białynicka uznała je za należące do osobnych rodzajów. Co więcej, nemegtozaura w tym czasie zaklasyfikowano do dikreozaurydów, podczas gdy Opisthocoelicaudia wydawała się reprezentować zupełnie inną grupę kamarazaurydów. Idąc dalej, uczona argumentowała, że dzielenie tego samego siedliska przez rodzaje zauropodów różnych grup to nic niezwykłego, najlepiej widać to na przykładzie północnoamerykańskiej formacji Morrison, gdzie znaleziono szczątki pięciu współczesnych sobie gatunków zauropodów.
qas: question: Jakie gatunki dinozaurów zostały odkryte w trakcie polsko-mongolskiej wyprawy?
answers: text: Opisthocoelicaudia, i Nemegtosaurus
answer_end: 37
generative_answer: Opisthocoelicaudia, i Nemegtosaurus

question: Jakie kraje połączyły się w ekspedycji w II połowie XX wieku?
answers: text: polsko-mongolskiej
answer_end: 102
generative_answer: Polska i Mongolia

question: Jaka badaczka stwierdziła, że odnalezione szczątki należą do odmiennych rodzajów?
answers: text: Borsuk-Białynicka
answer_end: 254
generative_answer: Borsuk-Białynicka

question: Co odnaleziono w formacji Morrison?
answers: text: szczątki pięciu współczesnych sobie gatunków zauropodów
answer_end: 739
generative_answer: szczątki pięciu współczesnych sobie gatunków zauropodów

question: W którym roku odkryto odciski nemegtozaura?
plausible_answers: text: 1977
answer_end: 236
generative_answer: 1977