Osetia Południowa

Osetia Południowa (gruz. სამხრეთ ოსეთი, Samchret Oseti; oset. Хуссар Ирыстон, Chussar Iryston; ros. Южная Осетия, Jużnaja Osietija) – terytorium sporne w północnej Gruzji, obejmujące tereny istniejącego do 1991 roku Południowoosetyjskiego Obwodu Autonomicznego ówczesnej Gruzińskiej SRR. Zajmuje powierzchnię 3,9 tys. km².
W 1991 roku lokalne władze utworzyły Republikę Osetii Południowej, która ogłosiła niepodległość, chcąc uniezależnić się od Gruzji i połączyć z sąsiednią Osetią Północną. Zgodnie z prawem międzynarodowym Osetia Południowa stanowi integralną część Gruzji, z drugiej strony deklaracja niepodległości Osetii Południowej nie była nielegalna, ponieważ według Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości nic w prawie międzynarodowym nie zabrania takich deklaracji. Republika ta jest de facto niepodległa, stanowi państwo nieuznawane, pozostające w silnej zależności od Rosji.
Władze Republiki Osetii Południowej do czasu wojny z Gruzją w sierpniu 2008 nie sprawowały kontroli nad całym obszarem dawnego Południowoosetyjskiego Obwodu Autonomicznego – obszary zamieszkane w większości przez Gruzinów pozostawały pod kontrolą władz Gruzji, która na tych terenach powołała w kwietniu 2007 własne władze osetyjskie: tymczasową Administrację Osetii Południowej (gruz. სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია, Samchret Oseti Administracia). Obecnie władze osetyjskie kontrolują cały obszar kraju. Gruzja oficjalnie uważa ten teren za znajdujący się pod okupacją rosyjską i obecnie stosuje dlań nazwę Region Cchinwali (gruz. ცხინვალის რეგიონი, Cchinwalis Regioni). Natomiast 9 kwietnia 2017, w referendum zorganizowanym przy okazji wyborów prezydenckich, ok. 80% głosujących opowiedziało się za przyjęciem jako równoprawnej nazwy kraju określenia „Państwo Alania” (na wzór pełnej nazwy Republiki Osetii Północnej – Alanii).

context: W 2007 władze Gruzji zaproponowały utworzenie Autonomicznej Republiki Osetii Południowej wchodzącej, podobnie jak Adżaria, w skład Gruzji. Władze Osetii Południowej natychmiast tę propozycję odrzuciły powołując się na wyniki referendum. W kwietniu 2007 parlament Gruzji powołał na terenie Osetii Południowej we wsi Kurta „Tymczasową Jednostkę Terytorialną” wraz z „Tymczasową Administracją Osetii Południowej”. Jednostronne ogłoszenie przez Kosowo niepodległości w lutym 2008 i stworzony tym samym precedens pierwszej po 1945 roku jednostronnej, siłowej zmiany granic państwowych w Europie zachęciło Osetyjczyków do ponownego ogłoszenia formalnego oderwania się od terytorium Gruzji i prezydent Eduard Kokojty zapowiedział domaganie się od Trybunału Konstytucyjnego Rosji uznania swojej republiki za część terytorium Federacji Rosyjskiej. Progruzińskie władze Osetii Południowej swoją siedzibę miały w miejscowości Kurta położonej 9 kilometrów na północny wschód od Cchinwali, na terenie Osetii zajmowanym do niedawna przez siły gruzińskie. W sierpniu 2008 w czasie wojny w Osetii Południowej Kurta została zdobyta przez osetyjskie wojska, a siły gruzińskie całkowicie wyparte z Osetii Południowej.
qas: question: Czy władze Osetii Południowej zgodziły się na utworzenie Autonomicznej Republiki Osetii Południowej? 
answers: text: Władze Osetii Południowej natychmiast tę propozycję odrzuciły powołując się na wyniki referendum
answer_end: 235
generative_answer: nie

question: Jak prezydent ubiegał się uznania swojej republiki za część terytorium Federacji Rosyjskiej?
answers: text: Eduard Kokojty
answer_end: 709
generative_answer: Eduard Kokojty

question: Gdzie progruzińskie władze Osetii Południowej miały swoją siedzibę?
answers: text: Kurta
answer_end: 920
generative_answer: w Kurcie

question: Kto zdobył Kurtę w czasie wojny? 
answers: text: osetyjskie wojska
answer_end: 1138
generative_answer: osetyjskie wojska

question: Kiedy Kosowo uzyskało niepodległość? 
answers: text: w lutym 2008
answer_end: 475
generative_answer: w lutym 2008

context: W sierpniu 2008, po załamaniu rozmów gruzińsko-osetyjskich i wielokrotnym ostrzeliwaniu przez Osetyjczyków terenów znajdujących się pod kontrolą sił gruzińskich (faktowi temu zaprzecza strona osetyjska i rosyjska) oraz wielokrotnym ostrzeliwaniu Osetii Południowej przez Gruzję (czemu zaprzeczała strona gruzińska), Gruzja przystąpiła do zbrojnego zajęcia separatystycznego obszaru. Główne działania zbrojne rozpoczęły się wieczorem 7 sierpnia, a 8 sierpnia wojska gruzińskie wkroczyły do Cchinwali. Strony gruzińska i rosyjska wzajemnie przypisują sobie wrogie działania.
9 sierpnia siły rosyjskie wyparły Gruzinów ze stolicy Osetii i odsunęły ich pozycje poza teren sporny. Jakkolwiek Rosjanie stali na stanowisku, iż wypełniali mandat ONZ i byli siłami bezpieczeństwa w Osetii Południowej, do opinii publicznej dociera dużo informacji o działaniach zaczepnych na terenie Gruzji, a w szczególności w okolicach jej stolicy Tbilisi. 25 sierpnia parlament rosyjski (Rada Federacji i Duma Państwowa) uznał niepodległość Osetii Południowej oraz Abchazji a dzień później to samo zrobił prezydent Dmitrij Miedwiediew. Strona gruzińska odebrała to jako „jawną aneksję” tych obszarów i 29 sierpnia zerwała stosunki dyplomatyczne z Rosją. We wrześniu 2008 Rosja podpisała z Abchazją i Osetią Południową międzypaństwowe umowy o przyjaźni, współpracy i pomocy wzajemnej. Umowy zawarte na 10 lat (z możliwością ich przedłużenia) przewidują m.in. wzajemną pomoc wojskową w przypadku zewnętrznej agresji oraz wspólną ochronę granic. Umowy te zostały ratyfikowane przez parlamenty państw-sygnatariuszy. 16 listopada 2011 roku Parlament Europejski uchwalił rezolucję uznając obecność Rosjan w Osetii Południowej za bezprawną okupację tych terenów.
qas: question: W którym roku Gruzja zaatakowała Osetię?
answers: text: 2008
answer_end: 15
generative_answer: 2008

question: Kto obronił przed Gruzinami Osetyjczyków? 
answers: text: siły rosyjskie
answer_end: 598
generative_answer: Siły rosyjskie

question: Jakie miasto jest stolicą Gruzji?
answers: text: Tbilisi
answer_end: 931
generative_answer: Tbilisi

question: Jakie Izby wchodzą w skład parlamentu Rosji?
answers: text: Rada Federacji i Duma Państwowa
answer_end: 996
generative_answer: Rada Federacji i Duma Państwowa

question: Jakiego kraju parlament uznał działania Rosji w Osetii za okupację?
plausible_answers: text: Parlament Europejski
answer_end: 1632
generative_answer: Parlament Europejski