Louis de Funès

Louis de Funès (wym. [lwi də fy.nɛs], właśc. Louis Germain David de Funès de Galarza; ur. 31 lipca 1914 w Courbevoie, zm. 27 stycznia 1983 w Nantes) – francuski aktor filmowy, teatralny i scenarzysta. Obok Bourvila i Fernandela zaliczany do grona najwybitniejszych komików w historii kinematografii francuskiej. Był jednym z bardziej cenionych artystów tamtejszego kina w drugiej połowie XX wieku; filmy z jego udziałem, od wczesnych lat 60. do 80., przyciągnęły do kin ponad 270 milionów widzów. Styl gry de Funèsa cechował się ekspresyjnością, szerokim zakresem mimiki twarzy, przesadną gestykulacją, grymasami, okrzykami, podskokami, zniecierpliwieniem, a także wyniosłością, samolubnością i specyficznym chodem. W 1980 aktor został nagrodzony honorowym Cezarem za całokształt twórczości.
W 1942 zdał egzamin wstępny do szkoły teatralnej René Simona. Dwa lata później otrzymał rolę w spektaklu L’Amant de paille. W 1946 zadebiutował na dużym ekranie, występując jako statysta w komedii Kuszenie Barbizona. Przez blisko dwadzieścia lat odgrywał w filmach role drugo- i trzecioplanowe. Swoją pierwszą ważną kreację, którą zwrócił uwagę krytyków, stworzył w komediodramacie Czarny rynek w Paryżu (1956). Sukcesem okazała się także sztuka teatralna Oscar (1959), w której zagrał rolę wiodącą. W latach 60. i 70., dzięki współpracy między innymi z reżyserem Jeanem Giraultem, wystąpił w wielu produkcjach, które przeszły do historii francuskiej komedii; wśród nich takie tytuły jak: Koko (1963), Żandarm z Saint-Tropez (1964; i kontynuacje z 1965, 1968, 1970, 1979, 1982), trylogia Fantomas (1964, 1965, 1967), Gamoń (1965), Sławna restauracja (1966), Wielka włóczęga (1966), Wielkie wakacje (1967), Mały pływak (1968), Hibernatus (1969), Mania wielkości (1971), Przygody rabina Jakuba (1973), Skrzydełko czy nóżka (1976), Panowie, dbajcie o żony (1978) i Kapuśniaczek (1981).
Produkcje z udziałem de Funèsa cieszyły się dużym uznaniem we Francji i w wielu krajach europejskich. Mniejszą rozpoznawalność miały w krajach anglosaskich, z wyjątkiem komedii Przygody rabina Jakuba, nominowanej do Złotego Globu w kategorii dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.

context: W 1963 aktor zagrał główną rolę w komedii Koko (reż. Jean Girault). Na planie partnerowała mu Jacqueline Maillan, z którą stworzył udany duet. Scenariusz filmu został oparty na sztuce Sans cérémonie Jacques’a Vilfrida i Giraulta. Louis de Funès brał udział w teatralnej wersji Koko z 1952 – odgrywał ówcześnie rolę lokaja Charles’a, którą w filmie zagrał Christian Marin. Według biografa Bertranda Dicale’a na planie de Funès zastosował sprawdzoną już wcześniej technikę komizmu, jednak w tym przypadku była ona dla niego „całkowicie korzystna”. Historyk Laurent Aknin przyznał, że aktor, podobnie jak w sztuce Oscar, uosabia na ekranie człowieka pewnego siebie i porywczego, mającego trudności ze swoim potomstwem. „Odrzuca swoją figurę bożka Pantalone’a z Commedia dell’arte”. Według niego de Funès stworzył odrębną osobowość komika: choleryczną, apodyktyczną, krzywiącą się i energiczną. Pomimo wielu trudności, jakie reżyser i producenci napotkali w trakcie realizacji, film zapoczątkował systematyczny rozwój kariery aktorskiej de Funèsa, trwającej niespełna dwie dekady.
qas: question: Jakim filmem debiutował de Funès?
answers: text: Koko
answer_end: 46
generative_answer: Koko

question: W którym roku debiutował de Funès?
answers: text: 1963
answer_end: 6
generative_answer: 1963

question: Z kim blisko współpracował podczas produkcji Koko de Funès?
answers: text: Jacqueline Maillan
answer_end: 112
generative_answer: Jacqueline Maillan

question: Jaką sztuką inspirowano produkcję Koko?
answers: text: Sans cérémonie
answer_end: 198
generative_answer: Sans cérémonie

question: W czyją postać wcielił się de Funès w sztuce Koko?
answers: text: lokaja Charles’a
answer_end: 331
generative_answer: lokaja Charles’a