Mikrus

Mikrus (Mirza) – rodzaj ssaka naczelnego z rodziny lemurkowatych. Opisano 2 gatunki: mikrusa mniejszego i ogoniastego. Jak inne lemurokształtne, zamieszkują Madagaskar. Spotyka się je w suchych lasach liściastych na zachodzie wyspy oraz na północy w dolinie Sambirano i na półwyspie Sahamalaza. Pierwotnie w 1867 opisano pojedynczy gatunek, który zaklasyfikowano razem z mikruskiem i lemurkiem. W 1870 brytyjski zoolog John Edward Gray przypisał gatunek do odrębnego rodzaju mikrus (Mirza). Klasyfikacji tej nie zaakceptowano szerzej aż do ostatniej dekady XX wieku, po tym, jak rodzaj ponownie wprowadził amerykański paleoantropolog Ian Tattersall w 1982. W 2005 populację północną uznano za osobny gatunek, a w 2010 World Wide Fund for Nature głosiło, że populacja południowo-zachodnia również może stanowić odrębny gatunek.
Mikrus jest około trzech razy większy od mikrusków, waży średnio 300 g. Ma długi, puszysty ogon. Najbliżej spokrewniony jest z mikruskami w obrębie rodziny lemurkowatych, obejmującej niewielkie lemurokształtne o nocnym trybie życia. Mikrusy za dnia śpią w gniazdach. W nocy zaś wychodzą żerować na owocach, gumach drzewnych, owadach i niewielkich kręgowcach. W przeciwieństwie do wielu innych lemurkowatych podczas pory suchej nie zapadają w torpor. Gatunek północny (mikrus mniejszy) jest trochę bardziej społeczny niż południowy, co przejawia zwłaszcza podczas gniazdowania – samiec i samica mogą tworzyć parę. Ma też największe jądra względem rozmiarów ciała spośród wszystkich naczelnych. Co rzadkie wśród lemurokształtnych, rozmnaża się przez cały rok. Areały osobnicze często zachodzą na siebie, a spokrewnione ze sobą samice żyją blisko siebie. Samce natomiast rozprzestrzeniają się. Mikrusy wydają dźwięki, znaczą też swe tereny przy użyciu śliny, moczu i wydzielin gruczołów zapachowych anogenitalnych.
Na mikrusy polują: myszołów madagaskarski, Asio madagascariensis, fossa madagaskarska i kuman wąskosmugi. Występowanie sezonu godowego zależy od gatunku. Po trwającej 90 dni ciąży na świat przychodzą 2 młode. Początkowo są one pozostawiane w gnieździe, kiedy matka poszukuje pokarmu, później zaś przenosi je za pomocą pyszczka i pozostawia w pobliskiej roślinności, gdy sama żeruje. W niewoli mikrus rozmnaża się przez cały rok. Na wolności żyje być może 5–6 lat. Oba gatunki wymienia się jako zagrożone wyginięciem z powodu destrukcji siedlisk i polowań. Jak wszystkie lemurokształtne, są objęte załącznikiem I CITES, co zabrania handlu w celach komercyjnych. Pomimo łatwego rozrodu rzadko trzymane są w niewoli. Duke Lemur Center koordynuje rozmnażanie w niewoli gatunku północnego, populacja wzrosła z 6 osobników w 1982 do 62 w 1989, ale ponownie spadła do 6 do 2009 i nie rozważa się więcej jej rozrodu.

context: Zanim wyróżniono więcej niż pojedynczy gatunek, odnotowano różnice w gęstości populacji pomiędzy lasami południowymi, jak Kirindy, a północnymi w okolicy Ambanja. Później okazało się, że mikrus ogoniasty występuje na niższych wysokościach, niż mikrus mniejszy. W przypadku tego pierwszego kilometr kwadratowy zamieszkuje pomiędzy 30 a 210 osobników, niższe gęstości wiążą się z terenami otwartymi wśród lasów. Mikrus mniejszy osiąga zagęszczenie od 385 do 1086 zwierząt na kilometr kwadratowy. Jednak jego populacje spotykane są w bardziej odizolowanych płatach lasów. Sądzi się, że spożywanie przezeń owoców introdukowanych nerkowca i mango pomaga utrzymać większe zgęszczenie.
qas: question: Czy odmiana ogoniasta zamieszkuje wyżej położone obszary niż mniejsza?
plausible_answers: text: Później okazało się, że mikrus ogoniasty występuje na niższych wysokościach, niż mikrus mniejszy
answer_end: 259
generative_answer: nie

question: Ile stworzeń odmiany ogoniastej zasiedla się na obszarze kilometra kwadratowego?
answers: text: pomiędzy 30 a 210
answer_end: 338
generative_answer: pomiędzy 30 a 210

question: Ile stworzeń odmiany mniejszej zasiedla się na obszarze kilometra kwadratowego?
answers: text: od 385 do 1086
answer_end: 460
generative_answer: od 385 do 1086

question: Na jakich obszarach leśnych osiedla się odmiana mniejsza?
answers: text: bardziej odizolowanych
answer_end: 553
generative_answer: bardziej odizolowanych

question: Czym wyłącznie żywi się odmiana mniejsza gatunku?
plausible_answers: text: owoców introdukowanych nerkowca i mango
answer_end: 641
generative_answer: owocami introdukowanymi nerkowca i mango

context: Rozród rozpoczyna się w listopadzie u mikrusa ogoniastego w lesie Kirindy. Cykl rujowy trwa średnio 22 dni, z czego ruja zajmuje tylko dzień lub mniej. Sezon godowy populacji południowej ogranicza się do kilku tygodni, natomiast mikrus mniejszy rozmnaża się przez cały rok. Model taki zaobserwowano jedynie u dwóch innych gatunków małpiatek: palczaka madagaskarskiego i lemurii czerwonobrzuchej. Mikrus mniejszy był obserwowany w niewoli podczas rozrodu przez cały rok, jeśli miot nie przetrwał lub został zabrany, kiedy jeszcze populacją tą uznawano za należącą do gatunku typowego.
qas: question: Czy mikrus pozostaje w rui przez większość czasu trwania jego cyklu rujowego?
answers: text: Cykl rujowy trwa średnio 22 dni, z czego ruja zajmuje tylko dzień lub mniej
answer_end: 150
generative_answer: nie

question: W jakim okresie dochodzi do rozrodu osobników mikrusa mniejszego?
answers: text: przez cały rok
answer_end: 272
generative_answer: przez cały rok

question: Jakie gatunki małpiatek, poza mikrusem mniejszym, rozmnażają się przez cały rok?
answers: text: palczaka madagaskarskiego i lemurii czerwonobrzuchej
answer_end: 394
generative_answer: palczak madagaskarski i lemuria czerwonobrzucha

question: Czy mikrus mniejszy jest jedynym gatunkiem małpiatki, który rozmnaża się przez kilka tygodni w roku?
plausible_answers: text: Model taki zaobserwowano jedynie u dwóch innych gatunków małpiatek: palczaka madagaskarskiego i lemurii czerwonobrzuchej
answer_end: 394
generative_answer: nie

question: W jakim miesiącu osobniki mikrusa ogoniastego zaczynają się rozmnażać?
answers: text: listopadzie
answer_end: 35
generative_answer: listopadzie