Maria z Nazaretu

Maria z Nazaretu (hebr. Miriam, aram. ‏ܡܪܝܡ‎ Mariam; stgr. Μαριάμ, Μαρία, Mariám, María; arab. ‏مريم‎ Marjam) (ur. przed 20 p.n.e. w Jerozolimie lub Seforis, zm. po 30 n.e. według tradycji w Efezie) – matka Jezusa Chrystusa, żona Józefa z Nazaretu, jedna z głównych osób w wierze wielu wyznań chrześcijańskich, znana także w innych religiach (np. w islamie, bahaizmie i kaodaizmie). Maria wymieniana jest w Modlitwie Eucharystycznej (Communicantes) Kanonu rzymskiego, a także w każdej pozostałej Modlitwie eucharystycznej.
Tej postaci przydawany jest tytuł Theotokos, czyli Matki Bożej, który przyznał jej sobór efeski.

context: Jednym z najważniejszych tytułów Marii jest Matka Boża znany również pod nazwami Boża Rodzicielka i Bogurodzica (gr. Θεοτόκος, Theotokos). Tytuł ten jest związany z dogmatem, ogłoszonym na soborze efeskim (431), który zakończył spór dotyczący natury Chrystusa i w konsekwencji prawa Marii do nazywania ją Matką Boga. Było to odrzucenie poglądów nestorianizmu – tzw. doktryny o dwóch synach w Jezusie Chrystusie, według której Marii przysługiwał tytuł jedynie Matki Chrystusa. Chrystus-człowiek był synem Marii, natomiast Chrystus Bóg-Syn Boży, Druga Osoba Boska, jest synem jedynie Boga Ojca, który rodzi go odwiecznie, przed utworzeniem świata. Sobór stwierdził, że jest tylko jedna osoba Jezusa Chrystusa i jeden syn, Bóg człowiek, rodzony odwiecznie przez Boga Ojca, a w czasie przez Marię Dziewicę. Maria nie zrodziła więc bóstwa Chrystusa. Mówienie takie byłoby pozbawione jakiegokolwiek sensu, gdyż Bóg jest transcendentny, poza przestrzenią i czasem i nie jest zależny od żadnego stworzenia. Maria wydała na świat osobę Syna Bożego, którym jest Słowo Wcielone (por. J 1,1.14), w tym sensie jest Bogurodzicą – Matką Boga.
qas: question: Według jakiej doktryny Marię można nazywać tylko Matką Chrystusa?
answers: text: nestorianizmu
answer_end: 358
generative_answer: nestorianizmu

question: Na jakim soborze odrzucono nestorianizm?
answers: text: efeskim
answer_end: 204
generative_answer: efeskim

question: Czy zgodnie z postanowieniami soboru, można mówić, że Maria urodziła Boga Chrystusa?
answers: text: Maria nie zrodziła więc bóstwa Chrystusa. Mówienie takie byłoby pozbawione jakiegokolwiek sensu
answer_end: 898
generative_answer: nie

question: Czy Bogurodzica i Boża Rodzicielka to różne wersje tego samego tytułu Marii?
answers: text: znany również pod nazwami Boża Rodzicielka i Bogurodzica
answer_end: 111
generative_answer: tak

context: Informacje na temat końca życia ziemskiego Marii i jej zaśnięcia lub, według innej tradycji, wniebowzięcia pojawiają się w Złotej legendzie i zostały zaczerpnięte z apokryficznej księgi, której autorstwo przypisuje się Janowi Ewangeliście. Według tej legendy po wniebowstąpieniu Jezusa, Maria zamieszkała w domu w pobliżu góry Syjon, gdzie odwiedził ją anioł, trzymający w ręku gałązkę palmową. Maria otrzymała od posłańca z niebios wiadomość, że za trzy dni opuści ziemskie ciało. Chciała zostać pochowana przez apostołów. Wtedy anioł powiedział, że przybędą do niej w dniu śmierci. Gdy Maria siedziała z aniołem, jej dusza opuściła ciało i udała się wprost w ramiona syna. Jezus polecił apostołom pochować ciało matki w dolinie Cedron. Trzy dni później Jezus powrócił na ziemię i zapytał apostołów, jak może uczcić Marię. Wtedy oni zaproponowali Jezusowi, aby zabrał ciało matki do nieba, aby na wieki pozostało po jego prawicy. Archanioł Michał zszedł na ziemię i złączył ciało Marii z jej duszą. Maria wyszła z grobu i natychmiast została wzięta do nieba. Szaty Marii miały zostać w grobie na pociechę wiernym. Suknia przypisywana Marii stała się w późniejszych czasach relikwią w katedrze Notre Dame w Chartres.
Dogmat o wniebowzięciu Marii został ogłoszony w 1950 przez papieża Piusa XII. Nie jest uznawany przez protestantów. Cerkiew prawosławna wierzy w zaśnięcie Maryi, lecz nie dogmatyzuje tej nauki.
qas: question: Gdzie żyła Maria po śmierci swojego syna, według złotej legendy?
answers: text: w domu w pobliżu góry Syjon
answer_end: 332
generative_answer: w domu w pobliżu góry Syjon

question: Co miał w ręce anioł, kiedy złożył wizytę Marii?
answers: text: gałązkę palmową
answer_end: 393
generative_answer: gałązkę palmową

question: Jaką informację przekazał Marii anioł?
answers: text: że za trzy dni opuści ziemskie ciało
answer_end: 480
generative_answer: że za trzy dni opuści ziemskie ciało

question: W którym roku kościół protestancki wprowadził dogmat o wniebowzięciu Marii?
plausible_answers: text: 1950
answer_end: 1269
generative_answer: 1950

question: Kto, według złotej legendy, przeprowadził fuzję ciała i duszy Marii?
answers: text: Archanioł Michał
answer_end: 947
generative_answer: Archanioł Michał