Drzewo Życia (religia)

Drzewo Życia – biblijne rajskie drzewo, którego owoce miały zapewniać nieśmiertelność. Mimo iż ozdobne drzewo jako motyw mitologiczny występowało w wierzeniach wielu ludów – w czasach prehistorycznych w Mezopotamii, a w starożytności między innymi w Egipcie, Grecji, Babilonii, Persji i Indiach – to Drzewo Życia jest symbolem odnajdywanym dopiero w świętych księgach judaizmu (hebr.: Ec ha-Chajim; jid.: Ejc Hachajim), a także chrześcijaństwa (łac.: Arbor Vitae vel Arbor Crucis i Crux Florida), które widziało w nim prefigurację ukrzyżowanego Mesjasza. Drzewo Życia postrzegane jako wzorzec kulturowy symbolizowało wieczne odradzanie się przyrody, a równocześnie przemijanie ludzkiego losu. Dla chrześcijan utożsamiane z nim drzewo krzyża jest miejscem, w którym śmierć stała się początkiem życia.

context: Drzewo Życia rosnące w środku raju pojawia się w Księdze Rodzaju trzykrotnie. Adam po zjedzeniu owoców z drzewa poznania dobra i zła został z raju wygnany, by nie zjadł również owoców z Drzewa Życia, dzięki czemu zyskałby nieśmiertelność. W Księdze Przysłów Drzewo Życia jest metaforą mądrości i sprawiedliwości, zaś w midraszach, apokryfach i pseudoepigrafach stało się motywem rozwiniętym o realnym charakterze. Poszczególni autorzy podawali różne rzekome szczegóły, ale zdarzały się także opisy alegoryczne. Drzewo Życia symbolizowało Torę jako „wieczne życie zasadzone w naszych umysłach”. To z tego powodu drzewce zwoju Tory zostały nazwane acej chajim (liczba mnoga od hebr. ec chajim = drzewo życia), zaś umieszczone na nich zdobienia symbolizujące owoce granatu: rimmonim (l.mn. hebr. = owoce granatu). W glinianych artefaktach znalezionych w pozostałościach po ołtarzu kadzielnym w Taanak koło Megiddo odkryto datowany na VIII wiek p.n.e. relief przedstawiający drzewo życia z dwoma koziorożcami. Motyw Drzewa Życia został także zidentyfikowany wśród zachowanych malowideł ściennych wokół niszy aron ha-kodesz synagogi, wzniesionej w latach 244–245, w Dura Europos na terenie obecnej zachodniej Syrii.
qas: question: Ile razy Drzewo Życia pojawia się w księgach Biblii?
plausible_answers: text: trzykrotnie
answer_end: 76
generative_answer: trzykrotnie

question: Czemu Adama przepędzono z raju?
answers: text: by nie zjadł również owoców z Drzewa Życia
answer_end: 198
generative_answer: by nie zjadł również owoców z Drzewa Życia

question: Co zapewniłoby Adamowi zjedzenie płodów Drzewa Życia?
answers: text: nieśmiertelność
answer_end: 237
generative_answer: nieśmiertelność

question: Jaka jest definicja Tory?
plausible_answers: text: „wieczne życie zasadzone w naszych umysłach”
answer_end: 592
generative_answer: „wieczne życie zasadzone w naszych umysłach”

question: Jakie określenie przyjmuje się na drzewce Tory?
answers: text: acej chajim
answer_end: 657
generative_answer: acej chajim

context: Żyjący w II wieku Ireneusz z Lyonu, ojciec Kościoła, męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego także nawiązywał do symboliki drzewa jako krzyża oraz idei drzewa kosmicznego; przedstawiał biblijne rajskie drzewo jako figurę krzyża Jezusa: „To przekroczenie, które zostało popełnione przy pomocy drzewa, zostało usunięte przez posłuszeństwo, przez które posłuszny Bogu Syn Człowieczy przybity został do drzewa odrzucając poznanie zła, a wprowadzając poznanie dobra” („Wykład nauki apostolskiej”, XXXIII-XXXIV).
qas: question: W jakim okresie żył Ireneusz?
answers: text: II wieku
answer_end: 17
generative_answer: II wieku

question: W jaki sposób prezentował rajskie drzewo z Biblii Ireneusz z Lyonu?
answers: text: jako figurę krzyża Jezusa:
answer_end: 266
generative_answer: jako figurę krzyża Jezusa:

question: Jakie nawiązania dotyczące drzewa można znaleźć w tekstach Ireneusza z Lyonu?
answers: text: symboliki drzewa jako krzyża oraz idei drzewa kosmicznego
answer_end: 201
generative_answer: symbolikę drzewa jako krzyża oraz ideę drzewa kosmicznego

question: W jaki sposób, zgodnie z tekstem Ireneusza, wymazane zostało nieposłuszeństwo dokonane za pomocą drzewa?
answers: text: przez posłuszeństwo, przez które posłuszny Bogu Syn Człowieczy przybity został do drzewa odrzucając poznanie zła, a wprowadzając poznanie dobra
answer_end: 491
generative_answer: przez posłuszeństwo, przez które posłuszny Bogu Syn Człowieczy przybity został do drzewa odrzucając poznanie zła, a wprowadzając poznanie dobra