List do Kolosan


List do Kolosan [Kol] – list apostoła Pawła, napisany do gminy chrześcijańskiej w Kolosach, stanowiący księgę Nowego Testamentu. Adresaci listu wywodzili się prawdopodobnie ze środowiska pogańskiego. List prezentuje obraz żywej, zjednoczonej i stałej w wierze, jednak nie w pełni dojrzałej duchowo wspólnoty. Został napisany w celu umocnienia wiary młodego Kościoła kolosańskiego i ostrzeżenia go przed grożącymi mu błędami. Zgodnie z listem chrześcijanie powołani są do nowego życia w Chrystusie, który jest Głową Kościoła, i nie powinni poddawać się w niewolę nauk czysto ludzkich. Jako wybrani przez Boga powinni dawać świadectwo nowego życia i w swym postępowaniu mieć wzgląd na Jezusa Chrystusa.
Różnice w języku i nauczaniu w porównaniu z innymi listami Pawłowymi skłaniają niektórych egzegetów do podważania autorstwa apostoła Pawła. List do Kolosan łączy związek z dwoma innymi listami Pawła: Listem do Efezjan i Listem do Filemona.

context: List do Efezjan z literackiego punktu widzenia jest zależny od Listu do Kolosan, ale nie wzoruje się na nim. Podejmuje wiele tematów i wyrażeń, ale tylko nieliczne zdania i sekwencje zdań. Uczeni postawili hipotezę, że List do Efezjan nie zależy wprost od Listu do Kolosan, ale od hymnów i tradycji liturgicznych i katechetycznych wykorzystywanych w obydwu listach. Autor Listu do Efezjan wyraźnie jednak posługuje się tekstem Listu do Kolosan – swobodnie streszcza albo rozbudowuje określone fragmenty tekstu, mówi wyraźnie to, co w pierwszym liście było pozostawione domysłowi, dając często dowód stylistycznego i teologicznego postępu w stosunku do Listu do Kolosan.
qas: question: Czy twórca Listu do Efezjan zna treść Listu do Kolosan?
answers: text: Autor Listu do Efezjan wyraźnie jednak posługuje się tekstem Listu do Kolosan – swobodnie streszcza albo rozbudowuje określone fragmenty tekstu
answer_end: 509
generative_answer: tak

question: Czy List do Efezjan doprecyzowuje w pewnym stopniu treść Listu do Kolosan?
answers: text: Autor Listu do Efezjan wyraźnie jednak posługuje się tekstem Listu do Kolosan – swobodnie streszcza albo rozbudowuje określone fragmenty tekstu, mówi wyraźnie to, co w pierwszym liście było pozostawione domysłowi
answer_end: 578
generative_answer: tak

question: Jak uczeni wyjaśnili fakt, że jeden tekst posiada pewien stopień zależności od drugiego?
answers: text: postawili hipotezę, że List do Efezjan nie zależy wprost od Listu do Kolosan, ale od hymnów i tradycji liturgicznych i katechetycznych wykorzystywanych w obydwu listach
answer_end: 364
generative_answer: postawili hipotezę, że List do Efezjan nie zależy wprost od Listu do Kolosan, ale od hymnów i tradycji liturgicznych i katechetycznych wykorzystywanych w obydwu listach

question: Który list powstał jako pierwszy: do Kolosan czy do Efezjan?
answers: text: Autor Listu do Efezjan wyraźnie jednak posługuje się tekstem Listu do Kolosan – swobodnie streszcza albo rozbudowuje określone fragmenty tekstu, mówi wyraźnie to, co w pierwszym liście było pozostawione domysłowi
answer_end: 578
generative_answer: do Kolosan

context: Najstarsze hipotezy nowożytne łączą błąd szerzący się wśród kolosan z gnostycyzmem. XIX-wieczna szkoła tybińska uznawała List do Kolosan za przeróbkę Listu do Efezjan, wykorzystywaną w polemikach antygnostycznych. Podstawę identyfikacji poglądów kolosan z gnostycyzmem stanowił werset 21. rozdziału 2., przestrzegający przed braniem, kosztowaniem czy dotykaniem rzeczy materialnych, który zdaniem badaczy nawiązywał do gnostyckiej odrazy do materii. Na gnostycyzm mogły też wskazywać inne pojęcia przytoczone w Liście, a występujące w gnostycyzmie: ascetyzm, pełnia Boga, mądrość, poznanie, dualizm. Obecnie odrzuca się tezę o zależności Listu do Kolosan od Listu do Efezjan. Wątpliwości budzi również istnienie gnostycyzmu we Frygii w I wieku po Chr.
qas: question: W którym wieku powstała szkoła tybińska?
answers: text: XIX
answer_end: 87
generative_answer: XIX

question: Czym spowodowany jest rozpowszechniony wśród kolosan błąd?
plausible_answers: text: gnostycyzmem
answer_end: 82
generative_answer: gnostycyzmem

question: Przeróbką jakiego Listu, według szkoły tybińskiej, był List do Kolosan?
answers: text: Listu do Efezjan
answer_end: 166
generative_answer: Listu do Efezjan

question: Do czego, według szkoły tymińskiej, wykorzystywano przeróbkę listu do Efezjan?
answers: text: polemikach antygnostycznych
answer_end: 212
generative_answer: polemik agnostycznych

question: Jakie pięć pojęć przytoczone w Liście mogą świadczyć o jego charakterze gnostycznym?
answers: text: ascetyzm, pełnia Boga, mądrość, poznanie, dualizm
answer_end: 598
generative_answer: ascetyzm, pełnia Boga, mądrość, poznanie, dualizm