Asahi (1899)

Asahi (jap. 朝日 Asahi) – okręt liniowy, przeddrednot Cesarskiej Marynarki Wojennej Wielkiej Japonii z końca XIX w. Został zaprojektowany i zbudowany w Wielkiej Brytanii, jako że japoński przemysł stoczniowy nie był ówcześnie w stanie poradzić sobie z budową tak dużej jednostki. Wkrótce po przybyciu do Japonii został okrętem flagowym głównych sił japońskich. Uczestniczył we wszystkich ważniejszych starciach morskich podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904–1905), odnosząc lekkie uszkodzenia w czasie bitew: na Morzu Żółtym i pod Cuszimą. „Asahi” nie wziął udziału w działaniach wojennych w czasie I wojny światowej, ale uczestniczył w interwencji syberyjskiej w 1918 roku.
Przeklasyfikowany na okręt obrony wybrzeża w 1921 roku, „Asahi” został dwa lata później rozbrojony, zgodnie z postanowieniami traktatu waszyngtońskiego. Służył następnie jako okręt szkolny i baza dla okrętów podwodnych. Przebudowany ponownie na jednostkę ratowniczą dla okrętów podwodnych, został przeniesiony do rezerwy w 1928 roku. Po wybuchu II wojny chińsko-japońskiej przywrócono „Asahi” do czynnej służby pod koniec 1937 roku i wykorzystywano jako transportowiec dla wojska. W następnym roku przebudowano go na jednostkę remontową. Pełnił służbę w okupowanym przez Japończyków Szanghaju, a następnie w zatoce Cam Ranh we Francuskich Indochinach, od końca 1938 do 1941 roku. Na początku 1942 roku okręt został przebazowany do zajętego przez Japonię Singapuru, by pomóc w remoncie uszkodzonego lekkiego krążownika „Naka”, a następnie, w maju, skierowany do Japonii. Podczas rejsu, 26 maja 1942, został storpedowany i zatopiony przez okręt podwodny USS „Salmon” (większość załogi się uratowała).

context: Wkrótce po wojnie „Asahi” był krótko okrętem flagowym Togo, który właśnie na tym okręcie zakończył swoją służbę na morzu, przechodząc na stanowisko Szefa Sztabu Marynarki.
W 1908 roku „Asahi” był wśród japońskich okrętów eskortujących amerykańską Wielką Białą Flotę podczas jej marszu przez wody wokół Japonii, będącego częścią wielkiego rejsu dookoła świata. W latach 1908 i 1910–1911 okręt wchodził w skład 1. Floty. W 1914 roku pełnił funkcję szkolnego okrętu artyleryjskiego, a w 1917 został przezbrojony z dział brytyjskich na japońskie, i w tym samym roku otrzymał przydział do 5. Eskadry 3. Floty. Rok później pancernik został okrętem flagowym swojej eskadry i uczestniczył w japońskiej interwencji na Syberii podczas rosyjskiej wojny domowej. Eskortował transportowce z wojskiem na rosyjski Daleki Wschód i pełnił służbę dozorową na Kamczatce od stycznia do sierpnia 1918 roku. 1 sierpnia 1921 roku „Asahi” został przeklasyfikowany na pancernik obrony wybrzeża, a rok później, zgodnie z postanowieniami traktatu waszyngtońskiego rozpoczęto w Yokosuce jego rozbrajanie. 1 kwietnia 1923 roku ponownie go przeklasyfikowano, tym razem na okręt szkolny i bazę dla okrętów podwodnych, a w lipcu dokończono rozbrajanie jednostki. Po utracie dział i pancerza wyporność zmniejszyła się do 11 625 t (11 441 długich ton), a prędkość została ograniczona do 12 węzłów.
qas: question: Na jakim statku pływał Togo zanim został Szefem Sztabu Marynarki?
answers: text: Asahi
answer_end: 24
generative_answer: Asahi

question: W którym roku Asahi eskortował Wielką Białą Flotę?
answers: text: 1908
answer_end: 178
generative_answer: 1908

question: Jaki przydział otrzymał Asahi w 1917?
answers: text: 5. Eskadry 3. Floty
answer_end: 603
generative_answer: 5. Eskadry 3. Floty

question: Z jaką minimalną prędkością mógł płynąć Asahi po rozbrojeniu?
plausible_answers: text: 12
answer_end: 1355
generative_answer: 12

question: O ile ton zmniejszyła się wyporność okrętu po rozbrojeniu?
plausible_answers: text: 11 625 t
answer_end: 1296
generative_answer: 11 625 t