H.L. Hunley

H.L. Hunley – okręt podwodny użyty przez siły Skonfederowanych Stanów Ameryki podczas wojny secesyjnej. Był pierwszym w historii okrętem podwodnym, który przeprowadził zakończoną powodzeniem akcję zatopienia okrętu przeciwnika. Wykonany ze stali i napędzany ręcznie okręt o wyporności 6,8 tony, zdolny był do prowadzenia działań bojowych w całkowitym zanurzeniu i pływania z prędkością 4 mil morskich na godzinę, zaś jego uzbrojenie stanowiła mina holowana bądź wytykowa.
Atak na uczestniczący w blokadzie morskiej Charleston parowo-żaglowy slup Unii USS „Housatonic”, został przeprowadzony podczas wojny secesyjnej 17 lutego 1864 roku przez grupę ochotników Skonfederowanych Stanów Ameryki. Zaatakowany okręt został zatopiony za pomocą miny wytykowej, jednak z niewyjaśnionych do dziś przyczyn, kilka minut później zatonął również „H.L. Hunley”.
W maju 1995 roku, wrak okrętu został odnaleziony, zaś 8 sierpnia 2000 roku został wydobyty i poddany badaniom oraz konserwacji. Przeprowadzono również uroczysty pogrzeb szczątków 8 członków załogi.

context: Okręt opuścił stocznię w Mobile wiosną 1863 roku. W czasie pierwszych prób okazało się, że konstrukcja nie należy do bezpiecznych. Bardzo często zawodził np. system umożliwiający zanurzenie. Prawdopodobnie po raz pierwszy okręt zatonął z powodu złej pogody w Zatoce Mobile w drodze po odbiór jego pierwszej załogi. Wkrótce po wybudowaniu okrętu, jego użycie zostało zaproponowane generałowi Konfederacji Pierre G.T. Beauregardowi, który nie widząc szansy wykorzystania okrętu w Mobile, rozkazał przetransportować go do Charleston. 31 lipca 1863 roku przeprowadzono ostateczne próby na rzece Mobile. Obserwowali je konstruktorzy, inwestorzy oraz dowódca konfederackiej marynarki wojennej, admirał Franklin Buchanan. Ponieważ próby okrętu pod dowództwem George’a Dixona zakończyły się pozytywnie (np. w teście wytrzymałościowym „H.L. Hunley” osiadł na dnie, załoga zaś przebywała w nim przez 2 h 35 min bez wypływania na powierzchnię dla zaczerpnięcia powietrza), zdecydowano użyć okrętu w działaniach bojowych przeciwko flocie Unii blokującej port Charleston. Możliwość skutecznego zaatakowania floty federalnej potwierdziła próba operacyjna, podczas której za pomocą holowanej miny okręt zniszczył łódź płaskodenną, toteż drogą kolejową jednostka została przetransportowana do Charleston, gdzie Hunley dotarł 15 sierpnia 1863 roku.
qas: question: Skąd Hunley wypłynął wiosną 1863 roku?
answers: text: stocznię w Mobile
answer_end: 31
generative_answer: Ze stoczni w Mobile

question: Czy wszystkie elementy konstrukcyjne Hunleya były sprawne?
answers: text: zawodził np. system umożliwiający zanurzenie
answer_end: 189
generative_answer: nie

question: Kto wydał polecenie, by okręt przypłynął do Charleston?
answers: text: Pierre G.T. Beauregardowi
answer_end: 429
generative_answer: Pierre G.T. Beauregard

question: Kim był Franklin Buchanan?
answers: text: dowódca konfederackiej marynarki wojennej, admirał
answer_end: 695
generative_answer: Dowódcą konfederackiej marynarki wojennej, admirałem

question: Jaki obiekt zniszczył Hunley w starciu przeciwko flocie Unii, która zablokowała port Charleston?
answers: text: łódź płaskodenną
answer_end: 1214
generative_answer: łódź płaskodenną

context: Okręt wydobyto, a jeden z konstruktorów okrętu – Horace L. Hunley – zażądał powierzenia mu dowództwa jednostki z prawem wyboru członków załogi spomiędzy tych, którzy budowali i testowali okręt w Mobile. Prośbie jednak odmówiono, powierzając jej dowództwo ponownie George’owi Dixonowi. Na początku października 1863 roku nowo sformowana przez Dixona załoga praktykowała zanurzenia w rzece Cooper, z użyciem otrzymanego od Konfederacji jako okręt-cel hulku CSS „Indian Chief”. 15 października, pod nieobecność Dixona, Horace L. Hunley zdecydował o samodzielnym wypłynięciu okrętem na kolejny rejs szkoleniowy połączony z pozorowanym atakiem na hulk, jednak w wyniku utraty kontroli nad okrętem jednostka zatonęła 200 stóp poniżej sterburty „Indian Chief”, grzebiąc całą załogę łącznie z jej budowniczym. Jak bowiem wiele innych okrętów podwodnych tego czasu, „H.L. Hunley” miewał kłopoty z właściwym wypoziomowaniem okrętu podczas rejsu w zanurzeniu, w związku z czym miał tendencję do zanurzania aż do osiągnięcia dna. Według innego wytłumaczenia wypadku, okręt zatonął w wyniku niedomknięcia korka przedniego zbiornika balastowego. Okręt jednak również tym razem wydobyto i z nową ochotniczą załogą, ponownie pod dowództwem George’a Dixona, przygotowano do kolejnego ataku na flotę federalną.
qas: question: Komu odmówiono przejęcia dowodzenia nad jednostką, po jej wydobyciu?
answers: text: Horace L. Hunley
answer_end: 65
generative_answer: Horacemu L. Hunley'owi

question: Jakiego prawa, poza dowództwem, domagał się Hunley?
answers: text: wyboru członków załogi
answer_end: 142
generative_answer: wyboru członków załogi

question: Gdzie miały miejsce ćwiczenia zanurzeń okrętu w 1863 roku?
answers: text: w rzece Cooper
answer_end: 394
generative_answer: w rzece Cooper

question: Jaki był cel wyjścia z portu okrętem 15 października, pod dowództwem Hunley'a?
answers: text: rejs szkoleniowy połączony z pozorowanym atakiem na hulk
answer_end: 646
generative_answer: rejs szkoleniowy połączony z pozorowanym atakiem na hulk

question: W związku z tendencją do jakiego zanurzenia okręt został zatopiony pod dowództwem Hunley'a?
plausible_answers: text: aż do osiągnięcia dna
answer_end: 1016
generative_answer: aż do osiągnięcia dna