Ustrój polityczny Polski

Ustrój polityczny Rzeczypospolitej Polskiej (Trzeciej Rzeczypospolitej) – struktura organizacyjna państwa polskiego, określona Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej uchwaloną przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku. Zgodnie z jej treścią Rzeczpospolita Polska jest republiką parlamentarną i realizuje zasady suwerenności narodu, niepodległości i suwerenności państwa, demokratycznego państwa prawnego, społeczeństwa obywatelskiego, trójpodziału władzy, pluralizmu, praworządności, społecznej gospodarki rynkowej oraz przyrodzonej godności człowieka. Rzeczpospolita określona jest także jako państwo unitarne.
Władzę, według trójpodziału na rodzaje, sprawują:

context: Członkowie Rady Ministrów ponoszą przed Sejmem odpowiedzialność polityczną solidarną oraz indywidualną. Istotnym uprawnieniem Sejmu w tym zakresie jest możliwość zastosowania procedury konstruktywnego wotum nieufności. Polega ona zgłoszeniu przez minimum 46 posłów wniosku o wotum nieufności wobec Rady Ministrów wraz z jednoczesnym imiennym wskazaniem kandydata na nowego Prezesa Rady Ministrów. Poparcie tego wniosku przez większość ustawowej liczby posłów skutkuje dymisją Rady Ministrów i powołaniem przez Prezydenta wskazanego przez Sejm nowego Prezesa Rady Ministrów. Innym ważnym uprawnieniem Sejmu w tym zakresie jest możliwość wyrażenia wotum nieufności pojedynczemu ministrowi. Wniosek taki zgłasza minimum 69 posłów, zaś jego poparcie wymaga zwykłej większości głosów i powoduje odwołanie ministra przez Prezydenta. Ponadto w każdej chwili Prezes Rady Ministrów może zwrócić się do Sejmu o udzielenie Radzie Ministrów wotum zaufania – następuje ono większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Poza tym zarówno Prezes, jak i członkowie Rady Ministrów ponoszą odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu.
qas: question: Ile posłów musi zgłosić wniosek o konstruktywne wotum nieufności wobec rządu, by był on wzięty pod uwagę?
answers: text: 46
answer_end: 257
generative_answer: 46

question: Jakie poparcie musi uzyskać wniosek o konstruktywne wotum nieufności wobec rządu, by został on rozpatrzony pozytywnie?
answers: text: większość ustawowej liczby posłów
answer_end: 458
generative_answer: większości ustawowej liczby posłów

question: Czy wniosek o wotum nieufności wobec tylko jednego z ministrów musi zostać zgłoszony przez większą liczbę posłów niż w przypadku wotum nieufności wobec całego rządu?
answers: text: Polega ona zgłoszeniu przez minimum 46 posłów wniosku o wotum nieufności wobec Rady Ministrów wraz z jednoczesnym imiennym wskazaniem kandydata na nowego Prezesa Rady Ministrów. Poparcie tego wniosku przez większość ustawowej liczby posłów skutkuje dymisją Rady Ministrów i powołaniem przez Prezydenta wskazanego przez Sejm nowego Prezesa Rady Ministrów. Innym ważnym uprawnieniem Sejmu w tym zakresie jest możliwość wyrażenia wotum nieufności pojedynczemu ministrowi. Wniosek taki zgłasza minimum 69 posłów
answer_end: 726
generative_answer: tak

question: Jak Sejm może udzielić wotum zaufania?
answers: text: większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów
answer_end: 1033
generative_answer: większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów

question: Przed jaką instytucją zostanie postawiony członek rządu, któremu udzielono wotum nieufności?
plausible_answers: text: Trybunałem Stanu
answer_end: 1153
generative_answer: Trybunałem Stanu

context: Konstytucja wyraźnie określa Sejm i Senat jako organy właściwe do sprawowania władzy ustawodawczej. Polski parlament jest zatem dwuizbowy, gdzie izbą niższą jest Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, wyższą zaś Senat Rzeczypospolitej Polskiej. Obie izby wybierane są na 4-letnią kadencję, która rozpoczyna się z dniem pierwszego posiedzenia Sejmu i trwa do dnia poprzedzającego dzień zebrania się nowego Sejmu i obradują w trybie permanentnym. Konstrukcja parlamentu nie przyjęła zasady równouprawnienia izb – silniejsza pozycja przyznana jest Sejmowi. Wspólnie obradujące izby stanowią Zgromadzenie Narodowe. Stanowiska posła i senatora są niepołączalne. Konstytucja określa posłów i senatorów jako przedstawicieli Narodu, niezwiązanych żadnymi instrukcjami. Ponadto od dnia wyborów przysługuje im immunitet oraz nietykalność osobista.
qas: question: Kto według konstytucji ma władać ustawodawczo?
answers: text: Sejm i Senat
answer_end: 41
generative_answer: Sejm i Senat

question: Na ile izb dzieli się Polski parlament?
answers: text: dwuizbowy
answer_end: 137
generative_answer: dwie

question: Co stanowi wyższą izbę polskiego parlamentu?
answers: text: Senat Rzeczypospolitej Polskiej
answer_end: 236
generative_answer: Senat Rzeczypospolitej Polskiej

question: Ile trwa kadencja sejmu polskiego?
answers: text: 4-letnią
answer_end: 272
generative_answer: 4 lata

question: Czy senatorowie mogą pracować w innych miejscach niż Senat?
plausible_answers: text: niezwiązanych żadnymi instrukcjami
answer_end: 752
generative_answer: nie