Stanisław Pyjas

Stanisław Włodzimierz Pyjas (ur. 4 sierpnia 1953 w Gilowicach, zm. 7 maja 1977 w Krakowie) – działacz opozycyjny okresu PRL, student filologii polskiej i filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego śmierć w niewyjaśnionych okolicznościach na kilka dni przed juwenaliami wstrząsnęła środowiskiem akademickim Krakowa i Polski. Śledztwo i sekcję zwłok przeprowadzono po raz pierwszy w 1977, wtedy jeden z biegłych doc. dr Kazimierz Jaegermann nie złożył podpisu pod protokołem z sekcji. Po latach dokonano także ekshumacji zwłok Pyjasa w trakcie kolejnego śledztwa IPN prowadzonego od 2008. Jest pochowany na cmentarzu w Gilowicach.

context: Śledztwo wznowione w 1991 wykazało, że Pyjas został śmiertelnie pobity. Jednak z powodu braku możliwości wykrycia sprawcy umorzono je ponownie w 1999. Po śmierci Pyjasa jego przyjaciel Bronisław Wildstein, podając się za krewnego Pyjasa obejrzał zwłoki, które według niego nosiły ślady charakterystyczne dla brutalnego pobicia. Za najbardziej prawdopodobny wątek uznano wtedy pobicie, na polecenie SB, przez byłego boksera „Wisły”, Mariana Węclewicza, który wkrótce po śmierci Pyjasa zginął w zamachu. W dokumentach śledztwa zachowała się notatka mówiąca wprost o zleceniu Marianowi Węclewiczowi przez agenta SB ps. „Janek” pobicia Pyjasa. Oficer SB, który prawdopodobnie zlecał to zadanie, zmarł na zawał serca.
qas: question: W którym roku wszczęto dochodzenie w sprawie zgonu Pyjasa?
plausible_answers: text: 1991
answer_end: 25
generative_answer: w 1991

question: Jaką przyczynę zgonu stwierdzono w wyniku dochodzenia z 1991 roku?
answers: text: pobity
answer_end: 70
generative_answer: pobicie

question: Dlaczego dochodzenie zawieszono w 1999 roku?
plausible_answers: text: z powodu braku możliwości wykrycia sprawcy
answer_end: 121
generative_answer: z powodu braku możliwości wykrycia sprawcy

question: Jak nazywał się bliski znajomy Pyjasa, który udawał, że jest spokrewniony ze zmarłym?
answers: text: Bronisław Wildstein
answer_end: 204
generative_answer: Bronisław Wildstein

question: Jakie służby najprawdopodobniej zleciły pobicie Pyjasa?
answers: text: SB
answer_end: 400
generative_answer: SB

context: 20 kwietnia 2010 dokonano ekshumacji zwłok Stanisława Pyjasa celem ponownego zbadania w krakowskim Zakładzie Medycyny Sądowej. W trakcie dochodzenia prokurator Ireneusz Kunert z krakowskiego oddziału IPN potwierdził wykrycie obrażeń, których nie opisano w raporcie z 1977 oraz 1991. Kolejnym krokiem były badania przeprowadzone przez biegłych medyków sądowych z Zakładów Medycyny Sądowej we Wrocławiu, Bydgoszczy i Gdańsku. Wyniki analizy zdają się potwierdzać wnioski śledztwa z 1977, jakoby Stanisław Pyjas zginął z powodu nieszczęśliwego wypadku. Ujawniono również, że tuż przed śmiercią był pod wpływem alkoholu, natomiast nie odnotowano śladów pobicia ani postrzelenia.
qas: question: Po co ekshumowano zwłoki Pyjasa?
answers: text: ponownego zbadania
answer_end: 85
generative_answer: ponownego zbadania

question: Który prokurator zajmował się dochodzeniem w sprawie Pyjasa?
answers: text: Ireneusz Kunert
answer_end: 175
generative_answer: Ireneusz Kunert

question: Kiedy powstały raporty, nieuwzględniające wszystkich obrażeń Pyjasa?
answers: text: 1977 oraz 1991
answer_end: 281
generative_answer: 1977 oraz 1991

question: Jaka była przyczyna śmierci Pyjasa?
plausible_answers: text: nieszczęśliwego wypadku
answer_end: 548
generative_answer: nieszczęśliwego wypadku

question: Jaką substancję wykryto w organizmie Pyjasa?
answers: text: alkoholu
answer_end: 615
generative_answer: alkohol