Mona Lisa

Mona Lisa (wł. Gioconda) – obraz olejny namalowany na topolowej desce przez Leonarda da Vinci, artystę włoskiego renesansu. Jego nazwa pochodzi od słowa mona, które w dialekcie toskańskim jest skrótem od tytułu ma donna („moja pani”) oraz imienia domniemanego tematu portretu, zaś we wł. i hiszp. znany jest jako La Gioconda, a we fr. La Joconde, od nazwy rodu kupca zamawiającego to dzieło.
Obraz powstał w latach 1503–1507; obecnie znajduje się w paryskim Luwrze, pozostając własnością rządu Francji. Dzieło trafiło na stałą ekspozycję do Luwru w 1797 roku. Jest to jeden z najsłynniejszych i najbardziej cenionych obrazów z czasów renesansu. Podczas przenosin na tymczasową wystawę w Waszyngtonie w 1962 roku obraz został ubezpieczony na kwotę 100 milionów dolarów, co świadczy o jego wysokiej wartości na rynku sztuki.

context: W 2006 roku, historyk sztuki Giuseppe Pallanti w książce Mona Lisa Revealed potwierdził tezę Vasariego, opierając się na gruntownych studiach nad źródłami, jakie stanowiły dla niego zbiory dokumentów z epoki, zachowane w Archiwum Państwowym we Florencji. Pallanti w swojej pracy zapewnia, że ma wystarczające podstawy, aby potwierdzić istnienie Lisy Gherardini oraz jej związek z obrazem. Debatę wydaje się zamykać książka wydana w 2012 roku przez muzeum Luwr pt. Leonardo Da Vinci at the Louvre, w której autorzy twierdzą, że odkryte w ciągu ostatnich lat dokumenty potwierdzają, że postać na obrazie to Lisa Gherardini. Jednym z tych dokumentów była odręczna notatka Agostina Vespuciego sporządzona na marginesie tomu Epistiutale ad familiares autorstwa Cycerona. Zapis datowany na 3 października 1503 roku informował, iż Leonardo pracuje nad portretem Lisy del Giocondo.
qas: question: Jaką książkę napisał Giuseppe Pallanti?
answers: text: Mona Lisa Revealed
answer_end: 75
generative_answer: Mona Lisa Revealed

question: Jaką tezę potwierdził Giuseppe Pallanti w swoim dziele?
answers: text: Vasariego
answer_end: 102
generative_answer: Vasariego

question: Na podstawie dokumentów z jakiego archiwum Giuseppe Pallanti napisał swoją książkę?
answers: text: Archiwum Państwowym we Florencji
answer_end: 253
generative_answer: Archiwum Państwowego we Florencji

question: Jaka kobieta, według Pallantiego, jest namalowana na obrazie "Mona Lisa"?
answers: text: Lisy Gherardini
answer_end: 360
generative_answer: Lisa Gherardini

question: Jakie muzeum wystawiało prace Pallantiego?
plausible_answers: text: Luwr
answer_end: 459
generative_answer: Luwr

context: Po śmierci mistrza w 1519 roku, na mocy pozostawionego testamentu, wszystkie pisma i obrazy dziedziczył Giovanni Francesco Caprotti, znany jako Salai, uczeń i powiernik da Vinciego. Salai zginął w 1524 roku, a portret Mona Lisy znajdował się prawdopodobnie u jego sióstr wraz z sześcioma innymi dziełami zmarłego malarza. W 1547 roku obraz powrócił do Francji, a zakupił go Franciszek I za kwotę czterech tysięcy złotych koron (około 9,7 miliona dzisiejszych dolarów). Portret zawisł w Fontainebleau, w królewskim salonie kąpielowym. Po pięćdziesięciu latach obraz został przeniesiony na wyższe piętro do Cabinet des Tableaux (późniejszy Pavillon des Peintures). W tym samym okresie portret został poddany przez ówczesnego kustosza królewskiego, holenderskiego malarza Jeana Hoeya lub jego syna Claude’a, nieudolnym próbom naprawy uszkodzeń powstałych w wyniku przebywania obrazu w salonie kąpielowym: na powierzchnię nałożono grubą warstwę lakieru, przez którą kolory na portrecie straciły swą intensywność. Z biegiem lat lakier popękał, tworząc sieć szczelin zwaną krakelurą. Za panowania Ludwika XIV, Mona Lisa została przeniesiona do Wersalu, pierwotnie do królewskiej sypialni, a po śmierci króla do mało reprezentacyjnego pomieszczenia gdzieś w pałacu. Po otwarciu Luwru, jako jedno z ostatnich dzieł zostało przeniesione z Wersalu do muzeum. Po kilku latach, Napoleon Bonaparte zabrał obraz i zawiesił go w swojej sypialni w pałacu Tuileries. W 1815 roku, po zesłaniu Napoleona na Wyspę Świętej Heleny, Mona Lisa wróciła do Luwru, gdzie znajduje się do dnia obecnego.
qas: question: Kiedy zmarł Leonadro Da Vinci?
answers: text: w 1519 roku
answer_end: 30
generative_answer: w 1519 roku

question: Kim dla Da Vinciego był Giovanni Francesco Caprotti?
answers: text: uczeń i powiernik
answer_end: 168
generative_answer: Uczniem i powiernikiem

question: Jaką cenę uzyskała Mona Lisa w 1547 roku?
answers: text: czterech tysięcy złotych koron
answer_end: 426
generative_answer: czterech tysięcy złotych koron

question: Jaki był skutek konserwacji Mona Lisy pod koniec XVI wieku?
answers: text: kolory na portrecie straciły swą intensywność
answer_end: 1007
generative_answer: kolory na portrecie straciły swą intensywność

question: W jakim pomieszczeniu została umieszczona w Wersalu Mona Lisa po śmierci Ludwika XIV?
plausible_answers: text: gdzieś
answer_end: 1248
generative_answer: gdzieś