enelpol/poquad huggingface dataset:
Charles Birch

Charles Birch, właśc. Louis Charles Birch (ur. 8 lutego 1918 w Melbourne, zm. 19 grudnia 2009 w Sydney) – australijski profesor zoologii i nauk biologicznych związany z University of Adelaide (Waite Agricultural Research Institute) i University of Sydney, członek Australian Academy of Science i American Association for the Advancement of Science, członek Klubu Rzymskiego, specjalista w dziedzinie ekologii populacyjnej, znany jako teolog – wyróżniony m.in. Nagrodą Templetona (1990) za tworzenie mostu między nauką i religią.

context: Nie zamykając się w ramach swojej wąskiej specjalności naukowej Ch. Birch m.in. organizował akcje sprzeciwu wobec wojnie w Wietnamie, przez wiele lat działał w Wayside Chapel, był jednym z głównych uczestników ruchu „Zero Population Growth”, który miał wielu zwolenników w Australii. Do Światowej Rady Kościołów (World Council of Churches) zaprosiła go Margaret Mead, jako inicjatorka utworzenia programu poświęconego nauce, technologii i przyszłości. W tym programie Birch działał przez 20 lat (przez 13 lat pełnił funkcję wicemoderatora). Uczestniczył w debatach na temat eksplozji demograficznej wraz z Paulem R. Ehrlichem (autorem książki The Population Bomb, 1968). W czasie piątego Zgromadzenia Ogólnego (Nairobi, 1975) po raz pierwszy publicznie użył określenia „ekologicznie zrównoważone społeczeństwo”, które szybko weszło do codziennego słownictwa.
qas: question: Czy Ch. Birch w wolnym czasie zajmował się wyłącznie swoją dziedziną nauki?
answers: text: Nie zamykając się w ramach swojej wąskiej specjalności naukowej Ch. Birch
answer_end: 73
generative_answer: nie

question: Na czele jakiego ruchu, szeroko popieranego na kontynencie australijskim stał Ch. Birch?
plausible_answers: text: „Zero Population Growth”
answer_end: 240
generative_answer: „Zero Population Growth”

question: Kto namówił Ch. Bircha do przynależności do Światowej Rady Kościołów?
answers: text: Margaret Mead
answer_end: 366
generative_answer: Margaret Mead

question: Jak długo Ch. Birch czynnie działał w Światowej Radzie Kościołów?
answers: text: 20 lat
answer_end: 494
generative_answer: 20 lat

question: Kto współuczestniczył z Ch. Birchem w debatach na temat eksplozji demograficznej?
answers: text: Paulem R. Ehrlichem
answer_end: 625
generative_answer: Paulem R. Ehrlichem
Rukwiel nadmorska

Rukwiel nadmorska (Cakile maritima) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Występuje na europejskich (w tym także polskich) i północnoafrykańskich wybrzeżach, przy czym rośliny z różnych obszarów różnią się do tego stopnia, że wyróżnia się w obrębie tego taksonu cztery podgatunki. Rukwiel odgrywa istotną rolę w formowaniu wydm. Regionalnie lub w okresach głodu rośliny z tego gatunku wykorzystywane były jako jadalne.

context: Rodzaj rukwiel najbliżej spokrewniony jest z rodzajem Erucaria. Zważywszy na rozmieszczenie gatunków rukwieli, rodzaj wyewoluował najprawdopodobniej już po zamknięciu Morza Tetydy w pliocenie. Rukwiel mogła należeć do jednych z pierwszych kolonizatorów brzegów morskich podczas ustępowania zlodowaceń. Analizy zmienności genetycznej świadczą o tym, że rekolonizacja brzegów europejskich po ostatnim zlodowaceniu nastąpiła z dwóch ośrodków, z których jeden dał początek współczesnym populacjom występującym w basenie Morza Śródziemnego, a drugi – tym z wybrzeży atlantyckich.
qas: question: Jaki inny rodzaj rośliny posiada najbliższy stopień pokrewieństwa z rukwielą?
answers: text: Erucaria
answer_end: 62
generative_answer: Erucaria

question: W jakiej epoce najpewniej wyewoluował ten rodzaj roślin?
answers: text: pliocenie
answer_end: 191
generative_answer: pliocenie

question: Jakie badania wskazują, że rekolonizacja europejskich brzegów morskich po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia zaszła z dwóch ośrodków?
answers: text: Analizy zmienności genetycznej
answer_end: 332
generative_answer: Analizy zmienności genetycznej

question: Jakie populacje zapoczątkowały dwa ośrodki, z których doszło do rekolonizacji?
answers: text: jeden dał początek współczesnym populacjom występującym w basenie Morza Śródziemnego, a drugi – tym z wybrzeży atlantyckich
answer_end: 573
generative_answer: jeden dał początek współczesnym populacjom występującym w basenie Morza Śródziemnego, a drugi – tym z wybrzeży atlantyckich
GAZ-12 ZIM

ZIM-12 / GAZ-12 – radziecki samochód osobowy wyższej klasy, produkowany w latach 1950-1960 przez Gorkowskie Zakłady Samochodowe (GAZ). Początkowo nazwany ZIM-12, od 1957 roku – GAZ-12; powszechnie jest znany po prostu jako „ZIM”.

context: W latach 30. zakłady GAZ otrzymały imię Wiaczesława Mołotowa, stąd wszystkie samochody osobowe nosiły oznaczenia liczbowe z literą „M”. W przypadku nowego samochodu wyższej klasy władze fabryki zdecydowały oznaczyć go nie skrótem GAZ, lecz ZIM-12 (Zawod imieni Mołotowa – Zakład imienia Mołotowa), przez analogię do luksusowych ZIS (Zawod imieni Stalina). W 1957 roku jednak, w związku z odwilżą polityczną Chruszczowa, Mołotow wraz z innymi funkcjonariuszami stalinowskimi został odsunięty od władzy i odbierano różnym zakładom jego imię. Od tego roku samochód był oznaczany jako GAZ-12, zamieniono też napisy na kierownicy, atrapie chłodnicy i kołpakach. Jednakże w odbiorze powszechnym samochód wciąż znany był po prostu jako „ZIM” (bez numeru modelu, gdyż nie było innych samochodów oznaczonych tym skrótem).
qas: question: Dlaczego w latach trzydziestych pojazdy osobowe GAZ-12 były oznaczane znakiem „M”?
answers: text: zakłady GAZ otrzymały imię Wiaczesława Mołotowa
answer_end: 60
generative_answer: zakłady GAZ otrzymały imię Wiaczesława Mołotowa

question: Jak na karierę Mołotowa wpłynęła odwilż polityczna Chruszczowa?
answers: text: wraz z innymi funkcjonariuszami stalinowskimi został odsunięty od władzy i odbierano różnym zakładom jego imię
answer_end: 538
generative_answer: wraz z innymi funkcjonariuszami stalinowskimi został odsunięty od władzy i odbierano różnym zakładom jego imię

question: Jak zaczęto oznaczać te samochody w 1952 roku?
answers: text: GAZ-12
answer_end: 587
generative_answer: GAZ-12

question: Na jakich częściach tych pojazdów w 1952 roku zostały zmienione napisy?
answers: text: kierownicy, atrapie chłodnicy i kołpakach
answer_end: 655
generative_answer: kierownicy, atrapie chłodnicy i kołpakach

question: Kiedy samochody ZIS zmieniły swoje oznaczenie na GAZ-12?
plausible_answers: text: W 1957 roku
answer_end: 367
generative_answer: W 1957 roku
Ministerstwo Zdrowia (Polska)

Ministerstwo Zdrowia, MZ – polskie ministerstwo kierowane przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Od 26 sierpnia 2020 ministrem zdrowia jest Adam Niedzielski. Siedzibą ministerstwa od 1947 jest pałac Paca w Warszawie.

context: W istniejącym już faktycznie pod względem rzeczywistym i prawnym państwie polskim, w ramach rządu Jędrzeja Moraczewskiego, będącego organizacyjną kontynuacją poprzednich prowizorycznych, nieoficjalnych rządów, 13 grudnia 1918 naczelnik państwa Józef Piłsudski mianował Witolda Chodźkę podsekretarzem stanu w Ministerstwie Zdrowia Publicznego, powierzając mu jednocześnie kierowanie tym resortem. Zmiana zakresu kompetencji Ministerstwa Ochrony Pracy oraz Ministerstwa Zdrowia Publicznego i Opieki Społecznej oraz utworzenie w ich miejsce Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej oraz Ministerstwa Zdrowia Publicznego została przeprowadzona bez stosownego uregulowania tej kwestii w obowiązującym dekrecie. Ministerstwo Zdrowia Publicznego zostało zlikwidowane 28 listopada 1923 ze względów oszczędnościowych. Jego obowiązki w ramach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przejęła Generalna Dyrekcja Służby Zdrowia, którą w 1926 przekształcono w Departament Służby Zdrowia. 1 lipca 1932, w związku z rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 21 czerwca 1932, Departament Służby Zdrowia został przeniesiony do Ministerstwa Opieki Społecznej, gdzie funkcjonował do września 1939.
qas: question: Dlaczego Ministerstwo Zdrowia Publicznego przestało istnieć?
answers: text: ze względów oszczędnościowych
answer_end: 805
generative_answer: ze względów oszczędnościowych

question: Kto był pierwszym polskim ministrem zdrowia?
plausible_answers: text: Witolda Chodźkę
answer_end: 284
generative_answer: Witold Chodźka

question: Jaka jednostka zastąpiła zlikwidowane w 1923 roku Ministerstwo Zdrowia Publicznego?
answers: text: Generalna Dyrekcja Służby Zdrowia
answer_end: 905
generative_answer: Generalna Dyrekcja Służby Zdrowia

question: W ramach jakiego ministerstwa działał Departament Służby Zdrowia od połowy 1932 roku?
answers: text: Ministerstwa Opieki Społecznej
answer_end: 1134
generative_answer: Ministerstwa Opieki Społecznej

question: Z przekształcenia jakiej jednostki powstał Departament Służby Zdrowia?
answers: text: Generalna Dyrekcja Służby Zdrowia
answer_end: 905
generative_answer: Generalnej Dyrekcji Służby Zdrowia
Piotr Żurawski

Piotr Żurawski (ur. 14 października 1985 w Bytomiu) – polski aktor teatralny, telewizyjny i filmowy. Brat aktora Michała Żurawskiego.

context: W 2006, jeszcze jako student Akademii Teatralnej, zadebiutował rolą młodego lokaja w sztuce Stanisława Ignacego Witkiewicza Nadobnisie i Koczkodany, czyli Zielona Pigułka w reż. Łukasza Kosa na scenie Teatru Powszechnego im. Zbigniewa Hübnera w Warszawie. Po dwóch latach zrezygnował ze studiów i przeniósł się do Jeleniej Góry, gdzie związał się z Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida. Po świetnie przyjętej roli Andreasa Baadera w Śmierci Człowieka-Wiewiórki (2007) Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk w reż. Natalii Korczakowskiej, zagrał parobka w Klątwie (2007) Stanisława Wyspiańskiego w reż. Łukasza Kosa, Orestesa w Elektrze (2008) Eurypidesa w reż. Natalii Korczakowskiej, Ferdynanda w Intrydze i miłości (2008) Friedricha Schillera w reż. Katarzyny Raduszyńskiej oraz wystąpił w spektaklu Gog i Magog. Kronika chasydzka (2008) Martina Bubera w reż. Michała Zadary.
qas: question: Jak nazywała się pierwsza sztuka teatralna, w której wystąpił?
answers: text: Nadobnisie i Koczkodany, czyli Zielona Pigułka
answer_end: 170
generative_answer: Nadobnisie i Koczkodany, czyli Zielona Pigułka

question: W jakiej placówce odbył się jego pierwszy występ teatralny?
answers: text: Teatru Powszechnego im. Zbigniewa Hübnera w Warszawie
answer_end: 254
generative_answer: Teatrze Powszechnym im. Zbigniewa Hübnera w Warszawie

question: W jakim mieście zamieszkał po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów?
plausible_answers: text: Jeleniej Góry
answer_end: 327
generative_answer: Jeleniej Górze

question: W jakich spektaklach wystąpił po przeprowadzce do Jeleniej Góry?
answers: text: Po świetnie przyjętej roli Andreasa Baadera w Śmierci Człowieka-Wiewiórki (2007) Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk w reż. Natalii Korczakowskiej, zagrał parobka w Klątwie (2007) Stanisława Wyspiańskiego w reż. Łukasza Kosa, Orestesa w Elektrze (2008) Eurypidesa w reż. Natalii Korczakowskiej, Ferdynanda w Intrydze i miłości (2008) Friedricha Schillera w reż. Katarzyny Raduszyńskiej oraz wystąpił w spektaklu Gog i Magog. Kronika chasydzka (2008) Martina Bubera w reż. Michała Zadary
answer_end: 867
generative_answer: Po świetnie przyjętej roli Andreasa Baadera w Śmierci Człowieka-Wiewiórki (2007) Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk w reż. Natalii Korczakowskiej, zagrał parobka w Klątwie (2007) Stanisława Wyspiańskiego w reż. Łukasza Kosa, Orestesa w Elektrze (2008) Eurypidesa w reż. Natalii Korczakowskiej, Ferdynanda w Intrydze i miłości (2008) Friedricha Schillera w reż. Katarzyny Raduszyńskiej oraz wystąpił w spektaklu Gog i Magog. Kronika chasydzka (2008) Martina Bubera w reż. Michała Zadary

question: Kto wyreżyserował sztukę, w której zagrał lokaja?
answers: text: Łukasza Kosa
answer_end: 190
generative_answer: Łukasz Kos
Harley Quinn

Harley Quinn, właśc. „Harleen Frances Quinzel” – fikcyjna postać pojawiająca się w komiksach i filmach związanych z postacią Batmana. Zazwyczaj przedstawiana jest w czerwono-czarnym stroju z wielkim młotem albo kijem bejsbolowym. Kiedyś psychiatra, później pomocnica Jokera.
Po raz pierwszy pojawiła się w serialu Batman. Nieco inaczej została przedstawiona w filmach Legion Samobójców, Ptaki Nocy i Legion samobójców: The Suicide Squad‎, gdzie zagrała ją Margot Robbie.

context: Jej imię przykuło uwagę szaleńca, gdyż kojarzyło mu się z imieniem „Arlekin”. Łatwowierność Harleen tylko ułatwiła niecne plany Jokera. Myślała, że otwiera się przed nią, ale tak naprawdę nią manipulował. Opowiadał o jego nieszczęśliwym dzieciństwie przez co z czasem Harley zaczęła postrzegać go jako ofiarę. Użył on dziewczyny, by uwolnić wielu więźniów, ale nie trwało to długo. Administrator Jeremiasz Arkham cofnął Harleen licencję lekarską, a ona sama została umieszczona w Arkham pośród szaleńców, których niegdyś leczyła.
qas: question: Z czym Jokerowi kojarzyło się imię Quinn?
answers: text: Arlekin
answer_end: 75
generative_answer: Arlekin

question: Czy Quinn manipulowała Jokerem?
answers: text: Myślała, że otwiera się przed nią, ale tak naprawdę nią manipulował
answer_end: 203
generative_answer: nie

question: Czy Joker miał nieszczęśliwe dzieciństwo?
plausible_answers: text: Opowiadał o jego nieszczęśliwym dzieciństwie
answer_end: 249
generative_answer: tak

question: Do czego Joker wykorzystywał Quinn?
answers: text: uwolnić wielu więźniów
answer_end: 355
generative_answer: uwalniania więźniów

question: Czy Quinn była chora psychicznie?
plausible_answers: text: Jeremiasz Arkham cofnął Harleen licencję lekarską, a ona sama została umieszczona w Arkham pośród szaleńców, których niegdyś leczyła
answer_end: 528
generative_answer: tak
Wanda Jakubowska

Wanda Jakubowska (ur. 10 listopada 1907 w Warszawie, zm. 25 lutego 1998 tamże) – polska reżyserka filmowa, scenarzystka, przedstawicielka socrealizmu w kinie polskim, dama Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.
W latach 30. XX wieku członkini Stowarzyszenia Miłośników Filmu Polskiego oraz Spółdzielni Autorów Filmowych. Jej debiut fabularny z tego okresu, Nad Niemnem według powieści Elizy Orzeszkowej, uchodzi za zaginiony. Po II wojnie światowej zdobyła międzynarodową sławę pionierskim filmem Ostatni etap (1947) o gehennie więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, nagrodzonym Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Mariańskich Łaźniach. Kontynuowała tematykę obozową w filmach Spotkania w mroku (1960), Koniec naszego świata (1964) oraz Zaproszenie (1985), znana jest też z propagandowej biografii Karola Świerczewskiego Żołnierz zwycięstwa (1953) oraz filmu dla dzieci Król Maciuś I (1957) na podstawie powieści Janusza Korczaka.

context: Po ewakuacji do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, a następnie wyzwoleniu 28 kwietnia 1945, Jakubowska pragnęła nakręcić film będący pochodną jej przeżyć obozowych. Od czerwca do października pisała wraz z komunistką Gerdą Schneider roboczy scenariusz pod tytułem Oświęcim. W międzyczasie Jakubowska zapisała się do Komunistycznej Partii Niemiec, dzięki czemu mogła prowadzić dokumentację zbrodni nazistowskich. Powróciwszy do Warszawy w grudniu 1945, zgłosiła się do Polskiej Partii Robotniczej ze szkicem scenariusza. Do realizacji projektu za wszelką cenę nie chciał jednak dopuścić Aleksander Ford, ówczesny dyrektor Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, co też Jakubowska kwitowała we wspomnieniach: „Po cichu mówiło się, że to jest film dla jakiegoś reżysera, a nie jakiejś tam »baby«”. Zdeterminowana Jakubowska zdołała rozpocząć prace nad filmem dopiero wtedy, gdy wysłała nowelę filmową w języku rosyjskim do Ministerstwa Kinematografii w Moskwie. Projekt miał zyskać zgodę nie tylko Andrieja Żdanowa, ale i samego Józefa Stalina.
qas: question: Jakie wydarzenia z jej życia sprawiły, że zapragnęła nakręcić film?
answers: text: ewakuacji do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, a następnie wyzwoleniu 28 kwietnia 1945
answer_end: 93
generative_answer: ewakuacja do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, a następnie wyzwolenie 28 kwietnia 1945

question: Jak nazywał się pierwotnie scenariusz, który tworzyła razem z Gerdą Schneider?
answers: text: Oświęcim
answer_end: 275
generative_answer: Oświęcim

question: Co była w stanie robić, dzięki zapisaniu się do KPN?
answers: text: prowadzić dokumentację zbrodni nazistowskich
answer_end: 413
generative_answer: prowadzić dokumentację zbrodni nazistowskich

question: Jakiej organizacji pokazała swój roboczy scenariusz pod koniec 1945 roku?
answers: text: Polskiej Partii Robotniczej
answer_end: 498
generative_answer: Polskiej Partii Robotniczej

question: Czyj opór sprawił, że jej film ostatecznie nigdy nie powstał?
plausible_answers: text: Aleksander Ford
answer_end: 604
generative_answer: Aleksadra Forda
Kirk Douglas

Kirk Douglas, właśc. Issur Danielovitch (ur. 9 grudnia 1916 w Amsterdamie w stanie Nowy Jork, zm. 5 lutego 2020 w Beverly Hills) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny. Laureat Oscara za całokształt twórczości (w 1996). Trzykrotnie nominowany do tej nagrody za role pierwszoplanowe w filmach: Champion (1949), Piękny i zły (1952) oraz Pasja życia (1956). Jeden z największych gwiazdorów „Złotej Ery Hollywood”. American Film Institute umieścił go na 17. miejscu na liście największych amerykańskich aktorów wszech czasów (The 50 Greatest American Screen Legends).

context: W 1945 powrócił do Nowego Jorku, próbując swoich sił w reklamie, radiu i w teatrze na Broadwayu w przedstawieniach: Alice in Arms (1945), The Wind Is Ninety (1945) i Kobieta gryzie psa (Woman Bites Dog, 1946). Dzięki rekomendacji jego przyjaciółki Lauren Bacall podpisał kontrakt z Wallis i zadebiutował na kinowym ekranie w dramacie noir Dziwna miłość Marthy Ivers (The Strange Love of Martha Ivers, 1946) w reżyserii Lewisa Milestone’a z Barbarą Stanwyck. Po występie w dramacie kryminalnym Jacques’a Tourneura Człowiek z przeszłością (1947) i adaptacji sztuki Eugene’a O’Neilla Żałoba przystoi Elektrze (Mourning Becomes Electra, 1947), na planie dramatu kryminalnego Samotny spacer (I Walk Alone, 1947) poznał Burta Lancastera, z którym się zaprzyjaźnił i zagrał w kolejnych pięciu filmach: Pojedynek w Corralu O.K. (1957), Uczeń diabła (1959), Siedem dni w maju (1964), Zwycięstwo nad Entebbe (1976) i Twardziele (1986).
qas: question: Gdzie udał się Kirk Douglas w 1945 roku?
answers: text: do Nowego Jorku
answer_end: 31
generative_answer: do Nowego Jorku

question: W jakich przedstawieniach zagrał Kirk Douglas na Broadwayu?
answers: text: Alice in Arms (1945), The Wind Is Ninety (1945) i Kobieta gryzie psa
answer_end: 184
generative_answer: Alice in Arms (1945), The Wind Is Ninety (1945) i Kobieta gryzie psa

question: W jakim filmie zadebiutował Kirk Douglas?
answers: text: Dziwna miłość Marthy Ivers
answer_end: 365
generative_answer: Dziwna miłość Marthy Ivers

question: Z kim reżyserował film "The Strange Love of Martha Ivers" Lewis Milestone?
plausible_answers: text: Barbarą Stanwyck
answer_end: 456
generative_answer: Barbarą Stanwyck

question: W którym roku ukazał się film "Uczeń Diabła"?
answers: text: 1959
answer_end: 846
generative_answer: 1959
Marek Piotrowski (kickbokser)

Marek Piotrowski (ur. 14 sierpnia 1964 w Dębem Wielkim) – polski kickbokser i bokser, wielokrotny zawodowy mistrz świata w kick-boxingu, posiadacz 1 Dan Karate Kyokushin.

context: Do 1991 r. stoczył sześć pojedynków, pokonując między innymi Boba „The Thunder” Thurmana oraz renomowanego Marka Longo. Był do tego momentu niepokonanym zawodnikiem na zawodowym ringu, legitymującym się bilansem 29-0-0 (19 KO).
22 czerwca 1991 r., pomimo problemów osobistych, stoczył rewanżowy pojedynek z Rickiem Roufusem, który przegrał w drugiej rundzie przez nokaut. Po tej porażce rozpoczął w lutym karierę w boksie zawodowym, wygrywając pierwszą walkę przed czasem w 4. rundzie. Następnie do 1992 r., chcąc odzyskać utracony tytuł MŚ, stoczył kilka walk w kickboxingu, wszystkie wygrywając.
qas: question: Czy do 1991 roku Markowi Longo udało się wygrać wszystkie jego walki?
plausible_answers: text: Był do tego momentu niepokonanym zawodnikiem na zawodowym ringu
answer_end: 183
generative_answer: tak

question: Jakim bilansem walk mógł się pochwalić Piotrowski przed czerwcem 1991 roku?
answers: text: 29-0-0 (19 KO)
answer_end: 226
generative_answer: 29-0-0 (19 KO)

question: W jaki sposób Roufus pokonał Piotrowskiego?
answers: text: przez nokaut
answer_end: 370
generative_answer: przez nokaut

question: Z jakim zawodnikiem odbył w czerwcu 1991 roku walkę, która zakończyła się porażką?
answers: text: Rickiem Roufusem
answer_end: 323
generative_answer: Rickiem Roufusem

question: Czy w czerwcu 1991 roku walczył z Rickiem Roufusem po raz pierwszy w swojej karierze?
answers: text: 22 czerwca 1991 r., pomimo problemów osobistych, stoczył rewanżowy pojedynek z Rickiem Roufusem
answer_end: 323
generative_answer: nie
Urocjon wyspowy

Urocjon wyspowy, lis wyspowy (Urocyon littoralis) – niewielki gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych, żyjący na sześciu z ośmiu wysp archipelagu Channel Islands, leżącego u wybrzeży Kalifornii. Najmniejszy z gatunków lisów żyjących w USA. Istnieje sześć podgatunków tego zwierzęcia, każdy zamieszkuje jedną wyspę.
Lis wyspowy należy wraz z urocjonem wirginijskim (Urocyon cinereoargenteus), jego bezpośrednim przodkiem, do rodzaju Urocyon. Jego małe rozmiary są typowym wynikiem zamieszkiwania na wyspach, rodzajem specjacji allopatrycznej. Ponieważ lis wyspowy jest odizolowany barierą geograficzną, nie jest uodporniony na pasożyty i choroby przynoszone ze stałego lądu, zwłaszcza na te, których nosicielami są domowe psy. Na dodatek polowania orła przedniego i ludzka działalność znacznie zmniejszyły liczebność lisa wyspowego na niektórych wyspach w latach 90. XX wieku. Cztery podgatunki zostały zakwalifikowane w 2004 jako zagrożone i są teraz prawnie chronione, podjęto także środki mające na celu odbudowanie populacji lisa i odnowienie środowiska naturalnego na wyspach.

context: W oparciu o ograniczoną liczbę skamieniałości oraz dystans genetyczny od swoich przodków – lisów wirginijskich – przypuszcza się, że lisy z północnej wyspy są prawdopodobnie najstarszym podgatunkiem, podczas gdy lisy z San Clemente Island żyją na wyspie od około 3400 – 4300 lat, a lisy z San Nicolas Island stały się niezależnym podgatunkiem ok. 2200 lat temu. Potencjalnie najmłodszy ewolucyjnie podgatunek zamieszkuje Santa Catalina Island – od 800 – 3800 lat. Lisy nie występują na Anacapa Island, ponieważ jest tam za mało źródeł słodkiej wody, a także na Santa Barbara Island, która jest za mała, aby zapewnić lisom bazę pożywienia.
qas: question: W oparciu o jakie kryteria uznano, że lis wyspowy jest najstarszym przedstawicielem swojego gatunku?
answers: text: W oparciu o ograniczoną liczbę skamieniałości oraz dystans genetyczny od swoich przodków
answer_end: 88
generative_answer: W oparciu o ograniczoną liczbę skamieniałości oraz dystans genetyczny od swoich przodków

question: Kto jest przodkiem lisów wyspowych?
answers: text: lisów wirginijskich
answer_end: 110
generative_answer: Lisy wirginijskie

question: Kiedy lisy trafiły na wyspę San Nicolas?
plausible_answers: text: ok. 2200 lat temu
answer_end: 360
generative_answer: ok. 2200 lat temu

question: Dlaczego lisy nie są obecne na Anacapa Island?
answers: text: ponieważ jest tam za mało źródeł słodkiej wody
answer_end: 548
generative_answer: ponieważ jest tam za mało źródeł słodkiej wody

question: Czy na Santa Barbara Island jest wystarczająco dużo żywności dla lisów?
answers: text: która jest za mała, aby zapewnić lisom bazę pożywienia
answer_end: 637
generative_answer: nie