Apokalipsa św. Jana


Apokalipsa Świętego Jana [Ap], Księga Objawienia, Objawienie Jana [Obj] (gr. Ἀποκάλυψις Ιωάννου, „Objawienie Jana”) – jedyna prorocza księga Nowego Testamentu, opisująca wizje dotyczące końca istnienia obecnego świata, dzieje wierzących w Jezusa Chrystusa i całej ludzkości oraz Sąd Ostateczny. Apokalipsa zawiera bardzo liczne odwołania do Starego Testamentu.
Tradycyjnie za autora jest uważany Jan Ewangelista (nie jest to całkowicie pewne, eschatologia księgi pod pewnymi względami różni się od eschatologii Ewangelii Jana). Powstanie datuje się na ostatnie lata I wieku lub okres prześladowań chrześcijan w Azji Mniejszej (po roku 68). Część biblistów uważa, że powstawała w dwóch etapach.
Jest to jedna z najtrudniejszych do zrozumienia i bardzo różnie interpretowanych ksiąg biblijnych. Niektórzy ojcowie Kościoła (m.in. Jan Chryzostom) sprzeciwiali się włączaniu tej księgi do kanonu ze względu na jej wieloznaczność i nadużywanie przez heretyków.
W wielu tłumaczeniach Biblii (m.in. katolickiej Biblii Jakuba Wujka oraz w przekładach protestanckich – np. Biblii warszawskiej) tytuł księgi przetłumaczono na Objawienie św. Jana, jako że greckie słowo apokalypsis w języku polskim oznacza dosłownie objawienie, odsłonięcie.
Zwykle umieszczana jest na końcu Nowego Testamentu, ale niektóre rękopisy umieszczają ją wcześniej. Minuskuły 325 i 336 umieszczają ją pomiędzy Listami powszechnymi a Listami Pawła. Minuskuł 69 umieszcza Apokalipsę przed Ewangeliami.
Samo słowo apokalipsa (gr. Ἀποκάλυψις) oznaczało pierwotnie objawienie. W czasach nowożytnych zaczęto nim również określać opisany w Apokalipsie św. Jana koniec czasów. Na XIX w. datowane są pochodne przymiotniki, np. (ang.) apocalypst (1829), apocalypt (1834), czy apocalyptist (1835). W późniejszym okresie apokalipsa stała się również nazwą pospolitą odnoszoną do wszelkich katastroficznych wizji czy wydarzeń.

context: W wieku XIX pojawiły się rozbieżne stanowiska odnośnie do autorstwa Apokalipsy. Szkoła tybingeńska przyznawała autorstwo Apokalipsy apostołowi, odmawiając mu jednocześnie autorstwa Ewangelii i listów. Inni – odwrotnie – przyznawali apostołowi autorstwo Ewangelii i Listów, a odmawiano Apokalipsy. Na początku XX wieku zaproponowano jako autora Jana prezbitera, innego od Jana apostoła. Zwolennikami tego poglądu byli: W. Bousset, H. v. Soden, Joachim Weiss i Ernst Lohmeyer. Inni opowiadali się za bliżej nieznanym azjatyckim Janem (A. Jülicher, A. Loisy, R.H. Charles).
qas: question: Zgodnie z jaką szkołą, święty Jan napisał Apokalipsę?
answers: text: tybingeńska
answer_end: 98
generative_answer: tybingeńską

question: Czego nie napisał święty Jan, według osób wyznających szkołę tybingeńską?
answers: text: Ewangelii i listów
answer_end: 199
generative_answer: Ewangelii i listów

question: Kto miał być autorem Apokalipsy, według idei, która pojawiła się w dyskursie na początku dwudziestego wieku?
answers: text: Jana prezbitera
answer_end: 359
generative_answer: Jan prezbiter

question: Jakie osoby uważały, że Apokalipsę napisał Jan prezbiter?
answers: text: W. Bousset, H. v. Soden, Joachim Weiss i Ernst Lohmeyer
answer_end: 473
generative_answer: W. Bousset, H. v. Soden, Joachim Weiss i Ernst Lohmeyer

question: Kiedy rozpowszechniono ideę, jakoby autorem Apokalipsy miał być pewien mało znany azjatycki Jan?
plausible_answers: text: Na początku XX wieku
answer_end: 317
generative_answer: Na początku XX wieku