Piotr Fronczewski

Piotr Fronczewski (ur. 8 czerwca 1946 w Łodzi) – polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, piosenkarz, satyryk, reżyser teatralny oraz pedagog.
Ma w swoim dorobku artystycznym blisko 120 ról filmowych w serialach telewizyjnych i filmach fabularnych. Grał rozmaite role filmowe, poczynając od roli ojca (Rodzina zastępcza), Fryderyka (Miłość ci wszystko wybaczy i Lata dwudzieste... lata trzydzieste... ) czarodzieja (Akademia pana Kleksa, Podróże Pana Kleksa, Pan Kleks w kosmosie i Tryumf pana Kleksa), lekarza (Cesarskie cięcie i Dzień świra), a kończąc na rolach gangsterskich (Zabij mnie glino i Ostatnia misja). Obdarzony charakterystycznym głosem występował w słuchowiskach radiowych (np. W Jezioranach, Rodzina Poszepszyńskich). Użyczał głosu bohaterom gier komputerowych (m.in. Wrota Baldura) oraz filmów animowanych (m.in. Diego z Epoki lodowcowej). Ma także na swoim koncie dużo ról pierwszo i drugoplanowych w filmach Piotruś Pan, Lemony Snicket: Seria niefortunnych zdarzeń, Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków, Opowieść wigilijna, Gnomeo i Julia, Auta 2 i Księga dżungli.
Absolwent, reżyser i profesor nauk teatralnych PWST w Warszawie. Uznawany za jednego z najwybitniejszych i najwszechstronniejszych aktorów w historii polskiej kinematografii. Przez Gustawa Holoubka, Tadeusza Łomnickiego i Zbigniewa Zapasiewicza został w 1990 uznany za jednego z trzech największych polskich aktorów dramatycznych po 1965 (obok Wojciecha Pszoniaka i Andrzeja Seweryna). Laureat ponad 20 nagród filmowych. W rankingu czytelników tygodnika „Polityka” zajął 15. miejsce na liście najwybitniejszych polskich aktorów.

context: W latach 70. wraz z Janem Pietrzakiem i Krystyną Jandą był inwigilowany przez SB w ramach akcji wymierzonej przeciwko twórcom Kabaretu Pod Egidą – oferowano wyjazdy zagraniczne w zamian za podpisanie tzw. lojalki, której jednak nigdy nie podpisał. Powodem zainteresowania służb specjalnych był również fakt, że Piotr Fronczewski w 1977 podpisał apel Komitetu Obrony Robotników w obronie robotników Radomia i Ursusa uczestniczących w protestach czerwcowych. 26 stycznia 1977 Służba Bezpieczeństwa rozpoczęła rozpracowanie Fronczewskiego w ramach Sprawy Operacyjnego Rozpracowania o kryptonimie "As". Do jego inwigilacji wykorzystano licznych tajnych współpracowników, podsłuch telefoniczny i kontrolę korespondencji. Po wprowadzeniu stanu wojennego wraz z innymi artystami przyłącza się do bojkotu państwowych mediów, co też odnotowano w zebranej dokumentacji. SB próbowała pozyskać go do współpracy w charakterze tajnego współpracownika stosując wobec szantaż wykorzystując fakt prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu. Piotr Fronczewski nie zgodził się na współpracę, ponadto treść prowadzonych z nim rozmów ujawnił znajomym. Służba Bezpieczeństwa podjęła bezskuteczne próby skompromitowania aktora w środowisku artystycznym, ostatecznie zakończyła prowadzenie sprawy 26 listopada 1986 i zebrane materiały zostały złożone do archiwum MSW. Obecnie znajdują się w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej pod sygnaturą AIPN 01322/775.
qas: question: Dlaczego Fronczewski był obserwowany w latach 70.?
answers: text: w ramach akcji wymierzonej przeciwko twórcom Kabaretu Pod Egidą
answer_end: 144
generative_answer: w ramach akcji wymierzonej przeciwko twórcom Kabaretu Pod Egidą

question: Co proponowano Fronczewskiemu za poświadczenie lojalki?
answers: text: wyjazdy zagraniczne
answer_end: 176
generative_answer: wyjazdy zagraniczne

question: W jaki sposób monitorowano Fronczewskiego podczas akcji "As"?
answers: text: wykorzystano licznych tajnych współpracowników, podsłuch telefoniczny i kontrolę korespondencji
answer_end: 714
generative_answer: wykorzystano licznych tajnych współpracowników, podsłuch telefoniczny i kontrolę korespondencji

question: Co do szantażu Fronczewskiego chciały wykorzystać służby?
answers: text: fakt prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu
answer_end: 1021
generative_answer: fakt prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu

question: Kiedy sprawa dotycząca Fronczewskiego została zamknięta?
answers: text: 26 listopada 1986
answer_end: 1289
generative_answer: 26 listopada 1986

context: Po ukończeniu studiów z wyróżnieniem w 1968 zaczął grać w warszawskim Teatrze Narodowym, z którego po roku odszedł, by rozpocząć pracę w Teatrze Współczesnym. W 1973 przeszedł do kierowanego przez Gustawa Holoubka Teatru Dramatycznego, w którym występował przez kolejne dziesięć lat – grał m.in. Henryka w Ślubie, księcia Filipa w Iwonie, księżniczce Burgundy, hrabiego Szarmę w Operetce, Błazna w Król Lear czy tytułowych bohaterów w Bartleby, Hamlecie i Kaliguli. W tym czasie występował również w kabaretach, m.in. w Kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka i Kabarecie Olgi Lipińskiej.
qas: question: Na deskach jakiego teatru debiutował Fronczewski?
answers: text: Teatrze Narodowym
answer_end: 87
generative_answer: Teatru Narodowego

question: Jak długo Fronczewski grał w Teatrze Narodowym?
answers: text: roku
answer_end: 106
generative_answer: rok

question: W jakich wyłącznie dwóch kabaretach występował w całej swojej karierze Fronczewski?
plausible_answers: text: Kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka i Kabarecie Olgi Lipińskiej
answer_end: 582
generative_answer: Kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka i Kabarecie Olgi Lipińskiej

question: Czy w Teatrze Dramatycznym Holoubka Fronczewski grał dłużej niż 10 lat?
answers: text: W 1973 przeszedł do kierowanego przez Gustawa Holoubka Teatru Dramatycznego, w którym występował przez kolejne dziesięć lat
answer_end: 282
generative_answer: nie

question: Na rzecz jakiego teatru Fronczewski porzucił Teatr Narodowy?
answers: text: Teatrze Współczesnym
answer_end: 157
generative_answer: Teatru Współczesnego