Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej w Boćkach

Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej – prawosławna cerkiew parafialna w Boćkach. Należy do dekanatu Bielsk Podlaski diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Mieści się w centrum wsi, przy Placu Armii Krajowej.
Prawosławna parafia w Boćkach istniała od początku XVI w., po podpisaniu aktu unii brzeskiej przyjęła jej postanowienia. Początkowo unicka świątynia we wsi była budowlą drewnianą. Murowaną cerkiew tego obrządku wzniesiono (według różnych źródeł) w XVIII w., w latach 1819–1824 lub w 1820. W 1839, na mocy postanowień synodu połockiego, miejscowa parafia została włączona do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Po powstaniu styczniowym z inicjatywy naczelnika powiatu bialskiego Ignacego Borejszy budynek został przebudowany w ten sposób, by uległa zatarciu jego pierwotna architektura, a obiekt upodobnił się do cerkwi prawosławnych na ziemiach rdzennie rosyjskich.
Budowla została uszkodzona podczas I wojny światowej. W niepodległej Polsce funkcjonowała początkowo jako filia parafii św. Michała Archanioła w Bielsku Podlaskim, a od 1929 – ponownie jako cerkiew parafialna. Poważne straty poniosła w czasie II wojny światowej, gdy na skutek niemieckiego ostrzału zawaliły się obie wieże i dach. W 1943 została prowizorycznie zrekonstruowana. Pierwotny wygląd obiektu przywrócono w czasie gruntownej renowacji w latach 1999–2002. Jest to jedyna na terenie Podlasia prawosławna murowana cerkiew dwuwieżowa.

context: W protokole wizytacji kanonicznej przeprowadzonej w 1727 w unickiej parafii w Boćkach zapisano, że drewniany obiekt sakralny istniał w Boćkach od dawna. Placówka duszpasterska nadal dysponowała wówczas licznymi dobrami ziemskimi; zostały one zmniejszone w tym samym stuleciu, kiedy Boćki stały się własnością Branickich herbu Gryf. W 1760 Krystyna Sapieha z d. Branicka ponownie nadała parafii grunta i wyznaczyła nowe granice jej majątku. Do 1797 parafia w Boćkach pozostawała w strukturach unickiej diecezji włodzimiersko-brzeskiej. W wymienionym roku parafia unicka w Boćkach weszła w skład dekanatu drohiczyńskiego diecezji supraskiej i pozostawała w niej do likwidacji administratury w 1807. Następnie znalazła się w unickiej metropolitalnej diecezji wileńskiej.
qas: question: W którym roku odbyła się wizytacja kanoniczna w Boćkach?
answers: text: 1727
answer_end: 56
generative_answer: w 1727

question: Z jakiego surowca zbudowana została świątynia w Boćkach?
answers: text: drewniany
answer_end: 108
generative_answer: z drewna

question: Czy majątek ziemski parafii jest dziś taki sam, jak w 1727 roku?
answers: text: Placówka duszpasterska nadal dysponowała wówczas licznymi dobrami ziemskimi; zostały one zmniejszone w tym samym stuleciu
answer_end: 274
generative_answer: nie

question: Jaki herb przypisywany jest Branickim?
answers: text: Gryf
answer_end: 330
generative_answer: Gryf

question: Do jakiej jednostki przyłączona została parafia w 1797 roku?
answers: text: dekanatu drohiczyńskiego diecezji supraskiej
answer_end: 638
generative_answer: dekanatu drohiczyńskiego diecezji supraskiej

context: W 1835 do obiektu wstawiono prawosławny ołtarz główny (cs. prestoł) oraz stół ofiarny (cs. żertwiennik), jak również konstrukcję ikonostasu. Organy usunięto z obiektu przed czerwcem 1837. Wcześniej, do 1836, cerkiew w Boćkach otrzymała komplet prawosławnych naczyń liturgicznych. W tym samym roku na potrzeby parafii przekazano także księgi liturgiczne drukowane w Petersburgu, dostosowane do rytu synodalnego. W cerkwi w Boćkach pozostawiono natomiast pounicką ambonę, gdyż konsystorz uznał, że w obszernej świątyni jej obecność nie stanowi problemu.
qas: question: Jakie przedmioty dodano do wyposażenia tej cerkwi w 1835 roku?
answers: text: prawosławny ołtarz główny (cs. prestoł) oraz stół ofiarny (cs. żertwiennik), jak również konstrukcję ikonostasu
answer_end: 139
generative_answer: prawosławny ołtarz główny (cs. prestoł) oraz stół ofiarny (cs. żertwiennik), jak również konstrukcję ikonostasu

question: Z jakiego miasta pochodziły księgi liturgiczne ofiarowane parafii w 1836 roku?
answers: text: Petersburgu
answer_end: 376
generative_answer: Petersburga

question: Do jakiego obrządku dostosowane były księgi wydrukowane w Boćkach w 1836 roku?
plausible_answers: text: rytu synodalnego
answer_end: 409
generative_answer: rytu synodalnego

question: Dlaczego z budynku tego nie usunięto pounickiej ambony?
answers: text: gdyż konsystorz uznał, że w obszernej świątyni jej obecność nie stanowi problemu
answer_end: 550
generative_answer: gdyż konsystorz uznał, że w obszernej świątyni jej obecność nie stanowi problemu

question: Jaki przedmiot został zabrany z cerkwi w Boćkach przed czerwcem 1837 roku?
answers: text: Organy
answer_end: 147
generative_answer: Organy