Henryk VIII Tudor

Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii (od 21 kwietnia 1509 do końca życia), lord Irlandii (1494–1542), król Irlandii (1542–1547), drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Doprowadził, w latach 20. i 30. XVI wieku, do rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz ustanowienia Kościoła anglikańskiego, niezależnego od papieża, ale podporządkowanego królowi Anglii; za jego panowania dokonano kasaty klasztorów. Znany jest także z faktu, iż sześciokrotnie zawierał związek małżeński, oraz z tego, że doprowadził do skazania na śmierć i egzekucji poprzez ścięcie dwóch swoich małżonek.
Znaczące akty prawne uchwalone za jego panowania:
Henryk znany był jako nałogowy karciarz i gracz w kości. W młodości celował w sporcie, zwłaszcza w tenisie, i lubił polowania. Był także utalentowanym muzykiem, kompozytorem i poetą; legenda przypisuje mu autorstwo popularnej piosenki „Greensleeves”. Za napisanie popularnego (około 20 wydań w Anglii i Europie) traktatu poddającego krytyce nauki Marcina Lutra (Assertio Septem Sacramentorum) w 1521 r. otrzymał od papieża tytuł „obrońcy wiary” (Fidei defensor).
Za jego panowania wybudowano i uświetniono kilka budowli, takich jak kaplica King’s College, kościół Christ Church, Oxford, Pałac Hampton Court, Pałac Nonsuch oraz Opactwo westminsterskie. Inwestował we flotę, zwiększył liczbę okrętów z 5 do 53 (w tym „Mary Rose”, której pozostałości znajdują się w Muzeum Morskim w Portsmouth).
W pierwszych miesiącach panowania Henryka VIII, z uwagi na niepełnoletniość monarchy, regencję sprawowała jego babka Małgorzata, hrabina Richmond i Derby. Od czerwca do października 1513 regentką, w imieniu przebywającego we Francji króla, była jego pierwsza żona Katarzyna Aragońska. Od maja do lipca 1520 obowiązki regenta pełnił Thomas Howard, książę Norfolk. Od lipca do września 1544 przebywającego we Francji monarchę zastępowała jego ostatnia żona Katarzyna Parr.

context: Objęcie tronu przez Henryka VIII było pierwszym od wielu lat pokojowym przejęciem władzy w Anglii; jednak prawa dynastii Tudorów do tronu wciąż mogły być kwestionowane. Anglicy nie żywili zaufania do rządzących kobiet, a ponadto korona w rękach kobiety niosła ze sobą ryzyko przejęcia kraju przez obce siły (poprzez małżeństwo), więc Henryk sądził, że jedynie męski potomek będzie mógł utrzymać tron. Mimo że królowa Katarzyna była w ciąży co najmniej 6 razy (ostatni w 1518), to tylko jedno dziecko, księżniczka Maria, przeżyło dzieciństwo. Henryk już wcześniej miał kochanki, w tym Marię Boleyn i Elżbietę Blount, z którą miał nieślubnego syna, Henryka FitzRoya. W 1526, kiedy jasne było, że królowa Katarzyna nie będzie mogła mieć więcej dzieci, Henryk związał się z siostrą Marii Boleyn, Anną. Tak więc pragnienie posiadania męskiego potomka, a nie Anna sama w sobie, było prawdopodobnie podstawowym powodem starań w kierunku pozbycia się królowej Katarzyny.
qas: question: W jaki sposób Henryk VII objął tron w Anglii?
answers: text: pokojowym
answer_end: 70
generative_answer: pokojowo

question: Czy Anglicy byli zadowoleni z objęcia władzy przez kobietę?
plausible_answers: text: Anglicy nie żywili zaufania do rządzących kobiet
answer_end: 217
generative_answer: nie

question: Ile razy żona Henryka była w ciąży?
answers: text: 6
answer_end: 453
generative_answer: 6

question: Jak nazywały się kochanki króla Anglii?
answers: text: Marię Boleyn i Elżbietę Blount
answer_end: 614
generative_answer: Maria Boleyn i Elżbieta Blount

question: Jak nazywał się syn króla Anglii?
answers: text: Henryka FitzRoya
answer_end: 663
generative_answer: Henryk FitzRoy

context: Henryk VII wciąż pragnął podtrzymać związek matrymonialny między Anglią a Hiszpanią poprzez małżeństwo swego syna z Katarzyną. Jednak aby poślubić wdowę po bracie, książę Walii musiał najpierw otrzymać dyspensę od papieża. Katarzyna utrzymywała, że jej pierwsze małżeństwo nie zostało skonsumowane; gdyby mówiła prawdę, nie byłaby wymagana dyspensa. Mimo to zarówno strona angielska, jak i hiszpańska uznały konieczność jej uzyskania, aby oddalić wszelkie wątpliwości co do ważności małżeństwa. Ze względu na niecierpliwość królowej Izabeli, matki Katarzyny, papież pośpiesznie wydał bullę, w której udzielał dyspensy. I tak oto, 14 miesięcy po śmierci męża, Katarzyna zaręczyła się z księciem Walii. W 1505 roku Henryk VII stracił jednak zainteresowanie sojuszem z Hiszpanią i młody książę Walii został zmuszony do oświadczenia, że zaręczyny zorganizowano bez jego zgody.
qas: question: W przypadku potwierdzenia jakiej informacji dyspensa od papieża na zawarcie małżeństwa przez Katarzynę i księcia Walii nie byłaby potrzebna?
answers: text: że jej pierwsze małżeństwo nie zostało skonsumowane
answer_end: 297
generative_answer: że jej pierwsze małżeństwo nie zostało skonsumowane

question: Na czym zależało królowi Henrykowi VII, gdy planował małżeństwo księcia Walii z Katarzyną?
answers: text: pragnął podtrzymać związek matrymonialny między Anglią a Hiszpanią
answer_end: 83
generative_answer: pragnął podtrzymać związek matrymonialny między Anglią a Hiszpanią

question: Czy papież długo zwlekał z udzieleniem dyspensy na zawarcie małżeństwa przez księcia Walii i Katarzynę?
answers: text: papież pośpiesznie wydał bullę, w której udzielał dyspensy
answer_end: 617
generative_answer: nie

question: Dzięki czemu dyspensa na zawarcie małżeństwa przez księcia Walii i Katarzynę udzielona została wyjątkowo szybko?
answers: text: niecierpliwość królowej Izabeli
answer_end: 540
generative_answer: niecierpliwości królowej Izabelii

question: Dlaczego Henryk VII zmienił zdanie, co do małżeństwa jego syna z Katarzyną?
answers: text: stracił jednak zainteresowanie sojuszem z Hiszpanią
answer_end: 775
generative_answer: stracił zainteresowanie sojuszem z Hiszpanią