Operacja Tofet

Operacja Tofet (hebr. ‏מִבְצָע תופת‎, Miwca Tofet) znana też jako bitwa pod Al-Karamą (hebr. ‏קרב כַרָאמַה‎, kraw Karama, arab. ‏معركة الكرامة‎) – starcie Sił Obronnych Izraela z armią Jordanii, Al-Fatahem, Ludowym Frontem Wyzwolenia Palestyny (LFWP) i Armią Wyzwolenia Palestyny (AWP), które miało miejsce 21 marca 1968 roku w trakcie wojny na wyczerpanie, pod Al-Karamą, na terytorium Jordanii. Izraelski atak był odwetem za wysadzenie szkolnego autobusu na północ od Ejlatu, koło Be’er Ory. Celem operacji miała być likwidacja baz Fatahu i AWP, które według izraelskiego wywiadu, miały znajdować się w mieście Karama i w jego okolicach.
W dniu ataku izraelskie siły uderzeniowe zaczęły nacierać w kierunku Al-Karamy w dwóch kolumnach. Podmokłe pola i obszary zalewowe spowolniły tempo natarcia izraelskich jednostek pancernych i zmechanizowanych. Przez cały dzień pomiędzy siłami pancernymi dochodziło do starć wokół miasta. Około godziny 07.00 do miasta wkroczyli spadochroniarze, żeby w ciągu godziny zająć je. Jednak palestyńscy bojownicy stawiali opór siłom desantowym, co zmusiło Izraelczyków do opuszczenia Al-Karamy. Po 15 godzinach walk Cahal wycofał się z terytorium Jordanii. Obie strony poniosły ciężkie straty.
Równolegle do operacji Tofet przeprowadzono operację Asuta (hebr. ‏מִבְצָע אסותא‎, Miwca Asuta), która również wymierzona była przeciwko bazom Fatahu, tyle że zlokalizowanym na południe od Morza Martwego w okolicach Gawr as-Safi. Operacja ta przebiegła sprawniej niż atak na Al-Karamę, a siły uderzeniowe wykonały założone cele bez strat.
Obie strony ogłosiły realizację celów. Strona arabska uznała bitwę za zwycięstwo nad izraelską agresywną polityką, a dla Palestyńczyków było to zwycięstwo sił nieregularnych nad regularną armią. Izraelczycy również uznali obie operacje za sukces, jednak zwrócono uwagę na błędy w planowaniu i przeprowadzeniu ataku. Izraelscy wojskowi uznali, że wartość osiągniętych celów jest niewspółmierna do poniesionych strat.
Operacja Tofet została potępiona przez społeczność międzynarodową. 24 marca 1968 roku Rada Bezpieczeństwa ONZ wydała Rezolucję nr 248, w której potępiła Izrael za przeprowadzenie ataku i złamanie poprzednich rezolucji związanych z nakazem zawieszenia ognia w regionie.

context: Po 18 marca Sztab Generalny Sił Obronnych Izraela rozpoczął prace nad planem dwóch równoległych ataków odwetowych w rejonach Al-Karamy i Gawr as-Safi. Za pierwszy miało odpowiadać Dowództwo Centralne, a za drugi Dowództwo Południowe. W założeniu miały być to dwie największe operacje Cahalu od czasów wojny sześciodniowej. Według współczesnych doniesień atak na bazy Fatahu był planowany już wcześniej, dopiero wysadzenie autobusu sprawiło, że przyspieszono prace nad wdrożeniem planu. Potwierdzeniem tego może być spotkanie przedstawicieli wywiadu jordańskiego z Jasirem Arafatem i Salahem Chalafem zorganizowane już 10 marca. Jordańczycy mieli poinformować przywódców palestyńskich o tym, iż CIA przekazała Jordanii informacje o planowanym izraelskim ataku na siły Fatahu. 18 marca doszło do kolejnego spotkania przedstawicieli palestyńskich z dowództwem jordańskim. Poinformowali oni wojskowych, że nie zamierzają się wycofać z Al-Karamy. Dowódcy armii jordańskiej nie przyjęli tej decyzji z zadowoleniem, ale postanowili przesunąć jednostki wojskowe na wyższe pozycje. Źródła jordańskie również podają, iż wcześniej wiedziały o izraelskich manewrach na Zachodnim Brzegu, które były przygotowaniem do ataku na Jordanię, zajęcia wzgórz w mufahazie Balka i ruszenia w stronę Ammanu, aby zmusić Jordanię do podpisania traktatu pokojowego na izraelskich warunkach. Informacje te miały dotrzeć do sztabu armii 14 marca. Co więcej, Izraelczycy wg źródeł jordańskich mieli dążyć do zajęcia części terytorium Jordanii. Celem ataku miało być ponadto porwanie lub zabicie Arafata.
qas: question: Gdzie miały zostać przeprowadzone kontrataki, planowane od 18 marca?
answers: text: w rejonach Al-Karamy i Gawr as-Safi
answer_end: 149
generative_answer: w rejonach Al-Karamy i Gawr as-Safi

question: Jakie jednostki miały zająć się przeprowadzeniem ataków odwetowych?
answers: text: Za pierwszy miało odpowiadać Dowództwo Centralne, a za drugi Dowództwo Południowe
answer_end: 232
generative_answer: Za pierwszy miało odpowiadać Dowództwo Centralne, a za drugi Dowództwo Południowe

question: Jakie wydarzenie spowodowało zintensyfikowanie prac nad jednym z planów ataku odwetowego, zgodnie ze współczesnymi doniesieniami?
answers: text: wysadzenie autobusu
answer_end: 430
generative_answer: wysadzenie autobusu

question: Jaki miał być główny cel ataku Izraelczyków, według źródeł jordańskich?
plausible_answers: text: porwanie lub zabicie Arafata
answer_end: 1572
generative_answer: porwanie lub zabicie Arafata

question: Do spotkania jakich osób związanych z tym konfliktem doszło 10 marca?
answers: text: przedstawicieli wywiadu jordańskiego z Jasirem Arafatem i Salahem Chalafem
answer_end: 599
generative_answer: przedstawicieli wywiadu jordańskiego z Jasirem Arafatem i Salahem Chalafem