Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku

Bazylika konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, zwana także bazyliką Mariacką – historyczna fara Głównego Miasta w Gdańsku zwana często „Koroną Gdańska”, pełniąca funkcję kościoła katolickiego i ewangelickiego (w latach 1572–1945), od 1986 konkatedra diecezji gdańskiej, która w 1992 stała się archidiecezją. Kościół jest dedykowany Najświętszej Marii Pannie, nosi wezwanie Wniebowzięcia NMP. Położony jest na placu między ulicami Piwną i Chlebnicką, a św. Ducha. Od strony Motławy bezpośrednio do jednej z bram świątyni prowadzi ul. Mariacka. Kościół Mariacki jest trzecią pod względem objętości świątynią na świecie zbudowaną z cegły. Jej charakterystyczna sylwetka, której akcentami są masywna zachodnia wieża dzwonna i smukłe narożne wieżyczki tworzy dominantę w panoramie miasta.
Zbudowany w latach 1346–1502 kościół jest przykładem gotyku ceglanego, odmiany stylu w architekturze gotyckiej upowszechnionego w krajach basenu Morza Bałtyckiego. Pomimo burzliwych dziejów, świątynia zachowała historyczną formę architektoniczną, co poświadcza ikonografia sięgająca XVI wieku oraz bogaty wystrój wnętrza, który tworzą liczne dzieła średniowieczne (m.in. Ołtarz Koronacji Marii, Piękna Madonna Gdańska, Pietà, ołtarz św. Barbary, Tablica Dziesięciorga Przykazań, zegar astronomiczny) i nowożytne (zespół obrazów i epitafiów z XVI–XVIII stuleci).

context: W kaplicy św. Jerzego znajduje się ołtarz św. Doroty. Składa się on z pięciu kwater alabastrowych złączonych wspólną ramą oraz czterech skrzydeł malowanych. Powstał ok. 1435 r. a kwatery alabastrowe wywodzą się z warsztatu angielskiego. Skrzydła malowane powstały w Gdańsku. Wykonane w Anglii kwatery alabastrowe przedstawiają, w środku: Zmartwychwstanie Chrystusa, po lewej: Boże Narodzenie, po prawej: Zesłanie Ducha św. Alabastrowe skrzydła przedstawiają, lewe: św. Jana Chrzciciela i Zwiastowanie, prawe: Ukoronowanie Najśw. Marii Panny i św. Jana Ewangelistę. Wykonane w Gdańsku kwatery malowane przedstawiają epizody męczeństwa świętych Dziewic Agaty i Katarzyny: św. Agaty męczonej w kotle z olejem, Obcięcia piersi św. Agaty, Zburzenia przez anioła ołtarza pogańskiego bożka dzięki interwencji św. Katarzyny oraz Ścięcie św. Katarzyny. Na odwrociu przedstawienia z życia św. Doroty: Dwaj diakoni trzymający monstrancję oraz cud z różami, który spowodował nawrócenie przez św. Dorotę pisarza Theopilusa. Ołtarz stoi na pochodzącej z 1. połowy XV wieku predelli z przedstawieniem Zwiastowania Marii. Na odwrociu predelli przedstawienie Świętego Oblicza. Jest to głowa Chrystusa z czerwonym nimbem krzyżowym, wpisanym w żółte koło.
qas: question: Kiedy zbudowano ołtarz św. Doroty?
answers: text: ok. 1435 r.
answer_end: 176
generative_answer: ok. 1435 r.

question: Gdzie stworzono cztery malowane skrzydła ołtarza?
answers: text: w Gdańsku
answer_end: 273
generative_answer: w Gdańsku

question: Jakie obrazy widnieją na kwaterach alabastrowych?
answers: text: w środku: Zmartwychwstanie Chrystusa, po lewej: Boże Narodzenie, po prawej: Zesłanie Ducha św
answer_end: 421
generative_answer: w środku: Zmartwychwstanie Chrystusa, po lewej: Boże Narodzenie, po prawej: Zesłanie Ducha św

question: Co przedstawia Święte Oblicze znajdujące się na predelli?
answers: text: głowa Chrystusa z czerwonym nimbem krzyżowym, wpisanym w żółte koło
answer_end: 1235
generative_answer: głowę Chrystusa z czerwonym nimbem krzyżowym, wpisanym w żółte koło

question: Co przedstawia lewe alabastrowe skrzydło, pomalowane przez św. Dorotę?
plausible_answers: text: św. Jana Chrzciciela i Zwiastowanie
answer_end: 500
generative_answer: św. Jana Chrzciciela i Zwiastowanie