Bitwa pod Bornholmem (1460)

II bitwa pod Bornholmem – starcie okrętu kaperskiego Związku Pruskiego z niewielką flotą kaperską zakonu krzyżackiego 8 lipca 1460 roku w pobliżu wyspy Bornholm w trakcie wojny trzynastoletniej (1454–1466), zakończone zdobyciem okrętów krzyżackich przez okręt związkowy.
Na skutek rozejmu pomiędzy Polską a Danią zawartego 28 lipca 1458 roku, zakon krzyżacki pozbawiony został pomocy jedynego aktywnie uczestniczącego w działaniach wojennych sojusznika. Brak własnej floty uniemożliwiał Krzyżakom zarówno zablokowanie szlaków morskich celem przeciwdziałania zyskownemu handlowi sprzymierzonych z Polską miast pruskich jak i osłonę zagrożonych przez związkowych kaprów dostaw do portów pod kontrolą Zakonu. Zakon krzyżacki podjął próbę stworzenia własnej floty kaperskiej przy pomocy Amsterdamu, jednak jej trzon został zdobyty przez okręt kaperski Związku Pruskiego, dowodzony przez Szymona Lubbelowa 8 lipca 1460 roku koło leżącej na przecięciu szlaków transportowych wyspy Bornholm. W efekcie bitwy i jej następstw zakon krzyżacki utracił wszystkie okręty kaperskie, co załamało próbę budowy własnej floty przez wielkiego mistrza Zakonu Ludwiga von Erlichshausena i zakończyło działania zbrojne na Morzu Bałtyckim podczas wojny trzynastoletniej (1454–1466).

context: 8 lipca 1460 roku gdański okręt kaperski (barka) „Lyckuff”, także zwany „Birgitte”, pod dowództwem kapitana Szymona Lubbelowa przechwycił krzyżacką flotę złożoną z trzech okrętów (sznik lub szniki, krajery i balingera) kaperskich, obsadzonych przez najemników i uzbrojonych mieszczan królewieckich w okolicach wyspy Bornholm. Wykorzystując znaczne rozproszenie, w jakim poruszały się okręty krzyżackie, okręt gdański kolejno zaatakował abordażem i zdobył wszystkie jednostki Zakonu. W walce zginęło 20 krzyżackich żołnierzy, a 100 wraz z rycerzem zakonnym dostało się do niewoli.
qas: question: Jaka jest zamienna nazwa „Lyckuffa"?
answers: text: „Birgitte”
answer_end: 82
generative_answer: „Birgitte”

question: Z czego składała się flota krzyżacka?
answers: text: z trzech okrętów (sznik lub szniki, krajery i balingera) kaperskich
answer_end: 229
generative_answer: z trzech okrętów (sznik lub szniki, krajery i balingera) kaperskich

question: Kto był dowódcą "Birgitte"?
answers: text: Szymona Lubbelowa
answer_end: 125
generative_answer: Szymon Lubbelow

question: Skąd pochodzili uzbrojeni mieszczanie?
plausible_answers: text: wyspy Bornholm
answer_end: 324
generative_answer: wyspy Bornholm

question: Czy Krzyżakom udało się pokonać załogę okrętu "Birgitte"?
answers: text: okręt gdański kolejno zaatakował abordażem i zdobył wszystkie jednostki Zakonu
answer_end: 481
generative_answer: nie

context: Kontynuowanie kosztownej akcji kaperskiej, ponownie zintensyfikowanej w czerwcu 1461 roku, kiedy brało w niej udział ok. 800 ludzi, skutkowało ostatecznym sukcesem Związku Pruskiego w wojnie morskiej. Ograniczony poważnie dowóz materiałów wojennych i żywności do Królewca (Königsberg) skutkował daleko idącym osłabieniem bazy wypadowej, w oparciu o którą Krzyżacy osiągnęli znaczne sukcesy w kampaniach w Prusach Dolnych w latach 1460-1461. Zakon zmuszony został do zaopatrywania się w dostawy konieczne dla dalszego prowadzenia wojny dalszą drogą, za pośrednictwem portów inflanckich, do których pływały statki holenderskie i lubeckie. Na skutek działań kaprów ostatecznie zabezpieczona została też wolna żegluga do Gdańska.
qas: question: Kiedy rozpoczęła się akcja kaperska?
plausible_answers: text: czerwcu 1461
answer_end: 84
generative_answer: czerwcu 1461

question: Ile dokładnie ludzi zaangażowało się w akcję kaperską w czerwcu 1461?
plausible_answers: text: 800
answer_end: 124
generative_answer: 800

question: Jakie konsekwencje dla Związku Pruskiego przyniosła akcja kaperska?
answers: text: sukcesem Związku Pruskiego w wojnie morskiej
answer_end: 199
generative_answer: sukces w wojnie morskiej

question: Docieranie do Królewca jakich produktów było utrudnione przez akcję kaperską?
answers: text: materiałów wojennych i żywności
answer_end: 259
generative_answer: materiałów wojennych i żywności

question: Jakie porty wspierały Krzyżaków w dostawach żywności i broni?
answers: text: inflanckich
answer_end: 584
generative_answer: inflanckich