HMS Repulse (1916)

HMS Repulse – brytyjski krążownik liniowy, jeden z dwóch okrętów typu Renown, w służbie Royal Navy od 1916 roku.
Brał udział w działaniach obu wojen światowych. Podczas pierwszej uczestniczył w tylko jednym starciu: II bitwie koło Helgolandu 17 listopada 1917 roku. W listopadzie 1918 roku przyjmował płynącą na internowanie niemiecką Hochseeflotte. W okresie międzywojennym, wraz z bliźniaczym „Renownem” był poddawany licznym modyfikacjom, co przyniosło obu okrętom żartobliwe nazwy „Repair” i „Refit” („Naprawa” i „Przeróbka”). Pełnił też funkcje reprezentacyjne, między innymi był jednym z okrętów Special Service Squadron w wokółziemskim rejsie w latach 1923–1924. W czasie wojny domowej w Hiszpanii operował na tamtejszych wodach w ramach patroli nieinterwencji.
Podczas II wojny światowej działał początkowo na wodach europejskich, uczestniczył między innymi w kampanii norweskiej i pościgu za „Bismarckiem”. Pod koniec 1941 roku został wysłany na Daleki Wschód, gdzie wraz z pancernikiem „Prince of Wales” utworzył Force Z, mający w zamyśle powstrzymać japoński ekspansjonizm w rejonie Azji Południowo-Wschodniej. 10 grudnia 1941 roku oba okręty zostały zatopione przez japońskie samoloty bombowo-torpedowe w bitwie pod Kuantanem. Wrak „Repulse” pozostał na dnie Morza Południowochińskiego jako grobowiec 513 marynarzy.

context: W ciągu swej długiej służby „Repulse”, podobnie jak „Renown”, był wielokrotnie modernizowany, wykorzystywano go również do testowania różnych nowinek technicznych. W związku z tym bliźniacze jednostki zyskały wśród marynarzy żartobliwe nazwy „Repair” i „Refit” („Naprawa” i „Przeróbka”). Już w 1916 roku podwyższono przedni komin, aby zmniejszyć zadymianie pomostu bojowego. Opierając się na doświadczeniach bitwy jutlandzkiej, w której Royal Navy straciła w wyniku eksplozji trzy krążowniki liniowe, opracowano projekt wzmocnienia opancerzenia pozostałych jednostek tej klasy. Prace stoczniowe na „Repulse” przeprowadzono na przełomie lat 1916–1917, powiększając grubość pancerza w najbardziej newralgicznych punktach: rejonie komór amunicyjnych i maszyny sterowej. W drugiej połowie 1917 roku na drugiej wieży okrętu zainstalowano, po raz pierwszy na tak dużej jednostce Royal Navy, platformę startową dla samolotu. Pierwszy start myśliwca Sopwith Pup, pilotowanego przez majora Fredericka J. Rutlanda, odbył się 1 października 1917 roku, w pobliżu wysepki Inchkeith w estuarium Firth of Forth. Później wyposażenie lotnicze uzupełniono o drugą platformę, na rufowej wieży artyleryjskiej oraz cztery samoloty: dwa myśliwskie i dwa rozpoznawcze. Te ostatnie, dwumiejscowe, wymagały do startu powiększonej platformy. Pierwsze próby startu z „Repulse”, przeprowadzone w kwietniu 1918 roku, okazały się nieudane, lecz później, po dopracowaniu platformy na wieżach „Australii”, zainstalowano taką samą również na „Repulse”.
qas: question: Jakie żartobliwe nazwy nadano okrętom "Repulse" i "Renown"?
answers: text: „Repair” i „Refit”
answer_end: 260
generative_answer: „Repair” i „Refit”

question: Dlaczego okręty "Repulse" i "Renown" nazwano "Naprawa" i "Przeróbka"?
answers: text: był wielokrotnie modernizowany
answer_end: 92
generative_answer: były wielokrotnie modernizowane

question: Dlaczego Royal Navy straciła swoje krążowniki? 
answers: text: w wyniku eksplozji
answer_end: 475
generative_answer: w wyniku eksplozji

question: Jak nazywał się pierwszy myśliwiec, który wystartował z Royal Nawy?
answers: text: Sopwith Pup
answer_end: 953
generative_answer: Sopwith Pup

question: Jak nazywał się major, który kierował okrętami „Repulse” i „Renown”?
plausible_answers: text: Fredericka J. Rutlanda
answer_end: 1003
generative_answer: Frederick J. Rutland

context: Po kolejnym pobycie w stoczni, w drugiej połowie stycznia i w lutym 1925 roku okręt odbył rejs do Lizbony, gdzie uczestniczył w obchodach ku czci Vasco da Gamy, następnie przepłynął do Gibraltaru i odwiedził kilka hiszpańskich portów. W marcu wziął udział w manewrach połączonych flot Royal Navy: Atlantyckiej i Śródziemnomorskiej, liczących łącznie około stu jednostek. Manewry, pomyślane jako demonstracja potęgi Royal Navy, zostały jednak przerwane w związku z silnym sztormem w okolicach Majorki. Następnie posłużył jako jacht królewski w podróży Księcia Walii do krajów Afryki i Ameryki Południowej. Po wypłynięciu z Portsmouth 25 marca, okręt skierował się do Sierra Leone i przez Takoradi dotarł 1 maja do Kapsztadu. Tam książę Edward zszedł z pokładu, rozpoczynając lądową podróż po Afryce. Powrócił na „Repulse” 29 lipca i po zawinięciu na Wyspę Świętej Heleny przepłynął Atlantyk. Kolejnymi przystankami na trasie książęcego rejsu były Montevideo i Buenos Aires, następnie przez Indie Zachodnie krążownik powrócił 16 października do Portsmouth. Oficerem nawigacyjnym okrętu był w tym rejsie kapitan William Tennant, później ostatni jego dowódca. W kolejnych latach „Repulse” pełnił służbę we Flocie Atlantyckiej, przerywaną kolejnymi pobytami w stoczniach. Od kwietnia 1929 roku, w związku z wycofaniem z linii poddawanego przebudowie „Hooda”, przejął rolę okrętu flagowego Eskadry Krążowników Liniowych. W 1931 roku wziął udział w ćwiczeniach floty, przerwanych w wyniku buntu w Invergordon, lecz jego załoga nie przyłączyła się do strajkujących marynarzy. W latach 1933–1936 został skierowany na wielką modernizację w stoczni marynarki w Portsmouth. Wkrótce po powrocie do linii w maju 1936 roku został wysłany na Morze Śródziemne, dla wzmocnienia Floty Śródziemnomorskiej na Malcie w związku z wojną włosko-abisyńską i narastającym napięciem w Hiszpanii. Jego dowódcą był wówczas komandor John Godfrey, późniejszy admirał i szef wywiadu Admiralicji. Po wybuchu wojny domowej brał udział w patrolach nieinterwencji. 27 sierpnia 1936 roku uczestniczył w incydencie związanym z obroną wolności żeglugi na wodach hiszpańskich. Republikański krążownik „Miguel de Cervantes” zatrzymał wówczas brytyjski statek „Gibel Zerion”, płynący z ładunkiem benzyny do rebelianckiej Melilli i zamierzał doprowadzić go do portu w Maladze. Dowódca statku zażądał drogą radiową interwencji okrętów Royal Navy z Gibraltaru. „Renown”, w eskorcie niszczyciela „Codrington”, zmusił swą obecnością hiszpański krążownik do zwolnienia zatrzymanego statku. Pod koniec roku „Repulse” przewoził uchodźców do Francji, 20 maja 1937 roku uczestniczył w rewii koronacyjnej Jerzego VI na redzie Spithead. W lipcu 1938 roku został wysłany do Hajfy w związku z trwającym tam arabskim powstaniem. W 1939 roku miał posłużyć po raz kolejny jako jacht królewski, w podróży pary monarszej do Kanady, ale wzrastające po układzie monachijskim napięcie międzynarodowe spowodowało, że król i królowa odbyli rejs liniowcem pasażerskim „Empress of Australia”, zaś „Repulse” konwojował ich tylko w części trasy a następnie został włączony do pilnie wzmacnianej Home Fleet.
qas: question: W jakiej imprezie brał udział „Repulse” na początku 1925 roku w Lizbonie?
answers: text: obchodach ku czci Vasco da Gamy
answer_end: 159
generative_answer: obchodach ku czci Vasco da Gamy

question: W jakich działaniach uczestniczył w marcu 1925 roku?
answers: text: manewrach połączonych flot Royal Navy: Atlantyckiej i Śródziemnomorskiej
answer_end: 330
generative_answer: manewrach połączonych flot Royal Navy: Atlantyckiej i Śródziemnomorskiej

question: Dlaczego manewry połączonych flot Royal Navy musiały zostać przerwane przed końcem?
answers: text: w związku z silnym sztormem w okolicach Majorki
answer_end: 499
generative_answer: w związku z silnym sztormem w okolicach Majorki

question: Z okazji jakiego wydarzenia „Repulse” został jachtem królewskim?
answers: text: podróży Księcia Walii do krajów Afryki i Ameryki Południowej
answer_end: 603
generative_answer: podróży Księcia Walii do krajów Afryki i Ameryki Południowej

question: Przez jaki teren przepłynął „Repulse” w drodze do Buenos Aires?
plausible_answers: text: Indie Zachodnie
answer_end: 1004
generative_answer: Indie Zachodnie