August II Mocny

August II Mocny (niem. August II der Starke, in. August II Sas, ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (według kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – syn Jana Jerzego III Wettyna i Anny Zofii Oldenburg, od 1694 elektor Saksonii jako Fryderyk August I (Friedrich August I.), Wikariusz Świętego Cesarstwa Rzymskiego, w latach 1697–1706 i 1709–1733 elekcyjny król Polski; pierwszy król Polski z saskiej dynastii Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą, dzięki której potrafił podobno zginać podkowy gołymi rękoma.
Z Łaski Bożej król Polski, wielki książę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Inflancki, Smoleński, Siewierski, Czernihowski oraz książę Saksonii, Jülich, Kleve, Bergu, Engern, Westfalii, arcymarszałek Świętego Cesarstwa Rzymskiego i książę elektor, landgraf Turyngii, margrabia Miśni oraz Górnych i Dolnych Łużyc, burgrabia Magdeburga, itd., itd.

context: Od początku swojego panowania w Polsce August II Mocny zmierzał do uzyskania w obrębie terytorium Rzeczypospolitej obszaru, którym mógłby władać dziedzicznie. W myśl postanowień kapitulacji podpisanej ze szlachtą inflancką w 1699 roku zapewnił sobie władzę dziedziczną w Inflantach. Inicjatywą Augusta II było wznowienie w 1700 roku, w przymierzu Saksonii z Carstwem Rosyjskim, wojny ze Szwecją o Inflanty. Kraina ta, jako własna zdobycz dynastyczna Wettynów, przez odzyskanie jej dla Polski miała wzmocnić pozycję króla wobec szlachty i umożliwić mu zaprowadzenie rządów absolutystycznych. Wojska saskie próbujące zdobyć Rygę, największy port w regionie, zostały jednakże odparte przez Szwedów, którzy rozgromili również Rosjan oblegających Narwę (zob. bitwa pod Narwą). Następnie król szwedzki Karol XII pomaszerował ze swym wojskiem na Rzeczpospolitą, odnosząc w lipcu 1701 r. kolejne zwycięstwo nad wojskami saskimi nad Dźwiną. W Wielkim Księstwie Litewskim trwała akurat wojna domowa pomiędzy potężnym rodem magnackim Sapiehów, a pomniejszymi magnatami i szlachtą litewską, która w pospolitym ruszeniu w bitwie pod Olkienikami pod Wilnem 18 listopada 1700 r. rozgromiła wojska Sapiehów, po czym ich majątki zostały rozgrabione i przejęte przez zwycięzców. Hetman wielki litewski Kazimierz Jan Sapieha i jego stronnicy oddali się więc pod opiekę Karola XII; on żądał tylko jednego: detronizacji Augusta II. W końcu lutego 1701 roku król spotkał się z Piotrem I w Birżach, gdzie obaj władcy oddali się kilkudniowej pijatyce, po czym urządzili zawody strzelania z armat, które wygrał król Polski. Zobowiązali się nie występować samodzielnie z sojuszu i nie zawierać pokoju separatystycznego ze Szwecją. Car ofiarował Augustowi II znaczną sumę w złocie i obiecał przysłać mu 8 tysięczny korpus wojsk rosyjskich. Ze swojej strony Sas zobowiązał się za wszelką cenę wciągnąć Rzeczpospolitą do wojny, wykorzystując w tym celu obiecane przez Piotra I 200 tysięcy rubli w złocie na przekupienie senatorów.
qas: question: Kiedy August II przejął władzę na Inflantach?
plausible_answers: text: w 1699
answer_end: 229
generative_answer: w 1699

question: Jak nazywał się największy szwedzki port?
plausible_answers: text: Rygę
answer_end: 626
generative_answer: Ryga

question: Kiedy miało miejsce starcie pod Olkienikami?
answers: text: 18 listopada 1700
answer_end: 1160
generative_answer: 18 listopada 1700

question: Jakim przydomkiem posługiwał się ówczesny król Szwecji?
answers: text: Karol XII
answer_end: 805
generative_answer: Karol XII

question: Kiedy miało miejsce starcie nad Dźwiną?
answers: text: w lipcu 1701
answer_end: 876
generative_answer: w lipcu 1701

context: Dotychczasowy król Polski, August II, nie miał jednak zamiaru abdykować. 29 stycznia 1704 roku doprowadził do zawiązania konfederacji sandomierskiej, grupującej jego zwolenników, ogłosił pospolite ruszenie obronne i 30 sierpnia, w Narwie zawarł w imieniu Rzeczypospolitej traktat sojuszniczy z Rosją, od tego momentu Polska była formalnie w stanie wojny ze Szwecją. W kraju zaczęła rozwijać się wojna domowa pomiędzy zwolennikami saskiego Augusta II i St. Leszczyńskiego. Augustowi udało się odbić Warszawę, jednak już po dwóch miesiącach wycofał się do Saksonii. W 1705 roku powrócił do Polski, odbył nawet tzw. radę grodzieńską, na której uzyskał powszechne poparcie większości senatorów. 13 lutego 1706 roku spóźnił się na plac boju i poniósł klęskę w bitwie pod Wschową.
qas: question: Czy August II abdykował?
answers: text: nie miał jednak zamiaru abdykować
answer_end: 71
generative_answer: nie

question: Z kim sprzymierzyła się Polska przeciwko Szwecji w 1704 roku?
answers: text: z Rosją
answer_end: 299
generative_answer: z Rosją

question: Kto był rywalem Augusta II w walce o tron?
answers: text: St. Leszczyńskiego
answer_end: 470
generative_answer: St. Leszczyńskiego

question: Czy August II wygrał pod Wschową?
answers: text: poniósł klęskę w bitwie pod Wschową
answer_end: 773
generative_answer: nie

question: Czy August II utrzymał Warszawę w 1705 roku?
plausible_answers: text: jednak już po dwóch miesiącach wycofał się do Saksonii
answer_end: 562
generative_answer: nie