Ludobójstwo w Burundi (1972)

Ludobójstwo w Burundi w 1972 roku (rn. ikiza) – zakrojone na szeroką skalę masakry członków grupy etnicznej Hutu, dokonywane wiosną i latem 1972 roku przez armię Burundi oraz paramilitarne bojówki, zdominowane przez członków mniejszości etnicznej Tutsi.
Hutu stanowili najliczniejszą grupę etniczną w Burundi, lecz od 1965 roku reprezentujący interesy Tutsi wojskowy reżim systematycznie ograniczał ich wpływy w życiu politycznym, siłach zbrojnych i administracji. 29 kwietnia 1972 radykalni politycy Hutu wywołali z pomocą kongijskich najemników zbrojne powstanie w południowych prowincjach kraju, w trakcie którego zamordowano od kilkuset do kilku tysięcy Tutsi. Rządowa armia szybko jednak stłumiła rebelię, a represje wobec jej sympatyków przekształciły się w planową i systematyczną eksterminację elity społecznej Hutu. Historycy oceniają, że od końca kwietnia do września 1972 zamordowano w Burundi od 100 tys. do 300 tys. Hutu (w większości przedstawicieli inteligencji), a co najmniej 150 tys. zmuszono do ucieczki z kraju. Był to pierwszy odnotowany przypadek ludobójstwa w historii postkolonialnej Afryki. Owa zbrodnia nie spotkała się jednak z poważniejszą reakcją ze strony społeczności międzynarodowej, a poza granicami Burundi nadal pozostaje w dużej mierze nieznana.

context: Reżim Micombero systematycznie ograniczał wpływy Hutu. W 1967 roku w siedemnastoosobowej Narodowej Radzie Rewolucyjnej – sprawującej najwyższą władzę w państwie – znajdowało się dwunastu Tutsi i zaledwie trzech Hutu. Ponadto Hutu otrzymali zaledwie trzy z czternastu tek ministerialnych (informacji, spraw społecznych, komunikacji), a także tylko jedno spośród ośmiu stanowisk gubernatora prowincji. Pod rozmaitymi pretekstami uniemożliwiano im również służbę w szeregach armii. We wrześniu 1969 władze ogłosiły zdemaskowanie spisku Hutu, mającego na celu obalenie rządu. Prawdziwy bądź rzekomy spisek stał się pretekstem do przeprowadzenia kolejnej czystki, w wyniku której aresztowano około trzydziestu Hutu zajmujących wciąż wysokie stanowiska w rządzie i siłach zbrojnych. W grudniu 1969 dwudziestu oskarżonych zostało skazanych na śmierć. Ponadto uwięziono i stracono wielu szeregowych żołnierzy Hutu (według niektórych źródeł liczba egzekucji przeprowadzonych w grudniu 1969 mogła sięgnąć nawet 100). O ile w 1965 roku spośród ok. 1200 członków sił zbrojnych aż 1000 stanowili Hutu, o tyle po czystce z 1969 roku większość oficerów i żołnierzy stanowili Tutsi. Wydarzenia z 1969 roku ugruntowały dominację Tutsi w państwie. Jednocześnie część radykalnych polityków i intelektualistów Hutu doszła wówczas do przekonania, że przełamanie hegemonii Tutsi będzie możliwe tylko dzięki walce zbrojnej.
qas: question: Czy za czasów reżimu Micombero władza w państwie była po równo dzielona pomiędzy Tutsi i Hutu?
answers: text: Reżim Micombero systematycznie ograniczał wpływy Hutu
answer_end: 53
generative_answer: nie

question: Po było pretekstem do usunięcia w 1969 roku kolejnych wysoko postawionych Hutu z ich funkcji?
answers: text: Prawdziwy bądź rzekomy spisek
answer_end: 601
generative_answer: Prawdziwy bądź rzekomy spisek

question: Co się stało z oskarżonymi aresztowanymi pod pretekstem spisku w 1969 roku?
answers: text: zostało skazanych na śmierć
answer_end: 842
generative_answer: zostali skazani na śmierć

question: Jakie były konsekwencje czystki etnicznej z 1969 roku?
answers: text: ugruntowały dominację Tutsi w państwie. Jednocześnie część radykalnych polityków i intelektualistów Hutu doszła wówczas do przekonania, że przełamanie hegemonii Tutsi będzie możliwe tylko dzięki walce zbrojnej
answer_end: 1399
generative_answer: ugruntowana została dominacja Tutsi w państwie. Jednocześnie część radykalnych polityków i intelektualistów Hutu doszła wówczas do przekonania, że przełamanie hegemonii Tutsi będzie możliwe tylko dzięki walce zbrojnej

question: Czy Tutsi i Hutu mieli zawsze równe szanse, by dostać się do armii?
answers: text: Pod rozmaitymi pretekstami uniemożliwiano im również służbę w szeregach armii
answer_end: 477
generative_answer: nie