Stawonogi

Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem opisywanych jest więcej.
Nazwę „stawonogi” zwierzęta te zawdzięczają charakterystycznym dla wszystkich przedstawicieli tego typu wyrostkom, których człony połączone są stawami.
Stawonogi zamieszkują wszystkie środowiska nadające się do życia (od głębin morskich po szczyty gór), co jest możliwe dzięki ich licznym przystosowaniom fizjologicznym, biologicznym, anatomicznym, jak i dużej rozrodczości.
Przypuszcza się, że najliczniejszym i najszerzej rozprzestrzenionym lądowym stawonogiem na świecie jest Oppiella nova, gatunek mechowca.
Wiele osobników ma zdolności do diapauzy (obniżenia poziomu metabolizmu), dzięki czemu mogą przetrwać niekorzystne warunki panujące w środowisku. Długość życia jest bardzo zróżnicowana, żyją od kilku dni do kilkudziesięciu lat, kraby nawet do 35 lat. Według niektórych badaczy japoński krab pacyficzny dożywa nawet wieku około 100 lat, jednak przypuszczenia te nie zostały nigdy potwierdzone.

context: Układ pokarmowy jest podobny do budowy pierścienic – zawsze składa się z trzech odcinków: jelita przedniego, środkowego i tylnego. Zarówno jelito przednie, jak i tylne wysłane są kutykulą. Dlatego nie mogą zachodzić tutaj żadne procesy trawienia i wchłaniania. Zachodzą tylko w jelicie środkowym. Otwór gębowy jest otoczony narządami gębowymi, umożliwiającymi m.in. pobieranie i mechaniczne rozdrabnianie pokarmu. Stawonogi odżywiające się pokarmem płynnym (np. pajęczaki, owady krwiopijne) mają umięśnioną gardziel ssącą lub żołądek ssący. Skorupiaki posiadają żołądek podzielony na dwie części – rozdrabniająca pokarm chitynowymi listewkami oraz trawiąca, do której ujście ma gruczoł wątrobowo-trzustkowy. U pajęczaków zachodzi trawienie zewnętrzne i późniejsze zasysanie nadtrawionych części ofiary. U owadów następuje duża modyfikacja aparatu gębowego.
qas: question: Jakie odcinki tworzą układ pokarmowy stawonogów?
answers: text: jelita przedniego, środkowego i tylnego
answer_end: 129
generative_answer: jelito przednie, środkowe i tylne

question: Jakie efekty niesie za sobą kutykula znajdująca się w jelicie przednim i tylnym?
answers: text: nie mogą zachodzić tutaj żadne procesy trawienia i wchłaniania
answer_end: 259
generative_answer: nie mogą zachodzić tutaj żadne procesy trawienia i wchłaniania

question: Jaki gruczoł odchodzi z części trawiącej żołądka skorupiaków?
answers: text: wątrobowo-trzustkowy
answer_end: 706
generative_answer: wątrobowo-trzustkowy

question: Jaką postać ma pożywienie przyjmowane przez pajęczaki?
answers: text: płynnym
answer_end: 456
generative_answer: płynną

question: Dlaczego owady krwiopijne nie mogą odżywiać się pokarmem stałym?
plausible_answers: text: mają umięśnioną gardziel ssącą lub żołądek ssący
answer_end: 539
generative_answer: mają umięśnioną gardziel ssącą lub żołądek ssący