Ruhollah Chomejni

Ruhollah Musawi Chomejni (pers. ‏آیت‌الله روح‌الله خمینی‎ [ru:h-ol-lɑ:h-e mu:sævi:-je xomejni:]) (ur. 24 września 1902 w Chomejnie, zm. 3 czerwca 1989 w Teheranie) – szyicki przywódca duchowny i polityczny rewolucji islamskiej, ajatollah, polityczny przywódca Iranu (jako najwyższy przywódca) w latach 1979–1989.

context: Ruhollah Chomejni urodził się jako syn kupca. Będąc wychowankiem madrasy, zgłębiał filozofię szyitów, po czym został uznany za ich przywódcę naznaczonego przez boga. Jednocześnie angażował się w działalność polityczną, aktywnie występując przeciw rządom szachów z dynastii Pahlawi (popieranych przez Stany Zjednoczone), za prowadzenie polityki uległej wobec wpływów Zachodu. Krytykował ich z pozycji zwolennika rządów demokratycznych w sferze politycznej, a zarazem radykalnie konserwatywnych. Był więc twórcą zupełnie oryginalnej koncepcji demokracji religijnej. Odrzucał w całości białą rewolucję, szczególnie potępiając przyznanie kobietom praw wyborczych. W tej sprawie wysłał do szacha telegram z protestem (mimo to, gdy w 1979 przejął władzę, nie odebrał kobietom praw wyborczych, ponieważ kobiety stanowiły dużą część jego elektoratu). Potępiał dynastię Pahlawich za wprowadzenie świeckiego sądownictwa i szkolnictwa, koedukacji w szkolnictwie, niemuzułmańskich podatków i prasy oraz innych instytucji i obyczajów, które uznał za zagrażające tradycyjnym muzułmańskim wartościom i ładowi społecznemu. Wypracował program opierający się na wizji totalitarnego ustroju teokratycznego, niepozostawiającego miejsca dla jakichkolwiek przekonań innych niż ortodoksyjnie szyickie. Z powodu wygłoszenia przemówienia w którym krytykował planowane reformy związane z emancypacją kobiet 4 lipca 1963 roku został aresztowany w Qum. W 1964 roku został zmuszony do opuszczenia kraju i udania się na emigrację, okres ten spędził w Turcji, Iraku i Francji.
qas: question: W jaki sposób angażował się politycznie?
answers: text: aktywnie występując przeciw rządom szachów z dynastii Pahlawi
answer_end: 280
generative_answer: aktywnie występując przeciw rządom szachów z dynastii Pahlawi

question: Czy Chomejni był zwolennikiem białej rewolucji?
answers: text: Odrzucał w całości białą rewolucję
answer_end: 598
generative_answer: nie

question: Z jakiego powodu nie pozbawił kobiet praw wyborczych?
answers: text: ponieważ kobiety stanowiły dużą część jego elektoratu
answer_end: 840
generative_answer: ponieważ kobiety stanowiły dużą część jego elektoratu

question: Dlaczego Chomejni został aresztowany?
answers: text: Z powodu wygłoszenia przemówienia w którym krytykował planowane reformy związane z emancypacją kobiet
answer_end: 1380
generative_answer: Z powodu wygłoszenia przemówienia w którym krytykował planowane reformy związane z emancypacją kobiet

question: Za co Chomejni popierał dynastię Pahlawich?
plausible_answers: text: za wprowadzenie świeckiego sądownictwa i szkolnictwa, koedukacji w szkolnictwie, niemuzułmańskich podatków i prasy oraz innych instytucji i obyczajów
answer_end: 1020
generative_answer: za wprowadzenie świeckiego sądownictwa i szkolnictwa, koedukacji w szkolnictwie, niemuzułmańskich podatków i prasy oraz innych instytucji i obyczajów