Szariat


Szariat, szari’at (arab. ‏شريعة‎, šarīʿa „droga prowadząca do wodopoju”) – prawo normujące życie wyznawców islamu, zarówno w jego odmianie sunnickiej, jak i szyickiej. Islam nie uznaje rozdziału życia świeckiego od religijnego i dlatego reguluje zarówno zwyczaje religijne, organizację władzy religijnej oraz codzienne życie wszystkich obywateli państwa, które wprowadziło prawo szariatu.
Szariat opiera się na założeniu, że prawo musi dostarczać wszystkiego, co potrzebne dla duchowego i fizycznego rozwoju jednostki. Wszystkie czyny muzułmanina są podzielone na pięć kategorii – konieczne, chwalebne, dozwolone, naganne oraz zakazane. Podstawą określenia czynów koniecznych jest pięć filarów islamu.

context: Większość krajów Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki utrzymuje podwójny system sądownictwa: świecki oraz religijny. Sądy religijne zajmują się wyłącznie sprawami małżeństw oraz dziedziczenia. W Arabii Saudyjskiej oraz Iranie sądy religijne sprawują absolutną władzę nad wszystkimi dziedzinami życia. Szariat jest używany również w Sudanie, Libii, przez pewien czas był stosowany w Afganistanie. W północnych stanach Nigerii wprowadzono w 1999 roku[kiedy?] sądy szariatu. W pewnym wąskim zakresie jest stosowany również wobec muzułmanów w Indiach.
Kary cielesne szariatu budzą ogromne emocje w zachodnim świecie. W Nigerii w ciągu ostatnich kilku lat pojawił się szereg nagłośnionych przez media spraw kobiet oskarżonych o cudzołóstwo. Zostały one skazane na ukamienowanie. Inną tradycyjną karą, która budzi sprzeciw ruchów praw człowieka, jest obcinanie rąk. Szariat skazuje na amputację za kradzież. Kara ta jest orzekana w Arabii Saudyjskiej, gdzie dzięki wysokiemu poziomowi życia, złodziej ma potem zapewnioną opiekę medyczną na koszt państwa. Najbardziej drastycznym przykładem interpretacji szariatu był reżim talibów w Afganistanie, który został obalony w wyniku interwencji wojsk USA. Talibowie zakazywali sportu oraz muzyki i telewizji. Afgańskim kobietom zabroniono pracować poza domem oraz odmówiono prawa do udzielania pomocy medycznej przez mężczyzn pracujących w zawodzie lekarza.
qas: question: Jakie dziedziny obejmują przede wszystkim sądy szariatu?
plausible_answers: text: sprawami małżeństw oraz dziedziczenia
answer_end: 194
generative_answer: sprawy małżeństwa oraz dziedziczenia

question: Kiedy w niektórych obszarach Nigerii wdrożono sądy religijne?
answers: text: w 1999
answer_end: 446
generative_answer: w 1999

question: Jaką karę wymierzano za cudzołóstwo w Nigerii?
answers: text: ukamienowanie
answer_end: 775
generative_answer: ukamienowanie

question: Za jaki czyn karano amputacją rąk?
answers: text: kradzież
answer_end: 903
generative_answer: kradzież

question: Co spowodowało, że w Afganistanie obalono talibski reżim?
answers: text: interwencji wojsk USA
answer_end: 1195
generative_answer: interwencja wojsk USA

context: Jest szkołą tradycjonalistyczną, bardzo rygorystyczną. Założona przez Malika Ibn Anasa (ur. 708–716, zm. 795). Rozwijana była w Afryce Północnej, w arabskiej Hiszpanii. Współcześnie w Afryce Północnej (w tym także w Egipcie, ale tylko w północnej części), w Kuwejcie, Nigerii, Bahrajnie. Za źródła prawa uznaje Koran i sunnę; prawo przedmuzułmańskie jest włączone do sunny; używa zasady istislahu (uznanie dobra ogółu za większą wartość i podporządkowanie się mu) w interesie całej społeczności muzułmańskiej; kijas nie jest stosowany. Obowiązuje m.in. w Północnej Nigerii
qas: question: Kto był jej założycielem?
answers: text: Malika Ibn Anasa
answer_end: 86
generative_answer: Malik Ibn Anasa

question: Na jakich terenach była rozwijana?
answers: text: w Afryce Północnej, w arabskiej Hiszpanii
answer_end: 167
generative_answer: w Afryce Północnej, w arabskiej Hiszpanii

question: Na czym polega zasada istislahu?
answers: text: uznanie dobra ogółu za większą wartość i podporządkowanie się mu
answer_end: 462
generative_answer: uznaniu dobra ogółu za największą wartość i podporządkowanie się mu

question: Czy zawiera elementy prawa przedmuzułmańskiego?
answers: text: prawo przedmuzułmańskie jest włączone do sunny
answer_end: 372
generative_answer: tak