Stanisław Maczek

Stanisław Maczek (ur. 31 marca 1892 w Szczercu, zm. 11 grudnia 1994 w Edynburgu) – generał dywizji Wojska Polskiego, prekursor polskiej broni pancernej, kawaler Orderu Orła Białego, honorowy obywatel Holandii, 11 listopada 1990 awansowany przez prezydenta RP na uchodźstwie do stopnia generała broni.
Podczas I wojny światowej walczył na froncie rosyjskim w Karpatach i froncie włoskim w Alpach. Po kapitulacji państw centralnych 11 listopada 1918 Maczek przedostał się do Krosna, gdzie wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Początkowo dowodził batalionem krośnieńskim przeznaczonym do odsieczy oblężonego Lwowa. W kwietniu 1919 otrzymał przydział na dowódcę tzw. lotnej kompanii w 4 Dywizji Piechoty, która zasłużyła się w walkach m.in. o Drohobycz i Stanisławów. Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej Maczek, w stopniu majora, pozostał w służbie zawodowej. W 1938 otrzymał dowództwo 10 Brygady Kawalerii, pierwszej polskiej jednostki zmotoryzowanej, która stanowiła zalążek sił pancernych. Podczas kampanii wrześniowej dowodzona przez niego jednostka zadała ciężkie straty niemieckiemu XXIII Korpusowi Pancernemu. Dowodzona przez Maczka 1 Dywizja Pancerna przeszła szlak bojowy przez Francję, Belgię, Holandię i Niemcy. W 1944 brała udział w inwazji sił alianckich w Normandii, największej operacji desantowej w historii. Dywizja odegrała znaczącą rolę w bitwie pod Falaise, zamykając okrążenie wokół niemieckich 7 Armii i 5 Armii Pancernej w tzw. kotle. Uczestniczył także w wyzwalaniu Bredy oraz zdobyciu Wilhelmshaven.

context: Po ustaniu walk polsko-ukraińskich, zimą 1919/1920, Maczek został przeniesiony do zadań sztabowych, początkowo w sztabie gen. Listowskiego. Wiosną 1920, gdy rozpoczynała się ofensywa kijowska wojny polsko-bolszewickiej, był już w sztabie 2 Armii gen. Raszewskiego. Wykonując zadania oficera łącznikowego sztabu armii (wtedy – w Łucku) i wysłany do grupy gen. Krajowskiego, kpt. Stanisław Maczek został odcięty od swojego sztabu przez oddziały Budionnego. W tej sytuacji zameldował się we Lwowie u gen. Iwaszkiewicza. Za jego zgodą odtworzył swój batalion szturmowy, włączony wkrótce w skład dywizji jazdy gen. Rómmla. 19 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej.
qas: question: Kiedy zakończyły się walki pomiędzy Polską a Ukrainą?
answers: text: zimą 1919/1920
answer_end: 50
generative_answer: zimą 1919/1920

question: Czyje jednostki oddzieliły gen. Maczka od jego jednostki?
answers: text: Budionnego
answer_end: 453
generative_answer: Budionnego

question: Który rok można uznać za początek agresji Ukrainy w wojnie polsko-bolszewickiej?
answers: text: 1920
answer_end: 151
generative_answer: 1920

question: Gdzie przebywał gen. Iwaszkiewicz?
answers: text: we Lwowie
answer_end: 494
generative_answer: we Lwowie

question: Jakie zadania wykonywał gen. Maczek po konflikcie zbrojnym?
answers: text: sztabowych
answer_end: 98
generative_answer: sztabowe

context: 14 listopada Maczek zameldował się u płk. Juliana Swobody, dowódcy garnizonu Krosno i tego samego dnia otrzymał dowództwo kompanii krośnieńskiej, przybyłej do Sanoka i dalej przeznaczonej do odsieczy oblężonego Lwowa. 20 listopada pociąg „Kozak” wiozący oddział, z prowizorycznie opancerzonymi przednimi wagonami, wyruszył w kierunku Sanoka. Na dworcu w Ustrzykach Dolnych żołnierze Maczka opanowali wojskowy pociąg ukraiński, zdobyli cztery działa i w ataku na bagnety wyzwolili miasto. Później zdobyli węzeł kolejowy Chyrów i pobliski Felsztyn, ale dalsze natarcie – na Sambor – już się nie powiodło. Przez całą zimę 1918/1919 zreorganizowany 3 Batalion Strzelców Sanockich (w skład którego wchodziła wtedy kompania ckm dowodzona przez Maczka), pozostawał w Chyrowie, wiążąc duże siły ukraińskie.
qas: question: Jakim oddziałem wojskowym zaczął dowodzić 14 listopada 1918 roku?
answers: text: kompanii krośnieńskiej
answer_end: 144
generative_answer: kompanią krośnieńską

question: Czym miała zająć się kompania krośnieńska po opuszczeniu Sanoka?
answers: text: odsieczy oblężonego Lwowa
answer_end: 216
generative_answer: odsieczą oblężonego Lwowa

question: Jakim środkiem transportu podróżowali członkowie kompanii krośnieńskiej 20 listopada 1918 roku?
answers: text: pociąg „Kozak”
answer_end: 245
generative_answer: pociągiem „Kozak”

question: Jakie sukcesy osiągnęli na dworcu w Ustrzykach Dolnych członkowie kompanii krośnieńskiej?
answers: text: opanowali wojskowy pociąg ukraiński, zdobyli cztery działa i w ataku na bagnety wyzwolili miasto
answer_end: 486
generative_answer: opanowali wojskowy pociąg ukraiński, zdobyli cztery działa i w ataku na bagnety wyzwolili miasto

question: Jakie miasto zostało wyzwolone przez żołnierzy Maczka po zdobyciu Felsztynu?
plausible_answers: text: Sambor
answer_end: 578
generative_answer: Sambor