Fabijan Szantyr

Fabijan Hilarawicz Szantyr (biał. Фабіян Гіляравіч Шантыр; pseudonimy: N.Swietłow, A.Chmara; kryptonimy: F.Sz., F.Sz-r, Fabijan Sz-r, Sz.F.; ur. 23 stycznia?/ 4 lutego 1887 w Słucku, zm. 29 maja 1920 w Nowozybkowie) – białoruski lewicowy działacz narodowy i społeczny, polityk, prozaik, poeta, publicysta, tłumacz; delegat na I Zjazd Wszechbiałoruski; w 1919 roku komisarz ds. narodowych Tymczasowego Robotniczo-Chłopskiego Radzieckiego Rządu Białorusi; rozstrzelany z polecenia władz radzieckich; zdaniem niektórych źródeł pierwsza białoruska ofiara radzieckich represji politycznych.

context: Na przełomie kwietnia i maja 1918 roku, w wyniku rozłamu w BSG, Fabijan Szantyr wszedł w skład kierownictwa Białoruskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów (BPSR). W tym samym roku był kierownikiem Smoleńskiego Oddziału Białoruskiego Komisariatu Narodowego. Razem z Hauryłą Hareckim organizował w Smoleńsku zjazd, na którym planowano utworzyć białoruską partię socjalistów-rewolucjonistów. Pod koniec roku wstąpił do Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) (RPK(b)), pracował w Słuckim Powiatowym Komisariacie Wojskowym. Na początku 1919 roku objął stanowisko komisarza ds. narodowych Tymczasowego Robotniczo-Chłopskiego Radzieckiego Rządu Białorusi. Już wkrótce jednak, po decyzji Komitetu Centralnego RPK(b) z 16 stycznia o zmniejszeniu terytorium Białoruskiej SRR, wraz z Jazepem Dyłą i Usiewaładem Falskim opuścił rząd. W lutym tego samego roku cała trójka została aresztowana i osadzona w więzieniu w Mińsku.
qas: question: Kto zawiadował BPSR?
answers: text: Fabijan Szantyr
answer_end: 79
generative_answer: Fabijan Szantyr

question: Czy Szantyr pełnił jeszcze jakieś inne funkcje, w czasie gdy zawiadywał BPSR?
answers: text: W tym samym roku był kierownikiem Smoleńskiego Oddziału Białoruskiego Komisariatu Narodowego
answer_end: 256
generative_answer: tak

question: Jaki był cel spotkania w Smoleńsku?
answers: text: planowano utworzyć białoruską partię socjalistów-rewolucjonistów
answer_end: 388
generative_answer: planowano utworzyć białoruską partię socjalistów-rewolucjonistów

question: Z jaką partią był związany Szantyr?
answers: text: Pod koniec roku wstąpił do Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) (RPK(b))
answer_end: 472
generative_answer: Pod koniec roku wstąpił do Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików) (RPK(b))

question: Na jakie stanowisko w strukturze BPSR został w 1919 mianowany Szantyr?
plausible_answers: text: objął stanowisko komisarza ds. narodowych Tymczasowego Robotniczo-Chłopskiego Radzieckiego Rządu Białorusi
answer_end: 656
generative_answer: objął stanowisko komisarza ds. narodowych Tymczasowego Robotniczo-Chłopskiego Radzieckiego Rządu Białorusi

context: Fabijan Szantyr związany był z Ludwiką Siwicką, znaną później pod pseudonimem Zośka Wieras. Według Encykłapiedyi historyi Biełarusi poznał ją w 1916 lub 1917 roku w Mińsku, gdzie brał udział w pracach „Białoruskiej chatki”, po czym wziął z nią ślub. Inną wersję podała sama Ludwika Siwicka w swoich wspomnieniach. Według niej, poznali się w 1915 roku; planowali ślub, jednak ostatecznie do niego nie doszło, m.in. z powodu burzliwych wydarzeń politycznych. Miała z nim nieślubnego syna, który urodził się w 1919 roku i otrzymał przy chrzcie nazwisko po ojcu. Ludwika Siwicka określała później Fabijana Szantyra mianem pierwszego męża.
qas: question: W jakim mieście Fabijan Szantyr zapoznał się z Ludwiką Siwicką, zgodnie z niektórymi podaniami?
answers: text: Mińsku
answer_end: 171
generative_answer: Mińsku

question: Czym Fabijan Szantyr zajmował się w mieście, w którym poznał swoją przyszłą żonę, zgodnie z niektórymi podaniami?
answers: text: brał udział w pracach „Białoruskiej chatki”
answer_end: 222
generative_answer: brał udział w pracach „Białoruskiej chatki”

question: Dlaczego Fabijan Szantyr i Ludwika Siwicka nigdy się nie pobrali, według jej własnej relacji?
answers: text: m.in. z powodu burzliwych wydarzeń politycznych
answer_end: 455
generative_answer: m.in. z powodu burzliwych wydarzeń politycznych

question: Czy zdaniem matki Ludwiki Siwickiej jej córka rzeczywiście pobrała się z Fabijanem Szantyrem?
plausible_answers: text: Według niej, poznali się w 1915 roku; planowali ślub, jednak ostatecznie do niego nie doszło
answer_end: 406
generative_answer: nie

question: Czy Fabijan Szantyr i Ludwika Siwicka mieli wspólne dzieci?
answers: text: Miała z nim nieślubnego syna
answer_end: 485
generative_answer: tak