Transseksualizm

Transseksualizm (łac. transire „przechodzić”; sexualis „płciowy”; sexus „płeć”) – według APA historyczne, medyczne określenie odnoszące się do osób, które przeszły jakąś formę medycznej lub chirurgicznej terapii korekty płci. Transseksualizm jest podzbiorem transpłciowości (inaczej transgenderyzmu), jednak niektóre osoby transseksualne nie chcą stosować określenia „osoba transpłciowa”
Niezgodność płci jest definiowana jako wyraźna i trwała niezgodność pomiędzy doświadczoną tożsamością płciową osoby a przypisaną jej płcią. Do 2022 roku niezgodność płci była klasyfikowany w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD) jako zaburzenie psychiczne o nazwie transseksualizm (F64.0) jednak w publikowanym w czerwcu 2018 r. jedenastym wydaniu termin ten został usunięty pojawiło się za to określenie „niezgodność płci”(HA60) (ang. gender incongruence). Niezgodność płci jest klasyfikowana jako stan związany ze zdrowiem seksualnym.
Niegdyś transseksualizm był również uwzględniony w Diagnostycznym i Statystycznym Podręczniku Zaburzeń Psychicznych (DSM). Wraz z opublikowaniem DSM-5 wyeliminowano transseksualizm jako diagnozę, a w jego miejsce wprowadzono diagnozę dysforii płciowej.
Przyczyny tego zjawiska pozostają nieznane, rozpatruje się rolę czynników genetycznych, endokrynologicznych, neurorozwojowych i środowiskowych. Liczne struktury anatomiczne przejawiające dymorfizm płciowy, zwłaszcza w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, swą budową przypominają u osób transseksualnych struktury anatomiczne przeciwnej płci morfologicznej. Zaburzenie to występuje z częstością 4,6 na 100 tys. osób. Z uwagi na stres mniejszościowy prowadzi często do innych zaburzeń psychicznych. Leczenie, poza opieką psychiatryczną, obejmuje najczęściej trzy etapy: hormonoterapię, test realnego życia i tzw. operacje korekty płci. Ustawodawstwo regulujące możliwość zmiany płci metrykalnej jest zróżnicowane.

context: Transseksualizmu nie uznaje się za często spotykane zaburzenie. Wedle Rabe-Jabłońskiej nie istnieją w ogóle wiarygodne dane dotyczące prewalencji zaburzeń tożsamości płciowej. Wedle publikacji Smith et al z 2015 nadal nie ma dokładnych danych. Istnieją jedynie dane pochodzące z ośrodków zajmujących się terapią osób transseksualnych, co sprawia, że dane te mogą być znacznie zaniżone. Wedle innych źródeł wiarygodne dane na temat częstości występowania transseksualizmu pochodzą z krajów Europy – jest ona szacowana na 1 na 30 tys. u osób płci somatycznej męskiej oraz na 1 na 100 tys. u osób płci somatycznej żeńskiej. Większość ośrodków klinicznych odnotowuje trzy-pięciokrotną przewagę liczby transseksualnych mężczyzn nad liczbą transseksualnych kobiet. Również to somatyczni mężczyźni częściej zgłaszają się po pomoc. Badania przeprowadzone w Szwecji wykazały istnienie 1 osoby transseksualnej na 37 000 chłopców oraz 1 na 103 tys. kobiet (16,67 na 100 000). Odsetek osób transseksualnych obu płci zmieniał się jednak znacznie w tym państwie: w latach sześćdziesiątych osób M/K i K/M było tyle samo, natomiast 3 dekady później osób M/K było dwukrotnie więcej, niż K/M. Badania brytyjskie zaowocowały podobnymi wynikami prewalencji (1/34 i 1/108 000), natomiast holenderskie nieco wyższymi (1/12 000 i 1/30 000). W Niemczech odsetek obu płci utrzymywał się od lat sześćdziesiątych na stałym poziomie aż do 1994, by pod koniec tej dekady zmienić się do 1,2:1 na korzyść M/K. W Polsce stosunek częstości występowania M/K do K/M wynosi 1:5,5. Przyczyna tego zjawiska nie została wyjaśniona, aczkolwiek istnieją hipotezy tłumaczące ją różnicami kulturowymi związanymi z rolami płciowymi występującymi pomiędzy społeczeństwami Europy Zachodniej i Europy Wschodniej. Wykrywana prewalencja transseksualizmu wykazuje bowiem związek ze stosunkiem doń społeczeństwa i władzy, bardziej tolerancyjnej bądź sankcjonującej osoby odmienne. Osoby transseksualne osiedlają się raczej w wielkich miastach oraz na obszarach bardziej im przyjaznych. Wyklucza to możliwość przenoszenia danych uzyskanych w jednym kraju na inny.
qas: question: Czy transpłciowość występuje bardzo rzadko?
plausible_answers: text: Transseksualizmu nie uznaje się za często spotykane zaburzenie
answer_end: 62
generative_answer: tak

question: Kto uważa, że nie da się znaleźć rzetelnych informacji dotyczących występowania transseksualizmu?
answers: text: Rabe-Jabłońskiej
answer_end: 86
generative_answer: Rabe-Jabłońska

question: Ile razy większą prewalencję transpłciowych mężczyzn wyróżnia większość placówek klinicznych?
answers: text: trzy-pięciokrotną
answer_end: 680
generative_answer: trzy do pięciu

question: Czy w Niemczech stosunek liczby transpłciowych kobiet do mężczyzn nie zmieniał się na przestrzeni lat?
answers: text: Niemczech odsetek obu płci utrzymywał się od lat sześćdziesiątych na stałym poziomie aż do 1994, by pod koniec tej dekady zmienić się do 1,2:1 na korzyść M/K
answer_end: 1477
generative_answer: nie

question: Czy osoby transpłciowe mieszkają w mniejszych ośrodkach miejskich?
plausible_answers: text: Osoby transseksualne osiedlają się raczej w wielkich miastach
answer_end: 1991
generative_answer: nie