Pandemia COVID-19

Pandemia COVID-19 – pandemia zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Rozpoczęła się jako epidemia 17 listopada 2019 w mieście Wuhan, w prowincji Hubei, w środkowych Chinach, a 11 marca 2020 została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za pandemię.
W okresie od listopada 2019 do stycznia 2020 zachorowania pojawiały się głównie w mieście Wuhan, w środkowych Chinach, ale już w połowie stycznia wirus rozprzestrzenił się w całych Chinach. W drugiej połowie lutego ogniska zakażeń z setkami chorych wybuchły w Korei Południowej, we Włoszech oraz w Iranie. Od 4 marca 2020 są notowane zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w Polsce. 13 marca 2020 WHO podała, że centrum pandemii koronawirusa stała się Europa. Później zachorowania rozlały się na pozostałe kontynenty, a ostatnim, na którym stwierdzono zachorowania, stała się w grudniu 2020 Antarktyda.
Do 10 lutego 2022 odnotowano ponad 492 mln przypadków zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w 192 państwach i terytoriach. Z tej liczby jest blisko 59 mln aktywnych przypadków, ozdrowień ponad 427 mln przypadków oraz ponad 6,17 mln zgonów.
W skali międzynarodowej zostały podjęte działania w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się zakażeń. Ograniczono podróże, wprowadzono kwarantanny i godziny policyjne, odroczono lub odwołano szereg wydarzeń sportowych, religijnych i kulturalnych. W Chinach i w Korei Południowej wprowadzono środki policyjne. Część państw zamknęła granice lub wprowadziła ograniczenia ruchu granicznego, w tym przylotów pasażerów, oraz restrykcje wobec osób przekraczających granice. Wprowadzono kontrole temperatury pasażerów na lotniskach i dworcach kolejowych. W związku z wybuchem pandemii w 177 państwach na poziomie krajowym lub lokalnym zostały zamknięte szkoły i uniwersytety, co w wymiarze globalnym w szczycie dotknęło blisko 1,27 miliarda uczniów i studentów (72,4%).
Pandemia spowodowała globalne zakłócenia społeczne i gospodarcze, w tym największą światową recesję od czasów wielkiego kryzysu. Doprowadziła do opóźnienia lub odwołania wydarzeń(ang.) sportowych(ang.), religijnych(ang.), politycznych(ang.) i kulturalnych(ang.), powszechnych braków w zaopatrzeniu(ang.), które pogłębiły się w wyniku panicznych zakupów, oraz do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych(ang.). W internecie i mediach zaczęły szerzyć się teorie spiskowe oraz dezinformacja dotyczące wirusa. Odnotowano szereg przypadków ksenofobii i rasizmu wobec Chińczyków i innych mieszkańców Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej.

context: Szczepionka przedsiębiorstwa Moderna również bazuje na technologii mRNA. Sekwencja nukleotydów w niej zawarta została przygotowana do 13 stycznia 2020, tj. w ciągu dwóch dni od podania do wiadomości genomu wirusa SARS-CoV-2. Pierwsze testy kliniczne ruszyły w USA 16 marca, na grupie 45 zdrowych dorosłych, zaś badania ostatniej fazy przeprowadzono na około 30 tys. osób. 16 listopada przedsiębiorstwo Moderna ogłosiło, że jego szczepionka wykazuje skuteczność na poziomie 94,5%. Oszacowało również, iż jest w stanie dostarczyć 20 mln dawek w 2020 i 500–1000 mln w 2021.
qas: question: W jakiej technologii zrobiono szczepionkę przeciw covid-19?
answers: text: mRNA
answer_end: 71
generative_answer: mRNA

question: Jaki wirus powoduje covid-19? 
answers: text: SARS-CoV-2
answer_end: 223
generative_answer: SARS-CoV-2

question: Na ilu osobach przeprowadzono pierwsze testy szczepionki? 
answers: text: 45
answer_end: 286
generative_answer: 45

question: Ile procentową skuteczność ma szczepionka Moderny?
answers: text: 94,5
answer_end: 477
generative_answer: 94,5

question: Ile dawek szczepionki przyjęto w 2020 roku?
plausible_answers: text: 20 mln
answer_end: 534
generative_answer: 20 mln