Rwanda

Rwanda (Republika Rwandy, dawniej Ruanda) – państwo w środkowo-wschodniej Afryce o powierzchni 26,4 tys. km². Rwanda graniczy z: Burundi (290 km), Demokratyczną Republiką Konga (217 km), Tanzanią (217 km) i Ugandą (169 km). W 2016 roku w Rwandzie mieszkało 11,901 mln mieszkańców. Językami urzędowymi są: rwanda, angielski i francuski. Stolicą państwa jest Kigali. Od 2006 roku Rwanda podzielona jest na 5 prowincji (dawniej było ich 12). Walutą Rwandy jest frank rwandyjski.
Rwanda należy do: Międzynarodowej Organizacji Pracy, Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Światowej Organizacji Handlu, Unii Afrykańskiej. W listopadzie 2009 roku Rwanda przystąpiła do Wspólnoty Narodów.

context: Pod koniec XIX w. do walki o afrykańskie kolonie włączyły się Niemcy. Na mocy układu helgolandzkiego z 1890 roku pomiędzy Niemcami a Wielką Brytanią tereny dzisiejszej Rwandy i Burundi znalazły się w niemieckiej strefie wpływów. W 1890 roku Rwanda przyjęła protektorat niemiecki, stając się częścią Niemieckiej Afryki Wschodniej. Podczas I wojny światowej w 1916 roku obszar Rwandy i Urundi (ówczesnej Burundi) zajęła Belgia. Od 1922 roku Belgowie administrowali Rwandą i Burundi jako terytorium mandatowym Ligi Narodów (od 1946 roku terytorium powiernicze Organizacji Narodów Zjednoczonych). Niemieccy i belgijscy kolonizatorzy zachowali dawne struktury, utrzymując tym samym przywileje Tutsi. Tutsi miało faktyczną władzę w Rwandzie (administracja europejska w Rwandzie w 1914 roku wynosiła 5 osób, a do 1936 roku wzrosła do 50). Europejczycy popierali chrystianizację Rwandy. Podczas okresu kolonialnego wprowadzono uprawy roślin na eksport (bawełna, kawa), dzięki czemu powstała grupa zamożnych Hutu, która wyrażała swoje niezadowolenie z pozycji Tutsi. W latach 50. XX w. powstały pierwsze organizacje polityczne ludności afrykańskiej (Ruch Emancypacji Ludu Hutu (PARMEHUTU) pod przywództwem Grégoire Kayibandy, Narodowa Unia Rwanda (UNAR) wyrażająca interesy Tutsi). Po ogłoszeniu przez Belgię przyznania Rwandzie autonomii w 1959 roku wybuchła wojna domowa na tle rywalizacji Tutsi i Hutu. W wyniku wojny kilka tysięcy Tutsi opuściło kraj. W 1960 roku w wyborach komunalnych wygrał Ruch Emancypacji Ludu Hutu. W 1961 pod wpływem narzuconego przez ONZ referendum zniesiono monarchię.
qas: question: W związku z jaką umową obszary współczesnej Rwandy i Burundi zostały objęte niemiecką strefą wpływów?
answers: text: układu helgolandzkiego z 1890 roku pomiędzy Niemcami a Wielką Brytanią
answer_end: 148
generative_answer: układem helgolandzkim z 1890 roku pomiędzy Niemcami a Wielką Brytanią

question: W skład jakiej kolonii weszła Rwanda w 1890 roku?
answers: text: Niemieckiej Afryki Wschodniej
answer_end: 328
generative_answer: Niemieckiej Afryki Wschodniej

question: Jakie państwo weszło w posiadanie terenów należących do Rwandy i Urundi w trakcie pierwszej wojny światowej?
answers: text: Belgia
answer_end: 424
generative_answer: Belgia

question: Jaka ludność posiadała uprzywilejowaną pozycję na tych obszarach?
answers: text: Tutsi
answer_end: 693
generative_answer: Tutsi

question: Jakie rośliny były dostarczane na teren Rwandu w trakcie okresu kolonialnego?
plausible_answers: text: bawełna, kawa
answer_end: 958
generative_answer: bawełna, kawa