Azulejo

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych.
Motywy wykonywane z azulejo miały postać scen historycznych, mitologicznych, ikonografii religijnej, oraz całej gamy elementów dekoracyjnych zarówno geometrycznych, jak i roślinnych. Mozaiki bardzo często pokrywały całe ściany i podłogi w pałacach, ogrodach, kościołach, klasztorach, a także mieszkaniach czy miejscach użyteczności publicznej.
Płytki azulejo o bardzo różnych kształtach i kolorystyce stały się najbardziej charakterystycznym środkiem wyrazu i najbardziej ekspresyjnym rodzajem sztuki, głównie portugalskiej, rozwijanym i używanym przez ponad pięćset lat, ale także sztuki hiszpańskiej, choć w mniejszym stopniu. Azulejo stały się czymś więcej niż tylko atrakcyjnym elementem dekoracyjnym. Wykonane z taniego materiału płytki stanowiły najlepszy sposób na podniesienie estetyki budynków, a także nadanie im niepowtarzalnego wyglądu, a przede wszystkim zapewnienia higieny wnętrz.
Obecnie ze względu na dekoracyjne własności i odporność na wodę, płytki azulejo stosuje się do wykładania ścian kuchni, łazienek, oraz innych pomieszczeń narażonych na wilgoć.

context: Równolegle opracowano, głównie na życzenie kleru, inny rodzaj dekoracyjnych płytek azulejo, które charakteryzowały się mniejszym nakładem pracy i przez to tańszych w produkcji. Azulejo enxaquetado były używane do pokrywania dużych powierzchni ścian kościołów i klasztorów, gdzie nie było potrzeby dużego zróżnicowania wzorów. Kompozycje te stosowane od XVI do XVII wieku były układane głównie z jednobarwnych płytek w dwukolorowe mozaiki, przeważnie biało-niebieskie lub biało-zielone, w postaci ukośnej siatki. Wprowadzenie płytek typu azulejo de padrão z powtarzalnym wzorem zmniejszyło pracochłonność układania mozaik na rozległych powierzchniach ścian.
qas: question: Jaką nazwę nosiły najtańsze płytki?
plausible_answers: text: azulejo
answer_end: 90
generative_answer: azulejo

question: Do czego wykorzystywano tanie płytki dekoracyjne?
answers: text: do pokrywania dużych powierzchni ścian kościołów i klasztorów
answer_end: 271
generative_answer: do pokrywania dużych powierzchni ścian kościołów i klasztorów

question: Kiedy korzystano z tanich płytek dekoracyjnych do tworzenia wzorów?
answers: text: od XVI do XVII wieku
answer_end: 370
generative_answer: od XVI do XVII wieku

question: Jakie kolory zazwyczaj przyjmowały płytki dekoracyjne?
answers: text: biało-niebieskie lub biało-zielone
answer_end: 484
generative_answer: biało-niebieskie lub biało-zielone

question: Do czego przyczyniło się wykorzystywanie płytek azulejo?
answers: text: zmniejszyło pracochłonność układania mozaik
answer_end: 620
generative_answer: zmniejszyło pracochłonność układania mozaik

context: Po 1500 roku warsztaty z Manises i Granady straciły na znaczeniu na korzyść innych miast, głównie Sewilli i Toledo. Miasta te przodowały w produkcji azulejo nowymi technikami, rozpoczynając wytwarzanie znormalizowanych kwadratowych płytek znacznie łatwiejszych do układania, a przede wszystkim tańszych w produkcji. Ponadto dzięki powtarzalnemu kształtowi wytwarzanie azulejo rozpoczęło się na skalę masową. Kwadratowe płytki wkrótce zaczęły zdobywać rynek hiszpański, później europejski, a także amerykański, głównie ze względu na niższą od azulejo wytwarzanego w Manises cenę.
qas: question: Jakie miasta Hiszpanii produkowały najwięcej azulejo przed 1500 rokiem?
plausible_answers: text: Manises i Granady
answer_end: 42
generative_answer: Manises i Granada

question: Jaki był skutek nowoczesnej technologii produkcji azulejo z Sewilli?
answers: text: łatwiejszych do układania, a przede wszystkim tańszych w produkcji
answer_end: 314
generative_answer: łatwiejszych do układania, a przede wszystkim tańszych w produkcji

question: Czy azulejo posiadają unikatowy kształt co do każdej płytki?
answers: text: dzięki powtarzalnemu kształtowi
answer_end: 355
generative_answer: nie

question: Co stanowiło główną przesłankę wyboru azulejo z Sewilli?
answers: text: cenę
answer_end: 577
generative_answer: Cena

question: Czy Azulejo trafiało także do kanady?
plausible_answers: text: a także amerykański
answer_end: 508
generative_answer: tak