Aleksander Ford

Aleksander Ford (właściwie Mosze Lifszyc, ur. 24 listopada 1908 w Kijowie, zm. 4 kwietnia 1980 w Naples) – polski reżyser filmowy i scenarzysta pochodzenia żydowsko-rosyjskiego, komandor Orderu Odrodzenia Polski.
Zaczynał swoją karierę od nakręcenia kilku filmów krótkometrażowych, jednak za jego pierwszy wybitny film uchodzi – obecnie zaginiony – Legion ulicy (1932). Po sukcesie artystycznym tegoż Ford próbował bezskutecznie realizować ambitne filmy o tematyce społecznej, które były przemontowywane przez polskich producentów: Przebudzenie (1934) oraz Ludzi Wisły (1938). Najwartościowszym zachowanym filmem Forda z okresu międzywojennego była Droga młodych (1936), niedopuszczony do rozpowszechniania przez sanacyjną cenzurę dokument o żydowskim sanatorium. W okresie międzywojennym Ford był związany ze Stowarzyszeniem Miłośników Filmu Artystycznego „Start”.
II wojnę światową przetrwał w ZSRR, skąd w szeregach 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki dotarł do Polski, gdzie nakręcił pierwszy dokument poświęcony obozowi zagłady: Majdanek – cmentarzysko Europy (1944). Odpowiadał za odbudowę polskiej kinematografii po wojnie, przewodząc w latach 1945–1947 Przedsiębiorstwu Państwowemu „Film Polski”. Jego następny film fabularny, Ulica Graniczna (1948) o zagładzie Żydów w getcie warszawskim, otrzymał Złoty Medal na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Kolejne fabuły Forda, takie jak Piątka z ulicy Barskiej (1953) oraz superprodukcja Krzyżacy (1960), coraz bardziej odbiegały jednak od tematyki społecznej. W 1969 roku, z powodu rozpoczętej rok wcześniej nagonki antysemickiej, wyjechał z Polski, a za granicą nie odniósł sukcesów artystycznych. Na emigracji dwukrotnie próbował popełnić samobójstwo, z czego druga próba była udana.

context: Aleksander Ford był dwukrotnie żonaty. Pierwszą jego żoną była Olga Mińska, z którą ożenił się około roku 1930. Mińska została scenarzystką Przebudzenia i Sabry, a także asystentką reżysera przy Ulicy Granicznej i Młodości Chopina. W trakcie związku z Mińską Ford poznał w 1943 roku zbiegłą z sowieckiego więzienia Janinę Wieczerzyńską, z którą spłodził nieślubnego syna Aleksandra Forda juniora. Ford wielokrotnie odwiedzał swojego syna, zarazem wprowadzał go w błąd na temat szczegółów dotyczących jego narodzin. Drugą żoną Forda była o 30 lat młodsza amerykańska aktorka Eleanor Griswold, którą w atmosferze skandalu uwiódł krytykowi filmowemu Zygmuntowi Kałużyńskiemu. Ze związku z Griswold Ford miał dwie córki: Konstancję (ur. 1961) i Justynę (ur. 1966) oraz syna Romana (ur. 1964).
qas: question: W którym roku Mińska została żoną Forda?
answers: text: 1930
answer_end: 110
generative_answer: 1930

question: Czy Ford dorobił się bękarta?
answers: text: spłodził nieślubnego syna Aleksandra Forda juniora
answer_end: 395
generative_answer: tak

question: W których produkcjach Forda jego pierwsza żona była scenarzystką?
answers: text: Przebudzenia i Sabry
answer_end: 160
generative_answer: Przebudzenie i Sabra

question: Jaka była różnica wieku między Fordem a Griswold?
answers: text: 30 lat
answer_end: 545
generative_answer: 30 lat

question: Jak nazywał się syn forda z pierwszego związku?
plausible_answers: text: Romana
answer_end: 776
generative_answer: Roman