Ziemia Eryka Rudego

Ziemia Eryka Rudego (norw. Eirik Raudes Land) – nazwa terenów lądowych Grenlandii pomiędzy 71°30'N a 75°40'N, które od 27 czerwca 1931 roku do 5 kwietnia 1933 roku były zajmowane przez Norwegię podczas sporu norwesko-duńskiego o Grenlandię.
Osadnictwo i działalność łowiecka na tych terenach rozpoczęły się już w średniowieczu i nasiliły w nowożytności. Obszar zyskał na znaczeniu jednak dopiero w na przełomie XIX i XX wieku, kiedy po odzyskaniu niepodległości przez Norwegię wzrosło wśród Norwegów poczucie nacjonalizmu i chęć kolonizacji terenów poza Półwyspem Skandynawskim. Jeden z głównych norweskich badaczy terenów polarnych Adolf Hoel, nacjonalistyczny prawnik i działacz polarny Gustav Smedal, oraz doświadczony traper i podróżnik Hallvard Devold opracowali plan prywatnej okupacji Grenlandii na rzecz Norwegii. Jego skutkiem było wbicie norweskiej flagi w osadzie Myggbukta 27 czerwca 1931 roku i ogłoszenie tego terenu Ziemią Eryka Rudego. 13 dni później norweski parlament zatwierdził okupację i ogłosił, iż od tej pory tereny te należą do Królestwa Norwegii. Strona duńska zgłosiła od razu sprawę do Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej w Hadze. Trybunał orzekł o bezpodstawnej okupacji części Grenlandii i nakazał stronie norweskiej oddać tereny pod władanie Danii oraz zabrać ze sobą sprzęt tam dostarczony. 5 kwietnia 1933 roku oficjalnie zakończono okupację i zwrócono okupowane ziemie.

context: W 1919 roku norweski minister spraw zagranicznych Nils Claus Ihlen (1855–1925) oświadczył, że Norwegia nie sprzeciwia się rozszerzeniu duńskich interesów na całą Grenlandię. W 1921 roku Dania wydała oświadczenie, w którym rozszerzyła swój monopol handlowy na całą wyspę. Decyzję tę rząd norweski uznał za naruszającą prawa Norwegii oraz norweskich wielorybników żyjących we wschodniej Grenlandii. W lipcu 1924 roku oba kraje podpisały traktat o Grenlandii Wschodniej stanowiący, że obydwa kraje mają równe prawa do polowania, rybołówstwa, działalności naukowej i tworzenia stacji meteorologicznych w niezamieszkanych częściach Grenlandii Wschodniej. Kwestia samego prawa do ziem Grenlandii miała zostać uregulowana później.
qas: question: Jaki urząd sprawował Ihlen w 1919 roku?
answers: text: minister spraw zagranicznych
answer_end: 49
generative_answer: ministra spraw zagranicznych

question: O czym stanowiło oświadczenie wydane przez Danię w 1921 roku?
answers: text: rozszerzyła swój monopol handlowy na całą wyspę
answer_end: 269
generative_answer: rozszerzeniu swojego monopolu handlowego na całą wyspę

question: Co podpisały Norwegia i Dania w 1924 roku?
answers: text: traktat o Grenlandii Wschodniej
answer_end: 466
generative_answer: traktat o Grenlandii Wschodniej

question: O czym stanowił traktat podpisany przez Norwegię i Danię w 1924 roku?
answers: text: że obydwa kraje mają równe prawa do polowania, rybołówstwa, działalności naukowej i tworzenia stacji meteorologicznych w niezamieszkanych częściach Grenlandii Wschodniej
answer_end: 648
generative_answer: że obydwa kraje mają równe prawa do polowania, rybołówstwa, działalności naukowej i tworzenia stacji meteorologicznych w niezamieszkanych częściach Grenlandii Wschodniej

question: Czy ostatecznie ustalono komu przysługują prawa do grenlandzkich ziem?
plausible_answers: text: Kwestia samego prawa do ziem Grenlandii miała zostać uregulowana później
answer_end: 722
generative_answer: nie