Program Stypendialny im. Konstantego Kalinowskiego

Program Stypendialny Rządu Rzeczypospolitej Polskiej im. Konstantego Kalinowskiego pod Patronatem Prezesa Rady Ministrów RP (biał. Стыпендыяльная праграма Ураду Рэспублікі Польшча імя Кастуся Каліноўскага пад патранатам Старшыні Рады Міністраў РП, Stypiendyjalnaja prahrama Uradu Respubliki Polszcza imia Kastusia Kalinouskaha pad patranatam Starszyni Rady Ministrau RP) – utworzony w marcu 2006 polski państwowy program pomocowy dla białoruskiej młodzieży. Początkowo przeznaczony dla studentów relegowanych z białoruskich uczelni z przyczyn politycznych, z biegiem czasu objął także osoby, które nie mogą studiować na Białorusi ze względu na swoje poglądy polityczne i zaangażowanie w obronę demokracji i praw człowieka. Jest to największy w Europie program tego rodzaju. Merytorycznie koordynowany jest przez Biuro Programu przy Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, we współdziałaniu z Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP. Dyrektorem i koordynatorem Programu, kierującym pracami biura i pracami komisji kwalifikujących kandydatów na studia, jest dyrektor Studium Europy Wschodniej UW Jan Malicki. Program finansowany jest z budżetu państwa – w 2008 roku Minister Spraw Zagranicznych Polski przekazał na jego kontynuację 1,2 miliona euro.

context: W lipcu 2006, w I roku działalności Programu, na 300 miejsc ostatecznie przyjęto 244 stypendystów, którzy nie mogli rozpocząć lub kontynuować studiów na Białorusi ze względu na poglądy polityczne lub z powodu działalności opozycyjnej rodziców. Stypendystów przyjmowano na podstawie opinii wydawanej przez białoruską, niezarejestrowaną organizację o nazwie Społeczny Komitet Obrony Represjonowanych „Salidarnaść” z Iną Kulej na czele. Znajomość języka polskiego nie była wymagana. Przydziału uczestników Programu na poszczególne uczelnie w Polsce dokonywało Biuro Programu przy Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego w oparciu o zgłoszenia uczelni, biorąc pod uwagę przede wszystkim możliwość kontynuowania studiów rozpoczętych na Białorusi, a także, w miarę możliwości, oczekiwania stypendystów. Uczelnie samodzielnie dokonały oceny różnic programowych i ustaliły zasady ich wyrównania. Uczestnicy Programu podjęli studia w 15 miastach Polski, na 37 uczelniach, na 77 różnych kierunkach. Najwięcej osób rozpoczęło naukę w Warszawie (102), następnie w Białymstoku (30), Wrocławiu (21), Krakowie (16), Gdańsku (14), Pułtusku (10), Białej Podlaskiej (10), Poznaniu (9), Lublinie (8), Katowicach (7), Łodzi (6), Toruniu (5), Bydgoszczy (2), Legnicy (1) i Szczecinie (1). Spośród uczelni, największa grupa stypendystów (58) znalazła się na Uniwersytecie Warszawskim, w 21 różnych jego instytutach.
qas: question: Z jakiego powodu 244 studentów nie było w stanie podjąć lub kontynuować nauki na Białorusi?
answers: text: ze względu na poglądy polityczne lub z powodu działalności opozycyjnej rodziców
answer_end: 242
generative_answer: ze względu na poglądy polityczne lub z powodu działalności opozycyjnej rodziców

question: Jaka instytucja wydawała opinie o uczniach?
answers: text: Społeczny Komitet Obrony Represjonowanych „Salidarnaść”
answer_end: 411
generative_answer: Społeczny Komitet Obrony Represjonowanych „Salidarnaść”

question: Czy od stypendystów wymagano znajomości języka polskiego?
answers: text: Znajomość języka polskiego nie była wymagana
answer_end: 478
generative_answer: nie

question: W ilu polskich miastach stypendyści podjęli naukę?
answers: text: 15
answer_end: 940
generative_answer: 15

question: W jakim mieście studia kontynuowała największa liczba studentów?
plausible_answers: text: w Warszawie
answer_end: 1045
generative_answer: w Warszawie

context: W grudniu 2006 wyszło na jaw, że znaczna część stypendystów z nieznanych przyczyn ma liczne nieobecności na zajęciach, lub w ogóle nie podjęła nauki. Niektórzy z nich zrezygnowali z uczestnictwa w programie, nie informując o tym biura, i udali się na Zachód, lub też powrócili na Białoruś. Absencje dotyczyły uczelni w całej Polsce. 21 grudnia 2006 zorganizowano obowiązkowe spotkanie stypendystów w Jachrance pod Warszawą, na które przybyło zaledwie 80 z 244 studentów. Nieobecności te tłumaczono później wyjazdem stypendystów do domów na Nowy Rok. Zdaniem Siarhieja, jednego ze stypendystów, przyczyna tego zjawiska była następująca:
qas: question: Jaka część stypendystów zjawiła się na spotkaniu zorganizowanym pod koniec 2006 roku w Jachrance?
answers: text: 80 z 244
answer_end: 459
generative_answer: 80 z 244

question: W jaki sposób usprawiedliwiano dużą liczbę nieobecności na spotkaniu w Jachrance?
answers: text: wyjazdem stypendystów do domów na Nowy Rok
answer_end: 548
generative_answer: wyjazdem stypendystów do domów na Nowy Rok

question: Gdzie odbyło się obowiązkowe spotkanie dla stypendystów, na którym nie pojawiła się większość z nich?
answers: text: w Jachrance pod Warszawą
answer_end: 422
generative_answer: w Jachrance pod Warszawą

question: Czy problem licznych nieobecności stypendystów na zajęciach dotyczył tylko jednej uczelni?
answers: text: Absencje dotyczyły uczelni w całej Polsce
answer_end: 331
generative_answer: nie

question: Jak miał na imię jedyny stypendysta, który pojawił się na spotkaniu w Jachrance?
plausible_answers: text: Siarhieja
answer_end: 567
generative_answer: Siarhiej