Opole

Opole i (niem. Oppeln, śl. Ôpole, dś. Uppeln, cz. Opolí, łac. Oppelia, Oppolia, Opulia) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, siedziba władz województwa opolskiego i powiatu opolskiego. Historyczna stolica Górnego Śląska. Dwudzieste siódme co do wielkości populacji miasto w Polsce (127 839 mieszkańców w grudniu 2020 roku). Pod względem powierzchni piętnaste (149 km²).
Położone w Europie Środkowej, na Nizinie Śląskiej, w Pradolinie Wrocławskiej i Równinie Opolskiej, nad rzeką Odrą, współcześnie jest położone w odległości ok. 270 km od stolicy Polski i ok. 40 km od granicy z Czechami.
Jedno z najstarszych miast w Polsce, lokowane na prawie magdeburskim przed 1217 przez Kazimierza I opolskiego, prawnuka Bolesława III Krzywoustego. W czasach średniowiecza i renesansu Opole było centrem handlu dzięki jego położeniu na kilku szlakach handlowych. Miasto było stolicą księstwa opolsko-raciborskiego. Szybka rozbudowa miasta była też spowodowana powstaniem rejencji opolskiej w 1816. Pierwsza linia kolejowa łącząca Opole z Brzegiem i Wrocławiem została otwarta w 1845, a pierwsze zakłady produkcyjne powstały w 1859, co znacznie przyczyniło się do znaczenia regionalnego miasta. W okresie PRL nastąpił gwałtowny rozwój Opola. W tym czasie ludność wzrosła ponad trzykrotnie. Zbudowano szereg zakładów przemysłowych, wzniesiono nowe dzielnice mieszkaniowe.
Od 28 czerwca 1950 jest stolicą województwa opolskiego i jego głównym ośrodkiem gospodarczym, naukowym, kulturalnym i administracyjnym. Od 1999 siedziba władz ziemskiego powiatu opolskiego. Opole wraz z powiatem opolskim i krapkowickim tworzy aglomerację opolską, zamieszkałą przez ponad 315 tys. osób.
Patronem miasta Opola jest Wojciech Sławnikowic, święty Kościoła katolickiego.

context: Opola były tworzone jeszcze w plemiennych czasach przedpaństwowych, od połowy 1. tysiąclecia n.e. Termin ten określał nazwę lokalnego terytorium, na którym mieszkała wspólnota sąsiedzka wspólnie broniąca się przed wrogiem. „O-pole” oznaczało społeczność sąsiedzko-lokalną zamieszkującą wokół pasa pól uprawnych i pastwisk, czyli na około pola, które stanowiły podstawę ich bytu. Organizacja opolna przetrwała do późnego średniowiecza. Opola były podokręgami kasztelanii i stanowiły najniższą jednostką administracyjno-podatkową w Polsce średniowiecznej. Bulla z 1136 r. wymienia wśród miejscowości należących do arcybiskupa w okolicach Żnina ludną wieś o nazwie Opole. W Polsce oprócz miasta Opole od tej nazwy wywodzą się także takie nazwy własne miejscowości jak miasto Opole Lubelskie w woj. lubelskim, wieś Opole w woj. lubelskim, wieś Opole-Świerczyna w województwie mazowieckim, wsie Stare Opole i Nowe Opole w województwie mazowieckim, wieś Opole w woj. łódzkim, region pod nazwą Opole na Ukrainie oraz inne nazwy geograficzne.
qas: question: Co dawniej oznaczało słowo "Opole"?
answers: text: lokalnego terytorium, na którym mieszkała wspólnota sąsiedzka wspólnie broniąca się przed wrogiem
answer_end: 221
generative_answer: lokalne terytorium, na którym mieszkała wspólnota sąsiedzka wspólnie broniąca się przed wrogiem

question: W jakim dokumencie pojawiają się zapisy o ludności zamieszkującej wieś Opole?
answers: text: Bulla z 1136 r
answer_end: 568
generative_answer: w Bulli z 1136 roku

question: Czy w Polsce nazwa Opole jest przyporządkowana do miasta? 
answers: text: wieś Opole w woj. lubelskim
answer_end: 833
generative_answer: nie

question: Czy na Ukrainie pojawia się obszar o nazwie Opole?
answers: text: region pod nazwą Opole na Ukrainie oraz inne nazwy geograficzne
answer_end: 1033
generative_answer: tak

question: W jakim województwie znajduje się miasto Opole?
plausible_answers: text: lubelskim
answer_end: 804
generative_answer: lubelskim

context: Decyzją Rady Ministrów 1 stycznia 2017 obszar Opola został powiększony o 12 sołectw z pobliskich gmin na wniosek ówczesnego prezydenta miasta. Decyzję taką podjęto mimo protestów części mieszkańców z przyłączanych gmin oraz wyników konsultacji, w których ponad 90% biorących udział mieszkańców podopolskich gmin wypowiedziało się w tej sprawie negatywnie. Za powiększeniem Opola opowiedziała się za to większość głosujących (57%) mieszkańców Opola (przy frekwencji wynoszącej 6%). Sąsiednie gminy argumentowały, że okrojenie ich obszarów wpłynie negatywnie na lokalne budżety. Patryk Jaki będący wówczas wiceministrem sprawiedliwości oraz posłem z województwa opolskiego promował ideę powiększenia Opola, twierdząc, że jest to konieczne ze względu na fakt, że Opole jest najmniejszym z miast wojewódzkich. Argumentował również, że ewentualny spadek liczby mieszkańców Opola poniżej 100 tys. mógłby w bliżej nieokreślonej przyszłości spowodować zmianę podziału administracyjnego Polski i odebranie Opolu statusu miasta wojewódzkiego.
qas: question: Jak zmienił się zasięg administracyjny tego miasta wraz z początkiem 2017 roku?
answers: text: obszar Opola został powiększony o 12 sołectw z pobliskich gmin
answer_end: 101
generative_answer: obszar Opola został powiększony o 12 sołectw z pobliskich gmin

question: Jaką opinię na temat powiększenia obszaru Opola o 12 sołectw z pobliskich gmin posiadała ludność zamieszkująca te sołectwa?
answers: text: ponad 90% biorących udział mieszkańców podopolskich gmin wypowiedziało się w tej sprawie negatywnie
answer_end: 354
generative_answer: ponad 90% biorących udział mieszkańców podopolskich gmin wypowiedziało się w tej sprawie negatywnie

question: Jak przyłączone do Opola gminy argumentowały swoją niechęć do tego typu działań?
answers: text: okrojenie ich obszarów wpłynie negatywnie na lokalne budżety
answer_end: 575
generative_answer: okrojenie ich obszarów wpłynie negatywnie na lokalne budżety

question: Dlaczego teren tego miasta powinien zostać rozszerzony, zdaniem Patryka Jakiego?
answers: text: ze względu na fakt, że Opole jest najmniejszym z miast wojewódzkich
answer_end: 804
generative_answer: ze względu na fakt, że Opole jest najmniejszym z miast wojewódzkich

question: Do czego doprowadziłoby przekroczenie przez Opole liczby stu tysięcy mieszkaców, zdaniem Patryka Jakiego?
plausible_answers: text: zmianę podziału administracyjnego Polski i odebranie Opolu statusu miasta wojewódzkiego
answer_end: 1031
generative_answer: zmiany podziału administracyjnego Polski i odebrania Opolu statusu miasta wojewódzkiego