Szpitale na Woli w czasie powstania warszawskiego

Szpitale na Woli w czasie powstania warszawskiego – na warszawskiej Woli w okresie powstania w 1944 roku funkcjonowały cztery szpitale.
Najbardziej dramatycznym momentem w powstańczych dziejach szpitali wolskich była masowa rzeź mieszkańców dzielnicy dokonana w pierwszych dniach powstania przez oddziały SS i policji niemieckiej. W „czarną sobotę” 5 sierpnia 1944 Niemcy wymordowali personel i pacjentów Szpitala Wolskiego oraz Szpitala św. Łazarza. Dzień później ofiarą masakry padli także pacjenci Szpitala Dziecięcego Karola i Marii. Dzięki odważnej postawie personelu zagłady uniknął natomiast Szpital Zakaźny św. Stanisława. Po kilku dniach udało się także doprowadzić do wznowienia działalności przez Szpital Wolski. Personel obu placówek aż do końca października 1944 niósł pomoc polskiej ludności cywilnej wypędzanej przez Niemców z Warszawy.

context: Od 6 sierpnia w podwarszawskich Jelonkach funkcjonowała filia Szpitala Wolskiego kierowana przez dr Janinę Misiewicz. 140 pacjentów ewakuowanych z hal na Moczydle rozlokowano w remizie strażackiej, w opuszczonym domu należącym do volksdeutscha Kundta oraz w domach prywatnych należących do polskich gospodarzy. W tych ostatnich znaleźli również schronienie członkowie szpitalnego personelu. W miejscowym przedszkolu zorganizowano kuchnię. Błyskawicznie utworzono również ambulatorium, z którego korzystała m.in. ludność Jelonek. Warunki, w jakich pracować musiał personel szpitala były jednak niezwykle trudne – brakowało żywności, leków, środków opatrunkowych, sprzętu medycznego, a nawet naczyń i sztućców dla szpitalnej kuchni. W tych okolicznościach nieocenioną pomocą było różnorakie wsparcie świadczone przez mieszkańców Jelonek, których ofiarność zgodnie podkreślają wspomnienia i relacje pracowników szpitala. Ponadto już 8 sierpnia pielęgniarka Anna Wielowieyska zdołała nawiązać kontakt ze szpitalem na Płockiej, skąd furami przywożono odtąd niezbędny sprzęt i fundusze ze szpitalnej kasy. Tą samą drogą dr Woźniewski i jego zespół wywozili z Warszawy pacjentów oraz osoby zdrowe ukrywające się na terenie szpitala. Wobec nieustannego napływu uchodźców rosła liczba pacjentów filii w Jelonkach (11 sierpnia było już ich ok. 160). Mimo ofiarności miejscowej ludności Jelonki nie były w stanie wyżywić i przechować tak wielkiej liczby potrzebujących. W dodatku wieś znajdowała się zbyt blisko walczącej Warszawy, co narażało pacjentów i personel na niemieckie represje. W tej sytuacji dr Misiewicz postanowiła znaleźć nową lokalizację dla szpitala, a Jelonki przekształcić w punkt ambulatoryjny oraz swego rodzaju „stację tranzytową” łączącą nową siedzibę ze szpitalem na Płockiej. Przy wsparciu kierownictwa Ośrodka Zdrowia w Pruszkowie udało się wyjednać w sołectwie w Hellenowie przeznaczenie na cele szpitalne budynku kasyna w Podkowie Leśnej (11 sierpnia). Już następnego dnia rozlokowano tam pierwszy transport ze szpitala w Jelonkach, liczący 50 chorych oraz 21 członków personelu z dr Wiwą Jaroszewicz na czele. 17 sierpnia do Podkowy dotarła kolejna grupa pacjentów i pracowników, licząca łącznie ok. 100 osób. W Jelonkach pozostało jedynie 70 chorych oraz 19 członków personelu pod kierownictwem dr Haliny Krzywiec.
qas: question: Gdzie przechowywano pacjentów ewakuowanych z placówki działającej na terenie Jelonków od 6 sierpnia?
answers: text: w remizie strażackiej, w opuszczonym domu należącym do volksdeutscha Kundta oraz w domach prywatnych należących do polskich gospodarzy
answer_end: 309
generative_answer: w remizie strażackiej, w opuszczonym domu należącym do volksdeutscha Kundta oraz w domach prywatnych należących do polskich gospodarzy

question: Gdzie otworzono prowizoryczną kuchnię dla pacjentów Szpitala Wolskiego?
answers: text: W miejscowym przedszkolu
answer_end: 415
generative_answer: W miejscowym przedszkolu

question: Jakich potrzebnych przedmiotów nie posiadał wystarczająco dużo personel Szpitala Wolskiego?
answers: text: żywności, leków, środków opatrunkowych, sprzętu medycznego, a nawet naczyń i sztućców dla szpitalnej kuchni
answer_end: 729
generative_answer: żywności, leków, środków opatrunkowych, sprzętu medycznego, a nawet naczyń i sztućców dla szpitalnej kuchni

question: Jakie dobra były dostarczane przez placówkę w Jelonkach do szpitala na Płockiej?
plausible_answers: text: niezbędny sprzęt i fundusze ze szpitalnej kasy
answer_end: 1098
generative_answer: niezbędny sprzęt i fundusze ze szpitalnej kasy

question: W jaki ośrodek został przetransformowany szpital w Jelonkach, za sprawą decyzji doktora Misiewicza?
answers: text: punkt ambulatoryjny oraz swego rodzaju „stację tranzytową” łączącą nową siedzibę ze szpitalem na Płockiej
answer_end: 1788
generative_answer: punkt ambulatoryjny oraz swego rodzaju „stację tranzytową” łączącą nową siedzibę ze szpitalem na Płockiej