Dzierzbowron

Dzierzbowron (Gymnorhina tibicen) – średniej wielkości czarno-biały ptak z rodziny ostrolotów, którego rodzimy zasięg obejmuje Australię i południową Nową Gwineę. Mimo że dawniej rozdzielany na trzy gatunki, obecnie przez IOC uznawany jest za jeden gatunek z dziewięcioma podgatunkami. Nazywany w języku angielskim Australian magpie – dosł. australijska sroka – ptak nie ma jednak nic wspólnego z eurazjatycką sroką, która jest przedstawicielem krukowatych. Dorosłe dzierzbowrony to dość krzepkie ptaki o długości ciała wahającej się między 37 a 43 cm i charakterystycznym czarno-białym upierzeniu, czerwonych oczach i mocnym, klinowatym, białoniebiesko-czarnym dziobie. Samiec i samica są podobne z wyglądu – można je rozróżnić po znakowaniu na grzbiecie. Ze względu na długie nogi dzierzbowron raczej chodzi zamiast skakać i większość czasu spędza na ziemi.
Dzierzbowron ma bogaty zasób skomplikowanych głosów. Jest wszystkożerny, a podstawę jego zróżnicowanej diety stanowią bezkręgowce. Na ogół to osiadły i terytorialny ptak. W obrębie zasięgu jest to szeroko rozprzestrzeniony ptak, spotykany na co dzień – dobrze przystosował się do życia w siedliskach ludzkich. Jest to charakterystyczny ptak dla parków, ogrodów i farm w Australii i Nowej Gwinei. W całym tym obszarze gatunek żeruje i dokarmiany jest w domostwach, jednak na wiosnę niewielki odsetek gniazdujących ptaków (w większości samców) staje się agresywny i po zanurkowaniu z powietrza atakuje ludzi, którzy zbliżają się do gniazd, szczególnie rowerzystów. W latach 60. XIX wieku dzierzbowrony introdukowano na Nową Zelandię, jednak potem zaczęły padać oskarżenia o zastępowanie siedlisk rodzimym gatunkom i obecnie G. tibicen uchodzi tam za szkodnika. Introdukcje miały miejsce również na Wyspach Salomona i Fidżi, gdzie ptaki te nie są uznawane za gatunek inwazyjny. Dzierzbowron jest maskotką kilku australijskich klubów sportowych, między innymi Collingwood Magpies.

context: Ogółem dzierzbowron to ptak osiadły i terytorialny, żyjący w grupach lub stadach; grupa może zajmować to samo terytorium przez kilka lat. Ptaki wkładają wiele energii w odganianie intruzów, zwłaszcza innych ptaków swojego gatunku, zaś odmienne zachowania występują w przypadku różnych wrogów. Po dostrzeżeniu szponiastego czuwające ptaki wydają odgłosy nawołujące inne osobniki i wspólnie rozpoczynają nalot na niechcianego gościa. Podlatują z dowolnej strony – jednak tak, by ostatecznie zaatakować od tyłu, w razie gdyby ptak zaatakował. Następnie przeganiają go z terytorium, nadal atakując. Carolling używany jest do oznajmienia terytorium i odstraszenia innych dzierzbowronów. Podczas zachowania zwanego negotiating display dominujące dzierzbowrony – w liczbie jednego lub dwóch – kroczą po granicy swojego terytorium, podczas gdy pozostałe ptaki przyglądają się. Ptaki mogą stroszyć pióra lub wydawać z siebie głos carolling. Jeśli dana grupa przedstawicieli G. tibicen wejdzie w konflikt z drugą, a obie strony liczą mniej-więcej tyle samo osobników, ptaki wzlatują i tworzą rząd na linii terytoriów. Grupa „broniąca” może nawet uciec się do popisów w powietrzu, podczas których dominujące ptaki (niekiedy cała grupa) pikują i głosem ostrzegają grupę „atakujących”.
qas: question: Czy Dzierzbowron na ogół żyje samotnie?
answers: text: żyjący w grupach lub stadach
answer_end: 80
generative_answer: nie

question: Czy grupa dzierzbowronów zmienia swoje miejsce na każdy sezon lęgowy?
answers: text: grupa może zajmować to samo terytorium przez kilka lat
answer_end: 136
generative_answer: nie

question: Co ptaki używają do oznajmienia terytorium?
answers: text: Carolling
answer_end: 604
generative_answer: Carolling

question: Czy w grupie dzierzbowronów występują dominujące osobniki?
answers: text: Podczas zachowania zwanego negotiating display dominujące dzierzbowrony
answer_end: 753
generative_answer: tak

question: Ile w jednym stadzie dzierzbowronów może być dominujących osobników? 
plausible_answers: text: jednego lub dwóch
answer_end: 783
generative_answer: jeden lub dwa

context: W 1901 roku dzierzbowron (pod nazwą piping-shrike) został uznany za oficjalne godło Rządu Australii Południowej przez ówczesnego gubernatora H. Tennysona i w 1904 zaczął pojawiać się na fladze. Dzierzbowron często pojawia się w symbolach drużyn sportowych, a jego wyzywające, zbyt pewne siebie podejście zostało przyrównane do mentalności Australijczyków. Niektóre drużyny zakładają także czarno-białe stroje. Collingwood Football Club przejął dzierzbowrona jako symbol po tym, jak drużyna w 1892 spotkała się z ówczesną drużyną reprezentacyjną Australii Południowej. Port Adelaide Magpies przyjął barwy i symbol wywodzące się od ptaka w 1902. Inne przykłady to Souths Logan Magpies i Western Suburbs Magpies z Sydney. Niegdyś rozgorzały intensywne dyskusje na temat tego, która drużyna jako pierwsza obrała za symbol dzierzbowrony. Klub Glenorchy Football Club z Tasmanii musiał zmienić stroje graczy po tym, jak znalazł się w tej samej lidze, co klub Claremont Magpies.
qas: question: Kiedy ptak ten stał się oficjalnym godłem Rządu Australii Południowej?
answers: text: W 1901 roku
answer_end: 11
generative_answer: W 1901 roku

question: Kto zatwierdził wizerunek tego ptaka jako godło Australii?
plausible_answers: text: H. Tennysona
answer_end: 153
generative_answer: H. Tennyson

question: Czy był wykorzystywany jedynie na symbolach państwowych?
answers: text: Dzierzbowron często pojawia się w symbolach drużyn sportowych
answer_end: 255
generative_answer: nie

question: Co sprawiało, że ptak ten był przyrównywany do Australijczyków?
answers: text: jego wyzywające, zbyt pewne siebie podejście
answer_end: 303
generative_answer: jego wyzywające, zbyt pewne siebie podejście