Pianista (film)

Pianista (ang. The Pianist) – dramat wojenny z 2002 roku w reżyserii Romana Polańskiego, koprodukcja francusko-niemiecko-polsko-brytyjska. Film jest adaptacją autobiografii pianisty i kompozytora żydowskiego pochodzenia Władysława Szpilmana. W czasie II wojny światowej od 1940 przebywał on w getcie warszawskim. W trakcie wielkiej akcji likwidacyjnej latem 1942 roku wydostał się z getta i dzięki pomocy polskich przyjaciół zaczął ukrywać się w Warszawie po „aryjskiej” stronie. Po upadku powstania warszawskiego przetrwał dzięki kapitanowi Wehrmachtu – Wilmowi Hosenfeldowi.
Pianista został zaadaptowany przez scenarzystę Ronalda Harwooda oraz nakręcony z międzynarodową obsadą. Tytułową rolę Szpilmana odegrał Adrien Brody, natomiast w rolę Hosenfelda wcielił się Thomas Kretschmann. Film Polańskiego po prapremierze w maju 2002 roku wzbudził kontrowersje, zbierając przeważnie pozytywne recenzje w Stanach Zjednoczonych, lecz otrzymując zarazem negatywne oceny we Francji oraz w Polsce. Jedni recenzenci krytykowali film za akademicki styl oraz powściągliwość w ukazaniu skutków Zagłady Żydów, natomiast inni chwalili go za obiektywne, chłodne i pozbawione melodramatyzmu ujęcie Szoah.
Pianista zdobył szereg nagród i wyróżnień, między innymi Złotą Palmę dla najlepszego filmu na Festiwalu Filmowym w Cannes, trzy Oscary (za reżyserię, scenariusz i rolę Brody’ego) oraz siedem Cezarów. Film odniósł również sukces komercyjny: przy budżecie 35 milionów dolarów zarobił na całym świecie ponad 120 milionów dolarów.

context: Krajobraz imitujący zrujnowaną Warszawę wykreowano w Jüterbogu we wschodnich Niemczech, gdzie również znajdowały się pozostałości koszar wojskowych Armii Czerwonej. Twórcy znaleźli to miejsce po wielu miesiącach poszukiwań. Po zaadaptowaniu tego miejsca i stworzeniu imitacji zniszczonej polskiej stolicy w dniu 19 lutego 2001 roku właśnie w Jüterbogu kontynuowano zdjęcia. Po dwóch dniach zdjęć ekipa filmowa przeniosła się willi w Poczdamie, gdzie sfilmowano scenę spotkania Szpilmana i Hosenfelda. Do tego fragmentu pianista Janusz Olejniczak wykonał aranżację Ballady op. 23 Fryderyka Chopina. 2 marca 2001 roku ekipa filmowa przeniosła się do obiektów w Beelitz pod Berlinem, gdzie istniał radziecki szpital wojskowy. Nakręcono tam sceny, w których Szpilman ukrywa się i przygotowuje naprędce posiłek. 15 marca produkcja przeniosła się ostatecznie do Studia Babelsberg, gdzie realistycznie skonstruowano imitację całych warszawskich ulic wyłożonych kamiennym brukiem i torami tramwajowymi oraz otoczonymi czteropiętrowymi budynkami. Wykreowane tam obiekty posłużyły do sfilmowania scen, gdy Szpilman obserwuje wydarzenia ze swojej kryjówki po wybuchu powstania warszawskiego 1 sierpnia 1944 roku, zaś po przebudowie tej samej scenografii ukazano sceny widziane przez bohatera w trakcie powstania w getcie warszawskim z przełomu kwietnia i maja 1943 roku. Od 15 marca kręcono sceny ataku Niemców na getto. Ostatnie zdjęcia w Babelsbergu nakręcono 26 marca. Następnego dnia dekoracja tam stworzona została usunięta. W trakcie pracy tamże zmarł scenograf i zarazem szef Studia Babelsberg Raner Schaper, który wcześniej czynił starania o realizację Pianisty w tymże studiu.
qas: question: Jaki historyczny krajobraz obecny w Jüterbogu zainspirował twórców do stworzenia imitacji zniszczonej stolicy Polski?
answers: text: pozostałości koszar wojskowych Armii Czerwonej
answer_end: 163
generative_answer: pozostałości koszar wojskowych Armii Czerwonej

question: Gdzie znaleziono ruiny, które zostały wykorzystane przez twórców jako imitacja zniszczonej stolicy Polski?
answers: text: w Jüterbogu we wschodnich Niemczech
answer_end: 86
generative_answer: w Jüterbogu we wschodnich Niemczech

question: Jaki fragment Pianisty został nakręcony w willi w Poczdamie?
answers: text: scenę spotkania Szpilmana i Hosenfelda
answer_end: 499
generative_answer: scena spotkania Szpilmana i Hosenfelda

question: Jakie dzieło muzyczne akompaniowało scenie spotkania Szpilmana i Hosenfelda?
answers: text: aranżację Ballady op. 23 Fryderyka Chopina
answer_end: 596
generative_answer: aranżacja Ballady op. 23 Fryderyka Chopina

question: Jakie fragmenty tego filmu powstały na terenie opuszczonej radzieckiej szkoły w mieście Beelitz?
plausible_answers: text: sceny, w których Szpilman ukrywa się i przygotowuje naprędce posiłek
answer_end: 805
generative_answer: sceny, w których Szpilman ukrywa się i przygotowuje naprędce posiłek