Czarnobyl

Czarnobyl (ukr. Чорнобиль, Czornobyl; ros. Чернобыль, Czernobyl) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie wyszogrodzkim, u ujścia Uży do Prypeci.
Miasto kojarzące się głównie z katastrofą jądrową, która wydarzyła się w oddalonej o 18 kilometrów elektrowni jądrowej, która z wsią współdzieli nazwę – samej jednak elektrowni de facto znacznie bliżej do założonego w 1970 miasta Prypeć (ok. 4 km) niż do Czarnobyla. Przed tym zdarzeniem było zamieszkane przez około 13,5 tysięcy ludzi, po katastrofie wszyscy zostali ewakuowani.
W 2017 mieszkało tam (czasowo, w systemie zmianowym) około 2,5 tys. osób – zarówno naukowców, pracowników różnych instytucji, wyspecjalizowanych przewodników, jak również ludzi pracujących w sektorze turystyczno-usługowym. Ukraińskie normy dotyczące czasu przebywania ludzi na terenie Strefy Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej („zony”) ograniczają czas ich obecności do czterech dni, po których muszą nastąpić trzy dni obowiązkowego przebywania poza strefą. Naukowcy mogą przebywać w Czarnobylu bez przerwy przez dwa tygodnie; po upływie tego czasu wyjeżdżają na miesiąc, a ich miejsce ewentualnie zajmują kolejni naukowcy aż do ich powrotu.
Nazwa miejscowości pochodzi od bylicy pospolitej, mającej ludową nazwę ukraińską czornobyl (чорно́биль), która licznie występowała w okolicy.

context: W wyniku II rozbioru Polski (1793) Czarnobyl znalazł się w zaborze rosyjskim. W II połowie XVIII wieku osiedliła się duża grupa rosyjskich staroobrzędowców; wtedy też rozpoczęło się intensywne osadnictwo żydowskie. W 1816 Czarnobyl odziedziczył po swej matce hr. Aleksander Chodkiewicz, zaś po jego śmierci (1832) miasto przeszło w ręce hr. Mieczysława Chodkiewicza, syna. W 1832, po powstaniu listopadowym (1830–1831), władze rosyjskie skasowały klasztor dominikanów. W 1880 żydzi stanowili 57% mieszkańców, prawosławni 33%, staroobrzędowcy 9%, katolicy 1%. Od zaborów do rewolucji październikowej było tu jedno z większych centrów chasydyzmu w państwie carskim, siedziba dynastii cadyków twerskich. W XIX i I połowie XX wieku funkcjonował tu ważny towarowy i pasażerski port rzeczny, który był wtedy podstawą gospodarki miejskiej. Miasto specjalizowało się także w produkcji i handlu drewnem, smołą, dziegciem oraz warzywami, których głównym odbiorcą był pobliski Kijów.
qas: question: W którym roku był drugi rozbiór Polski? 
answers: text: 1793
answer_end: 33
generative_answer: 1793

question: Czy w Czarnobylu mieszkali Żydzi?
answers: text: wtedy też rozpoczęło się intensywne osadnictwo żydowskie
answer_end: 213
generative_answer: tak

question: Czy miasto Czarnobyl należało do Chodkiewicza?
answers: text: Czarnobyl odziedziczył po swej matce hr. Aleksander Chodkiewicz
answer_end: 285
generative_answer: tak

question: Jak miał na imię syn hr. Aleksandra Chodkiewicza?
answers: text: Mieczysława
answer_end: 352
generative_answer: Mieczysław

question: Ile procent Kijowa było zamieszkanych przez katolików?
plausible_answers: text: 1
answer_end: 556
generative_answer: 1

context: W 1569 włączony do Korony. Poprzez małżeństwo córki Filona Kmity Czarnobylskiego – Zofii – z Łukaszem Sapiehą, dobra te przeszły w ręce tego rodu. Małżeństwo to ufundowało w Czarnobylu w 1626 koło zamku kościół i klasztor Dominikanów, w którym zostali pochowani. Odziedziczył te dobra Kazimierz Lew Sapieha, który przeniósł kościół i klasztor w inne miejsce. W XVI wieku ważny ośrodek handlowy położony przy szlakach wodnych, liczył wtedy trochę ponad tysiąc mieszkańców. Czarnobyl podupadł w połowie wieku XVII w czasie powstania Chmielnickiego.
qas: question: Jakie budynki znajdujące się na terenie Czarnobylu zostały sfinansowane przez Zofię i Łukasza Sapiehów?
answers: text: kościół i klasztor Dominikanów
answer_end: 233
generative_answer: kościół i klasztor Dominikanów

question: Czy Zofia i Łukasz Sapiehowie zostali po śmierci złożeni do grobu na terenie Czarnobyla?
answers: text: Małżeństwo to ufundowało w Czarnobylu w 1626 koło zamku kościół i klasztor Dominikanów, w którym zostali pochowani
answer_end: 261
generative_answer: tak

question: Jakich zmian w architekturze Czarnobyla dokonał Kazimierz Lew Sapieha?
answers: text: przeniósł kościół i klasztor w inne miejsce
answer_end: 357
generative_answer: przeniósł kościół i klasztor w inne miejsce

question: Jaki konflikt przyczynił się do pogorszenia kondycji tego miasta w siedemnastym wieku?
answers: text: powstania Chmielnickiego
answer_end: 545
generative_answer: powstanie Chmielnickiego

question: Czyja córka wyszła za mąż za Kazimierza Lwa Sapiehę?
plausible_answers: text: Filona Kmity Czarnobylskiego
answer_end: 80
generative_answer: Filona Kmity Czarnobylskiego