Eurofighter Typhoon

Eurofighter Typhoon – dwusilnikowy myśliwiec wielozadaniowy zbudowany w układzie kaczki przez konsorcjum trzech europejskich producentów lotniczych – Alenia Aeronautica, BAE Systems i EADS – współpracujących w ramach holdingu Eurofighter Jagdflugzeug GmbH założonego w 1983 roku. Projekt budowy i wyposażenia samolotu jest zarządzany przez agencję NETMA (NATO Eurofighter and Tornado Management Agency). Projekt samolotu jest podobny do opracowanych w tym samym okresie myśliwców generacji 4,5 – francuskiego Dassault Rafale i szwedzkiego Saab JAS 39 Gripen. Na etapie rozwoju nosił oznaczenie EF-2000.
Po początkowych opóźnieniach rozpoczęto produkcję Eurofightera w ramach trzech oddzielnych kontraktów (transz), z których każdy dotyczy samolotu o coraz większych zdolnościach bojowych.
W 2008 Eurofighter Typhoon znajdował się na uzbrojeniu brytyjskiego RAF-u, niemieckiej Luftwaffe, hiszpańskiej Ejército del Aire, włoskich Aeronautica Militare oraz austriackich sił powietrznych. Ponadto Arabia Saudyjska podpisała kontrakt o wartości około 6,4 miliarda euro na dostawę 72 maszyn tego typu.
Według raportu brytyjskiego National Audit Office z 2011 roku całkowity koszt programu badawczo-rozwojowego i produkcji floty 160 samolotów wynosi 23 miliardy funtów, w związku z czym rzeczywisty koszt każdej ze 107 brytyjskich maszyn wyniósł 215 milionów funtów (350 mln dolarów amerykańskich), co oznacza że koszt jednostkowy jednego samolotu jest wyższy niż tak samo liczony koszt amerykańskiego samolotu F-22 Raptor, który wyprodukowany w 185 egzemplarzach, kosztował amerykańskiego podatnika 339 milionów dolarów za sztukę.

context: Nazwa projektu zmieniała się wielokrotnie od momentu jego rozpoczęcia, poczynając od EFA, poprzez Eurofighter i EF2000 (Eurofighter 2000), aż po ostateczne Eurofighter EF2000 Typhoon, która to nazwa została oficjalnie nadana we wrześniu 1998 roku na wniosek członków projektu, aby uniknąć określania go różnymi nazwami w poszczególnych państwach. Ze względu na opóźnienia z wejściem samolotu do produkcji przed rokiem 2000 zrezygnowano z członu EF2000, zostawiając ostatecznie nazwę Eurofighter Typhoon (czasem w pisowni EuroFighter). Określenie opracowanej wspólnie maszyny mianem Typhoon (pol. tajfun) wzbudziło sprzeciw strony niemieckiej, ponieważ nazwę tę nosiły myśliwsko-bombowe samoloty Hawker Typhoon wykorzystywane podczas II wojny światowej do bombardowania celów na terenie ówczesnej III Rzeszy.
qas: question: W jakim celu były wykorzystywane samoloty Eurofighter Typhoon w trakcie II wojny światowej?
plausible_answers: text: do bombardowania celów na terenie ówczesnej III Rzeszy
answer_end: 806
generative_answer: do bombardowania celów na terenie ówczesnej III Rzeszy

question: Jaka była pierwotna nazwa nowo powstałego samolotu?
answers: text: EFA
answer_end: 88
generative_answer: EFA

question: Kiedy nadano właściwą nazwę nowo powstałemu myśliwcowi?
answers: text: we wrześniu 1998
answer_end: 241
generative_answer: we wrześniu 1998

question: Z jakiego powodu w nazwie pominięto człon EF2000?
answers: text: Ze względu na opóźnienia z wejściem samolotu do produkcji
answer_end: 404
generative_answer: Ze względu na opóźnienia z wejściem samolotu do produkcji

question: Czy Niemcy zgłosili sprzeciw w sprawie nazwy myśliwca?
answers: text: Określenie opracowanej wspólnie maszyny mianem Typhoon (pol. tajfun) wzbudziło sprzeciw strony niemieckiej
answer_end: 641
generative_answer: tak

context: Podczas pokazów lotniczych Farnborough Airshow 2008 ogłoszono, że Oman prowadzi „bardzo zaawansowane” rozmowy w kierunku zakupu samolotów Eurofighter Typhoon jako następcy wykorzystywanych obecnie SEPECAT Jaguar. Dyskutowano wtedy o 24 maszynach za 1,4 miliarda funtów. 21 grudnia 2012 brytyjski BAE Systems poinformowało o podpisaniu z Omanem kontraktu o wartości 2,5 mld GBP zawierającym 12 myśliwców Eurofighter Typhoon i 8 samolotów szkolnych BAE Hawk AJT. Pierwszego Typhoona dla Omanu zaprezentowano w maju 2017 roku. Pierwsze dwa szkolno-bojowe Eurofightery dostarczono 21 czerwca 2017.
qas: question: Jakie samoloty miały być zastąpione przez Eurofighter Typhoon?
answers: text: SEPECAT Jaguar
answer_end: 211
generative_answer: SEPECAT Jaguar

question: Jakie maszyny miały znaleźć się w posiadaniu Omanu, zgodnie z kontraktem z 2012 roku?
answers: text: 12 myśliwców Eurofighter Typhoon i 8 samolotów szkolnych BAE Hawk AJT
answer_end: 459
generative_answer: 12 myśliwców Eurofighter Typhoon i 8 samolotów szkolnych BAE Hawk AJT

question: W trakcie jakiego wydarzenia padła informacja na temat planów zakupienia samolotów Eurofighter Typhoon przez Oman?
answers: text: pokazów lotniczych Farnborough Airshow 2008
answer_end: 51
generative_answer: pokazów lotniczych Farnborough Airshow 2008

question: Ile miał pierwotnie kosztować zakup samolotów?
answers: text: 1,4 miliarda funtów
answer_end: 268
generative_answer: 1,4 miliarda funtów

question: Kiedy został podpisany kontrakt na zakup samolotów?
plausible_answers: text: 21 grudnia 2012
answer_end: 285
generative_answer: 21 grudnia 2012