Islam


Islam (arab. ‏الإسلام‎, al-islām) – religia monoteistyczna, na początku XXI w. druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Allaha do ludzi. Islam bywa określany jako mahometanizm.
Słowo islam w języku arabskim oznacza poddanie się woli Boga. Islam ma wspólne korzenie z judaizmem i chrześcijaństwem. Zgodnie z nauką proroka Mahometa objawienie przekazane Żydom i chrześcijanom przez Abrahama, Mojżesza i Jezusa powinno zostać ponowione i uzupełnione. Muzułmanie wierzą, że wersety Koranu zostały stopniowo objawione Mahometowi poprzez Archanioła Gabriela (arab. Dżibril) pomiędzy 610 r. n.e., a jego śmiercią 8 czerwca 632 roku. Podstawę islamu tworzy pięć zasad i obowiązków muzułmanina:
Przesłanie Mahometa początkowo głoszone było wśród przedstawicieli plemion arabskich, z czasem jednak rozpowszechniło się na całym świecie. Obecnie Arabowie stanowią około 20–25% wyznawców islamu, większość muzułmanów żyje natomiast w krajach Azji, najliczniej w Indonezji, Indiach, Pakistanie i Bangladeszu. Tradycyjnie islam dzieli się na trzy główne odłamy: sunnicki (85–90%), szyicki (10–15%) i charydżycki (<1%). Podział taki nie uwzględnia jednak głębokich różnic wyznaniowych, teologicznych, historycznych i politycznych wśród wielomilionowych grup takich jak nurt sufizmu, islam bezdenominacyjny (wyznawcy identyfikujący się jako tylko muzułmanie), odłam ahmadijja, czy fundamentalistyczny salafizm.

context: Stosunek islamu do wyznawców innych religii jest złożony. Koran (2:256) stwierdza, że „nie ma przymusu w religii”, co w praktyce było często naruszane. Żydzi, chrześcijanie i sabejczycy (później dodano również zaratusztrian, co do dziś nie jest uznawane przez wszystkich teologów) określani są jako „ludzie Księgi” (ahl al-kitāb, dhimmi), którzy mają być tolerowani przez wyznawców islamu. W poprzednich epokach (w niektórych krajach muzułmańskich również dziś) „ludzie Księgi” byli jednak poddawani różnym formom dyskryminacji. W przeszłości były to np. zakazy procesji, naprawiania starych i budowy nowych świątyń, używania kołatek w kościołach, wykonywania określonych zawodów (zwłaszcza służby w urzędach państwowych) oraz nakaz noszenia charakterystycznej odzieży lub oznakowań. Zdarzały się pogromy, niszczenie świątyń i wymuszone nawrócenia na islam (np. w czasach kalifa Al-Hakima, którego druzowie ogłosili Bogiem). Obecnie dyskryminacja przybiera głównie formy szykan administracyjnych, nierównego traktowania przez wymiar sprawiedliwości i ograniczania kultu. W Koranie pojawiają się fragmenty, które promują tolerancję religijną, np. „Zaprawdę, ci, którzy uwierzyli, ci, którzy wyznają judaizm, chrześcijanie i sabejczycy, i ci, którzy wierzą w Boga i w Dzień Ostatni i którzy czynią dobro, wszyscy otrzymają nagrodę u swego Pana; i nie odczują żadnego lęku, i nie będą zasmuceni!” (Koran 2:62, tłum. Józef Bielawski). Jednak znacznie więcej jest wersetów, które zachęcają do nienawiści do niemuzułmanów, np. „O wy, którzy wierzycie! Nie bierzcie sobie za przyjaciół żydów i chrześcijan; oni są przyjaciółmi jedni dla drugich. A kto z was bierze ich sobie za przyjaciół, to sam jest spośród nich. Zaprawdę, Bóg nie prowadzi drogą prostą ludu niesprawiedliwych!” (Koran 5:51, tłum. Józef Bielawski).
qas: question: Jakie narody są nazywane ludźmi Księgi?
answers: text: Żydzi, chrześcijanie i sabejczycy
answer_end: 185
generative_answer: Żydzi, chrześcijanie i sabejczycy

question: Czy islamiści powinni tolerować Żydów?
answers: text: określani są jako „ludzie Księgi” (ahl al-kitāb, dhimmi), którzy mają być tolerowani przez wyznawców islamu
answer_end: 388
generative_answer: tak

question: Czy ludzie Księgi są dyskryminowani?
answers: text: W poprzednich epokach (w niektórych krajach muzułmańskich również dziś) „ludzie Księgi” byli jednak poddawani różnym formom dyskryminacji
answer_end: 527
generative_answer: tak

question: W jakiej księdze znajduje się promocja tolerancji?
answers: text: Koranie
answer_end: 1080
generative_answer: Koranie

question: Kogo Żydzi uznają za Boga?
plausible_answers: text: Al-Hakima
answer_end: 888
generative_answer: Al-Hakima

context: Jezus (Isa) pojawia się w Koranie pod nazwą Jezus syn Maryi (arab. Isa Ibn Mariam) (Koran 2:87) i określany jest jako prorok (posłaniec) boży (postać Jezusa otaczana jest szacunkiem jako jednego z najważniejszych proroków, ale nie najważniejszego). Przepowiada, że będzie On uzdrowicielem, cudotwórcą i nauczycielem dzieci Izraela (Koran 3:42-51, 19:16-34), jakkolwiek przekaz Koranu w wielu punktach jest niezgodny lub nawet sprzeczny z naukami Jezusa przekazywanymi przez Biblię (5:32, 5:45. 5:90). Między innymi negowana jest boska natura Jezusa, jak również śmierć na krzyżu (określona jako fałszerstwo), według islamu Jezus nie poniósł „haniebnej” śmierci w męczarniach, gdyż chronił go Bóg. Święta księga islamu wspomina o tym, że niewierni uknuli przeciw niemu spisek, aby Go zabić (Koran 3, 52-54) i twierdzi, że spisek ten miał się nie powieść (Koran 4:157). Muzułmanie nie wierzą, by Jezus był 'synem bożym’ (Koran 6:101, 5:75, 18:4-5). Również postawa Mahometa w stosunku do Jezusa wykazuje, że ten wysuwa się w swoich wypowiedziach przed jego osobę (Koran 43:81), gdzie dla chrześcijan jest to nie do przyjęcia.
qas: question: Pod jaką nazwą umieszczony jest w świętej księdze Islamu Jezus Chrystus?
answers: text: Jezus syn Maryi (arab. Isa Ibn Mariam)
answer_end: 82
generative_answer: Jezus syn Maryi (arab. Isa Ibn Mariam)

question: Czy zachowania i opisy Jezusa zawarte w świętej księdze Islamu pokrywają się z tym, które można odnaleźć w Biblii?
answers: text: przekaz Koranu w wielu punktach jest niezgodny lub nawet sprzeczny z naukami Jezusa przekazywanymi przez Biblię
answer_end: 480
generative_answer: nie

question: Jakie aspekty życia Jezusa opisane są w Koranie inaczej niż w Biblii?
answers: text: boska natura Jezusa, jak również śmierć na krzyżu
answer_end: 578
generative_answer: boska natura Jezusa, jak również śmierć na krzyżu

question: Dlaczego, zgodnie z nauczaniem Biblii, Jezus nie umarł na krzyżu?
plausible_answers: text: gdyż chronił go Bóg
answer_end: 695
generative_answer: gdyż chronił go Bóg

question: Dlaczego życie Jezusa było zagrożone, według przekazu zawartego w Koranie?
answers: text: niewierni uknuli przeciw niemu spisek, aby Go zabić
answer_end: 788
generative_answer: niewierni uknuli przeciw niemu spisek, aby Go zabić