Kurpie

Kurpie – grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca tereny dwóch puszcz mazowieckich: Puszczy Zielonej (zwanej też: Puszczą Kurpiowską lub Zagajnicą) i Puszczy Białej, funkcjonująca również jako określenie regionu kurpiowskiego (inaczej: Kurpiowszczyzna). Granica oddzielająca obie puszcze dzieli region na Kurpie Zielone i Kurpie Białe.

context: Błotniste ziemie i lasy nie sprzyjały osadnictwu rolniczemu, stąd pierwotnie główne źródło utrzymania dla Kurpiów stanowiła puszcza. Pierwsi osadnicy pojawili się w XV wieku, wioski powstały sto lat później. Do puszczy napływała ludność ze wschodniego Mazowsza, szukając schronienia przed napadami, a także chłopi zbiegli przed pańszczyzną oraz inni ścigani przez prawo. Pierwsi mieszkańcy Kurpiowszczyzny zajmowali się rybołówstwem i myślistwem. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów Kurpie słynęli ze swoich umiejętności strzeleckich. W czasie insurekcji kościuszkowskiej to właśnie z nich rekrutowano członków elitarnych oddziałów strzelców celnych – prekursorów snajperów. Sławę zdobyli też Kurpie w czasie powstania listopadowego, kiedy podpułkownik Józef Zaliwski utworzył z nich oddziały partyzanckie – „Kurpiki ostrołęckie”. W regularnym Wojsku Polskim sformowany z Kurpiów w tym okresie został również ochotniczy 6 Batalion Strzelców Celnych zwany potocznie „6 Batalionem Kurpiów”.
qas: question: Jaka charakterystyka terenów Kurpiowszczyzny nie sprzyjała przemysłowi rolniczemu?
answers: text: Błotniste ziemie i lasy
answer_end: 23
generative_answer: Błotniste ziemie i lasy

question: Co wspomagało utrzymywanie się Kurpiów?
answers: text: puszcza
answer_end: 131
generative_answer: puszcza

question: Kiedy na ziemiach kurpiowskich pojawili się pierwsi mieszkańcy?
answers: text: XV wieku
answer_end: 173
generative_answer: w XV wieku

question: Skąd przybyli mieszkańcy mieszkańcy ziem kurpiowskich?
answers: text: ze wschodniego Mazowsza
answer_end: 260
generative_answer: ze wschodniego Mazowsza

question: Czym parali się pierwsi osadnicy ziem kurpiowskich?
answers: text: rybołówstwem i myślistwem
answer_end: 445
generative_answer: rybołówstwem i myślistwem

context: W 2009 r. prof. Jerzy Rubach opracował zasady pisowni zielonokurpiowskiego dialektu literackiego. Uwzględniają one występowanie w tym narzeczu głosek nieznanych językowi ogólnopolskiemu, które zapisywane są literami: ï, é (znane też w dawnej polszczyźnie), ë, å (staropolskie á). Ó oznacza w dalszym ciągu głoskę osobną od u. W dialekcie zielonokurpiowskim nie występuje natomiast litera i, wobec czego spółgłoski miękkie ć, ś, ń, ź, dź zapisywane są wyłącznie jako ć, ś, ń, ź, dź. W związku z mazurzeniem nie występuje również litera ż. Nowe zasady pisowni zostały bardzo szybko przyjęte przez Związek Kurpiów i są rozpowszechniane i utrwalane w kolejnych publikacjach po kurpiowsku i na temat dialektu kurpiowskiego.
qas: question: Kto opracował reguły pisowni zielonokurpiowskiego dialektu?
answers: text: prof. Jerzy Rubach
answer_end: 28
generative_answer: prof. Jerzy Rubach

question: Jaka samogłoska nie występuje w zielonokurpiowskim dialekcie?
answers: text: i
answer_end: 389
generative_answer: i

question: Dlaczego w dialekcie zielonokurpiowskim nie występuje litera ż?
answers: text: W związku z mazurzeniem
answer_end: 505
generative_answer: W związku z mazurzeniem

question: Jaki jest odpowiednik staropolskiej litery á w dialekcie zielonokurpiowskim?
answers: text: å
answer_end: 261
generative_answer: å

question: Kto zatwierdzał pracę profesora Rubacha?
answers: text: Związek Kurpiów
answer_end: 610
generative_answer: Związek Kurpiów