Katedra Najświętszej Marii Panny we Fryburgu Bryzgowijskim

Katedra Najświętszej Marii Panny we Fryburgu Bryzgowijskim (niem. Münster Unserer Lieben Frau lub Freiburger Münster) – kościół rzymskokatolicki położony we Fryburgu Bryzgowijskim (Freiburg im Breisgau) w Niemczech w Badenii-Wirtembergii, w centrum Starego Miasta.
Kościół zaczął być budowany ok. roku 1200 w stylu romańskim, a następnie do 1513 był przebudowany i rozbudowany w stylu gotyckim. Kiedy Fryburg został w 1827 stolicą archidiecezji fryburskiej, kościół stał się katedrą, jednak zgodnie z tradycją jest nadal nazywany münster, która to nazwa została użyta w stosunku do niego po raz pierwszy w 1356.
Znany szwajcarski historyk sztuki Jacob Burckhardt powiedział w 1869 w trakcie jednego ze swych wykładów o 116-metrowej wieży katedralnej, porównując ją z Bazyleą i Strasburgiem:
Stąd zapewne pochodzi często słyszane powiedzenie – niezbyt dosłowny cytat – o "najpiękniejszej wieży [kościelnej] świata chrześcijańskiego".
Katedrę ominęły zniszczenia drugiej wojny światowej, chociaż jej otoczenie mocno ucierpiało w wyniku bombardowań w nocy z 27 na 28 listopada 1944 (ang. Operation Tigerfish) przeprowadzonych przez lotnictwo brytyjskie.
W katedrze zachowały się oryginalne gotyckie okna, które przed bombardowaniami udało się wymontować, zabezpieczyć i przechować do końca wojny.

context: Jeśli chodzi o sytuację prawną katedry to stanowi ona osobliwość, bowiem katedra nigdy nie była własnością kościoła. Kiedy książęta von Zäringen rozpoczęli ok. 1200 budowę dzisiejszej katedry, była ona ich własnością jako tzw. „ecclesia propria” („kościół prywatny”); książęta sami sfinansowali większą część budowy świątyni. Od poł. XIII w. mieszczaństwo Fryburga przejęło odpowiedzialność za budowę i ustanowiło w tym celu wiele fundacji. W 1295 pojawia się po raz pierwszy wzmianka o funduszu katedralnym przekształconym w 1314 w tzw. „fabrica ecclesiae” (niem. Kirchenfabrik). Ta średniowieczna instytucja prawna obejmowała budowę katedry a także poszczególne fundusze przeznaczone dla jej utrzymania. Wszystkie te „fabricae ecclesiae” podlegały radzie miasta; mianowała ona w tym celu specjalnych zarządców katedralnych, których zadaniem było, razem z licznymi współpracownikami, zabezpieczenie organizacyjno-finansowe nowych prac budowlanych, przebudów jak i bieżących remontów budowli.
qas: question: Jaki status otrzymała katedra tuż po wybudowaniu? 
answers: text: „ecclesia propria”
answer_end: 245
generative_answer: „ecclesia propria”

question: Kto zapłacił za budowę Katedry Najświętszej Marii Panny we Fryburgu Bryzgowijskim?
answers: text: książęta von Zäringen
answer_end: 144
generative_answer: książęta von Zäringen

question: W jakiej epoce działała instytucja „fabrica ecclesiae” ?
answers: text: średniowieczna
answer_end: 598
generative_answer: w średniowieczu

question: Jakie zadanie mieli specjalni zarządcy katedralni? 
answers: text: zabezpieczenie organizacyjno-finansowe nowych prac budowlanych, przebudów jak i bieżących remontów budowli
answer_end: 991
generative_answer: zabezpieczenie organizacyjno-finansowe nowych prac budowlanych, przebudów jak i bieżących remontów budowli

question: w którym roku powstała Katedra Najświętszej Marii Panny we Fryburgu Bryzgowijskim ?
plausible_answers: text: 1200
answer_end: 164
generative_answer: 1200

context: Po założeniu arcybiskupstwa we Fryburgu na przestrzeni lat 1821–1927 i podniesieniu dotychczasowego kościoła do rangi katedry – siedziby arcybiskupa – powstała z prawnego punktu widzenia nowa sytuacja. Obok istniejącej dotychczas kościelnej „fabrica ecclesiae” pojawiła się taka sama instytucja o randze katedralnej, której głównym zadaniem było zaspokojenie bieżących potrzeb katedry w zakresie nabożeństw. Choć dokładny podział kompetencji pomiędzy obu instytucjami nie był jasny, nie dochodziło między nimi do sytuacji konfliktowych.
qas: question: Jaką funkcję miała pełnić nowa instytucja o klasie katedralnej?
answers: text: zaspokojenie bieżących potrzeb katedry w zakresie nabożeństw
answer_end: 406
generative_answer: zaspokajania bieżących potrzeb katedry w zakresie nabożeństw

question: Czy istniejąca już wcześniej „fabrica ecclesiae” oraz jej nowy odpowiednik o randze katedralnej posiadały jasny podział obowiązków?
answers: text: dokładny podział kompetencji pomiędzy obu instytucjami nie był jasny
answer_end: 481
generative_answer: nie

question: Czy pomiędzy arcybiskupstwem we Fryburgu a tym, mieszczącym się w sąsiedniej miejscowości dochodziło regularnie do spięć?
plausible_answers: text: Choć dokładny podział kompetencji pomiędzy obu instytucjami nie był jasny, nie dochodziło między nimi do sytuacji konfliktowych
answer_end: 535
generative_answer: nie

question: Jak zmieniła się sytuacja prawna tej katedry po założeniu arcybiskupstwa we Fryburgu i podniesieniu dotychczasowego kościoła do rangi katedry?
answers: text: Obok istniejącej dotychczas kościelnej „fabrica ecclesiae” pojawiła się taka sama instytucja o randze katedralnej
answer_end: 315
generative_answer: Obok istniejącej dotychczas kościelnej „fabrica ecclesiae” pojawiła się taka sama instytucja o randze katedralnej