Zabłądzenie zorganizowanej grupy na stokach Pilska

Zabłądzenie zorganizowanej grupy na stokach Pilska, zwane również wypadkiem na Pilsku, tragedią na Pilsku – zaginięcie szesnastoosobowej grupy uczniów kaliskiej Szkoły Podstawowej nr 12 (o profilu sportowym ze specjalnością lekkoatletyczną) podczas grupowej wycieczki na szczyt Pilska 27 grudnia 1980. Grupa zabłądziła w trudnych warunkach atmosferycznych i błądziła po stoku od popołudnia do następnego dnia nad ranem, będąc zawrócona na szczyt w ciężkich warunkach atmosferycznych przez słowackiego leśnika. Grupa została znaleziona przez polskiego celnika i czechosłowackiego inżyniera i przetransportowana do leśniczówki. Wypadku nie przeżyły trzy osoby, najstarsi chłopcy z grupy.

context: Wypadek był szeroko relacjonowany i komentowany w prasie. Część komentatorów za tragedię obarczała bezpośrednio trenera, a także klub sportowy „Calisia”. Wskazywano na zaniedbania i wielokrotne złamanie przepisów dotyczących organizacji wycieczek – tak twierdził m.in. Marian Bielecki, naczelnik Grupy Beskidzkiej GOPR. Zgodnie z ówczesnymi przepisami górskie wycieczki piesze powyżej 1000 m n.p.m. mogły być organizowane tylko dla dzieci powyżej 14 lat w okresie od 15 czerwca do 15 września pod opieką przewodnika lub przodownika turystyki górskiej. Część krytyków skupiła się na postawie GOPR-u, który nie dość, że zbyt późno rozpoczął akcję ratunkową, to oskarżał uczestników wycieczki o mówienie nieprawdy. Po wypadku wojewoda bielski na wniosek GOPR wydał zakaz poruszania się zimą w Beskidach powyżej granicy lasu. Komentujący sprawę Jacek Kolbuszewski stwierdził na łamach czasopisma „Wierchy”, że taki wypadek musiał się zdarzyć z uwagi na ówczesny stan turystyki górskiej w kraju, a zarządzenie wojewody skomentował: „W lesie również można się zgubić”. Trener Kisiel został uniewinniony od zarzutu nieumyślnego spowodowania śmierci.
qas: question: Jaką decyzję, w następstwie wypadku, wydał wojewoda bielski?
answers: text: zakaz poruszania się zimą w Beskidach powyżej granicy lasu
answer_end: 820
generative_answer: zakaz poruszania się zimą w Beskidach powyżej granicy lasu

question: Czy w związku z tą tragedią trener grupy został oczyszczony ze wszystkich zarzutów?
plausible_answers: text: Trener Kisiel został uniewinniony od zarzutu nieumyślnego spowodowania śmierci
answer_end: 1141
generative_answer: tak

question: Dlaczego Jacek Kolbuszewski nie był zaskoczony wypadkiem?
answers: text: z uwagi na ówczesny stan turystyki górskiej w kraju
answer_end: 989
generative_answer: z uwagi na ówczesny stan turystyki górskiej w kraju

question: Na jakie przyczyny wypadku wskazywał Marian Bielecki?
answers: text: zaniedbania i wielokrotne złamanie przepisów dotyczących organizacji wycieczek
answer_end: 246
generative_answer: zaniedbania i wielokrotne złamanie przepisów dotyczących organizacji wycieczek

question: Czy GOPR przystąpił do akcji ratunkowej?
answers: text: Część krytyków skupiła się na postawie GOPR-u, który nie dość, że zbyt późno rozpoczął akcję ratunkową
answer_end: 654
generative_answer: tak

context: Trener podjął decyzję powrotu przez Pilsko, na które grupa dotarła około 16:00. Tam zabłądziła ponownie. Nastąpiło dalsze pogorszenie warunków atmosferycznych: temperatura spadła do –12 °C, rozpoczęła się mgła i zadymka śnieżna. Grupa błąkała się w rejonie kopuły szczytowej Pilska do następnego dnia rano i znów zeszła na stronę czechosłowacką; od godziny 21:30 do 4:30 zmarły trzy osoby (drugi zgon nastąpił ok. 23:00). Pomimo że trener walczył o życie dzieci, oddając im ubranie, nie przyniosło to spodziewanych rezultatów. Zdecydował się pozostawić zmarłych na miejscu i dalej szukać drogi. Pierwszy zmarł szesnastoletni Leszek Śledź. Trener i koledzy przez dwie godziny usiłowali reanimować go, rozcierając ramiona i plecy. Po śmierci chłopca trener zdecydował, że grupa pójdzie dalej. Po drodze młodzież śpiewała kolędy, modliła się i robiła co mogła, by nie usnąć. Dwie następne ofiary przed śmiercią zasnęły. Zginęli najstarsi uczestnicy grupy, którzy torowali pozostałym drogę w zaspach i oddali im część swojej odzieży. Ponadto, jak stwierdził biegły sądowy, najstarsi chłopcy zdawali sobie sprawę z grozy sytuacji, stąd szybciej tracili siły. Po 21 godzinach marszu grupa została odnaleziona następnego dnia rano ok. 7:00 przez polskiego celnika Józefa Bolka i czechosłowackiego inżyniera leśnictwa Ludovita Janiaka, którzy udzielili jej pomocy i sprowadzili do Mutnego. Uczestnicy zostali przetransportowani do leśniczówki moskwiczem w dwóch turach, część z odmrożeniami twarzy, uszu oraz palców u rąk i nóg.
qas: question: Jakie warunki atmosferyczne towarzyszyły grupie, kiedy zabłądziła po dotarciu na Pilsko?
answers: text: temperatura spadła do –12 °C, rozpoczęła się mgła i zadymka śnieżna
answer_end: 227
generative_answer: temperatura spadła do –12 °C, rozpoczęła się mgła i zadymka śnieżna

question: Czy trener zabrał ze sobą ciała trójki zmarłych dzieci?
answers: text: Zdecydował się pozostawić zmarłych na miejscu i dalej szukać drogi
answer_end: 593
generative_answer: nie

question: Dlaczego, zdaniem biegłego sądowego, najstarsi członkowie grupy szybciej opadali z sił?
answers: text: zdawali sobie sprawę z grozy sytuacji
answer_end: 1124
generative_answer: zdawali sobie sprawę z grozy sytuacji

question: Jakim osobom udało się odnaleźć zbłąkaną grupę?
answers: text: polskiego celnika Józefa Bolka i czechosłowackiego inżyniera leśnictwa Ludovita Janiaka
answer_end: 1326
generative_answer: polskiemu celnikowi Józefowi Bolkowi i czechosłowackiemu inżynierowi leśnictwa Ludovitowi Janiakowi

question: Który członek grupy zginął jako pierwszy?
answers: text: Leszek Śledź
answer_end: 637
generative_answer: Leszek Śledź