Krążowniki lekkie typu Cöln

Krążowniki lekkie typu Cöln – typ niemieckich krążowników lekkich (według oryginalnej nomenklatury małych krążowników – kleine Kreuzer), ostatnich, które weszły do służby w Kaiserliche Marine przed końcem I wojny światowej. Ich projekt był lekko zmodyfikowaną wersją wcześniejszego typu Königsberg. Początkowo planowano budowę dziesięciu jednostek, ukończono jedynie dwie: „Cöln” i „Dresden”. Pięć innych zostało zwodowanych, ale ich nie ukończono: „Wiesbaden”, „Magdeburg”, „Leipzig”, „Rostock” i „Frauenlob”. Położono stępki dalszych trzech: „Ersatz Cöln”, „Ersatz Emden” i „Ersatz Karlsruhe (A)”.
„Cöln” i „Dresden” dołączyły do Hochseeflotte w 1918 roku, przez co ich służba była krótka. Zostały przydzielone do 2. Grupy Rozpoznawczej i uczestniczyły w przerwanej operacji floty w pobliżu Norwegii mającej na celu zniszczenie brytyjskiego konwoju. Miały także prowadzić siły niemieckie do decydującej bitwy floty niemieckiej z Grand Fleet w ostatnich dniach wojny, ale bunt w Wilhelmshaven spowodował przerwanie i tej akcji. Oba krążowniki zostały internowane w Scapa Flow i 21 czerwca 1919 roku zatopione przez własne załogi. Ich wraki pozostały na dnie brytyjskiej bazy.

context: Po wejściu do służby „Cöln” i „Dresden” dołączyły do Hochseeflotte. Zostały przydzielone do 2. Grupy Rozpoznawczej, wraz z krążownikami „Königsberg”, „Pillau”, „Graudenz”, „Nürnberg” oraz „Karlsruhe”. Okręty brały udział w operacji głównych sił floty w rejonie Norwegii w dniach 23-24 kwietnia 1918 roku. 1. i 2. Grupy Rozpoznawcze, wraz z 2. Flotyllą Torpedowców, miały zaatakować silnie broniony brytyjski konwój zdążający do Norwegii, reszta floty niemieckiej płynęła w odwodzie. Niemcom nie udało się zlokalizować konwoju, który w rzeczywistości przepłynął akwen na dzień przed wyjściem z portów floty niemieckiej. W rezultacie admirał Reinhard Scheer przerwał operację i zdecydował o powrocie do portu.
qas: question: Do jakiego oddziału przydzielono krążowniki Cöln i Dresden?
answers: text: do 2. Grupy Rozpoznawczej
answer_end: 114
generative_answer: do 2. Grupy Rozpoznawczej

question: W jakiej akcji wykorzystano okręty w kwietniu 1918 roku?
answers: text: w operacji głównych sił floty w rejonie Norwegii
answer_end: 269
generative_answer: w operacji głównych sił floty w rejonie Norwegii

question: Konwój jakiego kraju planowano zaatakować?
answers: text: brytyjski
answer_end: 407
generative_answer: brytyjski

question: Jaką decyzję wydał Reinhard Scheer?
answers: text: przerwał operację i zdecydował o powrocie do portu
answer_end: 706
generative_answer: przerwał operację i zdecydował o powrocie do portu

question: Jakie trzy brytyjskie oddziały kontrolowały teren akwenu?
plausible_answers: text: 1. i 2. Grupy Rozpoznawcze, wraz z 2. Flotyllą Torpedowców
answer_end: 363
generative_answer: 1. i 2. Grupy Rozpoznawcze, wraz z 2. Flotyllą Torpedowców

context: W czasie rewolty marynarzy „Dresden” otrzymał rozkaz przepłynięcia do Eckernförde. Następnie przeszedł do Swinemünde, gdzie załoga częściowo zatopiła okręt po usłyszeniu pogłosek, że obsadzone przez zbuntowanych marynarzy jednostki są w drodze, by zaatakować stacjonujące w porcie krążowniki. Po tym jak plotki te okazały się nieprawdziwe, krążownikowi przywrócono pływalność i wrócił do stanu pozwalającego na wyjście w morze. Na mocy rozejmu w Compiègne, kończącego I wojnę światową, okręty Kaiserliche Marine miały zostać rozbrojone i poddane kontroli sprzymierzonych. Na miejsce internowania wybrano kotwicowisko Royal Navy w Scapa Flow na Orkadach. W wyniku negocjacji pomiędzy przedstawicielami marynarek wojennych Wielkiej Brytanii i Niemiec ustalono listę internowanych okrętów. Znalazły się na niej także „Cöln” i „Dresden”. Pierwszy płynął w składzie poddającej się Hochseeflotte, ale w wyniku awarii skraplaczy część drogi przebył na holu, drugi z powodu złego stanu kadłuba dotarł do brytyjskiego portu 6 grudnia, z silnymi przeciekami.
qas: question: Dlaczego po dotarciu do Swinemünde, załoga „Dresden” zdecydowała się częściowo zatopić ten okręt?
answers: text: usłyszeniu pogłosek, że obsadzone przez zbuntowanych marynarzy jednostki są w drodze, by zaatakować stacjonujące w porcie krążowniki
answer_end: 291
generative_answer: usłyszała pogłoski, że obsadzone przez zbuntowanych marynarzy jednostki są w drodze, by zaatakować stacjonujące w porcie krążowniki

question: Czy zbuntowani marynarze rzeczywiście płynęli, żeby zaatakować stojące w porcie krążowniki?
answers: text: Po tym jak plotki te okazały się nieprawdziwe, krążownikowi przywrócono pływalność i wrócił do stanu pozwalającego na wyjście w morze
answer_end: 426
generative_answer: nie

question: Co miało się stać z okrętami należącymi do Kaiserliche Marine, zgodnie z postanowieniami rozejmu w Compiègne?
answers: text: miały zostać rozbrojone i poddane kontroli sprzymierzonych
answer_end: 570
generative_answer: miały zostać rozbrojone i poddane kontroli sprzymierzonych

question: Dlaczego „Dresden” część trasy do Scapa Flow musiał pokonać na holu?
plausible_answers: text: w wyniku awarii skraplaczy
answer_end: 921
generative_answer: w wyniku awarii skraplaczy

question: W jakim miejscu miało dojść do rozbrojenia i skontrolowania okrętów Kaiserliche Marine?
answers: text: kotwicowisko Royal Navy w Scapa Flow na Orkadach
answer_end: 652
generative_answer: kotwicowisku Royal Navy w Scapa Flow na Orkadach