Monaster św. Marii Magdaleny w Wilnie

Monaster św. Marii Magdaleny – prawosławny żeński monaster w Wilnie. Od 1923 jedyny żeński klasztor w eparchii wileńskiej i litewskiej. Powołany do życia ukazem carskim 9 listopada 1864, w epoce nasilenia rusyfikacji ziem dawnej Rzeczypospolitej, zajmował początkowo zabudowania dawnego klasztoru wizytek przy ulicy Rossa. Należący do niego kościół został zaadaptowany na monasterską cerkiew św. Marii Magdaleny. Wspólnotę wileńską tworzyły zakonnice z klasztoru św. Aleksego w Moskwie, które prowadziły przy klasztorze szkołę, przytułek dla sierot oraz pracownie: wyrobu szat liturgicznych oraz pisania ikon. Monaster działał do 1915, gdy przebywające w nim zakonnice (114 mniszek i posłusznic), ulegając podsycanej carską propagandą panice, opuściły klasztor decydując się na bieżeństwo.
Po I wojnie światowej do Wilna wróciły wizytki, które otrzymały z powrotem swój klasztor przy ulicy Rossa. Z inicjatywy biskupa wileńskiego i litewskiego Eleuteriusza (Bogojawleńskiego) prawosławne mniszki przeniosły się do jednego z budynków monasteru Świętej Trójcy w Wilnie, a w 1937 do zabudowań dawnej szkoły przy cerkwi św. Aleksandra Newskiego. Do ich opuszczenia zostały zmuszone przez władze radzieckie w 1960. Od tego momentu wspólnota monastyczna zamieszkiwała w jednym ze skrzydeł kompleksu męskiego monasteru Świętego Ducha w Wilnie; powrót do dawnego miejsca nastąpił w 2015.

context: O znaczeniu klasztoru dla monastycyzmu żeńskiego w Polskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym świadczy fakt, że dwie mniszki ze wspólnoty wileńskiej otrzymały godność ihumeni i stanęły na czele innych klasztorów żeńskich. Miało to miejsce w 1931; zakonnice z monasteru św. Marii Magdaleny zostały wyznaczone na przełożone klasztorów w Zimnem i Korcu. W 1939 metropolita warszawski Dionizy w dowód znaczenia monasteru św. Marii Magdaleny dla prawosławia na ziemiach litewskich, przekazał dla zajmowanej przez mniszki cerkwi ikony św. Hioba Poczajowskiego i św. Marii Magdaleny z ich relikwiami oraz kopię Poczajowskiej Ikony Matki Bożej. Przez cały okres II wojny światowej monaster pozostawał czynny.
qas: question: Czy klasztor funkcjonował podczas II wojny światowej?
answers: text: Przez cały okres II wojny światowej monaster pozostawał czynny
answer_end: 702
generative_answer: tak

question: Co świadczy o istotności klasztoru dla monastycyzmu żeńskiego?
answers: text: fakt, że dwie mniszki ze wspólnoty wileńskiej otrzymały godność ihumeni i stanęły na czele innych klasztorów żeńskich
answer_end: 223
generative_answer: fakt, że dwie mniszki ze wspólnoty wileńskiej otrzymały godność ihumeni i stanęły na czele innych klasztorów żeńskich

question: W jakich miejscowościach znajdowały się klasztory, nad którymi pieczę sprawowały siostry z monasteru Marii Magdaleny?
answers: text: w Zimnem i Korcu
answer_end: 352
generative_answer: w Zimnem i Korcu

question: Co przekazał zakonnicom Dionizy?
answers: text: ikony św. Hioba Poczajowskiego i św. Marii Magdaleny z ich relikwiami oraz kopię Poczajowskiej Ikony Matki Bożej
answer_end: 638
generative_answer: ikony św. Hioba Poczajowskiego i św. Marii Magdaleny z ich relikwiami oraz kopię Poczajowskiej Ikony Matki Bożej

question: Jakie stanowisko zajmował Dionizy?
answers: text: metropolita warszawski
answer_end: 383
generative_answer: Metropolity warszawskiego

context: 22 lipca (4 sierpnia według kalendarza gregoriańskiego) 1915 metropolita wileński i litewski Tichon (Bieławin) odprawił ostatnią Świętą Liturgię w monasterskiej cerkwi św. Marii Magdaleny. 14 września tego samego roku mniszki i wychowankowie prowadzonego przez nich przytułku, uciekając przed frontem, udali się na bieżeństwo. Z klasztoru wyjechało 114 zakonnic oraz uczniów, wywożąc ze sobą majątek ruchomy. Wszyscy początkowo udali się do Mińska, a po miesiącu – do Piotrogrodu. W mieście tym nastąpił podział grupy: zakonnice, które wyraziły taką wolę, udały się do swoich krewnych, inne pozostały w różnych monasterach stolicy Rosji. Na miejscu w dotychczasowym kształcie działał przytułek. 50 mniszek razem z przełożoną zostało dołączonych do monasteru św. Marii Magdaleny w Wochonowie k. Carskiego Sioła. Mniszka Wiera (Potapienko) została w 1918 podniesiona do godności ihumeni.
qas: question: Co zabrały ze sobą osoby uciekające z klasztoru przed frontem?
answers: text: majątek ruchomy
answer_end: 407
generative_answer: majątek ruchomy

question: Do jakiego miasta przeniosły się mniszki oraz uczniowie, zaraz po opuszczeniu klasztoru?
answers: text: Mińska
answer_end: 447
generative_answer: Mińska

question: Jak mniszki, które uciekły z klasztoru, podzieliły się w Piotrogrodzie?
answers: text: zakonnice, które wyraziły taką wolę, udały się do swoich krewnych, inne pozostały w różnych monasterach stolicy Rosji
answer_end: 636
generative_answer: zakonnice, które wyraziły taką wolę, udały się do swoich krewnych, inne pozostały w różnych monasterach stolicy Rosji

question: Do jakiego klasztoru dołączono zakonnice, które nie uciekły przed frontem?
answers: text: monasteru św. Marii Magdaleny w Wochonowie k. Carskiego Sioła
answer_end: 809
generative_answer: monasteru św. Marii Magdaleny w Wochonowie k. Carskiego Sioła

question: Jaki duchowny wyrzucił z tego klasztoru wszystkie przebywające na jego terenie mniszki 22 lipca 1915 roku?
plausible_answers: text: metropolita wileński i litewski Tichon (Bieławin)
answer_end: 110
generative_answer: metropolita wileński i litewski Tichon (Bieławin)