Prometeusz (mitologia)

Prometeusz (gr. Προμηθεύς Promētheús, łac. Prometheus "myślący w przód") – w mitologii greckiej jeden z tytanów.
Uchodził za syna tytana Japeta i okeanidy Klimene (lub okeanidy Azji). Był bratem Atlasa, Epimeteusza i Menojtiosa, a także ojcem Deukaliona.

context: Motyw mitu o Prometeuszu był podejmowany już we wczesnym antyku. Znajdujemy go w tragedii Ajschylosa pt.: Prometeusz skowany (Prometeusz w okowach). W II wieku n.e. motyw podjęty został przez Lukiana w dialogu pt.: Prometeusz albo Kaukaz, a także w innych dziełach – O ofiarach, Zeus wzięty na spytki, Bogowie miłości. W swych pismach odnosi się do mitu także Cyceron, Pauzaniasz, Arrian i Flawiusz Filostrat. Następnie do Prometeusza sięga pisarz chrześcijański, Tertulian, utożsamiając go z samym Bogiem, Stwórcą człowieka. Pod wpływem dialogów Lukiana, swój własny dialog pisze Maria Konopnicka (Prometeusz i Syzyf), łącząc Prometeusza z Syzyfem, jako ukazanie konfliktu klasowego pomiędzy elitą intelektualną a klasą proletariatu robotniczego. W poemacie Percy Bysshe Shelleya Prometeusz rozpętany (wyd. w Wydawnictwie Literackim w Krakowie w 1982 r. jako Prometeusz wyzwolony) autor mówi o wyzwoleniu człowieka spod władzy państwa, religii i nierówności klasowej. Pełny tytuł powieści Mary Shelley o Frankensteinie brzmi Frankenstein; or, The Modern Prometheus, co znaczy Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz.
qas: question: Jaki dramat napisał Ajschylos w antyku?
answers: text: Prometeusz skowany
answer_end: 124
generative_answer: Prometeusz skowany

question: Kiedy Lukian napisał swój tekst o Prometeuszu?
answers: text: W II wieku n.e.
answer_end: 164
generative_answer: W II wieku n.e.

question: Jakiego wyznania był pisarz Tertulian?
answers: text: chrześcijański
answer_end: 462
generative_answer: chrześcijańskiego

question: Z jakim innym bohaterem mitologicznym porównała Prometeusza Konopnicka?
answers: text: z Syzyfem
answer_end: 648
generative_answer: z Syzyfem

question: Jaki potwór został przez Mary Shelley porównany do Prometeusza?
answers: text: Frankenstein
answer_end: 1089
generative_answer: Frankenstein

context: Zemsta Zeusa polegała na przekazaniu ludziom wszystkiego, co najgorsze. Z pomocą bogów na Olimpie stworzył on najpiękniejszą kobietę, Pandorę, która miała uwieść brata Prometeusza – Epimeteusza. Zeus wysyłając Pandorę na ziemię wręczył jej puszkę, której pod żadnym pozorem miała nie otwierać. Plan zakochania się Epimeteusza w Pandorze powiódł się doskonale: jeszcze tego samego dnia, którego pojawiła się Pandora, została żoną niezbyt rozumnego Epimeteusza. Gdy się pobrali, Pandorę codziennie coraz bardziej kusiło, by otworzyć puszkę, aż w końcu pewnego dnia, gdy jej męża nie było w domu otworzyła tajemniczą puszkę. Wtedy w jednej chwili po świecie rozniosły się wszystkie plagi, jakie człowiek mógłby sobie wyobrazić: złe wiatry, smutki, troski, choroby, łzy, cierpienia, i inne straszliwe dzieci Erebu (Ciemności) i Nyks (Nocy).
qas: question: Jak Pandora miała obchodzić się z podarowaną przez Zeusa puszką?
answers: text: pod żadnym pozorem miała nie otwierać
answer_end: 292
generative_answer: pod żadnym pozorem miała jej nie otwierać

question: Jakie były skutki otwarcia puszki przez Pandorę?
answers: text: po świecie rozniosły się wszystkie plagi, jakie człowiek mógłby sobie wyobrazić:
answer_end: 724
generative_answer: po świecie rozniosły się wszystkie plagi, jakie człowiek mógłby sobie wyobrazić:

question: Jakie plagi mieściła w sobie puszka?
answers: text: złe wiatry, smutki, troski, choroby, łzy, cierpienia, i inne straszliwe dzieci Erebu (Ciemności) i Nyks (Nocy)
answer_end: 835
generative_answer: złe wiatry, smutki, troski, choroby, łzy, cierpienia, i inne straszliwe dzieci Erebu (Ciemności) i Nyks (Nocy)

question: Czy Pandorze udało się uwieść brata Prometeusza?
answers: text: Plan zakochania się Epimeteusza w Pandorze powiódł się doskonale:
answer_end: 359
generative_answer: tak

question: Gdzie Zeus więził Prometeusza?
plausible_answers: text: na Olimpie
answer_end: 97
generative_answer: na Olimpie