Sanacja

Sanacja (łac. sanatio, „uzdrowienie”) – potoczna nazwa obozu rządzącego w Polsce w latach 1926–1939, powstałego i funkcjonującego początkowo pod przewodnictwem Józefa Piłsudskiego (zm. 1935); nazwa powstała w związku z głoszonym przez ten obóz hasłem „sanacji moralnej” życia publicznego (państwa i społeczeństwa), wysuwanym w toku przygotowań i w okresie przewrotu majowego (1926).

context: Wbrew oczekiwaniom wielu piłsudczyków, wynikającym z krytycznego stanowiska wobec parlamentaryzmu i demokracji, sanacja nie rozwiązała parlamentu po przejęciu władzy, a zadowoliła się legalizacją swojego zamachu stanu przez Sejm, który wybrał Piłsudskiego na prezydenta, choć ten wyboru nie przyjął. Przez cały okres rządów sanacji urząd prezydenta pełnił Ignacy Mościcki, jednak aż do śmierci Piłsudskiego jego rola była głównie ceremonialna. Jednocześnie aż do 1930 r. parlament był głównym obiektem ataku rządowej propagandy. Od czasu przejęcia władzy przez sanację kontrola parlamentarna ulegała jednak osłabieniu, gdyż dotychczasowy system prawny i wywodzące się z niego instytucje stawały się coraz bardziej fasadowe, w miarę jak ich znaczenie spadało na skutek dostosowywania sposobu działania państwa do ideologii sanacji i bieżącej sytuacji. Podjęta została natomiast seria działań mających na celu ośmieszenie parlamentu.
qas: question: Z czego wywodziły się oczekiwania większości zwolenników Piłsudskiego?
plausible_answers: text: z krytycznego stanowiska wobec parlamentaryzmu i demokracji
answer_end: 110
generative_answer: z krytycznego stanowiska wobec parlamentaryzmu i demokracji

question: Kogo Sejm wytypował na urząd prezydenta?
answers: text: Piłsudskiego
answer_end: 255
generative_answer: Piłsudskiego

question: Kto faktycznie był prezydentem podczas władania sanacji?
answers: text: Ignacy Mościcki
answer_end: 371
generative_answer: Ignacy Mościcki

question: Do kiedy parlament był tyranizowany rządową propagandą?
answers: text: do 1930
answer_end: 467
generative_answer: do 1930

question: Czy wpływy parlamentu były tak samo znaczące po przejęciu rządów przez sanację?
answers: text: Od czasu przejęcia władzy przez sanację kontrola parlamentarna ulegała jednak osłabieniu
answer_end: 617
generative_answer: nie

context: Ponieważ Piłsudski nie rozstrzygnął jednoznacznie kwestii następstwa po sobie, od jego śmierci w 1935 roku w obozie sanacji wyraźnie rysowały się różnice, które doprowadziły do walki do o władzę. Za kontynuacją koncepcji uspołecznionego państwa, dążącego do zapewnienia życiu społecznemu swobodnego rozwoju i powszechnego dobra społeczeństwu, a także przestrzegania nowej konstytucji, opowiadał się Walery Sławek i jego ugrupowanie „pułkowników”. Sławek uważał też, że działalność BBWR zakończyła się porażką, gdyż przyjął on wszystkie najgorsze cechy partii politycznych, skutkiem czego rozwiązał BBWR w październiku 1935 r. i zaczął próby powołania POS. Sławek uznał też, że nikt nie może zastąpić Piłsudskiego ze względu na autorytet zmarłego, w związku z czym regulatorem życia państwa i władzy powinna być nowa konstytucja, która dawała najwyższą pozycję prezydentowi. Równocześnie prezydenta Mościckiego nie traktowano poważnie i liczono, że ustąpi z funkcji na rzecz Sławka, którego Piłsudski widział jako prezydenta, choć sam Sławek uważając, że zmiana na urzędzie prezydenta powinna nastąpić dopiero po wyborach parlamentarnych, zajął się ich organizacją.
qas: question: Dlaczego po śmierci marszałka doszło do potyczek o władzę?
answers: text: Ponieważ Piłsudski nie rozstrzygnął jednoznacznie kwestii następstwa po sobie
answer_end: 77
generative_answer: Ponieważ Piłsudski nie rozstrzygnął jednoznacznie kwestii następstwa po sobie

question: Za podtrzymywaniem jakiej koncepcji opowiadał się Walery Sławek wraz ze swoim ugrupowaniem?
answers: text: uspołecznionego państwa, dążącego do zapewnienia życiu społecznemu swobodnego rozwoju i powszechnego dobra społeczeństwu, a także przestrzegania nowej konstytucji
answer_end: 383
generative_answer: uspołecznionego państwa, dążącego do zapewnienia życiu społecznemu swobodnego rozwoju i powszechnego dobra społeczeństwu, a także przestrzegania nowej konstytucji

question: Dlaczego, według Walerego Sławka, działalność Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem zakończyła się klęską?
answers: text: przyjął on wszystkie najgorsze cechy partii politycznych
answer_end: 571
generative_answer: przyjął on wszystkie najgorsze cechy partii politycznych

question: Dlaczego, według Sławka, nikt nie był w stanie zająć miejsca marszałka?
answers: text: ze względu na autorytet zmarłego
answer_end: 745
generative_answer: ze względu na autorytet zmarłego

question: Kogo ostatecznie wybrano do pełnienia funkcji prezydenta?
plausible_answers: text: Sławka
answer_end: 980
generative_answer: Sławka