(10) Hygiea

(10) Hygiea – duża planetoida krążąca w pasie planetoid w Układzie Słonecznym, czwarta pod względem objętości i masy w pasie głównym. Posiada nieco wydłużony kształt, wymiary 350–500 km i masę szacowaną na 2,9% łącznej masy pasa planetoid; jest to największe ciało z klasy ciemnych planetoid typu C z węglistą powierzchnią.
Mimo swoich rozmiarów obserwowana z Ziemi Hygiea jest bardzo słabo świecącym obiektem. Jest to spowodowane ciemną barwą jej powierzchni i odległością od Słońca, większą niż średnia dla planetoid pasa głównego. Z tego powodu astronomowie zaobserwowali kilka mniejszych planetoid wcześniej, nim 12 kwietnia 1849 Annibale de Gasparis odkrył Hygieę. W większości opozycji Hygiea ma obserwowaną wielkość gwiazdową o 4m większą niż Westa i jest widoczna przez teleskop optyczny o średnicy co najmniej 100 mm. Jednak gdy opozycja przypada w peryhelium jej orbity, może być widoczna przez lornetkę 10×50.

context: Jest to największe ciało rodziny planetoidy Hygiea i zawiera niemal całą masę (ponad 90%) tej rodziny. Jest to też największy obiekt wśród ciemnych planetoid klasy C, które dominują w zewnętrznym pasie planetoid, rozciągającym się poza przerwą Kirkwooda leżącą 2,82 j.a. od Słońca. Hygiea wydaje się mieć kształt znacznie spłaszczonej elipsoidy obrotowej, o średniej średnicy 444 ± 35 km oraz stosunku osi 1,11. Wydłużenie to jest o wiele większe niż u innych obiektów z „wielkiej czwórki” planetoid z pasa głównego, którą stanowią oprócz Hygiei: (2) Pallas, (4) Westa i planeta karłowata Ceres. Hygiea jest najmniejszą z tych czterech i, podobnie jak Ceres, ma stosunkowo niską gęstość, co bardziej upodabnia ją do lodowych księżyców Jowisza lub Saturna niż planet grupy ziemskiej czy też planetoid kamiennych.
qas: question: Jakie ciała niebieskie wchodzą w skład "wielkiej czwórki" pasa głównego?
answers: text: Hygiei: (2) Pallas, (4) Westa i planeta karłowata Ceres
answer_end: 594
generative_answer: Hygiea, Pallas, Westa i Ceres

question: W czym Hygiea jest podobna do Ceresa?
answers: text: ma stosunkowo niską gęstość
answer_end: 686
generative_answer: ma stosunkowo niską gęstość

question: Do jakich ciał niebieskich upodabnia Hygieę jej specyficzna gęstość?
answers: text: lodowych księżyców Jowisza lub Saturna
answer_end: 754
generative_answer: lodowych księżyców Jowisza lub Saturna

question: Co kształtem przypomina Hygiea?
answers: text: znacznie spłaszczonej elipsoidy obrotowej
answer_end: 354
generative_answer: znacznie spłaszczoną elipsoidę obrotową

question: Czy Hygiea ma znacznie większe wydłużenie niż inne planetoidy klasy C?
plausible_answers: text: Wydłużenie to jest o wiele większe niż u innych obiektów
answer_end: 468
generative_answer: tak

context: Choć jest największym ciałem w swoim obszarze, ze względu na jej ciemną powierzchnię i odległość od Słońca większą niż średnia dla planetoid pasa głównego, przy obserwacjach z Ziemi Hygiea wydaje się bardzo słaba. Spośród pierwszych dwudziestu trzech odkrytych planetoid jest trzecia od końca pod względem jasności; tylko (13) Egeria i (17) Thetis mają większą średnią wielkość gwiazdową w opozycji. W większości opozycji Hygiea ma magnitudo około 10,2, o około cztery wielkości więcej niż Westa, a jej obserwacja wymaga teleskopu o średnicy co najmniej 100 mm. Jednakże w opozycji przypadającej na peryhelium orbity planetoidy, Hygiea może być dużo jaśniejsza, osiągając wielkość gwiazdową nawet 8,6m. To pozwala obserwować ją przez lornetkę 10×50.
qas: question: Dlaczego Hygiea obserwowana z naszej planety wydaje się słaba?
answers: text: ze względu na jej ciemną powierzchnię i odległość od Słońca większą niż średnia dla planetoid pasa głównego
answer_end: 154
generative_answer: ze względu na jej ciemną powierzchnię i odległość od Słońca większą niż średnia dla planetoid pasa głównego

question: Czy w swoim obszarze Hygiea odznacza się niewielkim rozmiarem?
answers: text: Choć jest największym ciałem w swoim obszarze
answer_end: 45
generative_answer: nie

question: W przypadku jakiego ułożenia można ją obserwować przez lornetkę?
answers: text: w opozycji przypadającej na peryhelium orbity planetoidy
answer_end: 627
generative_answer: w opozycji przypadającej na peryhelium orbity planetoidy

question: Jaka planetoida świeci najjaśniej spośród wszystkich we wszystkich ułożeniach?
plausible_answers: text: Westa
answer_end: 495
generative_answer: Westa