Mistrzostwa świata w hokeju na lodzie mężczyzn

Mistrzostwa świata w hokeju na lodzie mężczyzn – coroczny turniej międzynarodowy w hokeju na lodzie mężczyzn, organizowany przez Międzynarodową Federację Hokeja na Lodzie (IIHF). Po raz pierwszy odbył się podczas letnich igrzysk w Antwerpii. Jest to najważniejszy z dorocznych turniejów hokejowych na świecie.
W 1908 roku powstał podmiot zajmujący się organizacją mistrzostw świata w hokeju – Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie (dalej IIHF). Prekursorem mistrzostw świata były mistrzostwa Europy, które po raz pierwszy odbyły się w 1910 roku. Za pierwsze mistrzostwa świata w hokeju na lodzie uważa się turniej, który został przeprowadzony podczas letnich igrzysk olimpijskich w 1920 roku w Antwerpii. W latach 1920–1968 hokejowy turniej olimpijski również był utożsamiany z mistrzostwami świata w tym sporcie. Pierwsze mistrzostwa świata niezależne od igrzysk olimpijskich odbyły się w 1930 roku. W turnieju brało udział dwanaście reprezentacji. Rok później, w 1931 roku, w zawodach wzięło udział dziesięć drużyn, które w fazie początkowej turnieju rywalizowały w rundzie kwalifikacyjnej rozegranej systemem kołowym. Z rundy kwalifikacyjnej wyłonione zostały drużyny, które następnie walczyły ze sobą w rundzie medalowej. Końcowa klasyfikacja w tej rundzie decydowała o przyznaniu medali. Taką formułę turnieju wykorzystywano do 1992 roku, chociaż w tym czasie wprowadzono kilka niewielkich zmian. W 1951 roku trzynaście reprezentacji zostało podzielonych na dwie grupy. Najlepsze siedem (grupa A) rywalizowało o mistrzostwo świata. Pozostałe sześć (grupa B) grało wyłącznie dla poprawienia swoich pozycji w rankingu. Podczas kongresu w 1990 roku IIHF wdrożyła system play-offów. Wraz z powiększaniem się IIHF coraz więcej państw brało udział w mistrzostwach świata, przez co wprowadzono większą liczbę grup (później ich nazwę zmieniono na dywizje).
Obecna formuła mistrzostw świata przewiduje udział 16 zespołów w grupie mistrzowskiej (elita), 12 zespołów w I Dywizji oraz 12 zespołów w II Dywizji. Jeśli w turnieju weźmie udział większa niż 40 liczba drużyn, rywalizują one w III Dywizji. Reprezentacje na mistrzostwach świata elity najpierw rywalizują podzielone na dwie grupy, z których wyłonione zostają po cztery najlepsze drużyny. Kolejnym etapem jest faza pucharowa (play-off), której zwycięska reprezentacja zostaje mistrzem świata. Na przestrzeni lat dochodziło do kilku zmian zasad dotyczących przebiegu turniejowej rozgrywki. W 1969 roku dopuszczono bodiczkowanie we wszystkich trzech strefach lodowiska. Na początku lat 70. wprowadzono wymóg noszenia kasków przez zawodników i masek przez bramkarzy, a w 1992 roku do rozgrywki włączono rzuty karne. Obecnie zasady stosowane w rozgrywkach organizowanych przez IIHF nieco odbiegają od zasad wykorzystywanych w NHL. Od 1977 roku mistrzostwa świata są otwarte dla wszystkich zawodników, zarówno amatorów jak i zawodowców. IIHF wymaga, by każdy zawodnik reprezentujący dane państwo na mistrzostwach był jego obywatelem, a w przypadku zmiany obywatelstwa wymaga występowania w lidze tego kraju przez określony czas.
Kanada była pierwszą drużyną, która zdominowała turnieje mistrzostw świata, wygrywając je między 1930 a 1952 rokiem dwanaście razy. W tym okresie również liczącymi się zespołami były reprezentacje Stanów Zjednoczonych, Czechosłowacji, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii. Reprezentacja Związku Radzieckiego w turnieju zadebiutowała w 1954 roku i szybko stała się równorzędnym rywalem dla Kanady. Od 1963 roku do rozpadu ZSRR w 1991 roku tylko trzy inne państwa zdobywały medale: Kanada, Czechosłowacja i Szwecja. Rosja po raz pierwszy wystartowała w mistrzostwach świata w 1992, a Czechy i Słowacja w 1993. W XXI wieku rywalizacja stała się bardziej otwarta, ponieważ zespoły „wielkiej szóstki” – Kanada, Czechy, Finlandia, Rosja, Szwecja i Stany Zjednoczone – jak również Słowacja były bardziej wyrównane.
Jako że mistrzostwa świata odbywają się w tym samym czasie, co rozgrywki play-off o Puchar Stanleya w NHL, wielu z czołowych zawodników reprezentacji nie bierze udziału w mistrzostwach, gdyż północnoamerykańscy zawodnicy i kibice uważają je za drugorzędne względem Pucharu Stanleya. Zawodnicy występujący w NHL biorą udział w meczach reprezentacji w przypadku wyeliminowania ich klubowej drużyny z walki o Puchar Stanleya.
Największą frekwencją cieszyły się 79. Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie rozgrywane w 2015 roku w Pradze i Ostrawie.

context: 1 stycznia 1993 Czechosłowacja podzieliła się na dwa osobne państwa: Czechy i Słowację. IIHF uznała Czechy prawnym następcą Czechosłowacji, co pozwoliło reprezentacji tego kraju utrzymać pozycję w najwyższej grupie mistrzostw świata, podczas gdy Słowacja musiała rozpoczynać rozgrywki w najniższej dywizji (grupa C). Cała następna dekada została zdominowana przez tzw. „wielką szóstkę” – Kanadę, Czechy, Finlandię, Rosję, Szwecję i Stany Zjednoczone. Od 1992 do 1996 roku pięć różnych reprezentacji zostawało mistrzami świata. Na mistrzostwach w 1993 roku Rosja zdobyła swój pierwszy tytuł mistrzów świata jako niezależne państwo, a Czesi zdobyli swój pierwszy medal (brązowy). W 1994 roku reprezentacja Kanady odniosła zwycięstwo we wszystkich spotkaniach rundy grupowej, a w finale pokonała reprezentację Finlandii, zdobywając pierwszy od 1961 roku tytuł mistrzów świata. Następnego roku turniej odbył się w Szwecji. Finlandia zdobyła swój pierwszy złoty medal mistrzostw świata. Poprowadzeni przez pierwszą linię złożoną z Saku Koivu, Ville Peltonena i Jere Lehtinena w meczu o mistrzostwo pokonali Szwedów. W 1995 roku rywalizująca w grupie B reprezentacja Słowacji z Peterem Šťastným na czele awansowała do grupy A, w której rywalizowała przez następne lata. W 1996 roku Czesi zdobyli swoje pierwsze mistrzostwo świata jako odrębne państwo. W tym okresie spośród drużyn „wielkiej szóstki” tylko Stanom Zjednoczonym nie udało się zdobyć złotego medalu, chociaż w 1996 roku odnieśli zwycięstwo w Pucharze Świata. W połowie lat 90. kilka nowych zespołów jak Łotwa, Białoruś, Kazachstan i Ukraina, szybko wzmacniało swoją pozycję w światowym hokeju, więc reprezentacjom starszych krajów, takich jak Austria, Włochy i Szwajcaria, groził spadek do grupy B. IIHF, mając na uwadze wizję spadku przychodów z tytułu reklam w tych krajach, zwiększyła liczbę reprezentacji do 16, począwszy od 1998 roku.
qas: question: Jakie państwa powstały 1 stycznia 1993?
answers: text: Czechy i Słowację
answer_end: 86
generative_answer: Czechy i Słowacja

question: Dlaczego reprezentacja Czech mogła utrzymać swój ranking?
answers: text: IIHF uznała Czechy prawnym następcą Czechosłowacji
answer_end: 138
generative_answer: IIHF uznała Czechy prawnym następcą Czechosłowacji

question: W jakiej grupie Słowacja zaczynała rozgrywki?
answers: text: C
answer_end: 314
generative_answer: C

question: Jacy zawodnicy przyczynili się do zwycięstwa FInlandii?
answers: text: Saku Koivu, Ville Peltonena i Jere Lehtinena
answer_end: 1070
generative_answer: Saku Koivu, Ville Peltonena i Jere Lehtinena

question: Kto trenował reprezentacje Słowacji?
plausible_answers: text: Peterem Šťastným
answer_end: 1188
generative_answer: Peter Šťastn

context: W grudniu 1991 roku ZSRR przestał istnieć. Dziewięć byłych republik radzieckich zostało włączonych do struktur IIHF i rozpoczęło swoje występy na arenie międzynarodowej. Rosja została sukcesorem Związku Radzieckiego. Przy tak dużym napływie nowych reprezentacji IIHF zwiększyła liczbę miejsc na mistrzostwach z ośmiu do dwunastu. Od 1963 do 1991 roku reprezentacje tylko czterech państw triumfowały w mistrzostwach świata: Związku Radzieckiego, Czechosłowacji, Szwecji i Kanady. Sowieci w każdym turnieju mistrzowskim, w którym brali udział, zdobywali medal (od 1954 do 1991). Na mistrzostwach w 1992 roku Szwedzi wywalczyli drugie z rzędu złoto. Finowie sięgnęli po srebrny medal – ich pierwszy medal mistrzostw świata w historii (Finlandia wcześniej zdobyła srebro na turnieju olimpijskim w 1988 roku).
qas: question: Kiedy doszło do rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich?
answers: text: W grudniu 1991 roku
answer_end: 19
generative_answer: W grudniu 1991 roku

question: Czy Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich rozpadł się na 9 niezależnych państw?
plausible_answers: text: Dziewięć byłych republik radzieckich zostało włączonych do struktur IIHF
answer_end: 115
generative_answer: tak

question: Ile państw dzieliło się złotem mistrzostw świata w tej dyscyplinie między 1963 a 1991 rokiem?
answers: text: czterech
answer_end: 379
generative_answer: cztery

question: Jakie państwa dzieliły się złotem mistrzostw świata w tej dyscyplinie między 1963 a 1991 rokiem?
answers: text: Związku Radzieckiego, Czechosłowacji, Szwecji i Kanady
answer_end: 477
generative_answer: Związek Radziecki, Czechosłowacja, Szwecja i Kanada

question: W jakim okresie sowieci mieli stuprocentową skuteczność w walce o złoty medal mistrzostw w tej dyscyplinie?
answers: text: od 1954 do 1991
answer_end: 574
generative_answer: od 1954 do 1991