Przesłuchanie (film)

Przesłuchanie – polski dramat polityczny z 1982 w reżyserii i według scenariusza Ryszarda Bugajskiego. Akcja filmu toczy się w okresie stalinizmu w Polsce. Bohaterka filmu, grana przez Krystynę Jandę piosenkarka Antonina Dziwisz, bez konkretnego powodu zostaje aresztowana przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB) i osadzona w więzieniu tylko po to, by jej zeznaniami można było obciążyć jej znajomego. Tortury, jakimi ją poddaje major „Kąpielowy” (Janusz Gajos), tylko wzmagają w niej przekorę i opór wobec śledczych.
Przesłuchanie, wyprodukowane przez Zespół Filmowy „X” pod kierownictwem Andrzeja Wajdy, przyczyniło się do rozwiązania tego zespołu. Film otrzymał zakaz rozpowszechniania, który uchylony został dopiero w 1989, po transformacji systemowej. Wcześniej film krążył w obiegu podziemnym dzięki zabiegom Bugajskiego, który nagrał swoje dzieło w formacie VHS do odtwarzania na kasetach wideo, za co został zmuszony do wyemigrowania do Kanady.
Film był nagradzany w latach 1989–1990 na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni: podczas 14. edycji w 1989 otrzymał nagrodę dziennikarzy i publiczności, a rok później – nagrodę specjalną jury oraz nagrody aktorskie dla Krystyny Jandy, Janusza Gajosa i Anny Romantowskiej. W 1990 Krystyna Janda otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na 43. MFF w Cannes.

context: Przesłuchanie zostało dopuszczone do wyświetlania na ekranach kin dopiero 13 grudnia 1989, zdobyło jednak w Polsce szereg nagród. Na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych film otrzymał Nagrodę Publiczności oraz Nagrodę Dziennikarzy, a w 1990 – w kolejnej edycji – został nagrodzony czterema statuetkami: Nagrodą Specjalną Jury, nagrodą za pierwszoplanową rolę męską (Janusz Gajos), pierwszoplanową rolę kobiecą (Krystyna Janda) i drugoplanową rolę kobiecą (Anna Romantowska). Czasopismo „Film” nagrodziło go Złotą Kaczką. Również w 1990 film został zaprezentowany w konkursie głównym na 43. MFF w Cannes, gdzie Krystyna Janda za swą kreację otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki. Film nie miał jednak powodzenia wśród zagranicznych krytyków. Janet Maslin w „The New York Timesie” twierdziła, że „możliwości metafory politycznej tego filmu z 1982 roku są bardzo ograniczone, a dodatkowo umniejsza je ukryty sadyzm i przesadna szpetota”. Maslin nie była też zadowolona z wątku miłosnego, stwierdzając, że Przesłuchanie zawiera „przynajmniej o trzy melodramatyczne zakończenia więcej niż tego potrzebuje”. Sheila Benson z gazety „Los Angeles Times” nazwała występ Jandy „wyczerpującym, gwiazdorskim zwrotem akcji”. Bardziej konstruktywna była wypowiedź Dessona Howe’a z „Washington Post”, w której krytyk chwalił kreacje aktorskie:
qas: question: Jakie wyróżnienia zdobył film na FPFF w 1990 roku?
answers: text: Nagrodą Specjalną Jury, nagrodą za pierwszoplanową rolę męską (Janusz Gajos), pierwszoplanową rolę kobiecą (Krystyna Janda) i drugoplanową rolę kobiecą (Anna Romantowska)
answer_end: 474
generative_answer: Nagrodę Specjalną Jury, nagrodę za pierwszoplanową rolę męską (Janusz Gajos), pierwszoplanową rolę kobiecą (Krystyna Janda) i drugoplanową rolę kobiecą (Anna Romantowska)

question: Jaką nagrodę przyznano Jandzie w Cannes?
answers: text: nagrodę dla najlepszej aktorki
answer_end: 681
generative_answer: nagrodę dla najlepszej aktorki

question: Dla jakiego czasopisma pisał Howe?
answers: text: „Washington Post”
answer_end: 1287
generative_answer: „Washington Post”

question: Czy film został dobrze przyjęty przez zagranicznych recenzentów?
answers: text: Film nie miał jednak powodzenia wśród zagranicznych krytyków
answer_end: 743
generative_answer: nie

question: W którym roku odbyła się prapremiera filmu?
plausible_answers: text: 1989
answer_end: 89
generative_answer: 1989