Prawosławie

Prawosławie – jeden z głównych odłamów chrześcijaństwa, opierający swą doktrynę na Piśmie Świętym i Tradycji Kościoła Wschodniego (istnieją również wspólnoty prawosławne rytu zachodniego).
Termin oznacza również ogół zasad wiary i życia religijnego, do których odwołuje się Cerkiew prawosławna i inne niezależne wspólnoty bizantyjskiej tradycji liturgicznej (np. staroobrzędowcy, starokalendarzowcy czy niekanoniczne Cerkwie Prawosławne). W ujęciu religioznawczym do prawosławia zalicza się często inne, ortodoksyjne Kościoły wschodnie, jak Kościoły orientalne czy asyryjskie.

context: Głównymi prawdami wiary, których naucza prawosławie, są twierdzenia zawarte w Apostolskim symbolu wiary (tzw. Skład apostolski). Doktryna prawosławia opiera się na dekretach siedmiu pierwszych soborów powszechnych i przekazach Ojców Kościoła. Nie uznaje rozpowszechnionego w Kościele zachodnim po Wielkiej schizmie (1054 r.) jurysdykcyjnego rozumienia prymatu biskupa Rzymu, skłaniając się ku tradycji zakładającej pojęcie Kościoła jako wspólnoty, czyli komunii (gr. koinonia) równych sobie Kościołów lokalnych. Choć faktycznie funkcje prymatu przejął Patriarcha Konstantynopola, a potem, po upadku Bizancjum (1453 r.), aspiracje do bycia „Trzecim Rzymem” miała młoda stolica patriarsza Moskwa. Prawosławie nie przyjmuje dogmatu o „Filioque”, czyli pochodzenia Ducha Świętego zarówno od Ojca, jak i Syna (teologowie prawosławni tłumaczą, że Bóg Ojciec jest jedynym źródłem i Syna, i Ducha Świętego, wywodząc to od ponadczasowego pochodzenia Ducha Świętego, zob. J 15, 26: „Kiedy zaś przyjdzie Pocieszyciel, którego poślę wam od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca pochodzi, on będzie świadczył o mnie”. Dlatego Bazyli Wielki napisał „Bóg jest jeden, bo Ojciec jest jeden”); odrzuca też ideę odpustu, czyśćca, dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny, dogmat o Wniebowzięciu Matki Bożej, nauczanie o grzechu pierworodnym Augustyna z Hippony oraz celibat niższego duchowieństwa (diakonów i prezbiterów). Według teologów Kościoła prawosławnego, Maryja zakończyła swoje ziemskie bytowanie w sposób ludzki, dołączając do swojego Syna w Niebie przez Zaśnięcie (śmierć oraz wniebowzięcie Jej ciała)[1].
qas: question: Co jest podstawą doktryny prawosławnej?
answers: text: dekretach siedmiu pierwszych soborów powszechnych i przekazach Ojców Kościoła
answer_end: 241
generative_answer: dekrety siedmiu pierwszych soborów powszechnych i przekazach Ojców Kościoła

question: Jak wiara prawosławna postrzega Kościół?
answers: text: jako wspólnoty
answer_end: 446
generative_answer: jako wspólnotę

question: Czy wyznawcy prawosławia wierzą w Ducha Świętego?
answers: text: Prawosławie nie przyjmuje dogmatu o „Filioque”, czyli pochodzenia Ducha Świętego zarówno od Ojca, jak i Syna
answer_end: 803
generative_answer: nie

question: Czy wyznawcy prawosławia wierzą w Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny?
answers: text: odrzuca też ideę odpustu, czyśćca, dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny
answer_end: 1261
generative_answer: nie

question: Jak według prawosławia zakończyła swoje życie Maryja? 
answers: text: dołączając do swojego Syna w Niebie przez Zaśnięcie
answer_end: 1565
generative_answer: dołączając do swojego Syna w Niebie przez Zaśnięcie