Boeing KC-135 Stratotanker

KC-135 Stratotanker – amerykańska latająca cysterna powstała na bazie modelu Boeing 367-80. Służy w USAF od 1957.

context: Prace nad nowym samolotem pasażerskim z napędem odrzutowym Boeing rozpoczął w 1946 roku myśląc jednocześnie o zastosowaniu cywilnym, jak również o wprowadzeniu maszyny na rynek wojskowy. Pierwszy projekt, z 1947 roku oznaczony jako Model 473-1 bazował na konstrukcji B-47. Maszyna miała być napędzana dwoma silnikami Rolls-Royce Nene i być zdolna do przewozu 27 pasażerów. Niestety, kolejne ewolucje poprzez Model 473-30 i 473-60 nie przyniosły zadowalających rezultatów i maszyna wywodząca się z projektu B-47 zakończyła swój żywot na deskach kreślarskich. Oficjalną przyczyną takiego stanu rzeczy był brak zainteresowania ze strony linii lotniczych nowym pasażerskim samolotem i to z tak nowatorskim napędem jakim był silnik odrzutowy (de Havilland Comet, pierwszy pasażerski odrzutowiec wszedł do służby w 1952 roku). Drugim, potencjalnym bazowym samolotem, na którym konstruktorzy Boeinga mogli oprzeć projekt nowego samolotu z napędem odrzutowym, był Boeing C-97 Stratofreighter, czyli Boeing Model 367. Jako że równolegle trwały prace nad bombowcem B-52, Boeing zaproponował odrzutową wersje Modelu 367 jako przyszłego tankowca współpracującego z B-52. Taka również propozycja została przedstawiona US Air Force. Siły powietrzne odrzuciły takie rozwiązanie 17 sierpnia 1951 roku. W zaistniałej sytuacji, w której na rynku cywilnym dominowały bardzo dobre samoloty z napędem tłokowym, a siły powietrzne nie chciały finansować budowy nowego tankowca (aczkolwiek w Boeingu doskonale zdawano sobie sprawę, że w najbliższym czasie US Air Force będzie zmuszony do nabycia latających cystern z napędem odrzutowym), William M. Allen, szef Boeinga, podjął brzemienną w skutkach decyzję. 26 marca 1952 roku rozesłał zapytanie do szefów poszczególnych działów firmy o możliwość zaprojektowania i zbudowania w przeciągu dwóch lat, całkowicie nowego samolotu i to w oparciu o własne środki finansowe. Pozytywna odpowiedź pozwoliła 22 kwietnia 1952 roku radzie dyrektorów zatwierdzić finansowanie w kwocie 15 mln dolarów (zaraz po spotkaniu dodano kolejny milion) i budowę prototypu. Oficjalne informacje ze strony Boeinga mówiły, iż nowa maszyna będzie daleko posuniętą modernizacją samolotu Boeing C-97 Stratofreighter, czyli Modelu 367. I tak również miała sugerować nazwa nowego projektu, Model 367-80 (używana była również nazwa Project X). W rzeczywistości był to całkowicie nowy samolot, w którego projekcie uwzględniono nowatorskie, jak na czasy w których powstawał, rozwiązania. Maszyna miała być napędzana czterema silnikami odrzutowymi Pratt & Whitney J57 (takich samych użyto w B-52) umieszczonymi pod skrzydłami, każdy w oddzielnej gondoli (w przypadku awarii jednego z nich, ryzyko uszkodzenia kolejnego było minimalne w odróżnieniu od B-47 i B-52 gdzie silniki umieszczone były po dwa w jednej gondoli, aczkolwiek opcja zawieszenia na jednym pylonie dwóch silników wzorem B-47 była rozważana). Maszyna miała skośne skrzydła z bogatą mechanizacją. Zakładano duże możliwości modernizacyjne i podatność na modyfikacje. Nowy samolot miał być zaoferowany cywilnym przewoźnikom, jak również siłom powietrznym jako samolot transportowy i latająca cysterna. W ramach oszczędności wybudowano jeden prototyp, który miał posłużyć do testów zarówno wersji cywilnej, jak również wojskowej. Budowę nowej maszyny rozpoczęto w październiku 1952 roku a już dwa lata później, 15 maja 1954 roku gotowy prototyp, znany nieoficjalnie jako Dash 80, wytoczono po raz pierwszy z hangaru montażowego (roll-out). Maszyna otrzymała dwie nazwy oficjalne: Stratoliner dla wersji cywilnej i Stratotanker dla wersji wojskowej. Do swojego dziewiczego lotu wzbiła się 15 lipca 1954 roku.
qas: question: Z jakiego powodu nie doprowadzono do realizacji projektu B-47?
answers: text: brak zainteresowania ze strony linii lotniczych
answer_end: 650
generative_answer: brak zainteresowania ze strony linii lotniczych

question: Jaki model bombowca, według konstruktorów firmy Boeing, doskonale sprawdziłby się we współpracy z tankowcem B-52?
plausible_answers: text: bombowcem B-52, Boeing zaproponował odrzutową wersje Modelu 367 jako przyszłego tankowca współpracującego z B-52
answer_end: 1157
generative_answer: bombowcem B-52, Boeing zaproponował odrzutową wersje Modelu 367 jako przyszłego tankowca współpracującego z B-52

question: Jakich silników planowano użyć przy konstruowaniu Modelu 367-80?
answers: text: Pratt & Whitney J57
answer_end: 2558
generative_answer: Pratt & Whitney J57

question: Jakie funkcje miał pełnić Model 367-80?
answers: text: samolot transportowy i latająca cysterna
answer_end: 3155
generative_answer: samolot transportowy i latająca cysterna

question: Kiedy nastąpił roll-out prototypu nowego samolotu, konstruowanego z projektu modelu 367-80?
answers: text: 15 maja 1954
answer_end: 3377
generative_answer: 15 maja 1954