Bestia ludzka

Bestia ludzka (fr. La bête humaine) – siedemnasty tom cyklu Rougon-Macquartowie Émile’a Zoli, roman noir, a zarazem powieść opisująca dziewiętnastowieczną kolej francuską. Głównym bohaterem utworu jest Jakub Lantier, syn Gerwazyny Macquart (bohaterki powieści W matni) i jej kochanka Augusta Lantiera. Powieść została wydana w 1888, jej akcja rozgrywa się w latach 1868–1870.
Bestia ludzka stanowi najpełniejszą realizację literackiej koncepcji wpływu dziedziczenia cech przodków na życie człowieka, którą Zola rozwijał na podstawie prac doktora Prospera Lucasa, a równocześnie typową realizację naturalistycznej metody dokumentacji przedstawianych w powieści społecznych środowisk. Powieść jest również wykładnią poglądów pisarza na kwestie postępu technologicznego i natury ludzkiej.
Na język polski Bestię ludzką przełożył Kazimierz Kossobudzki.

context: Szczególne napięcie panuje również w tych scenach utworu, kiedy jest mowa o minionych tragediach i zbrodniach, ważną rolę odgrywają efekty oświetlenia. Po tym, jak z trudem zrezygnował z zamordowania Flory, Jakub ogląda razem z nią śmiertelne rany Grandmorina w nocy, przy jednej lampie; czerwone refleksy świetlne pojawiają się na suficie, kiedy Seweryna opowiada kochankowi o zabójstwie popełnionym przez jej męża. Istotne jest rozgrywanie się kluczowych momentów utworu na dwóch płaszczyznach: słów i myśli – kiedy Jakub wprowadza w błąd Denizeta, fałszywie opisując mordercę Grandmorina, w rzeczywistości coraz wyraźniej widzi, że prawdziwym sprawcą jest stojący przez nim Roubaud. Również w momencie, gdy Jakub słucha opowieści kochanki o śmierci Grandmorina, domaga się szczegółów morderstwa, by stymulować swoje na nowo rozbudzone pragnienie zbrodni. Lanoux uważa, iż Zola w tych momentach dokonał zaczątków psychoanalizy.
qas: question: Kogo rany oglądają Jakub z Florą?
answers: text: Grandmorina
answer_end: 259
generative_answer: Grandmorina

question: Czy mąż Seweryny popełnił samobójstwo? 
plausible_answers: text: kiedy Seweryna opowiada kochankowi o zabójstwie popełnionym przez jej męża
answer_end: 415
generative_answer: tak

question: Czy Grandmorin został zamordowany?
answers: text: fałszywie opisując mordercę Grandmorina
answer_end: 590
generative_answer: tak

question: Kto próbował przeanalizować psychikę Lanouxa?
plausible_answers: text: Zola
answer_end: 879
generative_answer: Zola

question: Na jakich dwóch płaszczyznach rozgrywa się utwór?
answers: text: słów i myśli
answer_end: 509
generative_answer: słów i myśli

context: Émile Zola popełnił w Bestii ludzkiej pewną niekonsekwencję: wprowadził bohatera, który pierwotnie nie był planowany w cyklu, nie ma go na liście bohaterów sporządzonej przed rozpoczęciem pracy. Jakub Lantier nie występuje też w powieści W matni, poświęconej dziejom jego matki i jej burzliwego związku z Augustem Lantierem, gdzie wymienieni są jego dwaj bracia – Klaudiusz i Stefan. Émile Zola planował bowiem napisanie powieści o mordercy, który pociąg do zbrodni, zgodnie z popularną dziewiętnastowieczną teorią, odziedziczył po rodzicach – alkoholikach. Według pierwotnych planów „bestią ludzką” miał być młodszy brat Jakuba – Stefan, bohater Germinala. Zola w trakcie prac nad Germinalem za bardzo jednak przywiązał się do tej postaci, by w kolejnych częściach uczynić go degeneratem i kryminalistą, niszcząc stworzony już wizerunek szlachetnego działacza robotniczego.
qas: question: Dlaczego Stefan w powieści Zoli nie został ostatecznie wykreowany na zbrodniarza?
answers: text: za bardzo jednak przywiązał się do tej postaci
answer_end: 739
generative_answer: Bowiem autor za bardzo przywiązał się do tej postaci

question: Kto jest tytułową bestią ludzką w powieści Zoli?
answers: text: Jakub Lantier
answer_end: 208
generative_answer: Jakub Lantier

question: Dlaczego bestia ludzka miała popełniać zbrodnie?
answers: text: pociąg do zbrodni, zgodnie z popularną dziewiętnastowieczną teorią, odziedziczył po rodzicach
answer_end: 541
generative_answer: Bo odziedziczyła chęć do niej po rodzicach

question: Jaką pozycję w ruchu robotniczym miał Stefan w powieści "Bestia ludzka"?
answers: text: działacza
answer_end: 860
generative_answer: Był działaczem

question: Kim byli rodzice Zoli?
plausible_answers: text: alkoholikach
answer_end: 556
generative_answer: alkoholikach