Heinrich Himmler

Heinrich Luitpold Himmler i (wym. [ˈhaɪnʁɪç ˈluːɪtˌpɔlt ˈhɪmlɐ]; ur. 7 października 1900 w Monachium, zm. 23 maja 1945 w Lüneburgu) – niemiecki polityk, jeden z głównych przywódców Niemiec nazistowskich, zbrodniarz wojenny, Reichsführer-SS, Komisarz Rzeszy do spraw Umacniania Niemieckości. Szef kolejno: SS (od 1929), Gestapo (od 1934), niemieckiej policji (od 1936), przewodniczący Rady Ministrów III Rzeszy, ministerstwa spraw wewnętrznych (od 1943).
Członek batalionu rezerwowego podczas I wojny światowej. Studiował agronomię na uniwersytecie, w 1923 wstąpił do partii nazistowskiej, a w 1925 do SS. W 1929 został mianowany Reichsführerem-SS. W ciągu następnych 16 lat rozwinął SS z zaledwie 290-osobowego batalionu w milionową grupę paramilitarną oraz założył i kontrolował nazistowskie obozy koncentracyjne. Znany był z dobrych umiejętności organizacyjnych i dobierania wysoko kompetentnych podwładnych, takich jak Reinhard Heydrich. Od 1943 był zarówno szefem niemieckiej policji, jak i ministrem spraw wewnętrznych, nadzorując wszystkie wewnętrzne i zewnętrzne siły policyjne i bezpieczeństwa, w tym Gestapo.
Utworzył Einsatzgruppen i zbudował obozy zagłady. Jako nadzorca nazistowskich programów ludobójczych był odpowiedzialny za eksterminację Żydów w Europie. Działając jako jeden z głównych współpracowników Adolfa Hitlera stał się jednym z największych zbrodniarzy w historii. Jako zwierzchnik SS dysponował zasobami taniej siły roboczej (więźniów obozów koncentracyjnych i gett), wspierając nazistowskie plany podboju i podporządkowania szeregu państw europejskich.
Pod koniec II wojny światowej próbował się ukrywać, ale został zatrzymany, a następnie aresztowany przez siły brytyjskie. Przebywając w areszcie brytyjskim, 23 maja 1945 popełnił samobójstwo w wyniku zażycia trucizny (cyjanek potasu).

context: Przywódcy nazistowscy żywili wobec siebie brak zaufania, a w otoczeniu Hitlera tworzyły się przymierza. Göring najbardziej obawiał się niezwykle wpływowego nazisty Ernsta Röhma, a Himmler nienawidził Röhma i dysponował oddziałami SS. Obaj w końcu rozpoznali wspólny interes i stworzyli przymierze przeciw Röhmowi. Na początku 1934 Himmler, Heydrich oraz Göring postanowili pozbyć się Röhma i przekonali do tego Hitlera, wahającego się wobec wystąpienia przeciw staremu towarzyszowi partyjnemu. Himmler zlecił swemu zastępcy, bezwzględnemu Reinhardowi Heydrichowi, sporządzenie planu wyeliminowania Röhma. Himmler uczestniczył w krwawej likwidacji kierownictwa SA z 29 na 30 czerwca 1934 (noc długich noży). Rewolucyjne bojówki SA nie akceptowały współpracy Hitlera ze środowiskami konserwatywnymi i mogły nawet zagrozić reżimowi Hitlera. Gdyby Hitler przeciwstawiał się im, usunęliby go bez względu na konsekwencje. Mogło przeciwstawić się im jedynie SS Himmlera. Po śmierci Röhma Himmler nie miał już rywali i nikt nie mógł przeciwstawić się jego SS-manom. Aresztowany i zamordowany został wówczas również dawny protektor Himmlera, Gregor Strasser. Ze względu na zasługi, dekretem Hitlera z 20 lipca 1934, SS zostały podniesione do rangi samodzielnej organizacji w ramach NSDAP. 20 listopada 1934 Göring przekazał Himmlerowi wszelkie kompetencje dotyczące dowodzenia policją. Göring uznał, że należy się to Himmlerowi po usunięciu Röhma. Po zneutralizowaniu SA Himmler zaczął tworzyć siły zbrojne SS. Przyznanie SS nowoczesnego uzbrojenia odrzucało Dowództwo Wojsk Lądowych, niechętne SS, jednak dzięki intrydze udało się usunąć z dowództwa Wehrmachtu ludzi blokujących jego plan przekształcenia SS w nową armię niemiecką. Himmler zaczął zbliżać się do utworzenia swojego imperium, które chciał zbudować na wschodzie Europy. W 1936 r. objął stanowisko zwierzchnika całej policji III Rzeszy, na podstawie dekretu Hitlera z 17 czerwca 1936 o połączeniu funkcji Reichsführera-SS i szefa niemieckiej policji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Uzyskał tytuł Reichsführer SS und Chef der Deutschen Polizei im Reichsministerium des Innern. Hitler mógł dzięki temu przekazywać swe dyrektywy i polecenia bezpośrednio Himmlerowi, nieskrępowanemu przez jakąkolwiek inną władzę w państwie. Gdy został szefem niemieckiej policji, natychmiast powiększył w kraju sieć obozów koncentracyjnych. 26 czerwca 1936 przeforsował dekret dokonujący gruntownej reorganizacji policji niemieckiej. 1 października 1936 prawo Gestapo zaczęło obowiązywać na terenie całej Rzeszy. Policja polityczna, będąca dotychczas w gestii władz lokalnych, została formacją centralną. Dzięki nominacji Himmler mógł uczestniczyć w posiedzeniach rządu, ponieważ przysługiwały mu uprawnienia ministra.
qas: question: Jaka akcja przeprowadzona została w trakcie "nocy długich noży"?
answers: text: krwawej likwidacji kierownictwa SA
answer_end: 662
generative_answer: krwawa likwidacja kierownictwa SA

question: Dlaczego Hitler mógł obawiać się niektórych członków SA?
answers: text: nie akceptowały współpracy Hitlera ze środowiskami konserwatywnymi i mogły nawet zagrozić reżimowi Hitlera
answer_end: 836
generative_answer: nie akceptowali jego współpracy ze środowiskami konserwatywnymi i mogli nawet zagrozić jego reżimowi

question: Przeciwko komu sprzysięgli się Himmler i Göring?
answers: text: Ernsta Röhma
answer_end: 176
generative_answer: Ernstowi Röhmowi

question: Czy chciał zmilitaryzować SS?
answers: text: Po zneutralizowaniu SA Himmler zaczął tworzyć siły zbrojne SS
answer_end: 1500
generative_answer: tak

question: Czy od 1936 roku podlegała mu cała policja w hitlerowskich Niemczech?
answers: text: W 1936 r. objął stanowisko zwierzchnika całej policji III Rzeszy
answer_end: 1890
generative_answer: tak