Magach

Magach (hebr. מג''ח, מגח) – izraelska nazwa amerykańskich czołgów Patton M48 i M60, modernizowanych od lat 60. do lat 80. XX wieku przez Siły Obronne Izraela. Czołgi takie armia izraelska zakupiła od USA i RFN oraz zdobyła na armii jordańskiej. Pojazdy były używane przez Izrael w trakcie wojny sześciodniowej, wojny na wyczerpanie, pierwszej wojny w Libanie oraz podczas I Intifady i II Intifady.
Wersje Magacha 1, 2, 3 i 5 opierały się na czołgu Patton M48, natomiast Magach 6 i 7 są zmodernizowanymi czołgami M60. Od lat 80. XX wieku czołg ten zaczął być stopniowo wypierany przez nową izraelską konstrukcję – Merkawę. Ostatecznie wycofanie ze służby czołgów Magach (legendy w Siłach Obronnych Izraela) miało miejsce w 2014 roku.

context: W roku 1971 Izrael odebrał 150 czołgów M60A1, które zapoczątkowały linię Magachów 6. Miały już one zamontowane systemy stabilizacji działa, noktowizor i laserowy dalmierz. Łącznie Siły Obronne Izraela dysponowały 540 sztukami czołgów M48, M60 i M60A1. Wzięły one udział w wojnie Jom Kipur. W związku z licznymi stratami kolejne czołgi M60 przybywały do Izraela jeszcze w trakcie wojny. Po wojnie, w ramach rekompensaty strat, USA przekazały także Izraelowi 150 sztuk M48A5 (nazwane później Magachami 5), z kolei w latach 80. XX wieku kolejne 300 sztuk M60A3. Otrzymały one nowe silniki AVDS1790-2A, systemy filtrowania powietrza, kopuły urdan i system trakcji. Z czasem rozpoczęto kolejne modyfikacje M60, M60A1 i M60A3 tworząc nowe wersje Magacha 6 (Magach 6R, Magach 6R Kochaw, Magach 6M, Magach 6A, Magach 6B itd. – wszystkie opisane są poniżej). Poszczególne wersje otrzymywały pancerz reaktywny, nowe systemy kontroli ognia, systemy przeciwpożarowe. Na bazie doświadczeń związanych z pociskami przeciwpancernymi z wojny Jom Kipur Izraelczycy zaczęli montować na wieżyczkach pancerz modułowy. Finalną wersją programu rozwojowego Magacha 6 był Magach 7 (w wersjach A, B i C). Wyposażono go w silnik AVDS 1790-5A o mocy 908 KM. Dodano nowy system hydrauliczny, rękaw termiczny do armaty M68 kalibru 105 mm, dodano płyty pancerza pasywnego na wieże i boki czołgu, zamontowano nowe systemy kierowania ogniem. Czołgi Magach 6 i 7 były wykorzystywane przez armię izraelską podczas pierwszej wojny w Libanie. Doświadczenia zebrane z walk w terenie zurbanizowanym sprawiły, że kolejne ulepszenia wprowadzano pod kątem zwiększenia odporności czołgu i załogi na zagrożenia płynące z walk miejskich i przeciwpartyzanckich. Skupiono się na zapewnieniu lepszego opancerzenia i zwrotności. Mimo ciągłych modernizacji Magachy z czasem stały się konstrukcjami przestarzałymi i w pierwszej dekadzie lat dwutysięcznych rozpoczęto proces przenoszenia ich z jednostek liniowych do rezerwowych.
qas: question: Jakie typy czołgów posiadały siły zbrojne Izraela?
answers: text: M48, M60 i M60A1
answer_end: 250
generative_answer: M48, M60 i M60A1

question: Ile czołgów USA przyznało Izraelowi?
answers: text: 150
answer_end: 460
generative_answer: 150

question: Czy w wojnie Jom Kipur wykorzystywano czołgi?
answers: text: Wzięły one udział w wojnie Jom Kipur
answer_end: 288
generative_answer: tak

question: Czy w trakcie wojen w Libanie wykorzystywane były czołgi Magach 6 i 7?
plausible_answers: text: Czołgi Magach 6 i 7 były wykorzystywane przez armię izraelską podczas pierwszej wojny w Libanie
answer_end: 1504
generative_answer: Czołgi Magach 6 i 7 były wykorzystywane przez armię izraelską podczas pierwszej wojny w Libanie

question: Kiedy wycofano Magachy z użytku?
plausible_answers: text: w pierwszej dekadzie lat dwutysięcznych
answer_end: 1904
generative_answer: w pierwszej dekadzie lat dwutysięcznych

context: Ta nazwa została nadana czołgom M48 jeszcze zanim wszystkie przeszły modernizacje. Posiadały one gąsienice T97. W standardzie Magach 3 czołgi otrzymywały uchwyty na pancerz reaktywny Blazer lub pełny zestaw pancerza reaktywnego. Izraelczycy zamontowali większe pojemniki transportowe z tyłu wieży i ulepszyli system kierowania ogniem. W ostatecznej wersji Magach 3 wyposażony był w armatę M68 kal. 105 mm znaną w Izraelu pod nazwą szrir. W związku z tym, że ta wersja opierała się na różnych wersjach Pattona, to różnice pozostały w przypadku zawieszenia czołgu. Zamontowano silnik Continental AVDS 1790A o mocy 750 KM i automatyczną skrzynię biegów Allison CD-850-6. Wymianie poddano również kopułę włazu na wieży na izraelską, o niskim profilu – urdan. Magach 3 był wykorzystywany podczas wojny sześciodniowej, wojny Jom Kipur i pierwszej wojnie w Libanie.
qas: question: W jakie gąsiennice wyposażono M48?
answers: text: T97
answer_end: 110
generative_answer: T97

question: Jak Magach został zmieniony przez Izraelczyków?
answers: text: zamontowali większe pojemniki transportowe z tyłu wieży i ulepszyli system kierowania ogniem
answer_end: 333
generative_answer: zamontowali większe pojemniki transportowe z tyłu wieży i ulepszyli system kierowania ogniem

question: Jak nazwano wszystkie czołgi M48 po ich modernizacji?
plausible_answers: text: Magach
answer_end: 132
generative_answer: Magach

question: Jak Izraelczycy nazywali armatę Magach 3?
answers: text: szrir
answer_end: 436
generative_answer: szrir

question: Jaki silnik zawierał Magach 3?
answers: text: Continental AVDS 1790A
answer_end: 604
generative_answer: Continental AVDS 1790A