Sumerowie

Sumerowie (sum. 𒊕𒈪, saĝ-ĝi6-ga, tłum. „czarnogłowi”) – starożytny lud nieznanego pochodzenia, który pod koniec IV tysiąclecia p.n.e. stworzył wysoko rozwiniętą cywilizację w południowej Mezopotamii – Sumer. Posługiwali się językiem sumeryjskim i pismem klinowym. Na początku II tysiąclecia p.n.e. Sumerowie zostali podbici przez napływających Amorytów i wchłonięci przez nowo powstałe państwo – Babilonię. Z czasem ulegli semityzacji.
Nazwa ludu pochodzi od akadyjskiego wyrazu šumeru, co określa również położenie geograficzne obszaru, na którym zamieszkali, tj. Dolną Mezopotamię. Historycy dowiedzieli się o istnieniu ludu sumeryjskiego na początku XX wieku.
Jest to prawdopodobnie najstarsza znana cywilizacja.

context: Naukowiec austriacki Wiktor Christian zajmował się badaniami życia codziennego Sumerów. Szczegółowym badaniom poddał m.in. ich ubiór, budownictwo, uzbrojenie itd. Według niego Sumerowie używali do budowania świątyń cegieł, które wytwarzali techniką nieznaną dotychczas w Mezopotamii, więc musieli przybyć co najmniej zza morza. Po badaniach nad strojami stwierdził, że miały one liściaste wzory. Na tej podstawie wysnuł wniosek, że Sumerowie nosili na co dzień spódniczki z liści. Ubierali się podobnie jak ówcześni mieszkańcy Indii, Polinezji, Cejlonu czy Indonezji, a więc mogli pochodzić z tych regionów. Najwięcej analogii odnalazł wśród obyczajów ludów tybetańskich: golenie głów (rozpowszechnione także w Indiach), zaprzęgi zwierząt pociągowych (sznur przeciągnięty przez kółko w chrapach), związki religijne. Sumeryjski sposób wytwarzania zbroi przypominał mu himalajski (m.in. z Manipuru), metoda dojenia krów od tyłu – sposoby mongolski i kaukaski, sumeryjskie ozdoby przyrównał do indonezyjskich. Na podstawie swoich badań Christian stwierdził, że Sumerowie najprawdopodobniej należeli do ludów Tybetu i Assamu. Ich wędrówka do Mezopotamii, do której dotarli w neolicie, przebiegała przez morza południowe. Teorię austriackiego naukowca zdają się potwierdzać badania Jana Brauna, zajmującego się pochodzeniem języka sumeryjskiego. Naukowiec wykazał jego wspólne cechy z grupą tybeto-birmańską.
qas: question: Co jakich wniosków odnośnie pochodzenia tego ludu doszedł Christian, analizując ich budownictwo?
answers: text: musieli przybyć co najmniej zza morza
answer_end: 326
generative_answer: musieli przybyć co najmniej zza morza

question: Co według Christiana ubierali na co dzień?
answers: text: spódniczki z liści
answer_end: 479
generative_answer: spódniczki z liści

question: Co na temat pochodzenia Sumerów ustalił Christian poprzez swoje wszystkie analizy?
answers: text: najprawdopodobniej należeli do ludów Tybetu i Assamu
answer_end: 1120
generative_answer: najprawdopodobniej należeli do ludów Tybetu i Assamu

question: Co na temat pochodzenia języka Sumerów udało się ustalić Christianowi?
plausible_answers: text: wykazał jego wspólne cechy z grupą tybeto-birmańską
answer_end: 1402
generative_answer: wykazał jego wspólne cechy z grupą tybeto-birmańską

context: Pogląd o przybyciu Sumerów znad morza nie zaprzecza przypuszczeniom, że migrowali z Tybetu, Himalajów czy Płaskowyżu Irańskiego. Mogli wędrować na południe przez Indie aż do morza, potem skręcili na zachód, płynąc do ujścia Tygrysu i Eufratu. Żeglugę prawdopodobnie poznali jeszcze w kraju macierzystym (nawet, jeżeli był on położony w górach) lub nauczyli się jej w trakcie wędrówki. Zwolennicy morskiej migracji Sumerów opierają swoje przypuszczenie, po pierwsze, na analizach ich mitów: dom Enki – Abzu – znajdował się na dnie oceanu; zaś po drugie, badania wykazały, że Sumerowie, przywędrowawszy nad brzegi Tygrysu i Eufratu, niemal od razu organizowali system gospodarki wodnej na wysokim poziomie.
qas: question: Czy przybycie Sumerów znad morza wyklucza możliwość, że migrowali z Himalajów?
answers: text: Pogląd o przybyciu Sumerów znad morza nie zaprzecza przypuszczeniom, że migrowali z Tybetu, Himalajów czy Płaskowyżu Irańskiego
answer_end: 127
generative_answer: nie

question: Gdzie, zgodnie z sumeryjskimi mitami, znajdował się dom Enki?
answers: text: na dnie oceanu
answer_end: 536
generative_answer: na dnie oceanu

question: Jak nazywał się dom Enki?
answers: text: Abzu
answer_end: 505
generative_answer: Abzu

question: Na jakim terenie znajdował się macierzysty kraj Sumerów?
plausible_answers: text: w górach
answer_end: 342
generative_answer: w górach

question: Czy osoby uważające, że Sumerowie migrowali znad morza, opierają to przekonanie na, między innymi, analizach ich mitów?
answers: text: Zwolennicy morskiej migracji Sumerów opierają swoje przypuszczenie, po pierwsze, na analizach ich mitów:
answer_end: 489
generative_answer: tak