Pociąg (film 1959)

Pociąg – polski czarno-biały film fabularny w reżyserii Jerzego Kawalerowicza z roku 1959. Film przedstawia losy pasażerów nocnego pociągu jadącego z Warszawy na Hel, skupiając się na dwóch osobach: meteorolożce Marcie (Lucyna Winnicka) oraz chirurgu Jerzym (Leon Niemczyk), którzy zrządzeniem losu znajdują się w jednym przedziale wagonu kolejowego. W tym samym czasie milicja poszukuje zbiegłego mordercy, który zarezerwował bilet w tym samym przedziale.
Scenariusz Pociągu, napisany przez Kawalerowicza wraz z Jerzym Lutowskim, oparty był na zdarzeniu z życia reżysera. Za produkcję filmu odpowiedzialny był Zespół Filmowy „Kadr”, któremu udało się zrealizować sceny pociągowe w łódzkim atelier. Choć film spotkał się z mieszanymi recenzjami polskich krytyków, zyskał sławę za granicą; za sprawną realizację zdobył nagrodę techniczną imienia Georges’a Mélièsa na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Na tym samym festiwalu doceniona została również rola Winnickiej. W późniejszych analizach zwracano uwagę na powinowactwa filmu Kawalerowicza i Lutowskiego z modernizmem filmowym, szczególnie zaś kinem Michelangela Antonioniego.

context: W 1959 roku Pociąg został uhonorowany na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji nagrodą techniczną imienia Georges’a Mélièsa. Jurorzy festiwalu wyróżnili również aktorstwo Lucyny Winnickiej. W Polsce czytelnicy czasopisma „Film” przyznali dziełu Kawalerowicza Złotą Kaczkę dla najlepszego filmu roku. Amerykański reżyser Martin Scorsese uznał Pociąg za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii i w 2014 roku wytypował go do prezentacji w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie w ramach festiwalu polskich filmów Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema.
qas: question: Jakie odznaczenie zdobył na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji?
answers: text: nagrodą techniczną imienia Georges’a Mélièsa
answer_end: 130
generative_answer: nagrodę techniczną imienia Georges’a Mélièsa

question: Kto nagrodził ten film Złotą Kaczką dla najlepszego filmu roku?
answers: text: czytelnicy czasopisma „Film”
answer_end: 234
generative_answer: czytelnicy czasopisma „Film”

question: W jakich krajach chciał zaprezentować film Kawalerowicza Martin Scorsese?
answers: text: w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie
answer_end: 480
generative_answer: w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie

question: Jak nazywa się festiwal polskich filmów organizowany przez Scorsese?
answers: text: Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema
answer_end: 571
generative_answer: Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema

question: Kiedy po raz pierwszy został wyświetlony w kanadyjskich kinach?
plausible_answers: text: w 2014 roku
answer_end: 414
generative_answer: w 2014 roku

context: Film doczekał się szeregu analiz. W swym studium twórczości Kawalerowicza Jan Rek sugerował, że swoją współczesną tematyką Pociąg odcina się od martyrologicznego dorobku szkoły polskiej. Maria Kornatowska zwróciła uwagę na to, że dzieło Kawalerowicza cechuje dystans do portretowanych wydarzeń, a „żywioł uczuć” – uosabiany przez Staszka, a także tłum próbujący zlinczować Jerzego – zostaje moralnie potępiony przez reżysera. Małgorzata Hendrykowska podkreślała, że Pociąg w sposób „niezwykle atrakcyjny” łączy różnorodne gatunki filmowe: film psychologiczny, melodramat i dreszczowca. Adam Garbicz i Jacek Klinowski stwierdzali, że reżyser Pociągu „stworzył parabolę powszechnego stanu ducha i wprowadził ton zaniepokojenia agresywnością postaw zbiorowych”. András Bálint Kovács doszukał się w filmie Kawalerowicza początków polskiego modernizmu filmowego, dostrzegając w nim wyraźne inspiracje kinem Michelangela Antonioniego. Miłosz Stelmach podtrzymał pogląd Kovácsa, odnajdując w Pociągu zapowiedź filmu Przygoda (1960) Antonioniego. Jak twierdził Stelmach, w filmie Kawalerowicza
qas: question: Podjęcie jakiej tematyki stanowiło dla Reka zerwanie z dotychczasową polską tradycją filmową?
answers: text: współczesną
answer_end: 113
generative_answer: współczesnej

question: Czy według Kornatowskiej film ten opisuje wydarzenia w sposób emocjonalny?
answers: text: Maria Kornatowska zwróciła uwagę na to, że dzieło Kawalerowicza cechuje dystans do portretowanych wydarzeń
answer_end: 293
generative_answer: nie

question: Jakie gatunki filmowe odnajduje w tym dziele Hendrykowska?
answers: text: film psychologiczny, melodramat i dreszczowca
answer_end: 584
generative_answer: film psychologiczny, melodramat i dreszczowiec

question: Jaką parabolę odnajdują w tym dziele Garbicz i Klinowski?
answers: text: powszechnego stanu ducha
answer_end: 692
generative_answer: powszechnego stanu ducha