Mount Rushmore

Mount Rushmore (Góra Rushmore) – góra leżąca w Black Hills w hrabstwie Pennington na zachodzie stanu Dakota Południowa, w której w latach 1927–1941 wykuto pomnik o nazwie Mount Rushmore National Memorial.
Pomnik składa się z czterech głów prezydentów USA, szczególnie znaczących dla historii tego kraju. Każde popiersie ma wysokość około 18 metrów. Przedstawieni tam prezydenci to (od lewej): George Washington (początek budowy 1930), Thomas Jefferson (1936), Theodore Roosevelt (1939) oraz Abraham Lincoln (1937).
Pomnik wykuwany był przez 14 lat (1927–1941), w głównej mierze przez rzeźbiarza Gutzona Borgluma (1867–1941), w granitowej skale Mount Rushmore, za pomocą ładunków wybuchowych, młotów i ciężkiego sprzętu. Do pomocy miał przydzielonych blisko 400 robotników i rzeźbiarzy, wśród których znajdował się także późniejszy twórca pomnika Szalonego Konia – Korczak Ziółkowski. Borglum zmarł na 7 miesięcy przed zakończeniem prac, a rzeźbę dokończył jego syn, Lincoln.
Tubylczy Amerykanie, w szczególności Dakotowie, postrzegają go jako bezczeszczenie ich miejsc świętych.
Około 15 kilometrów na południowy zachód w linii prostej od Mount Rushmore znajduje się Pomnik Szalonego Konia.

context: W 1923 historyk Doane Robinson, chcąc przyczynić się do rozwoju turystyki w Dakocie Południowej, zaproponował wykucie monumentu Mount Rushmore. W 1924 Robinson nakłonił rzeźbiarza Gutzona Borgluma do odwiedzenia rejonu Black Hills, by ten ocenił, czy wprowadzenie tego pomysłu w życie będzie możliwe do wykonania. Wcześniej Borgluma zatrudniono do wykonania Stone Mountain w mieście o tej samej nazwie w Georgii – olbrzymiej płaskorzeźby upamiętniającej przywódców Konfederacji – jednak projektu nie udało się zrealizować ze względu na brak porozumienia z władzami miasta. Początkowo planowano wykuć pomnik w granitowych ostańcach zwanych Needles, jednak te, zdaniem Borgluma, powstałe w wyniku erozji, były zbyt cienkie by w nich rzeźbić. Wybrał więc większą Mount Rushmore, której południowo-wschodnia ekspozycja stoków gwarantowała duże nasłonecznienie. Na widok góry zareagował słowami „Cała Ameryka zobaczy ten horyzont”. 3 marca 1925 Kongres zatwierdził projekt Mount Rushmore National Memorial. Prezydent Coolidge nalegał, by obok Washingtona uwieczniono dwóch prezydentów reprezentujących republikanów oraz jednego demokratę.
qas: question: Kto był pomysłodawcą Mount Rushmore?
answers: text: Doane Robinson
answer_end: 30
generative_answer: Doane Robinson

question: W którym roku Kongres wyraził zgodę na plan rzeźby w Mount Rushmore?
answers: text: 1925
answer_end: 939
generative_answer: 1925

question: Czy południowo-wschodnie stoki są dobrze nasłonecznione? 
answers: text: południowo-wschodnia ekspozycja stoków gwarantowała duże nasłonecznienie
answer_end: 855
generative_answer: tak

question: W którym roku Robinson wykuł memoriał w Mount Rushmore?
plausible_answers: text: W 1923
answer_end: 6
generative_answer: W 1923

question: Jak nazywa się miasto, w którym znajduje się płaskorzeźba Stone Mountain?
plausible_answers: text: Stone Mountain
answer_end: 372
generative_answer: Stone Mountain

context: W 1933 pieczę nad Mount Rushmore przejęła Służba Parków Narodowych. Inżynier Julian Spotts pomagał przy realizacji projektu, poprawiając jego infrastrukturę. Dla wygody robotników usprawnił działanie kolei liniowej, co umożliwiło pracę na samym szczycie góry. 4 lipca 1934 ukończono wizerunek Washingtona, w 1936 Thomasa Jeffersona, a rok później, 17 września, Abrahama Lincolna. W 1937 do Kongresu trafił projekt, którego autorzy proponowali umieszczenie dodatkowo głowy przywódczyni ruchu praw obywatelskich – Susan B. Anthony. Uniemożliwiła to jednak poprawka do ustawy budżetowej, według której fundusze federalne mogły zostać przeznaczone wyłącznie na ukończenie pomników, których budowę już rozpoczęto. W 1939 skończono prace nad podobizną Roosevelta.
qas: question: Na co pozwoliło polepszenie funkcjonowania kolei liniowej?
answers: text: pracę na samym szczycie góry
answer_end: 258
generative_answer: pracę na samym szczycie góry

question: Prace nad głową jakiego prezydenta skończono w 1937 roku?
answers: text: Abrahama Lincolna
answer_end: 378
generative_answer: Abrahama Lincolna

question: Dlaczego wizerunek Susan B. Anthony nie został umieszczony w górze?
answers: text: fundusze federalne mogły zostać przeznaczone wyłącznie na ukończenie pomników, których budowę już rozpoczęto
answer_end: 707
generative_answer: fundusze federalne mogły zostać przeznaczone wyłącznie na ukończenie pomników, których budowę już rozpoczęto

question: Kiedy skończono prace nad wykuwaniem pierwszej głowy?
answers: text: 4 lipca 1934
answer_end: 272
generative_answer: 4 lipca 1934

question: Kto wpadł na pomysł wykucia głów prezydentów?
plausible_answers: text: Julian Spotts
answer_end: 90
generative_answer: Julian Spotts