Boeing P-8 Poseidon

Boeing P-8 Poseidon – amerykański morski samolot patrolowy bazowania lądowego, przeznaczony do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych (Anti-Submarine Warfare) i nawodnych oraz do celów ratowniczych, produkowany przez przedsiębiorstwo Boeing. Konstrukcja ma zastąpić używane do dnia dzisiejszego w United States Navy samoloty Lockheed P-3 Orion. Samolot jest zmilitaryzowaną wersją maszyny pasażerskiej Boeing 737. Obok Stanów Zjednoczonych jej użytkownikiem są Indie, Australia i Wielka Brytania a w przyszłości dołączy do nich Norwegia, Nowa Zelandia, Niemcy i Korea Południowa.

context: Wśród dalszych potencjalnych użytkowników wymienia się Kanadę i Włochy. Wzrost potęgi militarnej Chin w Azji, może również otworzyć przed produktem Boeinga tamtejsze rynki zbytu. Wśród dalszych, potencjalnych nabywców wymienia się Filipiny, Tajlandię oraz Wietnam, starający się o nabycie amerykańskich P-3C Orion z nadwyżek sprzętowych US Navy jednak w dalszej perspektywie, potrzebujący samolotu nowocześniejszego niż wiekowe Oriony. W tym samym kontekście wymieniany był Singapur, który, o czym 15 grudnia 2010 roku poinformował Lockheed Martin, prowadził rozmowy na temat pozyskania samolotów Orion, z amerykańskich nadwyżek sprzętowych. Zakup czterech - pięciu sztuk samolotów, pozwolił by znacząco wzmocnić możliwości morskiego lotnictwa, zwłaszcza w kontekście starzejącej się floty samolotów Fokker 50 pełniących rolę morskich maszyn patrolowych, a w przyszłości otworzyć możliwość zakupu najnowszego produktu Boeinga. W 2004 roku pojawiły się informację o zainteresowaniu Posejdonem Japonii, realizującej własny program budowy morskiego samolotu patrolowego, którego efektem był Kawasaki P-1. Rozważano przerwanie prac nad P-1, a zaoszczędzone środki miały zostać przeznaczone na rozwój systemów antybalistycznych. W wyniku dyskusji zdecydowano się kontynuować prace nad rodzimą konstrukcją, a ówczesny pomysłodawca takiego rozwiązania, sekretarz stanu ds. obrony Shigeru Ishiba, podał się do dymisji. Boeing liczy również na zamówienia ze strony Arabii Saudyjskiej, z którą trwają negocjację w sprawie zakupu czterech egzemplarzy. Boeing promuje również swój samolot w Polsce w ramach programu "Rybitwa", którego celem jest pozyskanie przez Polskę trzech morskich samolotów patrolowo-rozpoznawczych zdolnych również do zwalczania okrętów podwodnych i nawodnych oraz w ramach programu "Płomykówka". Celem tego ostatniego programu jest pozyskanie trzech samolotów przeznaczonych do kompleksowego: obrazowego, elektronicznego i radiolokacyjnego rozpoznania z powietrza. Potencjalną konkurencją dla produktu amerykańskiego koncernu może być zapowiedź europejskiego Airbusa wprowadzenia na rynek zmilitaryzowanej wersji popularnego samolotu pasażerskiego Airbus A320neo. Maszyna oznaczona jako A320M3A (Modular Multi-Mission Aircraft) przeznaczona ma być do prowadzenia rozpoznania, zwiadu i obserwacji nad lądem i morzem. W przypadku operowania nad akwenami, ma posiadać zdolność do poszukiwania, wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych. W skład wyposażenia samolotu ma wejść między innymi panoramiczny radar, głowica optoelektroniczna, detektor anomalii magnetycznych, wyrzutnie pław radiohydroakustycznych. Wśród potencjalnych wersji nowej maszyny wymieniana jest morska wersja patrolowa. Wśród pierwszych potencjalnych użytkowników samolotu europejskiego producenta wymieniane są Francja i Niemcy. W dalszej kolejności reszta krajów NATO, użytkująca starzejące się samoloty P-3 Orion. Zakup samolotu Airbusa pozwoliłby na ujednolicenie sprzętowe, a tym samym, zdaniem firmy, zwiększył zdolność współpracy na morzach okalających Europę oraz misjach ekspedycyjnych prowadzonych w innych częściach świata.
qas: question: Czy Chiny umocniły swoją pozycję militarną w Azji?
answers: text: Wzrost potęgi militarnej Chin w Azji
answer_end: 108
generative_answer: tak

question: Czy Filipiny należały do potencjalnych kupców Boeing P-8 Poseidon?
answers: text: Wśród dalszych, potencjalnych nabywców wymienia się Filipiny
answer_end: 239
generative_answer: tak

question: Czy Oriony należały do najnowszych samolotów? 
answers: text: potrzebujący samolotu nowocześniejszego niż wiekowe Oriony
answer_end: 434
generative_answer: nie

question: Jak nazywa się japoński morski samolot patrolowy?
plausible_answers: text: Kawasaki P-1
answer_end: 1100
generative_answer: Kawasaki P-1

context: 25 listopada 2016 roku norweski rząd oficjalnie potwierdził plan zakupu pięciu samolotów P-8 Poseidon. Maszyny Boeinga zastąpią używane sześć Lockheedów P-3C/N oraz dwa Dessault Falcon 20ECM. Poseidony mają zostać dostarczone w latach 2021–2022. Zakup P-8 ma zwiększyć możliwości kontroli akwenów morskich Norwegii w okresie zwiększającej się aktywności Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, jak również, dzięki unifikacji sprzętu, ułatwić w tym zakresie współpracę z Wielką Brytanią, która również podjęła decyzję o zakupie P-8 Poseidon. 21 grudnia 2016 roku amerykański Departament Stanu wydał zgodę na sprzedaż samolotów do Norwegii. Obok samych maszyn, zakup ma dotyczyć również części zamiennych, silników, 2000 boi akustycznych AN/SSQ-125 MAC oraz wsparcie producenta w szkoleniu i posprzedażowej obsłudze samolotów. Rozważana jest opcja, w której norweskie maszyny zyskają zdolność przenoszenia pocisków Joint Strike Missile (JSM), będących owocem współpracy norweskiego producenta uzbrojenia Kongsberg Defence & Aerospace i amerykańskiego Lockheed Martin. 29 marca 2017 roku Norwegia podpisała z Boeingiem umowę na zakup pięciu samolotów, co oficjalnie ujawnił norweski minister obrony narodowej. W celu wsparcia i realizacji procesu szkolenia norweskiego personelu, zawarto dodatkowe porozumienia z US Navy oraz RAF. Norweskie Poseidony mają wejść na stan 333 skvadron (eskadry), będącej częścią 133 Luftving (133. Skrzydło Lotnicze) stacjonującej na co dzień w Andøya flystasjon (Stacji Lotniczej Andøya) na wyspie Andøya. Eskadra używa samolotów typu P-3C/N, po przezbrojeniu w P-8, baza w Andøya zostanie zamknięta, a jednostka przeniesiona do bazy Evenes flystasjon. 9 lipca 2021 roku uroczyście wytoczono z hali montażowej pierwszego Poseidona dla Norwegii (roll out), a miesiąc później, 9 sierpnia 2021 roku, samolot został oblatany. Maszyna o nazwie własnej Vingtor i rejestracji N682DS do swojego dziewiczego lotu wzbiła się z lotniska Renton Municipal Airport w Renton i po locie trwającym 2 godziny i 24 minuty, bezpiecznie wylądowała na lotnisku Boeing Field w Seattle. 18 listopada 2021 roku samolot został przekazany norweskiej agencji uzbrojenia NDMA (Norwegian Defence Materiel Agency).
qas: question: Jakie samoloty miały zastąpić maszyny P-8 Poseidon?
answers: text: Lockheedów P-3C/N oraz dwa Dessault Falcon 20ECM
answer_end: 190
generative_answer: Lockheedy P-3C/N oraz Dessault Falcon 20ECM

question: Co miał na celu zakup tych jednostek przez norweski rząd?
answers: text: zwiększyć możliwości kontroli akwenów morskich Norwegii w okresie zwiększającej się aktywności Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, jak również, dzięki unifikacji sprzętu, ułatwić w tym zakresie współpracę z Wielką Brytanią, która również podjęła decyzję o zakupie P-8 Poseidon
answer_end: 540
generative_answer: zwiększyć możliwości kontroli akwenów morskich Norwegii w okresie zwiększającej się aktywności Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej, jak również, dzięki unifikacji sprzętu, ułatwić w tym zakresie współpracę z Wielką Brytanią, która również podjęła decyzję o zakupie P-8 Poseidon

question: Ile Poseidonów P-8 zdecydowała się zakupić Norwegia?
answers: text: pięciu
answer_end: 1138
generative_answer: pięć

question: Ile trwało oblatanie pierwszego Poseidona P-8 na terytorium Norwegii?
plausible_answers: text: 2 godziny i 24 minuty
answer_end: 2032
generative_answer: 2 godziny i 24 minuty

question: Czy po zakupie Poseidonów P-8 baza 333 skvadron miała zostać utrzymana w tym samym miejscu?
answers: text: po przezbrojeniu w P-8, baza w Andøya zostanie zamknięta, a jednostka przeniesiona do bazy Evenes flystasjon
answer_end: 1681
generative_answer: nie