Dekadentyzm

Dekadentyzm (inaczej: chylenie się ku upadkowi) – nurt światopoglądowy i artystyczny, który swój początek miał około 1890 roku. Pojęcie to wywodzi się od francuskiego słowa décadence, oznaczającego „chylenie się ku upadkowi”, „schyłek” (wieku).
Dekadentyzm we Francji pokrywa się z symbolizmem, a w Wielkiej Brytanii z estetyzmem. Postacią kluczową dla dekadentyzmu, symbolizmu i estetyzmu był francuski poeta i krytyk sztuki Charles Baudelaire i jego zbiór wierszy Kwiaty zła.

context: Początkowo w Polsce termin „dekadentyzmu” i „dekadenta” przyjęto dość chłodno – w dodatku znacznie później, niż w krajach Europy Zachodniej (poł. lat 80. XIX wieku); towarzyszyły temu raczej negatywne emocje. Artur Górski dekadenta zdefiniował, jako wynik „rozczarowania do życia społecznego i jego typowego produktu, tj. do współczesnego filistra”. Dekadent polski (wykreowany m.in. w utworach Przybyszewskiego), to obdarzony dużą inteligencją refleksyjny egocentryk, nieposiadający ukierunkowanego „sposobu na życie”, często poddający się nastrojowi apatii; z jednej strony uważający sztukę za jedyny przejaw kultury, z drugiej przekonany o własnej niemocy twórczej. Przede wszystkim zaś, w życiu społecznym postawa dekadenta miała stać w absolutnej opozycji do postawy „mieszczanina-filistra“. Z postawą dekadenta utożsamia się obecnie tzw. cyganerię artystyczną. Charakterystyczne dla dekadentów jest również dążenie do izolacji oraz fascynacja zjawiskami parapsychicznymi i spirytyzmem.
qas: question: Jaka jest, według Górskiego, przyczyna występowania osób przejawiających dekadenckie cechy?
answers: text: rozczarowania do życia społecznego i jego typowego produktu
answer_end: 316
generative_answer: rozczarowanie do życia społecznego i jego typowego produktu

question: Czyje dzieła przodowały w przedstawianiu dekadenckich bohaterów literackich na polskiej ziemi?
answers: text: Przybyszewskiego
answer_end: 411
generative_answer: Przybyszewskiego

question: Czy polski dekadent to osoba pozytywnie nastawiona do życia?
answers: text: często poddający się nastrojowi apatii
answer_end: 558
generative_answer: nie

question: Jakim mianem określa się w dzisiejszych czasach grupy dekadentów?
answers: text: cyganerię artystyczną
answer_end: 865
generative_answer: cyganeria artystyczna

question: Jakie cechy są charakterystyczne dla mieszczanina-filistra?
plausible_answers: text: postawa dekadenta miała stać w absolutnej opozycji do postawy „mieszczanina-filistra“
answer_end: 795
generative_answer: postawa dekadenta miała stać w absolutnej opozycji do postawy „mieszczanina-filistra“

context: Jednym z jego źródeł było też – popularne w XIX wieku – porównywanie społeczeństwa do organizmu – wierzono, że po okresie intensywnego rozwoju nastąpić musi obumieranie. Wyznawcy tego światopoglądu byli przeświadczeni o kryzysie ówczesnej cywilizacji i nadchodzącym zmierzchu kultury europejskiej. Kwestionowali oni wszelkie wartości moralne i społeczne (sceptycyzm). Ich dzieła są pełne apatii, wyrażającej się m.in. w demonstrowaniu atrofii uczuć i emocji, a także w przekonaniu o bezsensowności ludzkiej egzystencji, niemożności walki ze światem i własnej niemocy twórczej.
qas: question: Co nadejdzie po czasie intensywnego rozwoju, według poglądu popularnego w XIX wieku?
answers: text: obumieranie
answer_end: 168
generative_answer: obumieranie

question: Jak objawiała się apatia, obecna w twórczości z nurtu dekadentyzmu?
answers: text: m.in. w demonstrowaniu atrofii uczuć i emocji, a także w przekonaniu o bezsensowności ludzkiej egzystencji, niemożności walki ze światem i własnej niemocy twórczej
answer_end: 575
generative_answer: m.in. w demonstrowaniu atrofii uczuć i emocji, a także w przekonaniu o bezsensowności ludzkiej egzystencji, niemożności walki ze światem i własnej niemocy twórczej

question: Czy osoby wyznające dekadentyzm wierzyły, że cywilizacja zmierza w dobrym kierunku?
answers: text: Wyznawcy tego światopoglądu byli przeświadczeni o kryzysie ówczesnej cywilizacji i nadchodzącym zmierzchu kultury europejskiej
answer_end: 296
generative_answer: nie

question: Dlaczego wyznawcy tego światopoglądu nie potępiali morderstwa?
plausible_answers: text: Kwestionowali oni wszelkie wartości moralne i społeczne
answer_end: 353
generative_answer: Kwestionowali oni wszelkie wartości moralne i społeczne