HMS Furious (1916)

HMS Furious – brytyjski lotniskowiec z okresu obu wojen światowych. Zamówiony w czasie I wojny światowej dla Royal Navy jako zmodyfikowany krążownik liniowy typu Courageous, miał zostać wykorzystany do wsparcia desantu na niemieckim wybrzeżu Morza Bałtyckiego, według planu forsowanego przez Pierwszego Lorda Morskiego Admiralicji, admirała Johna Fishera.
Zaprojektowany jako „wielki krążownik lekki”, dysponował jedynie symbolicznym pancerzem i był uzbrojony w zaledwie dwa działa kalibru 457 mm. Jeszcze przed ukończeniem budowy został zmodyfikowany i wszedł do służby 26 czerwca 1917 roku jako krążownik-lotniskowiec. W miejsce usuniętej dziobowej wieży artyleryjskiej zamontowano pokład lotniczy. Później w czasie wojny z okrętu usunięto tylną wieżę artylerii głównej i zamontowano drugi pokład lotniczy, na rufie za nadbudówką. Było to rozwiązanie nieudane, ze względu na turbulencje powietrza utrudniające manewr lądowania. Mimo to 19 lipca 1918 roku z pokładu „Furiousa” wystartowały samoloty do pierwszego w historii uderzenia lotnictwa pokładowego na cel lądowy – bazę niemieckich sterowców w Tondern. Po zakończeniu I wojny światowej okręt został na krótko odstawiony do rezerwy, a następnie, na początku lat 20. XX wieku przebudowany na lotniskowiec z ciągłym pokładem lotniczym.
Po przebudowie okręt był intensywnie używany do prób samolotów lotnictwa morskiego, a następnie jako lotniskowiec szkolny, gdy pod koniec lat 30. pojawiły się we flocie pierwsze lotniskowce nowej generacji, takie jak „Ark Royal”. W pierwszych miesiącach II wojny światowej lotniskowiec był wykorzystywany do poszukiwania niemieckich rajderów na północnym Atlantyku oraz do eskortowania konwojów. W czasie kampanii norweskiej w pierwszej połowie 1940 roku jego samoloty zapewniały wsparcie powietrzne dla walczących na lądzie brytyjskich żołnierzy oraz zwalczały niemiecką żeglugę. 11 kwietnia przeprowadziły atak na niemiecki okręt wojenny, uważany przez historyków za pierwszą tego typu akcję lotnictwa pokładowego w historii. Pod koniec walk w Norwegii „Furious” wykonał pierwszą z wielu operacji transportowych samolotów.
Pomiędzy listopadem 1940 a majem 1941 roku odbył kilka rejsów transportowych do Afryki Zachodniej, następnie wziął udział w akcjach przerzutu samolotów na Maltę. Rutynę rejsów transportowych przerwał bezskuteczny rajd na zajęte przez Niemców porty w północnej Skandynawii. Na przełomie lat 1941–1942 przeszedł dużą modernizację w Stanach Zjednoczonych, do linii powrócił w kwietniu 1942 roku. Następnie kontynuował działania transportowe, biorąc między innymi udział w operacji Pedestal. W listopadzie 1942 roku uczestniczył w początkowej fazie operacji Torch – lądowaniu aliantów w Afryce Północnej. W kwietniu, lipcu i sierpniu 1944 roku jego samoloty przeprowadzały ataki na bazujący w północnonorweskim fiordzie niemiecki pancernik „Tirpitz”, we wrześniu minowały wody u wybrzeży Norwegii. Wobec zużycia urządzeń napędowych 15 września 1944 roku został przeniesiony do rezerwy, a w kwietniu następnego roku skreślony z listy floty. Sprzedano go na złom w 1948 roku.

context: 801 dywizjon został ponownie zaokrętowany na lotniskowiec w październiku 1939 roku, po przezbrojeniu w samoloty Blackburn Skua. Ponadto przydzielony wówczas do Home Fleet w zastępstwie zatopionego „Courageousa”, „Furious” dysponował dziewięcioma Swordfishami z 816 dywizjonu oraz kolejnymi trzema z 818 dywizjonu. W grudniu 1939 roku wyokrętowano samoloty 801 dywizjonu. Po agresji niemieckiej na Norwegię, „Furious” dołączył 10 kwietnia 1940 roku do Home Fleet, mając na pokładzie jedynie 18 samolotów Swordfish z dywizjonów 816 i 818. W maju dysponował sześcioma myśliwcami Sea Gladiator z 804 dywizjonu i dziewięcioma Swordfishami z 816 dywizjonu. Skuy 801 dywizjonu powróciły jeszcze na lotniskowiec, służąc okresowo do 1941 roku.
qas: question: Jaka dywizja stacjonowała od października 1939 roku na okręcie HMS Furious?
answers: text: 801
answer_end: 3
generative_answer: 801

question: Ile samolotów miał na pokładzie Furious zaraz po wcieleniu okrętu do Home Fleet?
answers: text: 18
answer_end: 492
generative_answer: 18

question: Jaki okręt we flocie Home Fleet zastąpił "Furious"?
answers: text: Courageousa
answer_end: 209
generative_answer: Courageous

question: Kiedy nastąpiła agresja Trzeciej Rzeszy na Norwegię?
plausible_answers: text: 10 kwietnia 1940
answer_end: 442
generative_answer: 10 kwietnia 1940

question: W jakim dywizjonie znajdowały się myśliwce Sea Gladiator, które zostały włączone w wyposażenie HMS Furious w maju 1940 roku?
answers: text: 804
answer_end: 595
generative_answer: 804