K-19

K-19 / KS-19 – pierwszy radziecki okręt podwodny z napędem jądrowym przenoszący pociski balistyczne. K-19 był jednostką wiodącą okrętów SSBN projektu 658 (NATO: Hotel I), uzbrojoną w odpalane z powierzchni morza pociski SLBM systemu rakietowego D-2, a w późniejszym czasie D-4. Niska jakość wykonania oraz błędy załogi, doprowadziły do serii wypadków jądrowych i morskich, zwodowanego 8 kwietnia 1959 roku okrętu. 19 kwietnia 1990 roku został wycofany ze służby, nosząc w marynarce radzieckiej przezwisko „Hiroszima”.

context: Żaden okręt nie odniósł w rezultacie kolizji uszkodzeń zagrażających istnieniu jednostki, gdyż zarówno „Gato”, jak i K-19 płynęły z relatywnie niewielką prędkością. K-19 uderzył w sekcję reaktora „Gato”, gdzie kadłub jest najmocniejszy, toteż uderzenie nie wywołało poważnych uszkodzeń okrętu kraju NATO. Radziecki dowódca, który aż do momentu kolizji nie był świadomy obecności amerykańskiej jednostki, nawet po zderzeniu nie wiedział początkowo w co uderzył. Dopiero po uruchomieniu swojej echosondy (aktywnego sonaru służącego do pomiaru głębokości) i ustaleniu w ten sposób, że pod okrętem nie znajdują się żadne stałe obiekty, zdał sobie sprawę z tego, że jego okręt musiał zderzyć się z amerykańskim okrętem podwodnym. Dowódca radzieckiego okrętu wydał rozkaz natychmiastowego wynurzenia i drogą radiową zaczął wzywać pomocy, tymczasem USS „Gato” tak szybko jak to było możliwe opuścił rejon zdarzenia, wciąż pozostając w zanurzeniu. Bazując na raportach kapitana radzieckiej jednostki, sowieckie dowództwo uznało, że okręt typu Thresher mógł zatonąć w wyniku kolizji, i przez pewien czas flota radziecka szukała wraku „Gato” na dnie Morza Barentsa. Wkrótce jednak dowództwo Floty Północnej doszło do słusznego wniosku, że amerykański okręt ocalał i bezpiecznie wycofał się z rejonu zagrożenia.
qas: question: Dlaczego żadna z jednostek nie odniosła większych obrażeń przy zderzeniu?
answers: text: płynęły z relatywnie niewielką prędkością
answer_end: 163
generative_answer: gdyż płynęły z relatywnie niską prędkością

question: Jakie miejsce kadłubu "Gato" jest najbardziej odporne na kolizje?
answers: text: sekcję reaktora
answer_end: 195
generative_answer: sekcja reaktora

question: Czym jest echosonda?
answers: text: aktywnego sonaru służącego do pomiaru głębokości
answer_end: 551
generative_answer: aktywnym sonarem służącym do pomiaru głębokości

question: Jaki był powód zatonięcia jednostki typu Thresher?
plausible_answers: text: kolizji
answer_end: 1073
generative_answer: kolizja

question: Jaka jednostka zderzyła się z "Gato"?
answers: text: K-19
answer_end: 169
generative_answer: K-19

context: K-19 powrócił do służby operacyjnej po domniemanym remoncie w październiku 1969 roku. Podczas swojego pierwszego patrolu po opuszczeniu Siewierodwińska, 15 listopada 1969 roku K-19 zderzył się na Morzu Barentsa ze śledzącym go amerykańskim okrętem myśliwskim USS „Gato”. Żadnemu z okrętów nie groziło zatonięcie, jednak obie jednostki odniosły uszkodzenia. Radzieckie okręty podwodne zaczęły być śledzone przez jednostki NATO, kiedy tylko radziecka flota podwodna wkroczyła na drogę intensywnego rozwoju i z floty przybrzeżnej, stała się prawdziwą flotą oceaniczną. Wprawdzie już przed II wojną światową – w sierpniu 1939 roku – Związek Radziecki dysponował flotą podwodną przewyższającą liczebnie floty podwodne USA i III Rzeszy razem wzięte, jednakże mimo dysponowania okrętami zdolnymi do prowadzenia operacji oceanicznych, flota radziecka prowadziła swoje operacje głównie przy macierzystych brzegach. Sytuację zmienił po wojnie program intensywnego rozwoju marynarki wojennej ZSRR Józefa Stalina, a zwłaszcza admirała Siergieja Gorszkowa, który w 1956 roku objął najwyższe wojskowe dowództwo radzieckiej floty i w szybkim czasie zamienił ją z floty przybrzeżnej na flotę oceaniczną w pełnym tego słowa znaczeniu. Spowodowało to, że dla zachodnich okrętów podwodnych śledzenie radzieckich jednostek tej klasy stało się najważniejszym zadaniem. Wprowadzenie w latach 50. XX wieku okrętów podwodnych przenoszących pociski balistyczne spowodowało, że to wyzwanie stało się jeszcze ważniejsze. Jedyną bowiem realną obroną przed atakiem jądrowym z ich strony było zatopienie radzieckich okrętów, zanim te zdążą wystrzelić swoje pociski. W tym celu, floty państw zachodnich przyjęły, że każdy radziecki podwodny okręt rakietowy powinien być w miarę możliwości śledzony od chwili wypłynięcia ze swojej bazy. Tak też było w listopadzie 1969 roku, kiedy uczestniczący w operacji Holystone – której częścią było monitorowanie aktywności radzieckich okrętów podwodnych – USS „Gato”, wykrył i śledził K-19.
qas: question: Czy K-19 zostało poddane w 1969 roku remontowi?
plausible_answers: text: K-19 powrócił do służby operacyjnej po domniemanym remoncie w październiku 1969 roku
answer_end: 84
generative_answer: nie

question: W jakim mieście miał się odbywać rzekomy remont K-19?
answers: text: Siewierodwińska
answer_end: 151
generative_answer: W Siewierodwińsku

question: Czy USS "Gato" zaatakował K-19?
answers: text: K-19 zderzył się na Morzu Barentsa ze śledzącym go amerykańskim okrętem myśliwskim USS „Gato”
answer_end: 269
generative_answer: nie

question: Na czym polegały reformy radzieckiej marynarki Siergieja Gorszkowa?
answers: text: zamienił ją z floty przybrzeżnej na flotę oceaniczną
answer_end: 1186
generative_answer: Zmienił radziecką flotę podwodną z przybrzeżnej na oceaniczną

question: Dlaczego NATO chciało śledzić jednostki radzieckie?
answers: text: realną obroną przed atakiem jądrowym z ich strony było zatopienie radzieckich okrętów, zanim te zdążą wystrzelić swoje pociski
answer_end: 1634
generative_answer: realną obroną przed atakiem jądrowym z ich strony było zatopienie radzieckich okrętów, zanim te zdążą wystrzelić swoje pociski