II wojna w Zatoce Perskiej

II wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny, który rozpoczął się 20 marca 2003 atakiem koalicji sił międzynarodowych (głównie USA i Wielkiej Brytanii) na Irak. Po około trzech tygodniach walk siły międzynarodowe objęły kontrolę nad większością terytorium Iraku, obalając rząd tworzony przez partię Baas, na czele z Saddamem Husajnem, i rozpoczynając okupację tego kraju, trwającą formalnie do 2005.
Siły międzynarodowe liczyły ok. 250 000 żołnierzy amerykańskich, 45 000 brytyjskich, 2000 australijskich, 180 polskich (ORP „Kontradmirał Xawery Czernicki”, grupy GROM i pododdziału usuwania skażeń chemicznych z 4 Pułku Chemicznego w Brodnicy). Oprócz tego siły te były wspierane od północy przez ok. 50 000 partyzantów kurdyjskich. Siły międzynarodowe wkroczyły do Iraku od południa, przekraczając granicę od strony Kuwejtu i Zatoki Perskiej. Przeciwstawiły się im liczniejsze, lecz gorzej uzbrojone i nieprzygotowane siły irackie. Składały się one z:
W sumie siłom inwazyjnym opierało się ok. trzynastu dywizji piechoty, dziesięciu dywizji zmechanizowanych lub pancernych i kilku oddziałów sił specjalnych. Siły powietrzne i marynarka Iraku nie odegrały w konflikcie żadnej istotnej roli.
Konflikt, jakkolwiek do działań przygotowywano się już od kilku miesięcy, rozpoczął się formalnie od odezwy prezydenta USA George’a W. Busha, który domagał się od prezydenta Iraku Saddama Husajna i jego dwóch synów – Udaja i Kusaja, aby opuścili swój kraj w ciągu 48 godzin. Saddam Husajn kilka godzin później odmówił opuszczenia Iraku. Następnego dnia Ari Fleischer, rzecznik prasowy prezydenta USA, ogłosił, że Stany Zjednoczone Ameryki zaatakują Irak niezależnie od tego, czy Saddam Husajn opuści swój kraj, czy też nie, i że ostatecznym celem ataku będzie całkowite oczyszczenie tego kraju z sił wiernych Saddamowi Husajnowi i partii Baas.
Działania wojenne Stanów Zjednoczonych zostały oficjalnie nazwane Operation Iraqi Liberation (później używano nazwy „Operation Iraqi Freedom”), działania Wielkiej Brytanii były prowadzone pod nazwą „Operation Telic”, zaś siły australijskie nazwały swoje działania „Operation Falconer”.

context: Wcześniej jednak przeprowadzono rekonesans, wysyłając na rogatki Bagdadu oddział 30 czołgów, którego zadaniem było zajęcie lotniska cywilnego. Oddział ten napotkał bardzo silny opór, złożony jednak prawie wyłącznie z oddziałów słabo uzbrojonych fedainów, których jedyną skuteczną bronią były samobójcze ataki na czołgi. Po zajęciu lotniska zdecydowano się kontynuować atak pancerny, który po dwóch dniach zakończył się wkroczeniem oddziałów amerykańskich do centrum Bagdadu i zajęciem głównego pałacu Husajna, do którego przeniesiono główną bazę operacji. Po ukazaniu się w mediach relacji telewizyjnej z zajęcia pałacu Husajna iracka obrona Bagdadu uległa samorzutnej dezorganizacji poprzez masowe dezercje całych oddziałów irackich. Członkowie rządu irackiego albo zaczęli się ukrywać, albo dobrowolnie oddawali się do amerykańskiej niewoli. 9 kwietnia 2003 Bagdad znajdował się już formalnie pod kontrolą sił amerykańskich i ogłoszono oficjalnie przejęcie władzy w całym kraju.
qas: question: W jakim celu wysłano na rogatki Bagdadu czołgi? 
answers: text: zajęcie lotniska cywilnego
answer_end: 141
generative_answer: zajęcia lotniska cywilnego

question: Ile czołgów wysłano na rogatki Bagdadu?
answers: text: 30
answer_end: 83
generative_answer: 30

question: Jakie oddziały stawiały opór nadciągającym czołgom? 
answers: text: słabo uzbrojonych fedainów
answer_end: 253
generative_answer: słabo uzbrojonych fedainów

question: Czy czołgom udało się zająć lotnisko? 
answers: text: Po zajęciu lotniska zdecydowano się kontynuować atak pancerny
answer_end: 381
generative_answer: tak

question: Jakie siły kontrolował Bagdad? 
plausible_answers: text: amerykańskich
answer_end: 925
generative_answer: amerykańskie

context: Rada Bezpieczeństwa ONZ oraz rząd USA zastosowały po wojnie szereg sankcji gospodarczych mających na celu zmuszenie Saddama Husajna do przestrzegania rezolucji ONZ, zakazujących mu rozwijania programów rozbudowy broni masowego rażenia. W trakcie trwania rządów administracji Billa Clintona USA patrolowało stale przestrzeń powietrzną Iraku, aby dopilnowywać realizacji rezolucji ONZ, zakazującej lotów wojskowych w wyznaczonych strefach, zaś w samym Iraku stale przebywali inspektorzy ONZ, którzy nadzorowali przestrzeganie rezolucji ONZ o zakazie posiadania broni masowego rażenia.
qas: question: Dlaczego Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych i rząd Stanów Zjednoczonych zdecydowały się po wojnie wprowadzić sankcje?
answers: text: na celu zmuszenie Saddama Husajna do przestrzegania rezolucji ONZ
answer_end: 163
generative_answer: w celu zmuszenia Saddama Husajna do przestrzegania rezolucji ONZ

question: Jakim działaniom Husajna miały zapobiec wprowadzone rezolucje?
answers: text: rozwijania programów rozbudowy broni masowego rażenia
answer_end: 234
generative_answer: rozwijaniu programów rozbudowy broni masowego rażenia

question: Czego zakazywały rezolucje Organizacji Narodów Zjednoczonych wprowadzone po tej wojnie?
answers: text: lotów wojskowych w wyznaczonych strefach, zaś w samym Iraku stale przebywali inspektorzy ONZ, którzy nadzorowali przestrzeganie rezolucji ONZ o zakazie posiadania broni masowego rażenia
answer_end: 581
generative_answer: lotów wojskowych w wyznaczonych strefach, posiadania broni masowego rażenia

question: W jaki sposób Stany Zjednoczone nadzorowały przestrzegania wprowadzonych rezolucji?
answers: text: patrolowało stale przestrzeń powietrzną Iraku, aby dopilnowywać realizacji rezolucji ONZ, zakazującej lotów wojskowych w wyznaczonych strefach, zaś w samym Iraku stale przebywali inspektorzy ONZ
answer_end: 488
generative_answer: patrolowały stale przestrzeń powietrzną Iraku, zaś w samym Iraku stale przebywali inspektorzy ONZ

question: W czasie kadencji jakiego prezydenta Stanów Zjednoczonych zakończyła się ta wojna?
plausible_answers: text: Billa Clintona
answer_end: 289
generative_answer: Billa Clintona