Ewangelia Marka


Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – lub Ewangelia według świętego Marka – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwiema, tj. Mk 4,1–34 oraz Mk 13,1–37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.
Przez większą część swojej historii Ewangelia Marka była marginalizowana. Stosunek do niej zmienił się w końcu XVIII wieku, kiedy uznano ją za najbardziej pierwotną i dlatego ważną w badaniach historycznych i teologicznych dotyczących Jezusa Chrystusa, jak i badaniach nad rozwojem doktryny wczesnochrześcijańskiej. Współcześnie przeważa opinia, że „Utrata Ewangelii Marka byłaby jednak stratą niepowetowaną, widzimy w niej bowiem Jezusa w działaniu...".

context: Już w starożytności przyjął się pogląd, że Marek streścił Mateusza. Pogląd ten wsparty autorytetem Augustyna i obowiązywał aż do końca XVIII wieku. W końcu XVIII wieku pojawił się pogląd, iż Marek spisał swoją Ewangelię jako pierwszy i korzystali zeń inni ewangeliści. Wpłynęło to na zmianę stosunku do Ewangelii Marka. Uznano, że styl drugiej Ewangelii jest najbardziej pierwotny. Zwrócono też uwagę, że opisy Markowe są niejednokrotnie znacznie dłuższe od opisów pierwszego i trzeciego ewangelisty (opis spotkania z opętanymi w krainie Gedareńczyków, wskrzeszenie córki Jaira). Ewangelia Marka jako najstarsza ma wielkie znaczenie w badaniach nad historycznym Jezusem, w badaniach nad rozwojem pierwotnej chrystologii. Ewangelia Marka służy jako ważny punkt odniesienia w rekonstrukcji hipotetycznego źródła Q. Obecnie Marek bywa nazywany najbardziej oryginalną Ewangelią.
qas: question: Jaki pogląd na temat powstania poszczególnych Ewangelii rozwinął się pod koniec osiemnastego stulecia?
answers: text: Marek spisał swoją Ewangelię jako pierwszy i korzystali zeń inni ewangeliści
answer_end: 267
generative_answer: Marek spisał swoją Ewangelię jako pierwszy i korzystali zeń inni ewangeliści

question: Jakie poglądy na temat Ewangelii ukształtowały się w wyniku opinii, że Marek spisał swoją jako pierwszy i zainspirował tym samym pozostałych ewangelistów?
answers: text: Uznano, że styl drugiej Ewangelii jest najbardziej pierwotny. Zwrócono też uwagę, że opisy Markowe są niejednokrotnie znacznie dłuższe od opisów pierwszego i trzeciego ewangelisty
answer_end: 499
generative_answer: Uznano, że styl drugiej Ewangelii jest najbardziej pierwotny. Zwrócono też uwagę, że opisy Markowe są niejednokrotnie znacznie dłuższe od opisów pierwszego i trzeciego ewangelisty

question: Jakie biblijne sceny zostały opisane z większymi szczegółami przez Marka, niż pozostałych ewangelistów?
answers: text: opis spotkania z opętanymi w krainie Gedareńczyków, wskrzeszenie córki Jaira
answer_end: 577
generative_answer: opis spotkania z opętanymi w krainie Gedareńczyków, wskrzeszenie córki Jaira

question: W jakich dziedzinach nauki korzysta się z tej Ewangelii?
answers: text: w badaniach nad historycznym Jezusem, w badaniach nad rozwojem pierwotnej chrystologii
answer_end: 719
generative_answer: w badaniach nad historycznym Jezusem, w badaniach nad rozwojem pierwotnej chrystologii

question: Który z ewangelistów inspirował się Markiem, według opinii rozpowszechnionej w starożytności?
plausible_answers: text: Mateusza
answer_end: 66
generative_answer: Mateusz