Wesele (film 1972)

Wesele – polski dramat filmowy z 1972 roku w reżyserii Andrzeja Wajdy, będący ekranizacją dramatu Stanisława Wyspiańskiego pod tym samym tytułem. Bohaterami Wesela są przedstawiciele inteligencji i chłopstwa, którzy przybywają do bronowickiej chałupy, by świętować z okazji ślubu inteligenta Pana Młodego oraz chłopki Panny Młodej. Tytułowe wesele zakłócają przybywające na uroczystość zjawy, których obecność staje się okazją do refleksji nad historią polskiego społeczeństwa i jego perspektywami na przyszłość.
Wajda, ekranizując Wesele, skondensował akcję utworu do wnętrza chałupy, w której dynamiczne sekwencje tańca nakręcił Witold Sobociński. Jakkolwiek adaptacja dramatu Wyspiańskiego posługiwała się kostiumem historycznym, jej przesłanie zostało poddane aktualizacji; przykładowo, postać Wernyhory została ucharakteryzowana na Józefa Piłsudskiego. Filmowe Wesele, spotkawszy się w kraju ze skrajnie zróżnicowanymi recenzjami, zostało ciepło przyjęte za granicą, zdobywając Srebrną Muszlę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián.

context: Prapremiera Wesela odbyła się 8 stycznia 1973 roku w krakowskim Teatrze Słowackiego, a dzień później film trafił do regularnej dystrybucji w kinach. Wesele spotkało się ze zróżnicowanymi opiniami polskich krytyków. Aleksander Ledóchowski z „Kina” opisał dzieło Wajdy jako „popis realizacji technicznej”, chwaląc zarazem kreację aktorską Franciszka Pieczki w roli Czepca. Krzysztof Teodor Toeplitz pisał dla „Miesięcznika Literackiego”, iż zabiegi inscenizacyjne Wajdy pozwoliły przełamać konwencję teatru: „Izba weselna u Wajdy jest ciasna, duszna, tłoczna, sień wąska, podwórze błotniste, nijakie, w szopie obok sprzętu gospodarskiego walają się napoczęte płótna Gospodarza”. Zygmunt Kałużyński na łamach „Polityki” stwierdził, iż w filmowym Weselu Wajda „zastosował ważną zdobycz kina nowej fali, mianowicie montaż strumienia świadomości, uprawiany przez Resnais, Godarda, Felliniego – ciąg obrazów niespodziewanych, raptownie ciętych bez uprzedzenia, które powinny odtwarzać przeżycia wewnętrzne postaci”. Kałużyński, chwaląc Wajdę za gwałtowność sceny otoczenia inteligencji przez chłopów, zarazem negatywnie odniósł się do sceny, w której Jasiek dociera do granicy trzech zaborów. Krytyk „Polityki” uznał tę scenę za dramaturgicznie i historycznie niewiarygodną. Bardzo krytyczny wobec filmu był Antoni Słonimski z „Tygodnika Powszechnego”, według którego „prawdę historyczną zlekceważono, poezję zmasakrowano”, a Wajda niemal „delikatne dialogi Wesela zagłuszył muzyką taneczną i wrzaskiem pijanej czeredy”.
qas: question: Gdzie zorganizowano prapremierowy pokaz tego filmu?
answers: text: w krakowskim Teatrze Słowackiego
answer_end: 83
generative_answer: w krakowskim Teatrze Słowackiego

question: Czy opinie na temat tego filmu były w zdecydowanej większości pozytywne?
answers: text: Wesele spotkało się ze zróżnicowanymi opiniami polskich krytyków
answer_end: 213
generative_answer: nie

question: Jakimi słowami Toeplitz skomentował konwencję wykorzystaną w tym filmie?
answers: text: „Izba weselna u Wajdy jest ciasna, duszna, tłoczna, sień wąska, podwórze błotniste, nijakie, w szopie obok sprzętu gospodarskiego walają się napoczęte płótna Gospodarza”
answer_end: 675
generative_answer: „Izba weselna u Wajdy jest ciasna, duszna, tłoczna, sień wąska, podwórze błotniste, nijakie, w szopie obok sprzętu gospodarskiego walają się napoczęte płótna Gospodarza”

question: Jaki element charakterystyczny dla kina nowej fali został wykorzystany przez Andrzeja Wajdę, zdaniem Zygmunta Kałużyńskiego?
answers: text: montaż strumienia świadomości
answer_end: 839
generative_answer: montaż strumienia świadomości

question: Jaka scena z Wesela została skrytykowana przez Antoniego Słonimskiego?
plausible_answers: text: w której Jasiek dociera do granicy trzech zaborów
answer_end: 1184
generative_answer: w której Jasiek dociera do granicy trzech zaborów