Makau

Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jyutping Ou3 mun4 wym. [ʔōu mǔːn], mand. pinyin Àomén wym. [ɑ̂ʊ̯mə̌n]), oficjalnie Specjalny Region Administracyjny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pinyin Àomén Tèbié Xíngzhèngqū; jyutping Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1; port. Região Administrativa Especial de Macau) – jeden z dwóch specjalnych regionów administracyjnych Chińskiej Republiki Ludowej (drugim regionem jest Hongkong), znajdujący się na wschodnim wybrzeżu Chin. Makau leży po zachodniej stronie estuarium Rzeki Perłowej, graniczy od północy z prowincją Guangdong, natomiast od południa i wschodu otoczone jest wodami Morza Południowochińskiego. Gospodarka opiera się głównie na turystyce i hazardzie, jednak prężnie rozwijają się także niektóre gałęzie przemysłu, m.in. przemysł odzieżowy, elektroniczny, zabawkarski. Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.
Makau było pierwszą i najdłużej istniejącą europejską kolonią na terenie Chin. Początki kolonii sięgają XVI wieku, kiedy w Makau osiedlili się pierwsi portugalscy kupcy. Obszar ten był zarządzany przez Portugalczyków aż do przekazania go Chinom 20 grudnia 1999 roku i nadania mu statusu specjalnego regionu administracyjnego. Wspólna deklaracja chińsko-portugalska oraz Ustawa zasadnicza Makau stanowią, że jednostka administracyjna może funkcjonować z dużą autonomią co najmniej do 2049, a więc do upłynięcia 50-letniego okresu od momentu przekazania.
Zgodnie z polityką „jeden kraj, dwa systemy”, rząd ChRL odpowiada za obronę terytorium Makau i sprawy zagraniczne, na terytorium SRA od 1999 roku stacjonuje garnizon Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Makau posiada natomiast odrębny system prawny, administracyjny, gospodarczy i monetarny, prowadzi osobną politykę celną i imigracyjną, utrzymuje własną policję oraz samodzielnie wyznacza delegatów na międzynarodowe wydarzenia i do organizacji międzynarodowych.

context: Makau jest członkiem-założycielem Światowej Organizacji Handlu i utrzymuje stosunki gospodarczo-handlowe z ponad 120 państwami i regionami, a w szczególności z Unią Europejską i krajami portugalskojęzycznymi; Makau należy też do Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Bank Światowy klasyfikuje gospodarkę Makau jako wysoce rozwiniętą; PKB na jednego mieszkańca wyniosło w 2009 roku 38 968 dolarów amerykańskich. W 1999 roku, po przekazaniu Makau, nastąpił gwałtowny wzrost liczby turystów z kontynentalnej części Chin, spowodowany zmniejszeniem ograniczeń w podróżowaniu. Wraz z liberalizacją rynku gier i hazardu w Makau, który jest źródłem znaczących inwestycji, zanotowano wzrost gospodarczy w latach 2001–2006, wynoszący ok. 13,1% rocznie.
qas: question: Jaka międzynarodowa organizacja została utworzona przez Makau?
answers: text: Światowej Organizacji Handlu
answer_end: 62
generative_answer: Światowa Organizacja Handlu

question: Jaki status przypisuje gospodarce tego obszaru Bank Światowy?
answers: text: wysoce rozwiniętą
answer_end: 332
generative_answer: wysoce rozwiniętej

question: Co wywołało zwiększenie się liczby turystów podróżujących do Makau w 1999 roku?
answers: text: zmniejszeniem ograniczeń w podróżowaniu
answer_end: 569
generative_answer: zmniejszenie ograniczeń w podróżowaniu

question: Jakie zmiany w przepisach doprowadziły do wzrostu gospodarczego na tym obszarze, między 2001 a 2006 rokiem?
answers: text: liberalizacją rynku gier i hazardu
answer_end: 612
generative_answer: liberalizacja rynku gier i hazardu

question: Jak duże jest obecnie PKB na jednego mieszkańca Makau?
plausible_answers: text: 38 968 dolarów amerykańskich
answer_end: 409
generative_answer: 38 968 dolarów amerykańskich