W ciemności

W ciemności – film wojenny z 2011 roku w reżyserii Agnieszki Holland, zrealizowany w polsko-niemiecko-kanadyjskiej koprodukcji na podstawie scenariusza Davida F. Shamoona i poświęcony tematyce Zagłady Żydów podczas II wojny światowej. Film jest adaptacją powieści In The Sewers of Lvov (W kanałach Lwowa) autorstwa Roberta Marshalla; oparto się również na wspomnieniach jednej z bohaterek filmu, Krystyny Chiger, opisanych w książce Dziewczynka w zielonym sweterku.
Film opowiada o wojennych losach rodziny Chigerów oraz kilkunastoosobowej grupki Żydów ukrywających się przez czternaście miesięcy w lwowskich kanałach dzięki pomocy lwowskiego kanalarza Leopolda Sochy (Robert Więckiewicz). Socha początkowo żądał od Żydów zapłaty za pomoc, jednak kiedy po pewnym okresie nie mogli już mu niczym zapłacić, zdecydował się ich chronić dobrowolnie, z narażeniem życia. Osią fabularną filmu jest narastający konflikt interesów między Sochą a dawnym ukraińskim przyjacielem Bortnikiem (Michał Żurawski), w momencie rozpoczęcia akcji filmu członkiem Ukraińskiej Policji Pomocniczej oraz apologetą faszyzmu.
Holland, podjąwszy się realizacji W ciemności, nakłoniła aktorów do nauki różnych języków i gwar, aby odwzorować ulegającą stopniowemu zanikowi wielojęzyczność populacji Lwowa. Za zdjęcia do filmu odpowiadała Jolanta Dylewska. W ciemności odniósł sukces artystyczny, zbierając przeważnie pozytywne recenzje zarówno w Polsce, jak i za granicą. Z pochwałami spotkała się niejednoznaczna kreacja Sochy w wykonaniu Więckiewicza, a także sprawna realizacja filmu. Nie brakowało jednak głosów, że film mimowolnie wybiela Polaków jako Sprawiedliwych, nie zaś jako współsprawców Zagłady. Pomimo tych wątpliwości film Holland został nagrodzony trzema Orłami za zdjęcia Dylewskiej oraz role Więckiewicza i Kingi Preis (ekranowej żony Sochy), a także ośmioma statuetkami w konkursie głównym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych (w tym dla najlepszego filmu). W ciemności cieszył się również powodzeniem w Stanach Zjednoczonych, wchodząc do ścisłej czołówki filmów nominowanych do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.

context: Pewnego dnia, gdy Socha i Szczepek pracują w kanałach, dostrzegają grupę Żydów, którzy wykopali dziurę w kanałach celem przedostania się na aryjską stronę Lwowa. Jeden z nich, Ignacy Chiger, daje Sosze zegarek, mając nadzieję na pomoc ze strony kanalarzy. Leopold dla pewności wkracza do mieszkania, gdzie dostrzega żonę Ignacego, Paulinę, wraz z jej dziećmi. Socha mimo obaw ze strony Szczepka zgadza się pomóc w ukryciu rodziny Chigerów za pieniądze. Po naradzie Żydzi akceptują propozycję. Potem Socha i Szczepek spotykają się w karczmie z funkcjonariuszem Ukraińskiej Policji Pomocniczej, Bortnikiem, który głośno wychwala poczynania hitlerowców: „Niemcy to jest najlepsze, co się przydarzyło Ukrainie”. Gdy kanalarze wracają do swej roboty, słyszą nagle dźwięki wystrzałów; trwa likwidacja getta lwowskiego oraz masowe rozstrzeliwanie Żydów. Wówczas do kanałów ucieka Paulina Chiger wraz z mężem i dziećmi. Z tłumu Żydów w ciemność schodzą też między innymi Mundek, Klara Keller i jej mocno przeżywająca zejście w ciemność siostra Mania. Ewakuację współorganizują Socha, Szczepek, Mundek oraz porzucający żonę i dzieci (na rzecz swej kochanki Chai) Janek Grossman.
qas: question: W jakich okolicznościach Socha z towarzyszem spotkali Chigera?
answers: text: pracują w kanałach
answer_end: 53
generative_answer: pracując w kanałach

question: Po co Chiger wraz z innymi wykopał przejście w kanałach?
answers: text: celem przedostania się na aryjską stronę Lwowa
answer_end: 160
generative_answer: celem przedostania się na aryjską stronę Lwowa

question: Jak Bortnik ocenia hitlerowców?
answers: text: głośno wychwala poczynania
answer_end: 637
generative_answer: głośno wychwala ich poczynania

question: Czy początkowo Socha za pomoc uwięzionym oczekiwał zapłaty?
answers: text: Socha mimo obaw ze strony Szczepka zgadza się pomóc w ukryciu rodziny Chigerów za pieniądze
answer_end: 451
generative_answer: tak

question: Który z dwóch towarzyszy obawiał się pomóc uwięzionej rodzinie: Socha czy Szczepek?
answers: text: Socha mimo obaw ze strony Szczepka zgadza się pomóc w ukryciu rodziny Chigerów
answer_end: 438
generative_answer: Szczepek

context: W Polsce film W ciemności spotkał się przeważnie z pozytywnym odbiorem. Michał Walkiewicz z portalu Filmweb chwalił Holland za zniuansowany portret głównego bohatera filmu: „choć Holland prowadzi historię w zgodzie z wyznacznikami hollywoodzkiego kanonu, opiera się pokusie odlania Sochy w brązie. Jego przemiana z interesownego szabrownika [...] w narażającego własne życie altruistę odbywa się bez wielkich deklaracji i monumentalnych scen-symboli”. Jakub Majmurek z „Krytyki Politycznej” w podobnym tonie pisał o filmowym Sosze: „Zaskakuje przede wszystkim brak bohatera reprezentującego hegemoniczną, inteligencką, postszlachecką, heroiczno-insurekcyjną polskość”. Majmurek podkreślał klasową sytuację Sochy, twierdząc że w filmie Holland brakuje „szlachetnego żołnierza AK, pięknego młodzieńca z granatami i prozą Conrada (czy poezją Słowackiego) w chlebaku [...]. Leopold Socha jest plebejuszem mówiącym ciężko zrozumiałą dla współczesnych widzów gwarą lwowską, byłym więźniem i drobnym złodziejaszkiem”. Tadeusz Sobolewski w felietonie dla „Kina” odczytywał film Holland jako przejaw „chrześcijaństwa bezwyznaniowego”, jednocześnie podkreślając odmienność utworu od innych filmów o Zagładzie: „Filmy o ratowaniu Żydów często zawierają ułatwienie: pomoc, poświęcenie, dobro są w nich czymś tak naturalnym i oczywistym, ze widzowi wydaje się, że sam z pewnością stanąłby po dobrej stronie. Niezwykłość filmu Holland, jego czystość, polega na tym, że na chłodno bada fenomen dobra. Przemawia ono w końcu jakby samo, odarte z towarzyszącej mu często w kinie sentymentalno-sadystycznej aury, przywrócone realności”.
qas: question: Za co komplementował Agnieszkę Holland Michał Walkiewicz?
answers: text: za zniuansowany portret głównego bohatera filmu:
answer_end: 172
generative_answer: za zniuansowany portret głównego bohatera filmu:

question: Co zaskoczyło Jakuba Majmurka w filmie Holland?
answers: text: brak bohatera reprezentującego hegemoniczną, inteligencką, postszlachecką, heroiczno-insurekcyjną polskość
answer_end: 666
generative_answer: brak bohatera reprezentującego hegemoniczną, inteligencką, postszlachecką, heroiczno-insurekcyjną polskość

question: Przejawem czego jest, według Tadeusza Sobolewskiego, W ciemności?
answers: text: „chrześcijaństwa bezwyznaniowego”
answer_end: 1124
generative_answer: „chrześcijaństwa bezwyznaniowego”

question: Czym inspirowała się Holland, tworząc postać Leopolda Sochy?
plausible_answers: text: prozą Conrada
answer_end: 826
generative_answer: prozą Conrada

question: Jak nazywa się magazyn, który opublikował felieton autorstwa Tadeusza Sobolewskiego, poświęcony filmowi Holland?
answers: text: „Kina”
answer_end: 1053
generative_answer: „Kino”