Parlament

państwa z parlamentami dwuizbowymi
państwa z parlamentami jednoizbowymi
jednoizbowy parlament z ciałem doradczym
brak parlamentu (wyłącznie w Arabii Saudyjskiej i w Watykanie)
Parlament – najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej w państwach o demokratycznych jednym z trzech pionów władzy państwowej i w żaden sposób nie jest ważniejszy od dwóch pozostałych. W systemach parlamentarno-gabinetowych (np. Polska) parlament jest najwyższym organem władzy państwowej. Z kolei w państwach realnego socjalizmu, parlamenty w mniejszym lub większym zakresie były kontrolowane przez partie komunistyczne.
Pozycja parlamentu na przestrzeni dziejów zmieniała się. Wraz z przechodzeniem z monarchii przez monarchię konstytucyjną do parlamentarnej zauważany był wzrost roli parlamentu. Jednak w pierwszej połowie XX wieku dostrzegane jest osłabianie organu przedstawicielskiego na rzecz władzy wykonawczej.
W większości rozwiniętych krajów zachodnich funkcjonują parlamenty dwuizbowe (bikameralizm). Parlamenty jednoizbowe (unikameralizm) występują, np. w Danii, Finlandii, Grecji, Portugalii czy Szwecji. W dwuizbowym parlamencie występuje izba pierwsza (bardziej popularna nazwa to izba niższa) oraz izba druga (wyższa); w Wielkiej Brytanii Izba Gmin i Izba Lordów, w Stanach Zjednoczonych to Izba Reprezentantów i Senat. Kompetencje obu izb w różnych krajach są odmienne. Na ogół jednak, izby drugie mają mniejsze kompetencje (wśród współczesnych państw demokratycznych tylko we Włoszech i Szwajcarii obie izby mają takie same kompetencje). Izby pierwsze pochodzą z wyborów powszechnych i bezpośrednich. Najczęściej ordynacja wyborcza do izby drugiej odznacza się podwyższonym cenzusem wyborczym.
Izby drugie (choć często z mniejszymi uprawnieniami) nazywa się wyższymi. Określenie te zawdzięczają tradycji historycznej. Odnoszą się one bowiem do istniejących jeszcze w średniowieczu rad królewskich. Zasiadali w niej mianowani hierarchowie kościelni i wyżsi urzędnicy państwowi, a więc osoby pochodzące z arystokratycznych rodzin.

context: Liczba członków parlamentu waha się w zależności od wielkości państwa i tradycji od kilkudziesięciu (25-osobowy Landtag w Liechtensteinie) do nawet kilku tysięcy (2980-osobowe Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych w ChRL). Wielkość parlamentu z reguły jest określona przez konstytucje, choć i tu zdarzają się wyjątki (np. amerykański Kongres). Izby niższe parlamentów są zazwyczaj liczniejsze od izb wyższych. Wyjątkiem jest m.in. Wielka Brytania, gdzie Izba Lordów jest liczniejsza od Izby Gmin.
qas: question: Od czego zależy liczba parlamentarzystów?
answers: text: od wielkości państwa i tradycji
answer_end: 80
generative_answer: od wielkości państwa i tradycji

question: Jaki akt prawny w większości przypadków reguluje liczbę członków Parlamentu?
answers: text: konstytucje
answer_end: 299
generative_answer: Konstytucja

question: W której izbie Parlamentu: niższej czy wyższej, znajduje się zwykle więcej członków?
answers: text: Izby niższe parlamentów są zazwyczaj liczniejsze od izb wyższych
answer_end: 423
generative_answer: W niższej

question: Parlament jakiego kraju jest najmniej liczny?
answers: text: 25-osobowy Landtag w Liechtensteinie
answer_end: 137
generative_answer: Liechtensteinu

question: Parlament jakiego kraju wyjątkowo składa się z aż trzech izb?
plausible_answers: text: amerykański Kongres
answer_end: 356
generative_answer: amerykański Kongres