Miedź

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Nazwa łacińska (a za nią w innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano miedź. Początkowo nazywano ją „metalem cypryjskim” (cyprum aes), a następnie cuprum. Ma 26 izotopów z przedziału mas 55–80. Trwałe są dwa: 63 i 65.

context: Ze względu na odporność metalu na wodę, miedź była używana już od czasów starożytnych jako materiał pokryć dachowych. Zielony kolor starszych budynków pochodzi od zachodzącej przez długi czas reakcji, w której miedź jest utleniana najpierw do tlenku miedzi(II), następnie przechodzi w siarczek miedzi(I) lub (II), by w końcu utworzyć hydroksowęglan miedzi(II), nazywany patyną, która jest wysoko odporna na korozję. Piorunochrony są wyrabiane z miedzi w celu skutecznego uziemiania piorunów. Miedź nadaje się do lutowania i spawania w łuku gazowo-metalowym.
qas: question: Dlaczego miedzi używano do konstrukcji dachu?
answers: text: Ze względu na odporność metalu na wodę
answer_end: 38
generative_answer: Ze względu na odporność metalu na wodę

question: Jakie reakcje chemiczne powodują, że miedź zmienia swoją barwę na zieleń?
answers: text: miedź jest utleniana najpierw do tlenku miedzi(II), następnie przechodzi w siarczek miedzi(I) lub (II), by w końcu utworzyć hydroksowęglan miedzi(II)
answer_end: 359
generative_answer: miedź jest utleniana najpierw do tlenku miedzi(II), następnie przechodzi w siarczek miedzi(I) lub (II), by w końcu utworzyć hydroksowęglan miedzi(II)

question: Jak inaczej określić można hydroksowęglan miedzi(II)?
answers: text: patyną
answer_end: 376
generative_answer: patyną

question: Czy patyna łatwo podlega korozji?
answers: text: patyną, która jest wysoko odporna na korozję
answer_end: 414
generative_answer: nie

question: Z jakiego metalu wytwarza się piorunochrony?
answers: text: z miedzi
answer_end: 451
generative_answer: z miedzi

context: W roku 2009 ogólnoświatowa konsumpcja miedzi wynosiła około 22,1 mln ton. Źródłami miedzi była miedź wydobywana w kopalniach (w 2009 roku było to ponad 15 mln ton) oraz miedź pozyskiwana z recyklingu, który w 2008 roku dostarczył około 35% ogółu konsumowanej miedzi. Do największych konsumentów miedzi należą (2009): Chiny (7,87 mln ton), Europa Zachodnia (3,13 mln ton), Ameryka Północna (2,47 mln ton), Japonia (1,22 mln ton), Indie (0,92 mln ton) oraz Korea Południowa (0,76 mln ton). Miedź jest używana w budownictwie (7,26 mln ton, w tym do budowy instalacji elektrycznych i wodociągowych, odpowiednio 5,27 i 1,33 mln ton), infrastrukturze (3,26 mln ton, w tym do budowy infrastruktury elektrycznej i telekomunikacyjnej, odpowiednio 2,54 i 0,72 mln ton) oraz budowie maszyn (11,57 mln ton, w tym maszyny przemysłowe, ogólnie pojętego transportu, chłodzące, urządzenia elektroniczne, odpowiednio 2,74; 2,56; 1,33; 0,77 mln ton).
qas: question: Według danych z 2009 roku, na jakie dwie kategorie można podzielić miedź, ze względu na sposób jej otrzymywania?
answers: text: miedź wydobywana w kopalniach (w 2009 roku było to ponad 15 mln ton) oraz miedź pozyskiwana z recyklingu
answer_end: 199
generative_answer: miedź wydobywana w kopalniach (w 2009 roku było to ponad 15 mln ton) oraz miedź pozyskiwana z recyklingu

question: Jakie terytoria odpowiadają za największą konsumpcję miedzi, według danych z 2009 roku?
answers: text: Chiny (7,87 mln ton), Europa Zachodnia (3,13 mln ton), Ameryka Północna (2,47 mln ton), Japonia (1,22 mln ton), Indie (0,92 mln ton) oraz Korea Południowa (0,76 mln ton)
answer_end: 486
generative_answer: Chiny (7,87 mln ton), Europa Zachodnia (3,13 mln ton), Ameryka Północna (2,47 mln ton), Japonia (1,22 mln ton), Indie (0,92 mln ton) oraz Korea Południowa (0,76 mln ton)

question: W jakich gałęziach przemysłu wykorzystywany jest ten materiał?
answers: text: budownictwie (7,26 mln ton, w tym do budowy instalacji elektrycznych i wodociągowych, odpowiednio 5,27 i 1,33 mln ton), infrastrukturze (3,26 mln ton, w tym do budowy infrastruktury elektrycznej i telekomunikacyjnej, odpowiednio 2,54 i 0,72 mln ton) oraz budowie maszyn (11,57 mln ton, w tym maszyny przemysłowe, ogólnie pojętego transportu, chłodzące, urządzenia elektroniczne, odpowiednio 2,74; 2,56; 1,33; 0,77 mln ton)
answer_end: 931
generative_answer: budownictwie (7,26 mln ton, w tym do budowy instalacji elektrycznych i wodociągowych, odpowiednio 5,27 i 1,33 mln ton), infrastrukturze (3,26 mln ton, w tym do budowy infrastruktury elektrycznej i telekomunikacyjnej, odpowiednio 2,54 i 0,72 mln ton) oraz budowie maszyn (11,57 mln ton, w tym maszyny przemysłowe, ogólnie pojętego transportu, chłodzące, urządzenia elektroniczne, odpowiednio 2,74; 2,56; 1,33; 0,77 mln ton)

question: Jaka część tego materiału, konsumowanego w 2008 roku, została wydobyta w kopalniach?
plausible_answers: text: 35%
answer_end: 239
generative_answer: 35%

question: Jak dużo tego materiału zostało wykorzystane na całym świecie w 2009 roku?
answers: text: około 22,1 mln ton
answer_end: 72
generative_answer: około 22,1 mln ton