Kampania na Wyspach Salomona

Kampania wojenna na Wyspach Salomona – walki lądowe, powietrzno-morskie i morskie trwające od 7 sierpnia 1942 do 8 lutego 1943, które były początkiem amerykańskiej kontrofensywy lądowej w trwającej od ośmiu miesięcy wojnie z Japonią. Jedna z najbardziej krwawych i zaciętych kampanii wojennych w przekroju całej wojny na Pacyfiku.
Punktem ciężkości walk było lotnisko na wyspie Guadalcanal w archipelagu Wysp Salomona, które zostało zbudowane przez wojska japońskie po zdobyciu przez nie wyspy. Strategicznie położone lotnisko na Guadalcanalu, umożliwiało japońskiemu lotnictwu kontrolę nad całym regionem, w tym przede wszystkim nad amerykańskimi liniami zaopatrzeniowymi do Australi.
Amerykańska operacja lądowania na wyspie Guadalcanal i zdobycie przemianowanego przez Amerykanów na Henderson Field lotniska, zapoczątkowała wielomiesięczny okres obustronnie krwawych walk lądowych oraz powietrznych i morskich, z największymi bitwami morskimi i powietrzno-morskimi – w tym bitwami koło wyspy Savo, koło wschodnich Wysp Salomona, pod Santa Cruz oraz pod Tassafarongą – na czele. Wielokrotnie powtarzane japońskie uderzenia lądowe na broniącą się w tropikalnych warunkach na Henderson Field 1. Dywizję Piechoty Morskiej, były krwawo odpierane przez pozbawionych dostaw zaopatrzenia marines, podobnie jak niepowodzeniem kończyły się japońskie próby zaopatrzenia walczących na wyspie oddziałów japońskich.
W bitwach ogromnych zespołów okrętów koło wschodnich Wysp Salomona i pod Santa Cruz, japońska marynarka wojenna straciła resztę uszczuplonego kilka miesięcy wcześniej w bitwie pod Midway korpusu najbardziej doświadczonych pilotów pokładowych, United States Navy zaś lotniskowiec USS „Hornet” (CV-8). W szeregu nocnych i dziennych ataków w trakcie kampanii, zatopiony został także lotniskowiec USS „Wasp” (CV-7), japoński pancernik „Hiei”, krążownik liniowy „Kirishima” oraz duża liczba innych krążowników, niszczycieli i innych jednostek. Parokrotnie uszkodzony został amerykański lotniskowiec USS „Enterprise” (CV-6) oraz lotniskowce japońskie. Z powodu dużej liczby jednostek zatopionych wodach między wyspami Guadalcanal, Savo i Florida, cieśnina ta została nazwana Ironbottom Sound (Cieśnina Żelaznego Dna)
Kampania zakończona została w lutym 1943 roku ewakuacją japońskich oddziałów z Gudalcanalu. Z uwagi na zaciętość i krwawość walk, kampania ta już w trakcie wojny uzyskała miano meat grinder (maszyna do milenia mięsa), zaś w krwawych bitwach powietrzno-morskich, japońska marynarka straciła resztę korpusu najbardziej doświadczonych i najlepiej wyszkolonych pilotów pokładowych.

context: 13 listopada Japończycy przeprowadzili ostatnią próbę dostarczenia posiłków na wyspę. Flotylla, w skład której wchodziło 11 transportowców, została zaskoczona w świetle dziennym przez krążowniki amerykańskie i samoloty z Lotniska Hendersona. Siedem transportowców zostało zatopionych, ale cztery pozostałe kontynuowały rejs w kierunku Guadalcanalu. Następnego dnia zostały wykryte przez samoloty podczas wyładunku wojska i zaopatrzenia przy przylądku Tassafaronga, po czym zniszczone przez lotnictwo, artylerię dalekiego zasięgu i działa okrętów. Jednocześnie zmuszono do odwrotu okręty osłony, które miały zamiar ponownie zbombardować Lotnisko Hendersona. Z 10 000 żołnierzy japońskich na Guadalcanalu zdołało wylądować około 4000, jednak bez wystarczających ilości uzbrojenia i żywności.
qas: question: Ile transportowców chciało przedostać się na wyspę?
answers: text: 11
answer_end: 123
generative_answer: 11

question: Jakie siły zbrojne zaskoczyły Flotylle?
answers: text: krążowniki amerykańskie i samoloty
answer_end: 218
generative_answer: krążowniki amerykańskie i samoloty

question: Ile transportowców uległo zatopieniu?
answers: text: Siedem
answer_end: 248
generative_answer: Siedem

question: Jakie siły zniszczyły transportowce przy przylądku Tassafaronga?
answers: text: lotnictwo
answer_end: 499
generative_answer: lotnictwo

question: Ile cywilów przeżyło ataki?
plausible_answers: text: 4000
answer_end: 731
generative_answer: 4000

context: Ze strony japońskiej Wyspy Salomona posiadały ogromne znaczenie dla zwycięskiego zakończenia walk na Nowej Gwinei, co miało w przyszłości otworzyć drogę do inwazji na południe i południowy wschód. Należy dodać, że w planach Sztabu Imperialnego Japonii sam Guadalcanal odgrywał rolę pomocniczą – jako kolejny „niezatapialny lotniskowiec” na trasie kolejnych podbojów, nie był natomiast pozycją kluczową, w odróżnieniu od Amerykanów, którzy tu właśnie upatrywali początek swojej kontrofensywy. Planiści amerykańscy słusznie zakładali, że uderzenie na Guadalcanal będzie zaskoczeniem dla Japończyków pewnych, że Alianci będą bronić bezpośrednich podejść do Australii, a więc przede wszystkim Nowej Gwinei. Dlatego też zlekceważyli pierwsze doniesienia wywiadu informujące o flotylli desantowej zmierzającej ku wyspie. Co więcej – uznali, że amerykańska „napaść” będzie doskonałą okazją do zniszczenia słabej floty amerykańskiej w przeddzień generalnego ataku na wschodnie połacie Nowej Gwinei. W ich rozumieniu rajd na Guadalcanal miał być nic nie znaczącą demonstracją, mającą zapobiec generalnemu atakowi sił generała Hyakutake.
qas: question: Jakie znaczenie posiadał w tych okolicznościach dla Sztabu Imperialnego Japonii Guadalcanal?
answers: text: odgrywał rolę pomocniczą – jako kolejny „niezatapialny lotniskowiec” na trasie kolejnych podbojów
answer_end: 365
generative_answer: odgrywał rolę pomocniczą – jako kolejny „niezatapialny lotniskowiec” na trasie kolejnych podbojów

question: Jaki ruch miał zaskoczyć japońską armię, według amerykańskich spekulacji?
answers: text: uderzenie na Guadalcanal
answer_end: 560
generative_answer: uderzenie na Guadalcanal

question: Dlaczego Japończycy nie przejęli się doniesieniami na temat amerykańskiej flotylli płynącej w kierunku Guadalcanal?
answers: text: pewnych, że Alianci będą bronić bezpośrednich podejść do Australii, a więc przede wszystkim Nowej Gwinei
answer_end: 701
generative_answer: byli pewni, że Alianci będą bronić bezpośrednich podejść do Australii, a więc przede wszystkim Nowej Gwinei

question: Czym w oczach Japończyków miał być atak na tę wyspę?
answers: text: nic nie znaczącą demonstracją, mającą zapobiec generalnemu atakowi sił generała Hyakutake
answer_end: 1126
generative_answer: nic nie znaczącą demonstracją, mającą zapobiec generalnemu atakowi sił generała Hyakutake

question: Jakie tereny były kluczowe dla armii amerykańskiej, aby wygrać walki toczone w Nowej Gwinei?
plausible_answers: text: Wyspy Salomona
answer_end: 35
generative_answer: Wyspy Salomona