Uzbrojenie pancerników typu Iowa

Uzbrojenie pancerników typu Iowa przeszło długą ewolucję od momentu zwodowania pierwszego z okrętów typu Iowa w czerwcu 1940. Jednostki te pozostały jednymi z najciężej uzbrojonych okrętów amerykańskich. Artyleria główna kalibru 406 mm mogła razić cele oddalone o blisko 39 km pociskami różnego typu, poczynając od standardowych przeciwpancernych do taktycznych ładunków jądrowych nazywanych "Katie" (czyt. kejti od skrótu "kt" oznaczającego kilotonę). Artyleria średnia kalibru 127 mm umożliwiała rażenie celów z odległości 14 km pociskami z zapalnikami uderzeniowymi lub zbliżeniowymi i mogła być używana w charakterze artylerii przeciwlotniczej albo do atakowania mniejszych jednostek pływających. Zgodnie z zamówieniem pancerniki te były wyposażone w szeroki wachlarz przeciwlotniczego uzbrojenia artyleryjskiego kalibru 20 mm i 40 mm, które z biegiem czasu zostało stopniowo zastąpione pociskami rakietowymi Tomahawk i Harpoon, wielolufowymi systemami strzeleckimi Phalanx oraz środkami walki elektronicznej. Do momentu wycofania ostatniego z pancerników typu Iowa ze służby w 1992 roku, żaden inny okręt tej klasy w historii nie posiadał tak wielkiej ilości różnego rodzaju broni na pokładzie.

context: Ze względu na typową dla tych pancerników konstrukcję z 1938 roku wyrzutnie pocisków Tomahawk nie mogły zostać zainstalowane na okrętach typu Iowa bez ich przebudowy. Aby pomieścić wyrzutnie, magazyny pocisków i oprzyrządowanie niezbędne do ich przechowywania i wystrzeliwania, na każdym z okrętów usunięto uzbrojenie przeciwlotnicze, po cztery stanowiska armat 127 mm artylerii średniej, a w części rufowej i na śródokręciu wygospodarowano miejsce na magazyny pocisków. Zbudowano również dwie platformy, jedną umiejscowioną między pierwszym i drugim kominem, a kolejną za drugim kominem, na których zamontowano kontenery startowe MK-143 Armored Box Launcher. Każdy kontener mieści cztery pociski, a każdy z pancerników został wyposażony w osiem takich kontenerów, co daje łącznie do 32 pocisków Tomahawk na pokładzie każdego z pancerników typu Iowa.
qas: question: Dlaczego zrezygnowano z mocowania wyrzutni Tomahawk na wszystkich nowych pancernikach?
plausible_answers: text: Ze względu na typową dla tych pancerników konstrukcję
answer_end: 53
generative_answer: Ze względu na typową dla tych pancerników konstrukcję

question: W którym roku powstały okręty typu Iowa?
answers: text: 1938
answer_end: 60
generative_answer: w 1938

question: Dlaczego z jednostek pozbyto się części wyposażenia, a także zwolniono miejsce na magazyny?
answers: text: Aby pomieścić wyrzutnie, magazyny pocisków i oprzyrządowanie niezbędne do ich przechowywania i wystrzeliwania
answer_end: 276
generative_answer: Aby pomieścić wyrzutnie, magazyny pocisków i oprzyrządowanie niezbędne do ich przechowywania i wystrzeliwania

question: W ile platform wyposażono jednostki?
answers: text: dwie
answer_end: 493
generative_answer: dwie

question: Gdzie umieszczono platformy?
answers: text: między pierwszym i drugim kominem, a kolejną za drugim kominem
answer_end: 587
generative_answer: między pierwszym i drugim kominem, za drugim kominem

context: Ostatnim typem amunicji opracowanym dla pancerników typu Iowa były pociski nazywane "Katie". Zaprojektowano je zgodnie z doktryną Mutual Assured Destruction, którą obmyślono w Stanach Zjednoczonych na początku zimnej wojny. W ramach pewnego rodzaju współzawodnictwa z USAF i US Army, które posiadały w swym arsenale broń jądrową w postaci bomb i pocisków przeznaczonych do wykorzystania na polu walki, także US Navy rozpoczęła ściśle tajny program, którego celem było opracowanie morskiego pocisku jądrowego Mk. 23 o przewidywanej mocy od 15 do 20 kiloton. Pociski te opracowano z przeznaczeniem do wystrzeliwania z najlepszych ówcześnie dostępnych dział morskich, które znajdowały się na wyposażeniu czterech okrętów typu Iowa. Program opracowania pocisków rozpoczęto około 1953 roku i dość szybko, bo już w 1956, zakończono. Do tej pory dokładny czas wprowadzenia ich na uzbrojenie okrętów typu Iowa nie jest znany ze względu na stanowisko US Navy, która nigdy nie zaprzeczyła ani nie potwierdziła, że broń nuklearna znajdowała się na jej okrętach. W 1991 roku Stany Zjednoczone, wykazując jednostronną inicjatywę, wycofały ze swego arsenału artyleryjskie pociski jądrowe, a rok później uczyniła to także Rosja. Łącznie z terenu Europy wycofano około 1300 sztuk amerykańskich pocisków artyleryjskich z ładunkiem nuklearnym i zgodnie z raportami ostatni z nich zniszczono do 2003.
qas: question: Jak nazywały się jedne z ostatnich ładunków, zaprojektowanych dla pancerników lowa?
plausible_answers: text: Ostatnim typem amunicji opracowanym dla pancerników typu Iowa
answer_end: 61
generative_answer: Ostatnim typem amunicji opracowanym dla pancerników typu Iowa

question: Jak nazywał sie ładunek jądrowy, którego szacowana moc miała wynosić między 15 a 20 kiloton?
answers: text: Mk. 23
answer_end: 514
generative_answer: Mk. 23

question: Ile okrętów posiadało sprzęt umożliwiający wystrzelenie Mk. 23?
answers: text: czterech
answer_end: 709
generative_answer: cztery

question: Czy US. Navy poświadczyła posiadanie broni jądrowej na swoich okrętach?
answers: text: nie zaprzeczyła ani nie potwierdziła, że broń nuklearna znajdowała się na jej okrętach
answer_end: 1049
generative_answer: nie

question: Ile lat po Stanach Zjednoczonych Rosja pozbawiła swój arsenał artyleryjskich pocisków jądrowych?
answers: text: rok
answer_end: 1180
generative_answer: rok