Zamach stanu w Nigrze (2010)

Zamach stanu w Nigrze w 2010 – zamach stanu przeprowadzony 18 lutego 2010 roku przez nigerskie wojsko przeciw prezydentowi Mamadou Tandji. Jego wynikiem było obalenie prezydenta i przejęcie władzy przez juntę wojskową, Radę Najwyższą na rzecz Przywrócenia Demokracji (CSRD), na czele z mjr. Salou Djibo.
Społeczeństwo i opozycja z aprobatą przyjęły zmianę rządów, organizując manifestacje poparcia dla armii i apelując o uchwalenie nowej konstytucji oraz organizację wolnych wyborów, natomiast społeczność międzynarodowa potępiła przewrót wojskowy i wezwała do szybkiego powrotu do rządów demokratycznych. Nowe władze, w czasie rozmów z międzynarodowymi wysłannikami, zadeklarowały wolę przywrócenia porządku demokratycznego w czasie okresu przejściowego. W kwietniu 2010 roku ustalony został roczny plan powrotu do rządów cywilnych, zmodyfikowany później przez powołaną niezależną komisję wyborczą. Zakładał on organizację referendum konstytucyjnego w roku 2010 oraz wyborów parlamentarnych i prezydenckich w 2011. Przebieg referendum, jak i całego procesu wyborczego został pochwalony przez międzynarodowych obserwatorów.
Władze wojskowe podjęły działania mające na celu rozliczenie członków dawnej administracji, powołując w tym celu specjalną komisję. Część byłych urzędników i ministrów zostało zatrzymanych pod zarzutem korupcji lub defraudacji funduszy państwowych i zmuszonych do ich zwrotu. Obalony prezydent Tandja znalazł się początkowo w areszcie domowym, po czym oskarżony o defraudację został w styczniu 2011 umieszczony w zakładzie karnym. Ostatecznie w maju 2011 wycofano z powodów formalnych wszelkie zarzuty wobec jego osoby i wypuszczono na wolność.
Prawie 14-miesięczne rządy junty wojskowej zakończyły się 7 kwietnia 2011 roku, gdy na urząd prezydenta zaprzysiężony został zwycięzca wyborów, Mahamadou Issoufou, wieloletni lider opozycji.

context: W lipcu 2010 rodzina, przebywającego w areszcie domowym, byłego prezydenta Mamadou Tandji skierowała w jego imieniu wniosek do regionalnego Trybunału Sprawiedliwości ECOWAS, zarzucając juncie wojskowej jego bezprawne zatrzymanie i przetrzymywanie. 22 lipca 2010 Tandja skierował do władz wojskowych list z prośbą o łaskę. Z powodu złego stanu zdrowia, wymagającego regularnego leczenia, prosił o ponowne rozważenie decyzji władz o postawieniu go przed sądem. Stwierdził również, że nie miał nic wspólnego ze skargą jego rodziny. Na początku sierpnia 2010 Trybunał Sprawiedliwości ECOWAS ogłosił, że wniosek złożony w imieniu Tandji rozpatrzy 17 września 2010. Major Salou Djibo 1 sierpnia 2010 sprzeciwił się uwolnieniu prezydenta Tandji.
qas: question: Jak Tandji uzasadnił swoją prośbę o ponowne rozpatrzenie jego sprawy, którą wystosował do władz wojskowych?
answers: text: złego stanu zdrowia, wymagającego regularnego leczenia
answer_end: 385
generative_answer: Złym stanem zdrowia wymagającym regularnego leczenia

question: Czy Trybunał Sprawiedliwości ECOWAS zdecydował się rozpatrzyć sprawę byłego prezydenta?
answers: text: Trybunał Sprawiedliwości ECOWAS ogłosił, że wniosek złożony w imieniu Tandji rozpatrzy 17 września 2010
answer_end: 658
generative_answer: tak

question: Kto złożył wniosek do Trybunału Sprawiedliwości ECOWAS?
answers: text: rodzina, przebywającego w areszcie domowym, byłego prezydenta Mamadou Tandji
answer_end: 89
generative_answer: Rodzina byłego prezydenta Mamadou Tandjiego

question: Czy Tandji oficjalnie zaprzeczył, że poprosił rodzinę o złożenie skargi w jego imieniu?
answers: text: Stwierdził również, że nie miał nic wspólnego ze skargą jego rodziny
answer_end: 527
generative_answer: tak

question: Kto tymczasowo sprawował władzę w państwie po aresztowaniu Tandjiego?
plausible_answers: text: Major Salou Djibo
answer_end: 677
generative_answer: Major Salou Djibo

context: Pod koniec kwietnia 2010 władze rozpoczęły prace zmierzające do przygotowania projektu nowej konstytucji i określiły szczegółowy kalendarz wyborczy. 21 kwietnia mjr Salou Djibo powołał Komitet Praw Podstawowych z zadaniem opracowania projektu ustawy zasadniczej w ciągu 45 dni. 23 kwietnia 2010, powołana przez juntę i składająca się z przedstawicieli środowisk naukowych i społecznych, Komisja Konsultacyjna przedstawiła plan powrotu do rządów cywilnych. Przewidywał on roczny okres transferu władzy, począwszy kolejno od referendum konstytucyjnego 24 października 2010, promulgacji ustawy zasadniczej 11 listopada 2010, wyborów parlamentarnych i I tury wyborów prezydenckich 26 grudnia 2010, wyborów regionalnych i II tury wyborów prezydenckich 26 stycznia 2011, pierwszego posiedzenia parlamentu 14 lutego 2011 i skończywszy na zaprzysiężeniu nowego prezydenta 1 marca 2011. 5 maja 2010 rzecznik CSRD potwierdził kalendarz wyborczy wypracowany przez Komisję Konsultacyjną. Stwierdził, że powrót do rządów cywilnych nastąpi przed pierwszą rocznicą zamachu stanu.
qas: question: Czym miał się zająć Komitet Praw Podstawowych?
answers: text: opracowania projektu ustawy zasadniczej
answer_end: 261
generative_answer: opracowaniem projektu ustawy zasadniczej

question: Jakie osoby wchodziły w skład Komisji Konsultacyjnej?
answers: text: przedstawicieli środowisk naukowych i społecznych
answer_end: 385
generative_answer: przedstawiciele środowisk naukowych i społecznych

question: Jak prezentował się plan sporządzony przez Komisję Konsultacyjną?
answers: text: Przewidywał on roczny okres transferu władzy, począwszy kolejno od referendum konstytucyjnego 24 października 2010, promulgacji ustawy zasadniczej 11 listopada 2010, wyborów parlamentarnych i I tury wyborów prezydenckich 26 grudnia 2010, wyborów regionalnych i II tury wyborów prezydenckich 26 stycznia 2011, pierwszego posiedzenia parlamentu 14 lutego 2011 i skończywszy na zaprzysiężeniu nowego prezydenta 1 marca 2011
answer_end: 876
generative_answer: Przewidywał on roczny okres transferu władzy, począwszy kolejno od referendum konstytucyjnego 24 października 2010, promulgacji ustawy zasadniczej 11 listopada 2010, wyborów parlamentarnych i I tury wyborów prezydenckich 26 grudnia 2010, wyborów regionalnych i II tury wyborów prezydenckich 26 stycznia 2011, pierwszego posiedzenia parlamentu 14 lutego 2011 i skończywszy na zaprzysiężeniu nowego prezydenta 1 marca 2011