HMS Glorious

HMS Glorious – brytyjski krążownik liniowy z okresu I wojny światowej, przebudowany po jej zakończeniu na lotniskowiec, drugi okręt typu Courageous.
Zaprojektowany według wymagań pierwszego lorda morskiego Admiralicji, admirała Johna Fishera, prawdopodobnie miał zostać wykorzystany dla wsparcia forsowanego przezeń desantu na niemieckim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Był bardzo lekko opancerzony i uzbrojony w zaledwie cztery działa dużego kalibru. Do służby w Royal Navy wszedł pod koniec 1916 roku i do zakończenia I wojny światowej operował na Morzu Północnym, biorąc między innymi udział w II bitwie koło Helgolandu w listopadzie 1917 roku oraz przyjmowaniu floty niemieckiej płynącej na internowanie w Scapa Flow rok później.
Wycofany ze służby po zakończeniu działań wojennych, w połowie lat 20. XX wieku został, podobnie jak bliźniaczy „Courageous” i półsiostrzany „Furious”, przebudowany na lotniskowiec. Po powtórnym wejściu do służby większość czasu operował na Morzu Śródziemnym. Po wybuchu II wojny światowej resztę roku spędził bezskutecznie, polując na niemiecki pancernik kieszonkowy „Admiral Graf Spee” na Oceanie Indyjskim. Następnie wrócił na Morze Śródziemne. W kwietniu 1940 roku został przesunięty na wody północnoeuropejskie i wspierał brytyjskie operacje w czasie kampanii norweskiej. Podczas brytyjskiej ewakuacji z Norwegii w czerwcu 1940 roku został zatopiony przez niemieckie pancerniki „Scharnhorst” i „Gneisenau” ze stratą ponad 1200 członków załogi.

context: 22 kwietnia 1940 roku w Scapa Flow na „Gloriousa” zaokrętowano, obok jego własnej grupy lotniczej, 18 myśliwców Gloster Gladiator z 263 dywizjonu RAF, które miały zostać dostarczone na lotnisko lądowe w Norwegii. Następnego dnia „Glorious” i „Ark Royal”, w zespole z krążownikami „Berwick” i „Curlew” oraz niszczycielami „Fearless”, „Fury”, „Hasty”, „Hereward”, „Hyperion” i „Juno”, wypłynęły ku wybrzeżom Norwegii. Gladiatory 263 dywizjonu przeleciały na lotnisko polowe, samoloty pokładowe atakowały cele w Trondheim i na południe od miasta. Stracono przy tym cztery Skuy, ich załogi zostały uratowane. Pomimo wsparcia z powietrza, wojskom aliantów nie udało się powstrzymać niemieckiego marszu na północ. 27 kwietnia „Glorious” powrócił do Scapa Flow dla uzupełnienia paliwa i zapasów, oraz by zaokrętować nowe samoloty przeznaczone dla wsparcia wojsk walczących w Norwegii.
qas: question: Gdzie miały zostać dostarczone myśliwce Gloster Gladiator?
answers: text: na lotnisko lądowe w Norwegii
answer_end: 211
generative_answer: na lotnisko lądowe w Norwegii

question: Ile myśliwców zaokrętowano na "Gloriousa"?
answers: text: 18
answer_end: 101
generative_answer: 18

question: Jakie niszczyciele wypłynęły w kierunku Norwegii? 
answers: text: „Fearless”, „Fury”, „Hasty”, „Hereward”, „Hyperion” i „Juno”
answer_end: 381
generative_answer: „Fearless”, „Fury”, „Hasty”, „Hereward”, „Hyperion” i „Juno”

question: Do którego dywizjonu należały Gladiatory? 
answers: text: 263
answer_end: 430
generative_answer: 263

question: Gdzie była główna baza niszczycieli? 
plausible_answers: text: w Scapa Flow
answer_end: 34
generative_answer: w Scapa Flow

context: Okręty wyszły w morze 15 listopada, jednak zostały zawrócone do Rosyth, gdy nasłuch brytyjski przechwycił niemiecką prognozę pogody, wykluczającą możliwość operowania trałowców na newralgicznym akwenie. Akcję rozpoczęto ponownie po południu 16 listopada. Rankiem następnego dnia siły admirała Napiera, za którymi w odległości około 10 mil morskich podążały krążowniki liniowe admirała Pakenhama, natknęły się na niemieckie trałowce osłaniane przez cztery krążowniki lekkie i osiem niszczycieli pod dowództwem kontradmirała Ludwiga von Reutera. Jako pierwsze o 7.37 (GMT) otworzyły ogień „Courageous” i krążownik lekki „Cardiff”, chwilę później zaczęły strzelać również działa „Gloriousa”. Niemcy zaczęli wycofywać się pod osłoną zasłony dymnej. W szyki prowadzących pościg Brytyjczyków wkradł się chaos, co spowodowało, że udało im się unieruchomić i później zatopić tylko jeden z trałowców. „Courageous” i „Glorious” ścigały niemieckie krążowniki lekkie, mając kłopoty z uzyskaniem nakrycia celu. Jeden pocisk kal. 381 mm z „Gloriousa” trafił w osłonę działa SMS „Pillau”, ale nie spowodował znaczniejszych uszkodzeń. Wkrótce Brytyjczycy wpłynęli na akwen, na którym według posiadanych przez nich informacji istniało poważne zagrożenie minowe i admirał Napier zdecydował się przerwać pościg. Po zwrocie na południe okręty straciły kontakt z przeciwnikiem i nie odegrały już żadnej roli w dalszym ciągu bitwy. Artylerzyści „Gloriousa” wystrzelili w czasie bitwy 57 pocisków kal. 381 mm oraz 213 kal. 102 mm, uzyskując jedno trafienie. Jednocześnie sam odniósł uszkodzenia od przedwczesnej eksplozji pocisku w lewej lufie dziobowej wieży artylerii głównej oraz od wstrząsów i podmuchu wystrzałów własnych dział. Wymiana rozerwanej lufy armatniej i pozostałe naprawy wymagały pięciodniowego pobytu w stoczni.
qas: question: Jakim typem krążowników dowodził Pakenham?
answers: text: liniowe
answer_end: 375
generative_answer: liniowe

question: Jakie jednostki ochraniały niemieckie trałowce spotkane przez Pakenhama?
answers: text: cztery krążowniki lekkie i osiem niszczycieli
answer_end: 493
generative_answer: cztery krążowniki lekkie i osiem niszczycieli

question: Kto dowodził ochroną niemieckich tarłowców?
answers: text: Ludwiga von Reutera
answer_end: 542
generative_answer: Ludwiga von Reutera

question: Czy Niemcy wytrwali na pozycjach podczas ostrzału Gloriousa?
answers: text: Niemcy zaczęli wycofywać się pod osłoną zasłony dymnej
answer_end: 743
generative_answer: nie

question: Czy Brytyjczycy na niebezpiecznym akwenie wpłynęli na minę?
plausible_answers: text: Wkrótce Brytyjczycy wpłynęli na akwen, na którym według posiadanych przez nich informacji istniało poważne zagrożenie minowe
answer_end: 1243
generative_answer: nie