Statek śmierci

Statek śmierci. Historia amerykańskiego marynarza (niem.: Das Totenschiff. Die Geschichte eines amerikanischen Seemanns) − powieść niemieckojęzycznego pisarza B. Travena, po raz pierwszy wydana w 1926, na język polski przetłumaczona najpierw w 1933 pt. Okręt śmierci, a w 1958 przełożona ponownie pt. Statek śmierci. Powieść opowiada o losach amerykańskiego marynarza Gale'a, który na skutek utraty dokumentów musi błąkać się po Europie, deportowany z krajów, w których usiłuje znaleźć schronienie, wreszcie jest zmuszony zamustrować się na „statek śmierci”, gdzie w skrajnie trudnych warunkach pracuje jako pomocnik palacza. Książka jest wyrazem anarchistycznych poglądów autora, protestującego przeciwko „kapitalistycznemu wyzyskowi”, jest też jednym z pierwszych dzieł poruszających problem bezpaństwowości.
Statek śmierci był pierwszą powieścią B. Travena, która odniosła sukces wydawniczy; w Niemczech i innych krajach do dzisiaj pozostaje ona, obok Skarbu Sierra Madre, jego najbardziej znanym dziełem. W Polsce powieść spotkała się z zainteresowaniem w okresie międzywojennym; obecnie Statek śmierci, podobnie jak pozostałe powieści i opowiadania Travena, jest książką praktycznie zapomnianą.

context: Po dwóch dniach żeglugi na statku dochodzi do eksplozji i statek zaczyna tonąć. Stanisław, Gale i kilku innych członków załogi z kapitanem dostają się do dwóch łodzi ratunkowych i usiłują oddalić się od statku, jednak bezskutecznie. Pierwsza łódź z kapitanem zostaje zmiażdżona przez spadający element ze statku i zatopiona, druga, z Gale'em i Stanisławem, rozbija się o skałę. Przyjaciele, jedyni ocalali z załogi dwóch łodzi, wracają na wrak statku, osadzony na skałach i znajdują schronienie w dobrze zaopatrzonych w żywność pomieszczeniach części kapitańskiej. Po jednym dniu wytchnienia zrywa się jednak burza, która niszczy wrak statku, Gale i Stanisław chronią się w jego ocalałej części, cierpią z głodu i pragnienia, mają też halucynacje, wydaje im się, że widzą swój stary statek − „Yorikke’a”. Ogarnięty żądzą dostania się na jego pokład Stanisław wskakuje do oceanu i tonie, los Gale'a w powieści pozostaje niewyjaśniony. W końcowej scenie książki, będącej prawdopodobnie wizją Gale'a, rozgrywającą się w zaświatach, Stanisław, nie potrzebując już książeczki żeglarskiej ani żadnych innych dokumentów, znowu wyrusza w rejs. Na zaproszenie „Wielkiego Kapitana” wchodzi na pokład „wiernego i uczciwego statku”, na którym nad drzwiami widnieje napis: „Kto tu wchodzi, jest wolny od wszelkich męczarni!”
qas: question: Czy kapitan "statku śmierci" przeżył jego eksplozję?
answers: text: Pierwsza łódź z kapitanem zostaje zmiażdżona przez spadający element ze statku i zatopiona
answer_end: 323
generative_answer: nie

question: Jaki statek pojawia się w halucynacjach ocalałym rozbitkom? 
answers: text: „Yorikke’a”
answer_end: 803
generative_answer: „Yorikke’a”

question: Jaki napis znajduje się na statku w wizji Gale'a?
answers: text: „Kto tu wchodzi, jest wolny od wszelkich męczarni!”
answer_end: 1311
generative_answer: „Kto tu wchodzi, jest wolny od wszelkich męczarni!”

question: Gdzie rozgrywa się ostatnia scena książki "statek śmierci"?
answers: text: w zaświatach
answer_end: 1027
generative_answer: w zaświatach

question: Jaki marynarz poświęcił się za ocalenie statku „Yorikke’a”?
plausible_answers: text: Stanisław
answer_end: 858
generative_answer: Stanisław