Awtroił

Awtroił (ros. Автроил) – rosyjski niszczyciel typu Iziasław z okresu I wojny światowej, później estoński Lennuk i peruwiański Almirante Guise. Budowę okrętu rozpoczęto w 1913 roku, w 1915 roku został wodowany, jednak do służby w Marynarce Wojennej Imperium Rosyjskiego wszedł dopiero w 1917 roku. Brał aktywny udział w obronie Wysp Moonsundzkich przed niemiecką inwazją, po czym jego marynarze poparli rewolucję październikową. Uniknął przejęcia przez Kaiserliche Marine poprzez ucieczkę z Helsingforsu w trakcie pochodu lodowego. Uczestniczył w operacjach morskich podczas walk z Estonią. W grudniu 1918 roku został przejęty przez Royal Navy i przekazany Estończykom. W Eesti merejõud otrzymał imię „Lennuk”. Podczas estońskiej wojny o niepodległość uczestniczył w licznych desantach i operacjach minowych na wodach Zatoki Fińskiej skierowanych przeciwko bolszewikom. Wziął też udział w operacji przeciwko bałtyckiej Landeswehrze w Rydze. Po wojnie odbył kilka kurtuazyjnych wizyt w zagranicznych portach. W 1933 roku z powodu wysokich kosztów utrzymania został sprzedany Peru. W marynarce peruwiańskiej nosił imię „Almirante Guise”. Nie zdążył wziąć udziału w wojnie kolumbijsko-peruwiańskiej, za to w 1941 roku uczestniczył w walkach przeciwko Ekwadorowi. W czasie II wojny światowej pełnił służbę patrolową. Został wycofany ze służby w 1947 roku, zaś dwa lata później zezłomowany.

context: Służbę bojową „Lennuk” rozpoczął rankiem 6 stycznia, tuż po zakończeniu prób. Był to moment przejścia Estończyków do kontrofensywy, po miesięcznym paśmie zwycięstw bolszewików. Jej główny kierunek przebiegał wzdłuż linii kolejowej łączącej Tallin z Narwą. Sukces przyniosło siłom estońskim użycie pociągów pancernych oraz przeprowadzanie desantów na tyłach przeciwnika. W operacjach tych aktywny udział wziął nowy estoński niszczyciel. Okręt (po drodze zabierając na pokład admirała Pitkę) popłynął na wschód i ostrzelał wieś Zitra, po czym, między 12 a 15:20, osłaniał desant przeprowadzany ze statku „Moonsund”. W dniu następnym okręt od 8:00 wspierał ogniem nacierające wojska estońskie oraz fińskich ochotników. Z pokładu „Lennuka” wsparł walczących także desant żołnierzy przeprowadzony przy pomocy dwóch szalup. Kontrtorpedowiec zakończył operację o godzinie 16 i pod wieczór powrócił do Tallinna. Również 8 stycznia niszczyciel osłaniał desant. Tym razem o 7:40 rozpoczął ostrzał miasta Loksa, zużywając 100 pocisków. W akcji wspomagała go kanonierka „Lembit”. Desant zakończył się sukcesem. Kolejna operacja desantowa przeprowadzona miała zostać 10 stycznia w Kundzie. Niszczyciel wrócił się do Tallinna po zapasy i admirała Pitkę. Ostrzał Kundy rozpoczął o godzinie 10:30. W samym desancie wzięło udział 16 członków załogi „Lennuka”, jednak ze względu na mgłę musieli oni o godzinie 17:20 powrócić na pokład. Następnego dnia rano ponowiono, tym razem z powodzeniem, próbę desantu. Zarówno 11, jak i 12 stycznia okręt ostrzeliwał cele lądowe. Rankiem 13 stycznia „Lennuk” udał się w rejon Narwy, gdzie o 9:50 doszło do wymiany ognia pomiędzy okrętem a baterią nadbrzeżną, przy czym niszczyciel ostrzelał również miasto. O godzinie 18:00 okręt powrócił do Kundy.
qas: question: Kiedy "Lennuk" zaczął służyć w walkach? 
answers: text: 6 stycznia
answer_end: 51
generative_answer: 6 stycznia

question: Jakie posunięcie pomogło Estończykom przenieść szale zwycięstwa na swoją stronę?
answers: text: użycie pociągów pancernych oraz przeprowadzanie desantów na tyłach przeciwnika
answer_end: 368
generative_answer: użycie pociągów pancernych oraz przeprowadzanie desantów na tyłach przeciwnika

question: Jaką wieś zaatakował estoński niszczyciel? 
answers: text: Zitra
answer_end: 531
generative_answer: Zitra

question: Jakie miasto estoński niszczyciel ostrzelał 8 stycznia?
answers: text: Loksa
answer_end: 999
generative_answer: Loksa

question: Czy akcja desantowa estońskiego niszczyciela powiodła się?
answers: text: Desant zakończył się sukcesem
answer_end: 1097
generative_answer: tak

context: Ostatnim dniem operacji był dla „Awtroiła” 3 października?/ 16 października. O godzinie 12:40 Szewielow zdecydował się przeprowadzić rozpoznanie Zatoki Kassarskiej opanowanej przez nieprzyjaciela i przeciwdziałać desantowi na wyspę Moon. Wysłał tam niszczyciele wchodzące w skład V, XI, XII i XIII Dywizjonu oraz kanonierki. Siły nieprzyjaciela dostrzeżono o godzinie 13:50. Zespół niemiecki składał się z 12 niszczycieli oraz transportowca, który przeprowadzał desant na Ozylię. Szewielow rozkazał kanonierkom zaatakować transportowiec, sam zaś, z uwagi na wąski akwen, ruszył na czele XIII Dywizjonu w stronę wroga. Reszta sił rosyjskich miała pozostać w rezerwie. O 14:14 rosyjskie okręty rozpoczęły ostrzał artyleryjski, co spowodowało reakcję niszczycieli Kaiserliche Marine. Atakujący dywizjon w celu ominięcia mielizny i niemieckich pocisków wykonał o 14:20 zwrot o około 90 stopni (8 rumbów) w lewo. Wtedy też niemieckie działa kalibru 88 mm nakryły „Awtroiła”. Dwa z trafień miały miejsce na pokładzie dziobowym, zaś trzeci pocisk przebił rufową część kadłuba i uszkodził zbiornik paliwa. Okręty wyszły ze strefy ostrzału o 14:30. Ponieważ „Iziasław” zahaczył śrubą o dno, Szewielow zdecydował się odesłać go do remontu, sam zaś przeniósł się na zostawiającego ślad ropy „Awtroiła”. Z nowego flagowego okrętu na „Iziasława” ewakuowano 8 marynarzy i oficera, rannych w wyniku ostrzału (stan jednego z palaczy wymagał przeprowadzenia na okręcie trepanacji czaszki). Kadłub „Awtroiła” został tymczasowo uszczelniony, po czym okręt udał się do Kuivastu. Następnego dnia Bachiriew wydał zgodę, by „Awtroił” udał się wraz z „Iziasławem” na remont do Helsingforsu, co zakończyło jego udział w operacji.
qas: question: Jakie działania zdecydował się podjąć Szewielow ostatniego dnia operacji o 12:40?
answers: text: rozpoznanie Zatoki Kassarskiej opanowanej przez nieprzyjaciela i przeciwdziałać desantowi na wyspę Moon
answer_end: 236
generative_answer: rozpoznanie Zatoki Kassarskiej opanowanej przez nieprzyjaciela i przeciwdziałać desantowi na wyspę Moon

question: Niszczyciele jakich dywizjonów zostały skierowane do Zatoki Kassarskiej przez Szewielowa?
answers: text: V, XI, XII i XIII
answer_end: 297
generative_answer: V, XI, XII i XIII

question: Jakie okręty miały zająć się atakiem na dostrzeżony w zatoce transportowiec?
answers: text: kanonierkom
answer_end: 510
generative_answer: kanonierki

question: Do jakich uszkodzeń doszło na „Awtroiłie”po ostrzale?
answers: text: Dwa z trafień miały miejsce na pokładzie dziobowym, zaś trzeci pocisk przebił rufową część kadłuba i uszkodził zbiornik paliwa
answer_end: 1096
generative_answer: Dwa z trafień miały miejsce na pokładzie dziobowym, zaś trzeci pocisk przebił rufową część kadłuba i uszkodził zbiornik paliwa

question: Jakie ślady były widoczne na wodzie po przemieszczeniu się „Awtroiła”?
answers: text: ropy
answer_end: 1279
generative_answer: ropy