Krążowniki liniowe typu Amagi

Krążowniki liniowe typu Amagi (jap. 天城型 Amagi-gata) − typ japońskich okrętów wojennych z okresu I wojny światowej.
Budowa krążowników liniowych typu Amagi była elementem realizacji tzw. planu 8-8, mającego na celu unowocześnienie Marynarki Wojennej Japonii. Typ Amagi, w skład którego miały wchodzić cztery okręty, był powiększoną wersją pancerników typu Kaga, ale z cieńszym pancerzem burtowym i pokładowym oraz zmodyfikowanym układem artylerii średniego kalibru. Ograniczenia nałożone przez traktat waszyngtoński z 1922 roku spowodowały, że budowa okrętów tego typu musiała zostać przerwana. Jedynie „Amagi” i „Akagi”, zgodnie z ustaleniami traktatu, zostały przeznaczone do ukończenia jako lotniskowce. Trzęsienie ziemi uszkodziło jednak kadłub tego pierwszego tak mocno, że okręt został zezłomowany, a w jego miejsce na lotniskowiec przerobiono pancernik „Kaga”. „Akagi” służył w czasie II wojny światowej jako część Kido Butai do momentu zatopienia w bitwie pod Midway.
Nazwy okrętów pochodziły od formacji Amagi, Akagi, Atago, podczas gdy nazwa czwartego pochodziła od góry Takao w pobliżu Kioto lub miasta Takao na Formozie (obecnie Kaohsiung, Tajwan).

context: Plany japońskie zostały mocno zmienione przez podpisany w lutym 1922 roku traktat waszyngtoński, który ograniczył tonaż okrętów określanych jako capital ship, jakie mogli posiadać jego sygnatariusze. Traktat ustanawiał także moratorium na budowę nowych jednostek. Zgodnie z tymi ustaleniami wstrzymano budowę nieukończonych jeszcze krążowników liniowych. Wielka Brytania musiała więc zrezygnować z budowy jednostek typu G3, USA – z budowy krążowników liniowych typu Lexington, a Japonia – z kontynuowania budowy jednostek typu Amagi. Traktat umożliwiał jednak przerobienie kadłubów pancerników i krążowników liniowych znajdujących się w budowie na lotniskowce – ale tylko jeżeli nowe jednostki miałyby wyporność poniżej 27 000 ton. Mając na uwadze, że projektowana wyporność pełna jednostek typu Amagi miała wynosić 47 000 ton, ciężko byłoby utrzymać ten limit. Amerykanie mieli jednak ten sam problem z jednostkami typu Lexington. Spowodowało to, że w ramach wyjątku (na wniosek amerykańskiego asystenta Sekretarza Marynarki T. Roosevelta Jr.) został dodany do traktatu punkt umożliwiający pięciu sygnatariuszom możliwość przerobienia do dwóch capital ships, które znajdowały się w budowie, na lotniskowce o wyporności maksymalnej 33 000 ton.. Stany Zjednoczone i Japonia szybko skorzystały z tej możliwości. Japonia wybrała do konwersji „Amagi” i „Akagi”, dwa najbardziej zaawansowane w budowie okręty. „Atago” i „Takao” zostały anulowane 31 lipca 1924 roku i rozebrane na złom jeszcze w tym samym roku.
qas: question: Kiedy został podpisany traktat waszyngtoński? 
answers: text: w lutym 1922 roku
answer_end: 73
generative_answer: w lutym 1922 roku

question: Jaki kraj musiał zrezygnować z budowy jednostek typu Amagi?
answers: text: Japonia
answer_end: 486
generative_answer: Japonia

question: Jakie japońskie okręty były najbardziej zaawansowane w budowie?
answers: text: Amagi” i „Akagi
answer_end: 1355
generative_answer: Amagi” i „Akagi

question: Jakie okręty trafiły na złom 31 lipca 1924 roku?
answers: text: „Atago” i „Takao”
answer_end: 1422
generative_answer: „Atago” i „Takao”

question: Kiedy "Amagi" i "Akagi" trafiły na złom?
plausible_answers: text: 31 lipca 1924 roku
answer_end: 1459
generative_answer: 31 lipca 1924 roku