Ludobójstwo w Rwandzie

Ludobójstwo w Rwandzie – masakra osób pochodzenia Tutsi dokonana przez ekstremistów Hutu (przede wszystkim z bojówek Interahamwe i Impuzamugambi) w Rwandzie w ciągu około 100 dni od 6 kwietnia do lipca 1994. Jej ofiarą padło, według szacunków, od 800 000 do 1 071 000 ludzi.
Ludobójstwo to, wyróżniające się niespotykaną liczbą ludzi zamordowanych w tak krótkim czasie, stało się prawdopodobnie największą porażką ONZ w historii jej istnienia. Pomimo wszelkich danych, które udało się zebrać przed wybuchem konfliktu, i pomimo aktualnych relacji w mediach, gdy ludobójstwo już się rozpoczęło, państwa zachodnie (w szczególności USA, Francja, Belgia i Wielka Brytania) w żaden sposób nie zainterweniowały, aby mu zapobiec. Tuż po tragedii Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy skierowało do Rwandy delegację, której przewodniczył Tadeusz Iwiński.
ONZ powołało wcześniej, w październiku 1993, UNAMIR (United Nations Assistance Mission for Rwanda) pod dowództwem kanadyjskiego generała Roméo Dallaire, aby „pomóc we wprowadzeniu porozumień z Aruszy podpisanych przez rwandyjskie partie 4 sierpnia 1993”, kończących wojnę domową w Rwandzie. Podczas ludobójstwa ONZ nie zezwoliło jednak UNAMIR na żadne szersze działania interwencyjne.
Ludobójstwo zakończyło się, gdy Rwandyjski Front Patriotyczny zdominowany przez Tutsi pod dowództwem Paula Kagame obalił rząd Hutu i przejął władzę. Blisko dwa miliony Hutu, obawiając się odwetu Tutsi, uciekło przez granice do Burundi, Tanzanii, Ugandy i Zairu (obecnie Demokratyczna Republika Konga). Pamięć ludobójstwa i nienawiść etniczna rozlała się na obszar Kongo, wywołując pierwszą i drugą wojnę domową w Kongo. Wpłynęła też na rozwój wojny domowej w Burundi.

context: W wyniku wyścigu o Afrykę Rwanda i Burundi stały się w 1885 jedną posiadłością kolonialną Niemiec. Niemcy nie planowały kolonizacji tych obszarów i zamiast tego wyznaczyły elitarną klasę rodzimych mieszkańców do zarządzania terenem, wywodzącą się z aktualnie rządzących Tutsi. Ta decyzja zaostrzyła podziały pomiędzy Tutsi i Hutu. Po I wojnie światowej Rwanda stała się protektoratem Belgii, która zarządzała terytorium zgodnie z dotychczasową polityką Niemiec, pozwalając utrwalać się podziałom etnicznym. W 1933 Belgowie wprowadzili karty identyfikacyjne z rubryką „przynależność etniczna”. Kategoryzacji dokonywano zazwyczaj na podstawie tak przypadkowych cech, jak wzrost, szerokość nosa i rozstaw oczu. Miało to zapobiec „zmienianiu” swojej przynależności etnicznej. Rwanda uzyskała niepodległość w 1962. W wyniku wyborów Hutu uzyskali władzę w większości regionów. Dodatkowym katalizatorem nienawiści były masakry Hutu dokonywane przez rządzących w Burundi Tutsi w latach 1965 i 1972.
qas: question: Jaki kraj sprawował władzę nad Rwandą?
answers: text: Niemiec
answer_end: 97
generative_answer: Niemcy

question: W którym roku Burundi zaczęło być kolonią niemiecką?
answers: text: 1885
answer_end: 59
generative_answer: 1885

question: Czy Tutsi i Hutu żyli w zgodzie?
answers: text: zaostrzyła podziały pomiędzy Tutsi i Hutu
answer_end: 329
generative_answer: nie

question: Jaki zapis w kartach dla mieszkańców wprowadzili Belgowie?
answers: text: „przynależność etniczna”
answer_end: 591
generative_answer: „przynależność etniczna”

question: W którym oku Burundi odzyskało niepodległość?
plausible_answers: text: 1965
answer_end: 982
generative_answer: 1965

context: Bojówki Hutu rozpoczęły łapanie i mordowanie każdego napotkanego Tutsi. Nie było to trudne, gdyż w tamtych czasach dowody osobiste zawierały informację o przynależności plemiennej. Z ich pomocą identyfikowano także umiarkowanych Hutu, przeznaczonych do rzezi zgodnie z ustaloną listą. Rwandyjscy Hutu chwycili zatem za maczety, nabijane gwoździami maczugi i włócznie. Bojówki rozdawały skrzynki z alkoholem, aby zachęcić mężczyzn do walki. W pierwszym okresie zginęło wiele znaczących osobistości z plemienia Tutsi oraz umiarkowanych polityków z ludu Hutu. Nazwiska oraz adresy osób wytypowanych do likwidacji opublikowano na listach.
qas: question: W jakim dokumencie można było odnaleźć dane dotyczące przynależności plemiennej?
answers: text: dowody osobiste
answer_end: 130
generative_answer: dowodzie osobistym

question: Kto początkowo wyłapywał i mordował Tutsi?
answers: text: Bojówki Hutu
answer_end: 12
generative_answer: Bojówki Hutu

question: Czy umiarkowani Hutu umykali przed eksterminacją?
answers: text: Z ich pomocą identyfikowano także umiarkowanych Hutu
answer_end: 233
generative_answer: nie

question: Za pomocą jakich narzędzi zabijani byli Tutsi?
answers: text: maczety, nabijane gwoździami maczugi i włócznie
answer_end: 366
generative_answer: maczet, nabijanych gwoździami maczug i włóczni

question: Gdzie publikowano numery telefonów osób przeznaczonych na rzeź?
plausible_answers: text: na listach
answer_end: 633
generative_answer: na listach