Torpeda Mark XIII

Mark XIII – amerykańska parogazowa torpeda lotnicza służąca do zwalczania jednostek nawodnych. Pierwsza wyspecjalizowana torpeda tego rodzaju amerykańskiej marynarki wojennej. Rozwój konstrukcji tego pocisku, który wszedł do służby operacyjnej w 1938 roku, został w ostatecznej wersji ukończony w 1944 roku. Mimo wielu problemów technicznych i taktycznych w pierwszych latach wojny — związanych ze zbyt niską wysokością zrzutu przy zbyt małej prędkości samolotu — pocisk ten był podstawową torpedą amerykańskich pokładowych samolotów torpedowych podczas zmagań wojennych na Pacyfiku w latach 1941–1945. Mark 13 była używana we wszystkich wielkich bitwach powietrzno-morskich z udziałem startujących z lotniskowców samolotów Douglas TBD Devastator i Grumman TBF Avenger, począwszy od bitwy na Morzu Koralowym, przez bitwę w Zatoce Leyte, aż po operację zatopienia japońskiego pancernika „Yamato” w 1945 roku.
Podczas drugiej wojny światowej wyprodukowano ponad 17 000 torped tego typu w różnych wariantach. Za jej pomocą wykonano 1287 ataków, z których 40% (514) zakończyło się trafieniem celu; w atakach pancerniki i lotniskowce (322 ataki, łącznie z bitwą pod Midway) osiągnięto 50% trafień, na niszczyciele (179 ataków) – 31%, a na statki transportowe (445 ataków) – 41%.
Po zakończeniu II wojny światowej, w trakcie wojny koreańskiej, za pomocą Mark 13 zniszczono dwie śluzy zapory Hwachon.

context: Ogółem, w trakcie drugiej wojny światowej 1287 torped Mark 13 zostało zrzuconych z samolotów pokładowych, kolejne 150 zaś z innych samolotów amerykańskiej marynarki wojennej. Piloci tych samolotów zgłosili 514 trafień, co oznacza 40% wskaźnik sukcesu. Wskaźnik ten należy traktować jednak z rezerwą, zwłaszcza w świetle analizy zniszczeń i uszkodzeń zadanych japońskim okrętom. Mniej niż 10% z 17 000 wyprodukowanych podczas drugiej wojny światowej torped Mark 13 zostało faktycznie zrzuconych przeciw nieprzyjacielskim okrętom. Mimo wielu kłopotów, zwłaszcza w początkowym okresie wojny na Pacyfiku, torpeda Mark 13 osiągnęła kilka znaczących sukcesów, z których najbardziej spektakularnymi było zatopienie dwóch superpancerników, „Musashi” i „Yamato”. Przedstawiona niżej tabela zawiera zestawienie ataków i trafień samolotów torpedowych amerykańskiego lotnictwa pokładowego w okresie od 7 grudnia 1941 roku do 31 maja 1945 roku, przy czym jako „atak” rozumiany jest atak jednego samolotu za pomocą pojedynczej torpedy Mk 13.
qas: question: Z jakiego rodzaju maszyn zrzucono 150 torped tego typu podczas II wojny światowej?
answers: text: samolotów amerykańskiej marynarki wojennej
answer_end: 173
generative_answer: samolotów amerykańskiej marynarki wojennej

question: Jakie japońskie superpancerniki zostały zatopione dzięki torpedom tego typu?
answers: text: „Musashi” i „Yamato”
answer_end: 752
generative_answer: „Musashi” i „Yamato”

question: Ile torped tego typu zrzucono podczas pierwszej wojny światowej?
plausible_answers: text: 1287
answer_end: 46
generative_answer: 1287

question: Czy wszystkie wyprodukowane torpedy tego typu zostały zrzucone na okręty wroga?
answers: text: Mniej niż 10% z 17 000 wyprodukowanych podczas drugiej wojny światowej torped Mark 13 zostało faktycznie zrzuconych przeciw nieprzyjacielskim okrętom
answer_end: 527
generative_answer: nie

question: Ile trafień zgłoszonych przez pilotów zostało potwierdzonych jako prawdziwe?
plausible_answers: text: 514
answer_end: 209
generative_answer: 514