Tosa (1921)

Tosa (jap. 土佐) – pancernik budowany na początku lat 20. XX wieku dla Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Zaprojektowany przez Yuzuru Hiragę, był pierwszym z dwóch okrętów typu Tosa. Przy planowanej wyporności standardowej 39 900 długich ton miały być uzbrojone w dziesięć dział kal. 410 mm w pięciu podwójnych wieżach artyleryjskich i przybliżyć Japonię do realizacji planu 8-4 (8 pancerników i 4 krążowniki liniowe pozostające w służbie). Jednak po ustaleniach konferencji w Waszyngtonie i podpisaniu traktatu waszyngtońskiego budowę obu jednostek wstrzymano. „Tosa” miała zostać zniszczona w ramach ustaleń traktatowych, ale wcześniej Japonia przetestowała na nieukończonym kadłubie swoją broń. Ostatecznie okręt zatopiono 9 lutego 1925 roku.

context: „Tosa” została wyprowadzona z Kure 3 lutego na zatokę Saiki w kanale Bungo. 6 lutego okręt został przeholowany z zatoki w celu przeprowadzenia na miejsce planowanego zatopienia. Jednak nadciągający silny sztorm uniemożliwił realizację tych planów i jednostki zawróciły. Drugą próbę rozpoczęto 8 lutego o 10.00. Na okręt załadowano dwa pociski kal. 360 mm, które umieszczono wewnątrz podwójnego dna. Dwa pojemniki, zawierające 30 kg szimozy w każdym, umieszczono w maszynowni na lewej burcie. Miały być zdetonowane przy użyciu elektrycznych zapalników, ale wyposażono je także w zapalniki zegarowe. Ładunki zostały zdetonowane 8 lutego, ale zawiodły. Następnego dnia wysłano ludzi na pokład, gdzie około 01.25 otworzyli sześć kingstonów w maszynowni. Wkrótce potem „Tosa” zaczęła tonąć rufą i na prawą burtę. Do 03.50 przechył zwiększył się i okręt zatonął do 07.00. „Tosa” była dziesiątym i ostatnim japońskim ciężkim okrętem, który został zatopiony lub zezłomowany w ramach ustaleń traktatu waszyngtońskiego.
qas: question: Dlaczego "Tosa" nie została zatopiona podczas pierwszej próby?
answers: text: nadciągający silny sztorm uniemożliwił realizację tych planów i jednostki zawróciły
answer_end: 268
generative_answer: nadciągający silny sztorm uniemożliwił realizację tych planów i jednostki zawróciły

question: Z jakiego powodu nie została zatopiona 8.02.?
answers: text: Ładunki zostały zdetonowane 8 lutego, ale zawiodły
answer_end: 648
generative_answer: ładunki zawiodły

question: Dlaczego zdecydowano się na zatopienie tej jednostki?
answers: text: w ramach ustaleń traktatu waszyngtońskiego
answer_end: 1008
generative_answer: w ramach ustaleń traktatu waszyngtońskiego

question: W jaki sposób planowo miały zostać zdetonowane pojemniki z materiałem wybuchowym?
answers: text: przy użyciu elektrycznych zapalników
answer_end: 550
generative_answer: przy użyciu elektrycznych zapalników

question: Ilu ciężkich okrętów pozbyła się Japonia, wypełniając postanowienia traktatu waszyngtońskiego?
answers: text: dziesiątym
answer_end: 888
generative_answer: dziesięciu

context: Drugi i piąty testowy ładunek wybuchowy zostały umieszczone w pobliżu dziobowego magazynu artylerii głównej. Były większe od pierwszego: 200 kilogramów (podobne do japońskiej torpedy) i 150 kg (podobny do japońskiej miny morskiej). Oba ładunki zostały zamontowane na wrędze 87 – drugi na lewej burcie, 4,04 metra poniżej linii wodnej, piąty na prawej burcie 6,34 metra poniżej linii wodnej. Eksplozja obu przebiła się przez pancerz burtowy kadłuba. 1008 i 726 długich ton (1024 i 738 ton metrycznych) wody wtargnęło do środka. Test ten dowiódł, że ówczesny trójprzedziałowy system zabezpieczeń stosowany na większości japońskich pancerników był niewystarczającą obroną przed nowoczesnymi torpedami. Zmiana przechyłu po teście numer dwa wynosiła 6°16′ – w rezultacie okręt był przechylony o 4°36′ na lewą burtę. Po teście numer pięć okręt zmienił przechył o 4°38′ i przyjął pozycję przechyloną o 0°48′ na prawą burtę.
qas: question: Jak duży był drugi i piąty testowy ładunek wybuchowy?
answers: text: 200 kilogramów (podobne do japońskiej torpedy) i 150 kg (podobny do japońskiej miny morskiej)
answer_end: 230
generative_answer: 200 kilogramów (podobne do japońskiej torpedy) i 150 kg (podobny do japońskiej miny morskiej)

question: Gdzie zainstalowano te ładunki wybuchowe?
answers: text: na wrędze 87 – drugi na lewej burcie, 4,04 metra poniżej linii wodnej, piąty na prawej burcie 6,34 metra poniżej linii wodnej
answer_end: 389
generative_answer: na wrędze 87 – drugi na lewej burcie, 4,04 metra poniżej linii wodnej, piąty na prawej burcie 6,34 metra poniżej linii wodnej

question: Czy wybuch pierwszego testowego ładunku wybuchowego uszkodził pancerz burtowy kadłuba?
plausible_answers: text: Eksplozja obu przebiła się przez pancerz burtowy kadłuba
answer_end: 447
generative_answer: tak

question: Czego dowiódł test przeprowadzony z pomocą drugiego i piątego ładunku wybuchowego?
answers: text: że ówczesny trójprzedziałowy system zabezpieczeń stosowany na większości japońskich pancerników był niewystarczającą obroną przed nowoczesnymi torpedami
answer_end: 697
generative_answer: że ówczesny trójprzedziałowy system zabezpieczeń stosowany na większości japońskich pancerników był niewystarczającą obroną przed nowoczesnymi torpedami

question: Co stało się ze statkiem po teście wykorzystującym piąty ładunek wybuchowy?
answers: text: zmienił przechył o 4°38′ i przyjął pozycję przechyloną o 0°48′ na prawą burtę
answer_end: 915
generative_answer: zmienił przechył o 4°38′ i przyjął pozycję przechyloną o 0°48′ na prawą burtę