USS Yorktown (CV-5)

USS Yorktown (CV-5) – amerykański lotniskowiec z początkowego okresu II wojny światowej, okręt prototypowy jednostek typu Yorktown. „Yorktown” dał początek nowemu typowi amerykańskich lotniskowców, który stanowił trzon amerykańskiego lotnictwa pokładowego w krytycznym pierwszym roku wojny na Pacyfiku.
Okręt został zwodowany 4 kwietnia 1936 roku, a przyjęty do służby w United States Navy 30 września 1937 roku w Naval Station Norfolk w Wirginii. Po wybuchu wojny na Pacyfiku został przerzucony na Hawaje, skąd w lutym 1942 roku przeprowadził rajd na wyspy Gilberta. Wziął następnie udział w bitwie na Morzu Koralowym, gdzie jego samoloty zatopiły japońskie lotniskowiec „Shōhō” oraz uszkodziły „Shōkaku”, lecz sam został również zbombardowany i ciężko uszkodzony. Prowizorycznie naprawiony w Pearl Harbor, wziął udział w bitwie pod Midway, w której bombowce nurkujące jego eskadry VB-3 zniszczyły japoński lotniskowiec „Sōryū”. W wyniku kontrataku, „Yorktown” został ponownie poważnie uszkodzony przez japońskie bombowce i samoloty torpedowe z lotniskowca „Hiryū”, po czym trzy dni później został dobity torpedami i ostatecznie zatopiony przez japoński okręt podwodny I-168.
„Yorktown” był pierwszym okrętem swojego typu, jako taki ustanowił podstawowy standard konstrukcyjny dla wszystkich wojennych typów amerykańskich lotniskowców. Jego wyporność standardowa wynosiła 19 900 ton, a przenosił 80 samolotów pokładowych.

context: Amerykański zespół znajdował się w tym czasie zaledwie 90 mil od zespołu japońskiego, toteż japońska eskadra szybko odnalazła w morzu ślady torowe amerykańskich okrętów i lecąc wzdłuż nich trafiła do celu. Pierwszym lotniskowcem, na który trafił zespół Tomonagi, był uszkodzony w nalocie bombowców „Yorktown”. W ciągu dwóch godzin od poprzedniego ataku, amerykańskie zespoły kontroli uszkodzeń zdołały jednak ugasić pożary, przywrócić napęd i zasilanie, a nawet załatać deskami pokład startowy, w związku z czym CV-5 wznowił operacje lotnicze. Napotkany okręt był w ruchu i z powietrza nie były już widoczne ślady jakichkolwiek uszkodzeń, toteż japońscy piloci wzięli go za kolejny z trzech amerykańskich lotniskowców – przystąpili więc do ataku nie mając świadomości, że wbrew rozkazom adm. Yamaguchiego po raz drugi atakują „Yorktowna”. Samoloty Tomonagi zostały wykryte przez radar CXAM „Yorktowna” w odległości 45 mil od okrętu, toteż ponownie zamknięty został system paliwowy na pokładzie hangarowym, ponownie też przewody paliwowe zostały wypełnione CO2. W tym czasie jednak w powietrzu znajdowało się jedynie sześć samolotów CAP, toteż wszystkie pełniące tę rolę Wildcaty zostały skierowane do przechwycenia japońskiego zespołu uderzeniowego. Japońskie samoloty torpedowe były jednak znacznie lepszymi maszynami od odpowiadających im amerykańskich Devastatorów; B5N zmniejszając pułap lotu zyskały na prędkości i gdy wyrównały lot na wysokości 60 metrów leciały z prędkością 200 węzłów – dwukrotnie większą od prędkości Devastatorów VT-8 Waldrona i VT-3 Masseya w porannej części bitwy, podczas ich ataków na Kidō-butai.
qas: question: Ile razy większą prędkość od japońskich samolotów torpedowych rozwinęły Devastatory VT-8 Waldrona?
plausible_answers: text: dwukrotnie większą od prędkości Devastatorów VT-8 Waldrona
answer_end: 1553
generative_answer: dwukrotnie większą od prędkości Devastatorów VT-8 Waldrona

question: Co udało się amerykanom osiągnąć w ciągu dwóch godzin od pierwszego ataku na "Yorktown"?
answers: text: ugasić pożary, przywrócić napęd i zasilanie, a nawet załatać deskami pokład startowy
answer_end: 493
generative_answer: ugasić pożary, przywrócić napęd i zasilanie, a nawet załatać deskami pokład startowy

question: Dlaczego Japończycy przez pomyłkę ponownie zaatakowali "Yorktown"?
answers: text: wzięli go za kolejny z trzech amerykańskich lotniskowców
answer_end: 717
generative_answer: wzięli go za kolejny z trzech amerykańskich lotniskowców

question: Kto zakazał ponownego ataku na "Yorktown"?
answers: text: adm. Yamaguchiego
answer_end: 804
generative_answer: adm. Yamaguchi

question: Jak przygotował się "Yorktown" na ponowny atak Japończyków?
answers: text: zamknięty został system paliwowy na pokładzie hangarowym, ponownie też przewody paliwowe zostały wypełnione CO2
answer_end: 1059
generative_answer: zamknięty został system paliwowy na pokładzie hangarowym, przewody paliwowe zostały wypełnione CO2