Pałka szerokolistna

Pałka szerokolistna, rogoża (Typha latifolia L.) – gatunek rośliny należący do rodziny pałkowatych (Typhaceae). Szeroko rozprzestrzeniony na świecie, w Polsce pospolity. Rośnie na brzegach wód stojących i wolno płynących. Tworzy często rozległe, zwykle niemal jednogatunkowe szuwary. Jest jedną z ważniejszych roślin jadalnych rosnących w dzikiej przyrodzie. Rośliny tego gatunku dostarczają surowca plecionkarskiego, wykorzystywane są w bukieciarstwie i do fitoremediacji, a także uprawiane są jako ozdobne.

context: Pałka szerokolistna rośnie w bardzo zróżnicowanych warunkach klimatycznych – w strefie międzyzwrotnikowej i umiarkowanej (na północy sięgając środkowej części Alaski, gdzie temperatury zimowe sięgają –34 °C), w wilgotnym klimacie oceanicznym oraz na obszarach będących pod wpływem klimatu kontynentalnego. W górach spotykana na obszarach położonych nawet na wysokości 2300 m n.p.m. Roślina występuje w wodach stojących oligotroficznych do eutroficznych (płytkie i zatorfione brzegi jezior, starorzecza, rowy melioracyjne, doły potorfowe), na podłożu zwykle mulistym, zasobnym w materię organiczną, przynajmniej w warstwie wierzchniej. W zbiornikach wodnych może rosnąć w strefie litoralu do głębokości 2 m. Znosi dosyć duże wahania poziomu wody, ale jej korzenie i kłącza muszą być stale w podłożu zalanym wodą. Znosi wysychanie w miesiącach letnich, ale nie przeżywa długotrwałej suszy. Wraz ze wzrostem głębokości rośliny rosną w zbiorowisku rzadziej i słabiej kwitną. W takich warunkach biomasa lokowana jest bardziej w liściach niż w organach podziemnych. Gdy teren, na którym rośnie pałka szerokolistna, ulegnie zlądowaceniu, rośliny tego gatunku giną, a ich miejsce zajmują inne rośliny szuwarowe lub mszysto-turzycowe. Podczas gwałtownego przyboru wód czasami całe łany pałki ulegają oderwaniu od podłoża i pływają na wodzie jako tzw. pło. Dzięki dodatniej pływalności kłączy (ze względu na przestwory powietrzne oraz uwięzione w pływającej macie roślin pęcherze gazu, powstające w procesach anaerobowych), skupienia pałki mogą rosnąć bez kontaktu z podłożem, tworząc płat o grubości kilkudziesięciu centymetrów. Splątane kłącza i grube łodygi pałki zatrzymują szczątki organiczne i niesiony przez wodę muł. W rezultacie gatunek ma duży udział w zarastaniu zbiorników wodnych. Produkuje dużą ilość biomasy, która jednak szybko ulega rozkładowi. Ze względu na sprawny system transportu tlenu do korzeni, skutecznie natlenia podłoże, zwykle ubogie w ten pierwiastek, dzięki czemu przyczynia się istotnie do ograniczenia fermentacji metanowej. Pałka ta bywa spotykana na brzegach wód słabo zasolonych, przy czym o ile dorosłe rośliny dość dobrze znoszą zasolenie osiągające ponad 1,1%, o tyle na siedliskach zasolonych nasiona nie kiełkują, a także znacznie ograniczone jest tworzenie pędów kwitnących. Pałka szerokolistna dobrze znosi pożary, regenerując się z kłączy. Wyjątkiem są sytuacje, gdy pożary zbiegają się z osuszeniem siedliska lub po wypaleniu roślin nastąpi podniesienie poziomu wód.
qas: question: Na jakiej maksymalnie wysokości zaobserwowano pałkę szerokolistną?
answers: text: 2300 m n.p.m
answer_end: 380
generative_answer: 2300 m n.p.m

question: W jakiej minimalnej temperaturze może przetrwać pałka szerokolistna?
plausible_answers: text: 34 °C
answer_end: 206
generative_answer: 34 °C

question: Czy pałka szerokolistna jest odporna na długie okresy suszy?
answers: text: nie przeżywa długotrwałej suszy
answer_end: 886
generative_answer: nie

question: Jak nazywa się pałkę szerokolistną pływającą na powierzchni wody?
answers: text: pło
answer_end: 1345
generative_answer: pło

question: Z jakiej części rośliny dochodzi do odtworzenia pałki szerokolistnej po pożarze?
answers: text: kłączy
answer_end: 2372
generative_answer: kłączy