Organizacja Specjalnych Akcji Bojowych

Organizacja Specjalnych Akcji Bojowych („Osa”-„Kosa 30”) – oddział Armii Krajowej do zadań specjalnych, istniejący od maja 1942 roku do lipca 1943 roku.
„Osa” była głęboko zakonspirowanym oddziałem dyspozycyjnym Komendanta Głównego AK i przeprowadzała akcje bojowe na jego bezpośredni rozkaz. Początkowo zasięg jej działania obejmował Generalne Gubernatorstwo. W grudniu 1942 roku został rozszerzony na terytorium III Rzeszy. Do zadań oddziału należały likwidacja wysokich rangą dygnitarzy nazistowskich oraz prowadzenie „wielkiej dywersji”. W lutym 1943 roku „Osa” została włączona do struktur Kierownictwa Dywersji, a jej nazwę zmieniono na „Kosa 30”. Zachowała jednak strukturę, niemal niezmieniony skład osobowy oraz duży stopień autonomii.
Żołnierze „Osy”-„Kosy 30” przeprowadzili szereg akcji bojowych m.in. nieudaną próbę likwidacji Wyższego Dowódcy SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie Friedricha Wilhelma Krügera oraz zamachy bombowe w Berlinie i we Wrocławiu. Oddział został rozbity po aresztowaniu 5 czerwca 1943 roku przez Gestapo jego kilkudziesięciu żołnierzy, którzy byli obecni na ślubie kolegi w warszawskim kościele św. Aleksandra.

context: W sobotę 5 czerwca 1943 roku Gestapo niespodziewanie otoczyło kościół św. Aleksandra na pl. Trzech Krzyży w Warszawie, w którym odbywał się ślub por. Mieczysława Uniejewskiego ps. „Marynarz”, dowódcy jednego z patroli warszawskiego zespołu „Osy”-„Kosy 30”, z siostrą żołnierza tego oddziału, Teofilą Suchanek (córką artysty malarza Antoniego Suchanka). Niemcy zatrzymali niemal wszystkie przebywające w kościele osoby, w tym blisko 25 żołnierzy oddziału, którzy wbrew wszelkim zasadom konspiracji tak dużą grupą wzięli udział w uroczystości. W gronie aresztowanych znaleźli się m.in. por. Jan Papieski vel Papis ps. „Jerzy” (I zastępca komendanta), Aleksandra Sokal ps. „Władka” (łączniczka sztabu) oraz Andrzej Jankowski ps. „Jędrek” i Tadeusz Battek ps. „Góral” (żołnierze ośrodka krakowskiego, uczestnicy zamachu na SS-Obergruppenführera Krügera). Z zachowanego niemieckiego raportu wynika, że akcja nie miała przypadkowego charakteru, gdyż już wcześniej Gestapo uzyskało informację, że tego dnia w kościele św. Aleksandra odbędzie się ślub z udziałem ważnych osobistości polskiej konspiracji. Raport ten wskazuje ponadto, że celem Niemców było nie tyle zlikwidowanie „Osy”-„Kosy 30”, co schwytanie osób odpowiedzialnych za zamachy na Krügera i berliński dworzec.
qas: question: Kto brał ślub 5 czerwca 1943 roku?
answers: text: por. Mieczysława Uniejewskiego ps. „Marynarz”, dowódcy jednego z patroli warszawskiego zespołu „Osy”-„Kosy 30”, z siostrą żołnierza tego oddziału, Teofilą Suchanek
answer_end: 308
generative_answer: por. Mieczysław Uniejewski i Teofilia Suchanek

question: Kim był Uniejewski?
answers: text: dowódcy jednego z patroli warszawskiego zespołu „Osy”-„Kosy 30”
answer_end: 255
generative_answer: dowódcą jednego z patroli warszawskiego zespołu „Osy”-„Kosy 30”

question: W jakim kościele odbywała się uroczystość zaślubin?
answers: text: św. Aleksandra
answer_end: 84
generative_answer: św. Aleksandra

question: Czy napad w trakcje ślubu był planowaną akcją?
answers: text: że akcja nie miała przypadkowego charakteru
answer_end: 937
generative_answer: tak

question: Kto był odpowiedzialny za atak na berliński dworzec?
plausible_answers: text: Krügera
answer_end: 1245
generative_answer: Krüger

context: 22 stycznia 1943 roku Komendant Główny AK gen. Stefan Rowecki ps. „Grot” wydał rozkaz nr 84, w którym nakazywał „uporządkowanie odcinka walki czynnej”. Jednym ze skutków tego rozkazu było włączenie „Osy” do struktur Kierownictwa Dywersji (Kedywu). Formalnie stało się to z dniem 1 marca 1943 roku, choć Tomasz Strzembosz przypuszczał, że w rzeczywistości przeniesienie nastąpiło już w lutym tegoż roku. „Osa” stanowiła odtąd jeden z trzech podstawowych oddziałów dyspozycyjnych Kedywu (obok jednostek „Motor 30” i „Liga 30”). Niedługo później zmieniła także nazwę na „Kosa 30”. Oddział zachował jednak dotychczasową strukturę, niemal niezmieniony skład osobowy oraz dotychczasowy duży stopień autonomii. Rola dowódcy oddziałów dyspozycyjnych Kedywu, formalnie przełożonego „Kosy 30”, sprowadzała się w praktyce do funkcji koordynatora.
qas: question: Na podstawie którego rozkazu organizacja ta została włączona do Kedywu?
answers: text: nr 84
answer_end: 91
generative_answer: nr 84

question: Kto wydał rozkaz na podstawie którego organizacja ta została włączona do Kedywu?
answers: text: gen. Stefan Rowecki ps. „Grot”
answer_end: 72
generative_answer: gen. Stefan Rowecki ps. „Grot”

question: Jak nazywały się pozostałe podstawowe oddziały dyspozycyjne Kierownictwa Dywersji?
answers: text: „Motor 30” i „Liga 30”
answer_end: 523
generative_answer: „Motor 30” i „Liga 30”

question: Czy była to jednostka, która w obrębie Kedywu cieszyła się sporą autonomią?
answers: text: Oddział zachował jednak dotychczasową strukturę, niemal niezmieniony skład osobowy oraz dotychczasowy duży stopień autonomii
answer_end: 702
generative_answer: tak

question: Jak nazywała się później "Osa"?
answers: text: „Kosa 30”
answer_end: 576
generative_answer: „Kosa 30”