Harry Potter i Kamień Filozoficzny (powieść)

Harry Potter i Kamień Filozoficzny (tytuł oryginalny: Harry Potter and the Philosopher’s Stone) – powieść fantasy brytyjskiej pisarki J.K. Rowling, po raz pierwszy wydana 26 czerwca 1997 na terenie Wielkiej Brytanii nakładem wydawnictwa Bloomsbury Publishing. Jest pierwszą częścią siedmiotomowej serii powieści Harry Potter (1997–2007) i stanowi debiut literacki Rowling. Jej publikacja rozpoczęła budowę franczyzy medialnej Wizarding World.
Powieść jest osadzona w fikcyjnym świecie magii. Jej głównym bohaterem jest jedenastoletni Harry Potter, który dowiaduje się, że jest czarodziejem. Chłopiec rozpoczyna naukę w szkole magii Hogwart, gdzie zaprzyjaźnia się z Ronem Weasleyem i Hermioną Granger. Bohaterowie odkrywają, że w szkole ukryto kamień filozoficzny, mający moc zapewnienia długowieczności. Przyjaciele usiłują powstrzymać czarnoksiężnika Lorda Voldemorta, który przed laty zamordował rodziców Harry’ego, przed zdobyciem kamienia.
Powieść została napisana w latach 1990–1995 w Wielkiej Brytanii i Portugalii. Na jej powstanie wpłynęły inspiracje baśniami i literaturą angielską o szkole z internatem. Do kreacji postaci i przedstawionego w powieści świata magii autorka wykorzystała motywy z mitologii greckiej i rzymskiej, folkloru oraz kultury średniowiecznej. Po premierze w 1997 na terenie Wielkiej Brytanii w 1998 książkę wydało w Stanach Zjednoczonych wydawnictwo Scholastic Corporation. Powieść została przetłumaczona na co najmniej 80 języków, w tym polski, w którym została wydana w Polsce przez wydawnictwo Media Rodzina w 2000. Światowa sprzedaż Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego przekracza 120 milionów egzemplarzy, co czyni go jednym z największych sukcesów wydawniczych w historii. W 2001 odbyła się premiera filmowej adaptacji powieści w reżyserii Chrisa Columbusa, która jest z kolei jedną z najbardziej dochodowych pozycji w historii kinematografii.

context: Levine uznał, że tytuł książki nie wyraża jej magicznego charakteru, który powinien być przekazany amerykańskim czytelnikom w bardziej jawny sposób. Zasugerował Rowling zmianę go na Harry Potter and the School of Magic (Harry Potter i Szkoła Magii), jednak pisarka zaprotestowała, uważając go za niewłaściwy. Zaproponowała tytuł Harry Potter and the Sorcerer’s Stone (Harry Potter i Kamień Czarodzieja), mimo że stał on w sprzeczności z faktem, że kamień filozoficzny jest pojęciem z zakresu alchemii, a nie wymyślonym przez nią. Levine się zgodził, wskutek czego powieść i jej adaptacje są do dziś dystrybuowane w Stanach Zjednoczonych pod tym tytułem. Rowling przyznała, że żałuje zgody na porzucenie oryginalnego tytułu, ale jako debiutująca pisarka musiała dokonywać wyrzeczeń.
qas: question: Dlaczego Levine nie był usatysfakcjonowany proponowanym tytułem publikacji?
answers: text: nie wyraża jej magicznego charakteru
answer_end: 67
generative_answer: nie wyraża jej magicznego charakteru

question: Jaki tytuł Levine zaproponował autorce?
answers: text: Harry Potter and the School of Magic
answer_end: 218
generative_answer: Harry Potter and the School of Magic

question: Czy Rowling jest usatysfakcjonowana ostatecznym wyborem tytułu?
answers: text: Rowling przyznała, że żałuje zgody na porzucenie oryginalnego tytułu
answer_end: 722
generative_answer: nie

question: Dlaczego autorka postanowiła zmienić tytuł swojej publikacji?
answers: text: jako debiutująca pisarka musiała dokonywać wyrzeczeń
answer_end: 780
generative_answer: jako debiutująca pisarka musiała dokonywać wyrzeczeń

question: Pod jakim tytułem znana jest obecnie książka?
answers: text: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone
answer_end: 366
generative_answer: Harry Potter and the Sorcerer’s Stone

context: Premiera Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego na terenie Wielkiej Brytanii odbyła się 26 czerwca 1997. Pierwsze wydanie obejmowało 500 egzemplarzy, z czego 300 zostało wysłane do bibliotek. Ewenementem w skali całego cyklu Harry Potter jest to, że autorka była wymieniona w tej transzy jako Joanne Rowling. Ponadto wydanie zawierałało dwa błędy: na tylnej okładce zamiast słowa „philosopher’s” widniało „philospher’s”, zaś na stronie 53 różdżka wymieniona została dwukrotnie w wymaganiach dla uczniów pierwszego roku w Hogwarcie. W 2019 jeden z tych 500 egzemplarzy, z autografem Rowling w środku, został sprzedany w domu aukcyjnym Bonhams za 68 812 funtów. W 2020 inny egzemplarz, ale bez podpisu Rowling, został sprzedany na aukcji za 50 tysięcy funtów.
qas: question: Co stało się z ponad połową książek z pierwszego nakładu Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego?
answers: text: zostało wysłane do bibliotek
answer_end: 195
generative_answer: zostały wysłane do bibliotek

question: Jakie błędy znalazły się w książkach z pierwszego nakładu?
answers: text: na tylnej okładce zamiast słowa „philosopher’s” widniało „philospher’s”, zaś na stronie 53 różdżka wymieniona została dwukrotnie w wymaganiach dla uczniów pierwszego roku w Hogwarcie
answer_end: 535
generative_answer: na tylnej okładce zamiast słowa „philosopher’s” widniało „philospher’s”, zaś na stronie 53 różdżka wymieniona została dwukrotnie w wymaganiach dla uczniów pierwszego roku w Hogwarcie

question: Gdzie odbyła się licytacja jednego z egzemplarzy z pierwszego wydania, niezawierającego podpisu autorki?
plausible_answers: text: w domu aukcyjnym Bonhams
answer_end: 646
generative_answer: w domu aukcyjnym Bonhams

question: Jak podpisano autorkę powieści na książkach z pierwszego wydania Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego?
answers: text: Joanne Rowling
answer_end: 312
generative_answer: Joanne Rowling

question: Czy książka z tego wydania, która została sprzedana w 2019 roku zawierała podpis autorki?
answers: text: W 2019 jeden z tych 500 egzemplarzy, z autografem Rowling w środku, został sprzedany w domu aukcyjnym Bonhams za 68 812 funtów
answer_end: 663
generative_answer: tak