Hamidiye (1903)

Hamidiye – turecki krążownik pancernopokładowy z początku XX wieku, wodowany w 1903 roku, zbudowany w brytyjskiej stoczni Armstronga. Służył w marynarce Imperium Osmańskiego podczas wojen bałkańskich i I wojny światowej, a następnie w marynarce Republiki Turcji do 1947 roku. Wraz z półbliźniaczym „Mecidiye” były jedynymi pełnowartościowymi krążownikami tureckimi przed I wojną światową. Uważany był za najaktywniejszy okręt floty osmańskiej. Zasłynął kilkumiesięcznym rajdem na Morzu Śródziemnym w 1913 roku podczas I wojny bałkańskiej, oprócz tego w czasie tej wojny i I wojny światowej działał głównie na Morzu Czarnym. Wycofany z czynnej służby w 1947 roku, został złomowany w latach 60.
Wyporność normalna okrętu wynosiła 3904 tony, a długość sięgała 112 metrów. Napęd stanowiły maszyny parowe o mocy 12 000 KM, pozwalające na osiąganie maksymalnej prędkości 22 węzły. Artyleria główna składała się z dwóch pojedynczych dział kalibru 152 mm i ośmiu dział kalibru 120 mm.

context: Po tym wydarzeniu intensywność wykorzystywania „Hamidiye” jeszcze zmalała. Dowódca floty proponował wycofanie krążownika ze służby z uwagi na małą wartość bojową, lecz sprzeciwiło się temu Ministerstwo Floty. Przed końcem roku jego stare brytyjskie działa kalibru 152 mm wymieniono na niemieckie działa Kruppa kalibru 150 mm. Następnie zdemontowano armaty kalibru 120 mm dla użycia w fortyfikacjach lądowych i zamontowano działa kalibru 75 mm. W 1917 roku okręt nie był używany bojowo. Dopiero od marca 1918 roku, w zmienionej sytuacji militarnej w związku z wojną domową w Rosji, był używany do eskortowania statków i patrolowania rosyjskiego wybrzeża. 20 maja 1918 roku zatopił rosyjską barkę przewożącą działo, po czym został ostrzelany przez artylerię polową w Cieśninie Kerczeńskiej. Następnie działał na Morzu Azwoskim. 11 czerwca „Hamidiye” zatopił pięć statków rosyjskich w porcie w rejonie Jejska, po czym podążył na odsiecz atakowanemu niszczycielowi „Muâvenet-i Milliye”. 13 lipca przyholował z Sewastopola do Stambułu rosyjski krążownik „Prut” (dawny „Mecidiye”). Po tym, w tym samym miesiącu „Hamidiye” został przeklasyfikowany na okręt szkolny. Po podpisaniu rozejmu z państwami ententy, okręty osmańskie zostały do 3 listopada 1918 roku zgromadzone w Złotym Rogu, gdzie je rozbrojono i internowano. Na „Hamidiye” mimo to jako jedynym kontynuowano służbę szkoleniową i podnoszono banderę.
qas: question: Jaki organ nie zgodził się na wycofanie krążownika ze służby? 
answers: text: Ministerstwo Floty
answer_end: 207
generative_answer: Ministerstwo Floty

question: Do czego był używany Hamidiye w czasie wojny domowej w Rosji? 
answers: text: eskortowania statków i patrolowania rosyjskiego wybrzeża
answer_end: 652
generative_answer: eskortowania statków i patrolowania rosyjskiego wybrzeża

question: Do jakiego kraju należał krążownik „Prut"?
answers: text: rosyjski
answer_end: 1038
generative_answer: Rosji

question: Gdzie zgromadzono okręty osmańskie? 
answers: text: w Złotym Rogu
answer_end: 1277
generative_answer: w Złotym Rogu

question: Czy „Hamidiye” był używany jako okręt szkolny?
answers: text: Po tym, w tym samym miesiącu „Hamidiye” został przeklasyfikowany na okręt szkolny
answer_end: 1157
generative_answer: tak