Mahomet


Mahomet (arab. محمد i, [muˈħæmːæd], pełne arabskie imię: Muhammad ibn Abd Allah ibn Abd al-Muttalib; محمد إبن عبد الله إبن عبد المطاليب), ur. w Mekce, zm. 8 czerwca 632 w Medynie – prorok islamu, założyciel pierwszej wspólnoty muzułmańskiej, która przeobraziła się w teokratyczne państwo religijne.

context: Mahomet nie pozostawił męskiego potomka ani dyspozycji co do swego następcy. Po śmierci Chadidży miał poślubić jeszcze trzynaście kobiet, przy czym większość z tych małżeństw miało charakter polityczny – służyły one cementowaniu więzi z jego najbliższymi zwolennikami lub ważnymi sojusznikami. Małżonkami Mahometa były m.in. A'isza, córka Abu Bakra, Hafsa, córka Umara, Umm Habiba, córka Abu Sufjana, Majmuna, siostra żony jednego z wujów, Al-Abbasa. Z potomstwa zrodzonego z Chadidży przeżyła tylko Fatima, którą Mahomet wydał za Alego. Niewiele wiadomo o dzieciach, które miał z innymi żonami. Miało wśród nich być kilku synów, wszyscy jednak zmarli w niemowlęctwie. Część muzułmanów twierdziła, że właściwym następcą Proroka jest Ali, jako jego przybrany syn i zięć. Później stali się oni znani jako szyici, od początku jednak stanowili mniejszość. Pomimo że Mahomet wielokrotnie podkreślał że jest tylko śmiertelnym człowiekiem, jego odejście było szokiem dla wyznawców islamu. Sytuację przynajmniej do pewnego stopnia opanował dopiero Abu Bakr, który miał wypowiedzieć wobec zdezorientowanego tłumu słynne słowa: „O ludzie! Jeżeli oddajecie cześć Mahometowi, to Mahomet nie żyje; jeżeli zaś oddajecie cześć Bogu, to Bóg żyje”. Podczas narady, która odbyła się jeszcze przed pogrzebem Mahometa, nad zebranymi zapanowało trzech jego najbliższych Towarzyszy („Sahaba”): Abu Bakr, Umar i Abu Ubajda, którzy doprowadzili do wyboru pierwszego z nich na nowego przywódcę muzułmanów. Władzę następcy („chalifa”) Mahometa uznały jednak tylko Mekka, Medyna i At-Ta'if, większość zaś pozostałych podbitych przez Proroka plemion otwarcie nie uznawało Abu Bakra, twierdząc, że winni byli lojalność jedynie osobiście jego poprzednikowi. Doszło też do otwartego odejścia („Ridda”) od islamu. Przyszłość nowej religii wydawała się wątpliwa.
qas: question: Czy po śmierci Mahometa wyznawcy otrzymali jasne instrukcje kto ma zająć jego miejsce?
answers: text: Mahomet nie pozostawił męskiego potomka ani dyspozycji co do swego następcy
answer_end: 75
generative_answer: nie

question: Ile żon miał Mahomet?
plausible_answers: text: trzynaście
answer_end: 129
generative_answer: trzynaście

question: Kto został mężem Fatimy, córki Mohameta?
answers: text: Alego
answer_end: 536
generative_answer: Ali

question: Czy któryś z synów Mahometa dożył wieku nastoletniego?
answers: text: Miało wśród nich być kilku synów, wszyscy jednak zmarli w niemowlęctwie
answer_end: 667
generative_answer: nie

question: Jak nazywa się ugrupowanie popierające Alego jako następcę Mahometa?
answers: text: szyici
answer_end: 809
generative_answer: szyici

context: Pierwszymi wyznawcami nowej wiary byli domownicy Mahometa: Chadidża, wychowywany przez niego kuzyn Ali ibn Abi Talib i adoptowany wyzwoleniec Zajd Ibn Harisa, a następnie m.in. Kurajszyci Abu Bakr, Usman ibn Affan z rodu Umajjadów, a także młodzi mekkańscy arystokraci: Talha ibn Abd Allah, Abd ar-Rahman ibn Auf, Zubajr ibn al-Awwam i Sad ibn Abi Wakkas. Początkowo przesłanie Mahometa nie wzbudzało większego sprzeciwu. Zmieniło się to jednak wraz z jego gwałtownymi atakami przeciwko czczeniu bożków w sanktuarium Al-Kaby, co zdawało się zagrażać dochodom płynącym z pielgrzymek do niego, oraz wraz ze stałym zwiększaniem się liczby jego wiernych, zwłaszcza wśród warstw uboższych. Demokratyczne zasady islamu wydawały się zagrożeniem dla arystokracji Mekki, która zwróciła się przeciwko niemu. W wyniku prześladowań część pierwszych muzułmanów przeniosła się do Etiopii, sam Mahomet nie był jednak bezpośrednio zagrożony, ponieważ chroniły go wpływy jego wuja Abu Taliba, ówczesnej głowy rodu Haszymitów. Inny jego wuj, Hamza, bronił bratanka tak gorąco, że ostatecznie nawrócił się na islam. Próbując zmusić Haszymitów do zrezygnowania z opieki nad Mahometem, pozostali Kurajszyci przestali z nimi handlować i zawierać małżeństwa. Ten bojkot osłabił Haszymitów i sprzyjał szczególnie interesom dwóch konkurencyjnych wobec nich rodów – Abd Szams i Machzum. Bojkot w sumie trwał około dwóch lat i z pewnością był to trudny okres dla młodej gminy muzułmańskiej, jednak to właśnie wtedy na nową wiarę nawrócił się Umar ibn al-Chattab, co miało się okazać kluczowe dla przyszłości islamu. Sytuacja Mahometa pogorszyła się, kiedy w roku 619, w odstępie zaledwie kilku dni, zmarli wspierający go Chadidża i Abu Talib. Głową rodu Haszymitów został teraz wrogi bratankowi Abu Lahab, który przestał chronić wyznawców islamu. Mahomet poczuł się zmuszony do opuszczenia Mekki, jednak początkowa próba osiedlenia się w położonym na południu At-Ta'ifie zakończyła się niepowodzeniem. Wtedy to delegacja mieszkańców położonego na północ od Mekki Jasribu (później znanego jako „Madinat an-Nabi” – „Miasto Proroka”, stąd polskie Medyna) zaproponowała Mahometowi schronienie, prawdopodobnie spodziewając się, że odegra on rolę arbitra w sporze pomiędzy plemionami Al-Aus i Al-Chazradż, który zdawał się zagrażać samemu istnieniu jednej społeczności miasta. Prawdopodobnie odegrały tu rolę powiązania z Jasribem rodziny matki Mahometa. W roku 622 muzułmańscy emigranci („Al-Muhadżirun”) małymi grupami zaczęli udawać się do Jasribu, zaś jako ostatni, 24 września, Mekkę opuścił Mahomet wraz z Abu Bakrem. Data tej emigracji, czyli hidżry, stała się potem początkiem ery muzułmańskiej.
qas: question: Z jakiej przyczyny niektórzy muzułmanie byli zmuszeni przenieść się do Etiopii?
answers: text: W wyniku prześladowań
answer_end: 819
generative_answer: W wyniku prześladowań

question: Czy Mahomet doświadczył prześladowania?
answers: text: Mahomet nie był jednak bezpośrednio zagrożony, ponieważ chroniły go wpływy jego wuja
answer_end: 963
generative_answer: nie

question: Jakie rody konkurowały z Haszymitami?
answers: text: Abd Szams i Machzum
answer_end: 1359
generative_answer: Abd Szams i Machzum

question: Czy Mahometowi udało się osiedlić na At-Ta'ifie?
answers: text: próba osiedlenia się w położonym na południu At-Ta'ifie zakończyła się niepowodzeniem
answer_end: 1973
generative_answer: nie

question: Jakie wydarzenie uznawane jest za początek ery muzułmańskiej?
answers: text: Mekkę opuścił Mahomet
answer_end: 2571
generative_answer: Opuszczenie Mekki przez Mahometa