Amator (film 1979)

Amator − polski film psychologiczny z 1979 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, zrealizowany na podstawie autorskiego scenariusza. Głównym bohaterem filmu jest zaopatrzeniowiec w zakładzie przemysłowym, Filip Mosz (Jerzy Stuhr), którego dotychczasowe życie zmienia się po zakupie amatorskiej kamery filmowej.
Amator, uznawany za przełomowe dzieło w karierze Kieślowskiego, zaliczany jest w poczet nurtu kina moralnego niepokoju. Reżyser, biorąc pod uwagę własne dotychczasowe doświadczenia z kręceniem filmów dokumentalnych, ukazał niebezpieczeństwa związane z zawodem dokumentalisty. Dzieło Kieślowskiego zostało ciepło przyjęte zarówno przez polską, jak i zagraniczną krytykę: chwalono scenariusz, zabiegi autotematyczne oraz krytyczne podejście do sztuki filmowej, natomiast niechęć wzbudzał stereotypowo rozegrany wątek żony głównego bohatera. Film zdobył Złoty Medal oraz wyróżnienie FIPRESCI na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Moskwie, przecierając szlak ku późniejszej międzynarodowej karierze reżysera.

context: Amator okazał się jednym z pierwszych filmów Kieślowskiego, które zwróciły uwagę francuskiej krytyki filmowej. W piśmie „Jeune Cinéma” Ginette Geravis włączyła Amatora do nowego nurtu polskiego kina, który był bliższy codzienności aniżeli historii. Tym bardziej, że jako jeden z aktorów w filmie figuruje Krzysztof Zanussi, który był już we Francji dobrze znany. Mireille Amiel z „Cinéma 79” była nastawiona do filmu mniej entuzjastycznie, uznając go za „przereklamowany” i czyniąc w ten sposób aluzję do nagrody na festiwalu w Moskwie. Z czasem jednak Amator został zauważony przez krytyków z „Cahiers du cinéma”. O ile Léos Carax poświęcił filmowi ledwie kilka linijek, o tyle po premierze na festiwalu w Berlinie Pascal Bonitzer uznał Amatora za film „w stylu Zanussiego, ale bardziej przyćmiony, bardziej proletariacki i okraszony humorem”. Znacznie większą wagę przywiązywał do filmu Kieślowskiego magazyn „Positif”, którego redakcja, poznawszy Amatora, umieściła reżysera na liście ulubionych twórców pisma.
qas: question: Czy Kieślowski ma na swoim koncie kilka produkcji?
answers: text: Amator okazał się jednym z pierwszych filmów Kieślowskiego
answer_end: 58
generative_answer: tak

question: W jakim magazynie napisała o "Amatorze" Geravis?
answers: text: „Jeune Cinéma”
answer_end: 134
generative_answer: „Jeune Cinéma”

question: Kto skrytykował film?
answers: text: Mireille Amiel
answer_end: 377
generative_answer: Mireille Amiel

question: Jaki aktor dostał nagrodę za rolę w "Amatorze"?
plausible_answers: text: Krzysztof Zanussi
answer_end: 322
generative_answer: Krzysztof Zanussi

question: Jakie czasopismo ośmieszyło reżysera filmu?
plausible_answers: text: „Positif”
answer_end: 920
generative_answer: „Positif”

context: W sierpniu 1979 roku Amator został wysłany na Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Moskwie, gdzie jury w składzie: Aleksander Rostockij, Christian Jacque, Giuseppe di Santis, Andriej Konczałowski i Jerzy Kawalerowicz, przyznało dziełu Kieślowskiego Grand Prix festiwalu, Złoty Medal. Film otrzymał również nagrodę FIPRESCI. Kilkanaście dni później powędrował na Festiwal Polskich Filmów Fabularnych, również otrzymując Grand Prix (Złote Lwy); Jerzy Stuhr za swoją kreację został uhonorowany nagrodą dla najlepszego aktora. Amator był również laureatem dwóch nagród na Koszalińskim Festiwal Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” (nagrody specjalnej oraz za rolę Stuhra), a także nagrody Interfilm na Berlinale oraz Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Chicago. Amatora obejrzało w Polsce pół miliona widzów, co czyniło go największym lokalnym sukcesem Kieślowskiego w jego karierze.
qas: question: Jakie osoby znajdowały się w jury, które odznaczyło Amatora Złotym Medalem?
answers: text: Aleksander Rostockij, Christian Jacque, Giuseppe di Santis, Andriej Konczałowski i Jerzy Kawalerowicz
answer_end: 213
generative_answer: Aleksander Rostockij, Christian Jacque, Giuseppe di Santis, Andriej Konczałowski i Jerzy Kawalerowicz

question: Jak nazywała się główna nagroda przyznawana podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Moskwie?
answers: text: Złoty Medal
answer_end: 279
generative_answer: Złoty Medal

question: Czy Jerzy Stuhr za swoją rolę w filmie wygrał nagrodę na Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych „Młodzi i Film”?
answers: text: Amator był również laureatem dwóch nagród na Koszalińskim Festiwal Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” (nagrody specjalnej oraz za rolę Stuhra)
answer_end: 662
generative_answer: tak

question: Ilu Polaków widziało film Kiślowskiego?
answers: text: pół miliona
answer_end: 805
generative_answer: pół miliona

question: Kiedy odbyła się światowa premiera Amatora?
plausible_answers: text: W sierpniu 1979 roku
answer_end: 20
generative_answer: W sierpniu 1979 roku