Yahya Jammeh

Yahya Abdul-Azziz Jemus Junkung Jammeh (ur. 25 maja 1965 w Kanilai) – gambijski polityk i wojskowy, prezydent Gambii od 22 lipca 1994 do 21 stycznia 2017. Władzę przejął w wyniku bezkrwawego przewrotu wojskowego.
Yahya Jammeh, zaraz po zakończeniu edukacji, rozpoczął karierę w wojsku, w szeregach którego awansował do stopnia pułkownika. W lipcu 1994 jako porucznik stanął na czele zamachu stanu przeciw pierwszemu prezydentowi Gambii, Dawdzie Jawarze. W latach 1994-1996 rządził krajem jako przywódca junty wojskowej. W 1996 ogłosił wybory powszechne, w wyniku których został oficjalnie prezydentem Gambii. Sukces wyborczy powtórzył w 2001, 2006 oraz w 2011.
Yahya Jammeh, jako prezydent, był oskarżany o nadużywanie władzy, ograniczanie swobód obywatelskich i łamanie praw człowieka. W czasie jego prezydentury kilkakrotnie dochodziło do prób przewrotu wojskowego. W 2007 wsławił się opracowaniem własnej metody leczenia AIDS, która została potępiona przez społeczność międzynarodową.
W grudniu 2016 przegrał wybory prezydenckie z Adamą Barrowem, jednakże odmówił uznania ich wyniku i przekazania władzy. Z urzędu zrezygnował dopiero 21 stycznia 2017 pod naciskiem międzynarodowym i w obliczu interwencji zbrojnej państw ECOWAS.

context: 17 stycznia 2017 Jammeh ogłosił w kraju 90-dniowy stan wyjątkowy, a następnego dnia parlament wydłużył jego kadencję o 90 dni. W tym samym czasie członkowie ECOWAS podjęli pierwsze kroki, potwierdzające możliwość przeprowadzenia interwencji zbrojnej w Gambii. Na granicy gambijsko-senegalskiej doszło do przegrupowań wojsk Senegalu, a z Nigerii wypłynął w stronę Gambii okręt wojskowy. Nigeria zapowiedziała również wysłanie do Gambii 200-osobowego oddziału wojskowego oraz jednostek lotniczych. Wsparcie wojskowe dla interwencji ogłosiła również Ghana. Jammeh oznajmił, że służby bezpieczeństwa oraz licząca 2,5 tys. żołnierzy armia, gotowe są do utrzymania w kraju porządku i pokoju. Jednakże dowódca armii, gen. Ousman Badjie zapowiedział, że w przypadku interwencji ECOWAS, jego wojska nie podejmą walk, uznając kryzys na kwestię polityczną, a nie militarną.
qas: question: Jakie wydarzenia miały miejsce na granicy gambijsko-senegalskiej?
answers: text: doszło do przegrupowań wojsk Senegalu, a z Nigerii wypłynął w stronę Gambii okręt wojskowy
answer_end: 384
generative_answer: doszło do przegrupowań wojsk Senegalu, a z Nigerii wypłynął w stronę Gambii okręt wojskowy

question: Jakie państwa zadeklarowały wsparcie zbrojne Gambii?
answers: text: Nigeria zapowiedziała również wysłanie do Gambii 200-osobowego oddziału wojskowego oraz jednostek lotniczych. Wsparcie wojskowe dla interwencji ogłosiła również Ghana
answer_end: 552
generative_answer: Nigeria i Ghana

question: Jak długo trwał wprowadzony przez Jammeha stan wyjątkowy?
answers: text: 90-dniowy
answer_end: 49
generative_answer: 90-dniowy

question: Czy ECOWAS zainicjowała starcie zbrojne w Gambii?
plausible_answers: text: członkowie ECOWAS podjęli pierwsze kroki, potwierdzające możliwość przeprowadzenia interwencji zbrojnej w Gambii
answer_end: 258
generative_answer: członkowie ECOWAS podjęli pierwsze kroki, potwierdzające możliwość przeprowadzenia interwencji zbrojnej w Gambii

question: Czy Ousman Badjie miał w planach stoczyć walkę z ECOWAS?
answers: text: Ousman Badjie zapowiedział, że w przypadku interwencji ECOWAS, jego wojska nie podejmą walk
answer_end: 806
generative_answer: nie