Trinlej Gjaco

Trinlej Gjaco (tyb. འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་, Wylie: ʼphrin-las-rgya-mtsho, ZWPY: Chinlai Gyaco; ur. 1856 albo 1857, zm. 25 kwietnia 1875) – najwyższy inkarnowany lama szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, dwunasty dalajlama.

context: Trinlej Gjaco rozpoczął intensywny trening duchowy pod kierunkiem specjalnie wyznaczonych rinpoczów. Zdobywał także wiadomości z zakresu filozofii buddyjskiej, sanskrytu czy języka tybetańskiego. Jego edukacji nie zakłócił zamach stanu przeprowadzony przez Łangczuka Gjalpo Szetrę. Ten prominentny świecki członek Kaszagu po nieudanej próbie ograniczenia władzy regenta, wkroczył do Lhasy na czele niewielkiego oddziału żołnierzy i obalił Retenga Rinpocze, który udał się na wygnanie do Chin. Szetra przejął pełnię władzy w państwie, przyjmując, zniesiony na początku XVIII wieku tytuł desi. Doprowadził też do ceremonialnego objęcia przez małoletniego Gjałłę Rinpocze pełnej władzy politycznej. W 1863 z jego inicjatywy regentem mianowano Gandena Tripę Khjenraba Łanguczuka, do którego obowiązków należała wyłącznie opieka nad władcą. Desi rządził do swojej śmierci 25 września 1864, okazując demonstracyjnie swój szacunek dla młodego dalajlamy. Po zgonie Szetry władzę w kraju przejął Kaszag. Bezpośrednie rządy gabinetu trwały jednak tylko dwa lata. W 1866, w wyniku kolejnego zamachu stanu pełną kontrolę na rządem lhaskim przejął skarbnik Gandenu, Palden Dondrup. Odsunięcie go w 1871 spowodowało kolejne uzyskanie pełnej kontroli nad administracją przez kalonów. Trinlej Gjaco nie odegrał w opisywanych wydarzeniach żadnej roli, niemniej był na bieżąco informowany o wszystkich politycznych decyzjach. Gdy 19 października 1872 zmarł Khjenrab Łangczuk Kaszag Zgromadzenie Narodowe poprosiło go o przejęcie pełni władzy. Ceremonia objęcia przez młodego tulku pełnego zwierzchnictwa politycznego nad krajem odbyła się w Potali 12 marca 1873. Uczestniczyli w niej między innymi przedstawiciele największych klasztorów Tybetu, członkowie Kaszagu i przedstawiciele cesarza Chin.
qas: question: Dokąd udał się Rinpocze po przeprowadzeniu przez jego konkurenta zamachu stanu?
answers: text: do Chin
answer_end: 491
generative_answer: do Chin

question: Kto zastąpił Rinpocze na pozycji władcy?
answers: text: Łangczuka Gjalpo Szetrę
answer_end: 280
generative_answer: Łangczuk Gjalpo Szetra

question: Kto objął władzę w 1863 roku?
answers: text: Gandena Tripę Khjenraba Łanguczuka
answer_end: 774
generative_answer: Ganden Tripa Khjenrab Łanguczuk

question: Co należało do zadań Gandena?
answers: text: opieka nad władcą
answer_end: 834
generative_answer: opieka nad władcą

question: Kiedy doszło do zgonu Gandena?
plausible_answers: text: 25 września 1864
answer_end: 883
generative_answer: 25 września 1864

context: Młody tulku zamieszkał w niewielkim klasztorze w stolicy. Na początku nowego roku księżycowego został przewieziony do klasztoru Norzang Kelsang Podrang w Norbulince. Tam regent udzielił mu święceń poprzedzających święcenia nowicjusza i nadał mu imię Lobsang Trinlej Gjaco. Intronizacja odbyła się 19 sierpnia 1860 w Potali w obecności najważniejszych dostojników religijnych, członków rządu i licznych mnichów. Rodzina dalajlamy otrzymała, zgodnie z protokołem, liczne posiadłości ziemskie i dobra. Bakdroka Niangcangłę obdarzono tytułem kung, porównywalnym do tytułu książęcego.
qas: question: Dokąd przetransportowano młodego tulku z niewielkiego klasztoru w stolicy?
answers: text: klasztoru Norzang Kelsang Podrang w Norbulince
answer_end: 164
generative_answer: klasztoru Norzang Kelsang Podrang w Norbulince

question: Jakie imię otrzymał podczas święceń w Norbulince?
answers: text: Lobsang Trinlej Gjaco
answer_end: 271
generative_answer: Lobsang Trinlej Gjaco

question: Jakie osobistości były obecne podczas wyniesienia go na tron?
answers: text: najważniejszych dostojników religijnych, członków rządu i licznych mnichów
answer_end: 409
generative_answer: najważniejsi dostojnicy religijni, członkowie rządu i liczni mnisi

question: Co rodzina Trinlej Gjaco zyskała po jego intronizacji?
answers: text: liczne posiadłości ziemskie i dobra
answer_end: 497
generative_answer: liczne posiadłości ziemskie i dobra

question: Jaki tytuł nadano mu po jego intronizacji?
plausible_answers: text: kung
answer_end: 542
generative_answer: kung