enelpol/poquad huggingface dataset:
McLaren M2B

McLaren M2B – samochód Formuły 1, pierwszy bolid zespołu McLaren, zaprojektowany przez Robina Herda, używany w sezonie 1966. Został stworzony w 1965 na podstawie prototypowego modelu McLaren M2A. Do stworzenia samochodu użyto innowacyjnego laminatu Mallite. Bolid był napędzany silnikami Ford i Serenissima, które miały jednak niewystarczającą moc. M2B miały też problemy z niezawodnością.
Kierowany przez założyciela zespołu Bruce'a McLarena, M2B zgłaszany był do sześciu Grand Prix, startując w czterech. Pierwszy punkt zdobył podczas Grand Prix Wielkiej Brytanii, a kolejne dwa w Grand Prix Stanów Zjednoczonych.

context: W fabryce w Colnbrook rozpoczęła się budowa dwóch podwozi M2B, natomiast budowa trzeciego prawdopodobnie nie została ukończona. W grudniu 1965 roku zakończyły się testy M2A na Goodwood Circuit, w trakcie których bolid przejechał ponad 3000 kilometrów, a dwa silniki były gotowe do montażu w M2B. W ostatnich dniach grudnia do zespołu konstrukcyjnego dołączył były kolega Herda z RAE – Gordon Coppuck, który później został szefem konstruktorów w McLarenie. W lutym 1966 kolejne testy zostały przeprowadzone w Kalifornii, w oczekiwaniu na początek sezonu 1966 w maju.
qas: Gdzie wyprodukowano podwozia M2B?

W którym roku M2B wystartowało w wyścigach Formuły1?

Gdzie pracował Gordon Coppuck przed MC Laren'em?

W którym roku zakończono testy M2B?

Jaką odległość przejechano z użyciem M2A podczas testów w Goodwood Circuit?
Lotto (gra liczbowa)

Lotto (do 1975 Toto-Lotek, do 2009 Duży Lotek) – najstarsza, a zarazem najpopularniejsza w Polsce gra liczbowa organizowana przez Totalizator Sportowy. Pierwsze losowanie odbyło się 27 stycznia 1957. Polega na wytypowaniu wyników losowania 6 liczb z zakresu od 1 do 49.

context: Od 2009 roku wprowadzono 25% dopłaty do stawki, czyli z kuponu Lotto za 3,00 PLN na wygrane przeznaczone jest przynajmniej 51% z 2,40 PLN (dopłata 60 groszy). Zostaje 1,224 PLN na wygrane, czyli na zysk Totalizatora i wymienionych w dopłacie ministerstw przeznaczone maksymalnie jest 59,2%. Nie uwzględniając ewentualnego podatku od wygranej (od jednorazowych wartości wygranych powyżej 2280,00 PLN, zryczałtowany podatek dochodowy wynosi 10% wygranej kwoty). Co oznacza, że mniej niż 40,8% wpłaconych kwot może zostać w kieszeni zwycięskich graczy.
qas: Ilu procentowa dopłata do stawki obowiązuje od 2009 r.?

Ile złotych z kwoty 3 złotych przeznaczonych na zakup kuponu idzie na wygrane?

Jaki procent kwoty przeznaczonej na zakup kuponu stanowi zysk Totalizatora i określonych ministerstw?

Czy od wygranej w Lotto nigdy nie trzeba płacić podatku?
Jeziora tatrzańskie

Jeziora tatrzańskie – grupa około dwustu (nie licząc drobnych i okresowych) jezior w Tatrach. Z tej liczby w polskich Tatrach jest ich około czterdziestu, pozostałe położone są po stronie słowackiej. W tradycyjnym ludowym nazewnictwie nazywane są one stawami i takie też nazewnictwo przyjęte zostało w piśmiennictwie, również w opracowaniach naukowych.

context: Większość jezior tatrzańskich charakteryzuje się bardzo dużą przezroczystością. Największą przezroczystość (mierzoną na podstawie widoczności zanurzonego w nich białego krążka) mają wysoko położone jeziora cyrkowe. Rekordowo dużą przezroczystość odnotowano w Wielkim Hińczowym Stawie (19 m), w Czarnym Stawie pod Rysami wynosi ona 16,5–17,5 m, w Morskim Oku 12 m. Tak duża przezroczystość związana jest z bardzo ubogim życiem organicznym w tych jeziorach, brakiem planktonu, jak również minimalną ilością zawiesin. Litoralu brak zupełnie lub jest słabo wykształcony. Osady denne są silnie zmineralizowane i ubogie w związki organiczne, szczególnie w związki azotu. Jest to także jedną z przyczyn ilościowego ubóstwa planktonu w tych jeziorach. Woda w nich jest zimna i silnie natleniona. Jeziora te zaliczane są do skrajnie oligotroficznych. Znacznie mniej przejrzyste są położone niżej i charakteryzujące się bogatszym życiem organicznym stawy morenowe, jak np. Smreczyński Staw czy Toporowe Stawy (2 m). Wysoko położone, głębokie i jałowe jeziora tatrzańskie widziane z oddali mają szafirową barwę. Nieco niżej usytuowane Morskie Oko ma kolor niebieski ze szmaragdowym odcieniem, zaś Smreczyński Staw ma kolor brunatny. Takie barwy obserwowane są jednak tylko w płytszych warstwach wody, w głębokim jeziorze woda wydaje się czarna, gdyż z racji absorpcji oraz rozproszenia światło nie dociera na duże głębokości. Obserwując jezioro z góry, widzimy różne odcienie, w zależności od głębokości dna. Czerwony Staw Pańszczycki zawdzięcza swoją barwę sinicy Pleurocapsa aurantica, barwiącej na brunatno-czerwony kolor kamienie leżące na dnie stawu.
qas: Z czego wynika duży stopień przezroczystości jezior tatrzańskich?

Jakie jezioro charakteryzuje się największą przejrzystością?

Ile wynosi przejrzystość Morskiego Oka?

Jakim typem trofizmu charakteryzuje się Smreczyński Staw?

Z jakiego powodu Staw Pańszczycki jest barwy czerwonej?
Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie – grób nieznanego żołnierza w Warszawie, na pl. marsz. Józefa Piłsudskiego; ideą warszawskiego grobu nieznanego żołnierza jest uczczenie pamięci poległych w walce o niepodległość.
Pomysł oddania hołdu poległym w walkach nieznanym żołnierzom narodził się bezpośrednio po I wojnie światowej we Francji. Pierwszy na świecie Grób Nieznanego Żołnierza powstał w Paryżu w 1920. Upamiętnia on 1500 tys. żołnierzy poległych w latach 1914–1918. Równolegle z Francją utworzono miejsca hołdu bezimiennym żołnierzom w Wielkiej Brytanii.
W Polsce pierwsze inicjatywy stworzenia miejsca upamiętniającego poległych nieznanych żołnierzy pojawiły się w 1921 roku. Jako pierwszy powstał pomnik-płyta Nieznanego Żołnierza w Łodzi (odsłonięcie 22 marca 1925 roku).
Warszawski Grób Nieznanego Żołnierza został odsłonięty 2 listopada 1925 roku, pod kolumnadą Pałacu Saskiego. W tym dniu złożono do niego szczątki bezimiennego żołnierza, sprowadzone podczas specjalnej ceremonii z Cmentarza Obrońców Lwowa. Twórcą grobu był artysta-rzeźbiarz Stanisław Kazimierz Ostrowski.
Pod koniec II wojny światowej grób uległ poważnemu uszkodzeniu w wyniku wysadzenia w powietrze. Już w 1946 został odbudowany i ponownie odsłonięty. Obecnie stanowi trójarkadowy fragment ocalałej kolumnady Pałacu Saskiego. W latach 1990–1991 wystrój grobu częściowo zmieniono.
Przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie płonie wieczny znicz i służbę pełni warta honorowa z Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego, a w święta państwowe odbywa się jej uroczysta zmiana z udziałem najwyższych władz państwa.

context: Zamierzano rozpisać konkurs na rozwiązanie architektoniczne pl. Saskiego z lokalizacją Grobu Nieznanego Żołnierza. W konkursie przewidziano nagrody, na które 19 tys. zł miał przeznaczyć także warszawski magistrat: za miejsca od I do V, odpowiednio od 6 do 2 tys. zł oraz trzy dodatkowe wyróżnienia po 1,5 tys. zł. Termin złożenia prac konkursowych upływał 3 maja 1925. Komitet jednak zwlekał z jego ogłoszeniem, bowiem na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 1925 nadal nie było informacji na temat możliwości pokrycia kosztów budowy pomnika.
qas: Co miało być przedmiotem zaplanowanego konkursu?

Jakie nagrody miały zostać wręczone osobom biorącym udział w tym konkursie?

Do kiedy uczestnicy mogli zgłaszać swoje prace?

Dlaczego komitet przekładał moment poinformowania o konkursie?

Jaki organ miał jako jedyny sfinansować konkurs?
Hymn Białorusi

Państwowy hymn Republiki Białorusi (biał. Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь, Dziarżauny himn Respubliki Biełaruś, ros. Государственный гимн Республики Беларусь, Gosudarstwiennyj gimn Riespubliki Biełaruś) – uroczysta pieśń patriotyczna, będąca jednym z symboli niepodległej Białorusi. Autorem muzyki, wykorzystanej już w hymnie Białoruskiej SRR z 1955 roku, jest Niescier Sakałouski. Do dawnej melodii Uładzimir Karyzna napisał nowe słowa, podobne do radzieckiej wersji autorstwa Michaiła Klimkowicza. Przyjęcie hymnu 2 lipca 2002 roku było ostatnim – po przywróceniu w 1995 roku zmodyfikowanego radzieckiego godła i flagi – etapem formowania symboliki Republiki Białorusi.

context: W dniach 7–9 czerwca 2002 roku media państwowe transmitowały kilka razy na dobę pięć potencjalnych hymnów Białorusi. Były to następujące utwory: Radzima maja darahaja (Радзіма мая дарагая) autorstwa poety Alesia Baczyły i kompozytora Uładzimira Ałounikaua, Himn "Żywie Biełaruś" (Гімн "Жыве Беларусь") lub Krasuj, Biełaruś! (Красуй, Беларусь!) poety Leanida Pranczaka i kompozytora Wasila Rainczyka oraz trzy prace poetów Dzmitryja Marazaua, Iwana Karendy, Michaiła Klimkowicza. Ten ostatni w swojej redakcji tekstu pozostawił kilka linijek hymnu BSRR. Podczas emisji w mediach pięciu wyróżnionych utworów przeprowadzono interaktywną ankietę. Przez trzy dni głosy oddało ponad sto osiemnaście tysięcy osób, z czego ponad pięćdziesiąt tysięcy poparło My, biełarusy. 10 czerwca 2002 roku komisja ogłosiła zwycięzcę konkursu. 2 lipca 2002 roku hymn został zatwierdzony przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę.
qas: Jakie kompozycje były transmitowane przez białoruskie media jako kandydaci na hymn państwowy?

Jak często białoruskie media transmitowały utwory walczące o miano hymnu państwowego?

Który z utworów wygrał interaktywną ankietę?

Fragment jakiego utworu znalazł się w dziele Michaiła Klimkowicza?

Kto był głównym pomysłodawcą interaktywnej ankiety?
Hierarchia potrzeb

Hierarchia potrzeb, piramida Maslowa (ang. needs hierarchy) – sekwencja potrzeb od najbardziej podstawowych (wynikających z funkcji życiowych) do potrzeb wyższego poziomu, które aktywizują się dopiero po zaspokojeniu niższych. Potoczna nazwa „piramida Maslowa” jest myląca, Maslow nie przedstawiał swojej hierarchii potrzeb w formie piramidy. Piramida potrzeb, jaka funkcjonuje dziś powszechnie w kulturze popularnej, stworzona została na skutek zniekształcania pomysłów Maslowa przez konsultantów biznesowych i autorów podręczników poszukujących prostego, intuicyjnego schematu ludzkich potrzeb. „Piramida Maslowa” nie została stworzona przez Maslowa, a co więcej, jej założenia generalnie nie zostały potwierdzone w badaniach empirycznych.

context: W 1981 roku przeprowadzono badanie jak hierarchia Maslowa może różnić się między grupami wiekowymi. Ankieterzy zadali pytania uczestnikom o wyrażenie swoich potrzeb od najważniejszych do najmniej ważnych. Naukowcy odkryli, że dzieci miały wyższe oceny potrzeb fizycznych w porównaniu z innymi grupami. Potrzeba miłości pojawiła się od dzieciństwa do dorosłości. Wśród młodzieży najwyższa była potrzeba szacunku. Osoby dorosłe miały najwyższy poziom samorealizacji. Natomiast, ludzie w starszym wieku mieli najwyższy poziom bezpieczeństwa. Autorzy zasugerowali, że hierarchia proponowana przez Maslowa może być ograniczona jako teoria kolejności rozwojowej, ponieważ kolejność potrzeby miłości i samooceny powinny zostać odwrócone w zależności od wieku.
qas: Jaką największą potrzebę życiową posiadaja według badań młodzież?

Jaka grupa społeczna uważa za najwyższą potrzebę osiąganie zdolności do samorealizacji?

W jakim okresie życia następował spadek zapotrzebowania na miłość?

Jaka grupa wiekowa posiada - według badań - największe potrzeby fizyczne?

Dlaczego badania weryfikujące potrzeby na bazie piramidy Maslowa w zależności od grupy wiekowej w 1981 roku nie obaliły tez uczonego?
Mięsak pęcherzykowy

Mięsak pęcherzykowy, ASPS (od ang. alveolar soft part sarcoma) – bardzo rzadki nowotwór złośliwy należący do grupy mięsaków tkanek miękkich o nieznanym kierunku różnicowania. Nowotwór występuje głównie u młodych dorosłych. Klinicznie mięsak cechuje się powolnym wzrostem i tendencją do wczesnych przerzutów do płuc, mózgu i kości. Choroba nie daje charakterystycznych objawów, manifestuje się jako bezbolesny guz najczęściej w obrębie kończyny dolnej. U dzieci nowotwór najczęściej pojawia się w obrębie głowy i szyi. Rozpoznanie jest stawiane na podstawie charakterystycznego obrazu histopatologicznego materiału uzyskanego podczas biopsji zmiany. Mięsak pęcherzykowy wykazuje znaczną oporność na chemioterapię. W leczeniu stosuje się inhibitory kinaz tyrozynowych, przede wszystkim sunitynib. Pomimo powolnego wzrostu mięsaka rokowanie zwykle jest niepomyślne.

context: Podstawową metodą leczenia mięsaka pęcherzykowego jest radykalna chirurgiczna resekcja guza w zakresie zdrowych tkanek z zachowaniem odpowiedniego marginesu chirurgicznego tkanek wolnych od nacieku nowotworowego (resekcja R0). W leczeniu mięsaków tkanek miękkich zabieg operacyjny polega na szerokiej resekcji mięśnia lub przedziałowej resekcji grupy mięśni według Ennekinga. Mięsak jest wycinany w jednym bloku tkankowym ze zdrowymi tkankami (en block) wraz z miejscem wykonania biopsji diagnostycznej.
qas: Jaki jest fundamentalny sposób walki z ASPS?

Jak dużą część tkanek należy usunąć z ciała pacjenta?

Leczenie jakich mięsaków według Ennekinga wymaga resekcji mięśnia?

Czym jest Resekcja R0?

Jak z języka francuskiego nazywa się resekcję w bloku tkankowym?
Flaga OUN-B

Flaga OUN-B (flaga OUN-R, flaga banderowska) – flaga Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów-Banderowców. Po uzyskaniu niepodległości przez Ukrainę wykorzystywana przez organizacje i partie nacjonalistyczne, m.in. Kongres Ukraińskich Nacjonalistów і Prawy Sektor (dawniej UNA-UNSO). Stanowi prostokątny płat tkaniny o proporcji 2,5:6, podzielony na dwa poziome, równoległe pasy tej samej szerokości, z których górny jest koloru czerwonego, a dolny koloru czarnego. Kolor czarny symbolizuje ukraińską ziemię, a czerwony krew przelaną za Ukrainę.

context: OUN-B zatwierdziła swoje oficjalne czerwono-czarne symbole, a na drugim Wielkim Zebraniu OUN-B w kwietniu 1941 roku postanowiła, że zaprzestanie korzystania z tryzuba z mieczem, a zamiast tego używać będzie wyłącznie „ogólnonarodowego Tryzuba Włodzimierza Wielkiego w formie wprowadzonej przez Radę Centralną” oraz „swojej odrębnej flagi organizacyjnej w kolorach czerwonym i czarnym”[potrzebny numer strony]. Układ i obowiązujące proporcje miały zostać uchwalone przez osobną komisję[potrzebny numer strony], jednak w początkowym okresie walk na froncie wschodnim komisja ta nie zebrała się.
qas: Co miało zniknąć z flagi OUN-B, zgodnie z postanowieniami z 1941 roku?

Co miała ustalić komisja, której nie udało się utworzyć w związku z walkami na froncie wschodnim?

Co miało zastąpić tryzub z mieczem, zgodnie z ustaleniami drugiego Wielkiego Zebrania OUN-B?

Jakie kolory miała mieć nowa flaga organizacyjna OUN-B?

Podczas jakiego wydarzenia zaprezentowano nową flagę?
Hanna Chrzanowska

Hanna Helena Chrzanowska herbu Korab (ur. 7 października 1902 w Warszawie, zm. 29 kwietnia 1973 w Krakowie) – polska pielęgniarka, działaczka charytatywna, pisarka, pedagog, instruktorka i prekursorka pielęgniarstwa rodzinnego, domowego i parafialnego, wiceprzewodnicząca oraz członkini Zarządu Głównego Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Zawodowych, naczelna redaktorka czasopisma Pielęgniarka Polska, współorganizatorka Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego oraz błogosławiona Kościoła katolickiego.

context: Do beatyfikacji potrzebny był cud za jej wstawiennictwem. Takim cudem okazało się uleczenie z rozległego udaru mózgu Zofii Szlendak-Cholewińskiej, która dzięki jej orędownictwu wyzdrowiała oraz powróciła do pełnej sprawności. 7 lipca 2017 za zgodą papieża Franciszka, Stolica Apostolska po zbadaniu okoliczności tego uzdrowienia, uznała je za nadzwyczajne. Beatyfikacja nastąpiła 28 kwietnia 2018 w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w krakowskich Łagiewnikach, podczas uroczystej mszy świętej, którą sprawował w imieniu papieża Franciszka legat papieski kard. Angelo Amato przy licznym udziale duchowieństwa (40 biskupów i ok. 250 kapłanów) oraz pielęgniarek, lekarzy, chorych z ich opiekunami, a także wolontariuszy oraz jej krewnych wraz z jej chrześniakiem. W homilii kard Amato stwierdził m.in.:
qas: Z jakiego urazu udało się wyjść Zofii Szlendak-Cholewińskiej dzięki wstawiennictwu Chrzanowskiej?

Który papież wydał zgodę na zbadanie okoliczności uzdrowienia Zofii Szlendak-Cholewińskiej?

Jaki warunek musiał zostać spełniony, by Chrzanowska została uznana za błogosławioną?

W jakim mieście odbyła się msza beatyfikacyjna Chrzanowskiej?

Ilu biskupów i kapłanów sprawowało mszę beatyfikacyjną Chrzanowskiej?
EN80

EN80 – seria normalnotorowych elektrycznych wagonów silnikowych i doczepnych, eksploatowana przez Warszawską Kolej Dojazdową (wcześniej Elektryczną Kolej Dojazdową) w latach 1927–1972. Tabor wyprodukowany przez English Electric w liczbie 20 wagonów silnikowych i 20 doczep został po II wojnie światowej odbudowany i uzupełniony o 12 doczep przez Konstal Chorzów. Przestarzałe wagony konstrukcji drewnianej po 45 latach pracy zostały zastąpione przez składy EN94. Do dziś zachował się jeden wagon silnikowy o numerze 16, będący eksponatem muzealnym.

context: W okresie od sierpnia do grudnia 1944, gdy front zbliżał się do Warszawy, Niemcy rozpoczęli niszczenie i wywożenie taboru EKD. Dzięki postawie pracowników firmy, którzy starali się zapobiec działaniom okupanta, zostało wywiezionych tylko 10 pojazdów. Łącznie kompletnie zniszczonych lub wywiezionych zostało 18 wagonów serii EN80, w tym 6 silnikowych. W kwietniu 1945 wywiezione pojazdy powróciły do Polski i przystąpiono do ich naprawy i uruchamiania. W chwili uruchomienia pociągów na całej linii 19 maja 1945 sprawnych było 25 wagonów.
qas: Kiedy podczas drugiej wojny światowej Niemcy rozpoczęli niszczenie taboru EKD?

Kto sprawił, że Niemcom udało się wywieźć niewiele taborów EKD?

Ile wagonów elektrycznych EN80 zostało zniszczonych w 1944 roku przez Niemców?

Kiedy wagony EN80 zostały zwrócone Polsce?

Ile wagonów EN80 było sprawnych na dzień 19 maja 1945?
Henryk Hiż

Henryk Hiż (ur. 8 października 1917 w Piotrogrodzie, zm. 19 grudnia 2006 w Cape May Point) – polski filozof analityczny, lingwista, filozof języka, logik, matematyk i etyk, przez większą część życia aktywny w Stanach Zjednoczonych, jeden z najmłodszych przedstawicieli szkoły lwowsko-warszawskiej.
Studiował na Uniwersytecie Warszawskim pod kierunkiem Tadeusza Kotarbińskiego. W czasie okupacji niemieckiej działał jako szyfrant w Komendzie Głównej Armii Krajowej i wziął udział w powstaniu warszawskim. W 1948 roku obronił doktorat na Harvard University pod kierunkiem Willarda Van Orman Quine’a, a w 1950 roku na stałe wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie wykładał na kilku uczelniach wyższych. W latach 1960–1988 był pracownikiem naukowym University of Pennsylvania. W 1976 roku otrzymał Guggenheim Fellowship i wyjechał jako profesor wizytujący na University of Cambridge. W 1982 roku otrzymał Nagrodę Fundacji Alfreda Jurzykowskiego. Przez cały okres pobytu w USA utrzymywał żywy kontakt z polskim środowiskiem akademickim. Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Opublikował około stu artykułów w recenzowanych czasopismach naukowych. Początkowo w swoich badaniach interesował się semantyką, logiką formalną i metodologią nauk, pozostając pod dużym wpływem szkoły lwowsko-warszawskiej. Od końca lat 50. zajmował się głównie zagadnieniami językoznawstwa w odniesieniu do logiki i filozofii. Określał się jako naturalista i behawiorysta lingwistyczny, przyjmując, że przedmiotem pracy lingwisty są przede wszystkim zachowania językowe. W kwestiach etycznych określał się jako „negatywny utylitarysta”. Był pacyfistą i ateistą.

context: Na początku swojej drogi zawodowej interesował się zagadnieniami charakterystycznymi dla szkoły lwowsko-warszawskiej: semantyką, logiką formalną i metodologią nauk. W tym okresie najbliższe były mu filozofia nominalizmu Stanisława Leśniewskiego i reizmu Tadeusza Kotarbińskiego. Największy wpływ na formowanie jego poglądów miał Kotarbiński, w szczególności jego praca Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk (1929). Z czasem, szczególnie pod wpływem wyjazdu do Stanów Zjednoczonych, Hiż zaczął porzucać absolutyzm swoich warszawskich profesorów na rzecz pragmatyzmu i pluralistycznego eklektyzmu.
qas: Co wpłynęło na zmianę jego poglądów dotyczących absolutyzmu?

Czy ukształtowała go myśl Kotarbińskiego?

Jakimi zagadnieniami szkoły lwowsko-warszawskiej zajmował się tuż przed przejściem na emeryturę?

Kto jest autorem Elementów teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk?

Jakie idee zaczęły mu być bliskie po tym jak zaczął odchodzić od absolutyzmu?
Adam Zagajewski

Adam Zagajewski (ur. 21 czerwca 1945 we Lwowie, zm. 21 marca 2021 w Krakowie) – polski poeta, eseista, prozaik, przedstawiciel pokolenia Nowej Fali, nauczyciel akademicki, tłumacz literacki.
Sygnatariusz Listu 59 (1975), od 1976 objęty cenzurą, w latach 1982–2002 na emigracji we Francji, od 1983 redaktor „Zeszytów Literackich”; laureat Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1975), Międzynarodowej Nagrody Neustadt w dziedzinie literatury (2004) i Nagrody Księżnej Asturii (2017), w latach 1973–1983 członek Związku Literatów Polskich, od 1979 członek Polskiego PEN Clubu, od 2006 członek Polskiej Akademii Umiejętności.

context: Tworzył niemal wyłącznie wiersze białe i wolne. Przy tym definiował poezję jako sztukę przetwarzania i układania wyrażeń myślowych. Wbrew wiodącemu prym postmodernizmowi uważał, że nie kształtowanie języka, ale sens jest najważniejszą cechą poezji. Dlatego nie ma w poezji Zagajewskiego niemal żadnych asyndetonów, neologizmów czy zniekształceń słownych, natomiast bardzo ważną rolę odgrywa tajemnica wpisana w przeżywanie współczesności. Oddalony od tradycji „tłumaczenia muzyki” na słowa, zajmował się tylko jej sensem bardzo często starając się wyrazić nie sam utwór muzyczny, ale cechę takiego utworu. Był miłośnikiem Chopina, Bacha, Szostakowicza i Mahlera. W jego poezji znajdują się także nawiązania do mityzacji rzeczywistości i epifanii. Był także eseistą.
qas: Jakie wyłącznie dwa typy wierszy tworzył Zagajewski?

Czym, w odczuciu Zagajewskiego, była poezja?

Jakich elementów nie można odnaleźć w poezji Zagajewskiego?

Do jakich twórców Zagajewski odnosił się entuzjastycznie?

Co pełni bardzo ważną funkcję w poezji Zagajewskiego?
Dowiastka

Dowiastka (Dianella Lam. ex Juss.) – rodzaj roślin należący do rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae), obejmujący 40 gatunków, występujących na obszarze od południowo-wschodniej Afryki do Azji Południowo-Wschodniej, Australazji i Oceanii. Ze względu na swoje walory ozdobne i wytrzymałość wiele gatunków i odmian uprawnych dowiastek uprawianych jest w krajach o ciepłym klimacie w ogrodach i pojemnikach, a także wykorzystywanych do nasadzeń obrzeżnych i jako rośliny okrywowe. Na obszarze naturalnego występowania rośliny te znalazły wiele zastosowań. Dzięki zawartości substancji czynnych, w tym o działaniu przeciwwirusowym, niektóre gatunki stosowane są w medycynie tradycyjnej w terapii chorób. Niebieskie jagody kilku gatunków uznawane są za jadalne, a obecne w nich barwniki z grupy antocyjanidynów wykorzystywane są jako substancje barwiące. Rośliny są też źródłem włókien, wykorzystywanych od dawna do produkcji koszy i sznurów (fragmenty odkryto na jednym ze stanowisk archeologicznych w Australii). Rośliny wykorzystywane są też w komponowaniu perfum, do produkcji kadzidła oraz w obrzędach rytualnych.

context: D. ensifolia nie jest jedynym gatunkiem, który nie żyje naturalnie w Australii. D. dentata występuje wyłącznie w południowo-wschodnich Chinach. Na obszarze od Archipelagu Malajskiego do wysp Fidżi występuje D. javanica. D. sandwicensis występuje w dwóch miejscach, dość oddalonych od siebie: na Nowej Kaledonii i Hawajach. Gatunek D. adenanthera występuje w Oceanii, na wyspach Oceanu Spokojnego, od Nowej Kaledonii do Markizów i Pitcairn. Wiele gatunków jest endemitami: Nowej Zelandii (D. haematica, D. latissima i D. nigra), Nowej Kaledonii (D. acutifolia, D. daenikeri, D. pendula, D. plicata, D. stipitata), Norfolk (D. intermedia), Wysp Karolińskich (D. carolinensis), Nowej Gwinei (D. monophylla) i Marianów (D. saffordiana).
qas: Gdzie można spotkać gatunek D. dentata w naturalnym środowisku?

Jaki gatunek z rodzaju dowiastek można znaleźć na Archipelagu Malajskim?

Na jakich terenach występuje naturalnie D. adenanthera?

Jakie gatunki dowiastki są endemitami Nowej Kaledonii?

Gdzie występuje D. ensifolia?