HMS Warspite (1913)

HMS Warspite – brytyjski pancernik, drugi z pięciu okrętów typu Queen Elizabeth, służący w Royal Navy w okresie I i II wojny światowej. Zwodowany w listopadzie 1913 roku, do linii wszedł w marcu 1915 roku, już podczas trwania I wojny światowej. Zaprojektowany jako szybki, silnie uzbrojony i opancerzony okręt liniowy, stworzył wraz z siostrzanymi jednostkami jednolity związek taktyczny. Wziął udział w największym starciu morskim tej wojny: bitwie jutlandzkiej, odnosząc podczas niej dość poważne uszkodzenia. Był również obecny podczas internowania Hochseeflotte w listopadzie 1918 roku.
W dwudziestoleciu międzywojennym służył na Atlantyku i Morzu Śródziemnym. W latach 30. przeszedł gruntowną modernizację, która zdecydowanie poprawiła charakterystyki bojowe okrętu. Po wybuchu II wojny światowej wszedł w skład Home Fleet, przyczyniając się walnie do zwycięstwa w drugiej bitwie pod Narwikiem w kwietniu 1940 roku. Wkrótce został przeniesiony na Morze Śródziemne, gdzie odznaczył się w bitwach z włoską Regia Marina, przede wszystkim koło przylądka Stilo i koło przylądka Matapan. W drugiej połowie 1941 roku przeszedł modernizację w Stanach Zjednoczonych. Rok 1942 i część następnego spędził w służbie na Oceanie Indyjskim, by powrócić na Morze Śródziemne przed inwazją na Sycylię. We wrześniu 1943 roku przyjmował na Malcie poddające się włoskie okręty oraz wspierał desant pod Salerno, gdzie odniósł poważne uszkodzenia po eksplozji niemieckiej bomby kierowanej. Podczas operacji Overlord osłaniał ogniem artyleryjskim lądujące oddziały. Ostatni raz uczestniczył w akcji bojowej w listopadzie 1944 roku.
Przesunięty do rezerwy, po zakończeniu wojny został sprzedany na złom. Podczas holowania do stoczni rozbiórkowej wszedł na mieliznę i ostatecznie został rozebrany na miejscu, w latach 1950−1956. Podczas swej długiej służby stał się jednym z najbardziej znanych okrętów Royal Navy, zyskując przydomek „Starej Damy” (The Grand Old Lady).

context: Kolejną akcją „Warspite” była osłona konwoju z wojskiem do zatoki Suda w dniach od 25 do 28 listopada, w ramach kombinowanej operacji Collar. Po jego pomyślnym przeprowadzeniu, pancernik dołączył do osłony konwoju powrotnego do Egiptu. 16 grudnia wszedł w skład sił ubezpieczających konwój ME-5, z przeznaczeniem na Maltę. Dwa dni później, wraz z bliźniaczym „Valiantem”, przeprowadził bombardowanie pozycji włoskich w Valonie. Powrót do Aleksandrii nastąpił 24 grudnia. Rok 1941 rozpoczął się dla załogi „Warspite” udziałem w bombardowaniu Bardii 3 stycznia, poprzedzającym jej zajęcie przez wojska brytyjskie 5 stycznia, oraz udziałem w osłonie kolejnego konwoju na Maltę (operacja Excess) od 7 stycznia. 10 stycznia okręty brytyjskie zostały zaatakowane przez startujące z lotnisk na Sycylii niemieckie bombowce nurkujące Junkers Ju 87 z Fligerkorps X, których nalot poważnie uszkodził lotniskowiec „Illustrious”. Płonący okręt dotarł do portu w La Valetta, zaś po przeprowadzeniu prowizorycznych napraw powrócił pod koniec stycznia do Aleksandrii, osłaniany w drodze między innymi przez pancerniki „Warspite” i „Valiant”. W tym samym nalocie „Warspite” został trafiony pojedynczą bombą w część dziobową, ale poniósł jedynie niewielkie szkody. 31 stycznia, w porcie aleksandryjskim, w burtę pancernika uderzył niszczyciel „Greyhound”, nieznacznie ją uszkadzając. Pomimo to „Warspite” wziął udział w wypadzie zespołu floty w kierunku przylądka Spartivento w pierwszych dniach lutego, a następnie w osłonie konwojów w drugiej połowie tego miesiąca i w marcu.
qas: Jaką misję zlecono Warspite od 25 do 28 listopada?

Jaki kurs objął konwój konwój ME-5, osłaniany przez Warspite?

Kto towarzyszył Warspite podczas bombardowań w Valonie?

Jaki lotniskowiec został uszkodzony 10 stycznia?

W jakim zderzeniu brał udział Warspite 31 stycznia?