enelpol/poquad huggingface dataset:
Monica Z (film)

Monica Z (ang. Waltz for Monica) – szwedzki film biograficzny z 2013 roku w reżyserii Pera Fly. Bohaterem filmu jest szwedzka piosenkarka jazzowa Monica Zetterlund, która pierwotnie marzy o krajowej, a następnie międzynarodowej karierze muzycznej. W tym celu wyprowadza się z rodzinnego miasta Hagfors do Sztokholmu, z czasem staje się jedną z najbardziej znanych wokalistek w historii Szwecji.
Dzieło Pera Fly uzyskało w zasadniczej większości przychylne recenzje krytyków, którzy w szczególności dostrzegali wyróżniającą się rolę Eddy Magnason, wcielającą się w postać piosenkarki. Film otrzymał jedenaście nominacji do nagrody Guldbagge i zdobył ostatecznie cztery nagrody w kategoriach Najlepsza aktorka pierwszoplanowa, Najlepszy reżyser, Najlepszy aktor drugoplanowy oraz Najlepsze kostiumy.

context: Piosenkarka powraca do kraju i od nowa planuje swoją kariery, nagrywając kolejne płyty. W międzyczasie wdaje się w romans z Vilgotem Sjömanem, który podczas pracy wokalistki zajmuje się jej córką. Kolejną szansą na europejską karierę staje się możliwość występu w 1963 roku podczas 8. Konkursu Piosenki Eurowizji z utworem „En gång i Stockholm”. Wokalistka nie zdobywa tam żadnego punktu, co w rezultacie plasuje ją na ostatniej, 13. pozycji, ex aequo z trzema innymi artystami. Szereg niepowodzeń powoduje stopniowe uzależnienie od alkoholu, którego efektem jest między innymi zabranie córki piosenkarki przez jej ojca z powrotem do rodzinnego Hagfors. Wokalistka nawiązuje kolejny romans, tym razem ze Stevem Chambersem, który następnie zdradza ją w jej mieszkaniu. Gdy piosenkarka uświadamia sobie swoją sytuację życiową, po raz kolejny próbuje zawalczyć o swoją karierę. Prosi swoją wytwórnię płytową o zaaranżowanie współpracy muzycznej z Billem Evansem. Pomimo trudności w realizacji tego pomysłu amerykański pianista dzwoni do wokalistki i zaprasza ją do współpracy. Owocem tego duetu zostaje album Waltz for Debby, który staje się najbardziej znanym wydawnictwem w karierze piosenkarki. Transmisja radiowa jednego z jej amerykańskich koncertów dociera do Szwecji, a wsłuchani w nią rodzice uświadamiają sobie realizację marzeń ich córki. Ojciec telefonuje do niej i przeprasza za dotychczasowy brak wiary w powodzenie jej zamierzeń. Wokalistka w jednej ze scen końcowych bierze ślub ze Sturem Åkerbergiem, w którym już wcześniej się podkochiwała.
qas: Z kim wdała się Monica Z w pierwszy romans?

Na jakim festiwalu odegrany został utwór "En gång i Stockholm"?

Kto zabrał córkę Monice Z?

Czego dopuścił się Chambers względem Monicy Z w ich związku?

Za kogo wyszła za mąż Monica Z?
Andreas Thorkildsen

Andreas Thorkildsen (ur. 1 kwietnia 1982 w Kristiansand) – norweski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem.
Dwukrotny złoty medalista igrzysk olimpijskich (Ateny 2004 oraz Pekin 2008). Mistrz (2009) oraz trzykrotny wicemistrz świata (2005, 2007 i 2011). W 2006 roku zdobył złoty medal i tytuł mistrza Europy, a sukces ten powtórzył cztery lata później podczas czempionatu w Barcelonie. Pierwsze sukcesy na arenie międzynarodowej odniósł, zdobywając w 2000 roku tytuł wicemistrza świata juniorów, oraz w 2001, zajmując 2. miejsce w mistrzostwach Europy juniorów. Odnosił zwycięstwa w pucharze świata (2006), pucharze interkontynentalnym (2010) oraz dwukrotnie w światowym finale lekkoatletycznym. Thorkildsen przez 10 lat był rekordzistą świata juniorów w rzucie oszczepem z wynikiem 83,87 m (7 czerwca 2001, Bergen). Podczas igrzysk olimpijskich w Pekinie rzutem na odległość 90,57 ustanowił rekord olimpijski. Rekord życiowy: 91,59 (2 czerwca 2006, Oslo). Rezultat ten jest aktualnym rekordem Norwegii oraz jednocześnie 9. wynikiem w historii światowej lekkoatletyki. Norweg jest pierwszym w historii oszczepnikiem, który posiada w dorobku zarówno tytuł mistrza olimpijskiego, mistrza Europy jak i mistrza świata.
Ze względu na problemy zdrowotne w maju 2016 roku postanowił zakończyć sportową karierę. Od 2019 roku jest trenrem Chorwatki Sary Kolak, mistrzyni olimpijskiej w rzucie oszczepem z 2016 roku.

context: Główną imprezą sezonu 2009 były sierpniowe mistrzostwa świata. Thorkildsen zaczął od startu w Katarze gdzie osiągnął wynik 83,39. 21 sierpnia podczas eliminacji mistrzostw świata rzucił 80,37 i z szóstym wynikiem całych kwalifikacji awansował do finału. Dwa dni później, w niedzielę 23 sierpnia, w drugiej serii rzutów konkursu finałowego czempionatu osiągnął rezultat 89,59, który pozwolił mu zdobyć pierwszy w karierze złoty medal mistrzostw świata. Dzięki temu sukcesowi Norweg stał się pierwszym w historii oszczepnikiem, który posiada w dorobku zarówno tytuł mistrza olimpijskiego, mistrza Europy jak i mistrza świata. Po mistrzostwach, 28 sierpnia, w Zurychu podczas kolejnej edycji zawodów Weltklasse Zürich wynikiem 91,28 ustanowił swój najlepszy wynik w sezonie i najlepszy wynik na świecie w całym sezonie. Na zakończenie sezonu Thorkildsen zwyciężył w Salonikach podczas światowego finału lekkoatletycznego.
qas: Jaki wynik zapewnił mu jego pierwszą wygraną na mistrzostwach świata?

Jaki zestaw tytułów udało mu się zdobyć jako pierwszemu w historii tego sportu?

Występem w jakiej miejscowości zakończył sezon 2009?

Jaka impreza była ostatnią, w której wziął udział w czasie swojej kariery?

W jakim konkursie w ramach sezonu 2009 udało mu się rzucić na odległość 80,37 metra?
Omni (Księga Mormona)

Omni (deseret 𐐉𐐣𐐤𐐌) – w wierzeniach ruchu świętych w dniach ostatnich (mormonów) neficki historyk i skryba. Potomek Jakuba, brata Nefiego, syn Jaroma. Odpowiedzialny za sporządzanie przekazywanych pośród Nefitów zapisów, pozostawił po sobie jedynie bardzo lakoniczny materiał. Uczestniczył w szeregu walk z Lamanitami. Jego życie oraz prawość są obiektem spekulacji mormońskich teologów. Wykorzystywany jest też przez apologetów tej tradycji religijnej. Imię Omni występuje wśród wyznających mormonizm Maorysów, jak również wśród świętych w dniach ostatnich zamieszkujących Stany Zjednoczone.

context: Lakoniczność zapisu pozostawionego przez Omniego oraz innych skrybów tworzących Księgę Omniego wywoływała wśród mormońskich teologów dyskusje na temat ich prawości. Okres, w którym Omni miał działać, określany bywa mianem wieków ciemnych. Wskazywano również wszelako w innych teologicznych analizach, że proroczy status Omniego nie powinien był kwestionowany. W zwięzłości zapisków przypisywanych Omniemu dopatrywano się szczerości oraz pokory, jak również szacunku do świętych zapisków, nad którymi miał sprawować pieczę.
qas: Jakie aspekty związane z tym dziełem skłoniły mormońskich teologów do podważania ich prawości?

Czy wszyscy mormońscy teologowie podważali status Omniego?

Co miało być źródłem lakoniczności zapisków stworzonych przez Omniego, zdaniem jego apologetów?

Jak nazywany jest czasem okres, w trakcie którego Omni tworzył swoje zapiski?
General Packet Radio Service

General Packet Radio Service (GPRS) – technika związana z pakietowym przesyłaniem danych w sieciach GSM. Oferowana w praktyce prędkość transmisji rzędu 30–80 kb/s umożliwia korzystanie z Internetu lub z transmisji strumieniowej audio/wideo. Użytkownik płaci w niej za faktycznie wysłaną lub odebraną ilość bajtów, a nie za czas, w którym połączenie było aktywne. GPRS nazywane jest często „technologią” 2.5G, ponieważ stanowi element ewolucji GSM (jako telefonii komórkowej drugiej generacji) do sieci w standardzie 3G.
Istnieje też pojęcie „Sieć GPRS”. Mówi się o niej w kontekście infrastruktury telekomunikacyjnej, która umożliwia transmisję pakietową. Składa się ona ze stacji bazowych używanych w klasycznej sieci GSM do transmisji głosu i z niezależnie rozbudowywanej sieci szkieletowej, która łączy sieć radiową z zewnętrznymi sieciami IP oraz z innymi sieciami komórkowymi.
Specyfikacja GPRS jest rozwijana jako część standardu GSM przez konsorcjum standaryzacyjne 3GPP.

context: Na czas transmisji GPRS, Package Control Unit (zobacz rozdział Elementy sieci GPRS) może przydzielić terminalowi kilka szczelin czasowych (w obecnie spotykanych rozwiązaniach – maksymalnie 4) oraz dodatkowy parametr TFI (Temporary Flow Identity).
W GPRS każda ze szczelin czasowych może zawierać dane z wielu niezależnych transmisji (ponieważ parametr TFI jest 5-bitowy, do jednej szczeliny czasowej może być przyporządkowane maksymalnie 32 użytkowników). Terminal nasłuchuje na przydzielonej mu częstotliwości i szczelinach czasowych. W pojawiających się pakietach danych porównuje zapisany z nich parametr TFI z tym przydzielonym mu przez System na czas transmisji. Jeśli są takie same, terminal uznaje pakiet za przeznaczony dla niego.
qas: Czy w transmisji General Packet Radio Service jedna szczelina czasowa zawiera dane z tylko jednej transmisji?

Dlaczego w transmisji General Packet Radio Service do jednej szczeliny czasowej może być przydzielonych co najwyżej 32 osób?

Jaki element sieci General Packet Radio Service odpowiada za przydzielenie parametru TFI?
Michael Collins (astronauta)

Michael Collins (ur. 31 października 1930 w Rzymie, zm. 28 kwietnia 2021 w Naples) – amerykański astronauta, uczestnik pierwszej załogowej wyprawy na Księżyc, generał brygady United States Air Force. Pierwszy rzymianin w kosmosie.

context: W 1963 zakwalifikował się do trzeciej grupy astronautów NASA. Pilot rezerwowy misji Gemini 7, pilot w Gemini 10, przebywał 2 godziny 28 minut poza statkiem, pilot modułu dowodzenia Apollo 11. Przydzielony do lotu Apollo 8, lecz odsunięty wskutek konieczności poddania się operacji. Lekarze stwierdzili u niego odprysk kości kręgosłupa i zaordynowali zabieg chirurgiczny. Był pierwszym człowiekiem, który dwukrotnie odbył spacer kosmiczny. Był również pierwszym, który przeszedł z jednego statku kosmicznego do drugiego, poruszając się za pomocą odrzutowego pistoletu manewrowego.
qas: Jaką funkcję pełnił w trakcie misji Gemini 7?

Jak długo znajdował się poza obszarem statku podczas misji Gemini 10?

Dlaczego Michael Collins nie brał ostatecznie udziału w locie Apollo 8?

Jaki uraz wykluczył go z misji Apollo 11?

Czy jakiś astronauta odbył dwa spacery kosmiczne wcześniej niż Michael Collins?
Gastonia (dinozaur)

Gastonia (Gastonia burgei) – rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy ankylozaurów (Ankylosauria), którego bliższa pozycja systematyczna różni się w poglądach różnych badaczy (uznawano ją za bazalnego ankylozauryda, przedstawiciela uznawanej przez część badaczy za polifiletyczną Polacanthidae, a także za nodozauryda). Żyła we kredzie wczesnej na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej, a skamieniałości znaleziono w formacji Cedar Mountains. Cechowała się rogatą głową, krótkimi kończynami, długim ogonem bez buławy, jej grzbiet pokrywał pancerz z płyt kostnych i kolców.

context: Z przeprowadzonej przez Richarda Thompsona i współpracowników (2012) analizy kladystycznej wynika przynależność rodzajów zaliczanych do Polacanthinae, w tym gastonii, do rodziny Nodosauridae, a nie Ankylosauridae. Na drzewie ścisłej zgodności wygenerowanym na podstawie 4248 najbardziej oszczędnych drzew gastonia jest w nierozwikłanej politomii z wszystkimi innymi przedstawicielami Nodosauridae, natomiast na drzewie zgodności wygenerowanym metodą 50% majority rule consensus gastonia jest taksonem siostrzanym do kladu obejmującego gatunki Polacanthus foxii i Peloroplites cedrimontanus.
qas: Kto dokonał analizy kladystycznej w 2012 roku?

Czego dowodzi analiza kladystyczna Thompsona?

W jakiej metodzie gastomia jest taksonem bratnim do kladu zaliczającego Polaxcanthus foxii i Peloroplites cedrimontanus?

Co jest podstawą do badań politomii Gastomii?

Czy gastomia jest taksonem do Ankylosauridae foxii?
Walter Nowotny

Walter Nowotny (ur. 7 grudnia 1920; zm. 8 listopada 1944) – niemiecki as myśliwski z czasów II wojny światowej urodzony w Austrii. Przypisuje mu się uzyskanie 258 zwycięstw w 442 misjach bojowych. 255 z nich odniósł na froncie wschodnim, a trzy pilotując jeden z pierwszych myśliwców odrzutowych, Messerschmitta Me 262 podczas obrony Rzeszy. Większość zestrzeleń uzyskał pilotując samolot Focke-Wulf Fw 190, około 50 zaś – Messerschmitt Bf 109. Nosił przydomki: Nowi oraz Tygrys Wołchowski.
Nowotny wstąpił do NSDAP w 1938 r., a do Luftwaffe w 1939, w 1941 ukończył szkolenie dla pilotów myśliwskich, po którym przydzielono go do Jagdgeschwader 54 „Grünherz” (JG 54) na froncie wschodnim. Był pierwszym pilotem, który uzyskał 250 zwycięstw, z czego 194 w samym tylko 1943, co przyniosło mu odznaczenie Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego z Liśćmi Dębu, Mieczami i Brylantami 19 października 1943. Z powodów propagandowych otrzymał rozkaz wycofania się z czynnej służby.
Przywrócony do służby frontowej we wrześniu 1944, uczestniczył w testach i opracowywał taktykę walki dla myśliwca odrzutowego Me 262. Uzyskał na nim trzy zestrzelenia, zanim rozbił się w następstwie walki, jaką stoczył z myśliwcami United States Army Air Forces (USAAF) 8 listopada 1944. Po jego śmierci pierwszy bojowy dywizjon myśliwców odrzutowych, Jagdgeschwader 7, nazwano na jego cześć „Nowotny”.

context: W 1942 Nowotny powiększył swój dorobek zwycięstw, 30. i 31. zgłosił 11 lipca nad przyczółkiem na moście w Wołchowie, za co 14 lipca 1942 otrzymał Puchar Honorowy Luftwaffe. 20 lipca w ciągu jednego dnia zestrzelił kolejne 5 samolotów (zwycięstwa 32-36) oraz siedem (48-54) 2 sierpnia. Po zestrzeleniu następnych trzech wrogich samolotów 11 sierpnia, podporucznik Nowotny wykonał trzy triumfalne przeloty nad lotniskiem pomimo uszkodzeń swojej maszyny. Gdy następnie podjął próbę lądowania, samolot przekoziołkował po pasie, a pilot odniósł niegroźne obrażenia. W uznaniu zasług Nowotnego nagrodzono Krzyżem Rycerskim Krzyża Żelaznego 4 września, po osiągnięciu 56 zwycięstw. Mógł także udać się na urlop do domu, do Wiednia. Tam po raz ostatni spotkał się ze swoim bratem, Hubertem, który wkrótce zginął pod Stalingradem. Podporucznika Nowotnego mianowano 25 października dowódcą klucza w eskadrze 1/JG 54; zastąpił na tym stanowisku porucznika Heinza Lange.
qas: Jaka nagrodę otrzymał Nowotny za 30. i 31. zwycięstwo?

Ile samolotów strącił Nowotny 20 lipca 1942 roku?

Mimo jakich okoliczności Nowotny zdecydował się na triumfalny przelot nad lotniskiem 11 sierpnia?

Czym zakończył się triumfalny przelot 11 sierpnia?

Gdzie zginął Walter Nowotny?
Dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny

Dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny (łac. Immaculata Conceptio Beatæ Virginis Mariæ) – twierdzenie teologiczne definiujące szczególny stan świętości będący przywilejem Marii z Nazaretu, ogłoszone w Kościele katolickim 8 grudnia 1854 roku przez Piusa IX jako dogmat wiary.
Ta prawda wiary jest częścią szerszego zagadnienia konsekwencji grzechu pierwszych rodziców Adama i Ewy (grzech pierworodny), którym została objęta cała ludzkość. Katolicka refleksja teologiczna przyjmuje, że łaska niepokalanego poczęcia predysponowała Maryję do permanentnej przyjaźni z Bogiem, zdolności niezwykle łatwego wchodzenia z nim w autentyczny kontakt i oświecała jej umysł wiedzą wlaną, która skłaniała ją do wybierania zawsze tego, co doskonalsze. Skutkiem tej łaski była żywa wiara: najdoskonalsze wypełnianie przez Marię Dekalogu i największego z przykazań, czyli przykazania miłości Boga i bliźniego.

context: Bernard z Clairvaux, mistyk i teolog znany z gorącej czci do Marii, uznawał, że należy odrzucić twierdzenia o niepokalanym poczęciu. Również Tomasz z Akwinu nie przyjmował niepokalanego poczęcia. Komentując nauczanie Augustyna zawarte w dziele O naturze i łasce, uznawał łaskę absolutnej, niepokalanej świętości Marii, mającej źródło w Chrystusie i będącej odbiciem jego świętości. Łaska niepokalaności została, według tego doktora Kościoła, udzielona Marii jeszcze przed jej narodzeniem, ale już po poczęciu. Jednak Tomasz z Akwinu nie miał żadnej wątpliwości co do nieskalanej świętości Marii:
qas: Kim był Bernard z Clairvaux?

Czy według Clairvaux zapłodnienie Marii było niepokalane?

Co o niepokalanym poczęciu myślał Tomasz z Akwinu?

Na dzieło o jakim tytule powoływał się Tomasz z Akwinu, tłumacząc specyfikę poczęcia przez Maryję?

Kiedy według Kościoła Maryja zyskała miano niepokalaności?
Symon Petlura

Symon Wasylowycz Petlura (ukr. Си́мон Васи́льович Петлю́ра; ur. 10 maja?/ 22 maja 1879 w Połtawie, zm. 25 maja 1926 w Paryżu) – ukraiński polityk socjaldemokratyczny i narodowy, pisarz, dziennikarz oraz publicysta. Przewodniczący Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej w latach 1919–1926 (od 1921 na uchodźstwie).

context: Od sierpnia 1919 toczyły się w Warszawie poufne rokowania polsko-ukraińskie, początkowo wojskowe (o zawarcie rozejmu, który zaczął obowiązywać 1 września 1919 – w dzień po zajęciu Kijowa przez armię Denikina), a następnie polityczne – w sprawie rozgraniczenia terytorialnego pomiędzy Ukraińską Republiką Ludową a Polską i współpracy skierowanej przeciw Armii Czerwonej i Rosji Sowieckiej. 2 grudnia 1919 delegacja URL pod przewodnictwem Andrija Liwickiego zawarła porozumienie terytorialne i graniczne z Polską, w formie deklaracji, które 7 grudnia 1919 zaaprobował przybyły do Warszawy Petlura. 21 kwietnia 1920 roku Petlura zawarł układ sojuszniczy z Polską i od polsko-ukraińskiej ofensywy na Kijów do zawieszenia broni w wojnie polsko-bolszewickiej (12 października 1920) był jedyną uznawaną międzynarodowo głową państwa Ukrainy.
qas: Jakie rokowania polityczne były prowadzone w stolicy od sierpnia 1919 roku?

Kto kierował ówczesną delegacją URL?

W jakim okresie Petlura był jedynym władcą Ukrainy uznawanym oficjalnie na poziomie międzynarodowym?

Co udało się osiągnąć delegacji Ukraińskiej Republiki Ludowej na początku grudnia 1919 roku?

Kiedy Petlura osiedlił się w Warszawie?
Air Force One

Air Force One – kryptonim nadawany każdemu samolotowi amerykańskich sił powietrznych, na którego pokładzie znajduje się urzędujący prezydent Stanów Zjednoczonych.

context: Te dwa „Jumbo Jety” znajdują się w hangarze numer 19 w bazie Sił Powietrznych USA Andrews w stanie Maryland. Prezydent często, np. by dostać się z Białego Domu do Andrews, używa innych środków transportu lotniczego: śmigłowiec Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych (US Marines) nosi wówczas kryptonim Marine One. Analogicznie samolot wojsk lądowych określa się kryptonimem Army One, samolot marynarki wojennej Navy One, a samolot cywilny Executive One. Kiedy samolotem leci prezydencka rodzina, wówczas nadaje mu się nazwę Executive One Foxtrot. Analogicznie, samolotowi amerykańskich sił powietrznych, na którego pokładzie znajduje się wiceprezydent Stanów Zjednoczonych nadaje się kryptonim Air Force Two.
qas: Jaki kryptonim nadawany jest śmigłowcowi Korpusu Piechoty Morskiej, gdy na jego pokładzie jest prezydent?

Jaki środek transportu przyjmuje kryptonim Army One, gdy na jego pokładzie znajduje się prezydent?

Jaki kryptonim nadawany jest samolotowi cywilnemu, gdy na jego pokładzie jest prezydent?

Jak zmienia się kryptonim Executive One, gdy samolotem cywilnym podróżuje cała rodzina prezydenta?

Jaka jest jedyna sytuacja, w której prezydent decyduje się na inny środek transportu niż Jumbo Jet?
Oxalaia

Oxalaia – rodzaj wymarłego dinozaura, teropoda z rodziny spinozaurów. Jego nazwa wywodzi się od afrykańskiego bóstwa Oxalá. Zwierzę żyło na terenie obecnego Regionu Północno-Wschodniego Brazylii w cenomanie (kreda późna). Jedyne znane skamieniałości odnaleziono w 1999 na wyspie Cajual, w skałach formacji Alcântara, znanej z obfitości fragmentarycznych, izolowanych okazów. Szczątki opisali w 2011 brazylijski paleontolog Alexander Kellner i współpracownicy, przypisując je do nowego rodzaju obejmującego pojedynczy gatunek Oxalaia quilombensis. Epitet gatunkowy odwołuje się do osad quilombo.
Choć Oxalaia znana jest jedynie z dwóch niepełnych kości czaszki, Kellner i współpracownicy odkryli, że jej zęby i czaszka spełniają kilka wyróżniających się cech niespotykanych u innych spinozaurydów czy teropodów w ogóle, w tym dwa zęby zastępcze w każdym zębodole i bardzo wyrzeźbione podniebienie wtórne. Dinozaur zasiedlał obszary klimatu zwrotnikowego, gęsto zalesione, otoczone terenami suchymi. Środowisko to cechowała znaczna różnorodność form życia, obecnych także w Afryce Północnej środka okresu kredowego, bowiem kontynenty afrykański i południowoamerykański wchodziły w skład jednego lądu, superkontynentu Gondwany. Jako spinozauryd Oxalaia prezentowała cechy czaszki wskazujące na częściowo rybożerny tryb życia, przywodząc na myśl dzisiejsze krokodyle. Dowody kopalne sugerują, że spinozaurydy polowały także na inne zwierzęta, jak niewielkie dinozaury i pterozaury.

context: Holotypowe kości przedszczękowe mierzą razem 201 mm długości. Zachowany fragment ma 115 mm szerokości, jednak jego przyżyciową maksymalną szerokość szacuje się na 126 mm. Wysokość wynosi 103 mm. Na podstawie analizy czaszek spokrewnionych spinozaurydów długość czaszki Oxalaia szacuje się na 1,35 m, ustępowała więc spinozaurzej, mającej jakieś 1,75 m, wedle oszacowania w pracy włoskiego paleontologa Cristiano Dal Sasso i współpracowników w 2005. Kellner z zespołem porównał okaz Dal Sasso (MSNM V4047) z posiadanym fragmentem pyska Oxalaia w 2011. W ten sposób oszacowali na 12-14 m długość zwierzęcia i na 5-7 ton masę ciała. Czyniłoby to Oxalaia największym teropodem Brazylii. Na drugim miejscu jest Pycnonemosaurus, szacowany na 8,9 m.
qas: Jakich rozmiarów jest poszczególna kość holotypowa?

Ile wynosi prawdopodobna długość czaszki Oxalaia?

Z jakiego kraju pochodzi Cristiano Dal Sasso?

Ile mógł ważyć Oxalaia?

Czy Pycnonemosaurus był największym teropodem w Brazylii?
Dysleksja

Dysleksja rozwojowa (gr. dys „nie” + lexis „wyraz, czytanie”), czyli specyficzne trudności w nauce czytania i pisania (ICD-10 F81.0 oraz w DSM V „315.0”) – według Światowej Federacji Neurologów, definicja utworzona w 1968 r. – zaburzenie manifestujące się trudnościami w nauce czytania i pisania przy stosowaniu standardowych metod nauczania i inteligencji na poziomie co najmniej przeciętnym oraz sprzyjających warunkach społeczno-kulturowych. Dysleksja została opisana pierwszy raz na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie dysleksję rozwojową można zdiagnozować także w przypadku występowania u dziecka inteligencji niższej niż przeciętna (DSM V), o ile obniżone możliwości intelektualne nie wyjaśniają w pełni istotnych trudności w czytaniu i pisaniu, a funkcje percepcyjno-motoryczne są wyraźnie zaburzone.
Dysleksja jest spowodowana zaburzeniami podstawowych funkcji poznawczych, co często uwarunkowane jest konstytucjonalnie. Zaburzenia te mogą dotyczyć:
Dysleksja jest jedną z najbardziej uznanych przyczyn zaburzenia czytania, jednak nie wszystkie zaburzenia czytania są związane z dysleksją.
W Polsce obowiązujące przepisy prawne nakładają na poradnie psychologiczno-pedagogiczne, przedszkola, szkoły i placówki opiekuńczo-wychowawcze obowiązki związane z pomocą dzieciom z grupy ryzyka dysleksji oraz dzieciom dyslektycznym. Placówki te powinny rozpoznawać, diagnozować i opiniować trudności w nauce oraz organizować różne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i ich rodzicom.

context: Dysleksja może być sprzężona z chromosomem Y decydującym o płci męskiej i dlatego jest przekazywana po linii męskiej z pokolenia na pokolenie. Niektórzy wskazują na rolę testosteronu. Jego nadprodukcja u chłopców, jeszcze w okresie prenatalnym modeluje rozwój mózgu, wywołując dysleksję. Są i tacy badacze, którzy przewagę chłopców w grupie dzieci dyslektycznych wyjaśniają mniejszą zdolnością osób płci męskiej do adaptacji i wyrównywania deficytów rozwojowych powstałych wskutek nieprawidłowego przebiegu okresu okołoporodowego. Niektórzy też wskazują na nadpobudliwość psychoruchową, agresywność i trudności wychowawcze, które powodują, że chłopcy są w centrum uwagi nauczyciela i z tych powodów są kierowani do psychologa, co sprzyja wczesnemu i częstszemu wykrywaniu tych trudności u chłopców.
qas: Dlaczego to zaburzenie mogłoby być dziedziczone po linii męskiej?

Jaki hormon może wpływać na rozwój tego zaburzenia?

Czy na dysleksję cierpi więcej chłopców czy dziewczynek?

Czy to zaburzenie może rozwinąć się już w okresie prenatalnym?

Czy pewnym jest, że dysleksja jest schorzeniem genetycznym?