enelpol/poquad huggingface dataset:
Adam i Ewa

Adam (hebr. ‏אָדָם‎ Āḏām „człowiek” / „mężczyzna”, por. hebr. ‏אָדֹום‎ āḏōm „czerwony”, od koloru ziemi, z której został ulepiony; arab. ‏آدم‎ Ādam) i Ewa (hebr. ‏חַוָּה‎ Ḥawwā „budząca życie”; arab. ‏حواء‎ Ḥawwā’) – według relacji biblijnych, zawartych w Księdze Rodzaju, pierwsi ludzie. Podobną historię zawiera tradycja manichejska; wzbogacona o dodatkowe elementy została też zawarta w Koranie.
Księga Rodzaju zawiera dwie tradycje odnośnie do stworzenia pierwszych ludzi – według starszej Bóg najpierw stworzył Adama, a następnie z jego żebra tworzy Ewę; według młodszej obydwoje zostali stworzeni szóstego dnia.
Adam i Ewa mieli mieszkać w Edenie; Bóg zakazał im jedynie kosztowania owocu z drzewa poznania dobra i zła. Za namową węża-kusiciela Ewa i Adam złamali zakaz. Za ten grzech Bóg ukarał ich wygnaniem z ogrodu i przekleństwem.
Księga Rodzaju z imienia wymienia trzech synów Adama i Ewy: Kaina, Abla i Seta.

context: Kiedy Adam śmiertelnie zachorował, zgromadził przy sobie całe swoje późniejsze potomstwo liczące po 30 synów i 30 córek i opowiedział im historię swojego upadku. Według niej przebywając w Edenie Adam opiekował się zwierzętami płci męskiej oraz zajmował część wschodnią i północną ogrodu, Ewa zaś sprawowała pieczę nad osobnikami żeńskimi oraz częścią zachodnią i południową Edenu. Gdy Adam umarł na ziemię przybył Bóg wraz ze wszystkimi aniołami i rozkazał im go pochować, wraz z niepogrzebanym uprzednio Ablem, w miejscu w Ogrodzie Eden, z którego zaczerpnięty został pył, który posłużył Bogu do jego stworzenia. Po śmierci Ewy jej ciało również zostało przeniesione do tego grobu przez trzech aniołów.
qas: Jakie obowiązki miał Adam w Edenie?

Ile dzieci miał Adam?

Czy do śmierci Adama, Abel był pochowany?

Kto przybył z raju na pogrzeb Adama?

Dlaczego Adam zmarł?
Lądowanie w Normandii

Lądowanie w Normandii (Operacja Neptun) – wstępna faza operacji Overlord, największa pod względem użytych sił i środków operacja desantowa w historii wojen. Miała na celu otwarcie w zachodniej Europie tak zwanego drugiego frontu w europejskim teatrze działań II wojny światowej. Operacja została przeprowadzona we wtorek 6 czerwca 1944 pod dowództwem generała Dwighta Eisenhowera, a trzon sił inwazyjnych stanowiły wojska amerykańskie, brytyjskie i kanadyjskie. Inwazję poprzedziła operacja Fortitude, dzięki której alianci napotkali o wiele mniejszy opór wojsk niemieckich.

context: Lądowanie zostało przeprowadzone na plażach oznaczonych kryptonimami: „Utah” (amerykańska 4 DP), „Omaha” (amerykańskie 1 i 29 DP), „Gold” (brytyjskie 49 i 50 DP), „Juno” (kanadyjska 3 DP) i „Sword” (brytyjska 3 DP). Na większości z nich nie napotkano silnego oporu. Wyjątkiem była 5-kilometrowa plaża „Omaha”, na której straty były poważne (około 3 tysięcy żołnierzy). Wpływ na to miało między innymi rozmieszczenie niemieckich stanowisk ogniowych na wysokich klifach, skąd mogły swobodnie panować nad plażą oraz fakt, że czołgi, które w pierwszej fali miały wspomóc nacierającą piechotę, w większości zatonęły lub zostały zniszczone przed wydostaniem się na ląd.
qas: Na plaży oznaczonej jakim kryptonimem poniesiono najistotniejsze straty?

Dlaczego na plaży "Omaha" poniesiono aż tak istotne straty?

Ilu Amerykanów zginęło na plaży oznaczonej kryptonimem "Omaha"?

Jak przebiegł desant na większości plaż?

Gdzie przeprowadzono lądowania w ramach tej operacji desantowej?
Zamach na Gabriela Narutowicza

Zamach na Gabriela Narutowicza – zabójstwo pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Gabriela Narutowicza popełnione przez Eligiusza Niewiadomskiego 16 grudnia 1922 w Warszawie, w pałacu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.
Prezydent Narutowicz uczestniczył w otwarciu dorocznego Salonu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. Podczas zwiedzania wystawy w sali nr 1 Niewiadomski oddał do Narutowicza z małej odległości trzy strzały z pistoletu, prezydent zmarł na miejscu. Zamachowiec poddał się bez oporu, został uwięziony i postawiony przed sądem. 30 grudnia 1922 skazano go na karę śmierci za dokonanie zamachu na życie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok wykonano 31 stycznia 1923 przez rozstrzelanie.

context: Wizyta u kardynała rozpoczęła się zgodnie z planem o godzinie 11:30 i trwała około pół godziny. Kardynał Aleksander Kakowski był przychylny wyborowi Narutowicza na urząd Prezydenta i potępiał ataki środowisk prawicowych i katolickich, uliczne demonstracje i obraźliwe artykuły. W czasie wizyty kardynał stwierdził, że Narutowicz jest człowiekiem prawym i wybitnym, a uliczna gawiedź to jeszcze nie cała Polska. Kardynał poprosił też Gabriela Narutowicza, aby zniósł chwilowe udręki i upokorzenia dla wspólnego dobra.
qas: Jakie działania skrytykował podczas wizyty kardynał?

Czy kardynał poparł w trakcie spotkania kandydaturę Narutowicza na stanowisko prezydenta?

Jak długo trwało spotkanie Aleksandra Kakowskiego i Gabriela Narutowicza?

Z jaką prośbą zwrócił się do Kakowskiego Narutowicz w trakcie wizyty?

Jakie pochlebstwo wyraził w kierunku swojego rozmówcy Kakowski w trakcie spotkania?
Centralny Port Komunikacyjny

Centralny Port Komunikacyjny (CPK; ang. Solidarity Transport Hub, STH) – planowany węzeł przesiadkowy między Warszawą i Łodzią, integrujący transport lotniczy (węzłowy port lotniczy), kolejowy i drogowy. W ramach tego projektu, w odległości około 37 km na zachód od Warszawy, na obszarze około 30 km² ma zostać wybudowany Port Lotniczy Solidarność, który w ramach pierwszego etapu ma być w stanie obsługiwać 45 mln pasażerów rocznie. W skład CPK mają wejść też inwestycje kolejowe: węzeł w bezpośredniej bliskości portu lotniczego i połączenia na terenie kraju, które umożliwią przejazd między Warszawą a największymi polskimi miastami w czasie nie dłuższym niż 2,5 godziny. Inwestycja powinna umożliwić stworzenie ponad 150 tys. nowych miejsc pracy. W rejonie CPK ma powstać także Airport City, w skład którego wejdą m.in. obiekty targowo-kongresowe, konferencyjne i biurowe.
Pełnomocnik rządu ds. CPK Mikołaj Wild zarekomendował wybudowanie portu w gminie Baranów, w powiecie grodziskim, w województwie mazowieckim.
7 listopada 2017 r. „Koncepcja przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej” została przyjęta uchwałą Rady Ministrów, a 2 czerwca 2018 specjalną ustawę o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz.U. z 2018 roku, poz. 1089) podpisał ówczesny prezydent RP Andrzej Duda.

context: Kolejowa części Programu CPK zakłada budowę 1600 km nowych linii prowadzących z 10 kierunków do Portu Lotniczego Solidarność i Warszawy. Będą one łączyły miasta wojewódzkie ze stolicą Polski i CPK, a także wzajemnie między sobą. Będą również zapewniały spójność krajowej sieci kolejowej. Każda ze „szprych” składać się będzie z nowych odcinków sieci oraz z wyremontowanych lub zmodernizowanych fragmentów istniejącej infrastruktury. Na potrzeby budowy tego kolejowego systemu doszło do podziału zadań inwestycyjnych między spółki: CPK, odpowiedzialną za realizację zadań lotniskowych i kolejowych (budowę nowych linii), i PKP Polskie Linie Kolejowe, która jest zarządcą infrastruktury kolejowej w Polsce i zajmie się modernizacją linii istniejących.
qas: Ile kilometrów linii kolejowych na zostać zmodernizowanych w ramach tego programu?

Czy program ten zakłada wykorzystanie jedynie nowo wybudowanych linii?

Jaka spółka oprócz CPK ma być zaangażowana w realizację zadań w ramach tego projektu?

Komunikację jakich miast z Warszawą i CPK ma usprawnić ten program?
Choroba wysokościowa

Choroba wysokościowa – zespół chorobowy spowodowany hipoksją będącą skutkiem przebywania na dużej wysokości i niedotlenienia (hipoksją hipobaryczną). Z reguły pojawia się na wysokości powyżej 2500 m n.p.m., gdzie dostępność tlenu w powietrzu, ze względu na rozrzedzenie atmosfery, zaczyna być za mała na potrzeby organizmu człowieka. U osób wyjątkowo wrażliwych i niezaaklimatyzowanych pierwsze objawy mogą pojawić się już na wysokości około 1500 m n.p.m.

context: Wspólnym podłożem patofizjologicznym występowania chorób tego zespołu jest spadek ciśnienia otoczenia, z którym związany jest proporcjonalny spadek ciśnień parcjalnych poszczególnych gazów wchodzących w skład mieszanki oddechowej. Obniżanie ciśnienia parcjalnego tlenu w otoczeniu (piO2) skutkuje spadkiem ciśnienia parcjalnego tlenu w pęcherzyku płucnym (pAO2). W związku z tym do krwi dostaje się mniejsza ilość tlenu. W ten sposób dochodzi do hipoksji hipobarycznej, która warunkuje wystąpienie AMS, HACE i HAPE.
qas: Jakie podłoże patofizjologiczne leży u podstaw choroby wysokościowej?

Jakie choroby wysokościowe spowodowane są wystąpieniem hipoksji hipobarycznej?

Dlaczego przy rozwoju chorób wysokościowych do krwi dostaje się mniej tlenu?

Jakie zjawisko prowadzi do hipoksji hipobarycznej?

Jakie zjawisko warunkuje wystąpienie wszystkich chorób związanych z tym zespołem?
Jan Himilsbach

Jan Himilsbach (ur. najprawdopodobniej ok. 1–3 maja 1931 w Mińsku Mazowieckim, zm. ok. 11–12 listopada 1988 w Warszawie) – polski aktor (przez większą część kariery naturszczyk, pod jej koniec zdał eksternistycznie egzamin aktorski), pisarz i scenarzysta. Z zawodu także kamieniarz.

context: Najbardziej prawdopodobne fakty z życia Jana Himilsbacha można wyłowić z jego własnych opowiadań. Urodził się w biednej rodzinie i dorastał w otoczeniu ludzi z marginesu – ich właśnie utrwalał później w swych opowiadaniach i takie role zazwyczaj przyznawano mu w filmach. W 1947, mając 16 lat, trafił najpierw do więzienia (w wywiadzie stwierdził, że było to nieistniejące już bardzo ciężkie więzienie karno-śledcze nr III w Warszawie, zwyczajowo zwane „Toledo”), a potem do istniejącego do dzisiaj zakładu poprawczego w Szubinie, kilkanaście kilometrów na południowy zachód od Bydgoszczy, gdzie poznał podstawy kamieniarstwa. Następnie za dobre sprawowanie został, wraz z kilkoma kolegami, oddelegowany do kamieniołomów w Strzegomiu, gdzie zaczął przyuczać się do zawodu kamieniarza. To tam zaczął czytać książki. Dalsze jego losy są niejasne. Czasem mówił, że pracował jako grabarz na cmentarzu w Mińsku Mazowieckim; inna wersja głosiła, że skończył szkołę górniczą, wyjechał na Górny Śląsk i pracował jako górnik rębacz w KWK „Boże Dary” w Kostuchnie. W ciągu swojego życia, zanim rozpoczął karierę literacką, odbył służbę wojskową (co potwierdzają fotografie w mundurze), pracował jeszcze jako piekarz, ślusarz i palacz kotłowy na statkach. Tę ostatnią pracę podjął m.in. w 1951, po przyjeździe z Gdańska do Warszawy, gdzie zatrudnił się w żegludze śródlądowej na Wiśle.
qas: Czy Jan Himilsbach pochodził z bogatej rodziny?

Do jakiej placówki został wysłany w wieku szesnastu lat?

Jak nazywano zakład poprawczy w Szubinie, do którego trafił po pobycie w więzieniu?

Dokąd wysłano go w ramach nagrody za dobre sprawowanie?

Jakie dowody na to, że Jan Himilsbach służył w wojsku istnieją?
Trywieża


Trywieża – (gwarowe: Tryvéža, Trywież) wieś sołecka w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Zachowała się drewniana architektura typowa dla dawnej białoruskiej wsi (m.in. pomalowane listwy narożnikowe domów i kolorowe okiennice). Trywieża powstała w XVII wieku, w XVIII wieku była znana z produkcji żyta i gorzałki. Wieś zawsze była niewielka, liczba domów wahała się od 10 do 30. Mieszkańcy są narodowości białoruskiej i wyznania prawosławnego. W końcu XX wieku odkryto tu surowce ilaste.

context: Do roku 1569 Trywieża znajdowała się w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego. Po unii lubelskiej znalazła się w granicach Korony Polskiej, po trzecim rozbiorze Polski Trywieża znalazła się w granicach Prus, a w roku 1807 – Rosji, a po pierwszej wojnie światowej należała do Polski. Po włączeniu do Rosji administracyjnie należała do obwodu białostockiego, a od roku 1842 do guberni grodzieńskiej, po I wojnie światowej do województwa białostockiego. Początkowo należała do powiatu bielskiego, a po utworzeniu powiatu hajnowskiego znalazła się w jego granicach. Od roku 1861 należała do gminy Łosinka, teraz do powiatu Hajnówka i gminy Hajnówka.
qas: Gdzie przez większość XVI wieku znajdowała się Trywieża?

Kto podbił Trywieżę po Unii Lubelskiej?

Kiedy Trywieża powróciła do Polski?

W jakim powiecie mieści się gmina Hajnówka?

Od kiedy istnieje powiat hajnowski?
Międzymorze (polityka)

Międzymorze, łac. Intermarium – doktryna polityki zagranicznej nawiązująca do tradycji wielokulturowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, zakładająca utworzenie sojuszu państw Europy Środkowo-Wschodniej (obszaru obejmującego Europę Środkową i Wschodnią). Wywodzi się z polskiej myśli i praktyki politycznej, opiera się na dobrowolności współpracy państw członkowskich, defensywnym charakterze, wspólnej obronie suwerenności i budowie podmiotowości, realizacji wspólnych interesów oraz szerokim charakterze współpracy opartym na solidarności państw Europy Środkowo-Wschodniej i inicjatywie Polski w budowaniu tego sojuszu. Docelowo do Międzymorza należeć miał obszar między morzami Adriatyckim, Bałtyckim a Czarnym („Morza ABC”), a konkretnie Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, Białoruś, Ukraina, Czechosłowacja, Węgry, Rumunia, Jugosławia oraz ewentualnie Finlandia i Gruzja. Według zwolenników Międzymorza taki sojusz pozwoliłby uniknąć państwom go tworzącym dominacji Niemiec i Rosji.
Równocześnie Międzymorze było postrzegane przez część Litwinów jako ewentualne zagrożenie dla ich nowo powstałego, niepodległego państwa, zaś część Ukraińców uważało tę ideę za sprzeczną z ich niepodległościowymi dążeniami. Prócz tego sprzeciwiała się jej Rosja i większość zachodnich mocarstw z wyjątkiem Francji.
Idea Międzymorza uzupełniała się z inną geopolityczną wizją – prometeizmem, której założeniem był rozpad Imperium Rosyjskiego (potem ZSRR).
W wyniku wybuchu II wojny światowej wszystkie państwa i narody mające uczestniczyć w takiej federacji znalazły się w strefie wpływów ZSRR lub III Rzeszy.

context: Konfederacja Polski Niepodległej przyjęła Międzymorze za oficjalną koncepcję geopolityczną. Potwierdził to IV Kongres KPN (Warszawa 1992), pierwszy po upadku władzy PZPR, przyjmując w tej sprawie osobną odezwę. KPN była jednym z założycieli porozumienia grupującego partie niepodległościowe z 6 krajów (Białorusi, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Ukrainy) pod nazwą Liga Partii Krajów Międzymorza powołanego w Kijowie w lipcu 1994 r. Z partii polskich, poza KPN-em, wziął udział w tej inicjatywie Ruch Trzeciej Rzeczypospolitej (RTR) oraz marginalna Polska Partia Republikańska – Trzecia Siła. Z Ukrainy min. Ukraińska Partia Republikańska, a z Białorusi Białoruski Front Ludowy. Kongresy LPKM odbyły się trzykrotnie – w 1995 (Jarosław n. Sanem), 1996 (Mińsk Białoruski) i w 1997 r. (Kijów). Podjęto też próbę wydania wspólnego biuletynu, ukazały się 2 numery. Inicjatywa ta zamarła pod koniec lat 90. wskutek przemian politycznych w krajach regionu – w tym marginalizacji głównych animatorów projektu.
qas: Jaki kongres potwierdził decyzję Konfederacji Polski Niepodległej, dotyczącej kwestii Międzymorza?

Czy III Kongres KPN odbył się zanim PZPR straciło dominację w kraju?

Jakie kraje wchodziły w skład Ligi Partii Krajów Międzymorza?

Czy w drugim numerze magazynu Ligi Partii Krajów Międzymorza Pojawiła się informacja o przyszłości inicjatywy?

Jakie dwa polskie ugrupowania oprócz KPN-u wzięły udział w inicjatywie?
Ukraiński Cmentarz Wojskowy w Aleksandrowie Kujawskim

Ukraiński Cmentarz Wojskowy w Aleksandrowie Kujawskim – cmentarz 17 żołnierzy Armii Czynnej URL osadzonych w grudniu 1920 w Obozie Internowania nr 6 i zmarłych w czasie pobytu w nim (przed rozformowaniem obozu jesienią 1921), znajdujący się przy ul. Narutowicza w Aleksandrowie Kujawskim. 7 czerwca 1995 roku wpisany do rejestru zabytków .
Cmentarz był miejscem uroczystości religijnych i patriotycznych organizowanych przez emigrantów ukraińskich przebywających w Polsce w okresie międzywojennym. Po 1945, gdy ukraińskie społeczności na Pomorzu i Kujawach uległy rozproszeniu, został zapomniany. Jego remont zainicjowali w 1991 historyk zajmujący się społecznością ukraińską w Polsce Emilian Wiszka oraz płk Szymon Smetana. Od 1993 w pierwszą sobotę czerwca cmentarz miejscem nabożeństw ekumenicznych.
Kompleks cmentarny składa się z kurhanu z krzyżem zaporoskim, 21 nagrobków z krzyżami, bez tablic imiennych oraz ogrodzenia z tablicami informacyjnymi.

context: Odnowiony cmentarz otwarto 12 czerwca 1993, gdy duchowni prawosławni, greckokatoliccy, luterańscy i rzymskokatoliccy odprawili przy cmentarzu nabożeństwo ekumeniczne. Wśród nich byli katolicki biskup włocławski Bronisław Dembowski, greckokatolicki metropolita przemysko-warszawski Jan Martyniak, prawosławny arcybiskup łódzki i poznański Szymon oraz duchowny luterański ksiądz pastor Jerzy Molin. Władze niepodległej Ukrainy na uroczystości reprezentował ambasador Ukrainy w RP Hennadij Udowenko oraz minister obrony narodowej Wołodymyr Mulawa. Burmistrz Aleksandrowa Kujawskiego w swoim wystąpieniu podkreślał znaczenie działań na rzecz upamiętnienia wspólnej historii w kontekście integracji europejskiej. Z kolei przewodniczący Związku Ukraińców w Polsce Jerzy Rejt mówił o konieczności pojednania obydwu narodów i zapobieganiu walce między nimi w przyszłości.
qas: Kapłani jakich wyznań poprowadzili nabożeństwo z okazji ponownego otwarcia cmentarza?

Jakie osoby znalazły się wśród duchownych prowadzących 12 czerwca1993 roku nabożeństwo?

Co podkreślił w swojej wypowiedzi burmistrz miasta, na terenie którego znajdował się cmentarz?

Jakiej organizacji przewodniczył obecny w trakcie ceremonii Jan Martyniak?

Jakie osoby stawiły się na ceremonii otwarcia cmentarza w imieniu władz niepodległej Ukrainy?
Henryk Jerzy Chmielewski

Henryk Jerzy Chmielewski, ps. Papcio Chmiel (ur. 7 czerwca 1923 w Warszawie, zm. 22 stycznia 2021 tamże) – polski grafik, rysownik i publicysta, autor serii komiksowej „Tytus, Romek i A’Tomek”, powstaniec warszawski. Kawaler Orderu Orła Białego.

context: W marcu 1943 złożył przysięgę i został żołnierzem Armii Krajowej. Otrzymał pseudonim „Jupiter”. We wrześniu 1943 rozpoczął naukę w nowo uruchomionej Państwowej Szkole Budownictwa. W czasie powstania warszawskiego był żołnierzem w stopniu starszego strzelca w szeregach 7 pułku piechoty AK „Garłuch”. Najważniejszym zadaniem pułku było opanowanie lotniska na Okęciu. Atak został jednak odwołany. W dniach 1 i 2 sierpnia 1944 część żołnierzy „Garłucha” poległa lub została wzięta do niewoli (w tym 1 sierpnia Henryk Chmielewski), większości udało się jednak wycofać lub rozproszyć po okolicy.
qas: Kiedy Chmielewski dołączył do AK?

Jakim pseudonimem posługiwał się Chmielewski w AK?

W jakiej szkole Chmielewski zaczął się uczyć we wrześniu 1943?

Czy w czasie powstania warszawskiego Chmielewski miał stopień szeregowego?

Kiedy dokładnie wszyscy żołnierze 7 pułku piechoty AK „Garłuch” trafili do niewoli?
Isogomphodon oxyrhynchus


Isogomphodon oxyrhynchus – gatunek rekina z rodziny żarłaczowatych, jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Isogomphodon. Zamieszkuje płytkie tropikalne wody u wybrzeży północno-wschodniej Ameryki Południowej, od Trynidadu na północy po północną Brazylię na południu. Preferuje siedliska o mulistym dnie w pobliżu lasów namorzynowych, estuariów i ujść rzek, choć nie jest to gatunek amfidromiczny, przystosowany do życia zarówno w słonej i słodkiej wodzie. Posiada wydłużoną spłaszczoną głowę z ostro zakończonym pyskiem i dużym U-kształtnym otworem gębowym. Cechą charakterystyczną tego gatunku są duże szerokie, trójkątne płetwy piersiowe. Dorosłe osobniki nie przekraczają zwykle 1,5–1,6 m długości.
Dieta tego rekina składa się głównie z małych ryb kostnoszkieletowych. Podobnie jak inne żarłaczowate jest żyworodny. Samica rodzi od 2 do 8 młodych w trakcie pory deszczowej, zwykle co drugi rok. Gatunek ten zdolny jest do przesuwania cyklu reprodukcyjnego z uwagi na niedogodne warunki środowiskowe. Nie stanowi zagrożenia dla człowieka. W celach komercyjnych poławiany jest głównie dla mięsa, czasami znajdowany jako przyłów. Z uwagi na ograniczony zasięg występowania oraz mocny spadek wielkości populacji w porównaniu do powolnego tempa reprodukcyjnego, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała tego rekina za gatunek krytycznie zagrożony (CR).

context: Na obszarach występowania I. oxyrhynchus dominującymi gatunkami rekinów są łopatogłów (Sphyrna tiburo) oraz Carcharhinus porosus. Wydłużony pysk i małe oczy tego rekina, są prawdopodobnie skutkiem życia w mętnych osadowych wodach. Do orientacji przy poruszaniu się i poszukiwaniu pokarmu używane są elektroreceptory umiejscowione na spodzie pyska, służące do elektrolokacji oraz linia boczna złożona z neuromastów, wrażliwych na ruchy oraz ciśnienie wody, a nawet jej skład chemiczny. Budowa pyska przypomina budowę pysków u rekina chochlika (Mitsukurina owstoni), niektórych gatunków z rodzaju Apristurus oraz długopyskich chimer – wszystkie te gatunki zamieszkują głębiny oceaniczne. Długie szczęki i liczne drobne zęby u I. oxyrhynchus przystosowane są do polowania na małe ryby kostnoszkieletowe, które stanowią główny element diety tego rekina. Odżywia się głównie śledziowatymi, sardelowatymi, kulbinowatymi i sumokształtnymi.
qas: Jakie rekiny dominują na obszarach występowania I.oxyrhynchus?

Dlaczego rekiny posiadają małe oczy?

Gdzie znajdują się elektroreceptory rekinów?

Czy Sphyrna tiburo zamieszkuje głębie oceanów?

Czym żywi się I. oxyrhynchus?
Weganizm

Weganizm – styl życia, którego jedną z cech jest stosowanie diety wegańskiej, czyli rezygnacja ze spożywania produktów zwierzęcych. Weganie dążą jednak do wyeliminowania produktów pochodzenia zwierzęcego nie tylko z diety, ale również ze wszystkich innych aspektów życia.
Weganie rezygnują ze spożywania nie tylko mięsa, ale także innych produktów pochodzenia zwierzęcego, których wytwarzanie wiąże się z eksploatacją zwierząt, takich jak: nabiał (w tym jajka) oraz miód. Weganie nie stosują kosmetyków i nie kupują ubrań powstałych z odzwierzęcych surowców (skóry, futra, wełna, jedwab), nie biorą udziału w rozrywkach, w których wykorzystuje się zwierzęta (polowania, zoo, rodeo, cyrk, oceanarium). Bojkotują także wszelkie produkty testowane na zwierzętach. Zawieszenie przestrzegania tych zasad dopuszczają tylko, kiedy jest to niezbędne do przetrwania.
Ludzie decydują się na weganizm ze względów etycznych, zdrowotnych, ekologicznych, duchowych, religijnych, społecznych lub ekonomicznych.

context: Witamina B12 bierze udział m.in. w formowaniu się erytrocytów czy funkcjonowaniu komórek nerwowych. Skutkiem jej długotrwałego, dużego niedoboru może być anemia megaloblastyczna oraz uszkodzenia układu nerwowego. Dieta wegańska jest zazwyczaj bardzo bogata w kwas foliowy, który maskuje hematologiczne objawy niedoboru witaminy B12, w wyniku czego pierwszymi możliwymi do zaobserwowania objawami są objawy neurologiczne. Z kolei łagodny niedobór witaminy B12 nie daje w ogóle wyraźnych objawów, ale wiąże się z podwyższonym poziomem homocysteiny, który jest z kolei powiązany z większym prawdopodobieństwem wystąpienia chorób układu krążenia i choroby Alzheimera. Badania wskazują na zdecydowanie wyższy poziom homocysteiny u wegan niesuplementujących witaminy B12 w porównaniu do laktoowowegetarian i niewegetarian. Z kolei u wegan suplementujących witaminę B12 poziom homocysteiny utrzymuje się na normalnym, bezpiecznym dla zdrowia poziomie.
qas: Jakimi problemami może skutkować mocny niedobór B12?

Jaki związek chemiczny jest często przyjmowany w dużych ilościach w przypadku diety wegańskiej?

Dlaczego, w przypadku wegan, pierwsze obserwowalne objawy niedoboru tej witaminy mają często naturę neurologiczną?

Ryzyko jakich schorzeń zwiększa się w przypadku zbyt wysokiego poziomu homocysteiny?

Czym może skutkować delikatny niedobór tej witaminy?