enelpol/poquad huggingface dataset:
Kodeks Moskiewski

Kodeks Moskiewski, łac. Codex Mosquensis, oznaczany symbolem Kap albo 018 (Gregory-Aland), Απρ1 (von Soden) – grecki uncjalny rękopis Nowego Testamentu na pergaminie. Przekazuje tekst Listów powszechnych oraz Listów Pawła wraz z komentarzem. Paleograficznie datowany jest na IX wiek. Kodeks pochodzi z Athos, skąd sprowadzony został do Moskwy, niektóre jego partie zostały utracone. Rękopis jest rzadko cytowany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu. Część kart zaginęła.

context: Tekst rękopisu został skolacjonowany przez Matthaei. Wykorzystał go Scholz w swoim wydaniu greckiego NT, cytując go za pośrednictwem Matthaei. Od czasów Tischendorfa jest cytowany we wszystkich wydaniach greckiego NT. Scrivener ocenił, że rękopis powinien być często cytowany ex silentio. We współczesnych wydaniach Nestle-Alanda rzadko jest cytowany indywidualnie, na ogół cytowany jest ex silentio. NA27, w odróżnieniu od poprzednich wydań, wprowadziło rozróżnienie wykorzystanych rękopisów, jeżeli chodzi o kolejność cytowania. Kodeks 018 zaliczony został do świadków II rzędu. UBS4 cytuje go jako Byz, które to siglum służy do oznaczenia wszystkich rękopisów tradycji bizantyńskiej. Oznacza to, że jest cytowany tylko wtedy, gdy jest zgodny z całą grupą, do której został przypisany. Nie jest cytowany indywidualnie.
qas: Jak powinien być cytowany według Scrivenera?

Od kiedy cytuje się go we wszystkich edycjach greckiego Nowego Testamentu?

Do czego wykorzystuje się symbol literowy „Byz”?

Kiedy jest cytowany w wydaniu UBS4?

Jak nazywa się ostatnie wydanie, w którym został zacytowany?
Iwan Władysław

Iwan Władysław także Jan Władysław (bułg.: Иван Владислав, Iwan Władisław, zm. luty 1018) – car Bułgarii w latach 1015-1018. Syn Aarona Komitopula.
Uratowany w dzieciństwie od śmierci przez swego kuzyna Gabriela Radomira objął władzę po zamordowaniu go w październiku 1015 roku. Broniąc niezależności szczątków carstwa bułgarskiego próbował początkowo układów z cesarzem bizantyńskim Bazylim II. Po fiasku tych planów odpierał kolejne ataki Greków na umocnienia bułgarskie w zachodniej Macedonii i wzdłuż Strumicy. Jednocześnie próbował przenieść centrum swego państwa w góry albańskie i w tym celu oblegał Dracz. Zginął pod murami tej twierdzy w lutym 1018 roku. Po jego śmierci carowa wdowa Maria i główni dowódcy bułgarscy poddali się cesarzowi bizantyńskiemu.

context: Objąwszy władzę Iwan Władysław niezwłocznie wysłał poselstwo do Bazylego II. Pięć dni po zdobyciu przez Bizantyńczyków Mogleny, przed cesarzem stanął wysłany przez Iwana Władysława Chirotmetus, który przywiózł list nowego cara. W liście tym Iwan Władysław zawiadamiał, że Gabriel Radomir zginął z jego ręki w Petrisku, a cała władza w państwie przeszła na niego, obiecywał jednocześnie głęboką pokorę i posłuszeństwo cesarzowi Bazyli skłonny był przyjąć propozycję, ale brat obrońcy Mogleny, kawkana Domecjana, bułgarski możnowładca, który przeszedł na stronę bizantyńską, przestrzegł cesarza przed przyjęciem propozycji Iwana Władysława. Próba zawarcia rozejmu spaliła na panewce. Bazyli po szybkim marszu stanął w rejonie Ostrowa i Sosku. Iwan Władysław pospiesznie wycofał się na zachód w góry albańskie. Bazyli pomaszerował ze swym wojskiem w rejon wysokich jezior macedońskich. Jesienią zdobył stolicę państwa Iwana Władysława Ochrydę. Ale ledwie zdobył miasto dotarła do niego wiadomość, że Iwan Władysław obległ Dracz. Pozostawił więc w Ochrydzie garnizon i pomaszerował na południe. Wkrótce nadeszły jeszcze gorsze wieści. Maszerując do Ochrydy Bazyli zostawił na straży przepraw przez góry stratega Jerzego Gonitziatesa i protospatariusza Orestesa. Jerzy wpadł w zasadzkę bułgarskiego wodza, Iwaca i poległ wraz ze swym wojskiem. Bazyli był zmuszony pozostawić na razie Dracz własnemu losowi i pospieszył na północ w celu przechwycenia przejścia przez góry zapewniającego armii łączność i aprowizację. Iwac wycofał się na południe. Udało mu się następnie odzyskać Ochrydę, do której powrócił dwór carski. Bazyli powrócił do Tesaloniki, a stamtąd do Mosynopolis. Tam rozdzielił swe wojsko. Jedną armię pod dowództwem Dawida Arianitesa skierował przeciw Strumicy, drugą pod dowództwem Nicefora Ksifiasa w rejon Sredca. Arianites zdobył położoną w pobliżu Strumicy twierdzę zwaną Termica, a Ksifias kilka zamków w pobliżu Sredca, m.in. Bojan. W styczniu 1016 roku cesarz przybył do Konstantynopola.
qas: Kogo zabił Iwan Władysław? 

Gdzie został zabity Gabriel Radomir?

Jakim państwem zarządzał Iwan Władysław?

Jaką twierdzę zdobył Arianites?

Gdzie znajdowały się zamki, które wybudował Ksifias?
Wolha Abramawa

Wolha Michajłauna Abramawa (biał. Вольга Міхайлаўна Абрамава, ros. Ольга Михайловна Абрамова, Olga Michajłowna Abramowa; ur. 19 września 1953 w Mińsku) – białoruska naukowiec i polityk, publicystka, deputowana do Rady Najwyższej Republiki Białorusi XIII kadencji; w latach 2000–2008 deputowana do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi II i III kadencji; kandydat nauk filozoficznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora). Wolha Abramawa jest politykiem prorosyjskim, lecz także zwolenniczką dobrych stosunków Białorusi z Zachodem. Jej zdaniem polityka Alaksandra Łukaszenki cieszy się poparciem większości społeczeństwa. Abramawa krytycznie odnosi się do części liderów białoruskiej opozycji.

context: Wolha Abramawa i jej organizacja nie dołączyły do ogłoszonego 2 lipca przez IV Kongres RKSD bojkotu wyborów parlamentarnych. Wysunęła swoją kandydaturę i 21 listopada 2000 roku została deputowaną do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego II kadencji ze Wschodniego Okręgu Wyborczego Nr 106 miasta Mińska. Stała się tym samym jedną z dwojga osób, obok Uładzimira Nawasiada, które zostały wybrane do Izby, a które wcześniej należały do opozycji w Radzie Najwyższej XIII kadencji. Z powodu udziału w wyborach zwolennicy bojkotu uznali ją za „pseudodemokratkę”. Abramawa wkrótce po wyborze do Izby przeszła do obozu proprezydenckiego. Pełniła funkcję członkini Komisji ds. Prawodawstwa i Kwestii Sądowo-Prawnych. Należała do grupy deputackiej „Wspieranie Rozwoju Ekonomicznego”. Była jedną z dwojga deputowanych, obok Iwana Paszkiewicza, którzy zareagowali na list wystosowany 3 marca 2001 roku przez liderów czterech głównych Kościołów protestanckich na Białorusi. W liście krytykowali oni nową redakcję prawa O wolności wyznań…, zgodnie z którą utrudniona została rejestracja związków wyznaniowych, a także wyrazili zaniepokojenie szczególnie uprzywilejowaną pozycją Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Pozostali deputowani, podobnie jak członkowie Rady Republiki i Alaksandr Łukaszenka, zignorowali list.
qas: Kto razem z Abramową został wybrany do Izby wcześniej należąc do opozycji?

Jakim określeniem nazywali Abramową zwolennicy bojkotu? 

Jakie stanowisko piastowała Abramowa w obozie prezydenckim? 

Kto wraz z Abramową był jednym z dwóch deputowanych, którzy zareagowali na list?

Co skrytykowała Abramowa w liście do Paszkiewicza?
Operacja Mincemeat

Operacja „Mincemeat” – przygotowany i z powodzeniem zastosowany przez brytyjski kontrwywiad plan przekonania w czasie II wojny światowej Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu (OKW), że alianci w roku 1943 dokonają inwazji na Sardynię i Bałkany, a nie na Sycylię, która była rzeczywistym celem przygotowywanej operacji desantowej pod kryptonimem „Husky”.
„Mincemeat” (główny składnik operacji „Barclay”) miała skłonić Niemców do uwierzenia, że przez zupełny przypadek, szczęśliwym zbiegiem okoliczności weszli w posiadanie nader ważnych, tajnych dokumentów alianckich. Niezwykłość operacji polegała na tym, że dokumenty te znajdowały się przy martwym „oficerze brytyjskim”, którego ciało fale wyrzuciły na plaże Hiszpanii. Podstęp się udał; w rezultacie Adolf Hitler kazał osłabić inne fronty (w tym również front wschodni, gdzie wkrótce miało dojść do bitwy na Łuku Kurskim), by wzmocnić obronę Grecji, Albanii, Jugosławii, Sardynii i Korsyki.
Przebieg operacji został wiernie opisany w wydanej w 1953 roku książce Człowiek, którego nie było, która trzy lata później doczekała się ekranizacji.

context: Ciało majora Martina, odziane w mundur Royal Marines i obłożone suchym lodem, zostało umieszczone w szczelnie zamkniętym stalowym cylindrze z napisem „przyrządy optyczne”. Cholmondeley i Montagu odbyli podróż furgonetką do Holy Loch w Szkocji i dostarczyli ciało na pokład okrętu podwodnego HMS „Seraph”. Montagu przygotował operację za pośrednictwem admirała Barry’ego odpowiedzialnego za flotę podwodną. Barry wskazał „Seraph”, bowiem okrętem dowodził por. Norman Jewell, który miał już doświadczenie w operacjach specjalnych Royal Navy (przewoził m.in. amerykańskiego generała Marka Wayne’a Clarka na tajne rokowania z Francuzami w Algierii).
qas: Dlaczego admirał Barry polecił przetransportować ciało majora Martina okrętem podwodnym HMS „Seraph”?

W co ubrany był martwy major?

Co głosił napis na pojemniku, do którego wsadzono zwłoki majora?

Jaką jednostką dowodził admirał Barry?

Dokąd miały dopłynąć zwłoki majora Martina?
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2018

XXI Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej odbywały się w Rosji w dniach od 14 czerwca do 15 lipca 2018 roku. Był to pierwszy turniej, który odbył się w Europie Wschodniej, a także pierwszy, który rozegrano na dwóch kontynentach (w Europie i w Azji). To również pierwszy mundial, na którym zastosowano technikę wideoweryfikacji decyzji sędziego (tzw. VAR).
W turnieju wzięły udział reprezentacje z 32 krajów. Łącznie na mistrzostwach zostały rozegrane 64 mecze na 12 stadionach (w 11 miastach). Na turnieju debiutowały reprezentacje Islandii i Panamy. Mistrzostwo wygrała reprezentacja Francji, która pokonała Chorwację 4–2. Gospodarz odpadł w ćwierćfinałach.
Oficjalną maskotką mistrzostw był wilk Zabiwaka, który we wcześniejszym głosowaniu uzyskał wynik 53%, pokonując tygrysa syberyjskiego (27%) i kota (20%).
Oficjalną piłką mundialu była Adidas Telstar 18. Po raz pierwszy zaprezentowano ją 9 listopada 2017 roku w Moskwie.

context: 14 września 2017 roku FIFA zdecydowała, że podział na koszyki przed losowaniem fazy grupowej Mistrzostw Świata odbędzie się na podstawie rankingu FIFA na październik 2017 roku. Wyjątek stanowi reprezentacja Rosji, która automatycznie została przydzielona z 1 koszyka do grupy A. Do każdej z ośmiu grup nazwanych od A do H musi trafić jedna drużyna z każdego koszyka. Jedynym obostrzeniem jest fakt, że do jednej grupy nie mogą trafić drużyny z tej samej konfederacji (w przypadku drużyn z UEFA mogą być nie więcej niż dwie drużyny z tej konfederacji w tej samej grupie).
qas: Do jakiej grupy przydzielono Rosję na Mistrzostwa Świata?

Jakimi literami alfabet oznaczano grupy z koszyków do losowania na Mistrzostwa Świata?

Ile jest grup na Mistrzostwa Świata w piłce nożnej w fazie grupowej?

Na podstawie jakiego rankingu nastąpił podział na koszyki w losowaniu w 2017 roku na Mistrzostwa Świata?

Kiedy odbyło się losowanie fazy grupowej Mistrzostw Świata?
Koszalin

Koszalin (niem. Köslin, łac. Coslinum) – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, drugie co do wielkości miasto na Pomorzu Zachodnim. Położone na Pobrzeżu Koszalińskim, nad rzeką Dzierżęcinką, nad jeziorami: Jamno i Lubiatowo Północne. Siedziba powiatu koszalińskiego, sądu okręgowego, wydziału zamiejscowego urzędu marszałkowskiego i delegatury urzędu wojewódzkiego.
Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Koszalin liczył 105 801 mieszkańców i był pod względem liczby ludności drugim (po Szczecinie) miastem w województwie zachodniopomorskim, a także 37. spośród najludniejszych miast w Polsce.
Miasto jest większym ośrodkiem kulturalnym w regionie, w którym znajdują się teatry, kina, filharmonia, amfiteatr oraz muzea. Jest także siedzibą lokalnych mediów. W Koszalinie znajduje się również kuria diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Koszalin jest największym miastem regionu środkowopomorskiego.
Centrum miasta znajduje się ok. 11 km od Morza Bałtyckiego. Obszar miasta sięga południowego brzegu nadmorskiego jeziora Jamno.

context: W mieście działał klub koszykarski AZS Koszalin, zdobywca Pucharu Polski w koszykówce mężczyzn 2010, który w latach 2003-2019 występował w ekstraklasie. Obecnie jedynym zespołem występującym w najwyższej klasie rozgrywkowej są zdobywczynie Pucharu Polski (w sezonie 2007/2008) piłkarki ręczne Młynów Stoisław Koszalin (od 2004 w ekstraklasie). Ponadto Koszalin posiada wiele klubów sportowych w innych, niższych ligach. W II lidze znajdują się tenisiści stołowi KTS „Koszalinianin” Koszalin, w III lidze znajdują się piłkarze Bałtyku Koszalin.w 2021 do I ligi koszykówki awansowali koszykarze MKKS Żak Koszalin
qas: Czy koszykarze z AZS Koszalin występują aktualnie w ekstraklasie?

W jakim okresie koszykarze z AZS Koszalin występowali w najwyższej klasie rozgrywkowej?

Jaki zespół koszykarski z tego miasta w 2021 roku zakwalifikował się do I ligi?

Czy drużyna piłkarska Bałtyk Koszalin występuje w ekstraklasie?
Skok w dal

Skok w dal – konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnicy wykonują rozbieg, odbijają się z jednej nogi z belki i lądują na piaszczystej części skoczni. Na krawędzi belki znajduje się listwa z plasteliną. Jeśli zawodnik podczas odbicia dotknie butem plasteliny, skok jest nieważny (decyduje ślad na plastelinie). Wynik skoku jest mierzony od linii między plasteliną a belką do pierwszego (najbliższego belce) śladu pozostawionego na piasku pod kątem prostym. Aktualny rekord świata należy do Mike’a Powella 8,95 m, choć Iván Pedroso skoczył 8,96 m, lecz podczas zawodów wystąpiły wątpliwości do pomiaru siły wiatru, zatem tego rezultatu nie można było uznać za rekord świata.
Zwykle podczas zawodów (finałowych) wszyscy zawodnicy wykonują trzy próby, a najlepszych ośmiu jeszcze trzy skoki finałowe. O zwycięstwie decyduje najdłuższa odległość w konkursie. Jeżeli dwóch zawodników uzyska taką samą odległość o pozycji decyduje odległość drugiego najdłuższego skoku każdego z nich.

context: Skok w dal rozgrywany jest na Igrzyskach Olimpijskich od 1896 dla mężczyzn i od 1948 dla kobiet, na mistrzostwach Europy: od 1934 dla mężczyzn i od 1938 dla kobiet. W programie mistrzostw Polski skok w dal pojawił się już w 1920 dla mężczyzn i 1922 dla kobiet. Do najlepszych polskich specjalistek tej konkurencji należały: Stanisława Walasiewicz, Elżbieta Krzesińska, Maria Kusion-Bibro, Irena Szewińska, Mirosława Sarna, Anna Włodarczyk, Agata Karczmarek, Jolanta Bartczak. W dorobku Polek są trzy medale olimpijskie, w tym złoto E. Krzesińskiej (Melbourne 1956), dwa tytuły mistrzyni Europy i kilka rekordów świata. Lista sukcesów wśród mężczyzn nie jest tak imponująca. Wyróżniali się: Edward Adamczyk, Zbigniew Iwański, Henryk Grabowski, Kazimierz Kropidłowski, Józef Szmidt, Andrzej Stalmach, Waldemar Stępień, Jan Kobuszewski, Stanisław Szudrowicz, Grzegorz Cybulski, Marek Chludziński, Stanisław Jaskułka, Andrzej Klimaszewski.
qas: Jakie są najwybitniejsze polskie zawodniczki skuku w dal?

Ile medali olimpijskich udało się zdobyć reprezentantkom polski w skoku w dal?

Jacy mężczyźni należą do najlepszych polskich zawodników w tej dyscyplinie?

Czy jakiejkolwiek Polce udało się pobić rekord świata w skoku w dal?

Od którego roku odbywają się mistrzostwa świata w skoku w dal?
Katarzyna Piasecka

Katarzyna Piasecka (ur. 12 sierpnia 1978 w Świebodzinie) – polska stand-uperka, komiczka, improwizatorka, konferansjerka, aktorka, autorka tekstów, artystka kabaretowa.

context: Katarzyna Piasecka występuje zarówno w klubach, jak i dużych salach widowiskowych. Od lat uczestniczy w największych trasach stand-upowych nie tylko w Polsce, ale i za granicą (m.in.: w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii, Belgii czy Niemczech). Była współpomysłodawcą Gali Stand-up Comedy, która była pierwszą dużą trasą stand-upową. Wzięła udział w 5 jej edycjach. W 2019 roku brała udział w największym komediowym wydarzeniu w kraju, czyli trasie Stand-up Show 2019 – The Best Of. Komicy zgromadzili wtedy ponad 100 tysięcy widzów pod sceną.
qas: Współpomysłodawcą jakiej gali została Piasecka?

W ilu edycjach Gali Stand-up Comedy wzięła udział Piasecka?

Czy Piasecka brała udział w Stand-up Show 2019 – The Best Of?

Ile osób oglądało trasę Stand-up Show 2019 – The Best Of?

W jakich krajach, między innymi, oprócz Polski, występowała Piasecka ze swoim stand-upem?
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Sławatyczach

Cerkiew Opieki Matki Bożej – prawosławna cerkiew parafialna w Sławatyczach. Należy do dekanatu Terespol diecezji lubelsko-chełmskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Pierwsza świątynia prawosławna w Sławatyczach powstała w końcu XV lub na początku XVI wieku. Po 1596 administrująca nią parafia przyjęła unię. Aktualnie działająca cerkiew została wzniesiona w latach 1910–1912 w miejsce pounickiej budowli z XVIII wieku. Fundatorem budynku był słowianofilski publicysta i ziemianin Kławdij Paschałow. Obiekt został oddany do użytku we wrześniu 1912 i odtąd był główną świątynią parafii w Sławatyczach. W latach 1915–1918 cerkiew pełniła funkcję szpitala polowego. W II Rzeczypospolitej ponownie stała się czynną świątynią prawosławną. W 1938 znajdowała się na liście cerkwi przeznaczonych do zniszczenia w ramach akcji polonizacyjno-rewindykacyjnej, jednak jej rozbiórkę powstrzymał proboszcz miejscowej parafii rzymskokatolickiej. W 1947, gdy ludność prawosławna ze Sławatycz została wywieziona w ramach Akcji „Wisła”, cerkiew została porzucona i przez kolejne trzy lata niszczała. Nieregularne nabożeństwa odbywały się w niej od Paschy w 1952. Do stałego użytku liturgicznego przywrócono ją w 1965 dzięki staraniom przełożonego monasteru św. Onufrego w Jabłecznej, archimandryty Eulogiusza.
Świątynia znajduje się w centrum miejscowości przy ulicy Kodeńskiej (po południowej stronie rynku). Została wpisana do rejestru zabytków 15 grudnia 1988 (powtórnie 20 września 2011) pod numerem A/1410.

context: Na początku XX stulecia osiemnastowieczna świątynia była już w tak złym stanie technicznym, że proboszcz parafii ks. Władimir Antonowicz uznał ją za niezdatną do remontu. W analogicznym stanie była plebania. Drugim inicjatorem wzniesienia murowanej cerkwi we wsi był przełożony monasteru św. Onufrego w Jabłecznej archimandryta Serafin. W 1907 w Sławatyczach powstał nowy dom parafialny. Budowa nowej cerkwi rozpoczęła się dopiero trzy lata później, gdyż w eparchii już w kilku miejscowościach trwały prace nad wznoszeniem nowych świątyń i władze cerkiewne nie chciały rozpoczynać kolejnej inwestycji.
qas: Dlaczego budowa nowej świątyni rozpoczęła się z kilku letnim opóźnieniem?

Z jakiego powodu na początku XX wieku nie podjęto próby modernizacji tej cerkwii?

Czy idea budowy nowej świątyni była popierana również przez wyżej postawionych duchownych?
Hayari Miyake

Hayari Miyake (jap. 三宅 速 Miyake Hayari; ur. 16 marca 1866 w miejscowości Anabuki, pref. Tokushima, zm. 29 czerwca 1945 w Okayamie) – japoński chirurg specjalizujący się w operacjach przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, uczeń Jana Mikulicza-Radeckiego. Wieloletni kierownik katedry chirurgii w Szkole Medycznej Kiusiu, gdzie był nauczycielem m.in. Hakaru Hashimoto, odkrywcy choroby Hashimoto. Prezes Japońskiego Towarzystwa Chirurgicznego. Wieloletni przyjaciel Alberta Einsteina.

context: Hayari Miyake prowadził pamiętnik, w którym opisał m.in. swoje wrażenia z wizyty w domu Mikuliczów. Profesor miał zwyczaj zapraszać nowego asystenta na kolację do własnego domu (podobną wizytę odbył Mikulicz w 1875 roku w domu Billrotha). Wkrótce po przybyciu do Wrocławia także Miyake został zaproszony do mieszkania przy Auenstraße (dziś ulica Mikulicza-Radeckiego). Miyake znał dobrze język niemiecki, mniej pewnie czuł się w przestrzeganiu zachodnich manier, do których nie zdążył przywyknąć. Żona profesora zadała mu pytanie, czy wie coś na temat Fenicji. Profesor szeptem wypomniał jej, żeby nie pytała o takie rzeczy człowieka z Dalekiego Wschodu. Miyake, którego ulubionym przedmiotem w szkole była historia powszechna, popisał się jednak wiedzą o Fenicji. Podobno od tego wieczoru zaskarbił sobie sympatię zarówno Jana, jak i Henriette Mikulicz.
qas: Co stanowiło kluczowy przedmiot zapisków Miyakego w pamiętniku?

Jakim językiem ojczystym posługiwał się Miyake?

O co Henriette zapytała Miyakego?

Jaki przedmiot uwielbiał Miyake, gdy uczył się w szkole?
Muhammad Ali (amerykański bokser)

Muhammad Ali (ur. jako Cassius Marcellus Clay Jr 17 stycznia 1942 w Louisville, zm. 3 czerwca 2016 w Phoenix) – amerykański bokser.
Zdobył złoty medal podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Rzymie (pokonał Zbigniewa Pietrzykowskiego), później osiągnął wielką sławę jako bokser zawodowy. Jako pierwszy pięściarz w historii trzykrotnie zdobył tytuł mistrza świata wszechwag i skutecznie bronił go dziewiętnaście razy. Stoczył 61 walk, wygrał 56 pojedynków (z czego 37 przez nokaut). Poniósł 5 porażek. Pokonał 21 zawodników o tytuł mistrza świata wagi ciężkiej. Uważany za jednego z najlepszych pięściarzy, a także najważniejszych sportowców XX w..
Przeszedł na islam i znany był ze swych poglądów antywojennych, które wielokrotnie demonstrował w kontekście amerykańskiej interwencji w Wietnamie.
Zmagał się z chorobą Parkinsona.

context: Pół roku później Ali zrewanżował się Nortonowi, pokonując go na punkty. Po zwycięstwie w rewanżu nad kolejnym pretendentem, Joe Frazierem, w styczniu 1974, mógł zmierzyć się już z aktualnym mistrzem świata wszechwag, George’em Foremanem i walczyć o odzyskanie tytułu. Walka, zorganizowana przez Dona Kinga w stolicy Zairu, Kinszasie, została nazwana „The Rumble in the Jungle” (pol. Bijatyka w dżungli). Ali przyjął w tym spotkaniu niezwykłą taktykę. Wiedząc o tym, że Foreman zwykle wygrywał przez nokaut w pierwszych rundach, przez siedem pierwszych odsłon pozostawał w defensywie. Opierał się o liny i przyjmował wszystkie ciosy Foremana na gardę, odpowiadając z rzadka ciosami prostymi. W ósmej rundzie Foreman był już krańcowo zmęczony, wtedy zupełnie nieoczekiwanie Ali błyskawicznie zaatakował, bezdyskusyjnie nokautując mistrza.
qas: Kiedy zawodnik po raz pierwszy stanął na ringu z Frazierem?

Kto podjął się organizacji Bijatyki w dżungli?

Gdzie odbyło się starcie Aliego z Foremanem?

Jak zatytułowano starcie Foremana z Alim?

W jaki sposób Ali wygrał z Nortionem?