Okręty podwodne typu Los Angeles

Okręty podwodne typu Los Angeles – amerykańskie wielozadaniowe okręty podwodne z napędem atomowym, znane także jako jednostki typu 688. Mimo że okręt wiodący tego typu – USS „Los Angeles” – miał początkowo być jedynym egzemplarzem okrętu według tego projektu, w latach 1972–1996 zbudowano i przyjęto do służby ogółem 62 jednostki typów Los Angeles i Improved Los Angeles. Okręty tych typów miały możliwość przenoszenia 26 torped lub pocisków manewrujących wystrzeliwanych z czterech dziobowych wyrzutni kalibru 21 cali (533 mm). Ostatnie 8 z 39 jednostek typu 688 wyposażonych zostało w 12 pionowych wyrzutni pocisków typu VLS usytuowanych poza kadłubem mocnym, w przednim zbiorniku balastowym okrętu, dzięki czemu mogą przenosić i wystrzeliwać 12 dodatkowych pocisków manewrujących Tomahawk SLCM.
Kolejne 23 wybudowane okręty zostały zmodernizowane w stosunku do oryginalnego projektu Los Angeles w stopniu tak znacznym, że zostały oficjalnie uznane za nowy typ okrętów podwodnych, występujący pod nazwami Improved Los Angeles (Ulepszony Los Angeles) oraz 688i. Jednostki te zachowały 12 wyrzutni VLS, jednak poddane zostały wyciszeniu, uzyskały możliwość prowadzenia operacji podlodowych oraz stawiania min.
Obydwa typy jednostek prowadziły działalność operacyjną w czasie zimnej wojny, polegającą na wykrywaniu i śledzeniu okrętów podwodnych i nawodnych Związku Radzieckiego, eskorcie własnych zespołów okrętów nawodnych, a także udziale w tajnych misjach specjalnych – najczęściej o charakterze rozpoznawczym. Od 1990 roku częściowo zmienił się charakter zadań tej klasy amerykańskich okrętów, które odegrały znaczącą rolę w ramach ataków na cele lądowe w trakcie I wojny w Zatoce Perskiej, operacji „Allied Force” w Kosowie oraz „Enduring Freedom” w Afganistanie.
Po zakończeniu zimnej wojny, w związku z redukcją stanu amerykańskiej floty, trwa stopniowy proces wycofywania jednostek Los Angeles ze służby. Jednostki te częściowo zastępowane są okrętami czwartej generacji typu Virginia.

context: Niezależnie od prac w programach CONFORM/S5G i AGSSN/D1G, US Navy prowadziła prace w programie Libscomb oznaczonym jako TEDS (Turbine Electric-Drive Submarine), którego celem było opracowanie jednostki dysponującej bardzo cichym napędem. Jednym z ciosów zadanych temu programowi było przeprowadzone ćwiczenie, w którym jeden z okrętów typu Sturgeon został poddany serii symulowanych ataków za pomocą szybkich okrętów typu Skipjack – symulujących przyszłe typy radzieckich okrętów podwodnych. Bez względu na duże doświadczenie dowodzącego kapitana jednostki, Sturgeon nie był w stanie osiągnąć dogodnej pozycji do ataku przeciwko szybszym jednostkom „przeciwnika”. Ćwiczenie to pokazało, z jaką łatwością marynarka radziecka może w przyszłości zagrozić wolnym okrętom amerykańskim, a co za tym idzie – pogrzebało szanse rozwoju cichych, lecz wolnych okrętów z napędem turboelektrycznym W związku z koniecznością finansowania kosztów wojny w Wietnamie, Marynarka została zmuszona do cięcia kosztów niektórych programów, jednakże nie wpłynęło to decydująco na programy okrętu 3 generacji. Co więcej, w ramach programu CONFORM przeprowadzono analizy około 30 koncepcji, w wyniku których uzyskano możliwość konstrukcji okrętu, który przy większych od SSN-688 rozmiarach i mniejszej mocy reaktora – zdolny był osiągnąć również prędkość większą o dwa węzły, dzięki zaś zastosowaniu stali HY-100 mógł osiągnąć testowa głębokość zanurzenia 610 metrów, przy ok. 300 m zanurzenia testowego opartego SSN-688 na stali HY-80. W styczniu 1968 roku sekretarz obrony Robert McNamara ogłosił, iż US Navy będzie potrzebowała w pierwszej linii 60 okrętów podwodnych. Licząc jednostki znajdujące się w służbie oraz w trakcie budowy, oznaczało to, że marynarka potrzebować będzie jedynie 4 dodatkowe okręty myśliwskie. Budowa ostatnich czterech okrętów typu Sturgeon została autoryzowana na rok 1969, następne dwa były przewidziane na rok 1970. Plan ten przestał być jednak aktualny z chwilą opuszczenia urzędu przez McNamarę w 1968 roku. W tym samym czasie wiceadmirał Rickover naciskał na Departament Obrony oraz marynarkę w sprawie skierowania AGSSN do produkcji, argumentując, iż żaden inny projekt nie jest aktualnie na etapie umożliwiającym uruchomienie produkcji. Tymczasem jednak sam reaktor D1G w wersji AGSSN nie był jeszcze gotowy. Zastrzeżenia wobec projektu wyrażał także Departament Obrony, podnoszący nieefektywność reaktora D1G – oznaczonego już S6G – w stosunku do swej wielkości i kosztów budowy. Wiceadmirał Rickover forsował projekt okrętu opartego na S6G, wykorzystując do tego celu także naciski na członków przyznającego fundusze Kongresu, co stało się między innymi przedmiotem dziennikarskiego śledztwa prowadzonego przez redakcję Washington Post. W lutym 1968 roku, oficerowie okrętów podwodnych argumentowali, iż niezbędny jest znaczny wzrost środków na budowę prototypu w roku budżetowym 1969, jeśli w rozpoczęcie jego budowy miałoby nastąpić w roku 1970. Sekretarz marynarki nadał tymczasem jednostce nazwę „Los Angeles”. W marcu 1968 roku szef operacji morskich US Navy (CNO) adm. Thomas Moorer zwołał panel ad hoc złożony z doświadczonych oficerów okrętów podwodnych, którego zadaniem była ocena projektu okrętu Rickovera. Członkowie panelu zaakceptowali podstawowe cechy okrętu według tego projektu i podtrzymali opinię admirała, że technologia reaktora S5G NCR – jedynego możliwego rywala siłowni D1G – jest na tym etapie jeszcze zbyt niedojrzała. Panel zażądał wprawdzie innowacyjnego systemu uzbrojenia dla nowych okrętów, jednakże jego podstawowe elementy – całkowicie cyfrowe komputerowe centrum bojowe okrętu oraz sonar (AN/BQQ-5) – były już gotowe i zaadaptowane. Koncepcji Rickovera sprzyjało też stanowisko dyrektora badań obronnych i inżynierii (Director of Defense Research and Engineering – DDR&E), dla którego dobry sonar był znacznie ważniejszy niż bardziej efektywny kadłub i siłownia.
qas: Dlaczego jednostka była w stanie osiągnąć zanurzenie 610 m?

Co przekazał McNamara w styczniu 1968 roku?

W którym roku Namara odszedł z rządu?