Manuel Pinto da Costa

Manuel Pinto da Costa (ur. 5 sierpnia 1937 w Água Grande) – polityk Wysp Świętego Tomasza i Książęcej, pierwszy prezydent tego kraju od 12 lipca 1975 do 4 marca 1991. Działacz niepodległościowy i założyciel Ruchu Wyzwolenia Wysp Świętego Tomasza i Książęcej (MLSTP), lider partii w latach 1972–1990 oraz 1998–2005. Kandydat w wyborach prezydenckich w 1996, 2001, 2011 i 2016. Prezydent Wysp Świętego Tomasza i Książęcej ponownie od 3 września 2011 do 3 września 2016.
Z wykształcenia doktor ekonomii, w latach 60. XX wieku zaangażował się w działalność ruchu narodowowyzwoleńczego, dążącego do uniezależnienia kraju od Portugalii. Uczestniczył w negocjacjach z władzami kolonialnymi, a po ogłoszeniu niepodległości przez Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą został wybrany przez parlament ich pierwszym prezydentem. Jako prezydent najmniejszego państwa w Afryce, posiadał pełnię władzy, będąc jednocześnie szefem państwa, naczelnym dowódcą sił zbrojnych i szefem rządzącego MLSTP, jedynej działającej partii politycznej. W 1979 przejął dodatkowo uprawnienia szefa rządu.
Rządy Pinto da Costy charakteryzowały się brakiem swobód obywatelskich, zwalczaniem opozycji politycznej na zewnątrz i wewnątrz partii oraz budową aparatu bezpieczeństwa. Państwo przyjęło socjalistyczny model rozwoju, upaństwawiając własność prywatną i wprowadzając system gospodarki planowej. Prezydent utrzymywał ścisłe stosunki z dawnymi afrykańskimi koloniami portugalskimi oraz państwami bloku komunistycznego. Dopiero w połowie lat 80. XX wieku, w obliczu narastającego kryzysu gospodarczego, zdecydował się na zmianę kierunku politycznego, nawiązując współpracę z państwami zachodnimi i organizacjami międzynarodowymi.
Stopniowa transformacja gospodarcza i polityczna miała charakter pokojowy i zakończyła się w 1990, kiedy przyjęta została nowa konstytucja, wprowadzająca system wielopartyjny, kadencyjność głowy państwa oraz swobody demokratyczne. W 1991, po przegranej MLSTP-PSD w wyborach parlamentarnych, Pinto da Costa zrezygnował z planowanego startu w wyborach prezydenckich. Bezskutecznie starał się o urząd w dwóch kolejnych wyborach, w 1996 oraz w 2001. Udało się mu to za trzecim razem, w wyborach prezydenckich w 2011, w których wystartował jako kandydat niezależny.

context: W październiku 1994 MLSTP-PSD wygrał wcześniejsze wybory parlamentarne, zdobywając 27 mandatów i pokonując PCD oraz Niezależną Akcję Demokratyczną (Acção Democrática Independente, ADI), powołaną przez zwolenników prezydenta Trovoady, które uzyskały po 14 mandatów. Trzy partie tworzyły w czasie kadencji parlamentu koalicje w różnych konfiguracjach. W marcu 1996 Manuel Pinto da Costa został wybrany kandydatem MLSTP-PSD w wyborach prezydenckich. Wybory, początkowo planowane na marzec 1996, zostały w lutym przesunięte przez komisję wyborczą na czerwiec z powodu opóźnień w sporządzaniu spisu wyborców. W pierwszej turze wyborów 30 czerwca 1996 Pinto da Costa zdobył 39,1% głosów, tuż za ubiegającym się o reelekcję prezydentem Miguelem Trovoadą, który uzyskał 40,9% głosów. W drugiej turze 21 lipca 1996 Pinto da Costa przegrał z prezydentem Trovoadą stosunkiem głosów 47,25% do 52,74%. Choć początkowo zaakceptował przegraną, pod koniec lipca zakwestionował wyniki i złożył skargę do Sądu Najwyższego, powołując się na nieprawidłowości przy tworzeniu spisu wyborców. Na początku sierpnia sąd stwierdził, że nie jest w stanie rozstrzygnąć skargi i wezwał rząd, by szukał rozwiązania na drodze arbitrażu międzynarodowego. Jednakże 20 sierpnia 1996 Pinto da Costa wycofał protest wyborczy i uznał wybór Trovoady.
qas: Z jakiego powodu termin wyborów został przesunięty?

Ile głosów zgromadził Manuel Pinto da Costa w I turze?

Jak nazywał się polityk ubiegający się o reelekcję?

Czy Manuel Pinto da Costa wygrał, czy przegrał z Trovoadą?

Dlaczego Manuel Pinto da Costa został uznany za skandalistę?