enelpol/poquad huggingface dataset:
Wypad na Truskaw

Wypad na Truskaw – zaskakujący atak na kwaterujący we wsi Truskaw batalion z Brygady Szturmowej SS RONA, przeprowadzony nocą 2/3 września 1944 roku przez wydzielony oddział z Grupy AK „Kampinos” dowodzony przez por. Adolfa Pilcha ps. „Dolina”.
27 sierpnia 1944 okolice Truskawia i Sierakowa obsadziły jednostki kolaboracyjnej brygady SS RONA, uniemożliwiając tym samym komunikację między oddziałami AK w Puszczy Kampinoskiej a powstańczą Warszawą. Nieprzyjaciel rozpoczął wkrótce ataki na polską placówkę w pobliskiej Pociesze. W tej sytuacji dowodzący Pułkiem „Palmiry-Młociny” por. „Dolina” zorganizował nocny wypad na stacjonujących w Truskawiu ronowców. Przy niewielkich stratach własnych Polacy całkowicie rozbili dwa nieprzyjacielskie pododdziały, zdobywając przy tym duże ilości broni i amunicji. Sukces ten – w połączeniu z przeprowadzonym kolejnej nocy udanym wypadem na Marianów – zmusił brygadę RONA do odwrotu z południowych obrzeży Puszczy Kampinoskiej.

context: Tymczasem 23 sierpnia pułk RONA przerzucono ze Śródmieścia Południowego na Muranów, skąd po kilku dniach został odkomenderowany do Puszczy Kampinoskiej, gdzie zajął miejsce zwolnione przez nie budzących niemieckiego zaufania Węgrów. RONA szybko utworzyła zwarty kordon, ciągnący się przez Laski, Izabelin i Borzęcin w kierunku Leszna. Podobnie jak to wcześniej miało miejsce w Warszawie, ronowcy brutalnie terroryzowali polską ludność cywilną. Dla mieszkańców kampinoskich wsi codziennością stały się grabieże i gwałty na kobietach. Osoby, które stawiały opór lub naraziły się żołnierzom, nierzadko były mordowane na miejscu. Do pierwszych potyczek ronowców z żołnierzami Grupy „Kampinos” doszło natomiast 28 sierpnia. Tego dnia w godzinach porannych patrol z kompanii „Jerzyków” udał się do Truskawia, gdzie wdał się w walkę z silnym oddziałem RONA. W starciu poległo lub odniosło śmiertelne rany trzech żołnierzy AK, podczas gdy straty nieprzyjaciela szacowano na dwóch zabitych i ośmiu rannych. Z kolei w godzinach wieczornych RONA przeprowadziła rozpoznanie bojem w rejonie przysiółka Pociecha. Żołnierze AK odparli atak, zabijając lub raniąc kilku ronowców.
qas: Do jakiej lokalizacji przetransportowano pułk RONA ze Śródmiescia? 

W kierunku jakiego miasta biegł zwarty kordon?

Kogo terroryzowali ronowcy?

Czy ronowcy gwałcili polskie kobiety?

Do jakiej kompanii należeli żołnierze AK?
Teodor Maksymowicz

Teodor Maksymowicz (ur. 1902, zm. 1983) – duchowny zielonoświątkowy, wieloletni lider najpierw Związku Chrześcijan Wiary Ewangelicznej (od 1946 pod nazwą Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej), a następnie Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego (ZKE). Był zwolennikiem współpracy z pokrewnymi ugrupowaniami ewangelikalnymi. Przez wiele lat pełnił ważne funkcje w strukturach obu tych kościołów. Miał wielkie zasługi dla środowiska ewangelikalnego w latach powojennych, ale ostatnie lata życia minęły w atmosferze konfliktu.

context: Po wyjściu na wolność pozostał prezbiterem okręgowym w województwie olsztyńskim. Wkrótce Związek Chrześcijan Wiary Ewangelicznej przystąpił do Zjednoczonego Kościoła Ewangelicznego, Maksymowicz zachował ten urząd, a po wyjeździe Jakuba Sielużyckiego do Szwecji powierzono mu tę funkcję również nad zborami województwa białostockiego. Nie poparł rozłamu w 1956 i odmówił przyjęcia funkcji prezesa w reaktywowanym Kościele Chrześcijan Wiary Ewangelicznej, a motywy wystąpienia z ZKE uznał za niewystarczające. Dokładał wysiłków, by rozłamowcy powrócili do ZKE.
qas: Do jakiego kraju wyjechał Sielużycki?

Czy Maksymowicz był pozbawiony wolności?

Na jakim terenie Maksymowicz był prezbiterem?

Jaką organizację założył Maksymowicz?

W którym roku doszło do rozłamu?
Cloud

Cloud – niezależna komputerowa gra logiczna stworzona w 2005 roku przez zespół studentów University of Southern California. Produkcja gry Cloud rozpoczęła się w styczniu 2005 roku, gdy zespół otrzymał od uczelni stypendium o wartości 20 tysięcy dolarów amerykańskich; została ona udostępniona do bezpłatnego pobrania w październiku tego samego roku. Do lipca 2006 roku stronę projektu odwiedzono 6 milionów razy, a sama gra została pobrana 600 tysięcy razy.
Jej tematyka skupia się na chłopcu, który podczas snu w łóżku szpitalnym marzy o lataniu. Pomysł oparto na doświadczeniach z dzieciństwa głównego projektanta gry, Jenovy Chena, który często przebywał w szpitalu z powodu astmy i samotnie snuł marzenia w swoim pokoju. Gracz, wcielając się w rolę chłopca, może fruwać w świecie marzeń i manipulować chmurami w celu rozwiązania zagadek. Celem gry było wywołanie w graczach emocji, których pozbawione były produkcje z przemysłu gier komputerowych.
Gra Cloud zdobyła nagrody studenckie na niezależnym konkursie Slamdance Guerilla Games Competition i festiwalu Independent Games Festival w 2006 roku. Uzyskała ona pozytywne recenzje krytyków, którzy wskazywali oprawę audiowizualną oraz odprężającą atmosferę jako jej mocne strony. Chen wraz z producentką Kellee Santiago założył studio Thatgamecompany, rozważając stworzenie remake'u gry Cloud jako komercyjnej produkcji komputerowej.

context: Zdaniem Chena Cloud została stworzona w celu rozszerzenia spektrum emocji, jakie wywołują gry komputerowe. Chen jako pierwszy wymyślił założenia gry; podczas drogi na uczelnię spojrzał na niebo i zauważył różnicę między puszystymi obłokami w Los Angeles i zanieczyszczonymi, szaroburymi chmurami z Szanghaju, w którym się urodził. Wtedy pomyślał, że zrobi grę o chmurach. Otrzymała ona fabułę, by zostało stworzone jej założenie i gracz zaangażował się w nią emocjonalnie. Jednakże zespół unikał zbytniego rozbudowania historii, ponieważ mogłoby to odwrócić uwagę gracza od przeżyć związanych z wolnym lotem i kształtowaniem chmur. Na wczesnym etapie tworzenia gra miała wprowadzone tło fabularne o kosmicie zamierzającym oczyścić środowisko, jednakże zostało ono skrócone do prostego, poetyckiego wprowadzenia do właściwej akcji – dziecka łapiącego chmury w łóżku szpitalnym. W zamierzeniu twórców Cloud miała przekazywać uczucie młodości, wolności i potęgi wyobraźni. Została skonstruowana na podstawie zmodyfikowanej wersji silnika gry, który został stworzony przez niektórych członków zespołu na potrzeby ich poprzedniego dzieła, Dyadin. Na wystawie studenckiej, podczas Game Developers Conference w 2006 roku, Chen i Santiago zareklamowali Cloud przedstawicielowi Sony, Johnowi Hightowi, jako pierwszą grę z gatunku „zen”. Hight wyrażał zainteresowanie dziełem, ale Sony odmówiło jego publikacji.
qas: W jakim celu, według Chena, powstała "Cloud"?

Dlaczego zespół tworzący grę unikał nadmiernego urozmaicenia fabuły?

Jakie uczucia miała budzić w odbiorcy gra "Cloud"?

Czy gra "Cloud" miała angażować odbiorcę emocjonalnie?

Jaka firma odpowiada za wydanie gry "Cloud"?
Polska w okresie rozbicia dzielnicowego

Dzielnica senioralna
Lenno Polski pod kontrolą princepsa
Ziemia Władysława II
Ziemia Bolesława IV
Ziemie Mieszka III
Ziemie Henryka
Oprawa wdowia Salomei
Rozbicie dzielnicowe (inaczej rozdrobnienie feudalne) – okres w historii Polski trwający od 1138 roku do koronacji Władysława Łokietka w roku 1320. Cechą charakterystyczną tego okresu jest postępujące rozdrobnienie państwa polskiego na coraz mniejsze w znacznej mierze niezależne władztwa terytorialne. Proces ten był związany z rozrastaniem się dynastii Piastów, której każdy członek, zgodnie z polskim prawem zwyczajowym, miał prawo do posiadania części ojcowizny. Podobne procesy zachodziły w dziejach państwa piastowskiego już wcześniej, jednak zwykle udawało się je w miarę szybko zahamować.
Długi okres trwania rozbicia dzielnicowego przyczynił się do rozbudzenia partykularyzmów regionalnych, wzrostu znaczenia możnowładztwa oraz wyższego duchowieństwa. Brak silnego ośrodka decyzyjnego potrafiącego skupić w swych rękach siły całego królestwa, a także częsty brak współpracy między poszczególnymi książętami przyczynił się do osłabienia państwa, a co za tym idzie, nie tylko zahamowania wszelkich ambicji ekspansjonistycznych, lecz także utraty dużej części terytorium. W okresie rozbicia dzielnicowego usamodzielniły się księstwa pomorskie (zachodnie uległo wpływom margrabiów brandenburskich, a gdańskie w XIV stuleciu zostało włączone do państwa krzyżackiego), Brandenburgia zajęła ziemię lubuską, a księstwa śląskie w dużej mierze wpadły w krąg zależności od królestwa czeskiego. Rozbicie dzielnicowe de facto poskutkowało przekształceniem Polski w luźną konfederację księstw, które łączyła jedynie wspólna głowa państwa oraz (w teorii) polityka zagraniczna. Po wygaśnięciu zasady pryncypatu "konfederacja" przekształciła się w kilkadziesiąt całkowicie niezależnych państewek.

context: W roku 1173, po śmierci Bolesława Kędzierzawego, jego rolę jako seniora, księcia oraz pana Krakowa przejął trzeci syn Bolesława Krzywoustego – Mieszko Stary. Po czterech latach ponownie doszło do walki o tron. Mieszko został wygnany, a Kraków opanowany przez najmłodszego z braci, pogrobowca Bolesława III Krzywoustego: Kazimierza II Sprawiedliwego, co oznaczało złamanie zasady senioratu (władza zwierzchnia dla najstarszego z rodu). Kazimierz, w przeciwieństwie do Mieszka, nie próbował przeciwstawiać się możnowładztwu i Kościołowi.
qas: Panami jakiego miasta byli Bolesław Krzywousty i jego syn?

Jaki przydomek nosił następca Krzywoustego?

Czy ostatni syn Bolesława urodził się za jego życia?

Przez ile lat Mieszko sprawował urzędy przejęte po ojcu?

Jak nazywał się środkowy syn Bolesława?
Wiosna

Wiosna − jedna z czterech pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z rosnącą średnią dobową oraz umiarkowaną ilością opadu atmosferycznego.

context: Pierwszy dzień wiosny obchodzony jest w dniu równonocy wiosennej, który najczęściej przypada w dniu 21 marca, dnia poprzedniego lub następnego, w zależności, gdzie jest obserwowany.
W XX wieku wiosna w strefie czasowej Polski rozpoczynała się zwykle 21 marca, zaś w miarę przybliżania się końca stulecia coraz częściej 20 marca. W 2011 roku pierwszy dzień wiosny przypadł na 21 marca (godz. 00:21), zaś wszystkie kolejne do roku 2043 będą przypadać wyłącznie 20 marca, a od 2044 roku – 19 albo 20 marca. Kolejny początek wiosny w dniu 21 marca nastąpi dopiero w roku 2102. Przyczyną zjawiska jest różnica czasu trwania roku kalendarzowego i zwrotnikowego, wyrównywana poprzez stosowanie kalendarza gregoriańskiego. Rok 2000 był rokiem przestępnym (w przeciwieństwie do lat 1700, 1800, 1900) i przez to data równonocy wiosennej (jak i daty równonocy jesiennej i przesileń) przesunęły się w kierunku początku roku (efekt "spóźniania się kalendarza"). W roku 2100, w wyniku pominięcia jednego roku przestępnego, daty znów przesuną się o 1 dzień dalej, "powracając" na swoje miejsce.
qas: Który dzień w kalendarzu jest zapisany jako pierwszy dzień wiosny?

Dlaczego pierwszy dzień wiosny jest ruchomy?

Jakim rokiem był 2000?

Jak inaczej nazywa się pierwszy dzień wiosny?

Na jaką datę wypadnie równonoc wiosenna w 2044 roku?
Marcin Kydryński

Marcin Krzysztof Kydryński (ur. 24 maja 1968 w Warszawie) – polski dziennikarz muzyczny, kompozytor, autor tekstów, producent, podróżnik i fotograf.

context: Jest współautorem tekstów i muzyki części piosenek z repertuaru Anny Marii Jopek. Jest także współproducentem muzycznym kilku jej płyt, w tym Upojenia (wyd. 2002, wspólny album Anny Marii Jopek i Pata Metheny’ego) oraz ID (wyd. 2007), które w Polsce uzyskały status platynowych. Jest autorem serii wydawanych od 2005 roku albumów kompilacyjnych Siesta, z których pięć – Siesta 4 (2009), Siesta 5 (2010), Siesta 7 (2012), Siesta 8 (2013, platyna w 2016) i Siesta X (2015) – uzyskało w Polsce status platynowych.
qas: W którym roku albumy Siesta zostały określone platynowymi?

Z kim kilkukrotnie współpracował kompozytor?

Co znajduje się na albumach Siesta?

Kto stworzył album Upojenie?

Od którego roku zaczęły powstawać albumy Siesta?
Kopalnia soli Wieliczka

Kopalnia Soli „Wieliczka” – kopalnia soli kamiennej, w Wieliczce pod Krakowem. Od XIII wieku do 1772 wspólnie z kopalnią soli „Bochnia” wchodziła w skład żup krakowskich. Sole wydobywane w kopalni pochodzą z miocenu.
W 1976 roku kopalnia wpisana została do krajowego rejestru zabytków. Dwa lata później wpisana przez UNESCO na pierwszą Listę światowego dziedzictwa. W 1989 roku Kopalnia Soli „Wieliczka” poszerzyła Listę Światowego Dziedzictwa Zagrożonego, z której została skreślona w 1998 roku. Od 1994, to także pomnik historii Polski. 30 czerwca 1996 roku zaprzestano całkowicie eksploatacji złoża. Kopalnia soli Wieliczka w 2007 r. w plebiscycie „Rzeczpospolitej” została uznana za jeden z siedmiu cudów Polski, zdobywając największą liczbę głosów.
W 2006 roku kopalnię odwiedziło 1 065 857 gości, 58% odwiedzających stanowili obcokrajowcy. Spośród nich najwięcej było Brytyjczyków – ponad 57 tysięcy i Niemców – ponad 50 tysięcy.
W 2015 roku podziemia kopalni zwiedziło 1390 tys. gości, a 156 tys. skorzystało z tężni solankowej. Pod ziemią zorganizowano ponad 400 imprez. Przychody wyniosły blisko 166 mln zł; od 2009 wzrosły one o ponad 62%. W 2015 zabezpieczono 20 komór i 1,5 km chodników. Ogółem prace ratownicze zabytkowych rejonów kopalni oraz likwidacja części niezabytkowych pochłonęły do tej pory[kiedy?] 100 mln zł[niewiarygodne źródło?].
W 2019 roku podziemia kopalni zwiedziło 1862 tys. gości, a 234 tys. skorzystało z tężni solankowej. Pod ziemią zorganizowano ponad 300 imprez.
Do kopalni Wieliczka należała także kopalnia otworowa „Barycz” działająca w latach 1924–1998. Została zlikwidowana, a na jej miejscu znajduje się wysypisko odpadów komunalnych.

context: Nazwana na cześć miejsca zamieszkania Johanna Wolfganga Goethego, jednego z pierwszych gości wielickiej kopalni, którego figura znajduje się u wejścia do komory. Komora powstała w początkach XX wieku, po wyeksploatowaniu bryły soli zielonej metodą mechaniczną. Bryłę soli wybierano od góry. Efektywność pracy osiągano przez zastosowanie strzelania prochem, a następnie oczyszczania bocznych ociosów. Wewnątrz komory znajduje się figura Skarbnika – dobrego ducha kopalni oraz wagonik z solą, które to elementy zdobiły stanowisko kopalni na wystawie Expo 2000 w Hanowerze.
qas: Od imienia jakiego artysty pochodzi nazwa kopalni soli w Wieliczce?

W jaki sposób dbano o efektywność pracy?

Co można zobaczyć we wnętrzu komory?

Kim jest Skarbnik?

Z jakiej metody korzystano do wybierania soli?
Medal 10-lecia Polski Ludowej

Medal 10-lecia Polski Ludowej – polskie cywilne odznaczenie państwowe ustanowione dekretem Rady Państwa 12 maja 1954 roku, jako odznaczenie jubileuszowe w związku ze zbliżającą się dziesiątą rocznicą powstania Polski Ludowej. Medal zaprojektowany został w 1954 roku przez Józefa Gosławskiego. Odznaczenie przyznawano w okresie od 22 lipca 1954 do 22 lipca 1955.

context: W dalszej kolejności Statut wymieniał dziedziny, w których zasługi stanowiły szczególną podstawę do otrzymania medalu. Były to m.in. podnoszenie wydajności pracy, przekraczanie planowych zadań, wzorowe prowadzenie gospodarstwa rolnego, skuteczne wdrażanie systemów przynoszących oszczędności, zasługi w dziedzinie handlu i usług, rozwój nauki i upowszechnianie wiedzy, rozwój kultury i sztuki, rozwój szkolnictwa, służby zdrowia, kultury fizycznej i sportu, podnoszenie poziomu pracy rad narodowych, usprawnianie administracji, walka z biurokracją, działania na rzecz wzrostu aktywności politycznej. Warunkiem uzyskania odznaczenia była również praca w Polsce Ludowej od pierwszego roku po wyzwoleniu. Nadanie medalu po czasie krótszym możliwe było jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
qas: Za co przyznawano medal?

Jaki dokument opisywał za co można było uzyskać medal?

Czy można było otrzymać medal w krótszym czasie?
Luksemburg na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1912

Reprezentacja Luksemburga na V Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Sztokholmie liczyła 21 sportowców, wyłącznie mężczyzn. Reprezentacja ta miała przedstawicieli w dwóch, spośród 16 rozgrywanych dyscyplin − gimnastyce i lekkoatletyce. Chorążym reprezentacji był Jean-Pierre Thommes, dla którego był to jedyny występ na igrzyskach. Najmłodszym reprezentantem kraju był 19-letni gimnastyk Maurice Palgen, a najstarszym 41-letni Michel Hemmerling, także gimnastyk. Luksemburczycy nie zdobyli na tych igrzyskach żadnych medali. Najlepszy wynik uzyskała drużyna gimnastyków w wieloboju drużynowym – wywalczyła czwarte miejsce.

context: Pierwszą konkurencją gimnastyczną, w której brali udział reprezentanci Luksemburga był wielobój w systemie wolnym, rozgrywany 10 lipca. Był on, po wieloboju w systemie szwedzkim, drugą konkurencją gimnastyczną na tych igrzyskach. Każda z reprezentacji mogła wystawić skład liczący od 16 do 40 osób, co poskutkowało tym, że wszyscy gimnastycy z reprezentacji Luksemburga wzięli udział w zawodach. Konkurencję oceniało pięciu sędziów przyznając punkty od 0 do 25. Najwyższą notę Luksemburg otrzymał od sędziego duńskiego Clod-Hansena – 20 punktów, a najniższą od sędziego niemieckiego Wagnera Hohenlobbese – 12 punktów, czego skutkiem było wyprzedzenie w klasyfikacji przez ekipę niemiecką i spadek na ostatnie, piąte miejsce z wynikiem 16,30 punktów. Rywalizację wygrała ekipa norweska.
qas: W jakiej konkurencji po raz pierwszy wystąpiła reprezentacja z Luksemburga?

Czy na igrzyskach odbywały się dwa rodzaje wieloboju?

Ile osób mogła wystawić reprezentacja?

Ilu sędziów z Luksemburga przyznawało punkty?

Reprezentacja jakiego kraju wygrała zawody gimnastyczne?
Maja Hyży

Maja Hyży z domu Krygier (ur. 3 grudnia 1989 w Kołobrzegu) – polska piosenkarka, półfinalistka trzeciej edycji programu X Factor.

context: W lutym 2018 z piosenką „Błysk/Skin” zakwalifikowała się do finału krajowych eliminacji do 63. Konkursu Piosenki Eurowizji. W koncercie finałowym, rozgrywanym 3 marca, zajęła siódme miejsce w głosowaniu jurorów i telewidzów. W styczniu 2020 wzięła udział w programie Szansa na sukces. Eurowizja 2020, wyłaniającym reprezentanta Polski w 65. Konkursie Piosenki Eurowizji. W 2021 została finalistką czternastej edycji programu rozrywkowego Polsatu Twoja twarz brzmi znajomo, w którym zajęła czwarte miejsce.
qas: Jaki singiel umożliwił Hyży zakwalifikowanie się do Eurowizji?

Jaki program telewizyjny prowadziła Hyży?

Na jakim programie emitowano "Twoja twarz brzmi znajomo"?

W którym roku Hyży wygrała program "Twoja twarz brzmi znajomo"?

W którym roku Hyży nagrała piosenkę „Błysk/Skin”?
Rudolf Heß

Rudolf Walter Richard Heß (pisownia alternatywna: Hess; wymowa niemiecka [hɛs]; ur. 26 kwietnia 1894 w Aleksandrii, zm. 17 sierpnia 1987 w Berlinie Zachodnim) – niemiecki żołnierz, następnie działacz partyjny, jeden z przywódców nazistowskiej III Rzeszy. Był jednym z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera i do zakończenia swej kariery politycznej w maju 1941 zastępcą Hitlera i formalnie trzecią, po Hermannie Göringu, osobą w państwie. Drugą połowę życia, ostatnich czterdzieści sześć lat spędził w niewoli i w zakładach karnych, co wśród sympatyków uczyniło go męczennikiem.

context: Ze względu na swój charakter, Heß wolał nie występować publicznie i raczej działać na „zapleczu” partii. Aż do 1928 roku, do powrotu na niemiecką scenę polityczną Göringa, Hitler polegał na Heßie w bezpośrednich kontaktach wymagających towarzyskiej ogłady lub wyrafinowania. W 1928 roku Heß, działając za pośrednictwem bankiera i przemysłowca Fritza Thyssena, zdobył fundusze na zakup pałacu w Monachium, który stał się siedzibą partii (Brunatny Dom). Hitler uważał Heßa za całkowicie lojalnego i dlatego powierzył mu kontrolę nad partią. Heß stał się nieodłącznym towarzyszem Hitlera. W końcu Hitler namówił Heßa do zawarcia w 1927 roku związku małżeńskiego, aby położyć kres pogłoskom o jego homoseksualizmie. Heß organizował wystąpienia publiczne Hitlera i pracował z nim nad przemówieniami. Sensem życia Heßa stało się przebywanie u boku Hitlera i praca na rzecz ruchu hitlerowskiego. Monachium zostało oficjalnie ogłoszone „stolicą ruchu” i pozostało głównym miejscem pracy Heßa. Heß wyspecjalizował się między innymi w zbieraniu hojnych dotacji dla partii, co umożliwiło znaczną intensyfikację kampanii wyborczej.
qas: Dlaczego Heß preferował nie pokazywać się publicznie?

Kto mógł liczyć na Heßina?

W jakim mieście mieszkał Heß?

Jak nazwano siedzibę partii?

Z kim cały czas przebywał Hitler?
Kwas solny

Kwas solny (kwas chlorowodorowy) (HCl; pot. zajzajer od niem. Salzsäure) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów beztlenowych, będący roztworem wodnym gazowego chlorowodoru. Czasami kwasem solnym nazywa się też roztwór chlorowodoru w innych rozpuszczalnikach polarnych np. w acetonie. Jest silnie żrący.
Rozcieńczony kwas solny znajduje się w żołądku człowieka i ssaków umożliwiając trawienie białek, aktywując enzymy trawienne. Zwyczajowa nazwa „kwas solny” pochodzi od dawnej metody jego otrzymywania ze stężonego kwasu siarkowego i soli kamiennej (kwas z soli).

context: W efekcie kwas solny jest jednym z najmocniejszych kwasów nieorganicznych (niska wartość pKa) – jego wartość w skali pKa jest znacznie niższa niż np. kwasu siarkowego czy azotowego. Dla związków tych skala ta nie przedstawia jednak całkowicie prawdziwego obrazu, w związku z czym wobec ich stężonych roztworów stosuje się często funkcję kwasowości Hammetta, która mówi, że są one tak naprawdę od kwasu chlorowodorowego mocniejsze (stężony kwas siarkowy ponad dwukrotnie). Kwas solny nie ma też w dodatku własności utleniających i jest lotny, co sprawia, że jest mniej żrący od mocnych kwasów tlenowych – działaniu stężonego kwasu solnego ulegają m.in. tkaniny, papier oraz skóra. Poza wspomnianymi, do kwasów o mocy większej niż kwas solny należą też kwas nadchlorowy, bromowodorowy, jodowodorowy oraz superkwasy.
qas: Czy kwas solny należy do kwasów mocnych?

Jakie właściwości ma kwas solny?

Jakie związki mają większą moc niż kwas solny?

Czy kwas siarkowy ma większą moc od kwasu solnego?

Jakie materiały są odporne na działanie stężonego kwasu solnego?
Boeing CH-47 Chinook

CH-47 Chinook – wielozadaniowy, dwusilnikowy, dwuwirnikowy śmigłowiec o dużym udźwigu produkowany przez amerykańską firmę Boeing.
Dwa wirniki o przeciwnych kierunkach obrotu eliminują potrzebę użycia tylnego pionowego wirnika, umożliwiając wykorzystanie całej mocy do pionowego wznoszenia i pozwalają osiągnąć prędkości rzędu 278 km/h. Główną funkcją tego helikoptera jest transport wojska i ekwipunku. Śmigłowce Chinook są używane w 16 krajach. Największymi użytkownikami Chinooka są armia USA i brytyjski RAF. Ponadto znajdują się one na wyposażeniu armii takich państw, jak Egipt, Australia, Grecja, Kanada, Włochy, Izrael, Japonia i Tajlandia.
CH-47 Chinook jest następcą śmigłowca Boeing CH-46 Sea Knight i posiada bardzo podobną do niego sylwetkę latającego banana wywodzącą się z jeszcze wcześniejszej konstrukcji Piasecki CH-21 Shawnee. CH-47 powstał na zamówienie armii amerykańskiej potrzebującej równie doskonałego co CH-46 śmigłowca transportu taktycznego, ale o większym udźwigu.
Komercyjny model tego helikoptera to Boeing 234 Chinook, jest używany do transportu, w lotnictwie pasażerskim, gaszenia pożarów lasów, zaopatrywania platform wiertniczych i tym podobnych operacji.

context: Napędzany dwoma silnikami AlliedSignal typu T55-L-7C o mocy 2850 KM (2130 kW) śmigłowiec z przebudowanym kadłubem charakteryzującym się mniejszymi oporami powietrza i zmienionymi łopatami wirników. Był standardowym śmigłowcem transportowym podczas wojny wietnamskiej, uzbrojonym w trzy karabiny maszynowe M60D, po dwa w bocznych drzwiach i jeden na tylnej rampie. Niektóre egzemplarze były używane do przenoszenia bomb i zrzucania napalmu na stanowiska Việt Cộngu. Śmigłowiec CH-47 mógł być wyposażony w hak i dźwig umożliwiający przenoszenie ładunków pod kadłubem, które były często wykorzystywane do odzyskiwania zestrzelonych samolotów i śmigłowców. Łącznie przy pomocy śmigłowców Chinook odzyskano ponad 12 tysięcy różnych statków powietrznych na łączną kwotę ponad 3 miliardów dolarów.
qas: W którym konflikcie zbrojnym był powszechnie używany?

Jaka ręczna broń palna wchodziła w skład jego wyposażenia?

Który bojowy środek zapalający był używany na podczas wojny wietnamskiej?

Jakie dodatkowe wyposażenie pozwalało maszynie transportować duże ładunki?