enelpol/poquad huggingface dataset:
Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego

Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego (FOZZ) – fundusz celowy powołany na mocy ustawy z 15 lutego 1989 przez Sejm PRL IX kadencji, jako jeden z państwowych funduszy celowych, którego oficjalnym celem była spłata polskiego zadłużenia zagranicznego oraz gromadzenie i gospodarowanie środkami finansowymi przeznaczonymi na ten cel. Rzeczywistym zadaniem funduszu było skupowanie na wtórnym rynku zagranicznych długów PRL po znacznie obniżonych cenach, wynikających z niskich notowań długu.
Ekonomiczny sens istnienia funduszu polegał na znacznym obniżeniu wielkości długu wobec zagranicznych wierzycieli, którzy de facto zgadzali się na utratę dużej części swoich wierzytelności w zamian za szybkie odzyskanie stosunkowo niewielkiej jej części na wtórnym rynku. Wykup długów odbywał się przez „podstawione”, często stworzone w tym celu spółki. Operacja ta była niezgodna z obowiązującym prawem międzynarodowym, stąd też przeprowadzana była w tajemnicy.
Działalność FOZZ doprowadziła do jednej z największych w historii III RP defraudacji środków publicznych oraz kilkunastoletniego procesu sądowego. Do końca 2014 FOZZ funkcjonował jako instytucja „w likwidacji”, której utrzymanie kosztowało ok. 1 mln zł rocznie.

context: Kontrola NIK zakończyła się 25 czerwca 1991 roku podpisaniem protokołu kontrolnego przez zarząd FOZZ. Protokół wskazywał na liczne nadużycia oraz „utajniony” sposób prowadzenia działalności, polegający na wydawaniu poleceń ustnych i unikaniu dokumentacji zlecanych transakcji. Protokół opisywał liczne nieprawidłowości w obracaniu przez FOZZ sumą 9,8 biliona starych złotych (980 milionów PLN) przekazanych przez Ministerstwo Finansów, jako dotacja na wykup długów. Jako osoby odpowiedzialne za nadużycia w raporcie wymieniono dyrekcję oraz Radę Nadzorczą FOZZ, wiceministrów finansów Wojciecha Misiąga i Janusza Sawickiego oraz ministra finansów Leszka Balcerowicza.
qas: Czym zwieńczona została inspekcja NIK z 1991 roku?

Co zostało wymienione w raporcie inspekcji NIK?

Czym miała cechować się zatajona działalność zarządu?

Jaką karą pieniężną za wykup długów zostali obciążeni winni?

Kto miał dokonać czynu karalnego zgodnie z prokołem NIK-u?
Kołobrzeg

Kołobrzeg (niem. Kolberg) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim, u ujścia rzeki Parsęty, nad Morzem Bałtyckim, przy drodze krajowej nr 11 i drodze ekspresowej nr S6. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), uzdrowisko z trzema letnimi kąpieliskami morskimi.
Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Kołobrzeg liczył 45 930 mieszkańców i był pod względem liczby ludności czwartym (po Szczecinie, Koszalinie oraz Stargardzie) miastem w województwie zachodniopomorskim, a także 95. spośród najludniejszych miast w Polsce.
W ujściu rzeki znajduje się port morski z funkcjami: handlową, pasażerską, rybacką i jachtową. W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej, solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych, krążenia i choroby stawów.
Kołobrzeg jest także regionalnym ośrodkiem kulturalnym. W okresie letnim odbywają się tu liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabaretów. Miasto jest siedzibą kapituły kolegiackiej diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej Kościoła katolickiego.

context: Miasto Kołobrzeg znajduje się na wschodnim skłonie antykliny Kołobrzegu, wysoko wypiętrzonej struktury permo-mezozoicznej pociętej siecią uskoków. Ze strukturą antykliny Kołobrzegu wiąże się występowanie wód mineralnych ujmowanych dla celów leczniczych. Są one, obok wysokiej jakości borowiny, podstawowym surowcem leczniczym decydującym o walorach uzdrowiskowych Kołobrzegu. Należą one do reliktowych wód mezozoicznych, a odnawianie ich zasobów następuje drogą ascenzji wód słonych z poziomu triasowego i cechsztyńskiego wzdłuż linii tektonicznych.
qas: Jaką strukturę ma obszar, na którym znajduje się miasto Kołobrzeg? 

Jakie wody występują na obszarze Kołobrzegu?

Czy wody mineralne z obszaru Kołobrzegu nadają się do celów leczniczych? 

Jaki składnik posiadają wody mineralne z okolic Kołobrzegu? 

Do jakich wód należą wody mineralne z okolic Kołobrzegu?
Strefa czasowa

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości średnio 15° (360°/24) długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Przeważnie jest on średnim czasem słonecznym środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego. Są jednak wprowadzone urzędowo strefy, w których czas różni się od czasu uniwersalnego o niecałkowitą liczbę godzin.

context: Na obowiązującą w danym kraju strefę czasową nierzadko wpływ ma czas stosowany w sąsiednich państwach. Przykładowo Hiszpania i Francja znajdują się w strefie UTC+1:00, wspólnej ze znaczną częścią Europy, choć położone są na długościach geograficznych odpowiadających strefie UTC+0:00. Strefę czasową w Hiszpanii zmieniono z UTC+0:00 na UTC+1:00 po dojściu do władzy gen. Franco, który chciał w ten sposób symbolicznie zbliżyć kraj do nazistowskich Niemiec. Taką samą zmianę wprowadzono we Francji pod naciskiem Hitlera po kapitulacji tego kraju w 1940 r. W Hiszpanii po demokratyzacji kilkukrotnie podejmowano debatę nad zmianą strefy czasowej – za każdym razem zakończoną zachowaniem status quo. Na niektórych wyspach leżących na Oceanie Spokojnym na wschód od południka 180° (tj. na półkuli zachodniej), jak Tokelau czy Tonga związki polityczno-ekonomiczne z państwami wschodniej półkuli (Australia, Nowa Zelandia) spowodowały zaadaptowanie niestandardowych stref, jak UTC+14:00, które poprzez przesunięcie o 24 godziny w przód względem standardowych dla tych długości stref typu UTC-10:00, zapewniają spójność daty z tymi krajami (jednocześnie powstaje jednak różnica nawet 26 godzin między tymi wyspami a podobnie położonymi terytoriami, w których te strefy nie funkcjonują).
qas: Co zazwyczaj wpływa na ustanowienie strefy czasowej państwa?

Do jakiej strefy czasowej należy Francja?

Jaki był zamysł Franco przy wybieraniu strefy Hiszpanii?

Co wpłynęło na określenie strefy czasowej na Tokelau?

Do jakiej strefy należy Tokelau?
Piękna i Bestia (film 2017)

Piękna i Bestia – amerykański film w reżyserii Billa Condona ze scenariuszem Stephena Chbosky'ego i Evana Spiliotopoulosa z 2017 roku. Został wyprodukowany przez Walt Disney Pictures i Mandeville Films, film jest aktorskim remakiem animowanego filmu Disneya z 1991 roku o tym samym tytule, który z kolei jest adaptacją baśni Jeanne-Marie Leprince de Beaumont. W filmie wystąpili Emma Watson w roli Belli i Dan Stevens w roli Bestii.
Zdjęcia do filmu rozpoczęły się w Shepperton Studios w Surrey (Anglia) 18 maja 2015 roku, a zakończyły 21 sierpnia. Prapremiera filmu odbyła się 23 lutego 2017 roku w Londynie, w Anglii, a oficjalna premiera odbyła się 17 marca 2017 roku.

context: Condon początkowo planował jedynie zaczerpnąć inspirację ze ścieżki dźwiękowej oryginalnego filmu, ale chciał również włączyć większość piosenek Menkena i Ashmana z broadwayowskiego musicalu z zamiarem realizacji filmu jako „prostego, live-action i wysokobudżetowego filmu muzycznego”. Menken powrócił, aby skomponować muzykę do filmu, w którym znajdą się utwory z oryginalnej animacji jego autorstwa oraz Howarda Ashmana, a także nowy materiał napisany przez Menkena i Tima Rice’a. Ostatecznie nie wykorzystano piosenek napisanych do musicalu, a zamiast tego skomponowano cztery nowe utwory. Niektóre utwory zawierały niewykorzystane teksty Ashmana, które ostatecznie zostały wycięte z wersji animowanej.
qas: Czy animacja zawierała jakikolwiek utwór napisany przez Ashmana?
Gundia zwyczajna

Gundia zwyczajna, dawniej: gundia (Ctenodactylus gundi) – endemiczny gatunek gryzonia z rodziny gundiowatych (Ctenodactylidae) rozpowszechniony wyłącznie w północnej i północno-wschodniej Afryce. Zwierzęta te wiodą dzienny tryb życia w małych stadach liczących do 11 dorosłych osobników. Zamieszkują tereny półpustynne i skaliste zbocza gór porośnięte rzadką roślinnością, na których szukają naturalnych kryjówek. Gundie zwyczajne są roślinożercami. Pożywienie stanowi zróżnicowany pokarm roślinny.

context: Gundie zwyczajne wiodą dzienny tryb życia żyjąc w małych stadach liczących do 11 dorosłych osobników. Kolonia składa się zwykle z jednego lub dwóch samców i kilku samic oraz ich młodych. Zaniepokojona gundia zwyczajna wydaje alarmowy gwizd, gdy jednak zostanie zaskoczona, nieruchomieje i sprawia wrażenie martwej. Gundie zwyczajne potrafią komunikować się między sobą za pomocą dość szerokiej gamy dźwięków. Rozróżnia się 11 rodzajów sygnałów, wśród których występują: alarmowe, godowe i służące komunikacji między rodzicami, a małymi.
qas: Czy gundie prowadzą nocny tryb życia?

Ilu samców znajduje się w jednej kolonii?

W jaki sposób zwierzę reaguje na zagrożenie?

Ile sygnałów komunikujących zagrożenie zaobserwowano wśród gundii?

W jaki sposób gundie porozumiewają się ze sobą?
Bitwa pod Jerychem

Bitwa pod Jerychem – domniemane zdobycie miasta pod wodzą Jozuego w toku podboju Ziemi Obiecanej, według chronologii biblijnej w latach 1220–1200 p.n.e. Po stronie Izraelitów było około czterdziestu tysięcy wojowników. Badania archeologiczne potwierdzają istnienie w tym obszarze starożytnych ruin sięgających neolitu i epoki brązu, ale datują zniszczenie miasta na okres najazdów egipskich, kilkaset lat wcześniej niż podaje opis biblijny.

context: Przez sześć dni armia izraelska codziennie wcześnie rano raz okrążała miasto. Prowadziło ją siedmiu kapłanów, grających na szofarach (trąbach z rogów baranich), za nimi podążała Arka Przymierza.
Siódmego dnia Izraelici okrążyli miasto siedem razy. Za każdym razem kapłani grali na trąbach. Przy siódmym przejściu na polecenie Jozuego Izraelici podnieśli okrzyk wojenny, a mury Jerycha natychmiast rozpadły się na kawałki. Armia wpadła do miasta, wymordowała wszystkich mieszkańców i trzodę. Przy życiu pozostała jedynie nierządnica Rachab i cała jej rodzina, którą wywiadowcy wyprowadzili z miasta.
qas: Ile razy Izraelici obeszli Jerycho?

Co robili kapłani podczas obchodzenia Jerycha?

Kto szedł za kapłanami?

Co rozkazał Jozue?

Co stało się, gdy Izraelici zaczęli krzyczeć?
Ewa Wachowicz

Ewa Zofia Wachowicz (ur. 19 października 1970 w Gorlicach) – polska producentka, dziennikarka i prezenterka telewizyjna. Miss Polonia 1992, sekretarz prasowy premiera Waldemara Pawlaka w latach 1993–1995.

context: W 2016 zaczęła prowadzić poranną audycję Śniadania z Ewą Wachowicz na antenie Radia Kraków. W 2017 została właścicielką restauracji Zalipianki Ewa Wachowicz w Krakowie. W tymże roku poprowadziła warsztaty kulinarne Chleba naszego powszedniego… gotuję, nie marnuję – recykling kulinarny podczas Światowych Dni Ubogich, a także była nominowana do nagrody Gwiazda Plejady w kategorii „gwiazda stylu”. Zajęła wówczas siódme miejsce w rankingu najcenniejszych wizerunkowo gwiazd dla reklamodawców, sporządzonym na zlecenie „Forbesa” (rok później była osiemnasta w tym zestawieniu).
qas: Jaki program prowadziła dziennikarka dla Radia Kraków?

Jak nazywała się miejscówka, której właścicielką była dziennikarka?

Jakim wyróżnieniem została odznaczona dziennikarka za bycie "gwiazdą stylu"?

Którą pozycję zdobyła dziennikarka w zestawieniu "Forbsa", gdy uzyskała także nominację do Gwiazdy Plejady?

W którym roku otworzyła Zalipianki Ewa Wachowicz?
Kim Ir Sen

Kim Ir Sen, właściwie Kim Il Sung (kor. 김일성; ur. 15 kwietnia 1912 w Man'gyŏngdae w Pjongjangu, zm. 8 lipca 1994 w Pjongjangu) – koreański polityk, przywódca Korei Północnej w latach 1946–1994, marszałek i generalissimus Koreańskiej Armii Ludowej, wieloletni przywódca Partii Pracy Korei, od 5 września 1998 „Wieczny Prezydent”. Jest założycielem tzw. „dynastii Kimów”.

context: Brak znaczących efektów działań militarnych po obu stronach zmusiły wreszcie obie strony konfliktu do podpisania 27 lipca 1953 rozejmu. Rozejm został podpisany przez przedstawicieli Korei Północnej w osobie Kim Ir Sena jako zwierzchnika armii Korei Północnej, Chin Ludowych oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych. Nieobecność i brak podpisu przedstawiciela Republiki Korei (czyli Korei Południowej) stanowił przez długie lata pretekst dla KRLD do odmowy rozpoczęcia rozmów pokojowych z Południem, które dla Koreańczyków z Północy nie było stroną konfliktu.
qas: Kiedy doszło do podpisania ugody między przeciwnikami?

Reprezentanci jakich organizacji i krajów nawiązali porozumienie?

Kto reprezentował Koreę Północną?

W jakiej funkcji wystąpił Kim Ir Sen podczas nawiązania porozumienia?
Andrzej Stękała

Andrzej Stękała (ur. 30 czerwca 1995 w Zakopanem) – polski skoczek narciarski, reprezentant klubu AZS Zakopane, drużynowy brązowy medalista Mistrzostw Świata w Lotach Narciarskich 2020 i Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 2021, medalista mistrzostw Polski, zwycięzca klasyfikacji generalnej FIS Cup w sezonie 2014/2015.

context: W letniej części sezonu 2015/2016 dwukrotnie stawał na podium FIS Cupu. 11 grudnia 2015 zwyciężył w zawodach Pucharu Kontynentalnego w Renie, a dwa dni później zajął 2. miejsce. Po tych występach znalazł się w składzie reprezentacji Polski na zawody Pucharu Świata. W swoim debiutanckim starcie w tym cyklu, 19 grudnia 2015 w Engelbergu, zajął 27. miejsce, tym samym zdobywając swoje pierwsze punkty w zawodach najwyższej rangi. W kolejnych dniach jeszcze raz stanął na podium Pucharu Kontynentalnego, w zawodach w Engelbergu zajmując 3. pozycję. Od stycznia 2016 regularnie startował w Pucharze Świata, najczęściej zajmując miejsca w trzeciej dziesiątce. 23 stycznia 2016 roku stanął na trzecim stopniu podium w zawodach drużynowych cyklu w Zakopanem. Indywidualnie najwyżej sklasyfikowany został na 6. pozycji, 10 lutego w Trondheim. W klasyfikacji generalnej Pucharu Świata 2015/2016 znalazł się na 34. miejscu ze 105 punktami.
qas: Jakie zawody wygrał w grudniu 2015 roku?

Kiedy wykonał debiutancki skok w zawodach?

W jakim mieście odbyły się zawody 23 stycznia 2016?

Które miejsce zajął na zawodach w Trondheim?

Jaka liczba punktów zagwarantowała mu 34. miejsce w konkursie?
Pisanka

Pisanka – ogólna, zwyczajowa nazwa jaja (zwykle kurzego, ale także gęsiego czy kaczego) zdobionego różnymi technikami.

context: Na ziemiach polskich najstarsze pisanki, pochodzące z końca X wieku, odnaleziono podczas wykopalisk archeologicznych w pozostałościach grodu na opolskiej wyspie Ostrówek. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika – łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatnoczerwoną barwę. W procesie chrystianizacji pisankę włączono do elementów symboliki wielkanocnej. Obecnie pisanki wykonuje się przed Wielkanocą. Mają symbolizować rodzącą się do życia przyrodę, a w chrześcijaństwie dodatkowo nadzieję wynikającą z wiary w zmartwychwstanie Chrystusa.
qas: Z jakiego okresu pochodzą najbardziej wiekowe pisanki na świecie?

Gdzie odkryto najstarsze ozdobne jaja na świecie?

Jakiego materiału użyto do tworzenia wzoru na odkrytych jajach?

Co pełniło funkcję barwnika na odkrytych jajach?

Jakim kolorem cechują się wszystkie jaja wielkanocne?
Carska Droga

Carska Droga (Carski Trakt, Carska Szosa) – droga w województwie podlaskim, zaczynająca się w Mężeninie i biegnąca następnie w kierunku północnym i północno-wschodnim przez Strękową Górę, Osowiec, Goniądz, Dąbrowę Białostocką do granicy państwa i dalej do Grodna na Białorusi. Droga została zbudowana na przełomie XIX i XX wieku w celu połączenia carskich twierdz: Łomża, Osowiec i Grodno jako rokada.
Termin „Carska Droga” zwykle jednak używany jest w węższym znaczeniu – w odniesieniu do 33-km odcinka od mostu na Narwi w Strękowej Górze do skrzyżowania z drogą krajową nr 65 w miejscowości Osowiec-Twierdza.
Tutaj w większej części przebiega przez Biebrzański Park Narodowy lub po jego granicy – groblą wśród niedostępnych bagien oraz przez wydmy. Odcinek ten znany jest ze spotkań z łosiami.

context: Badacze fortyfikacji nazywają jednak tak znacznie dłuższy ciąg dróg, łączący twierdze Grodno, Osowiec i Łomża. Carska Droga w takim znaczeniu zaczyna się już w Mężeninie (a nawet Łomży) i biegnie następnie w kierunku północnym i północno-wschodnim przez Strękową Górę, Osowiec, Goniądz, Dąbrowę Białostocką do granicy państwa i dalej do Grodna na Białorusi. Tak jest też podpisywany cały odcinek biegnący z kierunku od Mężenina (już przed skrzyżowaniem z drogą krajową nr 64 k/Strękowej Góry) niemal do granicy państwa (aż za Dąbrową Białostocką) na mapach Doliny Biebrzy i Biebrzańskiego Parku Narodowego.
qas: Jakie główne miejscowości łączy Carska Droga?

Przez jakie miejscowości biegnie Carska Droga zaczynając się w Mężeninie?

W jakim kraju znajduje się Grodno?

Nieopodal jakiego PN biegnie Carska Droga?
Hanna Barysiewicz

Hanna Adamauna Barysiewicz, biał. Ганна Адамаўна Барысевiч, ros. Анна Адамовна Борисевич (ur. 6 maja?/ 18 maja 1888 w Ihumeniu, zm. 23 lutego 2007 roku w Mińsku) – najstarsza, niezarejestrowana przez Księgę rekordów Guinnessa mieszkanka Białorusi. Do momentu śmierci była najstarszą mieszkanką w państwie i według mediów – na świecie. Przeżyła 118 lat i 281 dni.

context: Przyczyny swej długowieczności Hanna Barysiewicz dopatrywała się w swoim spokojnym charakterze i filozoficznym podejściu do życia. Nie skarżyła się na trudności i problemy i zapewniała, że w jej życiu było wiele dobrego. Barysiewicz nigdy nie stosowała żadnej diety. Spożywała zwykłe chłopskie, jak mówiła w wywiadach, jedzenie: skwarki, ziemniaki, mleko, jajka, śmietanę, masło oraz warzywa z ogródka. Nie paliła papierosów, alkoholu używała umiarkowanie, twierdziła, że nigdy w życiu nie upiła się. Do końca życia Hanna Barysiewicz zachowała jasność umysłu i dobrą pamięć.
qas: Jakie powody swojego długiego życia wyróżniła Hanna?

Czy Hanna stosowała specjalną dietę?

Czy Hanna była uzależniona od palenia?

Czy Hannie zdarzyło się nadużyć alkoholu?

Czym żywiła się Hanna?
Rysy

Rysy (niem. Meeraugspitze, słow. Rysy, węg. Tengerszem-csúcs) – góra położona na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich (jednej z części Tatr). Ma trzy wierzchołki, z których najwyższy jest środkowy (2501 m nad poziomem morza), znajdujący się w całości na terytorium Słowacji. Wierzchołek północno-zachodni, przez który biegnie granica, stanowi najwyżej położony punkt Polski (według większości najbardziej wiarygodnych źródeł 2499 m – więcej informacji w sekcji „Topografia”) i należy do Korony Europy.

context: Znajdujący się w Tatrach Wysokich masyw Rysów leży na południowy wschód od Morskiego Oka w punkcie zwornikowym głównego grzbietu Tatr i północnej grani Rysów, w której tkwią Niżnie Rysy i Żabie Szczyty (Wyżni i Niżni). U stóp leżą: Dolina Rybiego Potoku, Dolina Białej Wody i Dolina Mięguszowiecka. Od północy oddziela go od Niżnich Rysów Przełęcz pod Rysami, od zachodu od Żabiego Konia Żabia Przełęcz, a od południowego wschodu od Ciężkiego Szczytu w masywie Wysokiej szerokie siodło Wagi. Na wschodnią stronę opada z Rysów 500-metrowa ściana skalna, w której znajdują się liczne drogi wspinaczkowe.
qas: W którym z pasm górskich zlokalizowany jest masyw Rysów?

Co znajduje się u podnóża masywu?

Jaka formacja odgranicza masyw od Żabiego Konia?

Jaka formacja odgranicza masyw od Ciężkiego Szczytu?

Czy na Rysach można się wspinać?
Klemens VIII

Klemens VIII, łac. Clemens VIII, właśc. Hipolit Aldobrandini, wł. Ippolito Aldobrandini (ur. 24 lutego 1536 w Fano, zm. 3 marca 1605 w Rzymie) – papież od 30 stycznia 1592 do 3 marca 1605 roku.
Jego trzynastoletni pontyfikat przypadł na schyłkowy okres wojen religijnych we Francji, które zakończyły się zwycięstwem katolicyzmu. Dzięki poparciu, jakiego udzielił francuskiemu królowi Henrykowi IV, doprowadził do uwolnienia Stolicy Apostolskiej spod dominacji Hiszpanii. Był też twórcą potęgi rodu Aldobrandini.

context: 30 stycznia 1592 kardynał Ippolito Aldobrandini został wybrany na papieża i przyjął imię Klemens VIII. 2 lutego 1592 w kaplicy Sykstyńskiej przyjął sakrę biskupią z rąk kardynała Alfonso Gesualdo, biskupa Ostii i dziekana Świętego Kolegium. Tydzień później, 9 lutego 1592, został uroczyście koronowany w bazylice watykańskiej przez kardynała-diakona Francesco Sforza di Santa Fiora. Nowy papież na swoje motto biskupie obrał fragment psalmu 83: Protector noster, aspice Deus (Spojrzyj Boże, obrońco nasz).
qas: Kto został papieżem w 1592 roku?

Jakie imię papieskie wybrał Aldobrandini?

Kto przekazał sakrę biskupią nowemu papieżowi?

Kto stracił papieską koronę w 1592 roku?

Jakim motto posługiwał się Klemens VIII?
Suwerenność

Suwerenność (z ang. sovereign „suweren(ny)” i fr. souverain „najwyższy” od łac. super „nad; dodatkowo”) – zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Suwerenność państwa obejmuje niezależność w sprawach wewnętrznych i zewnętrznych.
Słowa „suwerenność” użył po raz pierwszy Jean Bodin w 1576 roku, a po nim Cardin Le Bret w 1632. Obaj pojmowali ją jako wyłączność monarchy do sprawowania władzy ustawodawczej i wykonawczej na terenie swego państwa.

context: Odnosząc się do suwerenności wewnętrznej należy wyodrębnić również jej dwa aspekty: państwowy i narodowy. Suwerenność w pierwszym aspekcie oznacza realne możliwości państwa jako organizacji politycznej do korzystania z suwerenności w rozumieniu prawa międzynarodowego. Zaś suwerenność w aspekcie drugim wskazuje na fakt, że władza państwowa wywodzi swą legitymację z demokratycznie wyrażonej woli narodu. Suwerenność prawna państwa nie jest pojęciem absolutnym. Jest ona ograniczona dwoma czynnikami: zasięgiem prawnej suwerenności innych państw oraz prawem międzynarodowym, tworzonym przez społeczność międzynarodową w oparciu o zasadę koordynacji, w celu wykreowania ładu w stosunkach międzynarodowych.
qas: Jakie wyróżniamy aspekty suwerenności?

Na czym polega suwerenność wewnętrzna narodowa?

Czy na suwerenność państwa ma wpływ prawo międzynarodowe?

Ile istnieje aspektów suwerenności zewnętrznej?

Czym jest suwerenność wewnętrzna państwowa?

context: Nastąpiła wyraźna relatywizacja suwerenności jako wartości. Przestaje ona być pojęciem absolutnym i nienaruszalnym oraz jedynym kryterium oceny interakcji państwa z jego środowiskiem międzynarodowym. Zasada suwerenności stała się normą zewnętrzną. Nastąpiła internacjonalizacja pojęcia suwerenności, gdyż międzynarodowy porządek prawny nie chroni istnienia państwa jedynie jako podstawy stosunków międzynarodowych, lecz skupia się na jego jakości i w ten sposób dąży do zachowania stabilności czy pokoju. Mówiąc o suwerenności państwa należy odwoływać się do jego efektywności, czy zdolności ponoszenia odpowiedzialności za realizację potrzeb i interesów własnych społeczeństw. Suwerenność jako zasada prawa międzynarodowego oraz państwo narodowe nie znikają, choć istnieje wiele wyzwań. Suwerenność prawna jest bowiem niezbędna do międzynarodowego uznania państwa.
qas: Czy państwo może być uznane na arenie międzynarodowej jeśli nie jest suwerenne?

Dlaczego możemy powiedzieć, że pojęcie suwerenności stało się internacjonalne?

Czy suwerenność stała się wartością względną?

Jak możemy rozumieć pojęcie suwerenności państwa?