Franklin Delano Roosevelt

Franklin Delano Roosevelt (ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt, ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Parku, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych, wybierany na ten urząd w latach 1933–1945 czterokrotnie z ramienia Partii Demokratycznej. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc, że byłaby ona niedemokratyczna).

context: Widząc narastające zagrożenie ze strony Hitlera, Roosevelt zrewidował swoje stanowisko w sprawie ustawy o neutralności, zakazującej m.in. sprzedaży broni obu stronom. Prezydent stwierdził, że tak sformułowane prawo może stanowić zachętę dla agresora i dlatego latem 1939 rozpoczął konsultacje społeczne mające na celu zmianę ustawy. Izba Reprezentantów przegłosowała ustawę, jednak nastroje izolacjonistyczne w Senacie sprawiły, że izba wyższa odrzuciła projekt. Wobec tego Roosevelt wystosował wniosek o zwiększenie budżetu zbrojeniowego na wzmocnienia zwłaszcza w dziedzinie lotnictwa. Planował produkować 24 tysiące samolotów rocznie i rozbudować flotę Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Spokojnego. 9 sierpnia 1939 powołał Zarząd Zasobów Wojennych mający przygotować wzmocnienia militarne. Wystosował także do Hitlera i Mussoliniego ponowne apele o nierozpoczynanie wojny, które pozostały bez odpowiedzi. Pięć dni po agresji III Rzeszy na Polskę, Roosevelt ogłosił neutralność, a 8 września wprowadził w Stanach Zjednoczonych ograniczony stan wyjątkowy. Prezydent Ignacy Mościcki zwrócił się do rządu amerykańskiego, by nie uznawać Polski za stronę walczącą, gdyż III Rzesza formalnie nie wypowiedziała jej wojny. Miało to na celu umożliwić sprzedaż broni Polsce, jednak Stany Zjednoczone odrzuciły takie stanowisko. Roosevelt podjął wówczas kolejną próbę zmiany ustawy o neutralności, znoszącą embargo na handel bronią. Na trwającej od 21 września specjalnej sesji Kongresu odbywały się burzliwe obrady, które zaowocowały przyjęciem nowelizacji 3 listopada. Dzień później została podpisana przez prezydenta.
qas: question: Czy USA oficjalnie stanęły po stronie Polski na początku wojny?
answers: text: Pięć dni po agresji III Rzeszy na Polskę, Roosevelt ogłosił neutralność
answer_end: 975
generative_answer: nie

question: Dlaczego Polsce zależało na tym, żeby USA uznały ją za stronę walczącą w tym konflikcie?
answers: text: Miało to na celu umożliwić sprzedaż broni
answer_end: 1254
generative_answer: Miało to na celu umożliwić sprzedaż broni

question: Co stało na przeszkodzie ku temu, by USA mogły sprzedawać broń?
answers: text: ustawy o neutralności
answer_end: 1383
generative_answer: ustawa o neutralności

question: Co znosiła podpisana 4 listopada nowelizacja ustawy o neutralności?
plausible_answers: text: embargo na handel bronią
answer_end: 1418
generative_answer: embargo na handel bronią

question: Dlaczego Roosevelt rozpoczął działania, które miały prowadzić do zmiany ustawy o neutralności?
answers: text: stwierdził, że tak sformułowane prawo może stanowić zachętę dla agresora
answer_end: 249
generative_answer: stwierdził, że tak sformułowane prawo może stanowić zachętę dla agresora