Isogomphodon oxyrhynchus


Isogomphodon oxyrhynchus – gatunek rekina z rodziny żarłaczowatych, jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Isogomphodon. Zamieszkuje płytkie tropikalne wody u wybrzeży północno-wschodniej Ameryki Południowej, od Trynidadu na północy po północną Brazylię na południu. Preferuje siedliska o mulistym dnie w pobliżu lasów namorzynowych, estuariów i ujść rzek, choć nie jest to gatunek amfidromiczny, przystosowany do życia zarówno w słonej i słodkiej wodzie. Posiada wydłużoną spłaszczoną głowę z ostro zakończonym pyskiem i dużym U-kształtnym otworem gębowym. Cechą charakterystyczną tego gatunku są duże szerokie, trójkątne płetwy piersiowe. Dorosłe osobniki nie przekraczają zwykle 1,5–1,6 m długości.
Dieta tego rekina składa się głównie z małych ryb kostnoszkieletowych. Podobnie jak inne żarłaczowate jest żyworodny. Samica rodzi od 2 do 8 młodych w trakcie pory deszczowej, zwykle co drugi rok. Gatunek ten zdolny jest do przesuwania cyklu reprodukcyjnego z uwagi na niedogodne warunki środowiskowe. Nie stanowi zagrożenia dla człowieka. W celach komercyjnych poławiany jest głównie dla mięsa, czasami znajdowany jako przyłów. Z uwagi na ograniczony zasięg występowania oraz mocny spadek wielkości populacji w porównaniu do powolnego tempa reprodukcyjnego, Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała tego rekina za gatunek krytycznie zagrożony (CR).

context: Rekin ten nie stanowi zagrożenia dla ludzi z uwagi na niewielkie rozmiary i drobne zęby. Poławiany jest sporadycznie przez miejscowych rybaków u wybrzeży Trynidadu, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej. Stanowi 10% połowów rekinów u wybrzeży północnej Brazylii, gdzie znajdowany jest najczęściej jako przyłów w sieciach skrzelowych przeznaczonych do połowów makreli hiszpańskiej (Scomberomorus maculatus) i kulbińca z gatunku Cynoscion acoupa w pobliżu ujść rzek w trakcie pory suchej. Choć popularne na rynku, mięso tego rekina nie jest wysoko cenione. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznała I. oxyrhynchus za gatunek krytycznie zagrożony i wpisała do Czerwonej księgi gatunków zagrożonych, z uwagi na endemiczność i ograniczony obszar występowania oraz możliwość przełowienia z uwagi na powolne tempo reprodukcyjne i dużą śmiertelność młodych w pierwszym roku życia (nawet 61,1%). Wielkość populacji I. oxyrhynchus spadła o 90% w przeciągu dekady u wybrzeży Brazylii, prawdopodobnie również na innych obszarach występowania. Analiza demograficzna przeprowadzona przez Santana i Lessa w 2002 roku, wskazuje, że wielkość populacji maleje nawet o 18,4% rocznie. Pomimo tego intensywność połowów wciąż wzrasta. IUCN zaleca pilne wdrożenia odpowiednich programów ochrony oraz szczegółowe monitorowanie połowów tego gatunku u wybrzeży Brazylii, ale i również innych krajów. Rekin ten wpisany został w 2004 roku na brazylijską listę gatunków zagrożonych (ang. Brazilian National list of Endangered Species – IBAMA) przez Ministerstwo Środowiska Brazylii.
qas: question: Dlaczego gatunek nie zagraża ludziom?
answers: text: z uwagi na niewielkie rozmiary i drobne zęby
answer_end: 87
generative_answer: z uwagi na niewielkie rozmiary i drobne zęby

question: Gdzie wyłącznie dokonuje się połowów gatunku?
plausible_answers: text: u wybrzeży Trynidadu, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej
answer_end: 202
generative_answer: u wybrzeży Trynidadu, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej

question: Kto opublikował raport na temat demografii gatunku w 2002 roku?
answers: text: Santana i Lessa
answer_end: 1091
generative_answer: Santan i Less

question: O ile zmniejsza się populacja gatunku w każdym roku zgodnie z raportem przedstawionym w 2002 roku?
answers: text: o 18,4%
answer_end: 1157
generative_answer: o 18,4%

question: Czy spadek populacji gatunku wpłynął na zaniechanie jego połowów?
answers: text: Pomimo tego intensywność połowów wciąż wzrasta
answer_end: 1213
generative_answer: nie