8 Pułk Piechoty Legionów

8 Pułk Piechoty Legionów (8 pp Leg.) – oddział piechoty Polskiej Siły Zbrojnej, Wojska Polskiego II RP i Armii Krajowej.
Pułk nawiązywał do tradycji bojowej 8 pułku piechoty Armii Księstwa Warszawskiego, którego dowódcą był płk Cyprian Godebski oraz legendy po wsławionym w bitwie pod Iganiami i Ostrołęką 8 pułku piechoty Liniowej Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego (1815–1831).
Zalążek jednostki formował się w Ostrowi Mazowieckiej w ramach Polskiej Siły Zbrojnej (Polnische Wehrmacht), począwszy od maja 1918. Nadano mu wówczas nazwę 2 pułku piechoty. 16 stycznia 1919 przemianowany został na 8 pułk piechoty Legionów. Pod tą nazwą występował do końca swojego istnienia – do października 1939. Podczas wojny z Ukraińcami torował sobie i innym polskim oddziałom drogę do broniącego się Lwowa. Skierowany pod Rawę Ruską, brał udział w walkach o: Skniłów, Magierów, Niemirów, Kulików, Stary Sambor, Stanisławów. Toczył walki nad Dniestrem i Zbruczem. Bronił też, na prośbę rządu łotewskiego, niepodległości tego kraju, zagrożonej inwazją sowiecką. W wojnie polsko-bolszewickiej od 16 maja do 26 września 1920 brał udział w walkach pod: Dokszycami, Pokostem, Żyżniewem, Cybulkami oraz w decydującej dla polskiego zwycięstwa bitwie nad Niemnem. Po zakończonej wojnie pułk powrócił do miejsca stałego pobytu – Lublina.
W 1926, w czasie przewrotu majowego w Warszawie, pułk wziął udział w walkach po stronie marszałka Józefa Piłsudskiego.
W kampanii wrześniowej był przydzielony do Armii Odwodowej „Prusy”. Uczestniczył w kilku znaczących bitwach: pod Iłżą, pod Krasnobrodem i II pod Tomaszowem Lubelskim. Po zakończeniu kampanii wrześniowej, na początku października 1939, 8 pp Leg. został rozwiązany przez dowódcę pułku – płk. Antoniego Cebulskiego.

context: Jeden z najbardziej dramatycznych momentów w dziejach oddziału przypadł na maj 1926, kiedy to dowództwo pułku stanęło wobec konieczności dokonania wyboru i opowiedzenia się po jednej ze stron w czasie przewrotu majowego. W wypadkach wzięły udział dwa bataliony pułku, liczące łącznie 21 oficerów, 5 chorążych, 444 szeregowców i 20 koni, uzbrojone w 430 karabinów i 12 ciężkich karabinów maszynowych. Załadowanie batalionów na transport kolejowy nastąpiło wieczorem 13 maja, na stacji kolejowej w Lublinie. Dowództwo nad baonami sprawował dowódca piechoty dywizyjnej 3 DP Leg., płk Władysław Bończa-Uzdowski. Po załadunku oddział wyjechał do stolicy. 14 maja około godz. 8.00 na Dworcu Gdańskim w Warszawie rozpoczął się wyładunek pozostałych oddziałów 3 DP Leg. (dwa baony 7 pp Leg. i dwa baony 9 pp Leg. pod dowództwem gen. bryg. Kazimierza Fabrycego). W walkach w stolicy poległ jeden oficer pułku, por. Józef Niedzielski.
qas: question: Jakie wydarzenia wpłynęły na historię tego pułku w maju 1926 roku?
answers: text: przewrotu majowego
answer_end: 219
generative_answer: przewrót majowy

question: Dlaczego przewrót majowy był dramatycznym okresem w historii tego pułku?
answers: text: dowództwo pułku stanęło wobec konieczności dokonania wyboru i opowiedzenia się po jednej ze stron
answer_end: 191
generative_answer: dowództwo pułku stanęło wobec konieczności dokonania wyboru i opowiedzenia się po jednej ze stron

question: Jakie siły tego pułku wzięły udział w przewrocie majowym?
answers: text: dwa bataliony pułku, liczące łącznie 21 oficerów, 5 chorążych, 444 szeregowców i 20 koni, uzbrojone w 430 karabinów i 12 ciężkich karabinów maszynowych
answer_end: 398
generative_answer: dwa bataliony, liczące łącznie 21 oficerów, 5 chorążych, 444 szeregowców i 20 koni, uzbrojone w 430 karabinów i 12 ciężkich karabinów maszynowych

question: Kto dowodził batalionami transportowanymi z Lublina do Warszawy?
answers: text: płk Władysław Bończa-Uzdowski
answer_end: 606
generative_answer: płk Władysław Bończa-Uzdowski