Historia Polski (1918–1939)

Historia Polski w latach 1918–1939 – historia Polski w dwudziestoleciu międzywojennym, od odzyskania niepodległości przez Polskę do zakończenia regularnych działań wojennych Wojska Polskiego przeciw Wehrmachtowi i Armii Czerwonej po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę i przeniesienia siedziby władz II Rzeczypospolitej poza granice kraju w związku z okupacją terytorium kraju przez agresorów.
Rewolucja październikowa w Rosji i listopadowa w Niemczech doprowadziły do dalszego osłabienia zaborców, dzięki czemu szanse na utworzenie niepodległej Polski wzrosły. Dalszym krokiem do jej utworzenia był przyjazd do Warszawy Józefa Piłsudskiego i przekazanie mu władzy nad wojskiem przez Radę Regencyjną. W latach 1918–1921 na ziemiach polskich toczyło się sześć konfliktów zbrojnych, z czego tylko jeden zagrażał niepodległości – wojna polsko-bolszewicka.
Częste zmiany rządów gabinetowych, opartych na niekiedy chwiejnej większości parlamentarnej spowodowały w maju 1926 roku zamach stanu dokonany przez marszałka Józefa Piłsudskiego. Po tym wydarzeniu Polska zmieniła swój ustrój z parlamentarnego na prezydencko-autorytarny. Władzę przejęła tzw. sanacja. 1 września 1939 roku Rzeczpospolita została zaatakowana przez III Rzeszę. 17 września 1939 nastąpiła agresja ZSRR na Polskę. Atak był realizacją tajnego protokołu do paktu Ribbentrop-Mołotow. Terytorium II Rzeczypospolitej zostało okupowane przez Wehrmacht i Armię Czerwoną i wbrew prawu międzynarodowemu anektowane. Aneksja terytorium RP i ogłoszenie przez okupantów zaprzestania jej istnienia nie zostały uznane międzynarodowo. W czasie II wojny światowej ciągłość państwową II RP reprezentował Rząd RP na uchodźstwie, podległe mu Polskie Siły Zbrojne i dyplomacja, a w okupowanym kraju cywilne i wojskowe struktury Polskiego Państwa Podziemnego, działające nieprzerwanie od 27 września 1939 do końca wojny.
II Rzeczpospolita graniczyła z Niemcami (1918–1933 Republika Weimarska, 1933–1939 III Rzesza), Czechosłowacją (od 1938 ze Słowacją i Węgrami), Rumunią, ZSRR, Łotwą, Litwą i z eksklawą niemiecką (Prusy Wschodnie). Powierzchnia II RP wynosiła 389 720 km². Walutą obowiązującą na terenie całego kraju od 1920 roku była marka polska, a od kwietnia 1924 – złoty polski. II Rzeczpospolita liczyła 34,8 mln obywateli.

context: Podczas rewolucji listopadowej w Niemczech z twierdzy w Magdeburgu zostało uwolnionych grono więźniów politycznych, wśród nich Józef Piłsudski. 10 listopada 1918 roku przyjechał do Warszawy. Dzień później została przekazana mu władza nad wojskiem oraz powierzona misja utworzenia rządu narodowego. 14 listopada Rada Regencyjna rozwiązała się, a Piłsudski przejął pełnię władzy nad krajem. Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej w Lublinie zapowiedział przeprowadzenie reform społecznych (8-godzinny dzień pracy, upaństwowienie wielkich majątków, swobody demokratyczne, zwołanie Sejmu Ustawodawczego). Do spełnienia założeń tego rządu nie doszło, gdyż ustąpił po rozmowach z Tymczasowym Naczelnikiem Państwa. Rząd Ignacego Daszyńskiego podobnie jak kolejnego premiera Jędrzeja Moraczewskiego, który przeprowadził część reform społecznych poprzednika i wprowadził ubezpieczenia społeczne, został uznany za „zbyt lewicowy” i niepoparty na arenie międzynarodowej. Według dekretu rządu Moraczewskiego, Tymczasowy Naczelnik Państwa mianował rząd odpowiedzialny przed nim i zatwierdzał ustawy. 28 listopada 1918 roku została wprowadzona demokratyczna ordynacja wyborcza do Sejmu Ustawodawczego, którego zadaniem było uchwalenie konstytucji.
qas: question: Gdzie przebywał Józef Piłsudski podczas rewolucji listopadowej?
answers: text: twierdzy w Magdeburgu
answer_end: 66
generative_answer: W Twierdzy w Magdeburgu

question: W którym dniu Józef Piłsudski uzyskał pełną władzę w Polsce?
answers: text: 14 listopada
answer_end: 310
generative_answer: 14 listopada

question: Jakim typem aktu prawnego Moraczewski przekazał władzę Piłsudskiemu?
answers: text: dekretu
answer_end: 977
generative_answer: Dekretem

question: W jakim mieście mieścił się Rząd Ludowy Daszyńskiego?
answers: text: w Lublinie
answer_end: 441
generative_answer: W Lublinie

question: Jaką misję miał spełnić Sejm Prawodawczy?
plausible_answers: text: uchwalenie konstytucji
answer_end: 1235
generative_answer: uchwalenie konstytucji