Zakon Maltański

Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Świętego Jana, z Jerozolimy, z Rodos i z Malty (łac. Supremus Militaris Ordo Hospitalarius Sancti Ioannis Hierosolymitani Rhodiensis et Melitensis, pot. szpitalnicy, joannici, kawalerowie maltańscy) – katolicki zakon rycerski.
Zakon wywodzi swój rodowód bezpośrednio ze średniowiecznych bractw i zakonów rycerskich, powstałych na Bliskim Wschodzie na fali pierwszych wypraw krzyżowych. Odegrał znaczącą rolę w historii Europy, głównie ze względu na swój – istotny kiedyś – potencjał militarny i znakomitą flotę wojenną. Joannici położyli także olbrzymie zasługi w dziele organizacji i prowadzenia pierwszych średniowiecznych szpitali na kontynencie europejskim.
Zakon uznawany jest przez szereg państw za suwerenny podmiot prawa międzynarodowego. Jego nieruchomości: dwie w Rzymie i jedna na Malcie mają status eksterytorialności. Zakon jest stroną umów międzynarodowych, utrzymuje stosunki dyplomatyczne, bierze udział w życiu dyplomatycznym, konferencjach międzynarodowych, działa jako obserwator w różnych organizacjach (ONZ, UNESCO, UNICEF, Unia Łacińska). Jednak nie można mówić o wyłącznym obywatelstwie zakonu – istnieje ono obok macierzystego.
Zakon wydaje własne znaczki pocztowe, własne tablice rejestracyjne dla samochodów służbowych (o kodzie SMOM); ma też swoją walutę, którą jest scudo (1 scudo = 12 tari = 240 grani = 1440 piccoli ).

context: Pierwszym tego rodzaju stowarzyszeniem było Maltańskie Stowarzyszenie Reńsko-Westfalskie, założone w 1864 roku, które grupowało katolickich członków dawnego zakonu. Jego konkurencją była, popierana przez królów Prus, protestancki Baliwat Brandenburski Rycerskiego Zakonu Szpitalników św. Jana Jerozolimskiego, istniejący od 1538 roku, rozwiązany podczas sekularyzacji zakonów w Prusach w roku 1811; w rok później wznowiony jako pruskie odznaczenia nadawane za zasługi pod nazwą Order św. Jana, ponownie odnowiony jako zakon rycerski w 1852 stał się elitarnym stowarzyszeniem szlachty pruskiej. To ten zakon określa się na ogół mianem joannitów. Protestanccy joannici mają swe organizacje także w Szwecji (Johanniterorden), Holandii i Wielkiej Brytanii (British Realm of the Most Venerable Order of the Hospital of St. John of Jerusalem). Organizacje te są uznawane przez zakon katolicki.
qas: question: Na który rok datuje się otwarcie Maltańskiego Stowarzyszenia?
answers: text: 1864
answer_end: 105
generative_answer: na 1864

question: Który rok był kategorycznie ostatnim dla idei Baliwatu Brandenburskiego Rycerskiego Zakonu Szpitalników? 
plausible_answers: text: 1811
answer_end: 397
generative_answer: 1811

question: Jaką reputację miał zakon joannitów?
answers: text: stał się elitarnym stowarzyszeniem szlachty pruskiej
answer_end: 592
generative_answer: stał się elitarnym stowarzyszeniem szlachty pruskiej

question: W jakich krajach można spotkać joannitów?
answers: text: w Szwecji (Johanniterorden), Holandii i Wielkiej Brytanii
answer_end: 751
generative_answer: w Szwecji, Holandii i Wielkiej Brytanii

question: Z kim rywalizował Baliwat Brandenburski Rycerskiego Zakonu Szpitalników?
answers: text: Maltańskie Stowarzyszenie Reńsko-Westfalskie
answer_end: 88
generative_answer: z Maltańskim Stowarzyszeniem Reńsko-Westfalskim