Michał I (król Zety)

Michał I (serb. Михаило Војислављевић) – książę Zety w latach 1052–1077, w 1077 roku koronował się na króla Zety. Zmarł w 1081 roku. Syn księcia Zety Stefana Dobrosława.
Michał był drugim synem władcy Zety Stefana Dobrosława. Po śmierci ojca około 1050 roku państwo zostało podzielone pomiędzy braci pod zwierzchnią władzą najstarszego Gojisława. Śmierć brata około 1053 roku w wyniku buntu ludności dzielnicy senioralnej spowodowała przeniesienie godności seniora na Michała. Niepowodzenie w walce o odzyskanie zbuntowanej Trawunii skłoniło go do uznania się sojusznikiem cesarza bizantyńskiego i przyjęcia tytułu protospatara. Dzięki temu posunięciu Michał odzyskał Trawunię i zajął sąsiednie Zahumle. Po klęsce Bizancjum poniesionej pod Mantzikertem w 1071 roku Michał zajął w 1072 roku Raszkę, wsparł również powstanie w sąsiedniej Macedonii, wysyłając na pomoc powstańcom swego syna Konstantyna Bodina. Klęska powstania spowodowała utratę zdobytej Raszki i konieczność szukania nowych sojuszników przeciw Bizancjum. W ostatnich latach panowania Michał zbliżył się do Rzymu, dzięki czemu prawdopodobnie w 1077 roku otrzymał z rąk papieża Grzegorza VII koronę królewską.

context: Wśród duchowieństwa Zety i w miastach górnej Dalmacji dominowała kultura łacińska. Nawet powstały w języku słowiańskim żywot świętego Jana Włodzimierza został w XI wieku przełożony na łacinę. Kościół Zety został w 1051 roku objęty reformą przyjętą na synodzie lateraneńskim, co umacniało jedność i odrębność młodego państwa.
Wobec istniejących powiązań nie dziwi, że Michał I, osamotniony politycznie w walce z Bizancjum, zwrócił się po doznanej klęsce w stronę Rzymu. Śladem bezpośrednich kontaktów pomiędzy Zetą a Stolicą Apostolską jest tylko jeden list papieża Grzegorza VII z 9 stycznia 1078 roku, stanowiący odpowiedź na wcześniejszą prośbę Michała o uregulowanie spraw organizacyjnych Kościoła poprzez podniesienie biskupstwa dubrownickiego do rangi metropolii i przyznanie mu chorągwi. Odpowiedź papieża na drugą z próśb zapoczątkowała szeroką dyskusję wśród uczonych. Część z nich (F. Racki, P. Bałan, K. Jireček, w Polsce T. Wasilewski) uznała, że użycie przez papieża tytułu królewskiego w odniesieniu do Michała i zapowiedź wysłania mu paliusza (rozumianego tu jako płaszcz królewski) świadczą o tym, że jeszcze w 1077 roku papież przysłał mu insygnia koronacyjne i w tym samym roku Michał został koronowany na króla Zety. Badacze ci uznają tym samym, że w tn sposób doszło do utworzenia pierwszego królestwa na ziemiach serbskich. S. Ćirović i A. P. Farčić stanęli na stanowisku, że sam list dotyczy kwestii kościelnych i nie ma związku z koronacją Michała, do której musiało dojść wcześniej w nieznanych okolicznościach. D. Mandić zasugerował, że Michał mógł otrzymać tytuł królewski z Bizancjum, stanowisko to spotkało się jednak z krytyką, która wskazywała na brak śladów tytułu królewskiego w źródłach bizantyńskich. Oprócz Grzegorza VII,tytułu „rex” w stosunku do Michała używają Lupus Protospatharius i Pop Duklanin, który jednak tytułuje w ten sposób wszystkich władców poczynając od legendarnego Światopełka. Dało to asumpt części uczonych (B. Hóman, D. Maritch, w Polsce J. Leśny) do kwestionowania faktu koronacji Michała. Uważają oni tytuł królewski władcy Zety za zwyczajowo używany na tych terenach przez władców słowiańskich do drugiej połowy XI wieku.
qas: question: Jaki był język oryginału żywota świętego Jana Włodzimierza?
answers: text: słowiańskim
answer_end: 118
generative_answer: słowiański

question: W jakim mieście po porażce szukał wsparcia Michał I?
answers: text: Rzymu
answer_end: 467
generative_answer: Rzymu

question: Jak na Zetę wpłynęła reforma kościoła z 1051 roku?
answers: text: umacniało jedność i odrębność młodego państwa
answer_end: 323
generative_answer: umocniła jedność i odrębność młodego państwa

question: Co Grzegorza VII obiecał przesłać Michałowi I?
answers: text: paliusza
answer_end: 1056
generative_answer: paliusz

question: W którym roku Michał I został koronowany?
plausible_answers: text: 1077
answer_end: 1130
generative_answer: 1077