Beyoncé

Beyoncé (wym. [biˈjɒnseɪ]), właśc. Beyoncé Giselle Knowles-Carter (ur. 4 września 1981) – amerykańska piosenkarka, aktorka, autorka piosenek, producentka muzyczna, reżyserka i biznesmenka.
Urodzona i wychowana w Houston w Teksasie, Knowles uczestniczyła w konkursach wokalno-tanecznych jako dziecko. Zdobyła sławę już w latach 90., jako liderka girlsbandu R&B, Destiny’s Child, który został jednym z najlepiej sprzedających się zespołów żeńskich na świecie. Podczas przerwy grupy, wokalistka rozpoczęła swoją karierę aktorską jako Foxxy Cleopatra w filmie Austin Powers i Złoty Członek z 2002, natomiast w 2003 wydała ona swój debiutancki krążek, Dangerously in Love. Dzięki niemu Knowles została bardziej rozpoznawalna w branży muzycznej, wygrała pierwsze pięć nagród Grammy jako solowa artystka, a także osiągnęła szczyt listy Billboard Hot 100 dwukrotnie wraz z singlami „Crazy in Love”, czy „Baby Boy”.
Po zakończeniu działalności Destiny’s Child wydała w 2006 swój drugi studyjny album, zatytułowany B’Day (odnoszący się do daty, kiedy został on wydany), który był promowany przez kultowe single, tj. „Déjà Vu”, „Irreplaceable”, czy „Beautiful Liar”. Beyoncé powróciła też do grania ról w takich filmach, jak Róźowa Pantera, Dreamgirls (z 2006), oraz Obsesja (z 2009). Jej ślub z Jayem-Z i odegranie roli Etty James w ekranizacji Cadillac Records (z 2008) zainspirowało ją do produkcji i wydania swojego trzeciego krążka, I Am... Sasha Fierce w 2008, który ukazał nowy image wokalistki jako Sashy Fierce, i został laureatem sześciu nagród Grammy, w tym w kategorii Piosenka roku za „Single Ladies (Put a Ring on It)”.
W 2010 zrobiła przerwę od muzyki, aby zająć się nagrywaniem czwartej studyjnej płyty, 4, inspirując się muzyką funk z lat 70., popem z lat 80., oraz gatunkiem soul z lat 90., i będąc promowanym przez główny singiel „Run The World (Girls)”, skupiający się głównie na feminizmie. Różniący się stylem, gatunkiem i tematami, mający też ciemniejsze motywy, piąty, tytułowy krążek artystki został wydany w 2013, który został jej pierwszym „albumem wizualnym” w swojej dyskografii. Szósty album studyjny Knowles wydany w 2016, Lemonade został dobrze przyjęty przez fanów i krytyków. Okrzyknięto go też najlepiej sprzedającym się albumem w 2016.
Beyoncé jest najczęściej honorowanym artystą w historii Grammy, z 28 wyróżnieniami (25 solowo oraz 3 jako członkini Destiny’s Child). Pięć singli piosenkarki uplasowało się na szczycie „Billboard” Hot 100, a sprzedaż jej wszystkich wydawnictw solowych wynosi w sumie ponad 118 milionów kopii. W 2009 brytyjski magazyn polityczny „New Statesman” stworzył prestiżową listę 50 postaci, które mają największy wpływ na współczesny obraz świata; na 47. miejscu znalazł się duet Beyoncé-Jay-Z, wyróżniony jako para tworząca muzyczno-biznesowe, rozrastające się imperium. W lutym 2010 Beyoncé została uznana przez RIAA za najczęściej certyfikowaną wokalistkę dekady 2000–2009. W 2011 została uhonorowana nagrodą specjalną Billboard Millennium Award, wyróżniającą jej dokonania oraz wpływ na rozwój przemysłu muzycznego. W 2013 Beyoncé i Jay-Z zostali pierwszą parą przemysłu muzycznego, której majątek przekroczył miliard dolarów.

context: Pierwsza dama Stanów Zjednoczonych, Michelle Obama, stwierdziła w jednym z wywiadów, że „uwielbia [Knowles] nad życie”, zaś w innym powiedziała, iż jeśli miałaby zamienić się z kimś swoim życiem, byłaby to Beyoncé. Wokalistka jest ponadto wymieniana przez szereg współczesnych artystów jako inspiracja dla ich twórczości. Lady Gaga wyznała w programie specjalnym MTV Lady GaGa: Inside the Outside: „Nigdy nie powiedziałam o tym Beyoncé, ale pamiętam, jak któregoś dnia leżałam na kanapie u mojej babci płacząc, a w telewizji pojawił się wideoklip Destiny’s Child. Oglądając Beyoncé myślałam 'Oh, ona jest gwiazdą. Chcę tego samego. Chcę być w MTV.’ A teraz nagrywam z Beyoncé wideoklipy.” Brytyjska wokalistka Cheryl Cole przyznała w rozmowie z magazynem „Hello!”, że „ma obsesję na punkcie Beyoncé”; przybliżyła również okoliczności pierwszego spotkania z Knowles na planie The X Factor: „Byłam zawstydzona i wzruszona tym, że mieliśmy za sobą ostatni odcinek programu, dlatego zaczęłam paplać jak głupia: 'jesteś kimś, kim każda kobieta powinna aspirować, by być, jesteś niesamowita, uwielbiam cię!' [...] Jej stojąca nieopodal mama musiała wziąć mnie za dziwaka. Chciałam wyjść na luzaka, zagadać 'hej, B, co słychać?', ale nic z tego!” Adele opowiedziała w jednym z wywiadów o swoim stosunku do Knowles: „Nie znam jej, jednak jest ona ogromną częścią mojego życia. Wszystko, do czego się odnoszę zawsze miało coś wspólnego z Destiny’s Child lub samą Beyoncé. Ona doskonale wie, czego chce. Kontroluje to wszystko. Ma klasę. I jest po prostu miłą osobą.” Następnie dodała, że to Sasha Fierce stanowiła inspirację do stworzenia jej własnego alter ego; w obliczu histerycznego płaczu, wywołanego stresem, jakiego doświadczyła przed jednym z koncertów, Adele zadała sobie pytanie: „Co Sasha Fierce [alter ego Knowles] zrobiłaby w tej sytuacji?” „Tak narodziła się Sasha Carter”, przyznała wokalistka. Rihanna wymienia Beyoncé w gronie swoich ulubionych wokalistek, a w jednym z wywiadów przyznała, jaki wpływ na nią wywarła postać Knowles: „Kiedy wydała Dangerously in Love ... pomyślałam 'wow, chcę być dokładnie taka sama’. Jest wielką artystką i inspiracją, jednym z tych twórców, których uwielbiam.”
qas: question: Kto chciał się zamienić życiem z Beyoncé?
answers: text: Michelle Obama
answer_end: 50
generative_answer: Michelle Obama

question: Czy Lady GaGa nagrała wideoklip z Beyoncé?
answers: text: A teraz nagrywam z Beyoncé wideoklipy
answer_end: 686
generative_answer: tak

question: Czy Adele zna Beyoncé?
answers: text: Nie znam jej
answer_end: 1321
generative_answer: nie

question: Czy Rihanna ceni dorobek artystyczny Beyoncé?
answers: text: Jest wielką artystką i inspiracją, jednym z tych twórców, których uwielbiam
answer_end: 2201
generative_answer: tak

question: Kto był autorem albumu Dangerously in Love?
answers: text: Knowles
answer_end: 2038
generative_answer: Knowles