Grobowiec antypapieża Jana XXIII

Grobowiec antypapieża Jana XXIII (antypapież Jan XXIII – właściwie Baldassare Cossa, ur. ok. 1360/1370, zm. 22 grudnia 1419) – wykonany w marmurze nagrobek przyścienny. Zamówiony przez pełnomocników Cossy już po jego śmierci, wykonany przez Donatella oraz Michelozza dla przystającego do florenckiej katedry baptysterium, powstał w latach 20. XV wieku. Stanowi jeden z wcześniejszych przykładów sztuki renesansowej we Florencji. Według słów Ferdinanda Gregoroviusa, jest „jednocześnie grobowcem wielkiej schizmy w Kościele i ostatnim miejscem pochówku papieża znajdującym się poza Rzymem”.
Cossa przez wiele lat współdziałał z Florencją, która uważała go za prawowitego następcę świętego Piotra w okresie wielkiej schizmy. Fakt wystawienia mu tak okazałego pomnika nagrobnego często odczytuje się jako próbę wzmocnienia legitymizacji jego pontyfikatu poprzez powiązanie jego osoby z ważnym ośrodkiem kultu, jaki stanowiło baptysterium. Rozliczne elementy papieskiej symboliki zawarte w wystroju grobowca, zinterpretowano jako chęć okazania lekceważenia następcy Cossy, Papieżowi Marcinowi V, na co miał też wpływ charakter stosunków pomiędzy Cossą a Florencją, lub pośrednią próbę zyskania dodatkowego rozgłosu przez rodzinę Medyceuszy, świadomą tego, że mieszczanie florenccy uznaliby taki nagrobek za gorszący.
Na wystrój grobowca składają się między innymi figury trzech cnót teologalnych, herb rodowy Cossy, wykonana z pozłacanego brązu figura zmarłego spoczywająca na sarkofagu, Madonna z Dzieciątkiem umieszczona w pół-lunecie oraz rzeźbiony baldachim. W chwili ukończenia był jednym z pierwszych nagrobków w kompleksie katedry oraz najwyższą rzeźbą we Florencji. Powstał jako pierwsze z kilkunastu dzieł stworzonych wspólnie przez Donatella oraz Michelozza, przypisanie poszczególnych jego elementów twórcom oraz interpretacja ikonograficzna stanowiły przedmioty rozlicznych sporów wśród historyków sztuki.

context: Po przeniesieniu ciała Cossy do baptysterium rozpoczęła się dziewięciodniowa ceremonia pogrzebowa, odprawiana według obrządku zawartego w Ordo Romanus. Brali w niej udział zarówno przedstawiciele florenckiej elity, jak i dworu papieskiego. Na czas odbywających się w baptysterium i katedrze uroczystości, spoczywające na katafalku zwłoki zmarłego przystrojono białą mitrą, oraz złożono u ich stóp kapelusz kardynalski. Pierwsze trzy dni ceremonii upamiętniały dokonania Cossy kolejno jako kardynała i papieża, sojusznika Florencji, oraz osoby prywatnej. Został prowizorycznie pogrzebany w baptysterium do czasu ukończenia właściwego grobowca.
qas: question: Gdzie tymczasowo spoczęło jego ciało po pogrzebie?
answers: text: w baptysterium
answer_end: 601
generative_answer: w baptysterium

question: Ile trwały uroczystości pogrzebowe?
answers: text: dziewięciodniowa
answer_end: 76
generative_answer: dziewięć dni

question: Gdzie określony został przebieg uroczystości pogrzebowych?
answers: text: w Ordo Romanus
answer_end: 150
generative_answer: w Ordo Romanus

question: Co wspominano podczas pierwszych trzech dni uroczystości?
answers: text: dokonania Cossy kolejno jako kardynała i papieża, sojusznika Florencji, oraz osoby prywatnej
answer_end: 552
generative_answer: dokonania Cossy kolejno jako kardynała i papieża, sojusznika Florencji, oraz osoby prywatnej

question: Jakie atrybuty znajdowały się przy jego zwłokach w trakcie ceremonii?
answers: text: białą mitrą, oraz złożono u ich stóp kapelusz kardynalski
answer_end: 417
generative_answer: biała mitra oraz kapelusz kardynalski