Kryzys migracyjny w Europie

Kryzys migracyjny w Europie (również kryzys uchodźczy) – toczący się na początku XXI wieku w Europie kryzys spowodowany masowym przybywaniem uchodźców i imigrantów na ten kontynent. Jest to największe tego typu zjawisko od czasów II wojny światowej. Za początek kryzysu uznaje się 2015 rok, ale już wcześniej wzrastała liczba imigrantów i uchodźców przybywających do Europy.
Według Eurostatu w 2015 roku państwa członkowskie Unii Europejskiej otrzymały ponad 1,2 mln wniosków o azyl, czyli ponad dwukrotnie więcej niż w 2014 roku. Cztery kraje (Niemcy, Węgry, Szwecja i Austria) otrzymały około ⅔ wniosków o azyl w całej Unii Europejskiej. Główne kraje, z których napływali uchodźcy, to Syria, Afganistan i Irak. Od stycznia do czerwca 2017 roku 71,9% wszystkich uchodźców przybywających do Europy przez Morze Śródziemne to byli mężczyźni, 11,2% to kobiety i 16,9% to dzieci. Odnotowano przypadki, gdy wśród uchodźców na teren Europy próbowały się przedostać osoby powiązane z organizacjami terrorystycznymi (Państwo Islamskie czy Al-Ka’ida).
15 czerwca 1990 roku w Dublinie państwa członkowskie wspólnot europejskich podpisały konwencję wyznaczającą państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z państw członkowskich. Postanowiono, że złożony przez uchodźcę wniosek o azyl polityczny rozpatrywany będzie przez to państwo Unii Europejskiej, do którego uchodźca przyjechał w pierwszej kolejności. W praktyce oznacza to, że uchodźcy przybywający do Europy przez Morze Śródziemne powinni pozostać we Włoszech oraz Grecji i tam starać się o azyl.
W sierpniu 2015 premier Grecji Aleksis Tsipras wystosował apel do pozostałych krajów Unii Europejskiej o solidarność w przyjmowaniu uchodźców. Biuro wysokiego komisarza ONZ do spraw uchodźców wydało oświadczenie, że w związku z napływem tysięcy uchodźców Grecji grozi kryzys humanitarny. W odpowiedzi na apele Grecji i Włoch kanclerz Niemiec Angela Merkel oświadczyła: „ci, którzy potrzebują pomocy, muszą uzyskać azyl w Europie”. Tysiące uchodźców ruszyło szlakiem bałkańskim przez Węgry, kierując się do Austrii i Niemiec. Uchodźcy z Włoch natomiast przedostają się do Francji i w dalszej kolejności do Wielkiej Brytanii. W konsekwencji tych wydarzeń w 2015 roku Komisja Europejska wydała dwie decyzje o relokacji łącznie 160 tys. uchodźców z Grecji, Włoch i Węgier do innych krajów Unii Europejskiej. 21 lipca 2015 rząd węgierski podjął decyzję o budowie ogrodzenia na całej długości granicy z Serbią, przez którą przebiega szlak bałkański. Pod koniec 2015 roku rozpoczęły się negocjacje pomiędzy Unią Europejską a Turcją w celu rozwiązania kryzysu migracyjnego, skutkowało to podpisaniem porozumienia w dniu 18 marca 2016. Porozumienie to znacznie wstrzymało migrację uchodźców do Europy szlakiem wschodnim śródziemnomorskim oraz bałkańskim. W 2019 spadła liczba uchodźców przybywających do Europy.

context: Łącznie w 2015 roku do Grecji trafiło ponad 160 tysięcy osób (stan na wrzesień). 16 września 2016 na Lesbos papież Franciszek spotkał się z uchodźcami. Od kwietnia 2017 wielu uchodźców znalazło schronienie na wyspie Silos za zgodą jej mieszkańców. Jesienią 2017 uchodźcy w Grecji zrozumieli, że nie mają szans na zamieszkanie na terenie Grecji i postanowili wrócić do swoich krajów. W połowie marca 2018 ponownie zwiększyła się liczba uchodźców przybyłych na wyspę Lesbos. W połowie kwietnia i maja 2018 zwiększyła się liczba uchodźców przybywających na terytorium całej Grecji. Jesienią 2018 nad uchodźcami w Grecji zaczęło znęcać się Państwo Islamskie. W styczniu 2019 cyt. „na greckie wyspy we wschodniej części Morza Egejskiego przybyło ponad 2 tys. migrantów. Na początku kwietnia 2019 pod Salonikami doszło do starć migrantów z policją, gdy migranci próbowali cyt. „przedostać się w kierunku granicy z Macedonią Północną. 15 lipca 2019 członkowie nowo utworzonego rządu Grecji zapowiedzieli, że przybywających do Grecji migrantów będą przesyłać do Turcji; tego samego dnia premier Grecji, Kirakos Micotakis, zapowiedział, że Grecja wzmocni granice dla ochrony przed migrantami. 30 sierpnia do wybrzeży Grecji przybyło cyt. „z Turcji na 16 łodziach i kutrach 650 migrantów”. W latach 2018-2019 władze Grecji przesłały do Turcji 60 tys. migrantów. Pod koniec 2019 zaczęła wzrastać liczba migrantów przybywających do Grecji.13 lutego 2020 w Atenach wybuchły zamieszki przeciwko budowie nowego obozu dla uchodźców na Lesbos. 26 lutego premier Micotakis zaapelował do uchodźców, żeby nie przyjeżdżali do Grecji. 28 lutego przechwycono na granicy grecko-tureckiej kilkuset migrantów, którzy chcieli się przedostać z Grecji do Turcji. 1 marca zatrzymano 500 osób; doszło do zamieszek. W dniach 7-8 marca ponownie doszło do zamieszek. 8 marca Grecja uszczelniła granicę z Turcją wysyłając wojsko i policję. 13 marca władze Grecji zapowiedziały dla uchodźców kwotę w wysokości 2 tys. euro w zamian za powrót do ich krajów. We wrześniu 2020 wybuchły pożary w ośrodkach dla uchodźców na wyspach Lesbos i Samos. 29 marca 2021 komisarz UE ds. migracji, Ylva Johansson, zapowiedziała, że cyt. "UE przeznaczy 276 mln euro na budowę obozów dla migrantów na greckich wyspach". W tym samym roku w Grecji powstały getta dla uchodźców. Jesienią 2021 z obawy przed imigrantami Grecy otworzyli nowy obóz dla uchodźców.
qas: question: Na jakiej wyspie papież spotkał się z uchodźcami w 2016 roku?
answers: text: na Lesbos
answer_end: 107
generative_answer: na Lesbos

question: Kto był premierem Turcji w 2019 roku?
plausible_answers: text: Kirakos Micotakis
answer_end: 1112
generative_answer: Kirakos Micotakis

question: Jaka organizacja terrorystyczna znęcała się nad uchodźcami w Grecji?
answers: text: Państwo Islamskie
answer_end: 653
generative_answer: Państwo Islamskie

question: Jakie klęski dotknęły greckie obozy dla uchodźców w 2020 roku?
answers: text: pożary
answer_end: 2052
generative_answer: pożary

question: Jakie stanowisko zajmowała Ylva Johansson w 2021 r.?
answers: text: komisarz UE ds. migracji
answer_end: 2144
generative_answer: komisarza UE ds. migracji