Zaolzie

granica księstwa na początku XVI wieku
ponad 90% ludności polskojęzycznej w 1910
granica z porozumienia 5 listopada 1918
granica Polski po aneksji i korekcie granicznej, 10 grudnia 1938
granica od 1920/1924 do 1938 i od 1945
Zaolzie (niem. Olsa-Gebiet, gw. Zaolzi, czes. Záolží, Záolší) – używana głównie w Polsce i przez polską mniejszość w Czechach potoczna nazwa tej części dawnego Księstwa Cieszyńskiego (inaczej Śląska Cieszyńskiego), która była według lokalnego porozumienia polskiej i czeskiej rad narodowych z dnia 5 listopada 1918 pod tymczasową kontrolą polskiej administracji, a na Konferencji w Spa w 1920, po arbitralnym podziale regionu między Polskę i Czechosłowację, została przez mocarstwa przyznana Czechosłowacji (dziś Czechy). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy, stanowiącej od 1920 w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechosłowacją. Od północy i wschodu obszar Zaolzia ograniczany jest granicą polsko-czeską wzdłuż granic obecnych powiatów wodzisławskiego i cieszyńskiego. Od zachodu za granicę uważa się historyczną granicę językową, od południa granicą czesko-słowacką.
Obszar Zaolzia był według ostatniego austriackiego spisu w 1910 zamieszkały głównie przez ludność polskojęzyczną (123 tysiące) z mniejszościami czesko- (32 tysiące) i niemieckojęzyczną (22 tysiące). Poza granicami Zaolzia, w tradycyjnie czeskojęzycznej części Śląska Cieszyńskiego znajdowało się kolejne 35 tysięcy Polaków, głównie imigrantów z Galicji. W 1938 Polska zajęła nieco większy obszar niż ten ograniczony granicą z 1918 roku, który wynosił 805 km², a jego populacja liczyła około 258 tysięcy osób.

context: Po zakończeniu konferencji monachijskiej 30 września 1938 i uznaniu przez rząd Czechosłowacji cesji terytorialnych na rzecz Niemiec, gwarantowanych przez Francję, Niemcy, Wielką Brytanię i Włochy, Polska zażądała 30 września 1938 o godz 23:45 od rządu Czechosłowacji korekty granicy polsko-czechosłowackiej na terenie Zaolzia na zasadzie rozgraniczenia etnicznego. Po zgodzie rządu Czechosłowacji, Polska przejęła 2 października 1938 okupowane w 1919 i przejęte bez plebiscytu przez Czechosłowację (w konsekwencji konferencji w Spa i decyzji Rady Ambasadorów) obszar zorganizowany przez władze praskie w powiat Czeski Cieszyn (dawniej Bezirk Teschen i części Bezirk Freistadt i Bezirk Friedek).
qas: question: Kiedy rozpoczęła się konferencja w Monachium?
plausible_answers: text: 30 września 1938
answer_end: 57
generative_answer: 30 września 1938

question: Czego Polska zażyczyła sobie od Czechosłowacji?
answers: text: korekty granicy polsko-czechosłowackiej na terenie Zaolzia
answer_end: 325
generative_answer: korekty granicy polsko-czechosłowackiej na terenie Zaolzia

question: Na jakim podłożu miała odbyć się modyfikacja przebiegu granicy?
answers: text: rozgraniczenia etnicznego
answer_end: 363
generative_answer: rozgraniczenia etnicznego

question: Kiedy Polska wystąpiła o modyfikację przebiegu granicy?
answers: text: 30 września 1938 o godz 23:45
answer_end: 242
generative_answer: 30 września 1938 o godz 23:45

question: Kiedy Polska objęła panowanie nad terenami według przedstawionego przez siebie życzenia?
answers: text: 2 października 1938
answer_end: 433
generative_answer: 2 października 1938