Przesłuchanie (film)

Przesłuchanie – polski dramat polityczny z 1982 w reżyserii i według scenariusza Ryszarda Bugajskiego. Akcja filmu toczy się w okresie stalinizmu w Polsce. Bohaterka filmu, grana przez Krystynę Jandę piosenkarka Antonina Dziwisz, bez konkretnego powodu zostaje aresztowana przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB) i osadzona w więzieniu tylko po to, by jej zeznaniami można było obciążyć jej znajomego. Tortury, jakimi ją poddaje major „Kąpielowy” (Janusz Gajos), tylko wzmagają w niej przekorę i opór wobec śledczych.
Przesłuchanie, wyprodukowane przez Zespół Filmowy „X” pod kierownictwem Andrzeja Wajdy, przyczyniło się do rozwiązania tego zespołu. Film otrzymał zakaz rozpowszechniania, który uchylony został dopiero w 1989, po transformacji systemowej. Wcześniej film krążył w obiegu podziemnym dzięki zabiegom Bugajskiego, który nagrał swoje dzieło w formacie VHS do odtwarzania na kasetach wideo, za co został zmuszony do wyemigrowania do Kanady.
Film był nagradzany w latach 1989–1990 na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni: podczas 14. edycji w 1989 otrzymał nagrodę dziennikarzy i publiczności, a rok później – nagrodę specjalną jury oraz nagrody aktorskie dla Krystyny Jandy, Janusza Gajosa i Anny Romantowskiej. W 1990 Krystyna Janda otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na 43. MFF w Cannes.

context: Z perspektywy czasu Sheila Skaff, nazywając Przesłuchanie arcydziełem, zastanawiała się, dlaczego film przepadł poza Polską. Skaff argumentowała, że melodramatyczna tonacja filmu Bugajskiego była przecież charakterystyczna dla hollywoodzkich filmów o II wojnie światowej, „gdzie tak wielu bohaterów przetrwało samotnie, dzięki czystej sile woli i dobrym intencjom”. Skaff pytała, „czy tu właśnie, jak mówi polskie przysłowie, leżał pies pogrzebany? Czy może w 1990 roku, w pierwszych dniach demokratycznej Polski, kiedy film był wyświetlany w Stanach Zjednoczonych, nie było jeszcze miejsca na polski melodramat?” Magazyn „Time Out” również bronił filmu, którego „oddziaływanie jest tak samo aktualne jak zawsze, a jego alegoryczne implikacje okazały się prorocze”, gdyż tematem dzieła Bugajskiego jest „wolność osiągnięta dzięki hartowi ducha i wytrwałości”. Krytycy pisma „Cinéaste” określili film Bugajskiego mianem „jednej z najbardziej przerażających, kiedykolwiek przełożonych na film wizji ery stalinowskiej”.
qas: question: Dlaczego, według Skaff, bohaterom hollywoodzkich produkcji o II wojnie światowej udało się pokonać przeciwności losu?
answers: text: dzięki czystej sile woli i dobrym intencjom
answer_end: 363
generative_answer: dzięki czystej sile woli i dobrym intencjom

question: Jak dziennikarze z „Cinéaste” nazwali Przesłuchanie?
answers: text: „jednej z najbardziej przerażających, kiedykolwiek przełożonych na film wizji ery stalinowskiej”
answer_end: 1015
generative_answer: „jedną z najbardziej przerażających, kiedykolwiek przełożonych na film wizji ery stalinowskiej”

question: Dlaczego Staff nie rozumiała nikłej popularności Przesłuchania poza granicami Polski?
answers: text: melodramatyczna tonacja filmu Bugajskiego była przecież charakterystyczna dla hollywoodzkich filmów o II wojnie światowej
answer_end: 270
generative_answer: melodramatyczna tonacja filmu Bugajskiego była przecież charakterystyczna dla hollywoodzkich filmów o II wojnie światowej

question: Kiedy odbyła się premiera filmu?
plausible_answers: text: w 1990 roku
answer_end: 469
generative_answer: w 1990 roku