William Shakespeare

William Shakespeare (Szekspir) (ur. prawdopodobnie 23 kwietnia 1564, ochrzczony 26 kwietnia 1564, w Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia?/ 3 maja 1616 tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.
Napisał 38 sztuk, 154 sonety, a także wiele utworów innych gatunków. Mimo że cieszył się popularnością już za życia, jego sława rosła głównie po śmierci, dopiero wtedy został zauważony przez prominentne osobistości. Uważa się go za poetę narodowego Anglii.
Eksperci uważają, że większość swoich prac napisał między 1586 a 1612 rokiem. Przedmiotem ciągłej debaty jest ich chronologia, a nawet kwestia autorstwa większości z nich. Był jednym z niewielu dramaturgów, którzy z powodzeniem tworzyli zarówno komedie, jak i tragedie. Sztuki Shakespeare’a przetłumaczono na wiele języków nowożytnych, inscenizacje mają miejsce na całym świecie. Jest również najczęściej cytowanym pisarzem anglojęzycznego świata. Wiele jego neologizmów weszło do codziennego użycia. Lista słów, które wprowadził do języka angielskiego, liczy około 1600 pozycji. W swoich dziełach użył od 20 000 do 30 000 różnych słów.

context: Sztuki Shakespeare’a były wystawiane na ziemiach polskich jeszcze za życia autora. Przedstawienie te odbywały się w obcych językach, w późniejszym zaś czasie tłumaczono francuskie lub niemieckie przeróbki teatralne. Pierwszym polskim tłumaczem Shakespeare’a z oryginału był Ignacy Hołowiński, który w latach 1839–1841 ogłosił 6 tłumaczeń. Z kolei w latach 1875–1877 ukazały się Dzieła dramatyczne Williama Shakespeare (Szekspira), w przekładach Stanisława Koźmiana, Leona Ulricha i Józefa Paszkowskiego, pod redakcją Józefa Ignacego Kraszewskiego. Przekłady te z czasem uznano za kanoniczne i wielokrotnie je wznawiano. Łącznie w XIX wieku przekłady dramatów Shakespeare’a ogłosiło 27 tłumaczy. Podobna liczba tłumaczy pracowała nad twórczością Shakespeare’a w wieku XX, wśród nich byli Jan Kasprowicz, Maria Sułkowska (która przełożyła Sonety), Roman Brandstaetter, Jerzy Sito, Zofia Siwicka, Stanisław Barańczak i Maciej Słomczyński – pierwszy człowiek na świecie, który przetłumaczył wszystkie dramaty i utwory poetyckie Shakespeare’a. W wieku XXI swoje przekłady Hamleta i Sonetów wydał Ryszard Długołęcki. Od 2009 r. ukazało się sześć przekładów Piotra Kamińskiego.
qas: question: Kto jako pierwszy przetłumaczył Szekspira na język polski?
answers: text: Ignacy Hołowiński
answer_end: 291
generative_answer: Ignacy Hołowiński

question: W jakich językach obcych wystawiano Szekspira w Polsce w początkowym okresie?
plausible_answers: text: francuskie lub niemieckie
answer_end: 194
generative_answer: francuskim lub niemieckim

question: Ilu autorów przetłumaczyło sztuki Szekspira w XIX wieku?
answers: text: 27
answer_end: 684
generative_answer: 27

question: Kto jako jedyny w XXI wieku przetłumaczył Sonety i Hamleta?
plausible_answers: text: Ryszard Długołęcki
answer_end: 1109
generative_answer: Ryszard Długołęcki

question: Co wyjątkowego osiągnął Maciej Słomczyński?
answers: text: pierwszy człowiek na świecie, który przetłumaczył wszystkie dramaty i utwory poetyckie Shakespeare’a
answer_end: 1037
generative_answer: Został pierwszym człowiekiem na świecie, któy przetłumaczył wszystkie dramaty i utwory poetyckie Shakespeare'a