context: లక్నో అనేపేరు పురాణపురుషుడు, కావ్య ఇతిహాసాల నాయకుడు, సూర్యవంశ జాతకుడు అయిన శ్రీరామచంద్రుని తమ్ముడైన లక్ష్మణుడి వలన వచ్చింది. అన్న అయిన శ్రీరాముని ఆఙ మీద లక్ష్మణుడు ప్రస్తుత లక్ష్మణ్ తిలాను రాజధానిగా చేసుకుని నగరానికి లక్ష్మణ్‌పురా లేక లఖన్‌పురా అని నామకరణం చేయబడింది. అయినప్పటికీ ఈ విషయం హిందువులు , ముస్లిముల మద్య తీవ్రమైన చర్చనీయాంశం అయింది. ముస్లిం అల్పసంఖ్యాకులు ఈ నగరాన్ని నుక్లో మార్చగా. అయినప్పటికీ కాలక్రమేణా నగరం పేరు లక్నౌగా మారగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆ పేరును లక్నో అని పిలువసాగారు. అవధ్ భారతదేశపు ధాన్యాగారంగా గుర్తింపు పొందింది. గంగా , యమునా సారవంతమైన మైదానాన్ని వ్యూహాత్మకంగా కృషిచేసి పుష్కలమైన పంటలను ఇచ్చే పంటభూమి డోయబ్‌గా మార్చబడింది. మరాఠీలు, బ్రిటిష్ , ఆఫ్గన్ నుండి వస్తున్న బెదిరింపులను ఎదుర్కొంటూ స్వతంత్రంగా మనగలిగిన సంపన్న రాజ్యమే అవధ్. 1350 నుండి అవధ్ లోని కొంత భూభాగం , లక్నో డిల్లీ సుల్తానులు, షర్‌క్వి సుల్తానులు, మొగల్ సామ్రాజ్యం, అవధ్ నవాబులు ఈస్టిండియా కంపెనీ , బ్రిటిష్ పాలనలో భాగమైంది. 1857 లో భారతస్వాతంత్ర్యోద్యమంలో లక్నో ఒక కేంద్రంగా మారి భారతస్వాతంత్ర్య సమరంలో చురుకుగా భాగస్వామ్యం వహించింది. అలాగే ఉత్తర భారతంలో ప్రముఖనగరంగా రూపుదాల్చింది. 1719 వరకు అవధ్ సుభాహ్ మొగల్ భూభాగంలో ఒక ప్రాంతంగా ఉంటూ చక్రవర్తి నియమించిన గవర్నర్ పాలనలో ఉంటూ వచ్చింది. 1722లో సాదత్ ఖాన్ , బర్‌హన్-ఉల్-ముల్క్ అనిపిలువబడిన సాహసుడుఅవధ్ నిజాముగా నియమించబడ్డాడు. సాదత్ ఖాన్ తన రాజ్యసభను లక్నో సమీపంలోని ఫైజాబాదు వద్ద నిర్మించాడు. 84 సంవత్సరాల కాలం (1394-1478) వరకు అవధ్ షరాకీ సల్తనత్ యిన జౌన్‌పూరులో భాంగంగా ఉంటూ వచ్చింది. 1555 నాటికి మొగల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్ సామ్రాజ్యంలో అవధ్ ఒక భాగమైంది. జహంగీర్ పాలనాకాలంలో అవధ్‌లో హుమాయూన్ అభిమాన పాత్రుడైన పండితుడైన షేక్ అబ్దులు రహీం కొంత భూభాగాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చాడు. తరువాత షేక్ అబ్దులు రహీం తనకివ్వబడిన భూమిలో మచ్చి భవనం నిర్మించాడు. తరువాత ఈ భవనం షేక్ అబ్దులు రహీం వంశస్థులైన షేక్ జాడేస్ అధికారపీఠంగా చేసుకుని ఈ భుభాగాన్ని తన స్వాధీనంలోకి తీసుకువచ్చాడు. మొగల్ చక్రవర్తులు పాలనా వ్యవహారాలలో రాజప్రతినిధులు రాజ్యమంతా నియమించారు. రవాణాసదుపాయలు , సమాచార అందుబాటు లోపాల కారణంగా రాజప్రతినిధులు వారు భూభాగాలకు స్వతంత్ర రాజులుగా వ్యవహరించసాగారు. అవధ్ నవాబు లక్నోను వారి భూభానికి రాజధానిగా చేసుకున్నారు. లక్నో నగరం ఉత్తరభారతదేశానికి సాంస్కృతిక కేంద్రంగా మారింది. నబాబుల జీవనశైలి ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందుతూ వారి కళాపోషణలో భాగంగా సంగీతం , నృత్యం వర్ధిల్లాయి. అలాగే పలు స్మారక భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. ప్రస్తుతం స్మారక నిర్మాణాలకు బారా ఇమాంబారా, చోటా ఇమాంబారా , రూమి దర్వాజా ముఖ్యమైన ఉదాహరణలు. నవాబుపాలనలో వెలుగుచూసిన రచనలలో ముఖ్యమైనది సాంస్కృతిక సమైక్యతను ప్రతిబింబించే గంగా యమునా తెహ్జీబ్ (సంస్కృతి) ఒకటి. మొగలు సామ్రాజ్య పతనంతో అవధ్ వంటి పలు స్వతంత్ర రాజ్యాలు తలెత్తాయి.
qas: category: SHORT
question: ఏ సంవత్సరంలో, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమనంలో లక్నో కేంద్రంగా మారింది?
answers: text: 1857

category: SHORT
question: ఏ సంవత్సరం నాటికి మొగల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్ సామ్రాజ్యంలో అవధ్ ఒక భాగమైంది?
answers: text: 1555

category: NO
question: మూడవ నవాబు అయిన షుజా-ఉద్-దౌలాను బెంగాల్ నవాబు యొక్క ఫుజియాన్ సహాయంతో ఏ ప్రభుత్వం పడగొట్టింది?

category: SHORT
question: లక్నౌగా పిలవబడే నగరాన్ని బ్రిటిష్ ప్రభత్వం ఏ పేరుతో పిలవసాగింది?
answers: text: లక్నో

category: SHORT
question: లక్ష్మణ్‌పురా నగరం ఏ మతాల మధ్య ఘర్షణలకు దారితీసింది?
answers: text: హిందువులు , ముస్లిముల

category: SHORT
question: శ్రీరాముని ఆఙ మీద లక్ష్మణుడు ప్రస్తుత లక్ష్మణ్ తిలాను రాజధానిగా చేసుకుని నగరానికి ఏమని నామకరణం చేయబడింది?
answers: text: లక్ష్మణ్‌పురా లేక లఖన్‌పురా 

category: SHORT
question: సాదత్ ఖాన్ తన రాజ్యసభను లక్నో సమీపంలోని దేని వద్ద నిర్మించాడు?
answers: text: ఫైజాబాదు