emonfpc32/IndicQA huggingface dataset:
context: ਇਸ ਲੜਾਈ ਚ ਇਕ ਹੋਰ ਭਰੀ ਜਾਣ ਆਲੀ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਗੋਲਾ ਜਰਨੈਲ ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਆ ਲੱਗਾ ਜਿਹੜਾ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਗਿਆ । ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਚ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਇਆ ਸੀ । ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਬਹੁਤ ਰੰਜੀਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸਨੇ ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸਦੀ ਸਮਾਧੀ ਬਨਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ । ਸਿੱਖ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚ ਪੇਸ਼ ਕਦਮੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੰਚ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਾ ਸਕੇ । ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੋਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਲਸ਼ਕਰੀਆਂ ਦਾ ਤਰਬੀਅਤ ਯਾਫ਼ਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ਪਾਰੋਂ ਇੱਕ ਤਰਬੀਅਤ ਯਾਫ਼ਤਾ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਚ ਬਹੁਤਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਧੀ ਗਿਣਤੀ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਜ ਜਾਣ ਆਲੀ ਨਫ਼ਰੀ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਤੋਂ ਮੋਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ । ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਜਨਕ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਜਾਰੀ ਰਹੀ ਤੇ 2,000 ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ । ਬਹੁਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਾਰੋਂ ਕਬਾਇਲੀ ਲਸ਼ਕਰੀਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਹਾੜੀ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਆਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿਣ ਆਲੇ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ਼ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਚ ਰੂਪੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਦੇ ਵਾਕਿਆਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ , ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈ , ਜਿਹੜਾ ਕਬਾਇਲੀ ਲਸ਼ਕਰ ਦੀ ਕਮਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ  ਸੀ , ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਇਆ   ।
qas: category: SHORT
question: ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਕਿਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ?
answers: text: ਮੁਲਤਾਨ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ 

category: SHORT
question: ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਖਾਲਸਾ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ?
answers: text: 2,000

category: NO
question: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ?

category: SHORT
question: ਅਫਗਾਨ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੋਰਚੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ?
answers: text: ਬਜ ਜਾਣ ਆਲੀ ਨਫ਼ਰੀ ਨੂੰ

category: SHORT
question: ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ?
answers: text: ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਦੇ ਵਾਕਿਆਨ

category: NO
question: ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
context: ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰੂਰਵਾ ਦੇਵਲੋਕ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ । ਪੁਰੂਰਵਾ  ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ । ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਚ ਕਰਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਅੱਛਾ ਸ਼ੋ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ,  ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੇਕਰ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਪਰਤ ਸਕੇਗੀ । ਵਿਕਰਮੋਰਵਸ਼ੀ  ਕਾਵਿਗਤ ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਟਕਾਂ  ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੇ ਦੋ ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਗੀਤੀਕਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ । ਰਘੁਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਸੰਭਵ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ  ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ । ਰਘੁਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਪੂਰਣ ਰਘੂਵੰਸ਼  ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਹਨ ,  ਤਾਂ ਕੁਮਾਰਸੰਭਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ - ਪਾਰਬਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮਕਥਾ ਅਤੇ ਕਾਰਤੀਕੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ । ਮੇਘਦੂਤ ਅਤੇ ਰਿਤੁਸੰਹਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਗੀਤੀਕਾਵਿ ਹਨ । ਮੇਘਦੂਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਰਹ – ਪੀੜਿਤ ਨਿਰਵਾਸਤ ਯਕਸ਼ ਇੱਕ ਮੇਘ ਨੂੰ  ਅਨੁਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵੇ ,  ਅਤੇ ਮੇਘ ਨੂੰ ਰਿਝਾਣ ਲਈ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਅਨੁਪਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਰਿਤੁਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ  ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਹੋਰਇਨ੍ਹਾਂ   ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਛਿਟਪੁਟ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ,  ਲੇਕਿਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੋਰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ। ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਤੇ ਕਵੀ  ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਾਲੀਦਾਸ ਜੋਤਿਸ਼  ਦੇ ਵੀ ਮਾਹਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
qas: category: SHORT
question: ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇਕੇ ਕਿਥੇ ਭੇਜਿਆ?
answers: text: ਧਰਤੀ

category: SHORT
question: ਪੁਰੂਰਵਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਈਆਂ? 
answers: text: ਉਰਵਸ਼ੀ

category: SHORT
question: ਰਘੁਵੰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕੁਮਾਰਸੰਭਵ ਕਿਸਦੇ ਨਾਮ ਹਨ?
answers: text: ਮਹਾਂਕਾਵਾਂ

category: SHORT
question: ਕਾਲੀਦਾਸ ਕਿਸਦੇ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਸਨ?
answers: text: ਜੋਤਿਸ਼

category: NO
question: ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਨ ਕਿਥੋਂ ਮਿਲਿਆ?

category: SHORT
question: ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਬਾਰੇ ਕੌਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਰਿਤੁਸੰਹਾਰ
context: ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੇਂਦਰ ਗਿਲਗਿਤ ਹੈ, ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ 72,971 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਲੱਦਾਖ ਦਾ ਖੇਤਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਲੁਨ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮਹਾਨ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਲੇਹ ਅਤੇ ਕਾਰਗਿਲ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇੰਡੋ-ਆਰੀਅਨ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਲੂਣ ਦਾ ਮਾਰੂਥਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 5000 ਮੀਟਰ (16000 ਫੁੱਟ) ਤੱਕ ਹਨ। ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਨੂੰ ਸੋਡੇ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਪਰ ਉਪਰੋਕਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ ਹੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਉੱਪਰ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ 1963 ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਖੇਤਰ (ਟਰਾਂਸ-ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਇਲਾਕੇ) ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸ-ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਉੱਪਰ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question:  ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ 72,971 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਗਭਗ ਕਿੰਨੀ ਹੈ ? 
answers: text: 10 ਲੱਖ ਦੇ ਕਰੀਬ

category: NO
question: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ ਕਦੋਂ ਹੋਈ?

category: NO
question: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰੇਖਾ ਦੁਆਰਾ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?


category: SHORT
question: ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੇਂਦਰ ਕੀ ਹੈ  ? 
answers: text: ਗਿਲਗਿਤ

category: SHORT
question: ਲੱਦਾਖ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਿਸ ਵੱਲ ਹੈ ?
answers: text: ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ

category: SHORT
question: ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਨਲੂਨ ਪਹਾੜੀ ਲੜੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀ  ਸਥਿਤ ਹੈ ?
answers: text: ਲੱਦਾਖ

category: SHORT
question: ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ   ? 
answers: text: ਸੋਡੇ ਦਾ ਮੈਦਾਨ

category: NO
question: 1965 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਕਿਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ? 

category: SHORT
question: ਕਦੋ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੰਗ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ?
answers: text: 1963 ਵਿੱਚ

category: SHORT
question: 5000 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਖਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਕੀ ਹੈ?

answers: text: ਤਿੱਬਤੀ ਪਠਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ

category: SHORT
question: ਸੋਡੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

answers: text: ਅਕਸਾਈ ਚਿਨ 

category: NO
question: ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਜੰਗ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੀ?

category: NO
question:  ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ ਕਿੰਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ?

category: SHORT
question: ਲੱਦਾਖ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਹੈ?

answers: text: ਪੂਰਬ 

category: NO
question: ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਸਤਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ ਉੱਥੇ ਭਾਰਤ ਇਸ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ?
context: ਇਸੇ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਟਗੋਰ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਰੁਖ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਟੈਗੋਰ ਉਨ੍ਹਾ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਤਿੰਨ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਮਾਹੋਲ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ, ਮੁਹੰਮਦੀ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਬਾਲਪਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾ ਸਭਿਆਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਇਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਖੰਡ ਸਂਸਾਰ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਬੀਜ ਬੋ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਉਮਰ ਭਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਲਗਾਵ ਜਾਂ ਨਾਮਿਲਵਰਤਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਦੇ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਲ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦੇਸ-ਵਿਦੇਸ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਤਾਰਨਾ ਪਿਆ। ਸਤਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਤੇਂਦਰਨਾਥ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਗਲੈਂਡ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਸਤੇਂਦਰ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਯੂਰਪ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਹੌਲ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਰੁਚੀ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਸੁਫ਼ਨਮਈ ਤਸਵੀਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੋਈ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਟਾਪੂ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਟੈਨੀਸਨ ਵਰਗੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਬਾਂਸਰੀ ਹਵਾਵਾਂ ’ਚ ਘੁਲੀ ਪਈ ਸੀ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸੀ। ਪਰ ਦਿਲ ਹੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਕਿ ਬਾਇਰਨ ਤੇ ਵਾਲਮੀਕ ਵਾਂਗ ਕਿਉਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਵੀ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਸ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾ ਲਿਖਿਆ, " ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਨੀਰਸ, ਧੁੰਆਂਖਿਆ, ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਸਿੱਲ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਕਾਹਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਏ ਨੂੰ ਧਕੇ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। " ਪਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਚਿਰ-ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਉਸ ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਅੰਦਰ ਘੁਲੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਗਲੈਡਸਟੇਨ ਤੇ ਜਾਨ ਬ੍ਰਾਈਟ ਵਰਗੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਨੁਖੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਸੁਣਿਆ। ਇਨ੍ਹਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤਾਈਂ ਮੁਤਾਸਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ "ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਸੰਕਟ" ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾ ਪਰਵਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਰਾਜ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਦਬਾ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰਵੋਤਮ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਧਰੋਹ ਕਮਾਇਆ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਭਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਨ੍ਹਾ ਕਈ ਨਿਜੀ ਚਿੱਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿਸਟਰ ਸਕਾਟ ਦੇ ਘਰ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕੋਈ ਕਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਘਰ ਦੀਆਂ ਦੋਹੇਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲ ਰਹਿਣ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਬੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਬ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਲਾਡਲੇ ਕੁੱਤੇ ਟੈਬੀਜ਼ ਦੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਿਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਦੀ ਚੰਗੀ ਬਣਨ ਲਗੀ ਸੀ। ਛੋਟੀ ਕੁੜੀ ਜੋ ਕਿ ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਹਮ ਉਮਰ ਹੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ਸੀ।
qas: category: NO
question:  ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਕੀ ਵਜਾਉਣਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ?

category: SHORT
question: ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਵਕਤਾ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਸੁਣਿਆ?
answers: text: ਗਲੈਡਸਟੇਨ ਤੇ ਜਾਨ ਬ੍ਰਾਈਟ

category: SHORT
question: ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ?
answers: text: ਸਤਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ

category: SHORT
question: ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ?

answers: text: ਮਿਲਵਰਤਣ ਦੀ

category: SHORT
question: ਸਤਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਵਾਤਾਵਰਣ ਰਬਿੰਦਰ ਦੀ ਪੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ?
answers: text: ਯੂਰਪ ਦਾ

category: SHORT
question: ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਹੈ?
answers: text: ਟੈਬੀਜ਼ 

category: NO
question: ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜਾਣ -ਪਛਾਣ ਦਾ ਲਾਭ ਰਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਕਿਸ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਮੇਂ ਉਠਾਇਆ?
context: ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਉੱਕ ਹੀ ਫ਼ਿਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਿਸ਼ ਆਖਿਰਕਾਰ ਗੈਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੈਰ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ-ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟੈਗੋਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸਮਝੋਤੇ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਸਲਣ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਜਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵਖਰੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਟੈਗੋਰ ਖੁਦ ਇਸ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਰਕਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਥੋਪਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾ ਦਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਦ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਦਖਲ ਦੇਣ ’ਤੇ ਅਤੀਤ ਦੀ ਇਸ ਰਹਿਂਦ-ਖੂਂਹਦ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ ਨੂੰ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਜਗਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹੁ-ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦਾ ਹਿਸਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਟੈਗੋਰ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਇਹ ਧਾਰਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਰਕ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਉਹ ਸਿਖਿਆ ਨੂੰ ਮਹਿਜ਼ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਤੀਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਖਦੇ। ਉਨ੍ਹਾ ਦਾ ਜਤਨ ਸੀ ਕਿ ਬਾਲ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਸਮੈ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ--ਵਿਸਮੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਹੈ। ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮਤ ਸੀ ਕਿ ਇਹੋ ਵਿਸਮੈ-ਬੋਧ, ਇਸੇ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਖਿੱਚ ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਅਨੰਤ ਦੀ ਖੋਜ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਤਰਕ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ-ਮਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ। ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਸਕੂਲ਼ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿਯੋਗ ਤੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਇਸ ਸੁਫ਼ਨੇ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰਖਣ ਲਈ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮੁੱਲ ਤਾਰਣਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਮਾਲੀ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇਣੀ ਪਈ ਸੀ। ਮਾਲੀ ਸੰਕਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਵਿਰੋਧ, ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਫ਼ਿਲਾ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਮ੍ਰਿਣਾਲਨੀ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਗਈ। ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ ਅਚਾਣਕ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਦੁਖਾਂ ’ਚ ਘਿਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਮ੍ਰਿਣਾਲਨੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਬਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਟੈਗੋਰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ। ਆਖਿਰ ੨੩ ਨਵੰਬਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ੨੮ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਮਸਫ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰ ਗਈ। ਟੈਗੋਰ ਹਿੱਲ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਜੀਵਨ ਸੰਭਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਪਤਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਦ ਹੀ ਟੈਗੋਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾ ਬੱਚੀ ਰੇਣੂਕਾ ਟੀ.ਬੀ ਵਰਗੀ ਨਾਮੁਰਾਦ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਲ-ਤਿਲ ਕਰਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਿਤੰਬਰ ੧੯੦੩ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਸਨੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਚ ਲਈਆਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸਾਲ-ਸਵਾ ਸਾਲ ਬਾਦ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਿੰਦਰਨਾਥ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਏ।
qas: category: SHORT
question: ਟੈਗੋਰ ਦੀ ਧੀ ਰੇਨੂਕਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਰੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ? 
answers: text: ਟੀ.ਬੀ

category: SHORT
question: ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਸੀ? 

answers: text: ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਿੰਦਰਨਾਥ

category: SHORT
question: ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਇਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?
answers: text: ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਲਾ

category: SHORT
question: ਰੇਨੂਕਾ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੋਂ ਹੋਈ?
answers: text: ਸਿਤੰਬਰ ੧੯੦੩

category: NO
question: ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਡਾਇਨਿੰਗ ਹਾਲ ਕਿਸ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ?


category: SHORT
question: ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਮਿੰਦਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ?
answers: text: ੨੮
context: ਇਹ ਬਾਗ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 4000 ਏਕੜ ਹੈ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਕਸ਼ਾ ਨਵੀਸ ਐਡਵਿਨ ਲੁਟੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਇਸ ਬਾਗ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1911 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 18 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਬਗ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਮੁੱਖ ਗਾਰਡਨ, ਦੂਜਾ ਪਰਧਾ ਗਾਰਡਨ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਟੇਰੇਲੀ ਗਾਰਡਨ ਹੈ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਹਿਰਾਂ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੇ ਦੋ ਨਹਿਰਾਂ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ 6 ਫੁਹਾਰੇ ਹਨ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ 5,000 ਦੇ ਕਰੀਬ ਦਰੱਖ਼ਤ, ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 135 ਕਿਸਮਾਂਅਤੇ ਮੌਸਮ ਮੁਤਾਬਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਪਗ 135 ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ, ਭੀਮ, ਅਰਜਨ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ, ਜਵਾਹਰ, ਡਾ. ਬੀ.ਪੀ. ਪਾਲ, ਮੋਹਨ ਰਾਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਜੈਵਿਕ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਪਾਰਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੋਰ, ਬੱਤਖ਼ਾਂ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼, ਹਿਰਨ ਆਦਿ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਹਨ। ਮਿਊਜ਼ੀਕਲ ਗਾਰਡਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੰਗੀਤ-ਮਈ ਫੁਹਾਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਗ-ਮਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਲਾਈਟਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਲੁਭਾਵਣੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
qas: category: SHORT
question: ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਦਰਖਤ ਹਨ?
answers: text:  5,000 ਦੇ ਕਰੀਬ 

category: SHORT
question: ਮੁਗਲ ਗਾਰਡਨ ਕਿੰਨੇ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ?
answers: text: 4000 ਏਕੜ

category: SHORT
question: ਮੁਗਲ ਗਾਰਡਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਗਾਰਡਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ?

answers: text: ਜੈਵਿਕ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਪਾਰਕ

category: SHORT
question: ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਕਸ਼ਾ ਕਿਸ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ?

answers: text:  ਨਵੀਸ ਐਡਵਿਨ ਲੁਟੀਅਨਜ਼

category: SHORT
question: ਮੁਗਲ ਗਾਰਡਨ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ?
answers: text: ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ, ਭੀਮ, ਅਰਜਨ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ, ਜਵਾਹਰ, ਡਾ. ਬੀ.ਪੀ. ਪਾਲ, ਮੋਹਨ ਰਾਏ
context: ਇਹ ਵੀ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਬਟੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਾਂਤੀ ਭੰਚਾਈ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਮੁਨਾ  ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਉੱਚੇ,  ਕਗਾਰ ਆਗਰਾ ਅਤੇ ਇਟਾਵਾ ਜਿਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ,  ਓਨੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਟਾਵਾ ਵਲੋਂ ਅੱਗੇ ਮੱਧ  ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਦੀ ਚੰਬਲ ਜਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਆਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,  ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸਰੂਪ ਫੈਲਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਆਪਣੇ ਉਦਗਮ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੰਬਲ  ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੱਕ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ,  ਗੰਗਾ ਨਦੀ  ਦੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ  ਦੇ ਵਿੱਚ  ਦੇ ਫਰਕ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਸੰਗਮ ਬਣਾਕੇ ਮਿਸ਼ਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੈ। ਚੰਬਲ  ਦੇ ਬਾਦ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਗਰ,  ਛੋਟੀ ਸਿੰਧ,  ਬਤਵਾ ਅਤੇ ਕੇਨ ਉਲੇਖਨੀਯ ਹਨ। ਇਟਾਵਾ  ਦੇ ਬਾਦ ਜਮੁਨਾ  ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪੀ,  ਹਮੀਰ ਪੁਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਜਮੁਨਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਦ  ਦੇ ਰੁਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ  ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਕਿਲੇ  ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਜਮੁਨਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੁੱਲ ਨਿਰਮਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,  ਜੋ ਦੋ ਮੰਜਿਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲਤਮ ਪੁਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
qas: category: NO
question: ਤੀਰਥਰਾਜ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਕਿਸਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?

category: SHORT
question: ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਤੋਂ  ਚੰਬਲ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸੰਗਮ ਤੱਕ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ, ਗੰਗਾ ਨਦੀ  ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਵਗਦੀ ਹੈ ?
answers: text: ਸਮਾਨਾਂਤਰ

category: SHORT
question: ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਦੀ ਇਟਾਵਾ ਤੋਂ ਚੰਬਲ  ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?
answers: text: ਜਮੁਨਾ

category: SHORT
question: ਚੰਬਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ  ਕਿਹੜੀਆ  ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ?
answers: text: ਸੇਗਰ,  ਛੋਟੀ ਸਿੰਧ,  ਬਤਵਾ ਅਤੇ ਕੇਨ 

category: SHORT
question: ਜਮੁਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਲ ਕਿੰਥੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
answers: text: ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 

category: SHORT
question: ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੱਕ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
answers: text: ਮਿਸ਼ਰਤ 

category: SHORT
question: ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਦੀ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
answers: text: ਚੰਬਲ ਜਮੁਨਾ
context: ਇਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਆਪਸ 'ਚ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਇਸਲਾਮ ਦੇ ੧੨.੮ %; ਇਸਾਈਅਤ ਦੇ ੨.੯ %; ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ੧.੯ %; ਬੁੱਧ ਧਰਨ ਦੇ ੦.੮ % ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ੦.੪ % ਲੋਕ ਧਾਰਨੀ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਡਾ ਧਰਮ ਹੈ - ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੋਆ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਦਿਰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈਭਾਰਤ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂਵਲੋਂ ਭਰੀ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੌਹਾਰਦਰ ਅਤੇ ਸਮਰਸਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੈਰੀ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ੬੪ . ੮ ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਾਕਸ਼ਰਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ੭੫ . ੩ % ਪੁਰਖ ਅਤੇ ੫੩ . ੭ % ਔਰਤਾਂ ਸਾਕਸ਼ਰ ਹਨ। ਲਿੰਗ ਅਨਪਾਤ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ੧੦੦੦ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ ੯੩੩ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਕਾਰਜ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਰ (ਕੁਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾ ਭਾਗ) ੩੯ . ੧ % ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਭਾਰਤ ਦੀ 80.5 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਕਿਸ ਧਰਮ ਦੀ ਹੈ?
answers: text: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ

category: SHORT
question: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
answers: text: ਹਿੰਦੂ

category: SHORT
question: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਆਬਾਦੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
answers: text: ੧੨.੮ %

category: SHORT
question: ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

answers: text: ਭਾਰਤ

category: NO
question: ਭਾਰਤ ਦੀ  ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਰਜ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ?
context: ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਇਲਿਊਮਨੀ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਲਈ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਆਈ.ਐਸ.ਯੂ. ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਫ਼ੰਡ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ISA) ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੋਲੋਰਾਡੋ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ 1983 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਵਾਰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਆਰਲਿੰਗਟਨ ਵਿਖੇ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਚਾਵਲਾ ਨੇ 1984 ਵਿੱਚ ਐਰੋਸਪੇਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਲ ਦਾ ਨਾਮ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਦ ਨਾਮ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 25,000 ਰੁਪਏ, ਇੱਕ ਮੈਡਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਵੀ ਕਾਲਜ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਐਰੋਨੌਟੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜੋਤੀਸਰ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿਖੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਪਲੈਨੇਟੇਰੀਅਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾ, ਖੜਗਪੁਰ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਸਪੇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੈੱਲ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question:  ਕਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਛਾਤ੍ਰਾਵਾਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ?

answers: text: ਆਰਲਿੰਗਟਨ ਵਿਖੇ ਟੈਕਸਸ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

category: SHORT
question: ਪੰਜਾਬ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰਖਿਆ ਗਿਆ?
answers: text: ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ

category: SHORT
question: ਇਹ ਪਦ ਕਿਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਬਾਰੇ ਹੈ?
answers: text: ਹੈ।

category: SHORT
question: ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿਤਾ ਗਿਆ?
answers: text: ਭਾਰਤੀ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ISA) 

category: SHORT
question: ਕਿਸਨੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤਕਨੀਕ ਸੈੱਲ ਦਾ ਨਾਂ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ?
answers: text: ਭਾਰਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸੰਸਥਾ, ਖੜਗਪੁਰ
context: ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਭਜਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੇਰਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। 1970s ਅਤੇ 1980s ਵਿੱਚ ਸੀਮਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵੱਖਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵੱਖਰਾ ਸਿੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ 23 ਮਿਲੀਅਨ ਸਿੱਖ, ਦੁਨਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜਵਾਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਦੇ ਹਨ। ਲੱਗਭਗ 19 ਮਿਲੀਅਨ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ('ਵੱਡਾ ਪੰਜਾਬ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਸਿੱਖ ਰਹਿ ਗਏ) ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪਹਿਰਾਵੇਂ ਕਰਕੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਡਰਾਇਵਿੰਗ ਅਤੇ ਉੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੇਸ਼ੇ 'ਚ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। 2004 ਦੀਆਂ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ 'ਚ, ਡਾਕਟਰ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ ਹਨ।
qas: category: SHORT
question: ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ?
answers: text: ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਆਮ 

category: SHORT
question: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਮਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵੱਖਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਹੜਾ ਵੱਖਰਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ ?
answers: text: ਖਾਲਿਸਤਾਨ

category: SHORT
question: ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਯੋਗੀ ਭਜਨ

category: SHORT
question: ਤਕਰੀਬਨ ਕਿੰਨੇ ਸਿੱਖ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ?
answers: text: 19 ਮਿਲੀਅਨ
context: ਇੱਥੇ ਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਸੁੱਕੀ, ਪੰਰਤੁ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਰੋਗਿਅਪ੍ਰਦ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾ ਸਰਦੀ ਪਡਨਾ ਇੱਥੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਈ, ਜੂਨ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲੂ ( ਗਰਮ ਹਵਾ) ਬਹੁਤ ਜੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਰੇਤ ਦੇ ਟੀਲੇ ਉੱਡ - ਉੱਡਕੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਵਲੋਂ ਦੂੱਜੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਬੰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ ਇੰਨੀ ਅਸਹਮਹਏ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਘਰ ਵਲੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਡਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ - ਕਦੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਵਧਣ ਉੱਤੇ ਆਕਾਲ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤਹਖਾਨੇ ਬਣਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਠੰਡੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਕੜੀ ਭੂਮੀ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਰੇਤ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਵਲੋਂ ਠੰੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਠੰਢਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੀਤਕਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇੰਨੀ ਸਰਦੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਰਖਤ ਅਤੇ ਬੂਟੇ ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੈ। ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਦੀ ਬਹੁਤਾਇਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੂਹ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਖੂਹ ਪੁੱਟਣੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਉੱਤੇ ਬਸਤੀ ਬਸ ਗਈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਡਮਦੇਸਰ, ਨੌਰੰਗਦੇਸਰ, ਲੂਣਕਰਣਸਰ ਆਦਿ। ਇਸਤੋਂ ਆਸ਼ਏ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇਕੁਵਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲਾਬ ਹਨ। ਕੁਵਾਂਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਕਰਮਣਕਾਰੀ ਖੂਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਣ ਦਾ ਸਰਵ ਪਹਿਲਾਂ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰਕੁਵਾਂ੩੦੦ ਜਾਂ ਉਸਤੋਂ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ-ਬਖਸ਼ਣਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
qas: category: NO
question: ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ?

category: SHORT
question: ਬੀਕਾਨੇਰ ਦੇ  ਰੁੱਖ ਕਿੰਨੇ ਡੂੰਘੇ ਹਨ?

answers: text: ੩੦੦ ਜਾਂ ਉਸਤੋਂ ਫੁੱਟ

category: SHORT
question: ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਠੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਕੜੀ ਭੂਮੀ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਰੇਤ

category: SHORT
question: ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
answers: text:  ਖੂਹ ਦਾ

category: NO
question: ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੇ  ਜ਼ਮੀਨ ਨਹਿਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿੰਚਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ?

category: NO
question: ਮੀਂਹ ਜੈਸਲਮੇਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜਪੂਤਾਨਾ ਦੇ ਹੋਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ  ਕ੍ਵਿੱਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ?

category: SHORT
question: ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਖੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਹੈ?

answers: text: ਮਿੱਠਾ
context: ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ ਇੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਹਿੰਦੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ 26 ਸਤੰਬਰ 1820 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਦੇ ਘਾਟਲ ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬੀਰਸਿੰਘੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੀ ਠਾਕੁਰਦਾਸ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੋਇਆ। 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਲਕੱਤਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਪੁਨਰ ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਤੇ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤੀ ਸਨ। ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਦਿਆਂ ਹੀ ਦਕਿਆਨੂਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ 1941 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਕਾਲਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾ ਬਿਨਾਂ ਜਾਤੀ ਤੇ ਲਿੰਗ-ਭੇਦ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਦਰ ਸਭ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਲੱਗਣ ਲਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਥਾਂ ਬੰਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਵੀਂ ਲਿਪੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਾਰੇ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕੋ ਕੰਮ ਹੀ ਬੰਗਾਲੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦਾ ਜਨਮ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ?
answers: text: 26 ਸਤੰਬਰ 1820 ਨੂੰ 

category: NO
question: ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਮੇਦਨਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘਾਟਲ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ ?

category: NO
question:  ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ 35 ਲੜਕੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ?


category: SHORT
question: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਕਿਸਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ?
answers: text: ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ

category: SHORT
question: ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ 9 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ ?
answers: text: ਕਲਕੱਤਾ 

category: SHORT
question: ਵਿਦਿਆਸਾਗਰ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ?
answers: text: ਦਕਿਆਨੂਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦਾ

category: SHORT
question:  ਠਾਕੁਰਦਾਸ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ ਅਤੇ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ ?
answers: text: ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰਾ ਬੰਦੋਪਾਧਿਆਏ