context: ਬਹੁ ਵਿਵਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ  ਦੇ  ਲਈ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ ,  ਪਰ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਹਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚੇ  ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ  । ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਹ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ,  ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਮਈ  ਹਨ । ਪ੍ਰੇਮ ਲਈ ਝਲੀਆਂ ਕਠਿਨਾਇਆਂ ਅਤੇ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਹਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੰਜੋਗ ਰੂਪ ਵਿਕਰਮੋਰਵਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਮਾਲਵਿਕਾਗਨਿਮਿਤਰ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਧਰਿਣੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਸਹਿੰਦੀ  ਹੈ । ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਰਿਮਾ ਅਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਹੈ । ਇਰਾਵਤੀ ਕਾਮੀ ,  ਮੂਰਖ ,  ਸ਼ੰਕਾਲੁ ,  ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਅਤੇ ਮਨਮਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਕੇ ਮਾਲਵਿਕਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕਠੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਟੁ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਫਟਕਾਰਦੀ ਹੈ । ਮਾਲਵਿਕਾ  ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਗਨੀਮਿਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਇੰਦਰੀਪਰਕ ਹੈ । ਰਾਜਾ ਦਾਸੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਲਾਵੰਣਿਏ ਉੱਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੈ । ਵਿਕਰਮੋਰਵਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ । ਉਰਵਸ਼ੀ ਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਆਮ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹਟਕੇ ਹੈ । ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰੇਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੁਆਣ ਦੇ ਬਜਾਏ  ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਪਰਿਤਿਆਗ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਉਸਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸਵਾਰਥਮੁਖੀ  ਹੈ । ਪੁਰੁਰਵਾ ਭਾਵ ਵਿਹਵਲ ਹੋਕੇ ਪ੍ਰੇਮ  ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਵਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਓਨੀ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਪ੍ਰੇਮ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਹੈ । ਅਸਫਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲਈ ਉਹ ਸੁਖ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ  ਭਰਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨੂੰ ਫਲੀਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਇੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਭੌਤਿਕ ਖਿੱਚ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਵਾਸਨਾ ਨੈਤਿਕ ਸੁਹਜ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਆਧੁਨਿਕਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਦਾਸਕੂਡਿਅੱਟਮ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਆਧਾਰਿਤ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰੰਗ ਮੰਚ ਹੈ ,  ਜਿੱਥੇ ਭਾਸ  ਦੇ ਡਰਾਮੇ ਖੇਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਮਹਾਨ ਕੂਡਿਅੱਟਮ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਟ ਸ਼ਾਸਤਰ  ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਵਰਗੀ ਨਾਟ ਆਚਾਰੀਆ ਵਿਦੁਸ਼ਕਰੱਤਨਮ ਪਦਮਸ਼ਰੀ ਗੁਰੂ ਮਨੀ ਸ੍ਰੀ ਕਿਸ਼ਨ ਚਕਿਆਰ ਨੇ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ  ਦੇ ਮੰਚਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ । ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੂੰ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ । ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਕਵਿ ਰਤਨ ਕਾਲੀਦਾਸ ਅਤੇ ਮਹਾਕਵੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੇ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਬਣਾਇਆ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੇਸ਼ਲ ਇਫੇਕਟ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਬਖੂਬੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਵੀ ਸ਼ਾਂਤਾਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਫਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ । ਇਹ ਫਿਲਮ ਇੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਨੇਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ । ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਨੇ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਦੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ‘ਹਾੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ’ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ,  ਜੋ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਜੀਵਨ  ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਂਦਾ ਹੈ । ੧੯੭੬ ਵਿੱਚ ਸੁਰੇਂਦਰ ਵਰਮਾ  ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਲਿਖਿਆ ,  ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਬਤੀ  ਦੇ ਸਰਾਪ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਾਲੀਦਾਸ ਕੁਮਾਰਸੰਭਵ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਏ ਸਨ । ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਬਤੀ  ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਰਬਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੂੰ ਚੰਦਰਗੁਪਤ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਸਾਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ,  ਜਿੱਥੇ ਪੰਡਤਾਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਓੱਤੇ ਅਨੇਕ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ । ਇਸ ਡਰਾਮੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੇਖਕ  ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਵਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ,  ਸਗੋਂ ਲੇਖਕ ਦੀ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਅਜਾਦੀ  ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਵੀ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਅਸਤੀ ਕੋਈ ਵਾਗਰਥੀ ਨਾਮ ਤੋਂ ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ੧੯੮੪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰਾਮਾ ਲਿਖਿਆ ,  ਇਹ ਡਰਾਮਾ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ  ਕਥਾ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ । ਇਸ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ,  ਕਾਲੀਦਾਸ ਦਰਖਤ ਦੀ ਉਸੀ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਕੱਟ ਰਹੇ ਸੀ ,  ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੈਠੇ ਸਨ । ਵਿਦਯੋੱਤਮ ਵਲੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਦੋ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਇਸ ਕਾਲੀਦਾਸ  ਨਾਲ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ । ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਠਗੇ ਜਾਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ,  ਤਾਂ ਉਹ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਨਾਲ ਹੀ ,  ਵਿਦਯੋੱਤਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਰਜਿਤ ਕਰ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ । ਜਦੋਂ ਕਾਲੀਦਾਸ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਰਜਿਤ ਕਰ ਪਰਤੇ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ ਗੁਰੂ ਮੰਨ ਲਿਆ । ਗਾਥਾਵਾਂਕਾਲੀਦਾਸ ਅਤੇ ਦੰਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਵੀ ਸਨ ,  ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਦੋਨਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ  ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ । ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ,  ਦੰਡੀ । ਦੁਖੀ ਕਾਲੀਦਾਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ,  ਤਾਂ ਮਾਂ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ? ਮਾਤਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ,  ਤਵਮੇਵਾਹਂ ,  ਯਾਨੀ ਤੂੰ ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੋਨਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਾਂ । ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਜੀਵਨ  ਦੇ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੂਲ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸਨੂੰ ਮਲਿਆਲਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਲੇਖਕ ਨੇ ਹੀ ਉਸਦਾ ਹਿੰਦੀ ਰੂਪਾਂਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਇਰਾਵਤੀ ਕਿਦਾਂ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਹੈ ?
answers: text: ਮੂਰਖ ,  ਸ਼ੰਕਾਲੁ

category: NO
question: ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਪਾਤਰ ਕਿਦਾਂ ਦੇ ਸੀ?

category: SHORT
question: ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਕਿਦਾਂ ਦੀ ਹੈ?
answers: text: ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ

category: NO
question: ਕਾਲੀਦਾਸ ਡੀਸੀ ਬੁੱਕਸ, ਕੋੱਟਾਯਮ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

category: SHORT
question: ਉਰਬਸ਼ੀ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਿਦਾਂ ਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਆਮ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹਟਕੇ

category: SHORT
question: ਕੰਨੜ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣਾਇਆ?
answers: text: ਕਵਿ ਰਤਨ ਕਾਲੀਦਾਸ

category: SHORT
question: ਮੋਹਨ ਰਾਕੇਸ਼ ਨੇ ਕਾਲੀਦਾਸ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਨਾਟਕ ਲਿਖਿਆ?
answers: text: ਹਾੜ੍ਹ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ