context: ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੀਟਨਾਸ਼ਕ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤਪਸ਼, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸਮਤਲ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸਮਾਜ 'ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਲਾਗਤ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਇੱਕ 2000 ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ 1996 ਵਿੱਚ 2,343 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ £ 208 ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਾਹਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ ਕੀਤਾ. ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਗਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 2005 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਗਭਗ 5 ਤੋਂ 16 ਅਰਬ ਡਾਲਰ (ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ $ 30 ਤੋਂ $ 96) ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 714 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਦੋਵੇਂ ਅਧਿਐਨਾਂ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਜਿਆਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ. 2010 ਵਿੱਚ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਾਧਨ ਪੈਨਲ ਨੇ ਖਪਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖਾਣਿਆਂ ਦੀ ਖਪਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡ੍ਰਾਈਵਰਾਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਦਲਣ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦੇ ਦੋ। 2011 UNEP ਗ੍ਰੀਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ "[ਇੱਕ] ਭੂਮੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਬਦਲਾਵ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 13 ਫੀਸਦੀ ਐਂਥਰੋਪੋਜੈਨਿਕ ਗਲੋਬਲ ਜੀ.ਏਚੂ. ਜੀ.ਜੀ.ਜੀ. ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਂਜੀਰੋਨਿਕ ਖਾਦਾਂ ਐਗਰੋ-ਰਸਾਇਣਕ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀ.ਜੀ.ਜੀ. ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਨਪੁਟਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸਨਅਤੀ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਊਰਜਾ-ਊਰਜਾ ਦੀ ਇੰਪੁੱਟ. "ਔਸਤਨ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬਾਇਓਫੂਅਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 3.8 ਬਿਲੀਅਨ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 2011 ਅਤੇ 2050 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦਰ, ਸਾਲ 2011-2020 ਲਈ 48 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ 2020 ਦੇ ਬਾਅਦ ਔਸਤ 2 ਫੀਸਦੀ ਸਲਾਨਾ ਵਾਧਾ) ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। "ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਸਹਿ ਲੇਖਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨਨਿੰਗ ਸਟੀਨਫੈਲਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਸ਼ੂ ਧੰਨ ਅੱਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ 70% ਹਿੱਸਾ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ 30% ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਜਮੀਅਤ ਹੈ. ਇਹ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ 18% ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ CO2 ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੀ ਐਓ 2 ਦੇ 13.5% ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ. ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ-ਸਬੰਧਿਤ ਨਾਈਟਰਸ ਆਕਸਾਈਡ (ਜਿਸ ਵਿੱਚ 296 ਵਾਰ CO 2 ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ) ਦਾ 65% ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮੀਥੇਨ (ਜੋ ਕਿ CO 2 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 23 ਗੁਣਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ) ਦਾ 37% ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਇਹ 64% ਬਣਦਾ ਹੈ. ਅਮੋਨੀਆ ਐਮੀਸ਼ਨ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮੇਜ਼ਨ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ 70% ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗੋਦਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਫੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਖੁਰਾਕ ਕੈਪਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਤਨ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਜੈਵ-ਵਿਵਿਧਤਾ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂ.ਐੱਨ.ਈ.ਪੀ. ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਮੀਥੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2030 ਤਕ 60 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। "ਭੂਮੀ ਪਰਿਵਰਤਨ, ਮਾਲ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਇਓਡਾਇਵੈਂਸੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਅੰਦਾਜ਼ 3 9 ਤੋਂ 50% ਤੱਕ ਬਦਲਦੇ ਹਨ. ਭੂਮੀ ਵਿਗੜਾਈ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਫੰਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 24% ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ. ਯੂ.ਐੱਨ.-ਐਫ.ਏ.ਐੱਫ.ਓ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਘਟਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਕਾਰਕ ਵਜੋਂ ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ 1.5 ਅਰਬ ਲੋਕ ਘਟੀਆ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਡਿਗਰੇਡੇਸ਼ਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਮਾਰੂਥਲਤਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਖਣਿਜ ਦੀ ਘਾਟ, ਜਾਂ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ (ਐਸਿਡਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਲਿਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ) ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯੂਟੋਫੈਕਸ਼ਨ, ਜਲੂਸਕੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਜੋ ਐਲਗਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਐਨੋਐਕਸਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ, ਮੱਛੀ ਦੀ ਮਾਰਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੀਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲਾਇਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰੱਭਧਾਰਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਕਾਰਜ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸੰਘਣਸ਼ੀਲਤਾ ਕਾਰਨ ਪੌਸ਼ਟਿਕ (ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਈਟਰੋਜੀਨ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ) ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਅਤੇ ਲੀਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਣੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਯੂਟੋਰੋਫੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਬੇਰੋਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੇ 70% ਤੱਕ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖਾਤੇ. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਡਰਾਅ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂਮੀਗਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਚੀਨ, ਉੱਪਲੇ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਕਵਾਈਫਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਰਾਨ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਸਉਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮਸਲੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏ ਗਏ ਹਨ. ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਸਾਧਨਾਂ 'ਤੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਦਬਾਅ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਖੁਰਾਕ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਅਤੇ ਸੈਲੀਕੀਕਰਣ ਅਤੇ ਜਲ-ਧੱਕਣ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਤਬਾਹੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਿੰਚਾਈ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਰਕ ਕੀ ਹੈ ? 
answers: text: ਸਟੀਨਫੈਲਡ ਨੇ

category: NO
question: CO2 ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰਸ ਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ?

category: SHORT
question: ਵਾਤਾਵਰਣ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਕੀ ਹਨ?
answers: text: "ਭੂਮੀ ਪਰਿਵਰਤਨ, 

category: SHORT
question: 70% ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖਾਤੇ. 

category: SHORT
question: ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂਧਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ?
answers: text: 18% ਦੇ ਲਈ

category: NO
question: ਯੂਟੋਫਾਸਿਸ ਦਾ ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?