context: গণেশ পৌৰাণিক হিন্দুধৰ্মত সৰ্বাগ্ৰে পূজ্য আৰু সেই কাৰণে অন্যতম প্ৰধান দেৱতা। স্বাভাৱিক কাৰণেই তেখেতৰ সম্পৰ্কে প্ৰচলিত নানা আখ্যান-উপাখ্যানে বিভিন্ন পুৰাণ আৰু মহাকাব্যত স্থান পাইছে। গণেশ সম্পৰ্কিত যিটো কাহিনী পুৰাণ আৰু উপকথাত সৰ্বাধিক চৰ্চিত সেইটো হ’ল গণেশৰ ‘গজানন’ হোৱাৰ কাৰণ। কোৱা বাহুল্য যে, পুৰাণৰ স্বাভাৱিক চৰিত্ৰ অনুসৰি এক এক পুৰাণত এই প্ৰসঙ্গত এক এক ৰকমৰ ভাষ্য পোৱা যায়। এনেকি একেই পুৰাণত পৰস্পৰ-বিৰোধী দুটি মতও কিছু কিছু ক্ষেত্ৰত স্থান পাইছে। ইয়াৰ বাদেও গণেশৰ পিতৃমাতৃভক্তি আৰু বিবাহ সম্পৰ্কিত নানা কাহিনীও বিভিন্ন গ্ৰন্থত পোৱা যায়। শিৱপুৰাণ – শিৱপুৰাণ-ত উল্লিখিত উপাখ্যান অনুসৰি, পাৰ্বতীয়ে এদিন নন্দীক দুৱৰী নিযুক্ত কৰি স্নান কৰিবলৈ যায়। এনে সময়তে শিৱ আহি তাত উপস্থিত হ’লত, তেওঁ নন্দীক তিৰষ্কাৰ কৰি পাৰ্বতীৰ স্নানাগাৰত প্ৰৱেশ কৰে। ইয়াতে পাৰ্বতী অপমানিত আৰু ক্ষুব্ধ হৈ উঠে। অৱশেষত সখী জয়া আৰু বিজয়াৰ লগত পৰামৰ্শ কৰি তেওঁ পানীৰ ঢৌ এটা তুলি এটা সুন্দৰ পুত্ৰৰ মূৰ্তি নিৰ্মাণ কৰে আৰু সেই মূৰ্তিত প্ৰাণ প্ৰতিষ্ঠা কৰি তাক নিজৰ বিশ্বস্ত অনুচৰ হিচাপে নিয়োগ কৰে। ইয়াৰ পাছত এদিন এই কুমাৰক দুৱৰী নিয়োগ কৰি পাৰ্বতী স্নান কৰিবলৈ যোৱাত শিৱ আহি সেই ঠাইত উপস্থিত হ’ল। কুমাৰে শিৱক ভিতৰলৈ যোৱাত বাধা দিয়ে। ইয়াতে প্ৰথমে প্ৰমথগণৰ লগত তেওঁৰ বিবাদ হয় আৰু পাছত পাৰ্বতীৰ ইঙ্গিতত যুদ্ধ হয়। প্ৰমথগণ, শিৱ আৰু সকলো দেৱতা এই যুদ্ধত পৰাস্ত হয়। তেতিয়া নাৰদৰ পৰামৰ্শমতে বিষ্ণুৱে কুমাৰক মোহাচ্ছন্ন কৰে আৰু শিৱই ত্ৰিশূলৰ দ্বাৰা তেখেতৰ মস্তক বিছিন্ন কৰে। এই সংবাদ শুনি পাৰ্বতীয়ে ক্ৰুধিত হৈ বিশ্বসৃষ্টি বিনষ্ট কৰিবলৈ উদ্যোগী হৈ উঠে। নাৰদ আৰু দেৱগণে তেওঁক শান্ত কৰে। পাৰ্বতীয়ে তেখেতৰ পুত্ৰৰ পুনৰ্জীৱন দাবী কৰে আৰু ইচ্ছা প্ৰকাশ কৰে যে এই পুত্ৰ সকলোৰে পূজ্য হয় যেন। কিন্তু কুমাৰৰ মুণ্ডটি তেতিয়া আৰু পোৱা নগল। শিৱই তেতিয়া প্ৰমথগণক উত্তৰমুখে প্ৰেৰণ কৰে আৰু যাকে প্ৰথমে দেখা পায় তাৰেই মস্তক লৈ আহিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। তেওঁলোকে এটা একদন্ত হস্তীমুণ্ড লৈ উপস্থিত হ’ল আৰু দেৱগণে এই হস্তীমুণ্ডৰ সহায়তেই তেওঁক জীৱিত কৰি তোলে। অন্তত শিৱই তেওঁক নিজপুত্ৰ ৰূপে স্বীকাৰ কৰে। দেৱগণৰ আশীৰ্বাদত এই কুমাৰ সকলোৰে পূজ্য হয় আৰু গণেশ নামেৰে জনাজাত হয়। স্কন্দপুৰাণ – স্কন্দপুৰাণ-ত গণেশৰ জন্মৰ বিষয়ে একাধিক উপাখ্যান আছে। এই পুৰাণৰ গণেশ খণ্ডত আছে, সিন্দূৰ নামে এক দৈত্যই পাৰ্বতীৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰি গণেশৰ মস্তক বিছিন্ন কৰে। কিন্তু ইয়াত শিশুটিৰ মৃত্যু নঘটিল, বৰং সেই মুণ্ডহীন অৱস্থাতেই ভূমিষ্ঠ হয়। জন্মৰ পাছত, নাৰদে ইয়াৰ কাৰণ জিজ্ঞাসা কৰাত গণেশে তেওঁক ঘটনাটি জনায়। নাৰদে তাৰ পাছত তেওঁক ইয়াৰ এটা বিহিত ব্যৱস্থা কৰিবলৈ কোৱাত, তেওঁ নিজৰ বলত গজাসুৰৰ মস্তক ছিন্ন কৰি নিজৰ দেহত যুক্ত কৰে। স্কন্দপুৰাণ-ৰ ব্ৰহ্মখণ্ডত আছে, পাৰ্বতীয়ে নিজৰ গাত্ৰমলৰ পৰা এটা সুন্দৰ আৰু পূৰ্ণাঙ্গ পুতলা নিৰ্মাণ কৰি তাত প্ৰাণপ্ৰতিষ্ঠা কৰে। ইয়াৰ পাছত পাৰ্বতীয়ে তেওঁক নিজৰ স্নানাগাৰৰ দ্বাৰৰক্ষকৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰে। শিৱই স্নানাগাৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ যোৱাত বালক-কুমাৰে তেওঁক বাধা দিয়ে। শিৱৰ লগত তেখেতৰ যুদ্ধ হয় আৰু শিৱই ত্ৰিশূলেৰে তেখেতৰ মস্তক ছিন্ন কৰে। ইয়াৰ পাছত গজাসুৰক সন্মুখত পাই শিৱই তাৰ মস্তক ছিন্ন কৰি তাৰ মস্তক কুমাৰৰ স্কন্ধত যুক্ত কৰে। স্কন্দপুৰাণ-ৰ অৰ্বুদ খণ্ডত কোৱা হৈছে, পাৰ্বতীয়ে গাত্ৰমল দি এটা মুণ্ডহীন পুতলা তৈয়াৰ কৰে। তাৰপাছত স্কন্দক কৈছিল, পুতলাটোৰ মাথা তৈয়াৰ কৰাৰ বাবে অলপ বোকা আনিবলৈ; এই পুতলা হ’ব তেওঁৰ ভায়েক। স্কন্দই বোকা নাপায় এটা হাতীৰ মাথা কাটি আনে। পাৰ্বতীয়ে আপত্তি কৰিলেও দৈবযোগে এই মুণ্ডটিয়ে পুতলাৰ স্কন্ধত যুক্ত হয়। ইয়াৰ পাছত শক্তিৰূপিনী পাৰ্বতীয়ে পুতলাটিৰ জীৱনদান কৰে। গজমুণ্ডযুক্ত পুতলাৰ দেহত এক বিশেষ নায়কৰ ভাব ফুটি উঠে। এই কাৰণে শিৱৰ বৰত এওঁ ‘মহাবিনায়ক’ নামে পৰিচিত হ’ল। শিৱই কৈছিল, এই কুমাৰ গণাধিপতি হ’ব আৰু সকলো কামৰ আগে এওঁৰ পূজা নকৰিলে কাৰ্যসিদ্ধি নহ’ব। স্কন্দই এওঁক অস্ত্ৰ হিচাপে কুঠাৰ দান কৰে, পাৰ্বতীয়ে দিয়ে মোদকপূৰ্ণ সুগন্ধযুক্ত ভোজনপাত্ৰ। মোদকৰ গন্ধত এন্দুৰ এওঁৰ বাহন হয়। বৃহদ্ধৰ্মপুৰাণ – বৃহদ্ধৰ্মপুৰাণৰ মতে, পাৰ্বতীয়ে পুত্ৰলাভত ইচ্ছুক হোৱাত শিৱই অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰে। অগত্যা পাৰ্বতীৰ খেচ্‌খেচনিত শিৱই পাৰ্বতীৰ বস্ত্ৰকে টানি আনি তাকেই পুত্ৰ বুলি চুম্বন কৰিবলৈ কৈছিল। পাৰ্বতীয়ে সেই বস্ত্ৰকে পুত্ৰৰ আকাৰ দি কোলাত লওঁতেই সেইটো জীৱিত হৈ উঠে। তেতিয়া শিৱই পুত্ৰক কোলাত লৈ কৈছিল, এই পুত্ৰ স্বল্পায়ু। উত্তৰদিশে মূৰ কৰি শায়িত এই শিশুৰ মস্তকো তৎক্ষণাৎ ছিন্ন হৈ যাব। তাকে শুনি পাৰ্বতী শোকাকুল হৈ যায়। এনে সময়তে দৈৱবাণী হয় যে উত্তৰদিশে মূৰ কৰি শুই থকা এনে কাৰোবাৰ মূৰ আনি জোৰা দিলে তেতিয়াই এই পুত্ৰ জী উঠিব। পাৰ্বতীয়ে তেতিয়া নন্দীক মস্তকৰ সন্ধানত পঠায়। নন্দীয়ে ইন্দ্ৰৰ বাহন ঐৰাবতৰ মূৰ কাটি আনে। দেৱতাসকলে বাধা দিও ব্যৰ্থ হয়। এই মূৰটো আনি জোৰা দিয়েই শিৱই পুত্ৰক জীৱিত কৰি তোলে। শিৱৰ বৰত, ইন্দ্ৰই ঐৰাবতক সমুদ্ৰত পেলাই দিলত পুনৰ মস্তক প্ৰাপ্ত হয়। ব্ৰহ্মবৈবৰ্ত পুৰাণ – ব্ৰহ্মবৈবৰ্ত পুৰাণৰ মতে, শঙ্খ-চক্ৰ-গদা-পদ্মধাৰী কৃষ্ণক দেখি মুগ্ধ হৈ পাৰ্বতীয়ে অনুৰূপ এক পুত্ৰকামনা কৰে। কৃষ্ণইয়ো তেওঁক ইচ্ছাপূৰণৰ বৰ দিয়ে। ইয়াৰপাছত এদিন যেতিয়া শিৱ-পাৰ্বতী স্বগৃহত ক্ৰীড়াৰত আছিল, সেই সময়ৰ কৃষ্ণই বৃদ্ধ ব্ৰাহ্মণৰ বেশত ভিক্ষা বিচাৰি আহে। পাৰ্বতীয়ে তেওঁক ভিক্ষা দিবলৈ যোৱাত শিৱৰ বীৰ্য পতিত হয় আৰু কৃষ্ণই শিশুৰ বেশত পালঙ্কত আবিৰ্ভূত হয়। বৃদ্ধ ব্ৰাহ্মণ অন্তৰ্হিত হয়। পাৰ্বতীয়ে তেতিয়া পালঙ্কত ‘শতচন্দ্ৰসমপ্ৰভম্’ এক শিশুক দেখি আনন্দিত হয়। তাৰপাছত দেৱতা আৰু ঋষিসকলে কুমাৰক চাবলৈ শিৱৰ ভৱনলৈ আহে। আহে শনি দেবও। শনিয়ে নিজৰ কুদৃষ্টিৰ কথা পাৰ্বতীক জনায়। পাৰ্বতীয়ে তথাপি তেওঁক জোৰ কৰাত তেওঁ কুমাৰক চাবলৈ সম্মত হয়। কিন্তু শনিয়ে সভয়ে বাওঁ-চকুৰ কোণেৰে কুমাৰক দেখামাত্ৰকে তাৰ মস্তক ছিন্ন হৈ বৈকুণ্ঠত কৃষ্ণৰ দেহত গৈ মিহলি হয়। পাৰ্বতী শোকত মুৰ্ছিত হৈ পৰে। তেতিয়া বিষ্ণুৱে গৰুড়ত আৰোহণ কৰি পুষ্পভদ্ৰা নদীৰ পাৰলৈ আহি উত্তৰদিশে মূৰ কৰি শুই থকা এটা হাতীক দেখে। তাৰ মস্তক ছিন্ন কৰাত হস্তিনী অৰু তাইৰ পোৱালিকেইটাই কান্দি কান্দি বিষ্ণুৰ আৰাধনা কৰে। তেতিয়া বিষ্ণুৱে সেই মুণ্ডটোৰ পৰা দুটি মুণ্ড তৈয়াৰ কৰি এটা হাতীৰ স্কন্ধত আৰু আনটো গণেশৰ স্কন্ধত স্থাপন কৰি উভয়কেই জীৱিত কৰে। শিৱৰ অনুগ্ৰহত গণেশ সকলো দেৱতাৰ আগেয়ে পূজিত হোৱাৰ অধিকাৰ প্ৰাপ্ত হয়। পাৰ্বতী আৰু শিৱৰ বৰত গণেশ গণাধিপতি, বিঘ্নেশ্বৰ আৰু সৰ্বসিদ্ধিদাতা হয়। ইয়াৰ পাছত কাৰ্তিকক সেনাপতিৰ পদত নিয়োগ কৰিবলৈ গৈ ইন্দ্ৰৰ হাত স্তমভিত হৈ যায়। তেওঁ শিৱক ইয়াৰ কাৰণ জানিব খোজাত তেওঁ কৈছিল যে, গণেশক আগে পূজা নকৰাৰ বাবেই এনে হৈছে। ব্ৰহ্মবৈবৰ্ত পুৰাণত উল্লিখিত আন এক মতৰ মতে, মালী আৰু সুমালী নাম দুই শিৱভক্তই সূৰ্যক ত্ৰিশূলৰ দ্বাৰা আঘাত কৰে। ইয়াতে সূৰ্য অচেতন হৈ পৰাত সমগ্ৰ বিশ্ব অন্ধকাৰ হৈ যায়। সূৰ্যৰ পিতা কশ্যপে শিৱক অভিশাপ দিয়ে যে শিৱৰ পুত্ৰৰ মাথাও খহি পৰিব। এই বাবে গণেশ মুণ্ডহীন হয় আৰু ইন্দ্ৰৰ ঐৰাবতৰ মাথা আনি তেখেতৰ মস্তকত জোৰা দিয়া হয়। পদ্মপুৰাণ – পদ্মপুৰাণৰ মতে, হৰপাৰ্বতীয়ে ঐৰাবতৰ বেশত বনত বিহাৰ কৰি আছিল, তেওঁলোকৰ সেই মিলনৰ ফলত গজমুণ্ড গণেশৰ জন্ম হয়। লিঙ্গপুৰাণ – লিঙ্গপুৰাণৰ মতে, দেৱগণ গৈ শিৱৰ কাষত উপস্থিত হয় আৰু ব্ৰহ্মাৰ অসুৰসকলৰ হাতৰ পৰা নিৰাপত্তা বিচাৰে। শিৱই তেতিয়া নিজৰ দেহৰ পৰা গণেশৰ জন্ম দিয়ে। বৰাহপুৰাণ – বৰাহপুৰাণৰ মতে, দেৱ আৰু ঋষিগণে ৰুদ্ৰৰ কাষত বিঘ্নোপসাৰণকাৰী এক নতুন দেৱতা বিচৰাত হাস্যময় শিৱৰ সম্মুখৰ আকাশত শিৱৰ গণ-যুক্ত এক কুমাৰৰ জন্ম হ’ল। এই শিশুৰ ৰূপত দেৱগণ, এনেকি স্বয়ং পাৰ্বতীও মুগ্ধ হৈ যায়। কিন্তু শিৱ ক্ৰুদ্ধ হ’লে আৰু অভিশাপ দিলে যে এই কুমাৰ গজমুখ, লম্বোদৰ আৰু নাগ উপবীত হ’ব।
qas: category: SHORT
question: কাৰ পৰামৰ্শঅনুসৰি বিষ্ণুৱে কুমাৰক সন্নিবিষ্ট কৰে আৰু শিৱই ত্ৰিশূলেৰে তেওঁৰ মূৰ কাটি পেলায়?
answers: text: নাৰদ

category: NO
question: কোনে পাৰ্বতীৰ পুত্ৰৰ পুনৰুত্থানদাবী কৰে আৰু এই পুত্ৰক সকলোৱে শ্ৰদ্ধা কৰাটো বিচাৰে?

category: SHORT
question: কোন পুৰাণ অনুসৰি, শিৱই পাৰ্বতীৰ পুত্ৰ হোৱাৰ ইচ্ছাক অপছন্দ কৰে?
answers: text: বৃহদ্ধৰ্মপুৰাণ

category: NO
question: শিৱৰ ঘামে কি জন্ম দিয়ে?

category: SHORT
question: গণেশৰ জন্মসম্পৰ্কে কেইবাটাও কিংবদন্তী ক'ত আছে?
answers: text: স্কন্দপুৰাণ

category: NO
question: বাধা আৰু গজল হিচাপে কি উল্লেখ কৰা হৈছে?

category: SHORT
question: হিন্দু ধৰ্মৰ আটাইতকৈ শ্ৰদ্ধাৰ দেৱতা কোন?
answers: text: গণেশ