Karin Evers-Meyer (NA), 2017-06-02:
Frau Präsidentin! Meine sehr verehrten Kolleginnen

und Kollegen! Leve Plattsnackers! „Dat Plattdüütsche
kummt vun’t Hart, dat Hoochdüütsche ut’n Kopp“, so
seggt man to Huus bi us .

Mi freit dat, dat ik mien letzte Reed vondagen in Platt
snacken kann . Un mi vun Harten bi jo, miene Kollegen
in den Düütschen Bunnestag, för dat gode Mit’nanner
bedanken kann .

({0})

Ik kann nu al seggen: Dat weer en gode Tiet!

Leve Froenslüüd, leve Mannslüüd! Börgerrechte
speelt in us Land un ok in Europa en grote Rull . Un dat
is ok goot so . Dor höört mit to, dat de lüttjen Spraken
un Kulturen, de dat in Düütschland al alltiet geven hett,
schützt warrt .

Ik seh, de een oder annere maakt sik hier Sorgen üm
dem Stenografischen Deenst.

({1})

Also, wi hebbt dorför sorgt, ik hebb dorför sorgt, dat
de rechte Utfertigung denn ok al bi de liggt, denn is dat
Wark nich so stuur .

Also: För den Schutz sorgt de Rahmkuntrakt för den
Schutz vun natschonale Minderheiten un de Europäische
Charta vun de Regional- un Minderheitenspraken .

25 Johr is dat nu her, dat de Europaraat de
Sprakencharta opleggt hett . 1998 hett ok Düütschland de
Charta ünnerschreven . Allens, wat an Förderung för de
Regional- un Minderheitenspraken in Düütschland löppt,
hebbt wi de Charta to verdanken . De Bunnslänner sünd vunwegen de „Kulturhoheit“ - dorför tostännig, dat de
Charta ok würklich överall ümsett warrt .

Mit sien Ünnerschrift hett Düütschland toseggt: Ja, wi
wüllt de Spraken vun de natschonalen Minderheiten Stütt
un Stöhn geven . - Dat is dat Däänsche, dat Noord- un dat
Saterfreesche, dat Nedder- un dat Obersorbische un ok dat
Romanes . Aver dat gellt genauso för de Regionalspraak
Nedderdüütsch .

Dat eenmal in de Legislatur hier in den Bunnesdag
de Minderheitenspraken - in Englisch nöömt man dat ja
neudeutsch sotoseggen „Native Speaker“ - hier ok mal
snacken köönt,

({2})

so as ehr dat Muul wussen is, dat hebbt wi ok de Charta
to verdanken .

Ik snack Nedderdüütsch oder, as wi bi mi to Huus
seggt, Platt . Platt is nich, so as vele dat meent, een
Dialekt . Plattdüütsch is de ole Spraak vun de Hanse .
Dorüm warrt dat vandagen noch in acht Bunneslänner
snackt . Tohuus is de nedderdüütsche Spraak in Bremen,
Hamborg, Mekelnborg-Vörpommern, Neddersassen un
Schleswig-Holsteen un denn noch in de nöördlichen Dele
vun NRW, Sassen-Anholt un Brannenborg .

Mit de Annahm vun die Charta hebbt de Länner nu över
Grenzen hinweg toseggt - dat is ja nich immer so ganz
eenfach -, se wüllt wat för den Bestand vun de Spraak
doon . De Länner Schleswig-Holsteen, Neddersassen,
Bremen un Hamborg hebbt düssen Opdrag an dat Institut
för nedderdüütsche Spraak geven . Wi seggt jümmer
INS dorto, dat is körter . Wi Plattdüütschen sünd nich so
ümständlich .

In dat INS hebbt sik de Plattsnackers tohoopdaan . Se
hebbt sik al 1972 as Vereen grünnt . De Vereen maakt
gode, wichtige Arbeit, kümmert sik üm de Spraak, üm
de Minschen, de Platt snackt . He sammelt un bringt wat
in Gang bi Kultur un Literatur, bringt de Plattsnackers
in Nettwarken tohoop un hett immer en Oog dor op, dat
de Spraak nu ok noch bi de jungen Minschen ankümmt .

De nich bit INS organisierten Plattdüütschen - de
Theater, Verene, Verbänn un Hoochscholen in all de
Bunnslänner - hebbt bannig gau begrepen, dat se, wenn
se överhaupt wat dörsetten wüllt för ehre Spraak in
Düütschland un Europa, denn över de Grenzen weg mit
een Stimm snacken mööt . Dat maakt nu de Bunnsraat för
Nedderdüütsch . Dat sünd allens Ehrenamtlers, de nipp
un nau henkiekt, wat de Sprakencharta ok ümsett warrt
un wo dat nu woll haken deit . Un dat maakt se vör allen
Dingen op de Bunns- un Europaebene . Dat is veel Arbeit
un enigs veel to veel för Ehrenamtlers .

De Verbänn vun de natschonalen Minderheiten gung
dat nich anners . De kunnen ehre Arbeit ok nich mehr
ehrenamtlich leisten . So is 2005 för de natschonalen
Minderheiten ein Sekretariat inricht worrn . Düt
Minderheitensekretariat kann sik nu aver nich för de
Plattdüütschen insetten . Dat is bit vandagen en würklich
groten Nadeel för de Plattsnackers . Un dat wüllt wi mit
usen Andrag in de Reeg bringen .

({3})

Denn de meisten Plattsnackers höört ja to kene natschonale
Minderheit to . Dorüm is Plattdüütsch utgerekent ok keen
Minderheitenspraak . Un dat gifft deswegen auch keen
hauptamtliche Steed för se .

Leve Froenslüüd, leve Mannslüüd, 25 Johr gifft dat de
Sprakencharta, un dat hett so’n aktive Sprakenpolitik seggt wi in Needüütsch - in Gang sett . Trotzdem is dat
mit use Regionalspraak wieter bargdal gahn . Immer
weniger Minschen snackt platt . 1984 hebbt noch ungefähr
6 Millionen Minschen Platt snack . De letzte grote
Ümfraag vun dat Institut för nedderdüütsche Spraak vun
2016 seggt: Nu sünd dat blots noch 2,5 Millionen . - Dat

heet, in man blots een Generatschoon hett sik de Tahl
vun de Plattsnackers so goot as halbeert . De Ümfraag
seggt ok: Bi Schoolkinner kummt de Spraak meist gor
nich mehr an .

Aver een gode Naricht heff ik doch: De Lüüd möögt
Platt . Se verlangt ok, dat mehr för use Regionalspraak
maakt warrn müss, un dat verlangt se in all de acht
Länner, wo Platt snackt warrt .

Dor passt dat överhaupt nich in’t Bild - Herr Koschyk
hett dat al seggt -, dat de Länner Bremen, Hamborg,
Neddersassen un Schleswig-Holsteen den Verdrag för
dat Institut för nedderdüütsche Spraak opkünnigt hebbt,

({4})

un dat in en Tiet, wo wi för us Spraak Ideen bruukt,
wo ok in’n Kinnergoorn un in de School vunwegen de
Tweesprakigkeit - ik denk dor blots an Schoolböker wat in Gang sett warrn mütt, över Lännergrenzen weg .
Denn Spraak maakt doch vör Grenzen nich Halt .

De Plattsnackers hebbt sik gegen de Kündigung
wehrt, jüst so as de Bunnsraat för Nedderdüütsch . Mi
hebbt vele Minschen schreven, dat se sehr untofreden mit
de Kündigung sünd . De Lüüd fraagt sik, wo se vun 2018
an mit all ehr Fragen üm dat Plattdüütsche hen schüllt .
Wer övernimmt in Tokunft de Arbeit vun’t INS un för
de Plattdüütschen? Wer is tostännig för de Regerungen,
för de Expertenkommissionen vun den Europarat? Wer
unterstützt nu de plattdüütschen Bühnen, Initiativen
un Bürgerverene mit Rat un Tat? Wer maakt denn de
wissenschaftliche Arbeit? - Op düsse Fragen mööt de
Länner so gau as mööglich Antwort geven . So richtig
veel för de Regionalspraken hebbt de Länner ja noch nie
maakt . Schleswig-Holsteen is en beten dorvun utnahmen .

Besünners de Tosammenarbeit ünner de Länner hett
selten klappt . Ik weet to’n Bispill vun en Wettbewerb vun
Schooljungen un -deerns, de is vun Schleswig-Holsteen
wunnen worrn, aver Neddersassen hett dat Priesgeld nich
betahlen wullt, wiel de Neddersassen ehr Geld blots för
Neddersassen utgeevt - mütt man sik mal vörstellen .

({5})

So süht de Realität vunwegen de Tosammenarbeit
twüschen de Länner ut .

Um de Länner so’n beten op’t Peerd to setten un
de Plattdüütschen in ehr Nootlaag to helpen, hett sik
de Beraten Utschuss en Plaan vörleggen laten un de
Bunnslänner hebbt en Koordinerungssteed anreegt;
aver dor is nich veel bi rutsuert, egens weer dat en beten
ärmlich . An düsse Steed much ik mi aver bi Se, Herr
Koschyk, vun Harten för ehr Engagement bedanken .
Herr Koschyk, blots mit Ehre Hölp hebbt wi tosamen mit
den Beratenden Utschuss noch en beten wat henkregen .

Leve Froenslüüd un Mannslüüd, de ehrenamtliche
Arbeit, also de Arbeit vun den Bunnsraat un de NGOs,
mütt ünnerstützt warrn . Deswegen seggt de Koalition
ok in düssen Andrag, de Regionalspraak Nedderdüütsch

kriggt genauso as de Minderheiten tokünftig en
Nedderdüütschsekretariat in Berlin .

({6})

Dat Sekretariat schall den Bunnsraat för Nedderdüütsch
bi sien spraakpolitische Arbeit to Hand gahn . Dormit
hett de Bund sien Plicht un Schuldigkeit för dat
Nedderdüütsche daan .

De grote Wunsch vun de Plattsnackers is nu, dat ok de
Länner sik besinnt - mööglichst all acht tosamen -, dat
de de Verplichtungen vun de Charta erfüllt un dat Institut
för nedderdüütsche Spraak dorbi nich vergeet .

Velen Dank un atschüss . Laat jo dat gootgahn!

({7})