Karin Evers-Meyer (NA), 2009-01-29:
Verehrte Fro Präsidentin! Leve Fruenslüüd! Leve

Mannslüüd! Teihn Johr is de Europäische Charta för Regional- oder Minderheitenspraken nu in Düütschland
Gesetz. Na so’n lange Tiet is dat nödig - un mi dücht,
dat is ok uns Plicht as Düütsche Bundesdag -, dat wi nakieken doot:

({0})

Wat is dor bi ruutsuert? Wat hett sik an de Laag vun de
lüttjen Spraken in us Land ännert? Un: Wat mööt wi in
Gang setten, dat allens dat, wat in düt Regelwark binnen
steiht, ok würklich un wohrhaftig bi de Minschen ankummen deit?

Ik will vör allen vun dat Plattdüütsche snacken, denn
dat is de Spraak un de Kultur, bi de ik mi utkennen do.

({1})

Dat is nu goot een Johr her, dor hett dat Institut för nedderdüütsche Spraak in ganz Norddüütschland en repräsentative Ümfraag maakt. Rutkamen is, dat de Tall vun
de Platt-Snackers in blots een Generatschoon op dat
Halbe trüchgahn is. 23 Johr vörher geev dat noch goot
5 Millionen Platt-Snackers, un nu sünd dat noch
2,6 Millionen. Un wenn sik een de Öllers-Pyramide bekieken deit, denn kann een bang warrn. Dor gifft dat nich
veel glatt to snacken: bi de Lüüd ünner 35 kummt Platt
meist gor nich mehr an.

Man düt is dat anner Gesicht vun de Ümfraag: de
Sympathie-Werte för Platt weern noch nienich so hooch.
Vele Minschen hebbt dat begrepen: dor geiht wat verloren: an Spraak, an Kultur, an Lebensoort. De jungen
Lüüd wunnert sik doröver, dat se sülbst de Spraak nich
mehr köönt, de Oma un Opa noch ganz normaal Dag för
Dag snackt hebbt. Un: De Lüüd möögt Platt, se höört
geern den Klang, se freit sik to Plattdüütsch in’t Theater,
in de Zeitung oder in’t Fernsehn. Dat is al en snaaksche
Laag: all möögt se Platt - man nüms snackt de Spraak.

Mit de Spraken-Charta bekennt Düütschland sik to
siene lütten Spraken. Man dat warrt ok konkret: Bund un
Länner hebbt en Bült Plichten övernahmen. Wat dorbi
babenan steiht, is: Strukturen schaffen un Anreize setten.
Un hier sünd wi in de letzten Johren en ganz Stück wiederkamen: So hett 2006 dat Bundes-Binnenministerium
en Utschuss inricht, de Raat geben schall in all spraakpolitische Fragen, de mit dat Plattdüütsche to doon hebbt.
Dat is dat Gremium, wo de Platt-Snackers mit de Bundesdags-Fraktschonen an een Disch sitt un wo se all dat
vördag bringen köönt, wat för jüm wichtig is. Mi dücht
aber: Düsse Opgaven schullen wi doch noch een beten
wat eersthaftiger bedrieven. Ik meen dormit ok uns Vertreters vun de Fraktschonen, denn vun de sünd dor nie
mehr as een oder twee Lüüd hin gahn. Prioritäten hin
oder her: Gode Sprakenpolitik op internatschonaal Niveau heet ok, dat wi us hier in Berlin darum kümmern
mööt. Un wi köönt ok op düsse Oort de Lüüd wiesen, dat
wi sülbst dat Thema wichtig nehmt.

Ji weet ok, wer keen Geld in de Knipptasch hett, kann
keen Kulturarbeit leisten. Dorüm is dat för mi ok en
Schritt in de richtige Richtung, dat in den Bundes-Huushollt siet 2008 en extra Posten för de Förderung vun de
nedderdüütsche Spraak binnen.

({2})

- Ja, dat köönt wi ruhig anerkennen. - De Beopdragte
för Kultur un Medien hett düsse Opgaav annahmen, un
dor schullen wi em Dank för seggen. Dat Geld is de
Grundlaag för en ganze Reeg vun Projekten, de Anregungen geevt, sik mit Platt to befaten und de Spraak ok
to lehren. En Deel vun dat Geld is dorför, dat sik de
Plattdüütschen överhaupt politisch organiseren köönt.
Düsse Arbeit hett de Bundesraat för Nedderdüütsch in de
Hand nahmen.

De Spraken-Charta verlangt ok, dat de Staat mehr deit
för de Regional- un Minnerheiten-Spraken. Eenmal heet
dat: De Lüüd, de düsse Spraken snackt, de schüllt dor
keen Nadeel vun hebben. Man wo süht dat konkret ut in
us Olenheime un in de Krankenhüüs? Ok dor gifft dat en
Artikel in de Spraken-Charta för, man so richtig kümmert hett sik dor nüms um. Anner Johr hett in Schleswig
de eerste lütte Sozial-Konferenz stattfunnen. Dor weer to
hören vun en Fro, to de seggt de Plegers in dat Heim:
Dat dor is use Chinesin.

({3})

Nüms kann ehr verstahn. Se is in ehr Demenz nämlich
ganz trüchfullen in ehr eerste Spraak - un dat is dat
Plattdüütsche.

({4})

„De Chinesin“ - dat is en Tostand, den wi so nich hinnehmen köönt.

({5})

Babenan aber steiht de Fraag: Wo kriegt wi vör allen
de jungen Minschen dorhin, dat se Platt as Spraak lehrt.
Toeerst is dat natürlich en Opgaav för de Familien. Wenn
de nich mitmaakt, denn bringt dat allens nix. Man wi
weet ok: De Mudder-un-Vadder-Generatschoon is meist
utfullen, un Oma un Opa alleen schafft dat ok nich. Jüst
in de Kinnergoorns is hier in de letzten poor Johr överall
in Norddüütschland en Barg op de Been kamen. Se singt,
se speelt, se snackt Platt. Hier geiht de eenfache Reken
op: Twee is mehr as een. Dat heet: Wenn du twee Spraken kannst, denn is dat för dien Kopp beter, as wenn dat
blots een Sprak is.

({6})

De Europaraat hett vör en poor Johr för dat Sprakenlehren dat Motto utgeven: twee plus een. Also: Lehr dien
Natschonaal-Spraak - dat is ja bi uns Düütsch -, un denn
lehr en anner grote Spraak - also Engelsch oder
Spaansch oder Russisch -, un denn lehr ok en lütte
Spraak, an besten de, de dat bi di to Huus geven deit - un
dat is bi us ja Plattdüütsch. Noch aber fehlt in us Bildungslandschaft en orntlichen Platz för Platt - un ik
meen dormit ok: för dat Lehren vun de Spraak. Hier
bruukt wi endlich Lösungen, de över dat enkelte Bundesland rutgaht. Ik will geern dorto anregen, dat en norddüütsche Kultusministerkonferenz endlich sik mit düsse
Fraag befasst.
({7})

Leve Kolleginnen un Kollegen, ik kaam to‘n Sluss.
Mi dücht, de Kurs stimmt. De Bundesregerung hett al en
ganzen Barg in Gang sett. Man wi sünd jüst eerst loosfohrt. Un wi mööt ok noch mehr Fohrt opnehmen. Dorüm is dat wichtig, dat wi den Andrag vun de Fraktschonen vun de CDU/CSU un de SPD annehmt un dat wi em
ok wieder to Siet staht.

Velen Dank.

({8})