Karin Evers-Meyer (NA), 2004-06-17:
Verehrter Herr Vörsitter! Leeve Fruunslüüd un

Mannslüüd! Fief Johr is dat her, dor is de Europäische
Charta för Regional- un Minderheitenspraken Gesetz
worrn. Von dorum snackt oder praat wi över den tweeten
Staatenbericht von de Spraken-Charta. Mit de Ünnerschrift ünner de Charta gifft dat ok för de plattdüütsche
Spraak - för de snack ik vandagen oder vanavend so’n
beten - en Regelwark, wor nipp un nau binnen steiht:
Plattdüütsch is en Stück Kultur un dit Stück Kultur is
wichtig för de Minschen in’n Noorden vun Düütschland;
un us Bundesregerung un de Bundeslänner staht dor dankenswerterwies för in.

({0})

Man so’n lüttjes beten hett dor för de Plattdüütschen een
Uul seten.

De Minschen hebbt wiss und wohrhaftig dacht, wenn
dat Gesetz eerst dor is un wenn dat ok noch vun Europa
kümmt, denn müss dat doch egentlich bannig vörangahn.
Denn warrt wat doon för us Spraak. Denn maakt wi Projekte mit Plattdüütsch in’n Kinnergoorn, in de School
- ganz wichtig -, an’n Arbeitsplatz. Un beter warrt dat
ok in de Kultur: bi de plattdüütschen Böker, bi de Musikgruppen, bi de Theaters.

Man wenn wi nipp un nau henkiekt, denn warrt wi
wies: so richtig röögt hett sik för de Plattdüütschen noch
gor nix. Snacken is een Ding; Doon is ’n anner.

({1})

Wo liggt dat nu an? De wichtigste Punkt is woll düsse: In
de Spraken-Charta steiht Platt blangen de Minderheitenspraken. De Minderheiten- oder Autochtonenspraken höört ethnische Gruppen to. Se hebbt to’n Bispill gemeensame Traditionen, ehre Trachten un so wieder. De
Plattdüütschen sünd avers blots över ehre Spraak verbunnen.

In de Charta gellt för Freesch, Sorbisch, Däänsch un
de Spraken vun de Sinti un Roma un ok för Platt desülvigen Regeln. Un ik meen, wenn dat een Gesetz geven
deit, denn schullen ja woll ok desülvigen Regeln gellen
för all de Sprakengruppen, üm de dat hier geiht. Se hört
doch all de Regional- oder Minderheitenspraken to.

({2})

Man dat is ok bloots wedder de halve Wohrheit. Denn
dat gifft opstunns nich een politisch Gremium, wo de
Plattdüütschen gliekberechtigt mit de Minderheiten in
een Boot sitt. De Charta will egentlich wat doon för de
ganze Grupp vun de lütten Spraken. Un dorüm geiht
mien Appell eerstmaal villicht ok an de Minderheiten,
dat se de Plattdüütschen nich länger minnachtig ankieken un utgrenzen doot.

Wi mööt uns fragen, wat us Bundesregierung noch
doon kann, dat wi vun düssen Missstand wegkaamt. De
lüttjen Kulturen in uns Land sünd eenfach to wichtig, as
dat dat dor ok noch en Ünnscheed opböört warrt twüschen de lüttjen Kulturen: de ut de eerste Klass un de ut
de tweete Klass.

({3})

Ok de Bund will hier nu sien Part övernehmen. De Plattdüütschen hebbt nu twors en Bundesraat, mit Lüüd, de
wählt sünd sogar. Man recht wat rieten köönt de nich.
Düt Gremium warrt nich anerkannt un he hett reinweg
nix in de Melk to krömen. Dorum is dat ganz wichtig,
dat de Bundesregerung den Bundesraat für Nedderdüütsch bi allens, wat an is - „was anliegt“ seggt wi in
hoochdüütsch -, estemeert. Un dat jüst so, as dat bi de
Maten vun de autochtonen Minnerheiten begäng is. Dormit he dat kann, bruukt de Bundesraat för Nedderdüütsch en institutionelle oder offitschelle Form.

({4})

In de nu vörliggenden tweeten Staatenbericht to de
Spraken-Charta, de nu op’n Disch liggt, geiht dat dorüm,
woans dat denn ümsett warrt, wat in de Charta allens
binnen steiht. Meist 500 Sieden un en Drüttel dorvun
geiht över Platt. Faktisch steiht Plattdüütsch hier blangen
de annern lüttjen Spraken in Düütschland. Un vun’n
Grundsatz her - hebbt wi faststellt - is dat genau richtig
so. Goot is, dat de Länder överhaupt Bericht geven mööt
över ehr Doon. Man so wunnerbor, as dat hier op’t Papier to lesen is, so wunnerbor steiht dat för dat Plattdüütsche - bit op een poor Utnahmen in Oostfreesland denn doch nich. In Oostfreesland kann man jeden Dag
op de Straat Platt hören: an’n Arbeitsplatz, in’n Kinnergaarn. Un dor maakt se ok ’n Barg för de Regionalspraak. Man, wo süht dat in de annern Regionen vun
Neddersassen ut? In de Lünborger Heid oder in’t Ossenbrügger Land?

Wenn för uns Plattdüütsch en Stück vun de noorddüütsche Kultur is, denn langt dat nich, wenn bloots dor
wat makt warrt, wo dat noch mehr oder weniger goot leven deit. Wenn wi nämlich noch teihn Johr mehr töövt,
denn bruukt wi villicht gor nix mehr to maken. Nee,
Sprakenschutz heet ja doch, dat de Spraak dor to ehr
Recht kümmt, wo se to Huus is. Un dat is se nu maal in
ganz Noorddüütschland: in nich weniger as acht Bundeslänner bit hin to Nordrhein-Westfalen. Wo man hört,
8 Millionen Minschen snackt noch Platt. Man dat warrt
Johr för Johr bedrohlich weniger. De Charta will nu helpen, dat düt Stück Spraakkultur nich egaalweg lütter un
minner warrt.

({5})

Wenn wi aver vun de plattdüütsche Kultur snackt,
denn meent wi ’n beten mehr as snacken. Denn meent wi
ok en Stück Geschichte vun us Land. Un wi meent Leder, Gedichten, Romane, Theater:

({6})

ok dat Plattdüütsche in’t Radio, in’t Fernsehn oder in de
Zeitung. Dat allens tohoop gifft de Minschen dat, wat
man hüüt Levensqualität nöömt. Wi all weet, dat düsse
Deel vun de Kultur in de Hand vun de Länder liggt. Un
in’n Staatenbericht hebbt se dat allens opschreven. Man
ok hier wedder mütt ik faststellen, de Würklichkeit süht
’n beten anners ut: In Neddersassen hett de Landesregerung jüst de institutionelle Förderung för den Nedderdüütschen Bühnenbund üm rund een Veertel tosamenstreken.

({7})

Desülvige Landesregerung seggt „Ja“ dorto, dat an de
Göttinger Universität de eenzige Lehrstuhl „Nedderdüütsche Philologie“ ganz streken warrt - un dat, wo
düsse Punkt extra in de Charta opföhrt is un dat Land dor
ok sien Krüüz maakt hett.

Klor, de Länner mööt sporen. Wenn bi de Kultur
spoort warrt, denn is dat Plattdüütsche jümmers mit
dorbi in de eerste Reeg. Dor gifft dat keen extra Schutz.
Man wi schüllt ok bedenken: De plattdüütsche Kultur
hett al jümmers veel weniger Geld kregen as de Kultur
vun de anner Minderheiten - un as dat Hoochdüütsche al
lang. Un wenn vun düt lütt Beten nu ok noch wat wegstreken warrt, denn deit dat hier besunners weh. Dat gellt
übrigens nich bloots för Neddersassen, nee, in Schleswig-Holsteen is dat jüst so, nich ganz so schlimm, aver
dor hebbt wi ok ’n paar Dinge to beklogen.

({8})

Wi weet all, dat de Bundesregerung un de Länner
nich in Geld swemmen doot. Dorüm mutt de Bundesregerung - se will dat ja ok - dorför sorgen, dat bi de EU
de Geller, de in’n Huusholt för de Regional- un Minnerheitenspraken vörsehn sünd, utbetahlt warrt. Un wenn se
dat dennoch schafft, to verklaarn, dat dat Johr 2008 to’n
Sprakenjohr warrt in Düütschland,

({9})

denn hett de Bundesregerung veel für uns nedderdüütsche Spraak doon. Un dorför segg ik in Naam von all de
Nedderdüütschen Dank.

({10})