Torsten Staffeldt (NA), 2012-11-29:
Hier kommt noch en Plattsnacker.

({0})

Leve Maten vun den Bunnsdag, Mannslüe und Fronslüe, ik beed Se, wenn Se wat to ropen wüllt oder Fragen
stellen wüllt, dat Se dat blots in Plattdüütsch maken
doot. Velen Dank.




Man seggt, dat de besten Plattsnackers in SleswigHolsteen leevt.

({1})

De Wolfgang Börsen hat uns das nu zeigt. Dor gifft dat
24 Perzent vun de Lüüdde in Sleswig-Holsteen seggt,
dat se goot Plattsnacken köönt. In Sassen-Anholt blots
4 Perzent un in Bayern keeneen.

({2})

Un Bremen und Mecklenborg-Vörpommern hefft enbeten wat gemeen: Dor snackt 19 Perzent Platt. Ann düsse
Tallen seht se, leve Maten, dat de Spraakbruuk länger
besteiht as de Muur us Düütsche deelt hett.

„Die Sprache eines Volkes ist seine Seele“, schreev
Johann Gottlieb Fichte.

({3})

Un Ernst Moritz Arndt seggt: „Wer sich der Sprache seines Volkes entfremdet, entfremdet sich seines Volkes
selbst.“

({4})

Dat weer also heer richtig un wichtig, dat Düütschland
1992 in Straßburg as een vun de eersten Verdragslüüd de
Europäische Charta der Regional- oder Minderheitensprachen ünnerschreven hett. Se is siet 1998 in Kraft.
Dat Teel is, Regional oder Minderheitenspraken as en
Stück europääisch Kultur zu schützen.

Spraak is en geistig un kulturelle Heimat. Lengen un
Bangen, Hopen, Drööm un Troer, jo ok dat Dagdäägliche spegelt sik in de Spraak wedder. Veel kann op
Plattdüütsch klor un ohn Snörkeln seggt werrn. Als Bispiel: Das ist illusorisch. - Dor ward nix vun.

({5})

Hau ab! - Maak dat du den Dreih kriggst! Und dat
Beste: Keine Angst! ({6})

Schiet di man nich inne Büx!

({7})

Sprache is identitätsstiftend. In de Tiet vun de Hanse
weer Nedderdüütsch de allgemene Spraak in Noorddüütschland. Se weer Hannelsspraak an de Küst vun
Oost- un Noordsee. De Lüüd spreken nich blots Plattdüütsch, nee, Plattdüütsch wurr ok schreven, in de Justiz,
de Verwalten, de Wirtschopp von Noordeuropa. Twüschen London, Bergen, Danzig, Riga und Nowgorod
spreken de Kooplüüd un Kaptaine Platt; ok de Verdrääg
hett man op Platt maakt. De Sinnspröök vun de Bremer

Kooplüüd över de Hannelskamer wiest vundagen noch
darop hen: „Buten un binnen, wagen un winnen“.

Platt is en Tiefwurzler, miene Damen un Heren. Dat
heet, de Spraak hett Blädder laten, as en Boom in’n
Storm. Se hett aver ok, just so as de annern Spraken, de
wi vundagen hier to hören kriegt, depe Wutteln un överleevt siet Johrhunnerten.

So, nun hebb ik nich mehr ganz so veel Tiet.

({8})

Da mutt ik dat mal en beten körten. - Dor gifft dat en
ganze Menge an schöne Saken in Plattdüütsch. Dor gifft
dat Wettbewarbe in Dütschland, över 30 utloovt Priesen
för de nedderdüütsche Kultur. Dor heeb ik noch en poor
Bispill dorför, aber dat laat ik mal. Allens gode Saken.

Aber kennt Se Plattsounds? Dat is en Wettstriet för
Muskanten un Bands ut Neddersassen un Noordütschland.

({9})

Bands as „Fettes Brot“ un „de Fofftig Penns“ hebbt
wiest, dat Plattdüütsch un moderne Musik goot tohoop
passen doot.

({10})

Dat is ok de Grund, worüm dat bi Plattsounds all Musikrichten gifft, vun Hip-Hop, Elektro, Rock, Indie, Metal, Punk bit Reggae. Mit Reggae hebb ik en beten Probleme mit, aber - na ja.

Wi sünd Afordente, miene Damen un Heren, un wi
mööt dorför sorgen, dat man solke Verdrääg as de Europäische Charta der Regional- oder Minderheitensprachen ünnerschrievt. Vele Minschen sünd freewillig
dorbi, düsse Charta Leven to geven un se an’t Leven to
holen. Düsse Minschen stütten und föddern dormit jeden
Dag Toleranz. Se sünd de Grundlaag, dat Spraken bestahn blievt, wiel se in en Minnerheitenspraak snackt.
Dorüm schüllt wi düsse Minschen nich blots an een Dag
as hüüt Dank seggen, denn ehr Engagement is grootortig.

({11})

Wat ik noch seggen will: Kinner, de neven Düütsch
noch een anner Spraak as Modderspraak lehren, hebbt
dat lichter, en Frömdspraak to lehren. - Ik heff dat sehn,
nich?