Karin Evers-Meyer (NA), 2012-11-29:
Geacht Frau Präsidentin! Leve Maten! Dat is goot

15 Johr her, dor hebbt de Platt-Snackers över 20 000 Ünnerschriften sammelt. Dat weer de eerste grote Börgerbewegung för Platt. De Ünnerschriften hebbt se in Kiel
un in Hannover bi de Präsidenten vun de Landdag in

Schleswig-Holsteen und Neddersassen aflevert. As Teken för de Sprakencharta. De Lüüd, de ehrn Naam op
disse List sett harrn, wussen genau: Plattdüütsch is ehr
Moderspraak und ganz bestimmt en egen Spraak. Un dat
weer ok för se kloor: De Platt-Snackers wullen nicht
mehr ankeken warrn as Döösbarthels, de nix anners
köönt as appeldwatsch hoochdüütsch snacken.

({0})

Nee, se wullen sik insetten för de Spraak, de as keen anner dat Leven, de Kultur un de Geschicht van dat nöördliche Drüttel vun Düütschland ehr Stempel opdrückt
hett. Un se wollen wiesen: Platt hett heel veel mit Idenität to doon.

Vörher hebbt se de Minschen vele Johren lang de
plattdüütsche Spraak utdreven. Vun Amts wegen verbaden weer Platt nich. Man in de Scholen un in de Behörden - also bi allens, wat offiziell weer, wat de Staat
weer -, dor hett dat heten: Plattdüütsch blifft buten. So
hebbt sik de meisten Platt-Snackers ganz lütt föhlt - ehr
Spraak weer nix weert. Ik weet noch, mien Grootöllern,
de snacken ünner’nanner platt. Mien Öllern kunnen dat
ok noch. Aber miene Grootöllern dröffen bloß mit mi
Platt snacken. Mien Öllern snacken immer hochdüütsch
mit mi, weil de Plattdüütschen ja doof weern, oder dat
maal mindestens doof. Also dat weer ganz vull mit vörardeel. För düsse Lüüd weer de Sprakencharta en grote
Schangs.

Siet de Tiet is veel in Gang kamen. Kollege Börnsen
hett dat wirklich wunnebor vertellt. Bund un Länder
hebbt Plichten övernahmen. Plichten, dat se wat doot för
dat Plattdüütsche. Wi kennt de Staatenberichten, wo
Bund un 8 Länner rinschrievt, wat se denn nu daan hebbt
for de Minderheitssprachen: bi de Bildung, Justiz, Verwaltung, Medien, Kultur und dat soziale Leven.

Man mit disse Berichten is dat ja en ganz egen Saak.
Man weet nee: Nu güng dat nich mehr üm de Fraag:
Doot wi nix - oder dot wi gor nix. Nee, nu müss sik ja
wat bewegen. Wat hebbt wi för de Spraak in de Hand
nahmen, wo hebbt wi wat maakt, un wat is dorbi rutkamen? Mi dücht: Mit de Charta stüert wi den richtigen
Kurs. Man ik weet ok, dat ok de Europarat to en Barg
Punkten seggt: „Dat langt nich. Wenn ji de Spraak
eernsthaftig Stütt un Stöhn geven wüllt, denn mööt ji
mehr doon.“

({1})

Ick segg: Uns Schipp maakt noch nich längst noog
Fohrt.

Ik will dat an en Bispeel verkloren: Siet 2008 gifft de
Beopdragte för Kultur un Medien in’t Johr 50 000 Euro
an dat Institut för nedderdüütsche Spraak - dat is för
Projekten för de 2,5 Millionen Platt-Snackers in us Land
jüst nich veel.

({2})

Hoochnödig is dat op jeden Fall.

({3})



Man ok dat is wohr: 2011 hebbt de Länner, de Geld an
dat Institut geevt - dat sünd Schleswig-Holsteen, Neddersassen, Hamborg und Bremen -, de hebbt festleggt:
Wi spoort bi dat Institut 22 000 Euro in. Dat sünd 8 Perzent vun den Huusholt. Nee, Lüüd, so geiht dat nich na
vörn.

De Staatenbericht van der Ländersiet is ok unvollständig. De Informationen sind nicht systematisch tohoopstellt un man hett de Vertreter vun de enkelten
Spraakgruppen nich na ehr Menen fraagt. Wat en groten
Fehler is. De Länder müssen endlich dorför sorgen, dat
de tostännigen Ministerien ene Person benöömt, de sik
üm dat Flach kümmert un Informationen nach wissenschaftlichen Kriterien sammelt, damit de Staatenberichte
toverlässiger ward un se miteenanner to verglieken sünd.
Denn weet wi ok würklich genau, wat los is.

Wat de Plattdüütschen in Neddersassen, SchleswigHolsteen, Mecklenborg-Vorpommern, Hamborg un Bremen - ick meen also up Bundesebene - dringend bruukt,
is en hauptamtlichen Stöhnpahl.

({4})

Dat gifft woll den Bundesraat für Nedderdüütsch, man
de arbeit blots ehrenamtlich.

Mi dücht: In de Amtsstuven sitt noch jümmers to
vele, för de Platt keen Bildungs- und Kultur-Opdrag is,
mehr so’n beten folkloristischen Speelkraam.

Dat is de eerste wichtige Punkt: Wi all, un dat sünd
nich blots de Politikers in de Länner, nee, dat is ok de
Düütsche Bundesdag, wi mööt mithelpen bi’t Ümdenken. Blots so kriegt wi dat hen, de Sprakencharta lebennig to gestalten un Platt för de Tokunft fit to maken.

({5})

De twete Punkt aver is de, op den dat ünner’n Streek
ankamen deit. Un dat is: Platt mutt wedder mehr lehrt
warrn. De Familien schafft dat allen nich. Verene un Verbänn överall in’t Land mit vele, vele Ehrenamtlers sünd
ünnerwegens in Scholen un Kinnergoorns, dat Platt wedder mehr Togo p kummt. Op lange Sicht mööt aver ganz
richtige Pädagogen ran. Noch jedenfalls hett Platt sien
Platz in de Bildung nich funnen. Noch schrievt de meisten Länner in den Staatenbericht för de Spraakencharta
rin: En Ünnerrichtsfach Plattdüütsch - dat wüllt wi nich.
Un liekers: ok hier beweegt sik wat.

({6})

In Neddersassen gifft dat siet 2011 en Erlass, wo binnensteiht: To de Opgaven vun de School höört ok dat PlattLehren mit to. En Stück wieder sünd se in Hamborg. Dor
hebbt wi siet 2010 en School-Fach Platt.

Wat hier heel un deel nee is un wat ok mi Ümdenken
to doon hett: Hier geiht dat um dat Lehren vun de Spraak
un nicht mehr üm dat Bemöten - Sprachbegegnung
hebbt wi op Hooch dor to seggt. Nee, hier geiht dat üm

dat Snacken un Verstahn. Hier geiht dat üm kognitive un
soziale Kompetenzen.

({7})

Un üm regionalkulturelle Kompetenzen. Und wenn ich
das hier so auf Hochdeutsch sage, dann merkt man, wie
schön und einfach Platt eigentlich ist.

({8})

Man, vun de 8 Länner sünd 7 noch nich so wiet. Wi
hebbt noch en langen Weg vör us. De Snackers vun Platt,
Freesch, Sorbisch, Däänsch und Romaans - se all schüllt
weten, dat de Düütsche Bunnsdag sik för ehr Spraken un
ehr Kultur insetten deit. Dorüm segg ik: Stellt Se sik
achter uns Andrag. Un stimmt Se för us Forderungen.
Bavenan steiht mit Punkt 8: Mehr Platt in de Bildung.
Dorför bruukt wi frische Konzepte för dat Sprakenlehren. Un de fallt nich vun’n Heven - vom Himmel fallen
die nicht. Hier mööt de Länner sik tohoopsetten. Un villicht kann de Bund dat Afstimmen in de Hand nehmen.
Wi bruukt en Plaan för all 8 Länner, wi bruukt en Plaan,
de dorför sorgt, dat jeedeen Platt ok in’n Kinnergoorn un
in de School lehren kann.

Denn dat is man kloor: Een vun de besten Opgaven
vun uns Volksvertreters, dat is: dat wi uns üm de Saken
kümmert, de de Minschen an’t Hart liggt. Dat is nich
blots de Arbeitsplatz un dat Geld in de Knipp. Dat is ok
de Qualität vun dat Leven dor, wo man to Huus is, won
ik mi utkenn un wo ik kloor mien Menung segg. Platt is
Alldagsleven: Dor föhl ik mi wohl. Un ik denk, wi
schullen hier en Bidrag leisten, dat sik de Minschen wieter in ehre Regional- un Minnerheitenspraken wohlföhlen köönt.

Velen Dank.

({9})