कागज , बारुद , छपाइ र कम्पास सम्बन्धी चिनियाँ आविष्कारको विश्वव्यापी प्रभाव छ र यिनले मानव सभ्यताको विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् ।