re amogela mošomo wo o šetšego o dirwa ka mo lefapheng le,wa go swana le lenaneo leo le šetšego le phethagatšwa mo lebakeng le ka dikgoro tša temo, peakanyoleswa ya naga le tlhabollo ya dinagamagae le la pušo ya tirišano le merero ya setšo go hlahla bafsa bao e lego ba 1 000 ka foreisetata ka mabokgoni a temo le a mangwe.

siyawuthokozela impela umsebenzi osuqalisiwe kakade kulo mkhakha, njengohlelo oluqhubekayo njengamanje oluqhutshwa ngumnyango wezolimo, izi nguquko kwezomhlaba noku thuthukiswa kwezindawo zase makhaya kanye nomnyango we zokuphatha nokubambisana kanye nezindaba zendabuko, okuwuhlelo lokuqeqesha abafundi abasebasha abayi1000 esifundazweni sasefreyistata kwezolimo nakwamanye amakhono.


bafsa ba bantši ba nyaka go thoma dikgwebo tša bona.

abantu abasha abaningi bafuna ukusungula amabhizinisi oku ngawabo.


dingaka tša diphoofolo di alafa dikgobalo le malwetši a diphoofolo, go swana le ka fao ngaka e alafago malwetši a batho.

odokotela bezilwane belapha izilwane lapho zilimele nalapho zigula, okufana nemisebenzi ehlinzekwa wudokotela lapho elapha abantu.


mohlala wo o tsopolwago gantšhi ke wa lenaneo la kgoparara la mešomo ya setšhaba leo le thomilwego ke ba amerika morago ga great deppression mengwageng ya bo 1930. se e be e se tsošološo feela, empa e hlohleleditše gape le go kgatha tema le go akaretšwa.

isibonelo sihlale sishiwo ohlelweni olukhulu lo msebenzi womphakathi owenziwa imelika emva kwesehlakalo esinzima sokuwa komnotho igreat depression ngeminyaka ye1930.


re fetotše boetapele bja dikgwebo tše mmalwa tša mmušo (disoe) tše bohlokwa, gomme ra thoma tshepetšo ya go bušetša ditšhelete le tshepetšo ya tšona sekeng.

sithuthukise umtha mo wethu wamandla okulwisana nobugebengu ngokusungula inhlangano ebizwa ngefusion centre, ehlanganisa ndawonye amaejensi ahlukahlukene okuqinisekisa ukuthotshelwa komthetho ukuze abelane ngolwazi futhi basebenzi sane ekuphenyweni kanye nasekushushisweni kwama cala obugebengu.


"ke sebaka sa gore baoki ba lemogwe, eupša re swanetše go tšwela pele go fa batho tlho komelo ya boleng, kudu na kong ya leuba," a realo.

"kuphinde futhi kube yithuba lokuthi abahlengikazi bakhu njulwe, kodwa kumele futhi siqhu beke nokuhlinzeka ukunakekela okusezingeni eliyilo, ikakhu lukazi ngalesi sikhathi sobhu bhane," kusho yena.


o šomile lebenkelengkgoparara nakwana, efela botimamollo bo ile bja mo goga mahlo.

wake wasebenza esuphamakethe yendawo isikhashana, kodwa umsebenzi wokuba yisicishamlilo wamkhanga.


ye nngwe ya dihlotlo tšeo di hlagetšego naga ya gaborena ke ka fao batho bao go hlatsetšwego gore ba nale coronavirus ba tlontlollwago ka gona.

enye yezinselele eziqubuke ezweni lethu wukubekwa isihlava kwabantu abatholakale benegciwane lecorona .


re swanetše go khonthiša gore re di šomiša go šireletša dihlongwa gore le ka moso di se ke tša tsoga di thopilwe gape.

kumele siqinisekise ukuthi siyazisebenzisa ekuvikeleni lezi zikhungo esikhathini esizayo ukuze zingaphinde ziqhwagwe.


o tlaleleditše ka gore tšhelete yeo e beetšwego ka thoko go thuša batšwasehlabelo ba mafula e swanetše e fihle go bao ba e hlokago kudu.

"wengeze ngokuthi imali ebekwe eceleni yezisulu zezikhukhula kumele ifinyelele kulabo abayidinga ngempela.


"el niño ke tiragalo yeo e bo ago mengwageng ye mengwe le ye mengwe ye meraro go ya go ye mehlano gomme e ka ba gona tekano ya mengwaga ye mebedi.

"iel niño yisikhathi esizifike la ngokwemvelo njalo emva kweminyaka emithathu kuya kwemihlanu, futhi singaqhube ka kuze kuphele iminyaka emi bili.


se se akaretša thuto ye tšwelago pele le tlhahlo ye hlakilego ya bokgoni ba mošomo go mohlankedi wo mongwe le wo mongwe wa mmušo.

lokhu kubandakanya uku funda okuqhubekayo kanye nendlela ecacile yokuthuthu kiswa ngokomsebenzi kwabo bonke abasebenzi bakahulu meni.


misa ke moakanyetšo wa morulaganyi wa toropo ya katlego more matshediso go gola ka lapeng la go ihloke la leo le etilwego pele ke mme wa go se šome wa go ikema a le noši go ka šitiša motho dibaka tše ntši eupša seo ga se sa thibela vele mukhodiwa go fihlelela toro ya gagwe ya go ba morulaganyi wa toropo.

imisa iwuhlelo elasiza umhleli womumo wedolobha more matshediso ukukhula ekhaya eli dla imbuya ngothi eliphethwe umama ngayedwana ebe engase benzi kungawavimba ama thuba empumelelo, kodwa akuzange kumvimbe uvele mukhodiwa ekulandeleni i phupho lakhe lokuba umhleli womumo wedolobha.


e hlaloša gore le ge mo laotheo wa afrika borwa o šireletša tokologo ebile re na le setlwaedi seo se tiilego sa bogaši bja dinyakišišo, mapheko a mmalwa a sa šitiša bagaši go dira mešomo ya bona.

inkomba ichaza isimo senkululeko yabe zindaba eningizimu afrika "njengesiqinisekisiwe ko dwa esintekenteke".


maemo a basadi ka afrika borwa a ba dira gore ba be kotsing ya go hlorišwa.

isimo sabesifazane kwezomnotho eningizimu afrika kubenza babe buthaka kakhulu ekuhlukunyezweni.


dipoelo tša diteko di laeditše gore ka moka ga bona ga ba na baerase ye ebile ba phetše gabotse le meboya ya bona ke ye e lokologilego.

emva kokuhlolwa bonke batholakale bengenalo igciwane lecorona futhi baphile kahle ngokwempilo nangokomoya.


"ke hlohleletša baswa go dira dikgopelo tša thekgo ya tšhelete tša nsfas ka gobane go latela toro ya gagwe ga se mahala, go nyakega thekgo ya tšhelete, ebile nsfas e tla go tšwela mohola," a realo.

"nginxenxa yonke intsha yakithi ukuthi ifake izicelo zoxhasomali lukansfas ngokuba ukulandela ama phupho akho akusiyo into ongayenza mahhala nje, kudi nga uxhasomali, kanti futhi unsfas ungakuvalela igebe lezezimali," kusho yena.


go tlaleletša, kgoro ya toka le ditirelo tša tshokollo, ka tšhomišano le makala a mangwe a phethagatšo ya molao, e sepetša kantoro ya tšhireletšo ya dihlatse go fa thekgo go dihlatse tše di sa šireletšegago le tše di tšhošetšwago ka ditshepedišong dife goba dife tša toka.

ukwengeza kulokhu, umnyango wezobulungiswa kanye nokuhlunyeleliswa kwezimilo, usebenza namanye amaejensi aqinisekisa ukuthotshelwa komthetho, ulawula ihhovisi lokuvikelwa kofakazi ngokuhlinzeka ukwesekelwa kofakazi ababu thakathaka kanye nabasatshiswayo kunoma yiluphi udaba lomthetho.


se e bile sephetho seo se tlilego ka sehlopha, gomme bobedi pego ya ka le ya tona di dirilwe legatong la, ebile di laetšwe ke, sehlopha seo ke se etilego pele.

lesi kwaba yisinqumo esathathwa ndawonye nezitatimende ezethulwa emphakathini yimina nongqongqoshe zethulwa simele, sigunyazwe, yithimba engiliholayo.


badirišani ka rena ba mekga tlo ya bašomi ba nepile ge ba re re swanetše go thibela go dutla ga ditšhelete tša mmušo ka go tšea magato a go rarolla bome netša, go fediša tšhomišobošae di ya ditšhelete yeo e seg o molaong, yeo e sa kwagalego le ya go senya tšhelete.

abalingani bethu bezinyo nyana zabasebenzi baqinisile uma bethi kumele sivimbele ukuvuza kwezimali zikahulu meni ngendlela ebonakalayo ngokubhekana nenkohlakalo, ukuqeda ukusetshenziswa kwemali okungekho emthe thweni, okungenamiphumela nokuchitha imali.


go fihla gonabjale, re thomile dikaonafatšo tše mmalwa go matlafatša disoe tše gore di tšweletše dipoelo tšeo naga e di nyakago gape e di letetšego.

kuze kufike lapha, siqalise izinguquko eziningi ukuqinisa lawa masoe ukuze akhiqize imiphumela edingwa futhi elindelwe yileli lizwe.


ka go tsenya phetošo ka go tshepedišo ya tlhomo ya diintasteri, re tšwetša pele mokgwa wa kgolo wo o akaretšago bohle wo o abe lanago, sebakeng sa go bea lehumo go batho ba itšego fela.

ngokuhlanganisa uguquko kwinqubo yokuthuthukiswa kwezimboni, senza ngcono indlela yokukhulisa umnotho efaka wonke umuntu eyabelanayo, kunokugxila emnothweni.


mošomo o tšwelapele go lokiša bohlwekišetšo bja meetse a ditšhila bjo bo senyegilego, ditiši tša dipompo le mafarahlahla a kabo ya meetse.

umsebenzi uyaqhubeka woku lungisa uhlelo lokuhlanzwa kwamanzi oluthintekile, izite shi zokuphampa amanzi namapayipi ahambisa amanzi.


"go hlakahlakana gwa mathomo go ka iponagatšago ka pela go akaretša go tšwa madi kudu, go kgeiga ga molomo wa popelo, go senya ditho tša bosadi kudu le ga mpa, diphetetšo tša malwetši tša ka gare mpeng le go tsenwa ke mpholo mading.

"inkinga yokuqala ngqa ifaka ukopha kakhulu, ukudabuka komlomo wesibeletho, ukumoshakala kwezitho zangasese nasesiswini, ukusuleleka ngamagciwane ngaphakathi esiswini kanye nobuthi egazini.


go na le batho ba bjalo ka ralph bouwers le mark nicholson bao ba rulaganyago dipapadi tša boitapološo tša baswa go la lavender hill ka cape town gore ba se tlo tsena digongwaneng tša bosenyi.

kunabantu abafana noralph bouwers kanye nomark nicholson, nokuyibo abahlelele abantu abasha imidlalo eyahlukene endaweni yaselavender hill ekapa bezama ukuthi lezi zingane ngingabi uvanzi kulezi zigebengu.


"ke be ke dula ke gatelegile kudu mogopolong ka gobane ke gotše ga boima go tloga bonyenyaneng.

"ngangihleli ngikhathazekile kakhulu ngoxhaso mali njengoba ngiphuma ekhaya elintulayo.


bjalo ka ge di hlopha tša babegabosenyi, ka go ba kotsing ye kgolo ka noši, di thuša go utolla ditiragalo tša ditshenyo, tshepedišompe, go thwala ka go tsebana le bohodu.

njengoba ziziningi izingede, ezizibeka engozini enkulu, ezisiza eku vundululeni izenzo zobubi, ukuphatha budedengu, ubugebengu bokuqashana ngobuhlobo kanye nokweba.


ka polelong ya ka ya mathomo ka ga seemo sa naga, ka 2018, ke ile ka ikgafa go fetoša ntwa kgahlanong le bomenetša ka dihlongweng tša mmušo le go lwantšha bomenetša le go kwanela ditheko ka lekaieng la phraebete ka tsepelelo le maikemišetšo ao a swanago.

enkulumeni yami yo kuqala engesimo sezwe, ngowezi2018, ngenza isethembiso sokwenza uguquko lokulwa ne nkohlakalo ezikhungweni zethu zikahulumeni kanye nokulwa nokukhwabanisa nenkohliso emkhakheni ozimele ngomfutho na ngenjongo efanayo.


go balwa gape le phihlelelo go menyetla ya thuto le ikonomi, kudu ga makgarebe.

lokhu kubandakanya ukukwazi ukufinyelela kwimfundo kanye namathubaomnotho, ikakhulukazi abesifazane abasebasha.


"re thwetše bahlokomedi ba go fihla 74 mo protšekeng ye.

"siqashe abanakekeli abangama74 abasiza kule phrojekthi.


"mokgatlo o ikemišeditše go matlafatša pušo ya selegae go kaonafatša karabelo ya gbvf, e lego sona selo se lego bohlokwa sa go tlo thuša go kgona go laola leuba la hiv ka afrika borwa," gwa realo mabaso.

"inhlangano le ihlose ukuqinisa uhulumeni wasekhaya ukuthi abhekane kangcono negbvf, okuyinto ebaluleke kakhulu ekulawuleni umbula lazwe wehiv eningizimu afrika," kusho umabaso.


re sa le ka fase ga 50% ya batho ba bagolo bao ba hlabetšego moento wo tee gomme seo ga se leswao le lebotse.

sisalokhu singaphansi kwama50% wabantu abadala asebethole okungenani umjovo owodwa kanti lokho akukuhle neze.


kgonagalo ya go ba le lephoto la boraro ke ya kgonthe ebile e tla dula e le gona.

ubungozi behlandla lesithathu obangempela futhi bulokhu bukhona.


dikopano tša batho ba go feta 100 di ileditšwe, gomme le meketeko ya matšatši a bosetšhaba e phumotšwe.

imibuthano yabantu abangaphezu kwe100 ayivumelekile kanye nemigubho yezinkumbi zabantu yezinsuku zikazwelonke isimisiwe.


ye ga se karolo e le tee ya naga yeo e kopanego le ditlhohlo tša mohuta wo.

lena akuyona kuphela ingxenye yezwe ebhekene nezinselele ezifana nalezi.


bjalo ka ge re hloka go netefatša gore bana ba golela tikolo gong yeo e bolokegilego,ye e ba hlokometšego le go ba hlohleletša, gona ka fao le gona se swanetše go ikwa re rwele maikarabelo a go šireletša le go hlokomela bohle bao re ba tsebago ebile re phedišanago le bona.

njengoba nje sifuna ukuqinisekisa ukuthi izingane zikhulela endaweni ephephile, enemfundiso nekhuthazayo ezindaweni zakithi, ngoku njalo kufanele siwuthathe umthwalo wokuvikela kanye nokunakekela labo esibaziyo kanye nesixhumana nabo.


go swana le dinaga tše ntši, afrika borwa e nyaka go fihlelela seemo sa tšweletšo ya khapone ye nnyane seo se akaretšago bohle, sa go tšwela pele go ya go ile le seo se hlokometšego maemo a rena bjalo ka naga yeo e hlabo llogago.

njengamazwe ama ningi, iningizimu afrika ibheke ukuya phambili nendlela ethuthukisa uku khiqizwa kwekhabhoni encane okubandakanya wonke umu ntu, okusimeme futhi oku cabangela nesimo sethu njengezwe elisathuthuka.


ditho tše dingwe tše go sa tlwaelegago gore lesea le golela go tšona di akaretša ka thokwana ga lee, ka gare ga phagwana ya ka godingwana ga popelo, ka tlase ga popelo le mo ditšhikeng tša ka mathoko ga popelo,’’ a realo ngaka mhlari.

ezinye izindawo zomzimba, kodwa ezingavamisile, zibandakanya isizalo samaqanda, ezinye izindawo esiswini, umlomo wesibeletho kanye nomsipha wesibeletho obizwa phecelezi ngokuthi yibroad ligament," kusho udkt.


dipotšišo di tla lekola ge eba go na le se sengwe seo se sa sepelego gabotse gomme se dirang gore dijo di bitše kudu bjalo.

uphenyo luzohlolisisa ukuthi ngabe kukhona na ukuphambana okukhona ekukhiqizweni kokudla lokho okungenza ukuthi ukudla kumbe eqolo.


sekolotlhahlo sa bosetšhaba sa mmušo (nsg) se nale tema ye bohlokwa yeo se ka e kga thago tabeng ye.

isikole sikahulumeni ku zwelonke sinendima ebalu leke kakhulu kulokhu.


naa meento e bohlokwa go thibela phetetšo ya bolwetši bja covid19?

ngakube imigomo ibalulekile ukunqanda ukubhebhetheka kwecovid19?


"gape re tla thuša hwseta go sepetša dipasari, tšeo di abetšwego baithuti ba saense ya bongaka bja diphoofolo ba ngwaga wa mathomo go tšwa go dihlopha tše di kgethilwego," go bolela chris van blerk, hlogo ya dikgokagano le bobegaditaba ka kgorong ya saense ya bongaka bja diphoofolo.

isigaba semfundo sezesayensi yokwelashwa kwezilwane saseup sizosiza ihwseta kwezokwazisa, ukuxhasa imifundaze kanye nemikhankaso yokuhehela abafundi kulo mkhakha.


mukhodiwa, yo a tšwago motsaneeng wa luhenu ka mmase paleng wa selegae wa thulame la ka limpopo, o hweditše tikrii ya bachelor in urban and regional planning go tšwa yunibe sithing ya venda ka 2016. ke yo mongwe wa baholegi ba lenaneo la kemedi ya thekgo ya mananeokgoparara a mmasepala (misa) ya dialoga tše difsa, leo le ikemišeditšego go šireletša maitemogelo a mošomo le tlhahlo mošomong go dialoga tšeo di nago le maswanedi mo magorong a maleba a sethekniki gore ba kgone go ngwadišwa bjalo ka ditsebi.

umukhodiwa, odabuka esigodini saseluheni kumasipala wasekhaya ithulame la elimpopo, uthole iziqu zeurban and regional pla nning enyuvesi yasevenda ngowezi2016.


re tla phatlalatša mo lao o moswa mo ngwageng wo fao re tla tsebagatšago tlhako ya ditefelo go dihlongwa tša mmušo le go dikhamphani tša mmušo ka nepo ya go thibela tefelo ya go fetišiša go maloko a makgotlataolo le go balaodi phethiši.

sizoshicilela umthetho omu sha kulo nyaka sethule uhlaka lwamaholo lwezinhlanga no zikahulumeni kanye ne zinkampani eziphethwe uhulu meni ukugwema ukukhokhe lwa ngokweqile kwamalungu ebhodi kanye neziphathima ndla.


magareng ga ngwaga wa ditšhelete wa 2019 le wa 2022, bagononelwa ba 554 ba ile ba golegwa gore ba dirile bomenetša, gomme go bona ba 142 ba ile ba bonwa molato.

phakathi ko nyakamali wezi2019 nowezi2022, abasolwa abangama554 baboshelwa inkohlakalo, abayi142 babo balahlwa ngamacala.


molaodi wa matlotlo a bosetšhaba andile best, yo a eteletšego pele lesolo la phothale ya vulekamali , o bo letše gore nepokgolo ya yona ke go hlatloša kgahlego ya batho, kamego ya bona le tsebo ya mananeo a ditšhelete a mmušo.

umqondisi womgcinimafa kuzwelonke, uandile best, ohola ingosi yevulekamali, uthe inhloso yabo enkulu ukukhulisa intshisekelo emphakathini, uk ubamba iqh aza kanye nokuba nolwazi ngezinhlelo zezimali zikahulume ni.


ditherišano tša lekgotla la bosetšhaba la tlhabollo ya ikonomi le bašomi le dirile gore go fihlelelwe kwano ya gore magato ao a ka phethagalago gabonolo le a ditšhelete tša go swarelela tšeo di ka re tlišetšago kimollo ya ka pejana ke go oketša nako ya setlamo sa ters sa co vid19 go mafapha ao a angwego ke dikiletšo tšeo di fetošitšwego tša maemo a bone.

izingxoxo nomkhandlu kazwelonke wokuthuthukiswa komnotho kanye nezabasebenzi ziholele esivumelwaneni sokuthi isinyathelo esisebenza kakhulu futhi esisimeme ngokwezezimali esinganikeza usizo olu phuthumayo ukwelula uhlelo lwecovid19 ters emikhakheni ethinteke kakhulu ngenxa yemikhawulo yesigaba sesine esiguquliwe.


le ge e le gore leuba le ka ba le fedile, tlhoke go ya mešomo ga se e fele.

noma ubhubhane selwehlile, ukuswelakala kwemisebenzi akwehlile.


naa o latela melao ka moka ya covid19 yeo e beilwego go šireletša wena le ba bangwe?

ingabe uyayithobela imithetho yecovid19 ebekiwe uku vikela wena nabanye?


go nale kimollo ya gore bana ba tla kgona go tšwetšapele dithuto tša bona morago ga go seye diphaphošing le diholong tša bofahloši.

kunokukhululeka ukuthi abantwana bazokwazi ukuphinde baqalise ngokufunda emva kokungabibikho isikhathi eside emagumbini nasemahholo okufunda.


tlola ka sunscreen dikarolong ka moka tša mmele tše di tlo bago letšatšing, bonnyane spf 30 gomme o e tlole diiri tše dingwe le tše dingwe tše pedi ge o le letšatšing.

sebenzisa isigcobo sokuvikela ilanga kuzo zonke izindawo ezingashiswa ilanga, okungenani kube ispf 30 uphinde uyigcobe njalo emuva kwamahora amabili uma uphandle elangeni.


ge leloko la maphodisa la saps le belaela gore mo ngongoregi o kotsing ka lebaka la ge taelo yeo e tshetšwe, o swanetše go golega mmelaelwa yo a filwego taelo yeo ka bjako.

lapho inkantolo ikhipha incwadi yokuvikelwa kumele ngaso leso sikhathi igunyaze ukukhishwa kwencwadi egunyaza ukuboshwa, elengisiwe, okumele inikwe umbutho wamaphoyisa aseningizimu afrika (isaps).


gantši ga bo šoro gomme mahu a gona e ka ba 1%.

isifo semonkeypox sivame ukuba yisifo esingebucayi esibonakala ngamabhamuza noma izilonda esikhunjeni.


"godimo ga go hlomela badudi ba tikologo mešomo, re na le lenaneo la peeletšo setšhabeng leo ka lona re thušago basadi ba makheišeneng le ba dinaga magaeng go hloma dikgwebo potlana tšeo di šomago kudu ka tšweletšo ya ditšweletšwa tša pabalelo ya maphelo tša ka gae le tša kelelatšhila," a realo.

"ngaphezu kokudala ama thuba emisebenzi kubantu bendawo, sinohlelo lokutshala izimali ngokuphathelene neze nhlalo esisiza ngalo abesifazane baselokishini kanye nasezindaweni zasemakhaya ukuthi baqale amabhizinisi amancane agxile ekwakheni imikhiqizo yokuhlanza ikhaya kanye nokuhlanza izindlu zangasese," kusho yena.


ba be ba ikemišeditše go kgatha tema ya bona mo lesolong la bosetšhaba la go fenya bolwetši bjo.

babezimisele ukudlala indima yabo emizamweni yezwe yokunqoba lesi sifo.


gopola go šomiša ditlolo tša go thibela go fišwa ke letšatši letlalong ge o le ka ntle.

khumbula ukuthi uzigcobe ngesigcobo esivikela ukushiswa ilanga uma ziphumela ngaphandle.


dula o hlapa matsogo a gago ka sesepe pele o eja le ka morago ga ge o e tšwa ka ntle.

»vala umlomo wakho ngethishu uma ukhwehlela futhi uthimula.


ba nyaka go fiwa thekgo yeo ba e hlokago, ba fiwe tlhahlo le seemo seo se tla ba kgontšhago go dumelela setšhaba sa magaeng go ike mela.

muvanje, ngibe nethuba lokuba nenkulumompiki swano ngokuvulwa kwe ndlu kazwelonke yabaholi bendabuko, eyayimayelana nezinkinga ezibhekene ne zwe njengamanje.


"batho bao ba phelago ka bo golofadi gantši ba lebana le ditlhohlo tše dikgolo tša go ya mo le mola, kudu ka lebaka la gore ga ba kgone go šomiša mekgwa ye mentši ya dinamelwa tša bohle.

"abantu abakhubazekile ba vame ukubhekana nezinselele ezinkulu lapho bezama uku ya ezindaweni, ikakhulukazi ngoba abakwazi ukusebenzisa iningi lezinhlelo zokuthutha zomphakathi.


"o thomile polasa ya gagwe ya go tšweletša dikgogo ka go fepa dikgogo tša gae tša lapa la gabo ka dijo tša go di thwathwadiša mae, tšeo di di kgontšhago gore di thwathwatše mae ntle le gore di namelane.

"waqala ipulazi lokukhiqiza amaqanda ngokuphakela izinkukhu zomndeni wakhe ukudla kokukhulisa izinkukhu, okwenza ukuthi zikhiqize amaqanda ngaphandle kokukhwelana.


go laolwa ga bolwetši bjo ka toropokgolong ya wuhan ka profenseng ya hubei le ka mafelong a mangwe go ralala le china go nyakile maitapišo a magolo le ao a sego a tlwaelega.

njengamanje, emva nje kwesikhathi esingaphezu kwezinyanga ezimbili emva kokubekwa kwezindlela ezinzima zokuvalwa kwezwe, lesi sifundazwe sesibe nezigameko ezintsha ezingaphansi kwama20 emavikini amabili adlule.


dipalopalo tše ga se tša kaonafala kudu mo mengwageng ye e fetilego ye 28. go sa le bjale, go bile le masolo a bohlokwa a ka lekaleng la phraebete le magato ao a dirilwego ke mmušo ka maikemišetšo a go nolofatša go kgatha tema kudu le ga bohlokwa ga bathobaso ka ekonoming.

ngaso leso sikhathi, sekube nemizamo ebalulekile yomkhakha ozimele kanye nezinyathelo zikahulumeni zokulawula ukubamba iqhaza okukhulu nokubonakalayo kwabantu abamnyama emnothweni.


go fihla ge a tlogela go kgoga motšoko mengwaga ye mene ye e fetilego, makhanda, wa mengwaga ye 28, o be a kgoga disekerete tše 30 ka letšatši.

ngaphambi kokuyeka ukubhema eminyakeni emine eyedlule, umakha nda (oneminyaka engama28 ubudala) ubebhema osikilidi abangama30 ngosuku.


dipese tše di tlwaelegilego le tša lebato le tee di tlabaketšwe ka dirempo tša elektroniki, ditulo tša go ikgetha le dibopego tše dingwe tšeo di tlwaelegile go.

wonke la mabhasi akhiwe ngendlela ehlinzekela izihlalo zabakhu bazekile.


ge dihlongwa tša mmušo di sepetšwa gabotse ebile di šoma gabotse, ge di laetša seriti sa tšona le tekatekano ka mešomong ya tšona, se se tsenya letsogo go maemo ao a oketšegago a go tshepa mmušo.

ezigamekweni lapho indlela yokuphila yomuntu ayihambelani nalokho akuveza obala, usars ubenza ucwaningo lwendlela yokuphila.


mang le mang o tseba seo a swanetšego go se dira na kong ya covid19 .

wonke umuntu uyazi ukuthi yini okulindeleke ukuthi ayenze ngalesi sikhathi secovid19 .


go sesefala mmeleng, ge go kgonagala, ka fao go a šišinywa.

ukwehla emzimbeni, lapho kungenzeka khona, kuyagqugquzelwa.


go tswalela ga naga ka bophara bjale ka ge e le phetolo ya coronavirus go mpefaditše kudu bothata bjo e bego e le kgale bo le gona.

ukuvalwa kwezwe kulolonke lakuleli ngenxa yokulwisana negciwane lecorona sekuvele kwabhebhethekisa kakhulu inkinga elokhu yabakhona.


ka go ditlhalo tšeo di ganetšwago, mosekišwa o swanetše go fetola dipiletšo tša go tšwelela pele ga kgorotsheko ka tsebišo ya maikemišetšo a gore o nyaka go šireletša taba ya gagwe ka gare ga kgorotsheko.

ezahlukanisweni zomshado eziphikiswayo, ummangalelwa kumele aphendule amasamanisi ngesaziso senhloso yokuphikisana necala.


go kgona go kopana go di tirelo tša bodumedi go amo gelegile bakeng sa go ikhutša go tšwa nakong ya mathata a makgolo go batho, malapa le ditšhaba.

ukuhlanganyela ukuzokhonza kungukuphumula okwamukelekile esikhathini esinzima kangaka kubantu ngabanye, imindeni kanye nemiphakathi.


■ ge lenyalo le ngwadišwa, banyalani ba swanetše go neelana ka dikhophi tša ditokomane tša bona tša boitsebišo, le kwano ya magadi (ge e le gona).

■ lapho kubhaliswa umsha do, abashadikazi kumele baphathe amakhophi oma zisi kanye nesivumelwano selobolo (uma sikhona).


maemo a a laetša le gore ntle le gore lebakalegolo la dikgohlano le rarollwe, e lego go ipha ga israele naga ya palestina ka mo go sego molaong le go ganela mapa lestina tokelo ya boipušo, go ka se tsoge go bile le khutšo.

siphinde futhi sibonise ukuthi ngaphandle kokuthi kukhulunywe ngesisusa sengxabano, kulesi sigameko okungukuhlala ngoku ngekho emthethweni kwabantu bakwaisraeli emhlabeni wabantu basepalestine kanye nokunqatshelwa kwelungelo lokuzibusa labantu basepalestine, ngeke kuze kube nokuthula.


batho ka moka ba bagolo bao ba tsebago goba bao ba belaelago gore dikgaruru tša ka malapeng di a dirwa kgahlanong le ngwana, le motho yo a sego a itekanela ka monaganong goba le motšofadi ba tlamega go bega ditiro tšeo go modirelaleago goba go maphodisa.

amalungu esaps ehluleka ukuthobela izibopho zawo ngaphansi komthetho omusha ayobekwa icala lokungaziphathi kahle.


strouku sa phišo ke bolwetši bja tšhoganyetšo bjo bo hlokago ngaka.

isifo esidalwa ukushisa kwelanga siyisifo esidinga ukwelashwa okuphuthumayo.


mopresidente ramaphosa o tla ikopanya le palamente go hwetša didirišwa tša tlaleletšo.

umongameli uramaphosa uzophinde aye ephalamende ukuyonxenxa ezinye izinsiza.


ga gona le ka o tee wa rena yo a nyakago go boela matšatšing a mathomo a dikiletšo tše bogale tša go tswalelwa ga naga.

akekho kuthina ofuna ukubuyela ezinsukwini ezi dlule zemikhawulo eqinile yokuvalwa kwezwe.


ka nako tšohle, efoga go swaraswara sefahlego sa gago ka matsogo a ditšhila.

»thola ukwelashwa uma ungaphilanga kahle.


peeletšothwii ya mmušo go thekgeng mešomo le go tla ka menyetla ya ikonomi yeo e hlolago mohola wa leago e dira go feta ge go etla tabeng ya go lwa le tlhokego ya mešomo.

ukutshala ngqo izimali emphakathini ukuze kwesekwe imisebenzi noku sungula amathuba omnotho azokhiqiza ubugugu bo mphakathi kwenza oku ngaphezu nje kokubhekana nesimo esinzima sokuswe lakala kwemisebenzi.


nakong yeo o be a se na kgahlego go tša bolemiši.

ngaleso sikhathi wayengenandaba nokulima.


v*go bona menyetla yeo e abjago ke ba ncc environmental services, latela letlakala la bona la facebook.

v*ukuze ubheke amanye amathuba ahlinzekwa yincc environmental services, landela ikhasi labo likafacebook .


mohuta wo wa go utswa batho o ka direga kae goba kae, e ka ba mararankoding a leago, sekolong, ka mmolong le ge e ka ba ka ntle ga legae la gago.

lolu hlobo loku shushumbiswa kwabantu lungenzeka noma yikuphi – ngisho nasezinkundleni zokuxhumana, esikoleni, enxanxatheleni yezitolo kanye nangaphandle kwekhaya lakho.


go bohlokwa gore motho yo mongwe le yo mongwe ka george a fihlelele dinamelwa tša bohle gore a fihlelele dibaka tša mošomo, mabenkele, bodumedi, boita pološo le ditirelo tša go swana le tlhokomelo ya maphelo.

aphinde futhi abe nekhosombane lezihlalo zabakhubaze kile nezicabha ezisebenza nge hayidrolikhi, okwenza kube lula ukuthi abagibeli abakhu bazekile bangene ebhasini.


le ge a be a le ka gare ga ditšhitišo tše, ga se a ka a felelwa ke tshepo.

ngangihlala ngiphutha esiko leni ngezizathu zokwelashwa futhi ngangingakwazi noku ba yingxenye yezemidlalo.


monyetla o mongwe wa go humana marematlou cathy grosvenor go sa na le nako ya gore o humane marematlou goba dipoelo tšeo o di nyakago – wo ke molaetša woo o tšwago go ba lenaneo la thekgo ya sebaka sa bobedi sa go hwetša marematlou la lefapha la thuto ya motheo (dbe).

ithuba lesibili lokuthi uzitholele umatikuletsheni wakho cathy grosvenor asikapheli isikhathi sokuthi ungazitholela umatikuletsheni wakho noma uthole imiphumela oyifunayo, lona ngumlayezo wakamuva nje wohlelo lomnyango wemfundo eyisisekelo (idbe) lwethuba lesibili lokwesekela umatiku letsheni.


diprojeke tše bohlokwa tša mmušo wa bosetšhaba matekane o bolela gore kaonafatšo ya kgorwana ya tshepetšo ya dithoto le diintaseteri ya durbanfree stategauteng e na le tekanyetšo yeo e ka bago dibi lione tše 26 tša diranta gomme ebile ke ye nngwe ya diprojeke tše bohlokwa tša mmušo wa bosetšhaba tša togamaano e kopantšwego yeo e tsebegago ka la sip2.

imiklamo ephambili kahulumeni kuzwelonke umatekane uthe idurbanfree stategauteng logistics kanye noku thuthukiswa kweindustrial cor ridor kunesabelomali esilinganiselwa kwizigidigidi ezingamar26 futhi ingeminye yemiklamo ephambili kahulumeni kazwelonke.


za gomme o kgotle ‘register’ wepsaeteng yeo.

za futhi bese ucofoza u‘register’ maphezulu nekhasi lakho.


mo maitapišong a go šo gana le tlhohlo ye, kgoro ya maphelo ya limpopo e tha kgotše phapoši ya mathomo yeo e sa kago ya bonwa ya go nyantšhetša letswele le go gamola letswele mo diofising tša yona.

njengomzamo wokubhe kana nale nselele, umnya ngo wezempilo elimpopo sewethule undabizekwayo wokuqala ngqa oyigumbi lokuncelisela noma lo kukhamela khona ubisi nga phakathi emahhovisi akho na.


thekgo ya mabenkele a dispaza mmušo o lemogile ditlhohlo tša moswananoši tšeo leuba le le di tlišago go bao ba šomago dikgwebong tšeo di sego tša ngwadišwa semmušo.

ukwesekwa kweziphazauhulumeni uzibonile izingqi namba ezilethwe ubhubhane kulabo somabhizinisi abathengisa emgwaqeni.


ka pego ya 2020 ya kho mišene ya maatlafatšo ya bathobaso ekonoming ye e akaretšago mang le mang ye e laetšago bontši bja makala a ekonomi a hlaelela dinepišo tša ona tša gore basadi ba bathobaso ba be bengkgwebo, go reka mo ke khamphani ye e lego ya mosadi wa mothomoso ga theminale ya makhura a diela ke seo se sego sa direga mo nakong ye e fetilego.

umbiko wangowezi2020 wekhomishana ebhekele ukuthuthukiswa komnotho wabantu abamnyama ubonisa ukuthi imikhakha eminingi yezomnotho iyahluleka ukuthola abesifazane abamnyama abanamabhizinisi, ngakhoke ukuthi le nkampani kawoyela kube ngeyowesifazane omnyama kuyingqophamlando.


"se gape ke tsela ya go matlafatša baswa ditikolo gong tše di gateletšwego tša ekonomi ka tlhabollo ya ma bokgoni le boitemogelo bja mošomo," gwa realo tlha bane.

"lokhu kuphinde kube yindlela yokuhlomisa ngama khono intsha esezindaweni ezibhekene nezinselelo kwe zomnotho, ngokuthuthukisa amakhono abo nokubanikeza isipiliyoni somsebenzi," ku sho utlhabane.


letseno la motšhelo le dira gore naga ya rena e be le tlhabollo.

iejensi enekhono lokuqoqa intela ingummongo wokwakha umbuso okhonayo.


re boetše morago ge re etla go go oketša taolo ya dikgwebo ka bathobaso, go hlatloša tlhabollo ya bo kgoni, go maatlafatša tlhabollo ya dikgwebo le go katološa maemo a borekedi ka nepo ya go fa basadi ba bathobaso le bafsa dibaka.

sibuyele emuva uma kuziwa ekwandiseni abantu aba mnyama abalawula amabhizinisi, ukuthuthukiswa kwamakhono, ukuqinisa ukuthuthukiswa kwamabhizinisi kanye nokwandisa izindlela zokuthengiselana ukuze kuzonikwa abesifazane abamnyama nentsha amathuba.


mengwaga ye mebedi go tloga mola lefelo la kopanyomešomo le hlo ngwago, mokgwa wa lona wa makala a mantši a ‘go latelela tšhelete’ o tšweleditše dipoelo tše kgolo.

eminyakeni emibili selokhu kwasungulwa ifusion centre , indlela yayo yokuqondisa izi gwegwe ‘yokulandela imali’ ithele izithelo ezibo nakalayo.


mo legatong la bobedi re letetše gore palo ye e be ya godingwana, gobane tlholo e tla abela lenaneo la mešomo ya baswa ka mopresidente thekgo ya ditšhelete ya go batamela go r1 bilione.

esigabeni sesibili silindele ukuthi lesi sibalo sibesikhulu kuna lokhu, njengoba uxhaso luzocishe lufinyelele kusigidigidi esisodwa samarandi lwesingenelelo sohlelo lukamonga meli lokuqasha abantu abasha.


se se ra gore mokgwa wo ba taolo ba tla o šomišago go thulana le bosenyi bjo le wona o swanetše go hlaka hlakana kudu go swana le bona bosenyi bjoo.

lokhu kusho ukuthi ukuphendula kwezipha thimandla vele ngeke kuzwakale.


"tirelo ya baswa ya bosetšhaba e tla thwala sehlopha sa yona sa mathomo sa baswa ba 50 000 mo ngwageng wo, e hlolele baswa menyetla ya gore ba tšee karolo ditšhabeng tša bobona, e hlabolle mabokgoni a bona le gore ba thwalege.

"inhlangano yabantu abasha kuzwelonke evuselelwe izonxenxa iqembu labantu abasha abayizi50 000 ngonyaka ozayo [wezi2023], idale amathuba omsebenzi abantu abasha ukuze babe negalelo emiphakathini yabo, bathuthukise amakhono abo futhi bakhulise amathuba abo okuqasheka."


o re bao ba nago le bolwetši bja mafahla (tb) le asma le bona ke balwetši bao ba lego kotsing ye kgolo ge ba ka fetelwa ke covid19.

kanti konke lokhu kube sekunciphisa impilo yalowo obhemayo kanye nalabo ababhema ngokuhogela intuthu kagwayi, kuchaza udkt.


vka fao o ka dirago dikgopelo badiradikgopelo ba swanetše go etela www.

vusifaka kanjani isicelo abafakizicelo kumele bavakashele ku: www.


boloka tšhelete ka diphahlo tša go se lefišwe metšhelodiphahlo tša go se lefišwe metšhelo di tsebagaditšwe ke mmušo ka 1992 go thuša malapa a letseno la fase.

amafutha nowoyela kwenyuke unyaka nonya ka ngama32.5%, uma kuqhathaniswa nama26.9% ngonhlaba uma kwenyuka icpi.


ge a be a ngwala ka kgopolo ye, o ile a bolela mantšu a a go tuma: "ge nako e dumela re tlo ba seemong seo re kgonago go fa afrika borwa mpho e botsebotse ka moo go kgonegago, e lego sefa hlego sa go laetša botho.

ebhala ngalo mbono, wathi: "ngoku hamba kwesikhathi sizoba sesimeni lapho sizonika iningizimu afrika isipho esikhulu kunazo zonke – ubuntu."


ke ile ka itemogela molapo kgafetša kgafetša, ka ntšhwa santlhoko le letlapana la nyooko le go swarwa ke bolwetši bja kgolokgolo yeo e sa šomego gabotse.

ithuba lesibili lempiloimpilo kazyaan makda (one minyaka eyi19) yaguquka yabheka phansi mhla ehlo nzwa njengonesifo segazi esibizwa ngeheterozygote haemoglobinopathy , okuyi sifo esibeka engcupheni impilo futhi okuyisifo se gazi esingalapheki, ngonyaka wezi2007.


ingwadiše ka go ya go ye nngwe ya dikantoro tša thuto tša selete tše 75 naga ka bophara goba inthaneteng mo websaeteng ye: www.

uqala kanjani kulolu hlelobhalisa kwelilodwa lamahhovisi ezemfundo ezifundeni ezingama75 ezweni jikelele noma ubhalise ngeinthanethi kule webhusayithi ethi: www.


ba nyaka go fediša pha rologanyo yeo e lego gona magareng ga metsemagae le metsesetoropo ge go etla ta beng ya go hwetša ditirelo tša mmušo le dithušo makaleng a poraebete.

okwangihlaba umxhwele kakhulu ngale ngxoxo kwaba ngukuthi ubuholi bendabuko buyaziqonda izimo ezinzima zomnotho ezibhekene nezwe lakithi, futhi bufuna ukuba yingxenye yokubhekana nezinselele eziningi zokunga thuthukiswa kanye nobubha ezindaweni zabo.


o lebogile batho ka moka bao ba tsentšhitšego mašeleng ka sekhwameng, go balwa le ba bangwe ba maloko a palamente, mmogo le mananeo a mangwe a go thekga bao ba amilwego ke leuba.

"ubonge wonke umuntu ofake isandla kulesi sikhwama, okuhlanganisa namalungu ephalamende kanye nezinye izinhlelo zokweseka labo abakhahlanyezwe yilolu bhubhane.


le ge e le gore re ka ikwa re fišega le go boifa ge barwa le barwedi ba etšwa ka matsogo ng a rena a tlhokomelo goya dikolong, re swanetše go hlohleletšwa ke ntlha ya gore go tšeerwe matsapa ka moka go ba šireletša.

noma singazizwa sikhathazekile futhi sinokwesaba nje ngoba amadodana namadoda kazi ethu ephuma ngaphansi kwesethu isandla, kumele sibe nesibindi ngokwazi ukuthi yonke imizamo yenziwa ukuze ivikele bona.


bontši bja dipolelo tša ditira galo tša phoenix bo tletše ka maitekelo a go lwa ka semo rafe.

o k u n i n g i o k u s h i w o y o ngalezi zigameko ephoenix zibuswa imizamo yokuvu kelana kwezinhlanga.


karabo: dialetši tšeo di kekilego ga se gantši di hlaga.

impendulo: ukungazwa ni nomgomo okunzima akujwayelekile.


mo ngwageng wa ditšhelete wo o fetilego, seegers o bolela gore choc e kgonne go direla bana ba 1 724, bafsa ba mahlalaga ding ba 553 le batho ba bagolo ba 2 232 ka go diriša mananeo a yona a motheo.

kunyakamali owe dlule, useegers uthi ichoc yakwazi ukusiza abantwana abayi1 724, intsha engama553 kanye nabadala abayizi2 232 ngezinhlelo zabo ezingu mongo.


mo baneng, dika tše dingwe tša temošo ya go hloka meetse mmeleng di akaretša: molomo wa go gomelela goba wa go mata.

ezinganeni, ezinye izinkomba ezixwayisa ngokuphelelwa ngamanzi emzimbeni zibandakanya lezi: umlomo owomile noma onamfukayo.


cge e ka thuša ka ditirelo tša toka ditshekong tša tlho komelo ya bana, tša tlhorišo ka thobalano, tša go kgetho llwa ka bong le go tša gbv , e bile e aba maele le ditirelo tša molao tša go se lefelwe go batšwasehlabelo.

icge ingasiza mayelana nemali yesondlo somntwana, ukunukubezwa kwezocansi, ukubandlululwa ngokobulili kanye negbv , futhi inikezela ngokwelulekwa kwamahha la kwezomthetho kanye nezi nsiza kwizisulu.


re swanetše go tšwela pele ka maitapišo a rena a go fediša go nyatšwa ga basadi ke banna, kgethollo ya basadi ke banna le go dira banna dihlogo.

kumele siphokophele phambili ngemizamo yethu yokuqeda ukuthi abesilisa bakhulu kunabesifazane, ukucwasana ngokobulili kanye nokunikeza amandla abesilisa.


mokgwa o moswa wa go lwantšha bomenetša o hwetša dipoelo vukuzenzele unnamed ntwa kgahlanong le bomenetša e hloka bobedi go nyaka fao go sa tekatekego ga baetapele ba dipolotiki le dihlongwa tša go lwantšha bosenyi tše di ikemego le tše di tsebago mošomo wa tsona.

indlela entsha yokulwa nenkohlakalo ithela izithelo vukuzenzele unnamed ukulwa nenko hlakalo kudinga uthando lwepoli tiki nokuzimela okuqinile, kanye nezikhungo ezine khono lokulwa nobuge bengu.


lephoto la bobedi la diphetetšo tša covid19 le ka no latelwa ke maphoto a mangwe, ao a tlogo ama gampe bobedi maphelo a batho ba rena le tsošološo ya ikonomi ya rena.

ihlandla lesibili lokusuleleka ngecovid19 lingalandelwa ngezinye izigaba zokwesuleleka, okuzobeka engcupheni impilo yabantu bakithi kanye nokuvuselelwa komnotho wethu.


ka manyami go boima go hwetša motho yo a nago le masole a madi a swanago le a gago, gomme se se dira gore go be boima gore bontši ba balwetši ba hwetše kalafi.

ngokukapalesa mokome le, oyinhloko yesunflower fund yezokumaketha kanye nezokuxhumana, uthi izinku lungwane zeziguli zihlonzwa njengezinezifo ezihlobene negazi minyaka yonke.


go lwantšhaba le tlhokego ya mešomo go bafsa go nyaka gore re akgofiše kgolo ya ekonomi, kudukudu ka makaleng ao a nyakago bašomi ba bantši, le go aga bokgoni bja mmušo gore o kgone go phethagatša mošomo wa ona wa tlhabollo.

ukubhekana nokungasebenzi kwentsha kudinga ukukhula komnotho ngesivinini, ikakhulukazi emikhakheni yezemisebenzi, kanye nokwakha ikhono lombuso ukuthi ukwazi ukufeza indima yawo yokuthuthukisa.


legatong la boraro, go tla entiwa setšhaba seo se šetšego sa batho ba bagolo se ka bago dimilione tše 22.5. go lebeletšwe gore mafelelong a ngwaga wa 2021 batho ba ka bago 67% setšhabeng ebe ba setše ba hweditše moento.

esigabeni sesithathu, cishe abantu ababalelwa kwizigidi ezingama22.5 zalabo bantu abadala ezisele bazogonywa.


ge bahlankedi ba ba ka dumela, ka mabaka ao a kwagalago, gore motho yo a itšeng o ka mo nageng e se ka semolao, ba ka swara motho yoo ge dinyakišišo tša mabapi le maemo a gagwe di dirwa.

uma izikhulu zikholwa ukuthi, ngandlela thize, loyo muntu ukuleli lizwe ngokungemthetho, angaboshwa ngesikhathi uphenyo ngesimo sakhe lusaqhubeka.


go bula sekgoba gare ga gago le ba bangwe go ra go bula sekgoba seo se bolokegilego sa dimithara tšeo e ka bago tše pedi gare ga gago le batho ba bangwe gore o fokotše phetetšo ya covid19 .

ukuqhelelana kwabantu kuchaza ukuba buqamama ngebanga elingaba amamitha amabili kwabanye abantu ukuze kuncishiswe ukuthelelana ngecovid 19. lo mkhuba ubaluleke kakhulu ngenkathi siphakathi nalolu bhubhane lwegciwane lecorona lapho leli gciwane lisabalala lisuka komunye umuntu liye komunye umuntu ngomuntu othelelekile edlulisa amathonsana alo ngokuthimula, ukukhwehlela noma ukukhuluma.


re kolota sekoloto sa ditebogo le go batho ba bangwe ba bantši, ba bangwe ba bona re sa dutše re sa ba tsebe le lehono, bao ditiro tša bona di hueditšego tlhamo ya komišene le mathomong.

kufanele futhi sibonge kubantu ngabanye ngobu ningi babo, abanye abangadalulwanga, izenzo zabo ezaholela ekusungulweni kwekhomishana kwasekuqaleni.


maafrika borwa a 114 ao a hlakodišitšwego go tšwa wuhan ka china dibekeng tše mmalwa tša go feta ba feditše nako ya bona ya go tswalelelwa gore ba se kopane le batho gomme ba kopantšwe le ba malapa a bona.

abantu baseningizimu afrika abayi114 abalandwa ewuhan echina emavikini ambalwa adlule sebesiqedile isikhathi sabo ekuvalelweni ngenhloso yokunqanda ukuthelelana ngegciwane lecorona futhi sebehlanganisiwe nemindeni yabo.


bohlomi bja dikgwebo ke seo re nago le bonnnete ka ga bjona ebile ga se tharollo, eupša ke a tshepa gore ke mokgwa wo o šomago gabotse wo re nago le bohlatse ka ga ona bja go laetša boitšhupo, maikutlo a go wela go gongwe, le kholofelo go bokamoso bja bafsa.

ukusungulwa kwama bhizinisi akulona neze ikhambi eli nguzifozonke ozoqeda zonke izinkinga ezikhona, kodwake ngiqinisekile ukuthi kungenye yezindlela ezinhle futhi eziphumelelayo ezizokwenza abantu abasha bazazi kahle ukuthi empeleni bona bangobani, futhi babe nezifiso nezi nhloso empilweni, bazizwe beyi ngxenye yabantu bakuleli, futhi babe nethemba mayelana nengomuso.


tona ya thuto ya godimo, saense le diphetogo, ngaka blade nzimande, o butše dikgopelo tša nsfas tša 2021, go tloga ka la 3 phato go fihla ka la 30 dibatsela 2020. baithuti ba go tšwa mae mong ao ba gotšego ka go sokola le bao ba šomago eupša ba rata go tšwetša dithuto tša bona pele ditlha hlong dife goba dife tša mmušo, tša sethekniki le tša thutatiro (tvet), kholetšeng goba yunibesithing, ba ka dira dikgopelo.

ungqongqoshe wezemfu ndo ephakeme, ezesayensi nokuqanjwa kabusha kwezi nto, udkt.


malobanyana ke etetše kwazulunatal go kopana le borakgwebo ka toropong ya ethekwini go ba fa thekgo ya rena go tsoša dikgwebo tša bona.

kamuva nje bengivakashele ethekwini kwazulunatali ukuyohlangana nosomabhizinisi edolobheni ukuze sibasize ezinhlelweni zabo zokuvuselela imisebenzi yabo.


mvn: go se ngwadišwe ga manyalo go hlola mathata a magolo.

mvn: ukungabhaliswa ko mshado kudala izinkinga ezi nkulu.


o filwe thekgo ya tšatši ka tšatši ke mohlokomedi wa mosamaria, yo a bego a netefatša gore o nwa diphilisi tša gagwe tšatši ka tšatši le go thuša gape ka maupi le diaparo tše diswa.

wanikezwa ukwesekwa nsuku zonke ngumna kekeli wasemosamaria, owayeqinisekisa ukuthi uyawaphuza amaphilisi akhe nsuku zonke futhi esiza nangokudla okuyimpuphu nezingubo ezintsha.


sebakeng sa go ba le lenaneo la gore ‘batho bao ba hlokago ba tla holega ge bao ba humilego ba huma le go feta’, tšhelete e tsenywa thwii ka gare ga diatla tša ditšhaba tšeo di e hlokago kudu.

esikhundleni sokuthi ‘yehle’, imali iya ngqo eza ndleni zemiphakathi eyidinga kakhulu.


ka nageng yeo e nago le batho ba bantši bao ba phelago ka hiv/aids, tb, bokgoba ba diokobatši, botagwa, gare ga tše dingwe, ngaka egbe o kgolwa gore mmušo o tšere sephetho sa maleba.

uegbe uthi ngaphandle kobungozi obuza ngqo nokubhema, ugwayi uvame ukwatshelwana phakathi kwabangani kanti lokho kubhebhethekisa ukuthelelana komphakathi ngaleli gciwane.


ge dithuto di thoma ka diphaphošing, di tla dirwa ka fase ga maemo a go tiišeletšwa letsogo ka palo yeo e theošitšwego ka tsela ye nepagetšego ya barutwana le baithuti.

ukufu nda, uma sekuqalile, kuzokwe nzeka ngaphansi kwezimo eziqinile nenani elinomkha wulo labafundi.


malobanyana mo, mo rafe wa mazulu o robaditše kgošikgolo ya bona goodwill zwelithini ka bhekuzulo yo a bušitšego morafe wa gagwe sebaka sa dinyaga tše 50. ka pherekgong morafe wa bape di o bolokile kgošikgolo thu lare thulare wa boraro, yo a hlokofetšego ka morago ga ngwaga wa go hlomamišwa.

isizwe samazulu siqeda ukutshala inkosi ugoodwill zwelithini ka bhekuzulu ose buse iminyaka engamashumi amahlanu.


"ga re nyake feela bafsa bao ba nago le maswanedi mo magorong a, eupša re nyaka go netefatša gore ba na le tlhahlo ye e lemogwago boditšhabatšhabeng ebile e le ditsebi tše di ngwadišitšwego," gwa realo vimba.

"asifuni abantu abasha abaneziqu kule mikhakha kuphela, kodwa kumele siqinisekise ukuthi baqeqe shwe ngendlela esezingeni lomhlaba futhi bangochwe pheshe ababhalisiwe," kusho uvimba.


mo dikgweding tše mmalwa, ba be ba tswaleletšwe, ba thomile go tswalelelwa kua wuhan matšatši a 51 gomme ka morago ga fao ba tswalelelwa ka polokwane matšatši a 14. ba be ba sa kgone go kopana le bao ba ba ratago, ba sa kgone go tloga fao ba bego ba beilwe gona ebile ba se na le bonnete bja gore seemo sa bona sa tlalelo se tlo fela neng.

sekube izinyanga, belokhu bevalelwe, okokuqala bebevalelwe ewuhan izinsukuezingama51 nasepolokwane izinsuku eziyi14.


re tloga re leboga gape batho ka moka bao ba kgathilego tema mošomong wo, go thoma ka sehlopha sa bašomi ba ka sefofaneng ba tirelo ya difofane ya afrika borwa (saa) go fihla ka sehlopha sa ba kalafo, maphodisa le mašole ao a ba gorošitšego ka mo nageng.

siyabonga futhi kubobonke abantu akade bebandakanyeke kulo msebenzi, kusuka kuthi mba labashayeli bezindiza zakwasaa kuya kuthimba lodokotela kuya kumaphoyisa namasotsha ababuyise ekhaya.


batšweletši ba meento ba kgopelwa go tsebagatša dika gare tša moento go bolaodi bja ditšweletšwa tša maphelo bja afrika borwa (sahpra) pele ga ge moento o ka dumelelwa gore o ka šomišwa.

abakhiqizi bemigomo kudingeka ukuthi badalule izithako zemigomo yabo kwiziphathimandla ezilawula imikhiqizo yeze mpilo eningizimu afrika (isahpra) ngaphambi kokuba umgomo ugunya zwe ukuthi usetshenziswe.


go le bjalo, re tseba seo re swanetšego go se dira go itšhireletša le go šireletša ba bangwe.

khona manjalo, siyazi ukuthi kumele senzeni ukuze sizivikele thina uqobo kanye nabanye.


ntlha ya bohlokwa ya leano le ke go kgonthiša gore basadi ba bantši ba fiwa kudu menyetla mo ditšheleteng.

okubaluleke kakhulu kulolu hlelo kusekuqinisekiseni ukubandakanyeka okukhulu kwabe sifazane kwezezimali.


re na le maikarabelo a magolo a go dira gore mmušo wa selegae e be wa profešene, ka maitapišo a rena a go hlabolla mabokgoni," a tlaleletša ka gorealo.

sinomthwalo omkhulu wo kwenza uhulumeni wase khaya ube nochwepheshe, ngokusebenzisa izinhlelo zethu zokuvukuza ama khono," esho engezela.


mo matšatšing a go feta a 120, re atlegile go diteleng go phatlalala ga baerase yeo e hlolago masetlapelo lefaseng ka bophara.

ezinsukwini ezingaphezu kweziyi120, sesiphumelele ukukulibazisa nokho ukudlondlobala kwaleli gciwane eselidale umonakalo omkhulu emhlabenijikelele.


ye ke phihlelelo ye bohlokwa ya go re batametša kahlolong mabapi le ye nngwe ya ditiragalo tše di hlotšego tshenyo ye kgolo historing ya temokrasi ya rena.

lokhu kuyingqophamlando ebeka obala izigigaba ezacekela phansi umbuso emlandweni wentando yethu yeningi labantu.


ge ke bona ka fao dimela di bego di hlokomelwa ka gona ka go šomiša manyora go laola dikhunkhwane go ile gwa ntira gore ke rate bolemi le go feta.

ukubona ukuthi izitshalo zinakekelwa kanja ni ngomanyolo ukulwisana nezimbungulu kwangenza ngaba nothando lwezolimo kakhudlwana.


botša ba lapa la gago gore ba tloše ditwatši go bona pele ga ge ba tsena ka gae, tlogela dieta tša gago ka karatšheng ge o ka kgona, apola diaparo tša gago ka moka gomme o hlape mmele pele ga ge o dumediša ba lapa la gago gomme o hlokomele tša maphelo kudu gore o ba šireletše," a realo.

yenza ukuthi umndeni wakho ubulale amagciwane ngaphambi kokuba ungene endlini, shiya izicathulo egalaji uma kufanele, khumula zonke izingubo zakho ugeze umzimba ngaphambi kokuba ubingelele umndeni wakho futhi qaphela kakhulu ezempilo ukuze ubavikele," kusho yena.


se se tloga se le ka tsela yeo gareng ga bao ba bitšwago moloko wa z, goba bafsa bao ba belegwego magareng ga ngwaga wa 1997 le 2015. dinyakišišo tša maikutlo ka ga maafrika borwa tša 2019/2020 tšeo di phatlaladitšwego ke lekgotla la dinyakišišo ka ga dithu tamahlale tša batho di hweditše gore palo ye e lego kgauswi le 40% ya moloko wa z ga se ya kwa ka ga ditiragalo tša histori tša la 16 phupu.

umlando ubonisa ngokweqiniso igalelo lesizukulwane sangowe1976 kwinhlangano yabafundi yamazwe ngamazwe nalapho lime khona ekulweni nengcindezelo nokulwa nokungabibikho kobulungiswa.


kotsi yeo e hlolwago ke fasd ke ya go ya go ile ebile ga e dirolloge, gomme bana bao ba belegwa go ba na le bolwetši bjo ba ba le mathata ao a amago mmele le monagano," gwa realo motlatšatona bogopanezulu nakong ya tsebagatšo.

umonakalo odalwa yifasd awupheli futhi awubuyeli emuva, futhi abantwana abazalwe nalesi simo bane zinkinga ngokwesiqu sabo kanye nengqondo," kusho iphini likangqongqoshe ubogopanezulu ngesikha thi kwethulwa lolu hlelo.


go tloga ka 2011, choc e be e šomišana le kgoro ya maphelo le dingaka tša setšo go fa bahlankedi ba maphelo, bašomi ba tlhokomelo ya maphelo, dingaka tša setšo le ditšhaba tsebo ya kankere yeo e swarago bana.

ngokusho kukataryn seegers, umxhumanisi wenhlangano yomdlavuza ezinganeni eningizimu afrika ichildhood cancer foundation of south africa (ichoc), kukholakala ukuthi izingane ezimbili kwezintathu ezinomdlavuza azikutholi ukwelashwa futhi lezo ezithola ukwelashwa kujwayeleke ukuthi izinga lesifo selivele seliphezulu.


ge a bolela ka diphetogo mabapi le dikamano le dinaga tša lefase go ilego gwa tliša mafelelo a ntwa ya setu ya lefase, o boletše gore dinaga di swanetše go "hlama leswa seemo" ge e le gore di nyaka go hwetša kholego efe goba efe go merero ya boditšhabatšhaba.

ecabanga ngezinguquko zemifelandawonye emhlabeni jikelele ezilethwe ngukuphela kwempi icold war , wabhala ukuthi amazwe kuzome le "aphinde aphose udobo lwawo" uma efuna ukuzuza ezindabeni zamazwe ngama zwe.


ba ipona bjalo ka bahlankedi ba phetogo ya motheo.

bazibona bengamanxusa enguquko eyisisekelo.


sekhwama se, seo se kgonnego go hwetša tšhelete ye e ka bago r2.61 pilione go fihla mo lebakeng le, se thušitše go reka dippe go tla go šomišwa ka lenaneong la maphelo a setšhaba ke bašomi ba maphelo bao ba etelago ditšhabeng mo dikgweding tše pedi.

izwe lasemelika selinikele ngemishini yokuphefumula eyi1 000 lapha eningizimu afrika, engama20 yayo yemukelwa ngungqongqoshe wezempilo uzweli mkhize ngonhlangulana.


ka fao o ka thibelago go ima ga batšwamahlalading vukuzenzele unnamed go nale mekgwa ya go fapafapana ya go thibela go ima ga batšwamahlalagad ing, mekgwa yeo e akaretša go ikgethela go se tsenele thobalano go fihlela o nyetšwe goba ge o itokišeditše go ba le bana.

kungavikelwa kanjani ukukhule lwa kwabesifazane abasebancane vukuzenzele unnamed ziningi izindle la zokuvikela ukuthi abesifazane abasebancane bangakhulelwa, lokhu kubandakanya uku khetha ukungazibanda kanyi ocansini kuze kube uyashada noma usukulungele ukuba nezingane.


bakgathatema ba na le mohlwaela wo o tletšego wa dithutwana tša go otlela, go fihla ba ikwa gore ba loketše go dira diteko tša bona.

kube se kubhekwa ukuthi umuntu lowo angakwazi ukukhokha imali engakanani kulolu hlelo, bese konke okunye kukhokhelwe ngabaxhasi," kuchaza useirlis.


pele ga ge a ka tliša ngonngo rego go gepo, motho o swanetše go romela ngongo rego ye e ngwadilwego go gepf, go setheotshepedišo sa diphenšene tša mmušo (gpaa) goba go mongmošomo wa gagwe, a mo fe sebaka sa go rarolla bothata bjoo.

ngaphambi kokufaka isi khalazo kugepo, umuntu kufanele athumele isikhalo esibhaliwe kugepf, iejensi yokuphathwa kwezimpes heni zikahulumeni (igpaa) noma kumqashi wakhe, futhi abanike ithuba lokusombu lula lolu daba.


bogolo ba mošomo wo o di rilwego bo ka se ke ba tšeelwa fase.

umsebenzi ongaka angeke wabukelwa phansi neze.


se bakeng seo, go na le kimollo go balefametšhelo le magato a mmalwa a go katološa mothamo wa metšhelo ya dikhamphani.

kunalokho, kukhona ukukhululeka kubakhokhi bentela ngamunye kanye nezindlela eziningi zokusa balalisa intela yamabhizinisi.


go bafsa ba 1.2 milione bao ba tsenago mešomong ngwaga o mo ngwe le o mongwe, ke palo ye e nyakilego go ba peditharong ye e šetšego e sa šome goba e sa ithute.

kubantu abasha abangu1.2 wezigidi aba ngena emakethe yezemisebenzi nja lo ngonyaka, cishe ingxenye yoku bili kokuthathu kubona ngabantu abangasebenzi noma abasafundela umsebenzi.


molemi wa mosadi o šomela katlego ya gagwe nonkululeko mathebula go tloga bohloking le go segwa ge a be a šoma ka polaseng mahlatse matlakane (20) bjale ke molemi yo a atlegi lego wa pepere ye tala.

umlimi wesifazane ophokophele empumelelweni nonkululeko mathebula okhule entula futhi ehlekwa ngokusebenza epulazini, manje usezakhele igama ngoku ba umlimi ovelele wophepha abaluhlaza, umahlatse matlakane (oneminyaka yobu dala engama20).


ge e ba o hudugetše lefelong le lefsa mo rago ga go ingwadišetša go kgetha, gona o swanetše o ingwadiše ka bofsa seleteng sa gago se sefsa sa dikgetho.

uma uthuthele endaweni entsha kusukela mhla ugcina ukubha lisela ukuvota, kumele ubhalise esifundeni sakho sokuvota esisha.


mmušo wa bokgoni ke motheo wa go fihlelela tše bohlokwa tša rena ka moka tša bosetšhaba.

umbuso okhonayo uyisi sekelo sokuthola konke okubalulekile kwezwe lethu.


problem card: there is a problem with the production of your card.


a re šomeng mmogo go lokiša maemo a ditšhelete tša rena vukuzenzele unnamed ditekanyetšo tšeo di adilwego ke tona ya ditšhelete tito mboweni di hlagiša tshe katsheko ye e hlwekilego ya seemo sa ekonomi ya rena.

asisebenze ngokubambisana ukulungisa izimali zethu vukuzenzele unnamed isabelomali esethu lwa ngungqongqoshe wezezimali utito mboweni siveza uhlolo olusivula ingqondo ngesi mo somnotho wethu.


ge ke etetše durban ka diphalane 2019, borakgwebo ba bantši ba gae le bašomiši ba boemakepe ba tšweleditše matshwenyego go nna ka ga go šoma ga boemakepe bja durban.

ngesikhathi ngivakashele ethekwini ngomfumfu kowe zi2019, maningi amabhizini si alapha ekhaya futhi bani ngi abasebenzisi bechwe ba abaphakamise izikhala zo zabo mayelana nendlela ichweba lasethekwini elise benza ngayo.


tsenogare ya mipreside nte ya tlhomo ya mešomo ya bafsa e hlomilwe go kwešišo ya gore go raro lla mathata a tlhokego ya mešomo ka bafsa e nya kago gore go be le mona gano wa maithomelo le tirišano ye e tiilego go ralala le setšhaba.

uhlelo lukamongameli lokusungulela intsha imisebenzi lwalwakhelwe phezu kokuqonda ukuthi ukubhekana nenkinga yokungasebenzi kwentsha kudinga ukucabanga amaqhinga amasha kanye nokusebenzisana okuqinile kuwowonke umphakathi.


ge ke fetetšwe ke ge ke fetetšwe ke covid19covid19 , , ke swanetše go dula nako ye ke swanetše go dula nako ye kaakang ke ipeetše thoko?

uma ngabe ngihlonzwa njengonecovid19 , kumele ngi hlale isikhathi esingakanani endaweni yokuhlala ngawedwana?


go fiwa gape le dikeletšo ka ga ditlhahlobo.

sizophinde sihlinzeke ngamasu azosiza abafundi.


mekgwa ya peakanyoleswa ya naga yatemo e bile morero wo o tlago pele go basepediši ba mmušo ka go latelana ga bona go tloga mola temokrasi e re fihlelago.

ukuguqulwa kwezolimo bekulokhu kuseqhulwini kubaphathi abalandelanayo kusukela kwintando yeningi labantu.


go be go lapiša ebile le yunifomo e fiša kudu empa re kgonne go fetša mošomo gomme maikutlo a ka morago ga moo e be e le a kgotsofalo.

kwakukhathaza futhi kushisa kakhulu njengoba sasifake izimpahla zethu zokuzivikela kodwa sakwazi ukuwuqeda umsebenzi futhi nomuzwa owalandela lapho wawumnandi kakhulu unjengomhlomulo wokunqoba.


maemakepe a bo kgoni a mantši a tla dira gore ekonomi ka moka e šome gabotse – gomme ge bontši bja maemakepe bo oketšega, go tla hlolega mešomo mo maemakepeng ka bowona.

amachweba asebenza kahle azokwenza ukuthi wonke umnotho usebenze kangconywana futhi njengoba inani lamachweba lenyuka, kuzodaleka imisebenzi emachwebeni uqobo lwawo.


baithuti ba marematlou ba lebane le tšhitišo ye kgolo go dithuto tša bona tša sekolo go tloga ka hlakola 2020 ka gobane lenaneothuto la bona ga se la kopanafatšwa.

umatikuletsheni uye wabhekana nokuphazamiseka kakhulu ekufundeni kwawo ukusuka ngondasa kowezi2020 ngenxa yokuthi uhlelo lokufunda kwawo aluzange lwafinyezwa.


go fetoša mekgwa ya taolo ya naga ya temo go bohlokwa kudu, e sego fela ka go rarolla ditiragalo tša tlhokego ya toka tša nakong ye e fetilego eupša le go šireletša tšhireletšego dijong go setšhaba sa gaborena.

ukuguqula ukuphathwa kobunikazi bomhlaba wokulima kubaluleke kakhulu hhayi nje ukuze kubhekanwe no mlando ongenabulungiswa, kodwa ukuze sivikele ukuphepha kokudla kwesizwe sethu.


o hlalositše gore ditheo tša mmušo tšeo di fapafapanego di šoma mmogo go šupa bao ba senyago, di ba fe kotlo, le go lefiša tšhelete ya mmušo yeo e utswitšwego.

uchaze wathi amaejensi kahulumeni ahlukahlukene abesebenza ngokubambisana ukuveza obala izigilamkhuba, bazijezise, futhi bazikhokhise imali yombuso eyebiwe.


"malwetši a go swana le kankere, bolwetši bja pelo, seterouku, bolwetši bja ma swafo, bolwetši bja swikiri le bolwetši bja mafahla bja go thibela khemo bjo bo sa folego bo ka bakwa ke go kgoga.

"izifo ezifana nomdlavu za, isifo senhliziyo, isifo sohlangothi, isifo sama phaphu, isifo sikashukela kanye nesifo samaphaphu avalekile esiyimbelesela kungabangelwa ukubhema.


motho mang goba mang yo a fetetšwego ke covid19 o swanetše go ema bonyane tekano ya matšatši a 30 go thoma ge maswao a yona a sa hlwe a bonagala.

noma ngubani oke wasuleleka ngecovid19 kumele alinde okungenani izinsuku ezingama30 ukusuka nge sikhathi sokuphela kwezi mpawu zayo.


go fediša bomenetša ka mmušong vukuzenzele unnamed kutollo ye e tšwe letšego ka pala menteng ya gore dikete tša bašomi ba mmušo ba dutše ba amo gela mphiwafela wa leago kgwedi ye nngwe le ye nngwe e bontšha gore re sa le kgole le go fihlelela setšo sa maitshwaro a mabotse ka mmušong.

ukuqedwa kwenkohlakalo kuhulumeni vukuzenzele unnamed ukuvela obala epha lamende ukuthi abasebenzi abayi zinkulungwane bakahu lumeni bebethola ngo kungemthetho izibonelelo zikahulumeni nyanga zo nke kubonisa ukuthi ise yinde indlela esisazoyi hamba ekugcizeleleni usi ko lokuziphatha kuhulu meni.


"go ba gona ga bmw ka afrika borwa go bontšha maemo a nako ye telele le dikopano tša ekonomi ye maatla gare ga naga ya jeremane le ya afrika borwa," gwa realo mopresidente ramaphosa.

"ukuba khona kwenkampani yakwabmw eningizimu afrika kutshengisa ubambiswano lwezomnotho olunamandla futhi okudala lwaba khona phakathi [kweningizimu afrika kanye nelasejalimane]," kusho umongameli uramaphosa.


"go na le dikhamphani tše nnyane, tša magareng le tše nnyanennyane tše 108 tšeo gabjale di šomago ka dipro jekeng tša go fapafapana," a realo.

"kunamabhizinisi ayi108 ama ncane, aphakathi namancanyane njengamanje asebenza kwimiklamo eyahlukahlukene," kusho yena.


re gopola bašomedi ba rena ba tlhokomelo ya maphelo vukuzenzele unnamed palo ya moragorago ya mahu a go hlolwa ke coronavirus e fetile 2 000. godimo go bao ba lobilego maphelo a bona ke bašomedi ba tša maphelo, ditsebi tša go hloka bosodi mešomong ya bona bao ba hlokometšego bao ba lwalago, ebile e be e le bona ba thekgago le go homotša bao ba lego maokelong ba beetšwe thoko le ba malapa a bona.

amazwi okuhlonipha abasebenzi basemkhakheni wezempilo vukuzenzele unnamed isibalo sakamuva sabantu asebedlulile emhla beni ngenxa yegciwane lecorona sesevile kuzi2000.


baoki ba diphoofolo ba bohlokwa mo dihlopheng tša mošomo tša dingaka tša diphoofolo, go bolela mthimkhulu.

abahle ngikazi bezilwane babalulekile emathimbeni omsebenzi wabelaphi bezilwane, kusho umthimkhulu.


ba thušwa ke mekgatlo ya khutšo yeo e hlomilwego ke tirelo ya maphodisa a afrika borwa ka tirišano le baeta pele ba setšhaba, ditšhaba di kopane go thekga bao ba amilwego ke dikhuduego le go bula ditsela tša dipoledišano.

ngokusizwa inhlangano yezokugcina ukuthula eyasungulwa uphiko lwa maphoyisa eningizimu afrika ngokusebenzisana nabaholi basemphakathini, imiphakathi ihlangene ukweseka labo abakhahlanyezwe uthuthuva kanye nokuvula imigudu yokuxoxi sana ngalokhu.


ka dinako tše dintši, bašomi ba ka boela mošomong ntle le go dira diteko gape: ba phethile matšatši a 10 a go beelwa thoko ga kgapeletšo goba go ipeela thoko.

ngokuvamile, abasebenzi banga buyela emsebenzini ngaphandle kokuhlola futhi uma: beqede izinsuku eziyi10 eziyimpoqo ukuthi uzihlale endaweni yokugonqa noma yokuhlala ngawedwana.


go boela mošomong ka morago ga go kaonafala bolwetšing bja covid19 allison cooper naa o ka boela mošo mong neng ge o fe tetšwe ke coronavirus (covid19)?

ukubuyela emsebenzini emva kokululama kwicovid19 allison cooper ungabuyela nini emsebenzini uma ngabe uke watholakala ukuthi wesuleleke ngegciwane lecorona (icovid19)?


ke barwa le barwedi bao ba belegwego ka morago ga temokra si.

bangamadodana kanye namadodakazi azalwe emva kokufika kwentando yeningi labantu kuleli.


mola 'republiki' ka kakaretšo e hlaloswago bjalo ka pušo yeo ka gare ga yona maatla a mantši a swerwego ke batho le baemedi ba bona bao ba kgethilwego, ka afrika borwa go be go se bjalo.

ngesikhathi ‘iriphabhuli khi’ ingachazwa njengo mbuso lapho amandla ama khulu ephethwe ngabantu kanye nalabo ababamele abakhethiwe, kwakunge njalo eningizimu afrika.


leuba le le tlile ka ditshenyegelo tše kgolo tša kalafo mo setšhabeng le maphelong a dimilione tša batho ba rena.

ubhubhane luze nomonakalo omkhulu kwezempilo yomphakathi kanye nendle la yokuziphilisa yezigidi zabantu bakithi.


ka maswabi, diphatlalatšo tše dingwe di ile tša gapeletšega go tswalela, gare ga tšona ke maina a tše dingwe tša dikgatišobaka tšeo di hlo mphiwago gape di tsebagala kudu tša afrika borwa.

okubuhlungu, ezinye izinkampani ezishicilelayo ziphoqeleke ukuthi zivalwe, phakathi kwazo nga maphephabhuku asungulwa kudala futhi aziwa kakhulu eningizimu afrika.


afrika borwa e dira se go no swana le dinaga tše dingwe tše ntši.

ekwenzeni lokhu, iningizimu afrika ayifani namanye amazwe.


go šoma le senthara ya kopano ya mekgatlo ye mentši, lekala le tla thuša go utolla bašomi bao ba nago le melato ye megolo gore ba nyakišišwe ke maphodisa.

ngokusebe nzisana nesikhungo ifusion centre , lolu phiko luzo siza ukuthola abasebenzi abasemacaleni aseqhulwini ukuthi baphenywe yizipha thimandla zomthetho.


mma yo a nago le bolwetše bja covid19 silusapho nyanda insaaf mohammed o re go bohlokwa kudu go maafrika borwa, kudukudu bao ba nago le malwetši ao a iphihlilego, go rwala maikarabelo go maphelo a bona.

umama onesifo esiyimbelesela unqobe icovid19 silusapho nyanda uinsaaf mohammed uthi kubaluleke kakhulu ukuthi abantu baseningizimu afrika ikakhulukazi labo abanezifo eziyimbelesela bazibophezele empilweni yabo.


"ka nako tše dingwe, basadi ba ikwa ba nyenyefaditšwe ka gobane bokgoni ba bona ba go tliša diphetogo bo fela bo belaelwa.

"esikhathini esiningi, abantu besifazane benziwa bazizwe bengelutho ngenxa yokuthi ikhono labo lokuletha uguquko luyangatshazwa.


go na le bao ba šomago ka mafolofolo ba go swana le ayakha melithafa go tšwa ka eerste rivier ka kapa bodikela, yo a tsenetšego seboka sa tša ekonomi sa lefase ka davos go ipiletša go baetapele ba lefase go thekga toka ya tlelaemete ba sa tekateke.

kunezishoshovu ezinomdlandla nentshisekelo enkulu ezinjengo ayakha melithafa waseeerste rivier entshonalanga kapa, owethamela ingqungquthela yalo nyaka yesithangami sezomnotho emhlabeni edavos ukuyonxenxa abaholi bomhlaba ukuthi baziba mbe ziqine ekulweleni ubulungi swa bezesimo sezulu.


ka magato a re kgonne go bea ka fase ga taolo ditlamorago tše šoro tša leuba le, ra efoga go tswalelwa ga dikgwebo tše ntši le go loba mešomo ye mengwe ye mentši.

ngalezi zingenelelo sikwa zile ukunciphisa umthelela omubi kakhulu walolu bhubhane, ukunqanda ukuvalwa kwamabhizinisi amaningi kanye nokulahleka kweminye imise benzi.


"gantši ngwana o jewa ke dihlong gomme ka morago ga fao ga a bolele ka seo, gomme se se dira gore go be boima go yena go tšwa ka tebetebeng ya go rutwa ditiro tše," poto o boletše bjalo.

"umntwana ujwayele ukuba namahloni ngakhoke akakhulumi ngakho, lokho okwenza kube nzima ukuthi baphunyuke kulolu dobo lokufundiswa ngocansi," kusho upoto.


re swanetše re šome go feta mo go netefatša gore baswa ba a matlafatšwa gore go thibelwe diphetetšo, go balwa taba ya go fetola maitshwaro, go ﬁ hlelela dikgotlopo mmogo le go dira diteko kgafetšakgafetša.

uma singaphumelela ekwenzeni lokho, hleze singakwazi ukuqeda iaids njengenye yezinsongo zesihlava esibi kwezempilo yomphakathi ngonyaka wezi2030.


baphenkgišani ba 25 bao ba kgethilwego ka tikologong ya bohlano ya lenaneo la rena la go thwala batšweletši ba mohlagase wa go dirišwa leswa bao ba ikemego ka moka ga bona go emetšwe gore ba tlo beeletša tšhelete ye e ka bago r50 pilione ka mo ekonoming.

ukwengeza kutshalo mali abazoluletha, lokhu kuthuthuka kuzophinde kube nomthelela eku zimiseleni kwethu kokuthi izwekazi likhiqize ama60% ezidingo zalo zomgomo ngowezi2040.


potšišo: ke a nyantšha, efela ngwana ga a khore.

umbuzo: ngincelisa ibele, kodwa umntwana akasuthi.


ka tsela ye, ka go šoma bjalo ka kontinente e tee, re ile ra kgona go fihlelela kimollo ya mekitlana ya dinaga tše ntši le thušo ya mašeleng gore re ikarabele go covid19 le tsošološo ya ekonomi.

ngakhoke sabe sesivumelana njengamazwe aseafrika ukuqoka abantu baseafrika abaningana abaqavile njengezithunywa ezikhethekile, ezizoxoxisana nabaxhasi bamazwe ngamazwe kanye nezikhungo ezahlukahlukene ukuze bezoyokhulumela iafrika ukuze ithole ukwesekwa ngezimali nokusizwa ngezikweletu.


a re thušeng bao ba re hlokago ebile ba leng kotsing ya go fetelwa, esego go ba hlokomologa.

ake sehlise uzwelo kulabo abathelelekile, nalabo abasanda kubuya ekhaya bebuya emazweni esiwathatha njengayingozi kakhulu.


dijo tša gae di a tsefa go baeti ba moše wa mawatle dale hes badudi ba mmasepala wa george kapa bodi kela ba tla ba ba efa baeti ba moše wa mawatle bošego bjo ba ka se bo leba lego ka lenaneo la dine with locals.

abavakashi baphesheya kwezilwandle abawuvali umlomo ngezibiliboco zakuleli dale hes abantu basemaloki shini akumasipala wasegeorge entsho nalanga kapa bazozwisa aba vakashi baphesheya kwezi lwandle ubusuku abangeke baphinde babukhohlwe ngecebo ledine with locals.


ke naga yeo molao o šomago ka go lekana go badudi ba bangwe le ba bangwe.

ilizwe lapho umthetho usebenza ngokulinganayo kunoma isiphi isakhamuzi.


senthara ye e satšo agwa ke mokgatlo wa tlhabollo wa impande wa ka mo afrika borwa ka thekgo ya setheo sa nelson mandela.

isikhungo lesi sakhiwa inhlangano yezokuthuthukisa ebizwa ngeimpande south africa ngokwesekwa yinelson mandela fou ndation.


re gopola gape le mahu a masetlapelo a michael komape le lumka mkethwa bao bobedi bja bona ba hlo kofetšego morago ga go wela ka dintlwaneng tša boithomelo tša melete.

siyakukhumbula noku shona ngesihluku kukamichael komape kanye nolumka mkethwa, kanti laba bashona bobabili emva kokushona emgodini wendlu yangasese .


yo mongwe wa bašomi ba kgoro, mpho kutumela, mma wa mafahla a dikgwedi tše 11, mošemane le mosetsa na, o thabetše senolofatši se.

omunye wabasebenzi bo mnyango umpho kutumela nongumama wamawele a nezinyanga eziyi11 ubuda la, umfana nentombazane, wesese kakhulu ngale nsiza.


lenaneo la thekgo le tlhabollo ya balemiši le thušitše baswa ba go swana le wayne mansfield (33) wa kua paarl, yo a thomilego ka go rekišetša malome wa gagwe bjalo ka morekiši wa mmileng mmarakeng wa motse kapa ge a be a sa tse na sekolo gomme a feletša a rekišetša dinagantle diswiri tše a di lemago seripeng sa naga se a se hirišitšego.

uhlelo lokwesekwa no kuthuthukiswa kwabalimi selusize abantu abasha aban jengowayne mansfield (one minyaka engama33 ubuda la) wasepaarl, osuke ekubeni asebenze njengomdayisi kamalume wakhe emakethe yasekapa ngesikhathi esa funda isikole njengoba ma nje esedayisa olamula bakhe abatshale esiqeshini somhla ba asiqashile.


ke gona mo fao bana ba swanetšego go rutwa, ba ithute ka meraloko le go fiwa setshola se ka bago se tee ka letšatši.

kukulesi sigaba lapho abantwana kufanele bafundiswe, bafunde ngokudlala futhi bathole okungenani isidlo esisodwa ngosuku.


go ya ka tonakgolo ya kgoro ya merero ya selegae, malusi gigaba, methaladi ye metelele e hlotšwe ke palo ya godimo ya badirelwa, sekgoba se senyane sa ofisi ya bogorogelo, mathata a boetapele le go tswalela ga ofisi ka mokibelo.

ngokukangqongqoshe wo mnyango wezasekhaya umalusi gigaba imigqa emide ibibangelwa inani eliphezulu labantu abadinga usizo, isikhala esinganele ema hhovisi omnyango, izinkinga eziphathelene nobuholi kanye nokuvalwa kwamahhovisi awo ngemigqibelo.


nakong ya ge leuba la covid19 le aparela naga, disenthara tša ecd di ile tša amega gampe.

ngesikhathi ubhubhane lwecovid19 lugadla, izikhungo zeecd zasha yeka kakhulu.


re hlomile mekgwa ye meswa ya go dira dikgopelo go swana le ka whatsapp le ka ussd, ebile re hlomile dipeakanyo gotee le dipanka tše kgolo go kgontšha kgonthišišo ya tshedimošo ya diakhaonto tša dipanka.

sabeka izindlela ezintsha zokufaka izicelo njengakuwhatsapp kanye neussd, sasungula nohlelo lokusebenzisana namabhange ukuze sikwazi ukuqinisekisa imininingwa ne yasebhange.


gore re kgone go feta lebaka le le boima, setšhaba ka moka se swanetše go tsenya letsogo.

ukudlula kulesi sikhathi esinzima, yonke imiphakathi kumele ibambe iqhaza.


moo go kgonagalago ka fase ga maemo a a bothata, re ikemišeditše go kopana le go boledišana.

okukhulu kakhulu esingakwenza ngaphansi kwalezi zimo ezinzima, sihlose ukubonisana nokuxoxisana.


re gatela pele ka mpshafatšo ya ikonomi mererong ye bjalo ka enetši le dikgokagano tša megala.

siqhubekela phambili nge zinguquko zomnotho ezi ndaweni ezifana nezamandla kanye nezokuxhumana.


mmogo, re ikgethetše mokgwa wa mmušo woo o fago tlhalošo ya nnete go kgopolo ya repabliki.

sisonke, sizikhethele thina ngokwethu uhulumeni onikeza iqiniso lokuthi iyini iriphabhulikhi.


ye nngwe ya dilo tše bohlokwa tšeo di oketšago kgolo le mešomo ke dikgwebo tša mmušo (disoe).

aphehla ugesi, alawule amachweba, akha imigwaqo futhi ahlinzeka ngamanzi adingekayo ukuze umnotho usebenze.


cach e ka se kgonthišiše gore dihlongwa di ka ikgokaganya neng le modiradikgopelo mabapi le sekgoba sa go ithuta.

icach ayikwazi ukubona ukuthi isikhungo sizomthinta nini umfakisicelo ukuze mhlawumbe athole isikhala.


re na le diphoofolo tša lešoka, tše di akaretšago dipitsi tša thaba tše 10, dikgokong tše 15 le diphohu tše 10," gwa bolela ngesi, a tlaleletša ka gore dinare le diphala le tšona di tla hwetšwa mo nakong ye e sa fetšego pelo.

sinezilwane zasendle ezihlanganisa amadube asentabeni ayi10, izindlu zele eziyi15 kanye nezimpofu eziyi10," kusho ungesi, engeza nangokuthi kusazotholakala izinyathi kanye nezimpala maduze nje.


go bile fela bjalo le ka batho ba naga ya rena ba laeditšego boitlamo bja go latela mela wana ya bophelo bja setšhaba le go dulela kgojana le batho.

ngokulinganayo, abantu bakithi babonise ukuzi nikela kwabo ekuthobe leni imithetho yezempilo no kuqhelelana.


thuša motho wa gona go hema ka go mo robatša ka lehlakore ge a emiša go hwa dikotwane.

msize ngokuphefumula ngokumlalisa ngecala uma ukudlikiza sekuphelile.


kgoro ya thuto ya motheo e netefaditše gore go bulwa ga dikolo ka fao go bolokegilego ke ye nngwe ya dilo tšeo e di beilego pele, gotee le go thekga baithuti ka mananeo a mehutahuta go ba thuša gore ba phete ngwaga wa bona wa dithuto ka katlego.

umnyango wemfundo eyisisekelo (idbe) ukuqinisekisile ukuthi ukuvulwa kabusha kwezikole ngendlela ephephile kungenye yezinto eziseqhulwini, ngokuhambisana nezinhlelo ezehlukene zokweseka abafundi ukuze basizakale ekutheni baqede ngempumelelo lo nyaka wokufunda.


molaodiphethiši wa kevali chemicals funeka khumalo o bolela gore bis e thekgile khamphani ya gagwe go hwetša metšhene le didiri šwa go thomiša ka tshepedišo ya botšweletši le ya tšweletšo mabapi le tlhwekišo ya meetse, go hlwekiša dilo le go bolaya ditwatši gammogo le dima maretši.

umqondisi wesigungu seziphathimandla wekevali chemicals ufuneka khumalo uthi ibis yaxhasa inkampani yakhe ukuze ithole imishini kanye nezinsizakusebenza ukuze iqale ukwakha kanye nokukhiqiza izinsiza zokuhla nza amanzi, ukuhlanza kanye nokubulala amagciwane kanye neglu yokunamathisela.


se se latelwa ke modukologo, go theoga ga kgatelelo ya madi, go idibala, letšhogo le go hlokagala kudu ge phekolo e diegile,’’ a realo.

lokhu kulandelwa yisiyezi, ukwehla komfutho wegazi, ukuquleka, ukwehla okungalindelekile kokuhamba kwegazi emzimbeni (shock) kanye nokufa, uma owesifazane okhulelwe engakutholi ukwelashwa okusheshayo," kusho yena.


o hlalošitše gore ge ba le batho ba bagolo, bana ba ba ka ba kotsing ye e oketšegilego ya go angwa ke mathata a mangwe a monagano bjalo ka go tlalelwa le kgatelelo ya monagano, gomme gape ba ka diriša diokobatši gampe.

uchaze wathi uma sezizi ndala, lezi zingane zingaba sengcupheni yokuhlaselwa ngezinye izimo ezingapha zamisa umqondo, njengesifo sexhala nokhwantalala, futhi zingasebenzisa izidakamizwa ngendlela engafanele.


ke kgonne se ka go fola, go ba le moya wo mobotse le go šoma le batho go thopa tlhompho ya bona.

nga kunqoba lokhu ngokuba ngi ngaphakamisi umoya, ngihla le ngicabanga ngokunethe mba futhi ngisebenze naba ntu ukuze bangihloniphe.


motsoaledi o boletše gore phetošo ya mathomo go mo laokakanywa e tlo kgotšha go fetšiša ditefišo tša pele ga tirelo.

izinkokhelo ezicazelwa umthengi zichaza ukuthi isikimu sikhokha ingxenye ethile yesikweletu umhlinze ki kungaba isibhedlela noma udokotela ozimele – ayibize isiguli.


o re o gotše ka lapeng leo le sa kago la mo dira gore a ikwe a fapane goba a sa ratwe gabotse ka lebaka la ge a na le bohwehle.

uthe wakhula emndenini ongazange umenze azizwele ehlukile noma engathandwa ngokwanele ngenxa yokuba nebala elimhlophe.


re hlomile peakanyo ya go šoma ka noši ya tshepedišo ya go dira dikgopelo le ya ditefo, ebile re kopantše mmogo dathapeisi tša go fapafapana, go akaretšwa le dathapeisi ya retšistara ya bosetšhaba ya palo ya batho le ya sekhwama sa inšorense ya bao ba lahlegetšwego ke mešomo (uif).

senza uhlelo lokuzifakela izicelo nokukhokheleka, futhi lwahambisana nemini ningwane eyehlukene, oku bandakanya uhlu lwenani labantu eningizimu afrika kanye nemininingwane ye sikhwama somshwalense wabantu abalahlekelwe umsebenzi (iuif).


re sa tšwa go tsebiša gore lebi ya makhura a dikoloi e tla fegwa dikgwedi tše dingwe tše pedi go fihla ka phato, e lego seo se tla tlišago kimollo go malapa.

kamuva nje simemezele ukuthi intela kaphethiloli izomiswa ezinye izinyanga ezimbili ukuya kuncwaba, lokho okuzoletha ithuba lokuphefumula kancane kubantu emakhaya.


re swanetše go ba le dipoledišano tša nnete e sego fela ka maitshwaro a rena go ba bangwe, eupša le gape ka maemo a dilo tšeo di re kgaoganyago.

sidinga nezingxoxo eziyiqiniso hhayi nje ngokuziphatha kwethu komunye nomunye, kodwa futhi ngezimo zezinto ezisihlukanisayo.


ka ge frantz fanon a boletše, go tšwa go moloko o mo ngwe le o mongwe go utolla maikemišetšo a ona.

njengokusho kukafrantz fanon, kusemahlombe aleso naleso sizukulwane ukuthi sizitholele eyaso impokophelo.


magareng ga 1994 le hlakola 2018 mmušo o fane ka naga ya dihekthara tše 8,4 milione go bao kgale ba bego ba phaetšwe thoko ka fase ga lenaneo la peakanyoleswa ya naga.

phakathi kowe1994 nondasa kowezi2018 uhulu meni unikeze amahektha omhlaba ayizigidi eziyisi8.4 kubantu abebencishwe amathuba ngaphansi kohlelo lokuguqulwa komhlaba.


dikgetho tšeo di lego gona tša go ntšha mpa ka semolao muthuphei o bolela gore basadi bao ba nyakago go fediša boimana bja bona ba na le dikgetho tše di bolokegilego le tša go se lefelwe go dira se ka dikliniking tša setšhaba le ka dipetlele.

izindlela zokukhipha isisu ngokusemthe thweni umuthupei uthi abesifazane abafuna ukukhipha isisu banezindlela eziphephile futhi ezimahhala ukwenza lokho emitholampilo nasezibhedlela zikahulumeni.


gomme ka fao, re ketekile segopotšo sa moloko wa 1976 ka la 16 phupu 2020, re reta gape bafsa ba afrika borwa ya ka morago ga kgethologanyo, e lego ba phethagatši ba bohlokwa ba bohwa bjo bohlokwa bjo.

manje, njengoba sihlonipha isizukulwane sangowe1976 mhla ziyi16 nhlangulana 2020, sithulela isigqoko intsha yaseningizimu afrika yangasemva kobandlululo, izindlalifa ezifanelwe yileli lifa elihle kangaka.


mananeo a mangwe a kgašo a tla nepiša barutiši gomme kgokagano ya whatsapp ya teacher connect ya kgoro ya thuto ya motheo e tla romela barutiši melaetša ye bohlokwa.

ezinye zalezi zikhathi zokusakaza zizogxila kothisha futhi inkundla yokuxhumana iwhatsapp yothisha bomnyango wemfundo eyisisekelo izothumela imilayezo ebalulekile kothisha.


dikgaruru tšeo di hlolago ke bong ke bothata bja dikgaruru tša banna.


go hwetša tikrii ya gagwe ya mastase go dirile phapano.

ukuphothula iziqu zakhe zemaster’s kwaletha umehlu ko omkhulu.


boemakepe bja durban bo hlola dibaka tše dintšhi tša go thiba letšatši ka afrika borwa vukuzenzele unnamed kgauswanyane, ke etetše boemakepe bja durban go iponela ka bonna mošomo wo o dirilwego go dira gore boemakepe bo kgone go šoma gabotse gape bo be le mohola.

ichweba lasethekwini lisungulela iningizimu afrika inqwaba yamathuba vukuzenzele unnamed kamuva nje, bengi vakashele ichweba lasethekwini ukuze ngizozibonela mina mathupha ukuthi umsebenzi u qhutshwe kanjani ngendlela eqeqeshe kile futhi nencintisayo.


re dira gape ditlhahlo bo tša ge go katelwa mobu le maemo a boleng bja wona.

mayelana nomsebenzi opha thelene nokumba nokulungi sa isizinda okuzokwakhiwa kusona, siphinde sihlole ama tshe nomhlabathi wokuvala imigodi kanye nomhlabathi ongaphansi kwendawo okwa khiwa kuyona.


go na le bomma, bosesi le barwedi bao ba šomago bjalo ka baithuti bao ba ithao pilego gomme ba šoma le ba operation bobbi bear, e lego mokgatlo wa ka amanzimtoti ka kwazulunatal woo o fanago ka madulo go bana bao ba tlaišitšwego.

kukhona omama, osisi kanye namadodakazi abasebenza ngaphandle kokubheka inkokhelo yenhlangano ebizwa ngeoperation bobbi bear endaweni yasemanzimtoti kwazulunatal okuyiyo eyenza umsebenzi omkhulu wokuhlinzeka ngezindlu zesikhashana kulezo zingane ezihlukumezekile.


nhi ke thušo ya tšhelete ya go kgonthiša gore badudi ba afrika borwa ka moka ba hwetša hlokomelo ya maphe lo ya bohlokwa go sa ye le maemo a bona a mošomo le go kgona go lefa sekhwa meng.

inhi yindlela yokuxhasa ngezimali ezoqinisekisa uku thi zonke izakhamuzi zase ningizimu afrika zihlinze kwa ngezinsizakalo zempilo ezibalulekile, kungakhatha liseki isimo sabo sokusebe nza kanye nokuthi bazokwazi na ukuba nabakufakayo ngqo esikhwameni.


6. ge o se no apara maseke, o se ke wa kgoma sefahlego sa gago go fihla ge o o apola.

uma usufake isifonyo, unga lokothi uthinte ubuso bakho futhi kuze kube lapho usikhumula.7.


ka go lebelela ditlhotlo ka moka tšeo toropo ya gešo e lebaganego le tšona, ke ile ka ba le hlohleletšo ya go dira se sengwe sa go amana le tša kago gore ke kgone go ba yo mongwe wa bao ba fetošago seemo sa bjale," a realo.

ngokubuka zonke izingqinamba ezazibhekene nedolobha lakithi, ngagqugquzeleka ukwenza utho oluhlobene nezokwakha ukuze ngibe ngomunye wabantu abaguqula isimo leso," ubeke kanjalo.


ye nngwe ya ditsela tša go thibela phetetšo ya hiv ke go nwa preexposure prophylaxis (prep), e lego moriana woo o nwewago tšatši ka tšatši ke batho bao ba se nago hiv bao ba lego kotsing ya go fetelwa ka tsela ya thobalano goba go ihlabela ka diokobatši.

enye yezindlela zokuvikela ukusuleleka ngehiv ukuphuza ipreexposure prophylaxis (iprep), okungamaphilisi aphuzwa nsukuzonke ngabantu abangenalo igciwane lehiv abasengcupheni yokuthola ihiv , ngocansi noma ngokuzijova ngezidakamizwa.


le ge go le bjalo, palo ya ditšhukudu tšeo di ilego tša tsongwa ka kwazulunatal, kapa leboa, mpumalanga, freistata le leboa bodikela e oketšegile.

noma kunjalo, sekwenyuke isibalo sobhejane abazingelwe kwazulunatali, enyakatho kapa, empumalanga, efreyi stata kanye nasesifundazweni sasenyakathontshonalanga.


nnete ke gore go nale ditlhotlo tše hlobaetšago kudu tšeo dilebaganego le sephodisa sa afrika borwa eupša re šoma ka thata go di fenya.

iqiniso lithi kunezinselele ezinkulu ezibhekene nama phoyisa eningizimu afrika.


o tlaleletša ka gore go tloga mola magato a kiletšo a mose pelo a theošetšwago fase, go bile le koketšego ya go nanya ya go bega bomenetša bjo bo amanago le thušo ya ditšhelete tša leago, kudukudu tša dithušo tša ditšhelete tša kimollo ya masetlapelo a leago.

wengeza ngokuthi selokhu kwaqala ukuxegiswa kwezigaba zokuvalwa kwezwe, sekube nokwanda okuqhubekayo ekubikweni kokukhwaba nisa okuhlobene nezibonelelo zenhlalo, ikakhulukazi izibo nelelo zenhlalo zokusiza labo abakhahlamezekile.


mo nakong ye e sa tšwago go feta the hawks e adile kgatelopele yeo e dirilwe go ke sehlophatšhomo sa twantšho ya bomenetša, yeo lekala la kopanyomošomo le bopago karolo ya yona.

kamuvanje oklebe bacacise inqubekelapha mbili esiyenziwe ithimba elilwisana nenkohlakalo, ifusion centre eyingxe nye yalo.


bosenyi ke bothata bjo bogolo ka mo nageng.

ubugebengu buyinkinga enkulu kuleli lizwe.


boingwadišo sekolong le go se tšhabe sekolo ga baru twana di hlatlogile ka lebaka la lenaneo la phepo.

ukubhaliswa esikoleni kanye nokuya esikoleni kwabafundi kuthuthukile ngenxa yohlelo lokuhlinze kwa kwezingane ngokudla.


"mo ngwageng wo o fetilego bahlokomedi ba tikologo bao ba ka bago ba 1 659 ba rometšwe mafelong ao go nago le diti ragalo tše ntši tša go bolaya ditšhukudu tša tšeelwa mana ka a tšona ka nepo ya go thuša ka tšhireletšo ya tikologo.

"onyakeni odlule balinganiselwa kwi1 659 abaqaphi bezemvelo abasatshalaliswe ezindaweni ezidume kakhulu ngokubulala obhejane ukuze basize ngokuvikela ezemvelo.


"go fihla bjalo, go na le bohlatse bja go bontšha gore bao ba nago le asma ba kotsing ya go ba le maswao a šoro le go ka hlokofala ge ba fetelwa ke covid19.

uthe iziguli ezinesifo sofuba kanye neasthma zisengozini enkulu yokuthi zithole lolu bhubhane lwecovid19.


mmušo wa kgethologanyo o agile ekonomi yeo e hlakahlakanego ka boomo yeo e hlametšwego go hola bathobašweu.

uhulumeni wesikhathi sobandlululo wenza ngamabomu wakha umnotho ohlanekezelwe owawakhe lwe ukuthi kuzuze abantu abamhlophe.


tšhomišo ye fošagetšego e ka dira gore badiriši ba ipee kotsing ya go phatlalatša covid19 .

ukusetshenziswa ngendle la engalungile kungahle kuholele ekutheni labo abawafakile bazibekeengcupheni yokusabalalisa icovid19 .


feela le ge dinaga tša afrika di ile tša ya go dinaga tša boditšhabatšhaba go kgopela thekgo, re ile ra thoma ka gae ra leka go ithuša – ra hloma le gona go kgoboketša matlotlo a sekhwama sa boikarabelo bja covid19 sa kontinente.

ngale ndlela, ukusebenza njengezwekazi elilodwa, sikwazile ukutholela amazwe amaningi usizo ngezikweletu kanye nosizo lwezezimali zokubhekana necovid19 kanye nokuvuselelwa komnotho.


"go fihla ga bjalo, tshepetšo ya pušetšo ya naga e hotše bakgopedi ba naga ba go feta dimilione tše pedi gape e feleleditše ka phetišetšo ya diekere tša go balelwa go 2.7 milione.

"kuze kube manje, inqu bo yokwabiwa kabusha ko mhlaba ihlomulise abafaka izicelo zomhlaba abanga phezu kwezigidi ezimbili kwaholela ekunikezelweni komhlaba ongamahektha ayizigidi ezi2.7.


go phethagatša ga batho ga ditokologo tša bona tša motheo tša go hlagiša matshwenyego a bona, go itšweletša le mekgahlo yeo ba e ratago le go bolela ka fao ba ratago ke sešupo sa temokrasi ye botse ye re nago le yona.

ukusetshenziswa kwesisekelo senkululeko yokudlulisa lokhu ofisa ukukusho, ukuzibandakanya kanye nokukhuluma kuyisilinganiso sempilo enhle yentando yeningi yethu.


dikutullo le ditšhišinyo tša khomišene ya zondo di tla thuša naga go agaleswa dihlongwa tše le go rweša boikarabelo bao ba nago le maikarabelo.

imiphumela kanye nezincomo zekhomishana kazondo kuzosiza ukuthi izwe lakhe kabusha lezi zikhungo futhi zenze ukuthi labo abathintekayo bethweswe amacala abafanele.


maitshwaro a makgwakgwa ga a amogelegego tloga go sa amogelege go kweša bana bohloko.

indlela yokuziphatha elimazayo ayemukelekileakwemukelekile nanini ukulimaza izingane.


ke bone basadi ba bangwe intastering ye ba nyologela maemong a god imo ebile ba nale khuetšo.

sengibone abesifazane kule mboni bekhuphukela ezikhundleni eziphezulu futhi beba nomthelela.


ba rutilwe mabokgoni ao a sepelelanago le go thoma le go sepediša dikgwebo tša bona, ka maikemišetšo a go swana a go ba baamogedi ba letseno bao ba atlegilego ka intastering ya boeti.

bafundiswa amakhono ahambisana nokuqala kanye nokuqhuba ibhizinisi, lapho injongo kungukukwazi uku gcina behlomula ngomholo embonini yezokuvakasha.


se se dirwa ka dipoledišano le ditheo tša kgwebo, tša mešomo mmogo le tše dingwe tšeo di amegago.

lokhu kwenziwa ngokubonisana namabhizinisi, abasebenzi kanye nezinye izikhungo ezifanele.


le ge go le bjalo, ma phelo le polokego ya batho di swanetše go ba dilo tše bohlokwa kudu.

ngaso leso sikhathi, impilo yomphakathi kanye noku phepha kumele sikucabangele phambili.


go fihla mo lebakeng le re hlomile dilekane tša toga maano le bobedi dinaga tša ka borwa bja lefase le tirišano yeo re holegago go yona ka moka le dinaga tša ka leboa.

kuze kube manje, sesakhe imifelandawonye yamaqhi ngasu namazwe aseningi zimu yomhlaba kanye noku sebenzisana okunenzuzo efa nayo namazwe asenyakatho.


ntle le gore re dire bjalo, tokomane ye ya kgatelopele le khuetšo ye kgolo e tla dirwa gore e se sa ba ya maleba le mohola.

uma singenzi kanjalo, lo mqulu oya phambili kanye nowenkululeko uzoba yize leze futhi uzobe ungasho lutho.


e lwatša ditho tša mmele, ge o e lebelela ka maekrosekoupu, e fapane le yeo e swarago batho ba bagolo gape e alafega botse kudu, go bolela seegers.

izimpawu zezinzwa: ukushintsha noma ukwehla ekuhambeni, ukuzimela noma ukukhuluma, ukubuyela emuva kokukhula kwengane, ikhanda elibuhlungu elithatha ngaphezu kweviki elihambisana noma elingahambisani nokuhlanza kanye nokukhula kwekhanda.


ka mantšu le ditiro tša bona, ba swanetše ba nyake go aga setšhaba se sekaone seo ka go sona bohle ba amogelwago ebile ba hlokomelwago.

emagameni kanye nesezenzweni zabo, kumele babonakale bakha izikhamizi ezingcono ezikwazi ukuncoma okuhle futhi abanakekelayo.


leano le le beakantšwego la setšhaba ka gbvf, leo le akaretšago mohlwaela wa ditshepedišo go šogana le gbvf, le lona le dirilwe.

uhlelo lwamacebo kuzwelonke olumayelana nenegbvf, luveza izinyathelo eziya phambili zokulwisana negbvf.


gabjale go na le bohlatse bjoo bo tletšego bja gore thekišo ya dinotagi e hlotše kgatelelo ye kgolo go maokelo, go akaretšwa le ka diyuniting tša maemo a tšhoganetšo le tša tlhokomelo yabao ba bakwago le badimo ka baka la dikotsi tša difatanaga, dikgaruru le mathata a go sepelelana le tšona.

sekunobufakazi obucacile bokuthi ukuvulwa kabusha kokuthengiswa kotshwala kulethe ingcindezi enkulu ezibhedlela, kubandakanya amayunithi ezinhlekelele nalawo abagula kakhulu, ngenxa yezingozi zezimoto, udlame kanye nokulimala okuhlobene notshwala.


bjala bo ka ba kotsi bophelong bja ngwana yoo o mo imilego vukuzenzele unnamed basadi ba baimana ba na le maikarabelo a gore ba se nwe ka baka la gore bjala bo ka hlola bolwetši bjoo bo amago tlhabologo ya ngwana.

utshwala bungalimaza impilo yomntwana wakho ongakazalwa vukuzenzele unnamed abesifazane abaze thwele banesibopho sokungaphuzi utshwala ngoba utshwala bungadala isifo esingathu naza ukukhula komntwana.


o be a bolela nakong ya ge a fa pego go boraditaba fao a utollotšego lenaneo la go thakgola thuto ya godimo ya mahala mo afrika borwa.

ungqongqoshe upandor uthe kuyisibophezelo sezwe ukweseka imindeni empofu kanye nesengcupheni kakhulu.


dula o bolokegile mebilengdikotsi tša difatanaga di oketšega kudu ka nako ya sehla sa matswalo a morena, gomme di feta ka maphelo a batho ba makgolokgolo.

phepha emigwaqweniizingozi zomgwaqo ziba ziningi kakhulu ngesikhathi samaholide kakhisimusi, zibulale amakhulu abantu.


kgato ya 2: bašomedi ba lefelo le ba tla leletša barutwana bao ba nyakago go ba baithuti ntle le tefo, go tšwa lefelong la dikgokagano gomme ba gatiša dintlha ka moka tše di kgopelwago tshedimošohlopšeng, ka go laetša lefapha la go ithuta leo morutwana a le kgethilego le profense yeo a dumago go ka ithutela gona.

isigaba 2: amaejenti azoshayela umfundi, ofuna isikhala sokufunda esikhungweni semfundo ephakeme, ucingo mahhala, ngokusebenzisa isikhungo sezingcingo, kubhaliswe nemininingwane kusizindalwazi secach, kuhlonzwe umkhakha umfundi awubhalisele kanye nesifundazwe afisa ukufunda kuso.


ngaleka (67) o tšwa kwa xolo kua port shepstone, kwa zulunatal.

ungaleka (oneminya ka yobudala engama67) ngowakwaxolo eport shepstone, esifundazweni sakwazulunatali.


nepo yeo e ikgethilego ngwageng wo e go dikgwebo tše nnyane, tša magareng le tše nnyanennyane, go matšema mmogo le tšeo esego tša semmušo.

okugxilwe kakhulu kukho kulo nyaka ngamabhizinisi amancane, amaphakathi nendawo kanye namancanyana, akwimifelandawonye yamabhizinisi kanye nomkhakha ongahlelekile.


go ya ka npa, mongongoregi, motšwasehlabelo, mophologi goba hlatse e tla letšetšwa mogala ke mohlankedi wa boitokišetšo go kgorotsheko go tšwa kgorotshekong yeo a tla fago bohlatse ka go yona.

ngokusho kwenpa, onesikhalazo, isisulu, osindile noma ufakazi bazothintwa yizikhulu zenkantolo zalapho ezothula khona ubufakazi bakhe khona.


"go bohlokwa gore basadi ka moka bao ba imilego mmogo le bao ba nyakago go bona ba belega bana bao ba phetšego botse ba efoge go nwa bjala.

"kubalulekile ukuthi bonke abantu besifazane abazethwele kanye nalabo abafisa ukubeletha aba ntwana abanempilo bagweme utshwala.


eupša go na le go hloka šedi go gontši le go hloka tlhokomelo mešomong.

konke lokhu kungaphezu kobudedengu obujwayelekile kanye nokunganaki emsebe nzini.


sekhwama sa kimollo ya dikoloto tša dikgwebopotlana le tša magareng (dismme)morago ga tsebišo ya go dula ka gae, kgoro ya tlha bollo ya dikgwebopotlana e dirile gore sekhwama sa kimollo ya dikoloto se be gona ka bjako go borakgwebopotlana bao ba amilwego gampe ke leuba la covid19 .

isikhwama sosizo lwezikweletu oluqondiswe emabhizinisini amancane kulandela isimemezelo sokuvalwa kwezwe, umnya ngo wezokuthuthukiswa kwamabhizinisi amancane wavula isikhwama sosizo lwezikweletu oluqondiswe emabhizinisini amancane ashayeke kakhulu ngenxa yobhubhane lwecovid19 .


a mangwe a mabaka a se ke go katwa, le banna ba go gana go šomiša dikhondomo.

ezinye zeziza thu zalokhu ngukudlwengulwa kanye nokungavumi kwa madoda ukusebenzisa ijazi lomkhwenyana.


re swanetše go šoma bjalo ka monwana le lenala le bakgathatema ka moka, go akaretšwa dikgwebo, gore methopo ka moka le bohlodi bja bosenyi di abelwe ka go lekalekana go kaonafatša bobedi polokego ya setšhaba le go šogašogana le bosenyi bjo bo šwalalantšhago ditiragalo tša ikonomi.

sidinga ukuthi kube khona ukuxhumana nabo bonke ababambiqhaza, kuba ndakanya amabhizinisi, ukuze zonke izinsiza kanye nobuhlakani kwezobugebengu kuzokwabelwana ngakho ukuze kuzokwenza ngcono ukuphepha kompha kathi kanye nokubhekana nobugebengu obuphazamisa umnotho.


se ke ka gore go se lekalekane ga ekonomi le go se lekalekane ga leago go a sepelelana.

lokhu kungenxa yokuthi ukungalingani kwezomnotho nokungalingani kwezenhlalo kuyahambisana.


o re weposaete ya go dira dikgopelo ka inthanete ya nsfas e bopilwe leswa gore e šomišege botse go feta peleng le go dira gore e nyake go swana le dipolatefomo tše dingwe tšeo bakgopedi bao ba nyakago go dira dikgopelo ba di tlwaetšego go swana le whatsapp, twitter, facebook le instagram.

uthi uhlelo lwensfas lokufaka izicelo ngobuchwepheshe neinthanethi lwaklanywa kabusha ukuze luzosebenziseka kalula futhi lusondele ekufuzeni ezinye izinkundla abafakizicelo abazijwayele ezifana newhatsapp, itwitter, ifacebook neinstagram.


mo mengwageng ye e tlago ye meraro r21 pilione ye nngwe e abilwe ke idc, nef le dihlongwa tše dingwe go thekga bahlomi ba diinta steri ba bathobaso.

eminyakeni emithathu ezayo ezinye izigidigidi ezingamar21 zithenjiswe yiidc, inef kanye nezinye izikhungo ukuze kuzokwesekwa osozimboni abamnyama.


seemo se re ikhumanago ka go sona se hloka kgotlelelo le bopelotelele.

isimo esizithola sikuso sidinga isibindi nokubekezela.


"dikgwebo tša thekišobontši le tša bogwebi di tla bulwa ka botlalo, go akaretšwa le mabenkele, dispaza le bagwebi ba mebileng.

amalungiselelo okuqala kahle ukusebenza ngokwezigaba kanye nokufakwa kwezinhlelo kuzokwenziwa kuzo zonke izindawo zokusebenzela.


tšhireletšo ya tlhago e felelwa ke maatla ka morago ga nako ye e itšego gomme go fapana le moento, e ka se tsošološwe.

ukuqina kwamasotsha omzimba ngokwemvelo kuyafadalala ngokuhamba kwesikhathi futhi akufani nokugoma, ngeke ukubekele isikhathi.


kereke e be e tsenwa ka go swarwa ka inthaneteng gomme barapedi ebe ba kgothaletšwa go rapela ka malapeng a bona, go e na le go ya ditirelong tša phu thego.

izinkonzo bezibanjwa ngobuchwepheshe beinthanethi futhi amakholwa agqugquzelwa ukuthanda zela emakhaya abo kuno kuya ezinkonzweni.


re šetše re dirile diteko tša coronavirus tša go feta dimilione tše pedi, gomme bašomedi ba tša maphelo ba šetše ba dirile diponego tša go feta dimilione tše 20. re dirile gore go be le mepete e 28 000 ya balwetši ba covid19 ka maokelong, gomme ebile re agile maokelo a nakwana go kgabaganya naga.

isinqumo sethu sokumemezela ukuvalwa kwezwe lonke savikela ukuqubuka ngamandla kwesifo ngenkathi umkhakha wethu wezempilo ungakalungiselelwa, nobekungaholela ekudluleni kwabantu abaningi emhlabeni.


molaokakanywaphetošwa wa bosenyi le melato ye e amanago le ona o tiiša, gareng ga tše dingwe, go fa peila go basenyi ba gbvf, ebile o oketša kotlo ya melato yeo gomme go na le lebakanako la fasana leo le beilwego la gore motho yo a bonwe go molato a romelwe kgolegong.

isichibiyelo somthethosivivinywa wamacala obugebengu kanye nahambisana nawo sizoqinisa, phakathi kokunye, ukunikezwa kwebheyili kwezaphulamthetho zegbvf , futhi sichaze kabanzi ngamacala azothola izigwebo ezincane.


potšišo: naa nka entelwa ka selekanyo sa bobedi sa moento wa pfizer pele nka fetša matšatši a 42 go tloga mola ke entetšwego ka sele kanyo sa mathomo.

umbuzo: ngingakwazi yini ukuthi ngithole umjovo wesibili womgomo wepfizer ngaphambi kokuphela kwe zinsuku ezingu42 emva komjovo wami wokuqala?


zondi o tlaleletša ka gore basadi ba na le bokgoni bja go swana le bja banna gomme khamphani ya gagwe e na le rekote ya bohlatse bja go laetša bokgoni bja yona bja kabo ya ditirelo.

uzondi wengeze ngokuthi abesifa zane banekhono njengamadoda futhi inkampani yakhe isizenzele igama elihle.


dintlha tše di swanetšego go elwa hloko cach e ka se kgonthišetše modiradikgopelo sekgoba sa go ithuta.

amaphuzu okumele aqashelwe icach ayikwazi ukuqinisekisa umfakisicelo ukuthi uzosithola isikhala.


phethagatšo e thomile go mme e tla dirwa mo me ngwageng ye mehlano.

ukuqali swa kokusebenza kwalolu hlelo kuyaqhubeka futhi kuzoqhutshwa esikhathini seminyaka emihlanu.


godimo ga fao, kgoro ye e eletša batho bao ba nago le malwetši a go iphihla: go nwa dihlare ka maleba, go ya ka fao ba laetšwego ke mošomi wa tlhokomelo ya maphelo.

ukwengeza, umnyango weluleka abantu abanezifo eziyimbelesela ukuthi: badle imithi yabo yokwelashwa ngendlela eyiyo, njengoba kusho ungoti wezokunakekelwa kwempilo.


go ka se be le e tee gwa hlokega ye nngwe.

ngeke kube khona okunye ngaphandle kokunye.


dithekisi tšeo di tšeago maeto a kgauswi di a dumelelwa go rwala go fihlela dipersenteng tše lekgolo, mola tša maeto a matelele di se tša dumelelwa go feta dipersente tše masomešupa, gomme gona fao go latelwe melawana e meswa ya mabapi le dimaske, go bolaya ditwatši ka dinamelweng gape le go bula mafasetere.

amatekisi athatha uhambo endaweni manje azovunyelwa ukuthi enyuse isibalo sabagibeli bagcwale itekisi, kanti lapho abathatha uhambo lwamabanga amade ngeke bavunyelwe ukuthatha isibalo esevile kumaphesenti angama70, futhi inqobo uma kulandelwe imigomo emisha yokunciphisa ubungozi ehlobene nezimfonyo, ukuhlanzwa kwetekisi ngezibulalimagciwane kanye nokuvulwa kwamafasitela.


"ge eba go na le selo se tee seo re dumelelanago ka sona ke gore seemo sa gabjale – sa bohloki bjoo bo ikepetšego, tlhokego ya mešomo le go se lekalekane – ga se amogelege ebile ga se sa swanela go tšwela pele.

"uma ikhona into eyodwa esingavumelana ngayo, ngukuthi isimo samanje – sobubha, ukwentuleka kwamathuba omsebenzi kanye nokungalingani – akuvumelekile futhi akugcineki."


sars e hlokiša bao ba efogago go lefa motšhelo botšhabelo, baholegi ba ditiro tša bosenyi, le bao ba kgathago tema ka go ditiro tša bomenetša.

uphiko lomnotho ongekho emthethweni olwasungulwa ngowezi2018 seluphumelele izikhathi eziningi ekuqedeni ukuhweba komnotho okungekho emthethweni, kubandakanya nokugxila ekungalandelini umthetho wentela yempahla ephuma kwamanye amazwe.


re lla le go rapediša malapa ao a wetšwego ke mathata ao a palelwago ke go amogela masetlapelo a go šiiša namana tša mmele.

imicabango nemikhuleko yethu ikule mindeni ebhekene nobunzima bokwamukela lesi sigameko esinyantisa umzimba esingachazeki.


o hlaloša gore manyami ga se seemo, eupša ke tshepetšo, le gore gantši go na le megato yeo batho ba e fetago ka nako ya manyami.

uyachaza ukuthi ukuzila akusona isimo nje, kodwa inqubo, futhi abantu bajwayele ukudlula ezigabeni zokuzila.


ba laetša go se hlomphe ditumelelano tša go latelelana tša lekgotla la polokego la dinagakopano, tšeo di rego go emišwe go tšea naga ya palestina le gore go phethagatšwe ditokelo tša mapalestina.

batshengise ukungayishayi ndiva impumelelo yezinqubo zomkhandlu wezokuphepha zomhlabuhlangene ezazicela ukuthi kumiswe nsi ukusetshenziswa komhlaba wasepalestine futhi kufezwe ngokuphelele amalungelo abantu basepalestine.


vadi o netefaditše gore profense e tla tšwela pele go šomiša bohla mi, diphatišišo le tlhabollo go tse bagatša profense ye e šomišago theknolotši go hlabolla phihlelelo ya ditirelo tša dinamelwa.

uvadi uqinisekisile ukuthi isifundazwe sizoqhubeka noku sebenzisa ezobuchwepheshe besimanjemanje, ucwaningo nentuthuko ukuthuthukisa isifundazwe esisebenzisa ezobu chwepheshe esizophucula futhi senze kube lula ukufinyelela kwezokuthutha.


ka manyami ralo o hlokofetše ka 2004. ka 1994, sekolo se ile sa ya holong ya eli spilkin, yeo e agilwego ke rakgwebo wa mo motseng eli spilkin.

umbono wami wemukelwa yilungu lomphakathi unkululeko ralo, owani kela ngegalaji lakhe ukuthi lisetshenziswe njengegumbi lokufundela," kusho ugilman.


ka morago ga go phetha dithuto tša marematlou matlakane o ile a khutša ngwana a se dithutong le ge a be a amogetšwe ka yunibesithing ya johannesburg go ithutela molao.

ngemuva kokuphothula umatekuletsheni umatlakane wahlala ekhaya nakuba inyuvesi yasegoli (iuj) yabe imamukele ukuba afundele umthetho.


temane o hlaloša gore mo rago ga go aloga ka 2016 gase a dira dikgopelo tša mošomo ka ge a be a se na maitemo gelo a maleba.

utemane uyachaza ukuthi emva kokuphothula iziqu zakhe ngowezi2016 akakwa zanga ukufaka izicelo zomse benzi ngoba wayengenaso isi piliyoni somsebenzi esifanele.


"ka nakong ya kiletšo ya mesepelo re hweditše melaetša ya go bega ditiro tša bomenetša ka diemeile.

"ngesikhathi sokuvalwa kwezwe salunywa indlebe kusetshenziswa amaimeyili.


ka phupu ngwageng wo re bone ikonomi ya rena e boela maemong a kgolo ya pele ga ge leuba le thoma, gomme se se hlotšwe ke dipoelo tše botse ka kotareng ya mathomo ya ngwaga.

ngonhlangulana, ku lonyaka sibone umnotho wethu ubuyela emazingeni angaphambi kobhubhane ngokubuka umphumela ongemubi kakhulu wegdp kwikota yokuqala yonyaka.


re swanetše go lwa le twantšho efe goba efe le maiteko ka moka a go tekatekiša temokrasi ya rena ya go hwetšwa boima – ge eba maiteko a a tšea sebopego sa bomenemene ka dikgwebong tša go laolwa ke mmušo, go phuhlamiša dietšentshi tša rena tša phethagatšo ya molao, go senya ka boomo mananeokgoparara a rena a ikonomi, goba go hlasela bolokologi le tlhompho ya boahlodi bja rena.

kumele sivikele noma yini futhi nayo yonke imizamo yokucekela phansi intando yeningi labantu yethu esayizuza ngokusebenza kanzima – noma ngabe le mizamo ithatha uhlobo lwenkohlakalo ezinkampanini zikahulumeni, ukuketulwa kwezikhungo zethu eziqinisekisa ukuthotshelwa komthetho, ukucekelwa phansi kwengqalasizinda yethu yezomnotho, noma ukuhlasela ukuzimela kanye nobuqotho bezobulungiswa bethu.


tshepo ya dikgwebo le ya babeeletši le yona e a kaonafala, gomme se se hlohleletša peeletšo ye kgolo le go gola ga ekonomi.

uma izikhungo zikahulumeni zilawulwa kahle futhi ngempumelelo, uma zibonisa ukuthembeka nokuba neqiniso ekusebenzeni kwazo, lokhu kufaka isandla ekwenyuseni ukuthembeka kuhulumeni.


ge o ka fetelwa ke baerase ye pele ga nako ye e hlalošitšwego, o ka fetelwa ke bolwetši bjo.

uma kwenzeka uhlangabezana negciwane ngaphambi kokuthi ugome ngokugcwele, usangasithola lesi sifo.


potšišo: ke kwele gore meento e na le leswao la beast – 666. naa se ke nnete?

umbuzo: ngizwile ukuthi imigomo inophawu lwesilo (lobusathane) – i666.


molaophetošwa wa dikgaruru tša ka malapeng o hlokometše a mangwe a maemo ao a hlakahlakanego a dikamano tša dikgaruru tša ka malapeng.

lo mthetho uphinde ulawule umsebenzi wokubika kwabantu abaziyo ukuthi amacala ocansi enziwe kubantu ababuthakathaka.


ditheko tša godimo tša bjale tša ditšweletšwa, tšeo di feletšago ka letseno la godimo la motšhelo wa dikhamphani, di bile le seabe go go phuhlama ga moragorago ga kgoboketšo ya letseno.

usars useqhube iqhingasu lokushintsha indlela yokusebenza ukuthi azibeke phambili ekusebenzeni kahle nokwethula izinsiza ngendlela ehamba phambili.