josephine peta, mohlankedimogolo wa tshepedišo ya tša molao ka kantorong ya moatbokheiti wa tšamalapa ka kgorong ya toka letlhabollo ya molaotheo, o hlaloša gore tshepedišo ya tlhalo e thoma ge motho a fiwa taelo ya piletšo ya go tšwelela pele ga kgorotsheko.

ujosephine peta, isenior legal admin officer yehhovisi lomnyango wezobulungiswa nokuthuthukiswa komthethosisekelo lommeli wezeminde ni, uchaza ukuthi inqubo yokuhlukanisa umshado iqala lapho kukhishwa amasamanisi.


ka 1977 mmušo wa pelo e mpe o bolaile yo mongwe wa batho bao ba bego ba laetša boetapele ka go mo tima dijo, meetse le kalafo yeo a bego a e hloka ka tšhoganetšo ka baka la go bethwa ošoro ke maphodisa a mmušo wa kgethollo.

ngowe1977, umbuso ongenanhliziyo wabulala omunye wabaholi bezwe owayenekusasa ngokumncisha ukudla, amanzi kanye namakhambi okwelapha ayewadinga ngokuphuthuma ngenxa yokushaywa ngesihluku ngamaphoyisa obandlu lulo.


batho bao ba rekago dipha hlo tša mo lenaneong la tšeodi sa lefišwego metšhelo ba kgona go hwetša diphahlo tše ntšinyana tšheleteng ya bona, gomme seo se ka ba thuša go kgona go bea dijo tša phepo tafoleng.

abantu abathenga ukudla okufakwe ohlwini olungenantela bangathola okuthe xaxa ngemali yabo, okuzobasiza ukuthi bakwazi ukuthenga ukudla okunempilo.


harrison o bolela gore mošo mo wo botse wa mosamaria o fokoditše mahlabišadihlong ao batho ba nago le ona mabapi le tb, o agile dikamano tšeo di tiilego setšhabeng ebile gape o hlatlošitše kelo yeo e kao nafetšego ya dikalafo tšeo di atlegilego tša bolwetši bjo.

uharrison uthi umsebenzi wemosamaria usukwehlisile ukukhishwa inyumbazane okuhlobene netb, wakhe ubudlelwane obusondelene nomphakathi futhi waholela emazingeni angcono kakhulu ekwelashweni okuphumelelayo.


le ge go le bjalo, lebelo la ka fao leuba le le kekago ka gona, gape le palo ya batho bao ba feleletšago ba fetetšwe, di tla laolwa ke seo re se dirago gonabjale.

noma kunjalo, isivinini elibhebhetheka ngaso igciwane nenani labantu abasulelekayo lizolawulwa ukuthi thina senzani manje.


mvn: manyalo a setšo a dirwa go ya ka ditlwaelo le ditirišo tšeo di latelwago ka setšo ke maafrika borwa.

mvn: imishado yesintu iqhu tshwa ngokosiko nangoku sebenzisa izindlela zesintu ezilandelwa izakhamuzi za seningizimu afrika.


ka lenaneo le, batho ba masome a diketekete bao ba sa šomego ba kgona bobedi go hwetša letseno le go ithuta ge ba aba ditirelo tša leago tša go ba le mohola.

ngalolu hlelo, amashumi ezinkulungwane zabantu abangasebenzi bayakwazi ukuthola imali nokufunda njengoba behlinzeka ngemisebenzi ebalulekile yomphakathi.


go ya ka kgoro ya thuto ya godimo le tlhahlo, thekgo ya nsfas e hwetšwa ke baithuti bao ba šetšego ba feditše sekolo goba ba šetše ba ithuta legatong le lengwe le le lengwe institušeneng ya thuto ya godimo.

ngokomnyango wezemfundo ephakeme nokuqeqeshwa, uxhaso lwensfas lutholakala entsheni eseyiqedile ukufunda noma esivele ifunda kunoma iliphi izinga esikhungweni semfundo ephakeme.


ba ka dira kgopelo ya thekgo go nsfas go ithuta yunibesithing ya mmušo goba kholetšheng ya go ithutela tša theknolotši le mešomo ya diatla (tvet), eupša ba swanetše go dira seo pele ga letšatšikgwedi la go tswalela ka la 7 pherekgong, 2022. bakgopedi ba swanetše go ba: badudi ba afrika borwa goba badudi ba go ya go ile bao ba nyakago go ngwadiša goba ba šetše ba ithuta yunibesithing ya mmušo goba khole tšheng ya tvet; bao e bego e le baamogedi ba mphiwafela wa mokgatlo wa tšhireletšo ya leago wa afrika borwa; ba etšwa lapeng leo letseno la bona ge le hlakane le sa fetego r350 000 ka ngwaga.

bangafaka izicelo zoxhaso lwensfas lokuyofunda enyuvesi noma emakolishi ezemfundo yokuqeqeshwa kwezobuchwepheshe kanye namakhono (amatvet), kodwa kumele bakwenze lokho ngaphambi kokuthi kufike usuku lokuvalwa kokufakwa kwezicelo zalolu xhaso okuwumhla ziyi7 kumasingana, kowezi2022.


batswetši bao ba etelago kgoro le masea a bona ka lebaka le lengwe le le lengwe le bona ba tla dumelelwa go šomiša phapoši go nyantšha bana ba bona letswele.

omama abavakashela u mnyango behamba nezi ngane zabo ngenxa yanoma yiziphi izizathu nabo ba zovunyelwa ukusebenzisa igumbi leli ukuze bancelise izingane zabo ibele.


re a kwešiša gore ditšhaba tše dintšhi di nolegile mooko ka baka la, go ya ka dipego, go palelwa ga maphodisa go lwa le basenyi.

siyabona ukuthi imiphakathi eminingi isikhathele ukuhluleka kwamaphoyisa ukubhekana nezigebengu.


ditoro tša ka tše dintši ke a di fihlelela," a realo fuma.

sekufezeka namani ngi amaphupho ami," kusho ufuma.


pasari e ile ya lefela ka botlalo dinyakwa tša gagwe ka moka tša thuto, go akaretša dithuto, dingwalelo, bodulo le dijo.

umfundaze wahlangabezana nazo zonke izidingo zakhe zemfundo, okubandakanya imali yezifundo, izincwadi, indawo yokuhlala kanye nokudla.


re tshepa gore batho ba tla bona se bjalo ka lebaka le lebotse la go tlogela go fola," a realo.

"akusikho ukuvalwa kwangunaphakade; abantu kufanele bakukhumbule lokho," kusho yena.


ka 2014, nakwana morago ga go ikhweletša dikgogo, o ile a reka diheketara tše pedi tša naga kua benoni, go la gauteng, ka maikemišetšo a go aga madulo.

ngaso leso sikhathi ubene ngadi yemifino egcekeni.


"o dumetše gore lefapha la ditimamello ka kakaretšo ke mošomo wo o dirwago ke banna gomme o ithutile gore a tiye bjalo ka mosadi ka mo le fapheng le.

"uvumile khona ukuthi ukuba isicishamlilo ngokujwayelekile umsebenzi wabantu besilisa futhi usefunde ukuba isikhondlakhondla kulo msebenzi njengoba engumuntu wesifazane.


tirelo ye bohlokwacge e dutše e šoma bjalo ka tirelo ye bohlokwa nakong ka moka ya go dula ka gae.

insiza ebalulekileicge beyiqhubeka nokuse benza njengenye yensiza ebalulekile nangesikhathi sokuvalwa kwezwe.


mo dikgorong tše dingwe didg, dihod le balaodiphethiši ba dutše lebaka le letelele maemong a bona, gomme seo sa kgontšha dikgoro go šoma ntle le tšhitišo.

kweminye iminyango, amadg, amahod kanye nabaphathi abakhulu babe nozinzo esikhathini, lokho okwenze iminyango yakwazi ukusebenza ngokuphazami seka okuncane.


gape, go tshepagala ga go šogana le morwalo go kaonafetše go ya go 80% gomme go lebile go 95% go fihlelela maemo a boditšhabatšhaba.

ngoku fanayo, ukusebenza kahle kwezinsizakusebenza zoku phatha impahla sekutshengise ukuthuthuka ukufinyelela kuma80% futhi kufanele kuphokophelele okungenani kuma95% ukuze kufike esilinganisweni somhlaba jike lele.


wo mongwe wa mekgatlo yeo e thekgwago ke sekhwama se ke gugu dlamini foundation ya ka kwazulunatal yeo ka ngwaga wa 2022 e filwego r250 000 ke sekhwama sa kara belo ya gbvf.

enye yezinhlangano esizwa yilesi sikhwama igugu dlamini foundation ezinze esifundazweni sakwazulunatali, ethole izir250 000 kwisikhwama segbvf ngo wezi2022.


ditirelo tše di abiwago ke cach go dira dikgopelo tša menyetla ya go ithuta ya pset (diyunibesithi,diyunibesithi tša theknolotši, dikholetšhe tša thuto le tlhahlo tša mešomo ya matsogo le bothekniki (ditvet) le bolaodi bja lefapha la thuto le tlhahlo (diseta).

imisebenzi ehlinzekwa icach izicelo zamathuba okufunda epset (emanyuvesi, emanyuvesi obuchwepheshe, emakolishi emfundo yezobuchwepheshe namakhono emisebenzi kanye nokuqeqeshwa kanye nesector education and training authorities).


goya ka dipalopalo tša afrika borwa (stats sa), dijo le dino tše sego tša madila (nab) di hlatlogetše godimo ka 8.6% ka phupu ngwaga wa go feta ka fao di bego di bitša ka gona ka phupu ka 2021. ba stats sa ba bolela gore ditšweletšwa tša dijo tšeo di hlatlogilego kudu ke borotho le disirele (go akaretšwa le bupi), nama, oli le makhura – e lego dijo tša go jewa ka mehla ka malapeng a mantši.

ngokusho kwabezibalo eningizimu afrika (istats sa), ukudla kanye neziphuzo ezingebona utshwala (inab) kubiza ama8.6% ngaphezulu ngonhlangulana kulo nyaka ukwedlula unhlangulana wezi2021.


botsebotse e bile karolo ya sehlopha sa rena sa go ngwala dipolelo ka tshepedišong ya ge ba sa se thoma.

futhi empeleni wahla nganyela nethimba elibhala izinku lumo zikamongameli kwinqubo yokubhala nokuhlanganisa isona.


sekhwama se se dumelela mekgatlo le batho go neelana maitapišong a naga ka bophara go thekga dikgwebopotlana le maitapišo a go arabela go covid19 .

isikhwama sivumela izinhlangano kanye nabantu ngamunye ngamunye ukunikela emzamweni kazwelonke ukweseka amabhizinisi amancane kanye nemizamo yokusiza ngecovid19 .


ke o tee wa maloko a lesome a kgwebo ya temo ya lapa gomme o re baotšha ye a e amogetšego e thušitše kgwebo ye mpsha go tšwelapele le go dira poelo.

ungeli nye lamalunga ayishumi enhlangano yabalimi yo mndeni futhi uthi ivawusha ayithola yayisiza kakhulu le nhlangano entsha ukubhe kana nesimo nokuthi yenze inzuzo.


"kgoro ya mešomo ya setšhaba le mananeokgoparara e tla phetha go fetišetšwa ga dihekthara tše 14 000 tša naga ya mmušo go setheo sa tlhabollo ya dintlo," mopresidente a realo.

"umnyango wezemise benzi kahulumeni kanye nengqalasizinda uzophuthula ukudluliselwa kwamahektha ayizi14 000 zomhlaba kahulumeni kwiejensi yokuthuthukiswa kwezi ndlu," kusho umongameli.


karabo: mosadi yo a imi lego go na le kgonagalo ya gore a ka babja ka lebaka la go fetelwa ke covid19 .

impendulo: owesifazane okhulelwe unamathuba ama ningi okuthi angaguliswa yicovid19 .


"bošola bjo bo tswalantšwego le bohwehle bo dirile gore sithibe a leboge batswadi ba gagwe le go feta, le go ba leboga ka go mo dira mosadi wa go tia wa go ba le boitshepho lehono.

"isihlamba esihambisana nokuba nebala elimhlophe senza usithibe awubonge kakhulu umndeni wakhe, ubonga bona ngokuba ngumuntu wesifazane onamandla nozethembayo.


phapoši ya go nyantšhetša letswele e thakgotšwe ke molekgotlaphethiši ngaka phophi ramathuba.

igumbi lokuncelisela lethulwa ngungqongqoshe wezempilo esifundazweni udkt phophi ramathuba.


diphatišišo tše, tšeo di dirilwego ke boramahlale go tšwa hiv prevention trials network, di humane gore go hlabelwa gatee dibekeng tše dingwe le tše dingwe tše seswai go kaone go phala go nwa pilisi tšatši ka tšatši go thibela hiv .

ucwaningo, olwenziwe ngososayensi bethimba lehiv prevention trials network, luthole ukuthi ukuthola imijovo esebenza isikhathi eside kanye emva kwamaviki ayisishiyagalombili yayingcono kakhulu ukwedlula amaphilisi asetshenziselwa ukunqanda ihiv .


vuk: manyalo a a swanetše go latela melao efe?

vuk: le mishado kumele ila ndele emiphi imithetho?


go phatlalala le mmušo, nepo ya rena e go dikaonafatšo tšeo di lego bohlokwa gape di na le diphetogo; tšeo di fetošago ka moo ekonomi ya rena e šomago ka gona.

kuwona wonke uhulumeni, sigxile kwizinguquko eziyisisekelo futhi eziguqukayo; ezakha kabusha indlela umnotho wethu osebenza ngayo.


peta o hlalošitše gore piletšo ya go tšwelela pele ga kgorotsheko malebana le kgang ya tlhalo e swanetše go: bolela gore ga go na le sebaka seo se kwagalago sa go bušetša sekeng kamano yeo, hlagiša karoganyo ya dithoto tše di hlakanetšwego goba phethagatšo ya maemo ao go dumelelanwego ka ona ka tumelelanong ya lenyalo ao a saenetšwego mathomong a lenyalo, le hlaloša gore ke dithulaganyo dife tšeo di tlago direlwa bana ba banyalani bao ba hlalanago, go swana le gore bana ba tlo dula le mang.

upeta uchaze wathi amasamanisi esahlukaniso somshado kumele: asho ukuthi ayisekho nhlobo indlela efanelekile engasetshenziswa ukuze kuvuselelwe ubudlelwane, ahlinzekele ukwahlu kaniswa kwempahla ehlanganyelwe noma ukuphoqelela imigomo okuvunyelwene ngayo esivumelwaneni sanga phambi komshado esisayinwa ekuqaleni komshado, futhi acacise ukuthi zinhlelo zini ezizokwenziwa ngezingane zabalingani, njengokuthi ingane izohlala nobani.


ka tšhomišano le siemens, simera, akacia, gabler, umoya le yunibesithi ya cape town, csir e tšweleditše cpap go ya le ka melawana ya mokgatlo wa lefase wa tša maphelo.

ngokusebenzisana nesiemens, isimera, iakacia, igabler, iumoya nenyuvesi yasekapa, icsir ikhiqize icpap ngokwamazinga abekwe yinhlangano yezempilo yomhlaba.


boimana bjo bo tšwelago pele bo ka ama kudu maemo a mosadi a setšhabeng goba a ditšhelete.

ukuqhubeka nokukhulelwa kuzokhinyabeza izimo zenhlalo noma zomnotho zowesifazane.


wili e molaong fela ge e diri lwe ke motho wa mengwaga ye 16 goba go feta, gomme e swanetše go fihlelela dinya kwa tše di latelago: e swanetše go ba ka mo kgwa wa go ngwalwa, gomme e saenwe letlaka leng le lengwe le le lengwe mo mafelelong.

ukwengeza kokungenhla, ingane ezalwe ngaphandle komshado ingathola ifa kubo bobubili ubudlelwano begazi; futhi ingane yokutholwa itha thwa njengozalo lomzali noma lwabazali labo abamthola.


go bao ba thwetšwego ka mo lenaneong le, 94% ke bafsa, 31% ke basadi gomme dipersente tše tharo ke bagolofadi," a tiišetša bjalo.

kula ba abaqashwe ngalolu hlelo, abangama94% abantu abasha, abangama31% abantu besi fazane kuthi abayi3% kube abantu abaphila nokukhubaze ka," egcizelela.


maeto a boditšhabatšhaba ao esego a bohlokwa a bahlankedi ba mmušo a ileditšwe gomme maeto ao esego a bohlokwa a ka gare ga naga a hloka go fokotšwa.

uhambo lwaphesheya kwezilwandle olungabalulekile lwezikhulu zikahulumeni selumisiwe futhi nohambo lwalapha ekhaya nalo alugqugquzelwa.


mengwaga ye mebedi ya go feta, re thomile kopano ya ditherišano ya thuto ya di naga magaeng ya mathomo thomo tikologong ya thuto ya motheo.

eminyakeni emibili edlu le, sabamba izingxoxo zokubonisana zokuqala ngqa mayelana nemfundo yase makhaya emkhakheni we zinga lemfundo eyisisekelo.


wa mathomo ke molaokakanywa wa go fetoša molaophetošwa wa bosenyi (wa melato ya thobalano le ye e amanago le ona).

owokuqala umthethosivivinywa ochibiyela umthetho wokuchibiyela wamacala ezobugebengu (amacala ezocansi nahambisana nawo).


ponelopele ya rena ya pušetšo tša naga e nepile go hlola tekatekano magareng ga toka ya setšhaba le magato a go lokiša, le go kaonafatša tšweletšo ya temo ka go tliša balemi ba bantši ba bathobaso ka gare ga ekonomi ya bohle.

umbono wethu wokuphi nde kwabiwe umhlaba uhlose ukulinganisa phakathi kobulungiswa kwezenhlalo noku lungisa, nokukhulisa imi khiqizo yezolimo ngokuletha abalimi abansundu abaningi emnothweni omkhulu.


re na gape le diaterese tše 3.5 milione tšeo di tšewago bjalo ka tšeo "di sa felelago" goba di "sa šuping thwii bo dulo bjo itšeng (tša kakaretšo)."

"ikhomishani yokhetho ezimele ayikabi namakheli abavoti cishe abayizigidi eziyi2.8.


e na le lenaneo leo le beakantšwego gabotse go tšwetša pele maitshwaro a makaone mabapi le go lefa motšhelo le go obamela melawana ya go amana le motšhelo.

ngowezi2018, ngaqoka ikhomishana ezophenya ngokuphathwa nokwenganyelwa kwentela kwasars usihlalo wayo kwakungujaji osewathatha umhlalaphansi urobert nugent.


le ge go le bjalo, go bohlokwa go lemoga gore manyalo a a swanetše go sepetšwa ka toka le semolao, gore ditokelo tša monna le mosadi di šireletšege.

nokho, kubaluleke kakhulu ukuthi le misha do iqhutshwe ngendlela efanele nesemthethweni, ukuze amalungelo endoda nonkosikazi avikeleke.


le ge e le gore ke na le kgrata ya boentšeneere bja mekhanikhale ke be ke sa tsebe kudu ka ga go kopanya ditho tša sefatanaga.

noma ngine ziqu zemechanical engineer ing bengingazi kangako ngokuphathelene nokuhla nganisa imoto.


ge re lahlela molaotheo wa kgethollo ka ditlakaleng tša histori, re ineetše go molaotheo wo moswa le go maitshwaro a maswa.

ukulahla umthethosisekelo wombuso wobandlululo e mgqonyeni womlando, sizinikele thina kumthetho sisekelo omusha kanye nohlu olusha lwamagugu.


ka phato, tona joe phaahla o boletše gore afrika borwa e na le palo ya godimo ya tšhomišo ya prep ka afrika ya subsahara.

ngoncwaba, ungqongqo she ujoe phaahla wathi iningizimu afrika ihamba phambili ekuphuzweni kweprep eafrika eseningizimu yesahara.


moo re hwetšwago re fošitše, re tla rwešwa maikarabelo ke dikgorotsheko gomme, godimo ga tše ka moka, ke badudi ba rena.

lapho sitholakala khona sifuna, siyobekwa icala izinkantolo zethu futhi, ngaphezu kwakho konke, yizakhamuzi zakithi.


ke peeletšo ya go fihla le ka moso ka ge e thekga lenaneo la tsošološo ya ikonomi ka bophara ka go phakiša go dira gore batho ba borena ba šome go kaonafatša mananeokgoparara a mmušo wa bosetšhaba le a mebasepala.

lokhu kungukubekelela ikusasa, ngenxa yokuthi kusekela uhlelo lokuvuse lelwa komnotho ngokuthola ngokuphuthuma okukhulu ukuthi abantu bethu basebenze ukwenza ngcono ingqalasizinda yethu kuzwelonke nakomasipala.


ke setšhaba seo se hlomilwego ka gare ga seriti sa batho, tekano, tokologo le go se kgetholle.

umpha kathi osekelwe ngesithunzi somuntu, ukulingana, inku luleko kanye nokungacwasi.


za gauteng (johannesburg)gauteng (johannesburg) — asewa fundi –011 220 4085 – afundi@npa.

za gauteng (ejohannesburg) gauteng (ejohannesburg) – uasewa fundi – 011 220 4085 – afundi@npa.


"ge tšhomišompe e se no begwa, dinyakišišo di a dirwa.

"uma nje ukuxhashazwa kwesibonelelo kubikwa, kuzoqala uphenyo.


"kwanongoma e nale mana neokgoparara a go fokola kudu ebile kabo ya ona e bonagala e sepela ka go nanya kudu.

"kwanongoma kunengqa lasizinda ebhedayo kakhulu futhi ukuhlinzekwa ngayo kwakubonakala kuza ngonyawo lonwabu.


go ya le ka websaete ya sekhwama, sekhwama se se bapala karolo e bohlokwa ka go tlišeng phetogo, se itheile go dinyakišišo, ditemošo le thekgo go mekgatlo yeo e lwantšhanago le gbvf.

ngokwemininingwane ekuwebhusayithi yalesi sikhwama, sidlala indima ebaluleke kakhulu ekuletheni uguquko, olwesekwe phezu kocwaningo, ukuqwashisa kanye nosizo olubonakalayo ezinhlanganweni ezibambe iqhaza ekulweni negbvf.


se ke segopotšo se bohlokwa sa gore di hlongwa tša rena tša temokrasi ga di hlalošwe go ya ka meago yeo di lego ka gare ga yona, eupša ka mošomo wo di o dirago le ka boitshepho bjo batho ba nago nabjo go yona.

lesi yisikhumbuzo esibalulekile sokuthi izikhungo zethu zentando yeningi labantu azichazwa yizakhiwo ezihlala kuzo, kodwa zichazwa ngumsebenzi eziwenzayo kanye nokuzethemba abantu abanakho kuzo.


se se tloga se le bohlokwa ka seemong sa go tšea magato mabapi le tlelaemete.

lokhu kubalulekile ikakhu lukazi mayelana nokuguquka kwesimo sezulu.


thekgo go balemimolaodikakaretšo wa sapa, izaak breitenbach o re inta seteri e beeleditše dimilione go thekga balemi ba batho baso le go godiša botšweletši bja nama ya kgogo le mae ka 5%.

lolu hlelo lwasayinwa ngowezi2019, kanti kuhloswe ngalo ukukhulisa amathu ba emisebenzi ngezinyathe lo eziningi ezizokwethu lwa ngokusemthethweni eminyakeni embalwa ezayo.


ka 2014, dilo bile kaone kudu ge kgoro ya thuto ya motheo, ka tšhomišo ya asidi, e ntšha thentara ya go aga moago wa nkululeko ralo primary school.

"ngalowo nyaka, sathola izindlu zangasese ezingomahambanendlwana kumnyango wezemfundo eyi sisekelo wesifunda.


sehlophatšhomo se sa dingaka se rometšwe sepetlele sa thuto sa chris hani baragwanath gola johannesburg.

ithimba lomsebenzi wezo kwelashwa libekwe esi bhedlela ichris hani baragwanath academic hospital egoli.


ngaka egbe o re go fola go tsebega ka go hlola bontši bja malwetši a magolo ao a amantšhwago le maswao a mašoro a covid19.

ucatherine egbe, oyinjulabuchopho kumkhandlu waseningizimu afrika wocwaningo kwezokwelashwa kophuzo oludakayo, ugwayi kanye nezinye izidakamizwa.


o šomile ka wof mo mengwageng ye 11. ka morago ga go phetha dithuto tša marematlou o ile a swara bothata go hwetša mošo mo mengwaga ye mebedi.

usesebenze iminyaka eyi11 esebenzela iwof.


■ batho bao ba lego ka ma nyalong a semmušo ba kase tsene manyalong a setšo.

■ abantu abashade umshado wesilungu abanakungena emshadweni wesintu.


se se ile sa oketša kelo ya ka ya go kgoga."

lokhu kwenyusa izinga lami lokubhema ugwayi."


mokgwa woo o ka be o dirile gore go be le diphokotšo tše kgolo tša tšhomišo ya tšhelete go ditirelo tša leago tšeo bahloki ba di tshepilego.

ukwe nza kanjalo bekuzoqeda kakhulu ukusetshenziswa kwemali ezinsizakalweni zomphakathi abantu aba mpofu abathembele kukho.


tharollo ya go fihlelelwa ke dinaga ka bobedi e tla dula e le kgetho ye kaonekaone bakeng sa batho ba israele le palestina, gomme re swanetše go dula re e thekga.

njengeningizimu afrika, sizinikele ukuthi sibe yi ngxenye yemizamo yama zwe omhlaba okuhloswe ngayo ukuvuselela inqubo yezepolitiki ezoholela ekwakhiweni kombuso wasepalestine osebenzayo futhi okhona ezinhlangothini zombili ukudala ukuthula neisraeli futhi nangaphakathi emingceleni eyaziwa emhlabeni jikelele.


go hlola mešomongwageng woo o fetilego kotareng ya go feta, palo ya tlhokego ya mešomo e fihleletše seemo sa godimodimo kudu mo 34.9% ya badudi ba sa šomego ka baka la masetlapelo a go amana le tša ditšhelete ao a hlotšwego ke covid19.

ukwakhiwa kwamathuba omsebenzi"ngonyaka owedlule, ukuntuleka kwamathuba omsebenzi kwenyuka kwaze kwafika ezingeni elingakaze libonwe lama34.9% kwikota yesithathu, emva kokukhahlamezeka komnotho ngenxa yecovid19.


"setlamo sa bosetšhaba sa thušo ya ditšhelete tša baithuti se lefetše dithuto tšaka tša ngwa ga wa mathomo gomme misa ya nkabela pasari ge ke dira ngwaga wa bobedi gomme ya nthekga go fihlela ke fetša thuto ya ka ka 2016," a realo.

"uhlelo lokuxhasa abafu ndi ngezimali kuzwelonke (insfas) lwakhokhela izifundo zami zonyaka wokuqala, imisa yangipha umfundaze sengisonyanke ni wesibili futhi yangeseka ngaze ngaqeda izifundo zami ngowezi2016," kusho yena.


"re hlohleletša gape ka moka bao ba se ba hlwago ba hlabela gore ba hlabele.

"siyaphinda futhi sinxusa bonke labo abangakagomi ukuthi beze bezogoma.


mebušo ye atlegilego ya go hlabologa e nale magato a go swana le a go thuša go tšwetšapele bo kgoni ba mošomo ditirelong tša mmušo.

imibuso ephumele layo nethuthukayo inezinya thelo ezifanayo ezisiza ngo kuqeqesheka okusezingeni emsebenzini kahulumeni.


khonferentshe ya bone ya dipeeletšo ya afrika borwa e ka be e ile ya swarwa ka dibatsela 2021, eupša re tšere sephetho sa go e šuthišetša ka hlakola 2022 ka lebaka la ge go na le ditiragalo tše dingwe tše mmalwa tšeo di diregago mo lebakeng le.

ingqungquthela yesine yotshalomali lwaseni ngizimu afrika ibizoba njwa ngolwezi kowezi2021, kodwa sibe sesinquma ukuyihlehlisela kundasa 2022 ngenxa yeminye imi cimbi eminingana eyenzeka ngalesi sikhathi esifanayo.


"kelo ya phodišo baneng ba go swarwa ke kankere yeo e swarago bana e godimo kudu go feta ya batho ba bagolo ba go swarwa ke kankere yeo e swarago batho ba bagolo.

imidlavuza ezinganeniimidlavuza ehlasela izingane yehlukile kunaleyo ehlasela abantu abadala.


o bolela gore boapei bja gagwe bo hlohleleditšwe ke ka fao a godišitšwego ka gona gola kwazulunatal fao kokoagwe a bego a apea dijo tša setšo.

uthi ukudla kwakhe kuthole ugqozi indlela akhuliswa ngayo kwazulunatali lapho ugogo wakhe wayejwayele ukupheka ukudla kwesintu.


thušo go badudi ba gešo bao ba lego kotsing vukuzenzele unnamed dinaga tše ntši lefase ka bophara di tsentše tirišong go tswalela ga naga ka lebaka la coronavirus ka nepo ya go boloka maphelo a badudi ba tšona.

ukusizwa kwezakhamuzi zakithi ezibuthaka vukuzenzele unnamed amazwe amaningi emhlabeni asevale amazwe ngenxa yegciwane lecorona ngokomqondo wokuthi kuzosindisa izimpilo zezakhamuzi zabo.


ba swanetše go bega bobedi ditaba tše botse le tše di sego tša loka, kgatelopele ye re bilego le yona le dtlhohlo tše re lebanego le tšona.

kumele babike izindaba ezimnandi nezimbi, inqubekelaphambili esiyenzayo kanye nezinselele esibhekana nazo.


difoka tša nsnp sekolo sa phoraemari sa thabang ka bethlehem, forei setata, ke se sengwe sa dikolo tše di holegago go nsnp.

abafundi, othisha kanye nabazali bafundiswa ukuzitshalela ukudla kwabo.


lenaneo le le laolwa ka kantorong ya bopresidente, eupša le phethagatšwa ke dikgoro tša go fapana tša mmušo.

lolu hlelo luhlelwe ehhovisi likamongameli, kodwa luqaliswa ukusebenza iminyango kahulumeni eyehlukene nemikhakha eyehlukene.


re swanetše go tšwelapele go hlahlwa ke dintlha tša mannete e sego mabarebare.

kumele siqhubeke nokulandela amaqiniso hhayi okungamahlebezi.


se se akaretša go fetošwa ga melao go bohlokwa, thekgo go bao ba phologilego dikgarurung ka go ba thuša ka didirišwa tša go kgoboketša bohlatse mo ditišing tša maphodisa le ditirelo tša go bothamatswalo, go thongwa ga sekhwama sa gbvf le go thekga netweke ya disenthara tša tlhokomelo tša thuthuzela le tša khuseleka.

lokhu kubandakanya ukugu qulwa komthetho okunomphumela obalulekile, ukwesekwa kwezisulu ngokuhlinzeka ngamathu luzi okuqoqa ubufakazi eziteshini zamaphoyisa kanye nokusizwa ngokululekwa ngokwengqondo nesimo senhlalo, ukusungulwa kwesikhwama segbvf nokweseka imigudu yokusebenza yezikhungo zokunakekela ithuthuzela nekhuseleka.


mengwaga ye 10 ya go feta ge a be a thoma kgwebo a na le mengwaga ye 23, mansfi eld o lebogile monyetla wa go šoma polaseng ye a bego a hwetša diswiri go yona gore a di rekiše.

eminyakeni eyishumi eye dlule, ngesikhathi engusoma bhizinisi oneminyaka enga ma23 ubudala, umansfield walahla ithuba lokusebenza epulazini ayebheka kulona olamula ukuze athengise kabusha.


ba rile batho ba itšeng ba ka dula mafelong a itšeng feela, ba be le dikgwebo tše itšeng le gore ba šome mešomo efe.

babethi abanye abantu bangahlala ezindaweni ezithile, baqhube amabhizinisi athile noma bathathe imisebenzi ethile.


seo se bego se le molaleng ke gore baeteledipele ba setšo ba kwešiša gore dikgwebo tša magaeng di swanetše di šome gabotse le go re di kgathe tema ikonoming ya naga ya rena, di swanelwa go šoma ka tsela ya seprofešenale, go sa lebelelwe gore ke tše di nnyane, tša magareng, tše di godilego goba tša matšema.

njengoba iddm yesekela izinhlelo zendawo ezigxile kwizidingo, amandla kanye namathuba ezindaweni ezithile, abaholi bendabuko sebeqalise indlela yabo yo kubhekana nokuthuthuka komnotho wasekhaya.


potšišo: naa ke nnete gore go na le maekherotšhipi ka gare ga meento, ye e latišišago mesepelo ya batho?

umbuzo: ngakube ku yiqiniso ukuthi kunensinjana imicrochip emigomweni, elandela umkhondo woku hamba kwabantu?


"bjoko bo bopilwe ka dibilione tša disele tša mogalatšhika (dinyurone) tše di šomišago mohlagase le khemikhale go boledišana.

"ubuchopho bunamangqamuzana ezinzwa ayizigidigidi (amaneurons) okuyiwona athumela umyalezo ngezimpawu zokubanika nangokwekhe mikhali.


"ke tshepa gore nepišo ke bokamoso bja dikholetšhe," a tlaleletša.

"ngikholwa ukuthi ukugxila emkhakheni owodwa kukho na kulele ikusasa lamakolishi," kwengeza yena.


go fediša bohloki ga se tiro ya kwelobohloko.


se e be e le sona se tlhohleleditšego lenaneo la driving ambitions , leo le hlomilwego ka 2013. qasa e kopane le khamphani ya go hiriša difatanaga ya avis go boledišana ka go ruta batho bao ba phelago ka bogolo fadi go otlela dinamelwa tšeo di kaonafaditšwego go fihlela dinyakwa tša bona.

kwakuyilena injongo eyayiqhuba uhlelo lwabakwadriv ing ambitions, olwasungulwa ngowezi2013.


bjale go feta le peleng re tla lebelela moya wa boitlhamelo le wa tšwetšopele ka mafolofolo wa bafsa ba rena gore ba tle ka ditharollo tšeo di ba holago, di holago ditšhaba le setšhaba go mathata a tlhokego ya mešomo.

manje ukudlula ekuqaleni sizobheka umfutho wentshayakithi wokusungula nokuqamba izinto ukuza nezisombululo zosizi lokuswelakala kwemisebenzi ezizosiza bona, nemiphakathi yabo.


ga ba hloke tumelelo gotšwa batswading goba bahlokomeding ba bona.

abayidingi imvume yomzali noma yomnakekeli wabo.


ke na le kholofelo ya gore ditiro tšeo re boletšego ka ga tšona ka go sona di tla emela seemo se sefsa go tlhabollo ya bafsa.

nginethemba lokuthi izinyathelo engizibalule kwisona zizoba wuphawu lwenqubokusebenza entsha yokuthuthukiswa kwentsha.


ka lesolo la tlholo ya mešomo la mopresidente baswa ba thwaletšwe go thekga le go thuša barutiši ka dikolong tša rena.

ngohlelo lwezemise benzi lukamongameli kuqashwe abantu abasha ukuze kusekelwe futhi kusizwe othisha basezikoleni zethu.


sa boraro, re tla bea šedi go kagoleswa," a realo.

okwesithathu, sizogxila ekwakheni kabusha," kusho yena.


maafrika borwa a go feta seripa sa milione a šetše a holegile go tšwa go legato la mathomo la lesolo le, fao mananeo a go balega a tšwelago pele.

zingaphezu kwesigamu sesigidi izakhamuzi zaseningizimu afrika esezihlomulile esigabeni sokuqala, kube kusane zinye izinhlelo eziningana ezisaqhubeka.


mohlahli wa boramaphoto, sandile mqadi, wa surfers not street children club, o re mokgatlo o ikemišeditše go ruta bana mabokgoni a go sesa mo maphotong bjalo ka mokgwa wa go ba tloša mekgotheng.

usandile mqadi ongumqe qeshi wokuhuhuluza ema gagasini wesurfers not street children club, uthe inhlangano yayisophe uku fundisa izingane amakhono okuhuhuluza emagagasini njengendlela yokuzikhipha emgaqweni.


ga le ipoeletše ka gore ge go tsoga ga ikonomi go tšwela pele, tlhokego ya mešomo ya mmušo e a fokotšega.

kuyaphambanake, ukuthi uma ukuvuselelwa komnotho kukhuphuka, izinga lemisebenzi emphakathini lizokwehla.


thekgo ya kgorotsheko go batšwasehlabelo ba gbv more matshediso ge e le gore o itemo getše dikgaruru tša bong (gbv) gomme o hloka thekgo go tšwa go kgorotsheko, tirelo ya bosekiši ya bosetšhaba (npa) e na le tirelo ye e kgethegilego go go thuša.

inkantolo yeseka izisulu zegbv more matshediso uma ngabe uke wakhahlanyezwa ngudlame olubhe kiswe kubulili obuthile (igbv) futhi udinga ukwesekwa enkantolo, uphiko lwezokushushisa lukazwelonke (inpa) lunezinsiza ezikhethekileyo ukukusiza.


go lwantšha komelelo ye kgolo vukuzenzele unnamed bjalo ka ge komelelo e fihlile maemong a masetlapelo ka kapa leboa le ka kapa bohlabela moo maemo a matamo ka masepaleng wa nelson mandela bay a lego go 25%, ke nako ya gore maafrika borwa a šome mmogo go boloka sediri šwa se sa bohlokwa sa go hlokega.

ukulwisana nesomiso esikhulu vukuzenzele unnamed njengoba isomiso se sifinyelele emazi ngeni amabi kakhulu enyakatho kapa kanye nase mpumalanga kapa, lapho amazinga amadamu kumkha ndludolobha inelson man dela bay metropolitan mu nicipality engamaphesenti angama25, sekuyisikhathi sokuba izakhamuzi zase ningizimu afrika zibumbane ukuze zonge leli gugu eliyive la kancane.


setšhaba se se hweditše mangwalo a go laetša gore ke beng ba naga ye mo nakong ye e sa tšwago go feta, yeo e bušeditšwego bona go latela lenaneo la kaboleswa ya naga.

basuswa emhlabeni wabo uhu lumeni waseciskei ngowe1991, ukuze kwakhiwe isiqiwi esasi nabanikazi abamhlophe.


efela, morago ga mengwa ga ye mmalwa, o fetotše mo nagano wa gagwe ge a lemo ga nyakego ye e oketšegile go ya mmaraka wa diswiri.

kodwake, iminyaka emba lwa eyalandela, wawushi ntsha umqondo lapho ebona ukukhula kwesidingo sola mula.


go la kwazulunatal, go swana le kapa bohlabela le leboa bodikela, bakgathatema ka moka ba be ba šoma ka thata go kokotlela go tšwa ditiragalong tše tša manyami.

kwazulunatali, njengasempumalanga kapa nasenyakatho ntshonalanga, bonke ababambiqhaza bebesebenza kanzima ukuze lezi zifundazwe zivuke emuva komonakalo.


se sengwe gape ke gore o swanetše o botše motho yo mongwe yoo o mo tshepago ge o eya ditekong tša mošomo gomme o rulaganye le yena gore a go letšetše mogala ka morago ga nakwana ye itseng.

kumele futhi utshele umuntu omethembayo uma uya kwinhlololwazi futhi ubahlelele ukuthi bakushayele ucingo emva kwesikhathi esithile.


go a kwešišagala gore batswa di ba bantši le bahlokomedi ba nale maikutlo ao a tswaka tswakanego nakong ye mabapi le go bulwa gape ga dikolo.

siyakuqonda ukuthi abazali nabanakekeli abaningi abazi kufanele bazizwe kanjani kulesi sikhathi ngokuvulwa kwezikole.


hlokomela maemo ao a ka dirago gore o ikwe o sa bolokega, go swana le bagwera ba go nwa goba ba go diriša diokobatši, tšeo di ka dirago gore o feletše o tsenetše thobalano ya go se bolokege.

qaphela izimo oku ngenzeka ukuthi zinga bi nokuphepha, njenga bangani abaphuza noma abadla izidakamizwa, ezingakuholela ocansini olungaphephile.


ge diphošo tše di ka direga, re tla di lokiša.


banamedi ba dithekisi le ba dinamelwa tše dingwe tša bohle, gape le batho bao ba fetšago nako ye ntši ba le mafelong ao eleng gore go boima go emela kgole le batho ba bangwe, ba swanetše go apara dimaseke tša lešela.

abagibeli abahamba ngamatekisi nezinye izindlela zezokuthutha zomphakathi, kanye nabantu abachitha isikhathi ezindaweni lapho kunzima khona ukuqhelelana kwabantu, bayaphoqelelwa ukuthi bafake izifonyo zobuso ezenziwe ngendwangu.


ya rena e bile kolobetšo ka mollo, re sa tšwa go tšea bodulasetulo kgweding yona yeo ke ge go begwa ka bolwetši bja kokwanahloko ya khorona kontinenteng.

kowethu unyaka besibhabhadiswa ngomlilo, ukungena esikhundleni sokuba usihlalo ngenyanga eyodwa lapho kwabikwa khona isigameko sokuqala ngqa segciwane lecorona ezwenikazi.


se bohlokwa ke gore, ge kgorotsheko e efa motho yo a pharwago ka molato wa dikgaruru tša ka lapeng peila gomme a se a fiwa taelo ya tšhireletšo ya go mo thibela go kopana le motho wo a mo pharago ka molato, kgorotsheko e swanetše go mo fa taelo yeo ka morago ga go mmitša gore a tle go ikarabela.

uma inkantolo ikholelwa ukuthi ummangali usengozini engenzeka noma inini ingakhipha incwadi yokuvikela ngokushesha ngaphandle kokuthi inikeze ummangalelwa isaziso ngokukhishwa komyalelo.


ke ka fao karolo e bohlokwahlokwa ya lenaneo la rena e lego go matlafatša dikgwebo tša mmušo, go di bušetša maemong a makaone a ditšhelete, go hlabolla mokgwatšhomo le tshepetšo ya tšona, gape le go di kgontšha go raloka karolo e bohlokwa ebile e holago naga.

ngokuvumelana neqhaza elihlongoziwe emqulwini i'ready to govern’, umbuso ulawula kokubili ukukhula kanye noguquko ngokusebenzisa imigudu efana nenqubomgomo yokuncintisana, ukufukulwa kwabamnyama kwezomnotho kanye nemithetho yokulingana kwezemisebenzi, nangokuxhumanisa ukuklonyeliswa kwezimvume ezihlukahlukene nomsebenzi womhlaba wonke kanye nokuzibophezela ekunikeni amandla.


woza matrics e lemoga gore le ge baithuti ka moka ba lahlegetšwe ke nako ya sekolo, baithuti ba kreiti ya 12 ke bona bao ba amegilego gampe kudu, ka ge meputso ya bona e le bohlokwa kudukudu gore ba hwetše mešomo le go amogelwa ka diyunibesithing.

iwoza matrics iye yakubona ukuthi ngesikhathi bonke abafundi belahlekelwe isikhathi sokufunda, ibanga lesi12 lona likhahlamezeke ngokudlulele, njengoba amamaki abo ebaluleke kakhulu kulokho abafisa ukuba yikho kusasa kanye nokuthi izicelo zabo zokufunda enyuvesi zamukelwe.


lenaneo la mešomo ya setšhaba leo le katološitšwego, leo le thomilego go ba gona go tloga ka 2003, le file dimilione tša batho menyetla ya mešomo.

kamuva nje, ekubhekaneni nomthelela omubi wobhubhane lwecovid19 kwezomnotho, lo hulumeni wengamele ukwanda okukhulu kokuqashwa komphakathi emlandweni wezwe lethu.


esale go tloga mola demokrasi e thomago, disoe tše di kgonne ka maatla go thuša bao ba hlokago go fihlelela ditirelo tša motheo.

yingakho ingxenye esemqoka yohlelo lwethu kuwukuqinisa amabhizinisi kahulumeni, ukuwabuyisela esimweni esiyiso sezezimali, ukwenza ngcono ukusebenza kwawo kanye nokwenza ukuthi adlale indima egqamile futhi enenzuzo emnothweni wezwe lakithi.


ke dumela gore le nna nka nyologela maemong a a godimo,’’ a realo.

nami ngiyakholwa ukuthi ngingaphumelela," ubeke kanjalo.


o feditše nako ye ntši a ithuta koraša gomme morago a ya go dula le sesi wa gagwe motse kapa.

wachitha amahora amaningi efunda ukukhrosha (uku nitha) wase eya ekapa eyo hlala nodadewabo.


bjalo ka setšhaba, re swanetše go ntšha mahlo dinameng kudu le go kgatha tema kudu go šireletša bana ba rena go basenyi ba le go dikotsi tše dingwe.

njengo mphakathi, kumele sikhuthale kakhulu futhi sibe nomdlandla ekuqinisekiseni ukuthi izingane zethu ziyavikeleka kulokhu kulimala kanye nezinye izingozi.


bokamoso bja go phadima nhlakanipho mkhize (26) ke ramehlagase yo a dumeletšwego, re leboga thekgo ya nsfas yeo e lefetšego dithuto tša gagwe mo umfolozi tvet college ka kwazulunatal.

abafakizicelo kumele babe: yizakhamuzi zaseningi zimu afrika noma abahlali ngokugcwele abafuna ukubhalisa noma asebefunda enyuvesi kahulumeni noma ekolishi itvet; ngabantu abazuza kwi nhlangano yezimpesheni nezibonelelo zikahulumeni eningizimu afrika; ngabadabuka emakhaya anemalingeniso yomndeni ehlangene engeqile kwizir350 000 ngonyaka.


suduka, yo le yena a tsenetšego tša temo ka dipudi tše 73, dinku tše 25 le dikgomo tše 25 o thomile tša temo ka 2015 morago ga go ikhweletša sethifikeithi sa n6 sa taolo ya mmušo go tšwa kholetšeng ya ikhala ya thutatiro le ya tlhahlo.

usuduka, ophinde afuye izimbuzi ezingama73, izimvu ezingama25 nezinkomo ezingama25, waqala ukuba umlimi ngonyaka wezi2015 emva kokuthola isitifiketi sezifundo zepublic manage ment sakwan6 esikhungweni semfundo ephakeme eikhala training and vocational edu cation and training college .


kimollo ya kzn le kapa bohla bela masetlapelong a mafula allison cooper mmušo o tla thuša badudi ba kwazulunatal (kzn) le ba kapa bohlabela go aga maphelo le magae a bona leswa morago ga mafula ao a tlogetšego masetlapelo a mahu le tshenyo ka diprofe nseng tše tše pedi.

isibonelelo sezikhukhula kwazulunatali nasempumalanga kapa allison cooper uhulumeni uzosiza abahlali bakwazulunatali nasempumalanga kapa ukwakha kabusha izimpilo zabo kanye namakhaya emva kwezikhukhula zakamuva ezishiye zibulele futhi zibhubhisile kulezi zifundazwe ezimbili.


lebotho la sephodisa sa afrika borwa la nyakišišo ya melato ya maemo a godimo, la go tsebega ka dihawks, le fihleletše dinepo tša lona ka moka ngwageng wo fetilego wa ditšhelete, gomme dipoelo tša gona ebile go golega le go phara batho ka melato, go amogwa ga thoto, ditaelo tša kgorotsheko tša kiletšo le tša kamogo le ditaelo tša kgoro tsheko ka kamogo ya thoto ya boleng bja dimilione tša diranta.

ukuthungathwa kwabasolwa kwaholela ekuboshweni kwabasolwa abayizi13 000. ngokubuka amazinga aphezulu kakhulu obugebengu emphakathini wakithi, kucace bha ukuthi kuningi okusamele kwenziwe.


eupša yona kgatelopele ye e ka fase ga 10% ya naga ya ditšweletšwa tša go rekišetšwa setšhaba.

kodwa le nqubekelapha mbili ilingana nokungaphansi kwe10% komhlaba ophelele wokulima.


se se a tshephiša mo ngwageng wo re o lebileng.

lokhu kuluphawu oluhle onyakeni esiya kuwo.


ebang le dikopano tša kgwedi le kgwedi go bolela ka ditekanyetšo, dinepo tša gago tša ditšhelete le seo bobedi le se nyakago ka moso.

khuluma ukhululeke nalowo ozwana naye mayelana nemali kunomkhuba omubi ovamile kubantu abashadile wokufihlelana izindaba zezimali.


le ge ke be ke se yo mongwe wa baithuti, ke ile ka ba le kgahlego ye kgolo kudu gomme ka dira dikgopelo tša go tsenela tlhahlo, gomme ke ile ka atlega," gwa realo arendse.

"ngangisasebenza echrysalis academy njengomdidiyeli ngenkathi abakwancc befika esikhungweni bezotshela abafundi ngethuba lokufaka isicelo sokuqeqeshelwa ukuba sethimbeni lokuqala ngqa lezicishamlilo zesifazane zodwa zokucishwa kwemililo yasendle.


■ monna yo a nyetšego a nyaka go tsena lenyalong la bobedi le mosadi o mo ngwe o swanetše go dira kgopelo go kgorotsheko.

■ umyeni ofuna ukushada ngokwesintu okwesibili nomunye unkosikazi kumele afake isicelo enka ntolo.


sekgoba se a bulwa ka maokelong a mmalwa ka go se amogele balwetši bao ba sa hlokego thušo ya tšhoganetšo.

siqashe futhi siyaqhubeka nokuqasha abahlengikazi abengeziwe, odokotela nabasebenzi abasebenza ophikweni lwezimo eziphuthumayo.


diyunibesithi tša mmušo ka moka, dikholetšhe tša tvet le diseta di ka kgona go fihlelela tshedimošo ye e bolo kilwego ya cach go nyaka batho bao ba fihlelelago dinyakwa tša dikgoba tšeo di sa lego gona.

wonke amanyuvesi kahulumeni, amakolishi angamatvet kanye namaseta angafinyelela kusizindalwazi secach ukuze abheke abafundi ngabanye abafaneleke yizikhala ezisatholakala ngokuhambisana nalokho okudingekayo kulowo mkhakha wokufunda.


bomenetša le bosenyi go tloga tlhamong ya komišene ya mabapi le go gogwa ga mmušo ka nko go ya go dinyakišišo tša mabapi le dikonteraka tša go reka tša go amana le covid19, mopresidente ramaphosa o tloga a sa metše mare ge go etla tabeng ya go fediša bomenetša.

inkohlakalo kanye nobugebengu kusukela ekusungulweni kwekhomishana ephenya ngokuqhwagwa kwamandla ombuso, ukuya ekuphenyweni mayelana nezinkontileka zokuthengwa kwezimpahla ezihambisana necovid19, umongameli uramaphosa wenza konke okusemandleni ukuvundulula aqede inkohlakalo.


ye nngwe ya dikotsi tše dikgolo mo nakong ye ke go ihlokomološa gape le go phatlalala ga tshedimošo yeo esego ya nnete.

lezi zinhlelo ziyafana nalezo zakwamanye amazwe, futhi kubalulekile ukuthi sonke siqonde ukuthi azisiso isijeziso kodwa zibhekele ukuphepha komphakathi.


ke naga yeo mang le mang a nago le tokelo ya go ipelaetša ka tokologo mererong ya mekgatlo ya leago, ya sepolitiki le mererong ye mengwe ka nageng.

izwe lapho noma ngubani anga bhikisha ngokukhululeka ngokweseka ezenhlalo, eze politiki nanoma yini enye imbangela noma ikuphi.


transnet e nyaka go beeletša r100 bilione mo mengwageng ye mehlano ka go kaonafatša infrastraktšha mo mafelong ka moka a maemakepe.

inkampani yakwatransnet ihlela ukutshala izimali ezilinganiselwa kwizigidigidi ezingama100 zamarandi eminyakeni emihlanu ezayo ukuthuthukisa ingqalasizinda yayo kulo lonke uhlelo lwamachweba.


bohlokwa bja maseke wa lešela mabapi le go hema moya wa go hlweka dimaseke tša lešela go eletšwa gore di aparwe bjalo ka karolo ya go hema moya wa go hlweka goba bjalo ka setlwaedi se akaretšago go gohlolela le go ethimolela ka sejabaneng seo se kobilwego goba ka gare ga thišu.

ukugcina isifonyo sobuso sihlanzekile izifonyo zobuso ezenziwe ngendwangu ziyanconywa njengengxenye yomkhuba noma inqubo yenhlanzeko kwezokuphefumula ehlanganisa ukukhwehlelela nokuthimulela endololwaneni efinyeziwe noma ephepheni lokufinya.


"maikutlo ao a go kgahliša a go šomiša tšhelete go feta yeo o nago le yona ka diba tsela le ka manthole ke a leba ka le lekopana gomme bareki ba tla itemogela mathata ka lebaka la dikgetho tša bona tša go ithabiša mafelelong a pherekgong 2019. o seke wa šomiša tšhelete ye o se nago le yona," gwa tlaleletša po tgieter.

"ubumnandi bokuthenga ngenyanga kalwezi nozi bandlela bobesikhashana futhi abathengi bazokuzwa ubunzima bokusaphaza ima li ekupheleni komasingana 2019. ungayisebenzisi imali ongenayo," kwengeza upo tgieter.


o re bolwetši bja monkeypox bo nyakile go swana le bja sekobonyana.

uthe kukhona okufanayo phakathi kwesifo semonkeypox nenqubulunjwana.


"tona ya ditšhelete o rile tšhelete ya go lekana r1 bilione e gona," mopre sidente a realo.

"ungqongqoshe wezezi mali uthe isigidigidi esir1 sesivele sikhona," kusho yena.


ka fao, go tloga go hlobaetša kudu ka fao ditiragalo tša gabjale tša go lwa le batšwantle ka dikarolong tša naga di re bušetšago morago nakong ya kgethollo.

ngakhoke kuyaphazamisa kakhulu ukuthi izigameko zakamuva zokulwa nabantu bokufika ezingxenyeni zezwe zibuyisa imuva lethu lobandlululo.


re bethela matsogo batho le mekgatlo yeo e tšerego ma ikarabelo ge go etla boiteka nelong bja ba bangwe.

sizishayela ihlombe zonke izinhlangano kanye nalabo abazibophezele ekutheni bazise abanye.


komišene e lemogile gape gore theko ya dienywa le merogo e be e le gare e hlatloga go feta le maemo a infoleišene, le gore se se bile le seabe se sebe go bahloki.

yakuphawula ukuthi amanani okudla okutshaliwe ebelokhu ekhuphuka ngaphezu kwamazinga amandla emali, futhi lokhu kudale ukungalingani kulabo abadla imbuya ngothi.


dinako tša go leta ga dikepe di fokotšegile go magato a go makatša.

izikhathi zokulinda zo mkhumbi sezehle ngokunco mekayo.


tša go swana le tše di diragetšego thabeneng ya enyobeni, di diragetše gape le naeteklabong ya throb ka durban ka ngwaga wa 2000, gape le ka thabeneng ya osi ka khayelitsha ka ngwaga wa 2015, ke gore dikgwebo tše ka moka di be di rekišetša bana ba ka fase ga mengwaga ye 18 bjala.

okufanayo phakathi kwenhlekelele eyenzeke ethaveni yasenyobeni, nesibhicongo sasendaweni yokuzijuxuza ebusuku ithrob nightclub ethekwini ngowezi2000, kanye nenhlekelele yasethaveni yaseosi ekhayelitsha ngowezi2015, wukuthi lezi zindawo zidayisela izingane ezisencane utshwala ezingavumelekile ukuphuza utshwala ngenxa yeminyaka yazo.


mmasepala wa ethekwini kgauswanyana o thekgile mokgatlo ka go aba diboto tše 10 tša go sesa mo mapho tong.

umasipala wetheku usa nda kweseka le nhlangano ngokunikela ngamabhodi okuhuhuluza emagagasini ayi10.


sehlopha sa banyakišiši se filwe mošomo wa go šogana le babolai gomme ba šomi šana kudu le badudi lefe long leo.

ithimba labaphenyi selijutshwe ukubhekana namacala okubulala futhi asebenza ngokubambisana nemipha kathi yasendaweni.


bafsa ba bohlokwa kudu go rena vukuzenzele unnamed ka la 16 phupu 1976, bafsa ba soweto le ba ka dikarolong tše dingwe tša naga ba ile ba ikemela kgahlanong le tlhokego ya tekatekano ye e bego e bakwa ke seo se bitšwago thuto ya bathobaso (bantu education).

intsha iyigugu lethu vukuzenzele unnamed mhla we16 ku nhlangulana 1976, intsha ya sesoweto nakwezinye izi ngxenye zezwe yasuka ya lwa nokungabi nobulungi swa kwimfundo yabantu abamnyama.


ke maikarabelo a rena ka moka go netefatša gore tikologo ya go ithuta e bolokegile.

kuyisibopho sethu sonke ukuqinisekisa ukuthi indawo yokufunda iphephile.


"lenaneo le le bohlokwa go tšwetša pele ditokelo tša baithuti tša molaotheo go phepo ya motheo le go thuto ya motheo," gwa hlaloša motlatšatona wa thuto ya motheo ngaka reginah mhaule.

lolu hlelo luhlose ukuthuthukisa ikhono labantwana lokufunda, ngokunciphisa ukungondleki kahle nendlala kanye nokwenza ngcono ukuya kwabo esikoleni, ikakhulukazi ezikoleni ezincishwe amathuba.


bengmošomo ba lekola bašomi go kgonthiša gore ga ba boele morago.

umqashi egada umsebenzi ukuqinisekisa ukuthi akaphindi asuleleke futhi.


moimana wa kgwedi tše nne yoo gape e lego modudi wa boiketlong, basetsana tlalang (28), yoo a tsenetšego le lengwe la masolo, o rile o lesitše go nwa ka botlalo ge a se no lemoga gore o imile, gomme a be a re o tsenela disešene tša tshedimošo ya pele ga pelego kliniking.

owesifazane onezi nyanga ezine ezethwele futhi oyisakhamuzi saseboitekong, ubasetsana tlalang (28), ohambele eminye yemikhankaso, uthe wayeka ukuphuza utshwala unomphela emva kokuthola ukuthi uzethwele futhi wathi usehamba izifundo ezifundisa ngokukhulelwa emtholampilo.


eba tshepo ya motho yo mongwenaledi senamela yoo a nago le mengwaga ye 14 o hweditšwe a e na le bolwetši bja leukaemia (kankere ya madi) ka kgwedi ya mopitlo ngwageng wa 2020. o tsene palong ya balwetši ba bantši ba letetšego go hwetša baabi bao ba nago le masole a madi a go swana le a bona.

"sengineminyaka emitha thu manje ngafakelwa ka busha izicubu futhi ngiphila impilo engangingacabangi ingaphileka, ngiyabonga kulowo wasejalimani owa tshengisa isenzo sobuntu kanye nomusa ngokungini kelela."


go nyakega gore gabjale re laole kotsi ye le go netefatša gore diphenyo tšeo re di fihleletšego go fihla ka nako ye tša go bea phatlalalo ya leuba le ka fase ga taolo ga di bušetšwe morago.

manje sekumele silawule ubungozi futhi siqinisekise ukuthi esesikuzuzile kuze kube manje ekubambeze leni ukubhebhetheka kobhu bhane akubuyeli emuva.


go bohlo kwa go lemoga gore o šomiša tšhelete go eng.

kubalulekile ukuqaphela ukuthi imali yakho uyisebenzi sa kanjani.


re phela ka gare ga naga fao bohle ba nago le tokelo ya go ya dikgorotshekong go kgotsofatša ditokelo tša bona.

sihlala ezweni lapho wonke umuntu enelungelo lokuya ezinka ntolo ukuze kuzogcwalise kiswa amalungelo abo.


ka go realo, ke, setšhaba sa afrika borwa seo e lego badiriši ba bohlokwa ba dithoto le ditirelo tša tšona.

ekugcineni, ngumphakathi waseningizimu afrika ongabathengi abahamba phambili bezimpahla zabo kanye nezinsizakalo.


le ge a be a nyaka go thuša ba bangwe, o be a tšhogela gape lapa la gagwe.

ngesikhathi efuna ukusiza abanye abantu, ko dwa wayewusabela kakhulu no mndeni wakhe.


mo nakong ye e sa tšwago go feta re kgathile tema ka go seboka sa bo 13 sa brics, fao dinaga tša brics di dumelelanego go maatlafatša tirišano mabapi le go lwantšha covid19 le go hlohleletša thekgo ya tša sepolotiki le methopo ya ditšhelete yeo e hlokagalago go arabela go itokišetša mauba a ka moso.

kamuva nje besibambe iqhaza kwingqungquthela yebrics ye13, lapho amazwe ebrics avuma ukuqinisa ukusebenzisana ukulwa necovid19 kanye nokunxenxa ukwesekwa kwezepolitiki nezinsiza zezezimali ezidingekayo ukubhekana nokulungela ubhubhane olungabheduka esikhathini esizayo.


ke be ke phela ke lofile sekolong ka lebaka la kalafo e bile ke be ke sa tšee karolo go tša dipapadi.

ithuba elihle lokusinda lalincike ekunikelelweni ngamangqamuzana egazi, kodwa umuntu onamangqa muzana egazi afana nawakhe akatholakalanga.


phapoši ye e tla šomišwa gape ke batswetši bao ba nyakgo go gamola matswele nakong ya mošomo.

igu mbi lizophinde lisetshe nziswe nangomama abafuna ukukhama ubisi ngesikhathi somsebenzi.


ge mohu a se na molekane goba bana, eupša batswa di ba gagwe ka moka ba phela, ke bona ba tla abe lwago thoto ya mohu ka go lekana.

uma ungenaye umlingani noma izingane, kodwa bobabili abazali besaphi la, bazodla ifa ngezabelo ezilinganayo.


"polokego ya bašomi ka moka, go akaretšwa le bahlankedi ka moka ba setšhaba, ke taba ya go hlobaetša kudu go rena.

"ukuphepha kwabo bonke abasebenzi, kubandakanya izisebenzi zikahulumeni, kuyingxe nye yokukhathazeka kwethu sonke.


ka la 23 mopitlo ke begile gore thekišo ya motšoko e tla dumelelwa mo nakong ya legato la bone.

mhla zingama23 kumbasa, ngamemezela ukuthi ukudayiswa kogwayi kuzovumeleka esigabeni sesine.


magareng ga ngwaga wa 2020 le wa 2021, melato ye 337 e ile ya begwa ka mogala wo wa go se lefelwe.

phakathi kowezi2020 no wezi2021, kubikwe amacala angama337 kusetshenziswa inombolo ephuthumayo.


khonferentshe yeo e tsenetšwe ke baromiwa ba go feta ba sekete ka 2018 le ka 2019, gomme ka ngwaga wa 2020 e swerwe ka bidio inthaneteng ka lebaka la leuba la covid19 .

ingqungquthela ibitha nyelwe yizithunywa ezi ngaphezulu kwenkulu ngwane ngowezi2018 na ngowezi2019, futhi kwa thi ngowezi2020 yabanjwa ngendlela yezobuchwephe she ngenxa yobhubhane lwecovid19 .


pego e laeditše gore mananeo a go dula a fetoga, tshepedišo ya mošomo ye e sa šomego gabotse le maano a dikgokaganyo a go se sepedišane, di hlola go se kgotsofale ga badirelwa gape le methaladi ye metelele.

umbiko wabeka uhleloxhumano lwamakhompyutha olungahlale lusebenza njengalo kho kulindelekile, uhlelo lokwe nziwa komsebenzi olungasebenzi ngendlela efanele kanye nezindlela zokuxhumana ezingahlanga nisiwe ngendlela efanele eziholela kwizakhamuzi ezingenelisekile kanye nemigqa emide.


boto ya tlhabollo ya intaseteri ya tša boagi e sa tšwa go lemoga gore go bile le koketšego ya diprotšeke tša mananeokgoparara tšeo di sepetšwago ke dikgwebo tša mmušo tše bjalo ka transnet le eskom, le mebasepala ya setoropo le kgoro ya mešomo ya setšhaba le mananeokgoparara.

ibhodi lokuthuthukiswa kwemboni yezokwakha kamuvanje liphawule ukuthi kunokukhula okukhona kwi miklamo yengqalasizinda eqhutshwa izinkampani zika hulumeni ezifana notransnet noeskom, nakumadolo bhakazi kanye nomnyango wezemisebenzi yomphakathi nengqalasizinda.


re phethagaditše thušo ya tšhelete ya kimollo ya leago ya moswananoši ya covid19 , yeo e fihleletšego batho ba go fihla dimilione tše tshela.

saqalisa isibonelelo sokusiza esiyisipesheli secovid19 , esesitholwe ngabantu abayizigidi eziyi sithupha kuze kube manje.


bjalo ka ge re tšea kgato mmogo go fenya leuba, re tla swanela go šomišana go agaleswa le go fetola ikonomi ya rena.

njengoba sibambisene ukunqoba ubhubhane, kuzodingeka ukuthi sisebenze ngokubambisana ukwakha kabusha nokuguqula umnotho wethu.


emazulwini mathomong a ona ngwaga wo e ithopetše gape sefoka sa go ba resturente ya ngwaga ka moka ya go šoma botse go feta tše dingwe ka moka kua difokeng tša bone tša resturente ya luxe tša go swarwa ngwaga ka ngwaga.

iemazulwini iphinde yahlabana ngesicoco seafrican restaurant of the year emcimbini waminyaka yonke wesine weluxe restaurant awards phambilini kulo nyaka.


ge e downloadilwe, app ye e tla kgontšha badiriši go itokišetša leeto la bona ka go kgetha mohuta wa senamelwa woo ba o ratago, dinako tša maeto gape le dikge tho tše dingwe bjalo ka maeto a makopana le ao a tšhiphilego.

uma ‘seludawunilodiwe’ lolu hlelokusebenza, luzobasiza abalusebenzisayo ukuhlela uhambo lwabo ngokuthi bakhethe uhlobo lwezoku thutha abaludingayo, izikhathi zokuhamba nokunye, njengo kuqoka uhambo olufushane nolusheshayo futhi olungambi eqolo.


3. ge o fihlelela dinyakwa ka moka (go swana le ge kgwebo ya gago e sa kolote motšhelo gomme 100% ya yona e le ya maafrika borwa), tšhelete ya kimollo e tla lefelwa modirakgopelo yo a dumeletšwego mo matšatšing a mošomo a 12. ge o na le kgwebo ye nnyane, gona moemedi wa setheo sa tlhabollo ya dikgwebopotlana o gona go go thuša go dira dikgopelo setlamong sa kimollo ya dikoloto.

3. uma unayo yonke imininingwane edingekayo futhi ufanelekile (njengokuthi ibhizinisi lakho liyayilandela imigomo yentela futhi liphethwe ngabantu baseningizimu afrika), imali yosizo izokhokhwa kulabo abaphumelele ezicelweni zabo ezinsukwini zokusebenza eziyi12.


mohola wa disenthara tša go hlalefiša bomapimpa na ga se fela go thuša go lokišetša bana ba naga ya gaborena go atlega dikolong; gape di bohlokwa mo go ithomeleng kgwebo le mo go tlhomeng mešomo.

izikhungo zokuthuthukiswa kwabantwana azilungiseleli izakhamuzi zezwe lakithi ezincane ukuthi ziphumelele esikoleni kuphela; kodwa zingumthombo obalulekile wokuvulwa kwamabhizinisi nokusungulwa kwemisebenzi.


le ge go le bjalo, bothata bjo bogologolo bjo bo hlotšwego ke leuba le la bolwetši bo hlohlile gore dinaga tša afrika di ipope ngatana di šomišane.

ngesikhathi inhlangano yobumbano lwamazwe aseafrika isungulwa ngonyaka we1963, amazwe angamalungu atshala imbewu yokusebenzisana nobumbano ukuze kuzozuzwa impilo engcono yabo bonke abantu baseafrika.


ba ka rata go ba lefelong la go hloka lešata goba la lešata la godimodimo.

bangafuna ukuthula nje noma benyuse izinga lomsindo.


dimilione tša maafrika borwa kgale ba keteka di tumelo tša bona.

izigidi zabantu baseningi zimu afrika bezilokhu zihlo nipha ukholo lwazo.


re swanetše re netefatše gore bašemane ba bolokegile ge ba bolla.

kumele siqinisekise ukuthi abesilisa abasebasha basokwa ngendlela ephephile.


ebile ga ba nyake go phakiša go dira dilo le go dira diphošo tše kgolo.

abafuni futhi ngokunjalo ukujaha izinto kanye nokwenza amaphutha anzima.


ga go na le meento ya covid19 yeo e nago le diphrotheine tša mae.

awu kho umgomo wecovid19 onephrotheni yeqanda.


"karolo ye kaone go feta ka moka ke maitemogelo ao ke a hweditšego ge ke šoma le balwetši, eupša selo se se mpe go feta ka moka ke mahu ka moka ao a bilego gona ka phapošing ye.

"ingxenye ehamba phambili yengakuthola kwaba yisipiliyoni ngesikhathi ngisebenza ngezi guli, kodwa ingxenye yobuhlu ngu kwakuyikho nje ukusho na kwabantu okwakwenzeka ewodini leziguli.


dipetlele tša go hlomelwa bolwetši bjo tša kapa bohlabelaka kapa bohlabela, sepetlele sa go hlomelwa bolwetši bjo seo se nago le mepete ye 1 000 se hlomilwe ka lepatlelong la nelson mandela bay.

enyakatho ntshonalanga, amaqembu akha izibhedlela zibenkulu ngokwengeza izakhiwo.


mešomo le menyetla ya mekgwa ya boiphedi milione, gomme palo ye e sa tšwela pele go gola vukuzenzele unnamed ka fase ga mengwaga ye mebedi ya go feta, re thakgotše lenaneo la tlhohleletšo ya mešomo ya mopresidente go hlola mešomo le go thekga mekgwa ya boiphedišo bjalo ka karolo ya go thekga tsošološo ya ikonomi go tšwa go leuba la covid19.

isigidi samathuba omsebenzi nezindlela zokuziphilisa, sisaqhuba vukuzenzele unnamed eminyakeni engapha nsi kwemibili eyadlu la, sethula uhlelo lukamongameli lokusu ngula amathuba emise benzi ukuze kuzokwakhiwa amathuba emisebenzi futhi kwesekwe nezindlela zo kuziphilisa njengengxenye yokweseka ukuvuswa komnotho okudalwe ngu bhubhane lwecovid19.


go tloga mola kgoro ya thuto ya motheo e bulelago dikgopelo tša sehlopha sa go latela sa bathuši ka dikolong malobanyana, baswa ba go feta ba 940 000 ba dirile dikgopelo ka go šomiša polatefomo ya go thwala ye e sa lefelwego ya go bitšwa sayouth.

selokhu umnyango wezemfundo eyisisekelo wavulela ukufakwa kwezi celo zesigaba esilandelayo sakamuva sokuqashwa kwabasizi basezikoleni, bangaphezu kwezi940 000 abantu abasha abafake izi celo enkundleni yokufaka izicelo zomsebenzi ese tshenziswa mahhala ebizwa ngokuthi isayouth.


di filwe mokgatlo wa tirišanommogo ya dikgwebo tša afrika borwa go merero ya maphelo le ya phamokate (sabcoha) go laolwa legatong la komiti ya tlhahlo ya nakwana ya makala a mantši ka ga dikgaruru tšeo di ikadilego ka bong le dipolao tša basadi (gbvf).

zinikezelwe enhlanganweni yamabhizinisi eningizimu afrika ebhekene nezempilo kanye nengculazi (isabcoha) ukuze bazilawule ngendlela egameni lekomidi lesikhashana lemikhakha ehlukene elangamele ezodlame olubhekiswe kwabobulili obuthile kanye nokubulawa kwabesifazane (igbvf).


naga ya rena e llela bafsa bao ba hlokofetšego thabeneng ya enyobeni vukuzenzele unnamed dibeke tše mmalwa tša go feta malapa a motsesetoropo wa scenery park ka ntle ga east london, ba amogetše ditaba tše bohloko tšeo go se nago motswadi yo a ka dumago go di amogela.

izwe lakithi lizilele intsha esencane eshone esibhicongweni sasethaveni yasenyobeni vukuzenzele unnamed emavikini ambalwa adlule imindeni yaselokishini lase scenery park ngaphandle kwasemonti, yathola izindaba okungekho noyedwa umzali ofisa ukuzizwa.


ge re etšwa kimollong gomme re kokotlela, re swanetše go fetola ditsela tša go dira dilo.

ekuguqukeni sisuka esigabeni sokudinga usizo siya ekululameni, kumele sishi ntshe ukwenza.


bmw e tsenela lesolo la go ba kgahlanong le gb vukuzenzele unnamed bmw group south africa e abile difatanaga tše hlano tša bmw i3 tšeo di tla šomišwago ke bašomi ba tlhokomelo ya setšhaba go fihlelela batšwasehlabelo ba dikgaruru tšeo di ikadilego ka bong (gbv).

inkampani yakwabmw ihlanganyela empini yokulwa negbv vukuzenzele unnamed inkampani yezimoto ibmw group south africa inikele ngezimo to ezinhlanu zohlobo lwebmw i3 ezizosetshe nziswa ngabasebenzi abanakekela umphakathi ukufinyelela kwizisulu zodlame olubhekiswe kwa bobulili obuthile (igbv).


re ka no ba re sa bone selo se, eupša mollo palamenteng o laeditše ka moo maafrika borwa a boulelwago ka gona ka temokrasi ya bona.

singehlezi sikubona lokho, kodwa umlilo wasephalamende ukhombise ukuthi abantu baseningizimu afrika bazizwa beqine kangakanani ngentando yeningi labantu yabo.


operation vulindlela e bula tsela ya kgolo vukuzenzele unnamed ekonomi ya afrika borwa, go swana le ekonomi ye nngwe le ye nngwe, e ka se šome, goba gona go gola, ntle le diintasteri tša kgokagano tšeo di nago le mohola gape di šoma gabotse.

ioperation vulindlela ivula indlela yokukhulisa umnotho vukuzenzele unnamed umnotho waseningizimu afrika, njengawo wonke umnotho, ngeke usebenze, angiphathike ukuthi ukhule, ngaphandle kwezimboni ezinekhono nezisezingeni lokuncintisana.


koketšego ya ditaba tša maaka, phetošo ya diswantšho le tshedimošo ya maaka di dirile gore go be bothata go aroganya ditaba tša nnete le tša maaka.

ukubhebhethekiswa kwezindaba ezingamampunge, imifanekiso eyenziwe kanye nolwazi olungesilona iqiniso kwenze kwaba nzima ukuhlukanisa okuliqiniso nokuqanjiwe.


bjalo ka barati ba tokologo le toka, re ema le mapale stina ge ba dutše ba phegelela boipušo; re ema le bona le ge ba gana go amogwa ditokelo tša bona bjalo ka batho, le go gana go amogwa seriti sa bona.

imibhikisho kanye nokuvukelana kwabantu baseningizimu afrika ababe cindezelwe belwa nobuqo nela nobandlululo kwa fakazela ubuqiniso balo mbono.


eupša nnete ke gore palo ye e tla theogela fase.


melao ye meswa e maatlafatša ntwa kgahlanong le gbv vukuzenzele unnamed ngwageng wo o fetilego, ke amogetše lengwalo go tšwa go sehlopha sa badudi bao ba amegilego bao ba bego ba ipiletša go mmušo go šireletša basadi le bana ba naga ye go ditiro tša dikgaruru.

imithetho emisha iqinisa ukulwisana negbv vukuzenzele unnamed masekupheleni konyaka owedlule, ngathola incwadi eyayibhalwe yiqeqebana lezakhamuzi ezazikhathazekile zinxusa uhulumeni ukuthi avikele abesifazane kanye nezingane zakuleli lizwe kudlame.


morago ga dipolao tša batho ka bontši bulhoek o ile a ngwala a re: "histori e laeditše gore moya wa motho ka tlhago o kgona go hlano gela bohlokatoka".

njengoba sibheka inkinga yasemiddle east futhi ikakhulukazi ngokuhlu pheka kwabantu basepalestine, kungakuhle sikhumbule amazwi kaselby msimang, ilungu elasungula iafrican national congress.


re tšere sephetho re na le maikemišetšo a go se tliše mokgwa wa seemo sa ekonomi seo se lego se boima.

sesithathe isinqumo soku ngaqhubeki nokunciphisa isabelomali sikahulumeni ngokukhuphula intela.


boikgafo bja rena bja go tiiša le go maatlafatša maatlafatšo ya rena ya ekonomi ga e tekateke.

ukuzinikela kwethu ukuqinisa nokujulisa uku thuthukiswa komnotho akungabazeki.


megato ye e tlwaeleg ilego ya manyamimegato ye e tlwaelegilego ya manyami ke go šitwa ke go dumela goba go itlhaola (go hwa bogatšo goba go tšhoga); pefelo (go befelela ba bangwe le ge go sena phošo yeo ba e dirilego); go ipona molato (go ikwa o le molato ka lebaka la dilo tšeo o sego wa di dira goba go di bolela); kgatelelo ya monagano (manyami a go tlišwa ke go lemoga gore bophelo bo tla swanelwa ke go tšwela pele ntle le motho yo ba mo ratago); le go amogela (go hwetša tsela ya go phela bophelo bjo bo phethagetšego ntle le motho yoo).

izigaba ezijwayelekile zokuzilaizigaba zokuzila ezijwayelekile kungaba ukungavumi ukuthi ulahlekelwe noma ukuzivalela ngawedwana (uma ubhekana nokuba ndikindiki noma ukushaqeka); ukuthukuthela (ukuthukuthelela abanye abantu bengenzanga lutho okubi); ukuzibuzauziphendule (uma ubhekana nemizwa yokudliwa unembeza ngezinto ongazenzanga noma ongazishongo); ukukhathazeka (ukudabukisa okuza nokuthi ucabange ukuthi impilo izoqhubeka ngaphandle kothandiweyo); kanye nokwamukela (ukuthola indlela yokuphila impilo ngokupheleleyo ngaphandle komuntu othile).


ba tla tsenywa go dikgato tša gare le tša motheo, tše di akaretšago mephato ya 1 go ya go ya 4," a hlaloša.

bazofakwa ezi ngeni eliyisisekelo kanye nasezingeni elimaphakathi, okubandakanya ibanga 14," kuchaza utlhabane.


sekhwama sa solidarity mopresidente ramaphosa o tsebišitše gore sekhwama sa solidarity se kgobokeditše tšhelete ya go lekana dibilione tša diranta tše 3.4 yeo e lego meneelo ya go feta ye 300 000 go tšwa go maafrika borwa le dikhamphani, mola batho ba go feta 400 le dikhamphani tša go feta 100 di ithaopile go thuša ka ditirelo tša tšona.

isikhwama sobumbano umongameli uramaphosa umemezele ukuthi isikhwama sobumbano siqoqe izigidigidi ezi3.4 zamarandi kubantu baseningizimu afrika kanye nasezinkampanini ezingaphezu kwezi300 000, ngesikhathi abantu abangaphezu kwama400 kanye nezinkampani eziyi100 bezinikele ngesikhathi nemisebenzi yabo.


gore re be le tekatekano re swanetše go fediša setlwaedi sa megolo ya go se lekane go ya ka gore motho ke monna goba mosadi gomme re lefa batho ba ba dirilego mošomo wa go swana ka go lekana go ya ka molao wa tekatekano ya mošomo.

ngokulinganayo, kumele siqede ukungafani emiholweni yabesilisa nabesifazane, bese silandela isimiso somholo olinganayo oqukethwe kumthetho wokuqashwa ngokulingana.


sanne a re csir e tla be e kgonne go dira dithušagohema tše 10 000 ge kgwedi ya phato e fihla mafelelong.

icpap iyinsiza engasetshenziswa ezindaweni zobuchwepheshe obuseqophelweni eliphezulu iphinde ikwazi nokusetshenziswa ezikhungweni eziyizibhedlela zesikhashana nalapho kuhluswe khona abantu.


go ba le diswantšho le dibidio tša mohuta woo goba go di romela go ba bangwe ke molato wa bosenyi," gwa tlaleletša poto.

ukuba nale mifanekiso noma ukwabelana ngayo kuyisenzo sobugebengu," kwengeza upoto.


re ka se dumelele bohlokatoka bjoo bo diragala gape.

angeke sivumele lokho kungabi nabulungiswa ukuthi kwenzeke futhi.


bjalo ka setšhaba, re hloka tša bokgabo le setšo go tsošološa meboya ya rena ka boswa.

njengesizwe, sidinga ubuciko nesiko ukuphakamisa umoya wethu futhi umzamo wokusungula imisebenzi uhlinzeka ngoxhasomali olusha oluzosiza ukuthi umkhakha ubuyele uzimele, kubandakanya ukweseka ukusungulwa kolwazi ngedijithali kanye nokwandisa izinkundla zokuthengiselana ngeinthanethi.


yena o tlaleleditše ka gore afrika borwa e tsebega ka go ba le bothata bja go nwa bjala kudu, gomme naga ye e gareng ga dinaga tšeo di nwago bjala gampe lefaseng.

wengeze ngokuthi iningizimu afrika yaziwa kakhulu ngokuthi inenkinga yokuphuza, iyizwe elibalwa nasesimweni esibi kakhulu ngamazinga ayo okuphu zwa kotshwala.


nkabe o ile wa akaretša go fokotšwa ga meputso ya bašomi ba mmušo kudu, bogolo bja tirelo ya mmušo, go fokotša diponase le diphenšene, go hlatloša metšhelo le go rekiša dithoto tša mmušo tše bohlokwa.

bekungabandakanya ukwe hlisa ngokumangazayo ama holo abasebenzi bakahulume ni, isibalo semisebenzi kahu lumeni, ukuqeda amabhonasi nezimpesheni, ukukhuphula intela kanye nokuthengisa izimpahla zezwe ezibalule kile.


se se bonala ka mokgwa wa: go dira diphošo ka lebaka la go hloka šedi go se fetše mešongwana go lahlegelwa ke dilo go gakantšhwa le go lebala gabonolo mehlala ya go ba le mafolo folo a go fetelela goba go se kgone go gopodišiša pele ga go dira dilo e akaretša: go se dule felo gotee go bethabethantšha diatla goba maoto go nyokanyoka setulong go fa dikarabo ntle le go di gopodišiša pele le go emelela ge a swanetše a dule fase.

lokhu kugula kuvame ukuvela ngalezi zindlela: ukwenza amaphutha ange nasidingo ukungawuqedi umsebenzi owunikiwe ukulahla izinto ukuphazamiseka kalula ko kwenzayo kanye nokukho hlwaizibonelo zokuqina ngo kweqile noma ukwenza izinto ngokunganaki zibandakanya: ukunyakazisa izandla kanye nezinyawo kungenzeke lutho ukulokhu ushayanisa izinyawo noma izandla ukujikajika uma uhlezi esitulweni ukuvele umemeze izimpe ndulo ungakhonjwanga kanye nokuvele usukume ngaphandle kwemvume.


yena o re khamphani ya gagwe e thwetše batho ba seswai bao ba nago le mabo kgoni, go balwa le baotledi.

uthe inkampani yakhe iqashe abasebenzi abanekhono abayisishi yagalombili, okubalwa nabashayeli.


dula o swere lebotlelo la meetse mo go wena o be o nwe meetse kgafetšakgafetša.

hlala uphethe ibhodlela lakho lamanzi futhi uwaphuze njalo.


go laola covid19 : ka gae le ka mafelong ao a diretšwego go hlokomela bao ba fetetšwego ke baerase ye allison cooper ge o sa kgone go ipeela thoko, leletša mogala wa coronavirus wa bosetšhaba go 0800 029 999 go hwetša tshedimošo ye nngwe ka ga lefelo leo le diretšwego go hlokomela bao ba fetetšwego ke baerase goba ka mafelong ao a diretšwego go beela batho thoko.

ukulawulwa kwecovid19 : ekhaya kanye nasezindaweni zokunakekela allison cooper kubaluleke kakhulu ukuba kakhulu ukuba uziqhelelanise nabanye abantu, noma ngabe uziqhelelanise nabanye abantu, noma ngabe usekhaya noma usekhaya noma esikhungweni sokuhlala ngawedwana samahhala, uma ngabe sewuhlonzwe njengoseneesikhungweni sokuhlala ngawedwana samahhala, uma ngabe sewuhlonzwe njengosenecovid19covid19 .. abantu abaningi base ningizimu afrika asebehlonzwe njengabanegciwane lecorona (icovid19) baye bakuthole kunzima futhi kungenzeki ukuhlala ngabodwana ngoba amakhaya abo mancane ukuthi umuntu angahlala futhi alale egunjini lokulala ngaphandle kokuthi alisebenzise nomunye.


ditherišano tše di hlahlile lemanoga la rena mo mošomong wo o raranego ebile o le boima.

lokhu kube umhlahlandlela wokuthi sizobhekana kanjani nalo msebenzi oyindida futhi ophoselana inselele.


ba swanetše ba eme ka maoto ge go na le kgaotšo ya kabo ya meetse ka ditšhabeng goba ge go begilwe gore mabone a mmileng ga a šome gabotse.

kumele basukumele phezulu uma ngabe kunokuphazamiseka ekuphake lweni kwamanzi emiphakathini noma kubikwa ukuthi ku khona lapho ugesi wokukha nyisa umgwaqo ungasebenzi ngendlela.


re tšea tsela ya boikgafo ge go etla bašoming, gomme mmušo ke wona mohlodi le mokgontšhi wa mešomo.

sithatha igxathu elifinyelela kude nelivelele lokutshala izimali zikahulumeni kuba ntu, ngokuthi uhulumeni abe ngumsunguli futhi abe ngumhlinzeki wemisebe nzi.


re aga motheo wa dipeeletšo vukuzenzele unnamed ka tlwaelo, ye ke nako ya ngwaga yeo re kopanya go babeeletši go tšwa ka mo nageng ka bophara le go ralala le lefase go tla go tsenela khonferentshe ya ngwaga le ngwaga ya dipeeletšo ya afrika bo rwa.

sakha isisekelo sotshalomali vukuzenzele unnamed ngokuvamile, lesi yisikhathi sonyaka lapho sihlangani sa abatshalizimali abave la ezweni lonkana kanye nasemhlabeni wonke ukuze bahambele ingqungquthe la yotshalomali yaseningi zimu afrika eyenzeka njalo ngonyaka.


"go phela gabotse mmelengka morago ga go dula a nnoši mo matšatšing a 14, mohammed o ile a boela mošomong.

"ukuba ngumqemaneemva kokuba ehlaliswe yedwana izinsuku ezi14, umohammed wabuyela emsebenzini.


ka lebaka la mabaka a mantši, kgatelopele ya peakanyoleswa ya naga lefapheng le e ya nanya ebile ga e kgotsofatše.

ngezizathu eziningi, ukuguqulwa ko mhlaba kulo mkhakha ku hamba ngonyawo lonwabu futhi akugculisi.


mo lekaleng la dinamelwa, go hloka bokgoni mo maemakepe le diporong go amile gampe bokgoni bja rena bja go romela dithoto ka ntle.

emkhakheni wamanzi, umkhankaso ioperation vulindlela ubulokhu uhlinzeka ngosizo lobuchwepheshe kumnyango wamanzi nokuthuthwa kwendle ukuqalisa uhlelo lokulungisa isimo sokukhishwa kwezimvume zokusebenzisa amanzi, ngenhloso yokucubungula izicelo ezingama80% ezinsukwini ezingama90.


thušo ya dišhelete le dikgetho tša thušo ya ditšhelete.

ulwazi ngezinqubo zesicelo kanye nezinsuku zokuvala.


maswao a mathomo a temošo ke: nyaka: thušo ya kalafo ya dika tša mathomo, tša go ganelela.

"laba bantu bafundiswa ngezimpawu zokuqala zesiluan futhi bafunde nokucacisa izinkoleloze kanye nesihlava emiphakathini," kusho useegers.


diresturente tše 50 tše kaonekaone lefasenge be e le mokgwa wa molefe wa go tumiša dijo tša setšo ka sebjalebjale wo o mo dirilego gore a ikhweletše sekgoba lenaneong la 50 next, leo ngwaga ka ngwaga le ketekago batho ba 50 ba mengwaga ya ka fase ga ye 35 bao ba fetošago seemo sa legoro la dijo lefaseng ka bophara.

izindawo zokudla ezingama50 eziphambili emhlabeni kwaba yindlela yokupheka ukudla kwesintu ngendlela yesimanjemanje okwamubeka ohlwini lwe50 next, unyaka nonyaka olubu ngaza abantu abangama 50 abaneminyaka engapha nsi kwama35 ubudala abenza ezibukwayo enkundleni yezokudla emhlabeni jikelele.


ke moka go dirwa teko ya go bona gore bakgathatema ba ka lefa bokae mo lenaneong, gomme ye e šetšego e tlo thekgwa," seirlis a hlaloša.

"baye bahanjiswe kudokote la wokunyakaza kwamalungu omzimba, phecelezi ioccupa tional therapist , ukuze iqinise kise ukuthi umzimba wabo uya kwazi ukunyakaza ngendlela engabenza bakwazi ukushaye la izimoto ezenzelwe abantu abakhubazekile ngaphandle kokubabeka engozini.


"bolwetši bjo bo phatlalala fela ka go kgomana, ka gona o ka se bo hwetše ka go ba ka phapošing ye tee le motho yo a fetetšwego."

"lesi sifo sisabalala ngokuthintana ngqo, ngakho angeke usithole ngokuba segunjini elilodwa nomuntu osulelekile," kusho ungqongqoshe.


"le ke letšatši le legolo ka nnete go setšhaba sa tafelkop, go batho ba limpopo le afrika borwa ka bophara.

"lolu ngusuku oluhle ka khulu impela kumphakathi wasetafelkop, kubantu baselimpopo, futhi ngo kunjalo kubo bonke abantu baseningizimu afrika.


se se gateletšwe ke mopresidente cyril ramaphosa nakong ya polelo ya maemo a setšhaba ya 2022.

lokhu kugcizelelwe ngumongameli ucyril ramaphosa enkulumweni yakhe echaza ngesimo sezwe yangowezi2022.


go tlabela bana bao e lego badudi ba naga ye ka tsebo le mabokgoni ao ba a hlokago gore ba kgone go atlega bophelong ke maikarabelo ao ka moka ga rena re swanetšego go a šikara magetleng a rena.

ukulungiselela izakha muzi zethu ezincane ngamakhono abazowadinga ukuze baphumelele empilweni kungumsebenzi okumele sonke siwuthwale emahlombe ethu ngokubambisana.


ka lehlakoreng la rena, mmušo o tla tšwela pele go bea seemo se leihlo le go dira se sengwe le se sengwe maatleon a ona go šireletša maafrika borwa go ditlhatlogo tšeo di tšwelago pele tša lephelo.

kolwethu uhlangothi, uhulumeni uzoqhubeka nokuqapha isimo ngeso lokhozi futhi uzokwenza konke okusemandleni ukuvikela abantu baseningizimu afrika ekwenyukeni kwezindleko zokuphila.


lenaneo le, leo le fago bafsa ba afrika borwa bokgoni bjo ba bo hlokago go šoma ka go pabale lo ya tlhago le ka lefapheng la mehutahuta ya diphedi, le nete faditše gore nyawo o kgona go hlokomela ba lapa la gagwe.

lolu hlelo, okuwuhlelo olufundisa intsha yaseningizimu afrika amakhono ewadingayo ukuze isebenze emkhakheni wokongiwa kwemvelo, izilwane zasendle nezitshalo, lolu hlelo lusize unyawo ukuba anakekele umndeni wakhe.


"mopresidente o hlalositše mafula bjalo ka masetlapelo ao a amago batho, ao a hlokago "kimollo e ntšhi ya ka pela.

umongameli uchaze izikhukhula njengenhlekelele kubantu edinga "ukusukunyelwa okukhulu futhi okuphuthumayo.


le ge re bula ekonomi ya rena ka go nanya, go tla ba le khuetšo ye šoro go dilo tše bohlokwa tšeo batho ba di nyakago.

noma sivula kancane kancane umnotho, umthelela ezimweni zezinto zabantu uzoba mkhulu.


mashego ke moithuti wa ngwaga wa boraro dithutong tša gagwe tša lengwalo la degree ya civil engineering kua yunibesithing ya pretoria.

umashego ungumfundi owenza unyaka wesithathu eziqwini zakhe zobunjiniyela kwezokwakha imigwaqo namabhuloho icivil engi neering enyuvesi yasepitoli.


diyuniti tša saps tša dikgaruru tša ka malapeng, tšhireletšo ya bana le melato ya tša thobalano di file dikahlolelo tša bophelo ka moka tše 356 kgahlanong le babonwamolato ba 266. ka diphuruphutšo tša go lota mehlala ya babelaelwa, go golegilwe batho ba go feta 13 000. ka baka la maemo a godimodimo a bosenyi setšhabeng sa gaborena, nnete ke gore go sana le tše ntši tše swanetšego go dirwa.

kunyaka wezimali owedlule, isibonelo, uphiko oluphenya ubugebengu lwesaps lwathola izigwebo zikadilikajele ezingama206 kulabo abangama209 ababebekwe amacala, phakathi kwawo ayi154 kwakungamacala okubulala nokudlwengula.


go bolela ke mokgwa wo mokaonekaone wa go ruta bana gomme o ka hlohleletša maitshwaro a makaone ka go no ba hla lošetša dilo.

uku khuluma kuyindlela engco no kakhulu yokufundisa izingane futhi ungakhutha za ukuziphatha kahle ngo kuvele nje uzichazele izi nto.


batho setšhabeng ga ba swanela go šomiša dimaseke tša go hema tša go šomišwa ke dingaka goba tšeo di tsebegago ka la n95 gobane tšona di beetšwe feela bašomedi ba tša maphelo le batho ba bangwe ba go šoma ka tša maphelo .

umphakathi akumele usebenzise isifonyo sodokotela (sezokwelapha) noma isifonyo in95 ngoba lezo zigcinelwe abasebenzi bezempilo nabanye ababizwa kuqala ezimweni zezempilo.


ka 2010, a ingwadiša le yunibesithi ya johannesburg eupša ka lebaka la ditšhelete a palelwa ke go phetha ngwaga wa gagwe wa mathomo gomme a swanela ke go tlogela.

ngowezi2010, wabhalisa enyuvesi yasegoli kodwa akabanga nemali eyanele ukuthi aqede unyaka wakhe wokuqala, kwase kuphoqele ka ukuthi ashiye phansi.


"ditirelo tša rena di akaretša thekgo ya maikutlo ge ba le gare ba phela le kankere, khomotšo, tlho komelo ya bao ba bakwago le badimo le thekgo ka tša poloko go bao ba hlokofaletšwego," gwa bolela seegers.

"usizo lwethu luba ndakanya ukweseka ngokozwelo kulolu hambo lomdlavuza, ukududuza, ukunakekelwa uma ushona kanye nokwesekwa uma ushonelwe," kusho usee gers.


ka tshepetšo ya rena re kaonafatša ka go latelana bokgoni bja maemakepe a rena le diporo gomme ba utolla peeletšo ye kgolo ka infrastraktšha.

ngale ndlela yethu yenqubo yezinguquko ngokuhamba kwesikhathi sizothuthukisa indlela yokusebenza eqeqeshe kile emachwebeni ethu kanye nojantshi futhi nokuvula ngempumelelo utshalomali olukhulu olubhekelele ingqa lasizinda.


bontši bja dinaga di be di ka se be le didirišwa tšeo di nyakegago gore di kgotsofatše tlhohlo ya maphelo a setšhaba goba go šireletša diekonomi tša gabobona.

sabona ukuthi wonke amazwe ezwenikazi azokhahlamezeka kakhulu ngubhubhane.


ka morago ga ge a bone kgatelopele ya gagwe po laseng ya nel kgoši ya lefelo leo e ile ya mo fa dihekthara tše 40 tša naga polaseng ya babirwa ba tau ya tswala fao a sepedišago kgwebo ya gagwe mo lebakeng le.

emva kokubona inqubekela phambili yakhe esebenza epu lazini likanel, inkosi yendawo yamabela umhlaba ongama hekthara angama40 epulazini ibabirwa ba tau ya tswala okuyilapho esebenzela khona.


go tlaleletša koketšo ya mešomo ka lekaleng la setšhaba, re fana ka thekgo go baswa bao ba sa šomego, go ba lokišetša lefase la mešomo, go ba dira gore ba thwalege, le go ba kopantšha le menyetla.

ngaphezulu kokwandisa ukuqashwa komphakathi, sihlinzeka ngosizo kubantu abasha abangasebenzi ukuze sibalungiselele umsebenzi, sibenze baqasheke kakhulu futhi sibabeke ebalazweni lamathuba omsebenzi.


dinaga tše ntšinyana di tlile ka dinako tša kgaotšo ya mosepelo tše bjalo ka tšeo di phethagatšwago ka mo gae.

inqwaba yamazwe isibeke izikhathi zokubuya ekhaya njengalesi esisibekile lana.


tše dingwetša tša diphihlele lo tše sithibe a ikgantšhago ka tšona di akaretša sefoka sa miss free state albinism 2018 le go kgethwa go ba yo mongwe wa ba mafelelo go face of free state fashion week 2018. bjalo ka ge lewedi e le kgwedi ya temošo ya bohwehle, sithibe o rile o tlo thabela go bona batho ba go ba le bohwehle ba bantši ba etšwa ba dira dilo tše dikgolo intastering ya bommasebotsana le dikarolong tše dingwe.

ezinye izinkathi usithibe aziqhenya ngazo kakhulu zi bandakanya ukuthola isicoco emncintiswaneni wonobuhle abanebala elimhlophe imiss free state albinism 2018 noku khethwa njengomunye wabadle umhlanganiso embuki sweni wemfashini iface of free state fashion week 2018. njengoba umandulo kuyi nyanga yokuqwashisa ngo kuba nebala elimhlophe usi thibe uthe kuzomjabulisa ka khulu ukubona nabanye aba ntu abanebala elimhlophe bephumela obala benza izinto ezimangalisayo emkhakheni wonobuhle kanye nakweminye imikhakha.


bahlankedi bao ba kgethi lwego le bašomedi ba mmušo ba filwe maikarabelo a go netefatša polokego le go phela gabotse ga badudi.

iziphathimandla kanye nabasebenzi bomphakathi abakhethiweyo bathenjiwe ngokuzibophezela ekuqinekiseni ukuphepha kanye nokwazisana njengezakhamizi.


siu mo melatong ya go balega e ile go kgoro tsheko ya go ikgetha go ditela tefelo ya dikholego tša phenšene, go sa letetšwe dipoelo tša dinyakišišo tša yona, tša bašomi ba mmušo ba ba amegago ka gare ga manyofonyofo a ditšhelete goba tshenyo ya ditšhelete.

isiu emacaleni amaningi icele inkantolo ekhethekile ukuthi ibambezele ukukhokhwa kwezinzuzo zempesheni, kusalindwe umphumela wophenyo lwayo, kubasebenzi baka hulumeni abathinteka ekungahambisini ngomthetho kwezimali noma ukuthenga ngokungenasidingo kanye nokumosha imali.


ke kgahlilwe ke go se fele pelo le kgotlelelo ya bona le boikgafo bja bona ya gore ba dule ba phetše gabotse.

ngamangazwa kakhulu ukubekezela nesibindi kanye nempokophelo yabo yokuzigcina benempilo.


go theeletša batho ba gaborena le dipelaelo tša bona mo nakong ye go bile ntlha ye bohlokwahlokwa ya ka fao rena re le mmušo re kgonnego go laola leuba le.

ekulaleleni abantu bakithi nokukhathazeka kwabo ngalesi sikhathi kube ngeye yezinto ezehlukile esinazo zokuthi uhulumeni ululawule kanjani lolu bhubhane.


itšhireletše kgahlanong le covid19 pele marega a tsena allison cooper ge palo ya diphetelo tša covid19 e oketšega ka afrika borwa pele ga lephotho la bohlano leo le akanywago le thoma le dikgwedi tša go tonya tša marega di batametše, mmušo o tšwela pele go hlohleletša batho gore ba hlabele moento kgahlanong le baerase gomme ba hlabele gape le moento wa tlaleletšo.

zivikele kwicovid19 ngaphambi kobusika allison cooper njengoba izigameko zecovid19 eningizimu a frika zilokhu zikhuphuka ngaphambi kwehlandla lesihlanu eliqaguliwe kanye nezinyanga ezibandayo zobusika esezisemome, uhulumeni uyaqhubeka nokunxusa umphakathi ukuthi ugomele igciwane futhi ungasaleli emuva ngemijovo yokuvuselela.


ke ka lebaka leo re swanelago go hlabolla le go šetša mo dipeakanyong tša rena tša kagoleswa ya ikonomi.

yingakho kumele siqhamuke nezinto ezintsha futhi sigxile ezinhlelweni zethu zokwakha kabusha umnotho.


go a tshwenya le gore madira a israele a šwalalantše moago wa mabato a mantši wa dikhamphani tša bobega ditaba, e le tsela ya go romela molaetša wa go tšhoša go babegaditaba bao ba begago ka dikgaruru tše.

kuyakhathaza kakhulu futhi ukuthi amasosha akwaisraeli acekele phansi isakhiwo esiyisitezi nesinezinhlangano eziningi ze zindaba, lokhu bekwenzelwa ukuthumela umyalezo othusayo kwabezindaba ababika ngalolu dlame.


nakong ya ge re le boetapeleng, lesolo la kgwebišano ya tokologo dinageng tša afrika (afcfta) le ile la thankgollwa, e le sešupo sa mekgwa ye meswa ya go dira kgwebo ka gare ga afrika le go kopanya ekonomi.

ngaphandle kokubusa kwecovid19, sikwazile futhi ukuphumelela kokuningana kwebesikubeke eqhulwini.


mo matšatšing, dibekeng le dikgwedi tše tlago, re tla fela re ikhwetša re hloka tshepho le go boifa ge re bona palo ya bao ba fetetšwego le bao ba hlokagalago e hlatloga.

ezinsukwini, emasontweni nasezinyangeni eziseza, kuzoba nezikhathi esizozithola sixakekile futhi sesaba njengoba sibona isibalo sabantu abathelelekile nabashonayo sinyuka.


sethušagohema sa cpap se kgona go pompa oksetšene e ntšhi, gomme ya thuša motho go hema.

ophampu becpap bampompa umoyampilo ngokuqhubekayo.


le ge re kgonne go fokotša mahu le diphetetšo tše diswa, re sa le kgole le go ﬁ hlelela nepo yeo re ipeetšego yona ka 2016 ya go ﬁ hlelela phokotšego ya 70% ya diphetetšo tša hiv ka 2020. ge re ka atlega ka go dira seo, gona go ka kgonagala gore re fediše aids bjalo ka lepheko la tša maphelo ka 2030. ka madimabe, ga sešo re ﬁ hla fao.

nakuba sikwehlisile ukushona kanye nokwesuleleka okusha, sisekude kakhulu ekufezeni umgomo wethu esawubekangonyaka wezi2016 wokufinyelela ngempumelelo ekunciphiseni ukwesuleleka ngehiv ngamaphesenti angama75 ngonyaka wezi2020.


ka 2000, kgoro ya temo ya bosetšhaba ya nako yeo e tsenetše dikwano tša khirišo le tafelkop farmers association go ya ka lenaneo la tlhabollo ya temo la kaboleswa ya naga.

bazihlela ngeminyaka ye1990 ukuba babe nga balimi abalimela ukuthe ngisa ababhalisiwe ngapha nsi kwenhlangano ebizwa ngokuthi itafelkop farmers association futhi baqala ukukhulumisana nohulu meni.


molaophetošwa o moswa wa bosenyi le merero ye e amanago le bjona o šireletša batho bao ba lego kotsing ya tlaišo gore ba se be batšwasehlabelo gape ka go dumelela dikgoro tsheko go thwala batsenagare bao e lego gore ngwana, mogolofadi goba motšofadi a ka botsološwago ke bona dipotšišo ka ditshepedišong tša tsheko.

umthetho ochitshiyelwe omusha wobugebengu kanye namacala ahlobene nawo uvikela ababuthakathaka ekuhlukunyezweni kwesibili ngokuvumela izinkantolo ukuthi ziqoke abalamuli abazoba khona lapho ingane encane, umuntu ophila nokukhubazeka noma umuntu osekhulile ephoswa imibuzo ekuqulweni kwecala.


»khumbula ukuziqhelelanisa nabantu »gqoka isifonyo sakho sobuso »hlanzisisa izandla zakho ngensipho.


go nyakega gape gore re oketše ditlhahlobo tša kgapeletšo tša go šoma ka gare ga kgoro tšeo re di tsebagaditšego ka moranang 2020 tšeo gabjale di ngwalwago ke balaodi bagolwane gore di ngwalwe gape le ke bašomedi ba bangwe ba mmušo.

sidinga futhi ukwelula ukuvivinywa kokuqashwa esakwethula ngombasa kowezi2020 ezikhundleni ezingaphezu kwezabaphathi abakhulu.


re matlafaditše melao ya matlotlo a mmušo, le go hlama senthara ya ditheo tše di ikemego tša phethagatšo ya molao gomme ra katoša le mošomo wa yuniti ya dinyakišišo tša go ikgetha (siu) gore e nyakišiše dikgononelo ka moka tša bomenemene bja go amana le covid19.

siqinise imithethonqubo kamgcinimafa, sakha isikhungo ifusion centre futhi sanikeza uphiko olukhethekile lwezokuphenya igunya elibanzi lokuphenya zonke izinsolo zenkohlakalo ezihlobene necovid19.


bana ba dule ka dintlong goba ka fase ga meriti, ba apare diaparo tše bofefo le gore ba phumolwe ka lešela la go thapa go ba thuša go timola phišo.

gcina izingane zakho ngaphakathi endlini noma emthunzini, zigqokise izingubo ezilula futhi uzesule ngendwangu emanzi ukuze zihlale zipholile.


dilo tše ntši di fihleletšwe ge mengwaga e gatela pele, eupša go sa na le tše ntši tšeo di swanetšego go phethwa go kaonafatša naga ya rena gammogo le go fetoša maphelo a maafrika borwa ka moka.

kuningi osekuzuziwe eminya keni edlule, kodwa kuningi oku sadinga ukuthi kwenziwe ukuze kwenziwe ngcono izwe lethu futhi kuguqulwe nezimpilo zabo bonke abantu baseningizimu afrika.


afrika ga se ya no dula tlhenkge e sa dire selo ge bonabo bja nnete le kotsi ya leuba la bolwetši bjo le thoma go iponagatša.

ngokwenza njalo siveze ubukhulu bobuchwepheshe bezwekazi, amakhono kanye nezikhungo ezifana nezikhungo zaseafrika zokulawula nokuvikelwa kwezifo (iafrica cdc).


mohlala, kholetšhe ye tee e ka nepiša boentšenereng bja semotšhene gomme ye nngwe ya nepiša bofofaneng, a hla loša.

isibonelo, ikolishi elilodwa lingagxila kwezobunjiniyela bokukhenikha bese elinye ligxila kwezokushayelwa kwezindiza, kuchaza yena.


ga go na pelaelo ya gore kgorotsheko ya go ikgetha e fetotše dilo.

akukho ukungabaza ukuthi inkantolo ekhethekile ikushintshile ukwenza.


re swanetše go kgonthiša gore basadi ba balemi ba ka gae le ba bannyane ba tšwela pele go amogela thekgo ka morago ga leuba.

kumele siqinisekise ukuthi abatshali bokudla besifazane kanye nabalimi abancane bayaqhubeka ukuthola ukwesekwa nangale kobhubhane.


o re mo nakong ye e fetilego, dipalopalo tša bosenyi di be di tle di laetše gore go na le melato ye mentši ya go katwa ka thohoyandou, eupša tvep e tšeere magato a mantši mo go oketšeng temošo le go fa ditirelo tša thobamatswalo ya letšhogo go thibela thogako ye.

uthi esikhathini esedlule, izibalo zobugebengu bezi jwayele ukubonisa ukuthi ebemaningi amacala oku dlwengula ethohoyandou, kodwa itvep isithathe igxathu elikhulu ekuqwashiseni nasekuhlinzekeni ngezinsizakalo zokweluleka ukunqanda lesi sihlava.


di ama gape le kelelo ya meetse ka melatswaneng, le dimela le moela wa dijophepo go ya ka lewatleng," ngaka roualt a hlaloša bjalo.

kuphinde kube nomthelela ongemuhle ekugelezeni kwemifudlana nezakhimpilo ezingena olwa ndle," kuchaza udkt roualt.


bokgoni ga bo amane fela le mangwalo a maleba a thuto le mabokgoni a sethekniki, eupša bo amana le go ba le maitshwaro a maleba a tlhompho, tlhomphego le po tego ge o šomišana le maloko a setšhaba.

ukuqeqesheka akusikho nje ukuba neziqu ezifanele namakhono omsebenzi ku phela, kodwa futhi kumaye lana nokuba nenhlonipho, ukuzehlisa kanye nobuqotho uma usebenza ngabantu bomphakathi.


hwetša thušo ya bongaka ka yona nako yeo ge lesea la gago le sa kgone go nyanya letswele goba le nale mahlo a go wela ka gare goba phogwana ya go wela ka gare mo hlogong.

phinda futhi uthole ukunakekelwa kokwelashwa okuphuthumayo uma usana lwakho lungakwazi ukuncela noma amehlo eshone phakathi kanye nendawo ethambile eshone phakathi okhakhayini (ifokothi).


afrika borwa e sa tšwa go hwetša tshepišo ya peeletšo ye e ka bago r131 pilione ya go thuša phetogelo ye kaone go ya go ekonomi ya go tšweletša meši ye mennyane ka go beeletša ka go mohla gase wa go dirišwa leswa, haeterotšene ya go kwana le tikologo le difatanaga tša go sepetšwa ka mophlagase.

abafakizicelo abangama25 abakhethiwe emzuliswa neni wesihlanu wohlelo lokuthola abahlinzeki bogesi ovuselelekayo abazimele sebebonke kuli ndeleke ukuthi batshale imali elinganiselwa kwizigi digidi ezingamar50 emnothweni.


lenaneo le le swana le nnoši ka gore le nepišitše bontši bja baithuti ba kreiti ya 12 ka mo nageng bao ba sa kgonego go fihlelela inthanete kgafetšakgafetša le go ditlabelo tša titšithale tše di kgokaganywago le inthanete.

lolu hlelo lwehlukile ngokuthi lubheke ikakhulu iningi lalabo bafundi bebanga lesi12 ezweni abangakwazi ukungena kuinthanethi manje namanje kanye nemishini yokuxhumana ngezobuchwepheshe bedijithali.


ditirelo tša go ntšha mpa ka tsela yeo e bolokegilego le yeo e lego molaong ga di lefelwe allison cooper ga go na le lebaka leo le kwagalago la gore basadi ba šomiše kliniki ya go ntšha mpa ka fao go sego molaong le ka fao go sego gwa bolokega ge e le gore ba nyaka go fediša boimana bja bona.

ukukhipha isisu ngendlela ephephile nesemthethweni kumahhala allison cooper asikho isizathu sokuthi abesifazane basebenzise imitholampilo ekhipha izisu engekho emthethweni nengaphephile uma befuna ukukhipha isisu.


tona ya kgoro ya thuto ya motheo angie motshekga o bolela gore lenaneo le le bohlokwa, ka lebaka la ge go ithuta go šitišitšwe ka lebaka la covid19 .

ungqongqoshe wemfundo eyisisekelo uangie motshekga uthi lolu hlelo lubaluleke kakhulu, ikakhulukazi uma ubheka umonakalo omkhulu odalwe yicovid19 .


"le ge go fola go sa hlole thwii gore motho yo a folago a hlokofale ka lebaka la covid19, go ka hlola se e sego thwii ka gore go na le kgonagalo ya gore batho bao ba folago ba fetelwe ke malwetši ao a ka dirago gore motho a hlokofale ka lebaka la baerase," a realo.

okubandakanya: isifo somdlavuza isifo senhliziyo nesifo sohlangothi isifuba somoya isifo sikashukela.


ditsela tše di senyegilego di a lokišwa.


le ge dikgoro le makala a mmušo tšeo di nago le maikarabelo di etile pele dikaonafatšo tše, operation vulindlela e lekola le go utolla ditlhohlo le mapheko.

ngesikhathi iminyango kahulumeni esebenzayo kanye nezinhlangano ziqhuba lezi zinguquko, ioperation vulindlela iqapha futhi ithole izinselele kanye nezithiyo.


ka mantšu a ramolao wa lapa, sir sydney kentridge, lehu la gagwe e bile "le sehlogo la bodutu godimo ga mmetse lebatong la leswika ka seleng ya kgolego".

ngokusho kommeli womndeni umnu sydney kentridge, "ukufa kwakhe kwakulusizi futhi kuno mzwangedwa kumata phansi etilongweni".


go bona mošomo wa boema kepe o le ka meetseng, motho o gopotšwa bogolo bja mošomo wo le ka fao o raraganego ka gona.

uma ngibheka umsebe nzi wechweba ngisemanzini, ngikhumbule ubukhulu kanye nobunzima balo msebenzi.


malobanyana mo ke tšwa pulong ya senthara ya tlhalefišo ya bomapimpana ya little flower (ecd) gola bizana kua kapa bohlabela fao ke ilego ka iketla le ba bangwe ba baetapele ba kamoso ba naga ya gaborena, ke ba balela le go ba theeletša.

kamuvanje ngihambele ukuvulwa kwesikhu ngo sokuthuthukiswa kwabantwana (iecd) ilittle flower ebizana empumalanga kapa, lapho ngithole isikhathi sokuhlala nabaholi bakusasa bezwe lethu, ngibafundela futhi ngibalalele.


batho bao ba nyakago go kaonafatša dipoelo tša bona tša marematlou, e ka ba e se kgale ba dirile marematlou goba ba o dirile mengwaga e mentšhi yeo e fetilego.

ngabantu abafuna ukwenza ngcono imiphumela yabo kamatikuletsheni, okungaba yilabo abasanda kubhala noma labo ababhala eminyakeni eyishumi eyedlule.


phethagatšo ya melao ya bofaladi ke selo se bohlokwahlokwa go mmušo.

ukuthotshelwa komthetho wokufuduka kuseqhulwini kuhulumeni.


morago ga tekolo le dipoledišano, nccc e ile ya bušetša sephetho sa yona sa mabapi le motšoko morago.

emva kokucabangisisa okunzulu nokuxoxisana, inccc yabuye yabuyekeza isinqumo sayo egwayini.


gape lesolo le tsebišitše dipasari tše 60 go šogana le tlhaelelo ye bohlokwa ya dingaka tša diphoofolo le bathuši ba ngaka ya diphoofolo ka metsemagaeng ya afrika borwa.

imemezele imifundaze engama60 yokubhekana nokuntuleka okubucayi kodokotela bezilwane ezindaweni zasemakhaya eningizimu afrika.


go se fetše mešomo le mešomo ya sekolo ya go direlwa gae.

ukungaqedi imisebenzi nomsebenzi wesikole wasekhaya.


lenaneo la tsošološo ya mešomo ka presidente le thekgile menyetla ya go feta 850 000 ka dikgwedi tše 16 feela.

uhlelo lukamongameli lokusungulwa kwamathuba omsebenzi luseke amathuba angaphezulu kwezi850 000 ezinyangeni eziyi16 nje kuphela.


e tšwela pele go laetša gore kwazulunatal ke lefelo leo le loketšego babeeletši.

kuyaqhubeka nokukhombisa ukuthi lapha kwazulunatali siyindawo ekahle kwaba tshala izimali.


se se tla kgona gala ge bomma le bana ba robala ka phapošing e tee.

ukulala egumbini elilodwa komama nabantwana kuyakukhuthaza lokhu.


ya bona ke mohuta wa godimodimo wa tirelo ya setšhaba.

okubalulekile nje kubona ngumsebenzi womphakathi osezingeni eliphezulu.


bjale ka ditšhaba re swanetše go šoma le diforamo tša maphodisa tša setšhaba, le mekgatlo ya rena ya leago le makgotlataolo a rena a dikolo gomme re kgathe tema ye kgolo mo maphelong a bana ba rena le go kgonthiša polokego ya bona le go phela gabotse.

njengohulumeni kazwelonke, nowesifundazwe kanye nowendawo kudingeka ukuba sibhekane nezikhalo zalo mphakathi kanye nezeminye imiphakathi ngokuqhamuka nezinye izindawo zokuzijabulisa, izikhungo, izinhlelo, kanye nemiklamo eqondiswe kubantu abasha ezindaweni ezincishwe amathuba esifundazweni.


naa ke swanetše go dira diteko naa ke swanetše go dira diteko tše dingwe tša tše dingwe tša covid19covid19 , tšeo , tšeo di bontšhago gore ga ke sa na di bontšhago gore ga ke sa na yona, pele ke boela mošomong?

ngakube kufanele yini na ukuba ngiphinde ngihlolelwe icovid19 , ukufakazela ukuthi angi senalo leli gciwane, ngaphambi kokuba ngibuyele emsebenzini?


ka kgonthe mathatana a setegeniki le mapheko a mangwe a bile gona ditshepetšong tše, eupša bontši bja ona a ile a rarollwa ka bjako.

noma bebukhona ubuxakaxaka kanye nezinye izi nkinga, kodwa iningi lazo lixazululwe ngokushesha.


eupša re a tseba go tšwa go dipego tša semmušo le maikarabelo a batho gore batho ba be ba thiba ditsela ka lebaka la semorafe, batho ba bangwe ba be ba ntšhwa ka difatanageng tša bona gomme ba bethwa, gomme ba bangwe ba tlontlolotšwe le go nyatšwa.

kodwake siyazi ngokwe mibiko esemthethweni kanye nalokho esizibonele kona mathupha ukuthi abantu bebehlukaniswa ngokobuhlanga kwizi vimbamgwaqo ezingekho emthethweni, abanye abantu babedonswa bekhishwa ezi motweni beshaywa, futhi abanye balulazeka behliswa nesithunzi.


maphelo le polokego ya bona a swanetše go tla pele.

impilo nokuphepha kwazo kumele kube seqhulwini.


badiradikgopelo bao ba dirago dikgopelo lekga la bobedi ba swanetše go tsena diakhantong tša bona – gopola, go dumeletšwe fela profaele ye tee ka modirakgopelo.

kanti abafakizicelo asebenawo amaakhawunti badinga ukungena kuwo kuphela – khumbula, kuvumeleke ukwenza imininingwane yakho kanye nje vo.


kgoro ya maphelo ya limpopo e iša godimo bohlokwa bja go nyantšha letswele kanego lewele le more matshediso go nyantšha letswele go loketše kaona fatšo ya maphelo a ngwana kudu le phepo ya ngwana eupša bontši bja batswetši bao ba šomago ba hwetša go le boima go tšwe la pele go dira seo ge ba boa llifing ya setswetši.

ezempilo elimpopo sezidlulisele ukunceli sa ibele eqophelweni eliphakeme kanego lewele no more matshediso ukuncelisa ibele yikonakona kudla okunomsoco noku thuthukisa impilo yezinsa na kodwa komama abaningi abasebenzayo kuba nzima ukuqhubeka nokuncelisa ibele lapho sebebuyela e msebenzini emva kokuphela kwekhefu langemva kokube letha.


godimo ga bao ba golegilego le go pharwa melato ke dihawks go akaretšwa ba meepo ye sego molaong, tshenyo ya diphaephe tša dibešwa, go swara poo dikoloi tša go tsamaiša tšhelete le go bolaya maphodisa.

kodwa lezi zinombolo ziyabonisa ukuthi izigebengu eziningi ziyabo shwa futhi ziyashushiswa.


go dira gore kanegelo ya la 16 phupu e phele ke segopotšo go moloko wa lehono ka ga ditšhitelego tše kgolo tšeo di dirilwego go hwetša tokologo ya bona.

isizukulwane esazalwa emva kokuphela kobandlululo sagcina sizuze izwe elinomthethosisekelo wentando yabantu lapho izisekelo zenkululeko zivikelwe.


setsebi sa monagano sa thobamatswalo boitu melo tlhapane, yoo a šomago lekaleng la thuto ya kakaretšo ka kgorong ya thuto ya freistata, o re go kwa o tšhogile o na le kgatelelo ya monagano dina kong tše tša boima go a kwešišega.

umeluleki ngokwengqondo uboitumelo tlhapane, osebenzela uphiko lwezemfundo ebandakanyayo ii nclusive education unit kumnyango wezemfundo efreyistata, uthi ukuzizwa unexhala noma ukhathazekile ngalezi zikha thi ezinzima kuyaqondakala.


ge o amogela koketšo ya mogolo, iša ye nngwe go dipolokelo tša gago go na le go oketša tšhelete ye e lefago ka fao o phelago ka gona.

shintsha ibhajethi yakho ngo kufanele uma ubheka indlela osebenzisa ngayo imali, yenza izinguquko ezinesidingo ebhajethini yakho, khuphula imali oyongayo bese wehlisa imali oyisebenzisayo.


ditšhelete – kgwebo ya boeti e šoma ka dihla, gomme o tlo swanela go ba le tšhelete ye e lekanego gore o e diriše ka nako ye kgwebo e nanyago.

ezezimali – ukuvakasha ku ngavama kakhulu ngezikhathi ezithile zonyaka, ngakho kudingeka ube nemali oyi bekile eyanele ukuthi ukwazi ukuphila ngezikhathi zonyaka ezingekho matasa.


diphapošiborutelo tša go thetha di a rekwa gore go ithuta le go ruta go se ke gwa kgaotšwa sebaka sa go feta tekano ka dikolong tše di amilwego ke mafula.

kuthengwa amaklasi angomahambanendlwane ukuze ukufunda noku fundisa kungezukuphazamiseka isikhathi eside ngaphezu kwalokho okufanele ezikoleni ezithintekile.


selo se segolo seo se kgontšhago tlholo ya mešomo ka boati, gomme se dirilwe go ba se bohlokwa ke leuba, ke kgokagano.

umsunguli obucayi wemisebenzi eminingi, owenziwe wabaluleka kakhulu ngenxa yobhubhane, ukuxhumana.


protšeke ya thušo ya thuto ya dinaga magaeng (reap) ke lenaneo la mengwaga ye meraro leo le tlago diraga tšwa go tloga ka ngwaga wa 2018 go fihla ka ngwaga wa 2021 e le kgato ya teko, gomme e tla hola dikolo tše e ka bago tše 188 ka afrika borwa nakong ye.

umkla mo wabasizi bothisha ezi ndaweni zasemakhaya (ireap) wuhlelo lweminya ka emithathu oluzoqala u kusebenza njengohlelo oluli ngwayo kusukela ngowe zi2018 kuya kowezi2021, futhi kulindeleke ukuthi lu hlomulise izikole ezilinganise lwa kwi188 eningizimu afri ka kulesi sikhathi.


o rile bathuši ba thuto ba dinaga magaeng ba lebe letšwe go ka fokotša morwa lo wa barutiši dikolong tša dinaga magaeng ka go thuša ka ditiro tša go matlafatša se barutwana ba ithutago sona sekolong bjalo ka go rulaga nya dihlopha tša mošomo wa sekolo, dihlopha tša dipalo, dihlopha tša go bala, dihlo pha tša tiro ya bokgabo bja boitlhamelo le diprotšeke tša temo.

uthe abasizi bothisha ezi ndaweni zasemakhaya kulindeleke ukuba behlise umthwalo kothisha ezikoleni zasemakhaya ngokubalekele la emisebenzini ephathelene nohlelo lokufunda efana nokuhlela nokuhlangani sa amaqembu omsebenzi wesikole owenzelwa ekhaya, amaqembu ezibalo, amaqe mbu okufunda, amaqembu obuchule kwezobuciko kanye nemiklamo yezolimo.


re šetše re boletše gore dikgaruru tšeo di hlolago ke banna kgahlanong le basadi ke leuba la bobedi eupša naga ya rena e swanetše go le lwantšha, gomme go no swana le leuba la covid19 re ka le fenya ge ka moka re ka šoma mmogo.

sishilo phambilini ukuthi udlame olubhebhezelwa amadoda kwabesifazane lungubhubhane lwesibili izwe lethu okumele libhekane nalo, njengobhubhane lwecovid19 singalunqoba uma sonke sisebenza ngokubambisana.


le ge maemo a a kimollo a tloga a le bohlokwa, re ka se kgone go tšwela pele ka ona go ya go ile.

kubaluleke njengalezi zi nyathelo zosizo, esingeke si kwazi ukuzigcina unomphela.


setlamo sa pasari se abe lwa baithuti bao ba nago le maswanedi bao ba tsenago yunibesithi la mathomo le baithuti ba dikholetšhe tša thuto le tlhahlo tša mešomo ya matsogo le bothekniki (ditvet), mo mengwageng ka moka ya go ithuta.

isikimu somfundaze sini kezwa izitshudeni eziqalayo enyuvesi kanye nasemako lishi okufundela umsebenzi wezobuchwepheshe bezandla nokuqeqeshwa (amatvet), kuwona wonke amazinga e minyaka yemfundo.


ka go latela magato a, ditirelo ka moka tša go bopša ga diphahlo, tša meepo, tša ditšhelete, tša ditsebi le tša kgwebo, tša theknolotši ya ditshedimošo, tša dikgokagano, tša mmušo le tša babegaditaba di tla bulwa gape ka la 1 phupu 2020. dipeakanyetšo tše maleba tša go thoma ka leswa le tša go dira dilo ka dikgato go tla nyakega gore di hlongwe lefelong lefe goba lefe la mošomo.

ukulandela lezi zinyathe lo, zonke izimboni ezikhi qizayo, izimayini, abakhi, abezezimali, imisebenzi ekhokhelwayo namabhi zinisi, ubuchwepheshe bamakhompyutha, abe zokuxhumana, imisebenzi kahulumeni kanye nabezindaba, baqalile ukuse benza ngokusemthethweni mhla lulunye kunhlangu lana.