dsfsi/vukuzenzele-sentence-aligned huggingface dataset:
sot: haufinyane tsamaiso ya dikgokano le tlhahisoleseding ya mmuso (gcis) le digify africa di ile tsa tshwara kopano ya inthaneteng le media monitoring africa (mma) le film and publication board (fpb) ho ruta bana, matitjhere, batswadi le setjhaba ka mokgwa wa ho ba le boikarabelo inthaneteng.

tso: vufambisi bya mfumo bya vuhlanganisi na mahungu (gcis) na digify africa sweswinyana va rhurhele na webinari na media monitoring africa (mma) na bodo ya tifilimi na vukandziyisi (fpb) ku dyondzisa vana, vadyondzisi, vatswari na vaaki hi mayelana na hilaha u vaka na vutihlamuleri hakona eka inthanete.
sot: hang feela ha dibili tsena di phethelwa, di tla thusa ho busetsa serithi sa basadi ba naha le ho etsa hore ba dumele hore molao ka nnete o tla ba tshirelletsa.

tso: milawumbisi leyi, loko yi hetisisiwile, yi ta pfuna ku vuyisela ku titshembha ka vaxisati va tiko ra hina leswaku hakunene nawu wu kona ku va sirhelela.
sot: ho ne ho se na tshabo, ho fapana le matsatsing ana, mme motho ka mong o ne a holela le ho hodiswa ke matsoho a baahi ba setjhaba.

tso: a ku nga ri na ku chava, a ka ha fani na nkarhi wa sweswi, naswona laha un’wana na un’wana a kurisiwa hi muganga.
sot: peta o ile a hlalosa hore: "mo romuwa wa lekgotla la dinyewe jwale o tla isa ditokomane tsena ka boyena ho moqosuwa mme a hlahise bopaki ba tshebetso ho paka hore ditokomane di rometswe.

tso: "endzhaku ka swona xerifi yi ta fikisa tidokhumente hi yoxe eka mumangaleriwa kutani yi nyika ntiyisiso wo tsariwa wa mfikiso, lowu humesaka vumbhoni bya leswaku tidokhumente ti fikisiwile.
sot: tlwaelo ya ho ba le boikarabelo e bolela hore bontate ba hloka ho ba teng maphelong a bana ba bona.

tso: ntolovelo wa vutihlamuleri swi vula leswaku vatatana va fanele ku va kona evuton’wini bya vana va vona.
sot: "mosebetsi ona o fetotse bo phelo ba ka.

tso: "ntirho lowu wu cincile vu tomi bya mina.
sot: ho thea mesebetsi bakeng sa batjha ba kwazulunatal hlengiwe ngobese batjha ba kwazu lunatal ba kaho dimo ho 20 ba tlo fola molemo femeng e ntjha ya mahindra ya bole ng ba r95 milione e tla hla hisa lethathama le letjha la divene tsa d idouble cab tse bitswang pik up lebatoweng la durban.

tso: ku tumbuluxiwa mintirho ya vantshwa va le kzn hlengiwe ngobese kutlula 20 wa lava ntshwa ku suka ekwazulu natal va ta vuyeriwa ku suka eka ndhawu leyi ntshwa yo endla timovha ya mahindra ya r5 wa timiliyoni leyi nga ta endla muxaka lowuntshwa wa swibebe swa mavati ya mune na switulu swimbirhi leswi vitaniwaka pik up ehandle ka le durban.
sot: ■ ha ho ngodiswa lenyalo lena, balekane ba lokela ho hlahisa dikhophi tsa di tokomane tsa boitsebiso le tumellano ya mahadi (haeba e le teng).

tso: ■ loko ku tsarisiwa vukati, varingani va fanele va yisa tikhopi ta mapasi ya vona na ntwanano wa ndzovolo (loko wu ri kona).
sot: haeba e o elellwa hore ho na le motho kapa koloi e o setseng morao, e ya tulong e tletseng batho mme o letsetse seponesa kapa motho eo o mo tshepang hanghang.

tso: loko u vona munhu kumbe movha wu ku landzelela, kuma ndhawu leyi nga tala vanhu u foyinela maphorisa kumbe munhu loyi u n'wi tshembhaka hi xihatla.
sot: ha ho atise ho etsahala hore lesea le nyanye tlolo ha le nyanya letswele feela.

tso: a swi nge endleki leswaku u mamisa n’wana wa wena kuhundza mpimo loko u n’wi mamisa masi ya vele ntsena.
sot: ho bohlokwa hore palamente e tswelle ho shebana le ho tswellisa melao e tla fetola setjhaba le ho tswella ka bodisa le ho netefatsa boikarabelo ha mmuso o ntse o sebeletsa ho kenya tshebetsong thomo e tswang setjhabeng.

tso: swi na nkoka leswaku palamende yi ya emahlweni yi languta no pasisa milawu leyi nga cincaka rixaka no ya emahlweni yi nyika vulavisisi no tiyisisa ku fikelela ka mfumo ko tirha ku fikelerisa xiboho lexi yi xi amukeleke ku suka evanhwini.
sot: sena se habile ho rarolla bothata ba ho se nya lane dipakeng tsa mananeo a seng a le teng a thuto, thupelo le ntshetsopele hammoho le ditlhoko tsa moruo.

tso: leswi swi kongomisa eka ku tirhana na xiphiqo xa mpfumaleko wa mfambelano exikarhi ka minongonoko leyi nga kona ya dyondzo, vuleteri na nhluvukiso na swilaveko swa ikhonomi.
sot: teleki o ile a hlalosa hore boemong bona cge e phethahatsa thomo ya bohlwedi mme e etsa mo sebetsi wa yona wa ho lekola bakeng sa dinyewe tsa gbv mme e hlahloba dintlha tsa motheo, jwaloka boitshwaro bo sa lokang ba babuelli, ho phetwa ha tlhekefetso ya mahlatsipa a pholositsweng esita le dipotso tsa babuelli tse sa nkeleng hlohong mai kutlo a mahlatsipa.

tso: "hi ndlela leyi, cge yi endla vulanguteri naswona va kota ku landzelerisa mila ndzu ya gbv naswona va kambisisa timhakankulu, to fana na matikhomelo yoka ya ngari na ntwelavusiwana eka vafambisi, nxaniso wa vumbirhi wa vaponi na tiphurosese to vutisisa to pfumala ntwela vusiwana," teleki a hlamusela.
sot: lebaka le leng ke la tlhahiso ya temothuo e fokotsehileng ka lebaka la maemo a mabehadi a lehodimo a bakwang ke phetoho ya tlelaemete, jwalo ka dikgohola le komello.

tso: xiphemu xin’wana i vuhumelerisi bya le hansi bya vurimi hikwalaho ka swiendleko swa maxelo yo hisa kutlula mpimo leswi vangiwaka hi ku cinca ka maxelo, swo tanihi mikhukhulo na dyandza.
sot: motho e mong le e mong eo e leng moamehi e moholo wa motheo, ekaba motswadi, setho sa sgb, titjhere kapa mohlanka wa mmuso, o lokela ho ba le dintlha tse nepahe tseng mabapi le boitokisetso ba sekolo ka seng.

tso: munhu un'wana ni un'wana loyi a tekaka xiave, ku nga va mutswari, xirho xa vufambisi bya xikolo, mudyondzi si kumbe mutirhelamfumo u fanele ku va na vuxokoxoko bya ntiyiso hi xiyimo xa malulamelo ya xikolo xin'wana ni xin'wana.
sot: ho pepeneneng hore tshehetso e eketsehileng e a hlokeha bakeng sa baithuti mme re tla tswella pele ho ba neha yona.

tso: swi le rivaleni leswaku nseketelo wo ngetelela wa laveka eka vadyondzi naswona hi ta ya emahlweni hi endla tano.
sot: naha e lokela ho tseba ho re na ho etsahetseng.

tso: tiko ri lava ku tiva leswi humeleleke.
sot: diphetoho di a hlokeha ka hobane naha e sebeletsa ho lokisetsa batjha bakeng sa ho qala ho kena mesebetsing le ho ba le seabo moruong.

tso: ku cinca ku fane rile tanihi loko tiko ri tirha ku lulamisela vantshwa ku langutana na ndhawu ya ku va va tirha na ku va va nghe nisa xandla eka ikhonomi.
sot: ditshebeletso tsa diphu theho di ne di tshwarwa ka marangrang a inthanete mme barapedi ba ne ba kgothale tswa ho rapella malapeng ho e na le ho ya ditshebeletsong.

tso: vukorhokeri bya tinhlenge letano a byi khomiwa eka inthanete naswona vaga ndzeri a va hlohloteriwa ku khongela emakaya ya vona ematshan’wini yo ya nghena ekerekeni.
sot: "bongata ba banna bo tshwae ditswe ke kgatello ya maemo a basadi ke bontate.

tso: "vavanuna lava vo tala va kuce teriwile hi moya wa leswaku vava nuna hi vona varhangeri.
sot: bana ba bangata e ba mahlatsipa a dilalome tsa tlhekefetso ya motabo, ditlolo tsa molao tsa maqulwana a dinokwane le barekisi ba dithethefatsi hobane ba ka ba kotsing ha bonolo.

tso: vana vo tala va landzeleriwa hi swifamona leswi lavaka ku va hlasela hi timhaka ta swa masangu, mitlawa ya vugevenga na vaxavisi va swidzidziharisi hikuva vana lava va hlaseleka hi ku olova.
sot: mookamedi e moholo wa phethahatso wa kevali chemicals, funeka khumalo, o re bis e tsheheditse khamphane ya hae hore e fumane metjhine le disebedisuwa tsa ho thakgola mothati wa tlhahiso bakeng sa tlhwekiso ya metsi, tlhwekiso le polao ya dikokwanahloko esita le dikgomaretsi.

tso: mufambisinkulu wa kevali chemicals funeka khumalo u vula leswaku xikimu xa van’watifeme va vantima xi seketele khamphani ya yena ku kuma michini na swingolongondzwani ku sungula layini yo endla yo basisa mati, ku basisa no dlaya switsongwatsongwana xikan’we na swo namarheta.
sot: tlasa maemo ana a sa tlwaelehang, re le mmuso, re le batho ka bo mong le setjhaba ka nako e nngwe re tla etsa diphoso.

tso: ehansi ka swiyimo leswi swo tika swonghasi, tanihi mfumo, tanihi munhu hi un'weun'we na tanihi vaakitiko, hi ta endla swihoxo mikarhi hinkwayo.
sot: ho ka nna ha etsahala hore jwale dintho di mpefetse le ho feta, empa re na le bonnete ba hore di tla boela di ntlafala.

tso: ku nga ha va ku ri leswaku swilo swi nyanyile, kambe ha tiyisisa leswaku hi ta antswa.
sot: ho feta moo, ho na le mofuta o motjha wa prep – eo e leng ente mme yona e dula nako e ka etsang dikgwedi tse pedi mading – mme le yona e emetse ho tjhaelwa monwana.

tso: hi ku engetela, prep yintshwa – nereta leyi tekaka tin’hweti timbirhi– ya ha yimele ku pasisiwa.
sot: sebedisa sesepa se senyane sa dijana, ho fokotsa tlhokeho ya ho pudutsa.

tso: "hi ku landza swipimelo swa mpimo wa 6b, mati yo nweka ya masipala a ya tirhisiwi ku hlantswa mimovha.
sot: ho fumanwa le ho phe kolwa ha kankere esale ka nako, ho eketsa menyetla ya ho fola ka botlalo.

tso: loko mfukuzana yi fe mbiwa na ku tshunguriwa ka ha ri ekusunguleni, ku va na nkoteko wa le henhla wo hola hi ku hetiseka.
sot: selemong sena se fetileng feela, boitlamo ba matsete bo batlang bo etsa dibilione tse 120 tsa diranta bo ile ba thusa ho theweng ha diprojekte le katoloso.

tso: eka lembe leri nga hundza ri ri roxe, kwalomu ka r120 wa tibiliyoni ta vutiboheleri bya vuvekisi ti nghenile eka tiphurojeke ta vuaki kumbe ta ndlandlamukiso.
sot: ana ke maikutlo a motlatsi wa letona la ntshetsopele ya setjhaba, hendrietta bogopanezulu, ya sa tswa thakgola lenaneo la bobuelli le bitswang 999 la bohloko bo pharale tseng ba aklhohole maseeng a inngweng (fasd).

tso: tiphurojeke ta nkoka ta mfumo wa rixaka matekane u vula leswaku nhluvukiso wa durbanfree stategauteng logistics and industrial corridor wu na mpimanyeto lowu ringanyetiweke wa r26 wa mabiliyoni naswona hi yin’wana ya tiphurojeke ta nkoka leti hlanganisiweke ta mfumo wa rixaka.
sot: letsholo la operation vulindlela le bula ditsela tse lebisang kgolong vukuzenzele unnamed moruo wa afri ka borwa, jwalo fela ka moruo ofe kapa ofe, o ke ke wa sebetsa, kapa hona ho hola, ntle le tlhodisano e ntle ya marangrang a diindasteri.

tso: operation vulindlela yi le ku pfuleni ka ndlela yo ya eku kuleni vukuzenzele unnamed ikhonomi ya afrikadzonga, tanihi ikhonomi yin’wana yihi kumbe yihi, yi nge tirhi, hambi ku ri ku kula, handle ka tiindasitiri ta tinetiweke leti tirhaka hi ku hetiseka na ku ka ti nga durhi.
sot: mokgahlelo wa 1: baithuti ba so kang ba fumana sebaka ditsing tseo ba entseng dikopo ho tsona, kapa ba batlang menyetla ya ho ithuta ya pset, ba kaiteanya le cach nomorong e sa lefellweng ya (0800 356 635), webosaeteng ya (www.

tso: xigava 1: swichudeni leswi swo ka swi nga kumanga ndhawu yo dyondza eka mihlangano leyi swi endleke swikombelo eka yona, kumbe lava lavaka tindhawu to dyondzela eka tona ta pset, va nga tihlanganisa na cash hi ku tirhisa nomboro ya mahala (0800 356 635), webusayiti (www.
sot: "baetapele sa setso ba na le karolo e kgolo ya bohlo kwa eo ba lokelang ho e bapala ho aheng setjhaba se hlokang bofumanehi, tlhokeho ya mesebetsi le ho hloka tekatekano.

tso: "varhangeri va xintu va na ntirho wa nkoka ku wu endla eku akeni ka muga nga lowu wu nga ri ki na vusiwana, vupfumalanti rho na nkandzingano.
sot: leha re ntse re bula moruo butlebutle, kgahlamelo ya sona hodima maemo a ditlhoko tsa batho e tla ba e bohloko.

tso: hambiloko hi pfula ikhonomi hi ku nonoka, ntshikelelo eka swiyimo swa vanhu wu ta tika.
sot: yuniti e tla thusa mafapha a mmuso ho theha tsamaiso ya dinyewe tsa kga lemelo mabapi le maitshwaro a mabe le ho sebedisana le makala a mang a mmuso ho ahlola ba ikarabellang bobo dung.

tso: yuniti yi ta antswisa vuswikoti exikarhi ka mihlangano ya mfumo ku simeka mafambiselo yo tshinya eka milandzu ya matikhomelo yo biha ni ku ti rhisana ni swiyenge swi n’wana swa mfumo ku endla leswaku vanhu lava nga ni milandzu va va ni vuthla muleri.
sot: ena e bile qeto e kopanetsweng mme dipehelo tsa setjhaba tsa ka bobedi nna le letona di entswe lebitsong la, le ka thomo ya boetapele bo kopanetsweng.

tso: lexi a xi ri xiboho xa hinkwerhu naswona switatimente swa vaaki leswi endliweke hi mina swin’we na holobye hi ku yimela, na ku nyikiwa matimba, hi hinkwavo lava ndzi va rhangelaka.
sot: maano ao re neng re a beile ka pele sehleng sa rona, a a kgang ntshetsopele ya kgotso le tshireletso, matlafatso ya basadi moruong le ho tebisa ho kopana ha moruo, a ile a tlameha ho phephethwa hanghang ho sa lebellwa, hore fela ho tsebe ho mekamekanwa le sewa sena.

tso: leswi rhangaka hi nga swi longoloxela theme ya hina, exikarhi ka swona ku nga na ku yisa emahlweni kurhula na vusirhelelo, ku nyika vavasati matimba ya ikonomi na ku entisa nghenelelano wa ikhonomi, a swi fanele ku cinca nkongomo hi xihatla na hi laha ku kulu ku tirhana na ntungukulu.
sot: re phela nahaneg eo bohle ba dumeletsweng ho phethahatsa setso le meetlo ya bona ka bolokolohi.

tso: hi hanya eka tiko leri vanhu hinkwavo va pfumeleriwaka ku endla mfuwo ni mindha vuko ya vona va ntshuxekile.
sot: re le mmuso ha re so ka re thibela hore ho be le ditlhaselo mme di sitiswe kapa di kgutsiswe.

tso: tanihi mfumo a hi pfumelelanga nxopanxopo wolowo leswaku wu kandziyeriwa kumbe wu miyetiwa.
sot: nakong ya boimana le ya botswetse, netefatsa hore o sebedisa kgohlopo ha o etsa thobalano ho qoba ho tshwaetseha botjha.

tso: eka tin’hweti leti u nga biha emirini, naswona u ri karhi u mamisa vele, vona leswaku u tirhisa khondomu hi nkarhi wo endla masangu ku sivela ntluletavuvabyi lowuntshwa.
sot: "ena ke yona feela tshebeletso ya dibese ka hara aforika borwa e fihlellwang ke batho kaofela," ho ile ha rialo motsamisi wa go george james robb.

tso: "lebyi hi byona vukorhokeri bya mabazi byi ri byoxe eafrikadzonga lebyi fikelele kaka hi ku hetiseka," ku vula james robb, mininjhere wa go george .
sot: ena e ile ya bonahala e le qeto e kgothatsang hobane jwale o se a ekeditse lenane la dipodi le la dikgomo.

tso: purasi ra suduka ra tihekitara ta tsevu ra matsavu ri humesa mavele, mazambhala, swibalakatsa na tinyawa.
sot: molaodi wa bodisa wa dpme, jabu mathe, o itse sepheo sa mantlha sa tlhahlo bo e ne e le ho lekanya hore na nsnp e kentswe tshebe tsong ka tsela e tla tlisa mele mo e bonahalang ho bophe lo bo botle le thuto bakeng sa baithuti.

tso: mulawuri wo kambisi sa matirhelo edpme, jabu mathe, u vule leswaku xikongomelonkulu xo ka mbisisa matirhelo i ku hle la loko nsnp yi ri ku hu melerisiweni hi ndlela leyi nga ta vuyerisa rihanyo ni dyondzo leswi nga ni nkoka eka vadyondzi.
sot: kgoro ena e ne e thehwe dilemong tse pedi tse fetileng ke bolaodi ba ditjhelete tsa naha ka kopanelo le mekgatlo e mengata ya setjhaba.

tso: webusayiti yi tumbuluxiwile malembe mambirhi lama nga hundza hi vutameri bya timali ta tiko hi ku tirhisana na mi hlangano yo yimela vaakatiko yo hlaya.
sot: se ileng sa hlokomeleha ke hore marena a elellwa taba ya hore ho tle dikgwebo tsa mahaeng di atlehe mme e be karolo ya moruo wa naha ena, di tlameha ho sebetsa ka tsela ya profeshenale ho sa natsehe hore ke tse thuthuhang, tse mahareng, tse hodileng kapa tsa matsema.

tso: leswi a swi ri erivaleni hi leswaku huvo ya vurhangeri bya swa ndhavuko yi twisisa leswaku ku dyondzeka swi na nkoka swinene eka ma bindzu ya le makaya hi ndlela ya mabindzu lamatsongo, ma le xikarhi na swibindzwana na mabindzuntirhisano ku va xiphemu xa ikhonomi ya ntolovelo.
sot: taba ena ya tshebedisano e tla ba molemo haholo tsoseletsong ya moruo jwalo ka ha re tseba hore ho na le dinaha tseo moruo wa tsona o tlang ho tsoseletseha ka potlako ho ena le tse ding.

tso: nongoti wa nti rhisano wo vuyerisa matlhelo hinkwawo wu ta va wa nkoka ngopfungopfu eka nhlaka rhelo wa ikhonomi ya misava hinkwayo, laha nhluvukiso wa nkandzingano wu vulaka leswaku matiko man’wana ya ta vuyela evutshan’wini hi ku hatlisa, loko man’wana ya ta salela endzhaku.
sot: sena se bohlokwa haholo ha o batla ho lekola diwe bsaete tseo ngwana a kenang ho tsona, ho bona seo ba se monyollang inthaneteng le meqoqo ya diphaposing tsa ho qoqa tsa inthanete.

tso: i swa nkoka swinene ku landzelerisa tiwebusayiti ta inthanete leti va nga nghena eka wona, swo dawunilodiwa, miburisano ya le ka chatirhumu na swihu ngwana swa xikan’wekan’we."
sot: nakong ya bophelo ba hae, ha a ka a ba le hona ho bona seo a neng a se bitsa ‘kgau ya mabenyane’, e leng ho fihlelleha ha setjhaba sa sebele.

tso: eka nkarhi wa vutomi bya yena, a nga kalanga a kota ku vona leswi a swi vula ‘xivandla lexi vanhu vo tala va xilavaka’, ku lemuka vumunhu bya ntiyiso.
sot: ho aha naha e kgathallang bana vukuzenzele unnamed hona le maele a tlwaelehileng sethong sa afrika a reng ngwana o hodiswa ke setjhaba.

tso: ku aka rixaka leri hlayisaka vana vukuzenzele unnamed ku na xivuriso lexi xi kumekaka exika rhi ka mifuwo yo tala lexi xi nge n’wana a hi wa un’we.
sot: o boemong ba bosupa lefa tsheng dithakeng tsa hae, mme o se a hapile thonamente ya kolofo ya us kids habedi.

tso: moya wa mina a wu tlakusiwile loko mudyondzi wa giredi 11 sinoyolo qumba wo huma eorange farm a ndzi tsalela hi mayelana na leswi swi faneleke ku va eka sona ya nyan’waka.
sot: ka diketso tsa rona, re le batho ka bomong, re le malapa, re le setjhaba, re ka kgona ebile re tlameha ho fetola ho ata ha sewa sena naheng ya rona.

tso: re tshwanetse go apara maseke wa lesela o o thibang nko le molomo fa re tswa ka malapa a rona.
sot: molaodi wa yona a tshwereng mokobobo, fhatuwani manthada, o re lenaneo lena le ikemiseditse ho ruta ho tshwela ka mathe boitshwaro ba tlhekefetso ka motabo, tlhekefetso ya bong le tlhekefetso ya bana ka hara setjhaba sa thohoyandou, hobane mefuta ena ya tlhekefetso e mengata tulong ena.

tso: mufambisi wa yona wo khomela, fhatuwani manthada, u vula leswaku nongonoko lowu wu kongomisa eka ku nghenisa vonelo ra ku nga tiyiseli ku xanisiwa hi swa masangu, gbv na ku xanisiwa ka vana eka vaaki va thoho yandou, loko hi languta mhaka ya leswaku milandzu leyi yi tele eka ndhawu liya.
sot: e eketsa dithemphereitjha lewatleng la pacific le ia india, mme sena se ka baka maemo a komello," o rialo.

tso: xihumelelo lexi tlakusa xiyimo xa mahiselo na matitimelo emalwandle ya pacific na indian, leswi hi hala tlhelo swi nga vangela swiyimo swa dyandza," a vula.
sot: ho ya ka childline south africa ya afrika borwa, mokgatlo o sa etseng pha hello o tshireletsang bana ho mekgwa yohle ya dikgo ka le ho theha setho sa di tokelo tsa bana afrika bo rwa, batswadi ba tlameha ho bua le bana hantle.

tso: hi ku ya hi childline south africa, ku nga nhla ngano lowu nga riki wa mfumo lowu sirhelelaka vana eka tinxaka hinkwa to ta madzolonga ni ku tumbuluxa ntolovelo wo xixima timfanelo ta vana eafrikadzonga, vatswari va fanele ku vulavula na vana va vona hi ndlela leyi amukelekaka.
sot: ka selemo sa 2015, o ile a kgona ho romela ditone tse 31 tsa disirilamunu dinaheng tse ka ntle mme palo ena e ile ya eketseha haholo ho isa ditoneng tse 168 ka selemo sa 2016. diteboho di lebiswe haholo ho tataiso le thuso eo a e fu maneng ho tswa ho lenaneo la tshehetso le ntshetsopele ya balemi le ileng la etsa hore a fumane tjhelete ya lenaneo la tshehetso la ditshebeletso kaofela tsa temo (casp) ka selemo sa 2015, mme o ile a kgona ho ba le me tso e tsitsitseng le ho atleha jwaloka molemi.

tso: hikwalaho ka ku dyondzi siwa ntirho na mpfuno lowu kumekeke eka nongonoko wa nseketelo na nhluvu kiso wa van’wamapurasi le swi swi n’wi endleke a kuma mali ya nhlayiso ya nongo noko wa nseketelo wa vuri mi byo angarhela (casp) hi 2015, u kotile ku dzima timisu kutani a hluka tanihi n’wamapurasi.
sot: lefapha la thuto ya mothe o (dbe), ka nsnp, le se le fetile sepheo sa lona sa ho fana ka dijo ho baithuti ba naha ba ka bang 75%.

tso: ndzawulo ya dyondzo ya masungulo (dbe), hi ku ti rhisa phurogireme ya rixaka ya mphamelo wa swakudya swa swikolo (nsnp), yi hundzisile xikongomelo xa yona xo phamela swakudya eka 75 phesente ya vana etikweni hinkwaro.
sot: ke boetse ka bolela hore re tla tlameha hape ho lwantsha le bobodu le dikhampaneng tse ikemetseng ka tsela e tshwanang hobane ha mosebeletsi wa mmuso a batla tjotjo, ho ba le motho ya batlang ho etsa kgwebo le mmuso ya tlang ho lefa tjotjo eo.

tso: ndzi tlhele ndzi tiyisisa leswaku hi fanele hi lwisana ni vukungundzwana bya mabindzu la ma ngariki ya mfumo hi matimba lama ringanaka, hikuva eka mutirhela mfumo un’wana ni un’wana loyi a tsakelaka ku xaviwa, ku ni n’wamabindzu loyi a tiyimiseleke ku ba mati tingwenya tietela.
sot: dikgaso tse kgolo di tla phetwa ka hora ya bone mantsibuya ho openview mme di fumanwe hape ho dstv catchup .

tso: minongonoko yi ta haxiwa hi ku vuyelela endzhaku ka 4 nimadyambu eka openview yi tlhela yi va kona eka dstv catchup .
sot: yona e hlahisa dikatleho tse bileng teng le mehato e ka nkwang ho ntla fatsa lenaneo leo.

tso: xiviko lexi xi andlala ku humelela na ma goza lawa ya nga tekiwaka ku antswisa phurogireme leyi.
sot: diketsahalong tse etsang 98%, sebaka seo kemaro ya ectopic e etsahalang teng ke ka mahlakaneng a fallopian .

tso: kwalomu ka timhangu ta 98 wa tiphensete, vutshamo bya vuyimani byi va byi ri eka marhumbu lawa ya fambisaka mandza na vununa.
sot: re ile ra tshwanela ho e nkela hloohong taba ya hore ebe dibekeng tsena tsa ho ikwalla ka malapeng, ho tla bolela eng ho ba sebetsang empa ba sa amohele meputso ya bona ya kamehla, ho ba sa sebetseng ho hang le ba tsomang mesebetsi, ho ba sebetsang mesebetsi ya nakwana kapa ya dihla tse itseng, ho ba lekala la baitshokodi, ho bahloki le bao ba tlokotsing.

tso: hi boheke ku tekela enhlokweni leswi mavhiki yo tshama ekaya ma nga ta vula swona eka vatirhi lava nga hakeriwiki miholo ya nkarhi na nkarhi, eka lava nga tirhiki na lava va lavaka mitirho, eka lava va tirhaka mitirho yo endla hi ku vitaniwa kumbe ya ku ya hi nguva, eka lava va nga le ka sekitara leyi nga riki ya mfumo, eka lava nga swela na lava nga sirhelelekangiki.
sot: mafu a mofetshe o tshwarang bana a bonahala a eketseha lefatsheng ka bophara, moo ho lekanyetswang hore ngwana a le mong ho ba 408 lefatsheng ka bophara o fumaneha a ena le mofetshe pele a ba le dilemo tse 15. ho ya ka taryn seegers, mohokahanyi wa dikgoka hanyo wa mokgatlo wa afrika borwa wa mafu a mofetshe o tshwarang bana (choc), ho dumelwa hore tekano ya diphesente tse 67 tsa bana ba tshwerweng ke mofetshe ha ba ke ba fu mane kalafo, mme hangata bao ba fumanang kalafo bona ba e fumana ba se ba kula haholo.

tso: mfukuzani ya le ka vana yi le ku tlakukeni emisa veni hinkwayo, hi ringa nyeto wa n’wana wun’we eka 408 wa vana emisaveni hinkwayo a kumekaka a ri na mfukuzani a nga si fikisa malembe ya 15. ku ya hi taryn seegers, mukhondleteri wa vuhlanga nisi eka nhlangano wa mfu kuzani ya le ka vana wa afrikadzonga (choc), ku tshembiwa leswaku tinhlayo ta mbirhixanharhu ta vana lava nga na mfukuzani a va kumi vutshunguri na swona hakanyingi lava va byi kumaka va va se vari eka switeji swo hetelela swa vuvabyi.
sot: bohloko ba legionnaires bo tshwana le ba nyomonia e matla.

tso: legionnaires i muxaka wa vuvabyi byo tika bya nyumoniya.
sot: arendse o ile a fumana kwetliso e neng e kenyeleditse dithuto tsa bukeng esita le ho tshwariswa ha matsoho twantshong ya ho tima mollo.

tso: arendse o ne a tsenela katiso eo, e mo go yona e neng e tsenyeletsa dithuto tsa go buisa le go dira tiro.
sot: ha re ntse re ntshetsa pele kgodiso ya moruo bakeng sa ho theha mesebetsi e tsitsi tseng e mengata, re tla tswela pele ho aha hodima katleho ya leano la moporesidente la ho susumetsa theho ya mesebetsi le ho hodisa moo le fihlella teng.

tso: loko hi ri karhi hi landzelela ku kula ka ikhonomi ku tisa mitirho leyi xiximekaka no va kona nkarhi wo leha hi mpimo lowukulu swinene, hi ta ya emahlweni hi aka eka ku humelela ka nhlohlotelo wa mitirho wa presidente na ku ndlandlamuxa ku fikelela ka wona.
sot: ho tsena, tse kapa botjhabela di 46, freistata di 16, gauteng di 25, kwazulunatal di 56, limpopo di 54, mpumalanga di 27, kapa leboya di tsheletse, leboya bophirima di 26, mme kapa bophirima di 90. mathata a bakwang ke ho ntshuwa ha mpa ho seng molaong molaodi ya tshwaretseng wa lekala la bophelo ba batswetse le basadi lefapheng la bophelo la kwazulunatal, phalanndwa muthupei, o re basadi ba ka tjamelana le mathata ha ba qhala mpa tliliniking e seng molaong ya ho qhalwa ha mpa.

tso: tona ti kumeka ekapavuhumadyambu (46), free state (16), gauteng (25), kwazulunatal (56), li mpopo (54), mpumalanga (27), kapan'walungu (tsevu), n'walunguvupeladyambu (26) na kapavupeladyambu (90).