quy định hình thức, quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính và tiếp cận thông tin người nhiễm HIV

Loại văn bản: Thông tư
Số ký hiệu: 04/2023/TT-BYT
Ngày ban hành: 28/02/2023
Ngày có hiệu lực: 01/05/2023
Cơ quan ban hành/ Chức danh / Người ký: Bộ Y tế / Thứ trưởng Bộ Y tế / Nguyễn Thị Liên Hương
Phạm vi: Toàn quốc
Tình trạng hiệu lực: Còn hiệu lực
Ngành: Y tế
Lĩnh vực: HIV/AIDS

**THÔNG TƯ**

QUY ĐỊNH HÌNH THỨC, QUY TRÌNH THÔNG BÁO KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM HIV DƯƠNG TÍNH VÀ TIẾP CẬN THÔNG TIN NGƯỜI NHIỄM HIV

*Căn cứ Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) số 64/2006/QH11 ngày 29 tháng 6 năm 2006; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) số 71/2020/QH14 ngày 16 tháng 11 năm 2020;*

*Căn cứ Nghị định số 95/2022/NĐ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2022 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế;*

*Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS;*

*Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư quy định hình thức, quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính và tiếp cận thông tin người nhiễm HIV.*

**Chương I**

**NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG**

**Điều 1. Phạm vi điều chỉnh**

Thông tư này quy định hình thức, quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính và tiếp cận thông tin người nhiễm HIV.

**Điều 2. Lập, chuyển gửi, giao nhận Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính**

1. Cơ sở xét nghiệm HIV thu thập thông tin của người được xét nghiệm khẳng định HIV dương tính theo nội dung quy định tại Phụ lục Mẫu phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính ban hành kèm theo Thông tư này, đối chiếu với giấy tờ được quy định tại khoản 2 Điều 29 Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) được sửa đổi, bổ sung tại khoản 9 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống nhiễm vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (HIV/AIDS) (sau đây gọi là Luật Phòng, chống HIV/AIDS) và thực hiện việc lập Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính (sau đây gọi là Phiếu) đối với cơ sở đủ điều kiện thực hiện xét nghiệm khẳng định HIV dương tính hoặc gửi đến cơ sở đủ điều kiện thực hiện xét nghiệm khẳng định HIV dương tính làm căn cứ lập Phiếu.

2. Lập Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính

a) Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính được lập theo quy định tại Phụ lục Mẫu phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính ban hành kèm theo Thông tư này;

b) Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính được lập tối thiểu thành 03 bản: 01 bản lưu tại cơ sở chỉ định làm xét nghiệm khẳng định HIV dương tính, 01 bản lưu tại cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV dương tính và 01 bản trả cho người được xét nghiệm HIV.

3. Việc chuyển gửi, giao nhận Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính

a) Chuyển gửi, giao nhận Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính giữa các khoa, phòng trong một cơ sở y tế: Người đứng đầu cơ sở xét nghiệm chịu trách nhiệm xây dựng Quy trình chuyển gửi, giao nhận Phiếu trong mỗi cơ sở y tế bảo đảm giữ bí mật kết quả xét nghiệm, thông tin, tình trạng nhiễm HIV của người được xét nghiệm HIV;

b) Chuyển gửi, giao nhận Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính từ cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV đến người có trách nhiệm quy định tại khoản 2 Điều 30 Luật Phòng, chống HIV/AIDS: Phiếu phải được cho vào phong bì dán kín, ghi rõ tên cơ quan, tổ chức, cá nhân, địa chỉ, số điện thoại (nếu có) và đóng dấu niêm phong của cơ sở xét nghiệm nơi gửi Phiếu;

c) Chuyển gửi Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính qua hệ thống quản lý thông tin bệnh viện hoặc hệ thống quản lý thông tin HIV/AIDS.

**Điều 3. Thời gian thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính**

Việc thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính phải được thực hiện chậm nhất là 72 giờ làm việc kể từ khi người chịu trách nhiệm thông báo kết quả xét nghiệm nơi người bệnh được lấy mẫu xét nghiệm nhận được Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính, trừ các trường hợp sau đây:

1. Người được xét nghiệm HIV không đến nhận kết quả xét nghiệm.

2. Người được xét nghiệm HIV chưa thể tiếp nhận thông tin về tình trạng nhiễm HIV dương tính của bản thân do không đủ sức khỏe, người chịu trách nhiệm thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính chọn thời gian phù hợp để thông báo cho người được xét nghiệm.

**Chương II**

**HÌNH THỨC, QUY TRÌNH THÔNG BÁO KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM HIV DƯƠNG TÍNH**

**Điều 4. Hình thức thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính**

1. Thông báo trực tiếp và trả Phiếu cho đối tượng quy định tại điểm a và b khoản 2 Điều 30 Luật Phòng, chống HIV/AIDS.

2. Thông báo trực tiếp hoặc chuyển trả Phiếu cho các đối tượng được quy định tại điểm c, d và đ khoản 2 Điều 30 Luật Phòng, chống HIV/AIDS.

3. Chuyển trả Phiếu cho đối tượng được quy định tại điểm e và g khoản 2 Điều 30 Luật Phòng, chống HIV/AIDS.

4. Các hình thức thông báo phù hợp khác theo yêu cầu của người được xét nghiệm HIV.

**Điều 5. Quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính đối với người được xét nghiệm HIV đến khám bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh**

1. Sau khi nhận được Phiếu, bộ phận xét nghiệm lưu 01 Phiếu và chuyển 01 Phiếu cho bác sỹ trực tiếp khám bệnh cho người được xét nghiệm HIV.

2. Bác sỹ trực tiếp tư vấn và trả Phiếu cho người được xét nghiệm HIV hoặc chuyển Phiếu cho người được giao nhiệm vụ để tư vấn và trả Phiếu cho người được xét nghiệm HIV.

3. Trường hợp người được xét nghiệm HIV phải vào cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị, bác sỹ chuyển Phiếu kèm theo hồ sơ bệnh án cho khoa, phòng nơi người xét nghiệm HIV được chuyển đến. Người được giao nhiệm vụ của khoa, phòng nơi người được xét nghiệm HIV điều trị có trách nhiệm thông báo cho trưởng khoa, bác sỹ và điều dưỡng viên trực tiếp chăm sóc, điều trị cho người bệnh.

4. Trường hợp người được xét nghiệm HIV chuyển sang cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác thực hiện như sau:

a) Chuyển để điều trị HIV/AIDS thì cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chuyển Phiếu cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tiếp nhận người bệnh;

b) Chuyển để điều trị các bệnh khác và thực hiện các biện pháp kỹ thuật chuyên môn y tế thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 6 Thông tư này.

5. Trường hợp người được xét nghiệm HIV là người dưới 18 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, việc thông báo và trả Phiếu được thực hiện như sau:

a) Việc thông báo và trả Phiếu được tiến hành đồng thời cho người dưới 15 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và cha, mẹ hoặc người giám hộ, người đại diện của người đó;

b) Việc thông báo, trả Phiếu và tư vấn cho người được xét nghiệm từ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được thực hiện trước khi thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính cho cha, mẹ hoặc người giám hộ, người đại diện của người đó.

**Điều 6. Quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính đối với người được xét nghiệm HIV là người bệnh đang điều trị tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh**

1. Sau khi có kết quả, bộ phận xét nghiệm chuyển 02 Phiếu cho khoa, phòng nơi người bệnh đang điều trị.

2. Người được giao nhiệm vụ của khoa, phòng có trách nhiệm:

a) Thông báo tình trạng nhiễm HIV của người bệnh cho nhân viên y tế trực tiếp tham gia chăm sóc, điều trị hoặc cho nhân viên y tế trực tiếp khám hoặc thực hiện kỹ thuật chuyên môn y tế tại các khoa, phòng khác;

b) Lưu 01 Phiếu vào hồ sơ bệnh án và thông báo, trả 01 Phiếu cho người được xét nghiệm HIV theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Thông tư này.

3. Trường hợp người bệnh phải chuyển khoa, phòng thực hiện như sau:

a) Người được giao nhiệm vụ nơi người bệnh chuyển đi phải chuyển Phiếu kèm theo hồ sơ bệnh án cho người được giao nhiệm vụ tại khoa, phòng nơi người bệnh chuyển đến;

b) Người được giao nhiệm vụ của khoa, phòng nơi người bệnh chuyển đến có trách nhiệm thông báo tình trạng nhiễm HIV của người bệnh cho trưởng khoa, phòng, bác sỹ và điều dưỡng viên trực tiếp chăm sóc, điều trị cho người bệnh.

4. Trường hợp người bệnh phải chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện như sau:

a) Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi người bệnh chuyển đi phải chuyển Phiếu kèm theo các giấy tờ chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi người bệnh chuyển đến;

b) Người được giao nhiệm vụ của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi người bệnh chuyển đến có trách nhiệm thông báo tình trạng nhiễm HIV của người bệnh theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều này.

5. Việc thông báo và trả Phiếu cho người được xét nghiệm HIV là người dưới 18 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 5 Thông tư này.

**Điều 7. Quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính đối với người được xét nghiệm HIV tại cơ sở y tế ngoài các trường hợp quy định tại Điều 5 và Điều 6 Thông tư này**

1. Sau khi có kết quả xét nghiệm, bộ phận xét nghiệm chuyển 01 Phiếu cho người được giao nhiệm vụ để thông báo và trả Phiếu cho người được xét nghiệm HIV.

2. Việc thông báo và trả Phiếu cho người được xét nghiệm HIV là người dưới 18 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 5 Thông tư này.

**Điều 8. Quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính đối với người xét nghiệm HIV thuộc đối tượng quản lý tại các cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giam giữ khác, cơ sở cai nghiện ma túy**

1. Sau khi nhận được Phiếu, người đứng đầu các cơ sở bảo trợ xã hội, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, trại giam, trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giam giữ khác, cơ sở cai nghiện ma túy (sau đây gọi là cơ sở quản lý) chuyển Phiếu cho người được giao nhiệm vụ.

2. Người được giao nhiệm vụ có trách nhiệm:

a) Thông báo về tình trạng nhiễm HIV cho người trực tiếp quản lý, chăm sóc, điều trị cho người được xét nghiệm HIV;

b) Thực hiện tư vấn, thông báo về tình trạng nhiễm HIV cho người được xét nghiệm HIV. Trường hợp người được xét nghiệm là người dưới 18 tuổi, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, việc thông báo thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 5 Thông tư này;

c) Lưu Phiếu vào hồ sơ của đối tượng quản lý.

3. Trường hợp người nhiễm HIV chuyển cơ sở quản lý thực hiện như sau:

a) Cơ sở quản lý nơi người nhiễm HIV chuyển đi có trách nhiệm chuyển Phiếu đến cơ sở quản lý nơi người nhiễm HIV chuyển đến;

b) Người được giao nhiệm vụ của cơ sở quản lý nơi người nhiễm HIV chuyển đến có trách nhiệm thông báo về tình trạng nhiễm HIV cho người trực tiếp quản lý, chăm sóc, điều trị cho người nhiễm HIV.

4. Khi hết thời hạn quản lý thì cơ sở quản lý trả Phiếu cho người nhiễm HIV.

**Điều 9. Quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính đối với trường hợp thực hiện xét nghiệm HIV bắt buộc theo quy định tại** **khoản 1 Điều 28 Luật Phòng, chống HIV/AIDS**

1. Sau khi có kết quả xét nghiệm HIV, cơ sở xét nghiệm chuyển Phiếu cho cơ quan đã ra quyết định xét nghiệm HIV bắt buộc theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Phòng, chống HIV/AIDS.

2. Cơ quan đã ra quyết định xét nghiệm HIV bắt buộc theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật Phòng, chống HIV/AIDS có trách nhiệm thông báo tình trạng nhiễm HIV cho người được xét nghiệm HIV.

**Điều 10. Quy trình thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị và người được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS**

Sau khi có kết quả xét nghiệm HIV dương tính, cơ sở xét nghiệm khẳng định HIV có trách nhiệm thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị và người được giao nhiệm vụ giám sát dịch tễ học HIV/AIDS theo quy định của Bộ Y tế về hướng dẫn quy trình, phương pháp giám sát dịch tễ học HIV/AIDS và giám sát các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục.

**Chương III**

**HÌNH THỨC, QUY TRÌNH TIẾP CẬN THÔNG TIN NGƯỜI NHIỄM HIV**

**Điều 11. Hình thức tiếp cận thông tin người nhiễm HIV**

1. Đọc trực tiếp trên hồ sơ bệnh án của người bệnh, Phiếu kết quả xét nghiệm HIV dương tính, hệ thống quản lý thông tin (giám định bảo hiểm y tế của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, y tế hoặc HIV/AIDS) và trên các hồ sơ, tài liệu khác có thông tin người nhiễm HIV.

2. Nhận thông tin bằng văn bản.

3. Hình thức tiếp cận thông khác tin phù hợp với đối tượng, phạm vi, nội dung thông tin được tiếp cận.

**Điều 12. Quy trình tiếp cận thông tin người nhiễm HIV**

1. Người đề nghị tiếp cận thông tin người nhiễm HIV có văn bản đề nghị cơ quan, đơn vị quản lý thông tin người nhiễm HIV phù hợp với đối tượng, phạm vi, nội dung thông tin được cung cấp. Trường hợp người đề nghị tiếp cận thông tin người nhiễm HIV quy định tại điểm d khoản 3 Điều 30 của Luật Phòng, chống HIV/AIDS phải được sự đồng ý của người nhiễm HIV bằng văn bản.

2. Cơ quan, đơn vị quản lý thông tin người nhiễm HIV xem xét và có văn bản đồng ý tiếp cận thông tin người nhiễm HIV phù hợp với đối tượng, phạm vi, nội dung thông tin được cung cấp và hình thức cung cấp thông tin.

**Chương IV**

**ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH**

**Điều 13. Tổ chức thực hiện**

1. Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế chủ trì phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan chỉ đạo, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các quy định của Thông tư này trên phạm vi toàn quốc.

2. Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo, triển khai, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các quy định của Thông tư này trên địa bàn quản lý.

3. Người đứng đầu cơ sở quy định tại khoản 2 Điều 29 Luật Phòng, chống HIV/AIDS và người đứng đầu của cơ quan, đơn vị quản lý thông tin người nhiễm HIV có trách nhiệm tổ chức, phân công nhiệm vụ trong việc thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính và tiếp cận thông tin người nhiễm HIV tại cơ sở theo quy định của Thông tư này.

4. Người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan có trách nhiệm tổ chức triển khai Thông tư này trong phạm vi quản lý.

**Điều 14. Hiệu lực thi hành**

1. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 5 năm 2023.

2. Thông tư số 02/2020/TT-BYT ngày 20 tháng 01 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định trình tự, trách nhiệm thông báo kết quả xét nghiệm HIV dương tính hết hiệu lực kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành.

**Điều 15. Trách nhiệm thi hành**

Cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Chánh Văn phòng Bộ, Chánh Thanh tra Bộ, Vụ trưởng, Cục trưởng các Vụ, Cục thuộc Bộ Y tế, Giám đốc Sớ Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này.

Trong quá trình thực hiện, trường hợp có khó khăn, vướng mắc, cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh về Bộ Y tế (Cục Phòng, chống HIV/AIDS) để xem xét, giải quyết./.