Ban hành Quy chế quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận

Loại văn bản: Quyết định
Số ký hiệu: 21/2024/QĐ-UBND
Ngày ban hành: 11/06/2024
Ngày có hiệu lực: 22/06/2024
Cơ quan ban hành/ Chức danh / Người ký: Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận / Chủ tịch / Đoàn Anh Dũng
Phạm vi: tỉnh
Tình trạng hiệu lực: Còn hiệu lực

**QUYẾT ĐỊNH**

**Ban hành Quy chế quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ  trên địa bàn tỉnh Bình Thuận**

**ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH THUẬN**

*Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19 tháng 6 năm 2015; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 22 tháng 11 năm 2019;*

*Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 22 tháng 6 năm 2015; Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày 18 tháng 6 năm 2020; Căn cứ Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng ngày 09 tháng 12 năm 2020;*

*Căn cứ Nghị định số 75/2021/NĐ-CP ngày 24 tháng 7 năm 2021 của Chính phủ Quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng;*

*Căn cứ Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ Quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng;*

*Căn cứ Nghị định số 55/2023/NĐ-CP ngày 21 tháng 7 năm 2023 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 75/2021/NĐ-CP ngày 24 tháng 7 năm 2021 của Chính phủ quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng;*

*Theo đề nghị của Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tại Tờ trình số 58/TTr-SLĐTBXH ngày 23 tháng 5 năm 2024.*

**QUYẾT ĐỊNH:**

**Điều 1.** Ban hành kèm theo Quyết định này Quy chế quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận.

**Điều 2.** Quyết định có hiệu lực thi hành từ ngày 22 tháng 6 năm 2024.

**Điều 3.** Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh; Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội; thủ trưởng các sở, ban, ngành tỉnh; chủ tịch ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố; chủ tịch ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

**TM ỦY BAN NHÂN DÂN**

**CHỦ TỊCH**

**Đoàn Anh Dũng**

**QUY CHẾ**

**Quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận**

*(Kèm theo Quyết định số  21  /2024/QĐ-UBND ngày 11 tháng 6 năm 2024  của UBND tỉnh Bình Thuận)*

**Chương I**

**NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG**

**Điều 1.** Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng.

1. Phạm vi điều chỉnh: Quy chế này quy định việc quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

2. Đối tượng áp dụng: Các sở, ban, ngành của tỉnh; ủy ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố; ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

**Điều 2.** Giải thích từ ngữ

1. Công trình ghi công liệt sĩ là công trình lịch sử, văn hóa để tôn vinh, tri ân liệt sĩ và giáo dục truyền thống cách mạng; được xây dựng phù hợp với quy hoạch, phong tục, tập quán của từng địa phương, bảo đảm trang nghiêm, mỹ quan, bền vững theo quy định tại Điều 41 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

2. Mộ liệt sĩ là nơi an táng thi hài, hài cốt của liệt sĩ theo quy định tại Điều 42 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng. **Điều 3**. Nguyên tắc quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ theo quy định tại Điều 151 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng (gọi tắt Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ), cụ thể:

1. Nghĩa trang liệt sĩ là nơi an táng thi hài, hài cốt liệt sĩ, được xây dựng trang nghiêm thể hiện lòng tôn kính đối với các liệt sĩ, phù hợp với quy hoạch của từng địa phương.

2. Đài tưởng niệm liệt sĩ được xây dựng ở trung tâm chính trị, văn hóa của tỉnh; trung tâm của huyện, thị xã, thành phố không có nghĩa trang liệt sĩ hoặc nơi có chiến tích lịch sử tiêu biểu.

3. Đền thờ liệt sĩ là nơi thờ và ghi danh các liệt sĩ được xây dựng ở nơi có chiến tích lịch sử tiêu biểu.

4. Nhà bia ghi tên liệt sĩ được xây dựng tại các xã, phường, thị trấn không có nghĩa trang liệt sĩ.

5. Không xây mới mộ không có hài cốt trong nghĩa trang liệt sĩ, trừ trường hợp xây mộ để đón nhận hài cốt liệt sĩ được quy tập về.

**Chương II**

**QUẢN LÝ CÔNG TRÌNH GHI CÔNG LIỆT SĨ, MỘ LIỆT SĨ**

**Điều 4.** Trách nhiệm quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

1. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý các công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn tỉnh và trực tiếp chỉ đạo Ban Quản lý nghĩa trang liệt sĩ tỉnh thực hiện nội dung quản lý, chăm sóc công trình Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh tại khoản 1, khoản 3, Điều 5 của Quy chế này.

2. Ủy ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố trực tiếp quản lý các công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ thuộc địa bàn quản lý. Phòng lao động - thương binh và xã hội có trách nhiệm giúp ủy ban nhân dân huyện, thị xã, thành phố thực hiện công tác quản lý các công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ thuộc địa bàn quản lý.

3. Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn trực tiếp quản lý các công trình ghi công liệt sĩ thuộc địa bàn quản lý. Cán bộ, công chức phụ trách lĩnh vực văn hóa - xã hội hoặc lĩnh vực lao động - thương binh và xã hội có trách nhiệm giúp ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn thực hiện công tác quản lý các công trình ghi công liệt sĩ thuộc địa bàn quản lý.

**Điều 5.** Nội dung quản lý, chăm sóc công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

1. Đối với công trình nghĩa trang liệt sĩ.

a) Lập sơ đồ nghĩa trang và vị trí mộ, quản lý hồ sơ mộ liệt sĩ (bao gồm thông tin mộ, vị trí mộ, biên bản bàn giao hài cốt liệt sĩ và các giấy tờ có liên quan đến phần mộ), lập danh sách quản lý mộ trong nghĩa trang liệt sĩ theo quy định, mộ liệt sĩ an táng ngoài nghĩa trang liệt sĩ để lưu và gửi phòng lao động - thương binh và xã hội. Thường xuyên cập nhật thông tin trong danh sách quản lý mộ khi có sự thay đổi về mộ trong nghĩa trang liệt sĩ (trường hợp hài cốt liệt sĩ di chuyển hoặc tiếp nhận mới, lưu hồ sơ và báo cáo cơ quan quản lý cấp trên).

b) Tiếp nhận, tổ chức an táng hài cốt liệt sĩ do các địa phương, đơn vị quy tập bàn giao, thực hiện khắc tên bia mộ liệt sĩ theo quy định.

c) Đối với các phần mộ liệt sĩ đã di chuyển hài cốt, phải được sửa chữa lại vỏ mộ, trên bia mộ khắc thêm dòng chữ “Hài cốt liệt sĩ đã di chuyển” ở phía dưới cùng. Sau khi di chuyển, phải ghi rõ hài cốt đã di chuyển về địa phương nơi an táng hài cốt liệt sĩ trong danh sách quản lý, lưu giữ biên bản bàn giao hài cốt liệt sĩ cho thân nhân liệt sĩ, văn bản giải quyết di chuyển hài cốt liệt sĩ.

d) Đối với hài cốt liệt sĩ mới tiếp nhận, trong danh sách quản lý phải ghi rõ đơn vị quy tập hài cốt liệt sĩ hoặc người di chuyển hài cốt liệt sĩ và địa phương nơi quy tập hài cốt liệt sĩ hoặc nơi an táng hài cốt liệt sĩ trước khi di chuyển, đồng thời phối hợp, tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính theo quy định.

đ) Thực hiện khắc lại thông tin trên bia mộ liệt sĩ đối với các trường hợp được cấp có thẩm quyền ban hành quyết định đính chính thông tin trên bia mộ liệt sĩ; thực hiện cấp giấy báo tin mộ liệt sĩ theo quy định.

e) Quản lý, bảo vệ, chăm sóc các hạng mục công trình, phần mộ liệt sĩ, vườn hoa, cây cảnh, khuôn viên bảo đảm luôn sạch đẹp, trang nghiêm.

g) Tổ chức đón tiếp, hướng dẫn thân nhân liệt sĩ đến thăm viếng mộ liệt sĩ, xác nhận, di chuyển mộ liệt sĩ theo quy định.

h) Phục vụ lễ dâng hương, viếng mộ liệt sĩ theo kế hoạch của các cấp tỉnh, huyện, xã và các đoàn đại biểu trong, ngoài tỉnh đến thăm viếng hàng năm.

i) Xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cấp, sửa chữa, tu bổ các phần mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

k) Vận động các cơ quan, đơn vị nhận và chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ hoặc từng khu vực mộ liệt sĩ trong nghĩa trang liệt sĩ.

l) Hàng năm xây dựng kế hoạch tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh nhân các ngày lễ lớn, kỷ niệm của tỉnh, của đất nước và Tết cổ truyền dân tộc.

2. Đối với công trình đài tưởng niệm liệt sĩ, đền thờ liệt sĩ, nhà bia ghi tên liệt sĩ.

a) Quản lý, bảo vệ, chăm sóc vườn hoa, cây cảnh và các hạng mục khác của các công trình đài tưởng niệm liệt sĩ, đền thờ liệt sĩ, nhà bia ghi tên liệt sĩ, bảo đảm luôn sạch đẹp, trang nghiêm.

b) Đón tiếp, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân đến thăm viếng, tưởng niệm liệt sĩ.

c) Phục vụ chu đáo lễ viếng tưởng niệm liệt sĩ theo quy chế, kế hoạch ban hành.

d) Xây dựng kế hoạch đầu tư, nâng cấp, sửa chữa, tu bổ công trình đài tưởng niệm liệt sĩ, đền thờ liệt sĩ, nhà bia ghi tên liệt sĩ và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

3. Đối với mộ liệt sĩ.

a) Mộ liệt sĩ phải được quản lý, sửa chữa, tu bổ, chăm sóc thường xuyên.

b) Mộ liệt sĩ trong cùng một nghĩa trang liệt sĩ được xây dựng thống nhất theo quy định tại khoản 2 Điều 152 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

c) Quy trình, thủ tục đính chính thông tin trên bia mộ thực hiện theo quy định tại Điều 154 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

d) Trường hợp gia đình liệt sĩ có nguyện vọng di chuyển hài cốt liệt sĩ đang an táng tại nghĩa trang liệt sĩ (bao gồm: Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, nghĩa trang liệt sĩ cấp huyện) đi nơi khác thực hiện theo quy định tại Điều 159 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

đ) Trường hợp gia đình liệt sĩ có nguyện vọng di chuyển hài cốt liệt sĩ đang an táng ngoài nghĩa trang liệt sĩ vào nghĩa trang liệt sĩ (bao gồm: Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh, nghĩa trang liệt sĩ cấp huyện) thực hiện theo quy định tại Điều 160 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

**Điều 6.** Kinh phí đảm bảo xây dựng, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp và quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

1. Kinh phí xây dựng, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp và quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ thực hiện theo Pháp lệnh Ưu đãi Người có công với cách mạng và các quy định pháp luật có liên quan.

2. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân ủng hộ kinh phí để xây dựng, cải tạo, nâng cấp các công trình ghi công liệt sĩ.

**Chương III**

**TỔ CHỨC THỰC HIỆN**

**Điều 7.** Các sở, ban, ngành tỉnh.

1. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội

a) Chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố tổ chức triển khai thực hiện Quy chế này.

b) Thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân tỉnh quản lý nhà nước đối với công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh; trực tiếp quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ được giao quản lý theo quy định tại khoản 1, Điều 4 Quy chế này.

c) Phối hợp với các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan, tổ chức vận động, huy động nguồn lực xã hội hóa để xây dựng, tu bổ, nâng cấp, chăm sóc, quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

d) Hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ đối với các địa phương, cơ quan, đơn vị trong tỉnh.

2. Sở Kế hoạch và Đầu tư: Căn cứ kế hoạch trung hạn 5 năm và hàng năm, tổng hợp tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh cân đối, phân bổ vốn đầu tư công để thực hiện tôn tạo, trùng tu, nâng cấp công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ cho các địa phương theo quy định đảm bảo khả năng cân đối vốn của địa phương.

3. Sở Tài chính: Trên cơ sở dự toán hàng năm của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (bao gồm kinh phí chi hoạt động của Ban Quản lý nghĩa trang liệt sĩ tỉnh), Sở Tài chính tổng hợp tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh bố trí kinh phí cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để thực hiện theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước về phân cấp ngân sách nhà nước và phù hợp với khả năng ngân sách địa phương.

4. Sở Nội vụ: Phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí số người làm việc tại bộ phận nghĩa trang liệt sĩ theo quy định của pháp luật.

5. Các Sở: Xây dựng, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Giáo dục và Đào tạo, Thông tin và Truyền thông: Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố trong việc quản lý, sử dụng có hiệu quả công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ.

**Điều 8**. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh.

1. Hàng năm phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội triển khai công tác tuyên truyền vận động, ủng hộ Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” các cấp để huy động các nguồn kinh phí hỗ trợ một phần cho công tác sửa chữa, nâng cấp công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Chỉ đạo các tổ chức thành viên các cấp phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương phối hợp làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ thông qua việc quản lý sử dụng công trình ghi công liệt sĩ.

2. Tỉnh Đoàn: Hàng năm, vào ngày 18/4 nhân kỷ niệm ngày Giải phóng quê hương Bình Thuận (19/4) và ngày 26/7 nhân kỷ niệm ngày Thương binh - Liệt sĩ tỉnh (27/7) chủ trì, phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Giáo dục và Đào tạo và các đơn vị liên quan tổ chức thắp nến tri ân tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh; đồng thời, chỉ đạo các cơ sở đoàn phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức các hoạt động tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ, công trình đài tưởng niệm liệt sĩ, đền thờ liệt sĩ, nhà bia ghi tên liệt sĩ… trên địa bàn tỉnh.

**Điều 9**. Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố.

1. Tổ chức triển khai thực hiện Quy chế này tại địa phương. Tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ, chăm sóc công trình ghi công liệt sĩ đảm bảo luôn trang nghiêm sạch đẹp.

2. Thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với công trình ghi công liệt sĩ được giao quản lý theo quy định tại khoản 2, Điều 4 và khoản 1, khoản 2, khoản 3, Điều 5 Quy chế này.

3. Chỉ đạo phòng lao động - thương binh và xã hội phối hợp với các phòng, ban, đơn vị liên quan cùng cấp tham mưu giúp ủy ban nhân dân cấp huyện xây dựng nội quy quản lý, xem xét giao cho các tổ chức, đoàn thể trên địa bàn có công trình ghi công liệt sĩ hoặc ký hợp đồng thuê tổ chức, cá nhân, người lao động làm công tác chăm sóc, quản lý, bảo vệ ở công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn; chịu trách nhiệm quản lý công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn huyện theo quy định, quản lý công trình nghĩa trang liệt sĩ (đối với huyện có nghĩa trang liệt sĩ). Thực hiện nội dung quản lý mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ theo quy định tại khoản 2, Điều 153, Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ.

4. Bố trí ngân sách địa phương hoặc từ nguồn hợp pháp khác để bổ sung nguồn vốn xây dựng, cải tạo, nâng cấp, sửa chữa công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ thuộc thẩm quyền quản lý.

5. Hàng năm, ủy ban nhân dân cấp huyện căn cứ tình hình thực tế, có kế hoạch đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa, cải tạo công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn cấp huyện lập dự toán chi tiết phần kinh phí ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương.

a) Đối với phần ngân sách đề nghị Trung ương hỗ trợ, phòng lao động - thương binh và xã hội cấp huyện lập dự toán chi tiết đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa, cải tạo công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn gồm: Dự toán chi tiết công trình, thuyết minh báo cáo kinh tế kỹ thuật hoặc báo cáo đầu tư dự án; báo cáo ủy ban nhân dân cấp huyện ký ban hành tờ trình đề nghị hỗ trợ kinh phí, gửi Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trước ngày 20 tháng 6 hàng năm để tổng hợp.

b) Đối với phần ngân sách địa phương của huyện, phòng lao động - Thương binh và xã hội xây dựng dự toán trước ngày 15 tháng 6 hàng năm, tổng hợp chung trong dự toán của đơn vị gửi phòng tài chính - kế hoạch thẩm định. Tổng hợp chung dự toán ngân sách cùng cấp báo cáo ủy ban nhân dân, trình hội đồng nhân dân cùng cấp phê duyệt theo quy định.

c) Ủy ban nhân dân cấp huyện, có kế hoạch đầu tư xây dựng mới công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn có tờ trình xin chủ trương đầu tư từ năm trước gửi về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để tổng hợp, tham mưu, trình Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét cho ý kiến, ký ban hành văn bản xin ý kiến Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chấp thuận chủ trương đầu tư trước khi đầu tư.

d) Đối với các hạng mục sửa chữa nhỏ, vệ sinh, quét sơn, vôi các công trình ghi công liệt sĩ do ngân sách địa phương đảm bảo thực hiện hoặc sử dụng từ nguồn kinh phí “Đền ơn đáp nghĩa” hoặc ngân sách địa phương dự toán hàng năm để thực hiện.

**Điều 10.** Ủy ban nhân dân cấp xã (có công trình ghi công liệt sĩ).

1. Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức triển khai thực hiện Quy chế này tại địa phương, đồng thời ban hành nội quy về quản lý, sử dụng các công trình ghi công liệt sĩ ở địa phương. Tuyên truyền, vận động Nhân dân nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ chăm sóc công trình ghi công liệt sĩ đảm bảo luôn trang nghiêm, sạch đẹp.

2. Thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với công trình ghi công liệt sĩ được giao quản lý theo quy định tại khoản 3, Điều 4 và khoản 2, Điều 5 Quy chế này.

**Điều 11**. Các tổ chức, cá nhân liên quan khác.

Các tổ chức, cá nhân đến thăm viếng mộ liệt sĩ, tham quan, sinh hoạt truyền thống tại công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Bình Thuận có trách nhiệm  giữ gìn, bảo quản công trình ghi công liệt sĩ, chấp hành theo sự hướng dẫn của cơ quan quản lý công trình ghi công liệt sĩ.

**Điều 12.** Khen thưởng, xử lý vi phạm.

1. Các tổ chức, cá nhân có thành tích trong việc quản lý công trình ghi công liệt sĩ hoặc có những đóng góp ủng hộ kinh phí tiêu biểu vào đầu tư, tu bổ, tôn tạo, nâng cấp công trình ghi công liệt sĩ được các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền khen thưởng.

2. Các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ tùy theo mức độ vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

**Điều 13.** Điều khoản thi hành.

1. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được viện dẫn tại Quy chế này được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, thì thực hiện theo hướng dẫn của các văn bản đã được sửa đổi, thay thế.

2. Trong quá trình thực hiện, nếu có vấn đề phát sinh, vướng mắc, yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương phản ánh kịp thời bằng văn bản về Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp./.