State aid — Poland — State aid C 48/07 (ex NN 60/07) — State aid to tube producers WRJ and WRJ-Serwis — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty Text with EEA relevance
Date: 2007-11-24
Institutions: European Commission
Subjects: Poland, State aid, control of State aid, iron and steel industry, tube

24.11.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 282/21

V

(Announcements)

PROCEDURES RELATING TO THE IMPLEMENTATION OF THE COMPETITION
POLICY

COMMISSION

STATE AID — POLAND

State aid C 48/07 (ex NN 60/07) — State aid to tube producers WRJ and WRJ-Serwis

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(Text with EEA relevance)

(2007/C 282/14)

By means of the letter dated 23 October 2007 reproduced in the authentic language on the pages following
this summary, the Commission notified Poland of its decision to initiate the procedure laid down in
Article 88(2) of the EC Treaty concerning the abovementioned measure.

Interested parties may submit their comments on the measure in respect of which the Commission is initi-
ating the procedure within one month of the date of publication of this summary and the following letter,
to:

European Commission
Directorate-General for Competition
State aid Greffe
Office: SPA3, 6/5
B-1049 Brussels
Fax (32-2) 296 12 42

These comments will be communicated to Poland. Confidential treatment of the identity of the interested
party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

TEXT OF SUMMARY

II. FACTS

I. PROCEDURE

(1) The case concerns potential State aid to a Polish seamless
tube producers Walcownia Rur Jedność Sp. z o.o. in liquida-
tion (hereinafter ‘WRJ’), and WRJ-Serwis Sp. z o.o.

(3) The public

company Towarzystwo Finansowe Silesia
(hereinafter referred to as ‘TFS’) has injected
Sp. z o.o.
capital of about EUR 40 million in 2002 and 2003 into
WRJ and of about EUR 2,5 million in 2003 into
WRJ-Serwis although both companies were in financial
distress (WRJ as of 2001 and WRJ-Serwis in 2003).

(2) The case has been brought to the attention of the Commis-
the
sion during the monitoring of
Polish steel sector under Protocol No 8. Aid to the compa-
nies was neither authorised under Protocol No 8 nor noti-
fied to the Commission.

the restructuring of

(4) In addition, the Polish State has granted a guarantee for
loans of about EUR 36 million for an investment project in
WRJ in 1997 for 45 %, which it raised to 55 % in 2002
while the company was in financial distress.

C 282/22

EN

Official Journal of the European Union

24.11.2007

III. ASSESSMENT

podstawę prawną procesu restrukturyzacji. Ustawa objęła
20 przedsiębiorstw, m.in. spółkę HJ.

(5) Protocol No 8 of the Accession Treaty on the restructuring of
the Polish steel industry (1) (hereinafter referred to as ‘Protocol
No 8’) prohibits the granting of restructuring State aid to
the Polish steel industry from 1997 to 2006. This concerns
all measures in favour of steel and tube producers which
are not mentioned in Protocol No 8.

(6) As WRJ and WRJ-Serwis are not mentioned in Protocol
No 8, the Commission is wondering whether the above
measures constitute illegal State aid, provided that a market
economy investor would have not undertaken to provide
such capital investments or securities to the companies.

TEXT OF LETTER

‘1. Komisja pragnie poinformować Polskę, że po przeanalizo-
waniu dostarczonych przez polskie władze informacji
dotyczących wyżej wymienionej pomocy, podjęła decyzję o
wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 88 ust. 2
Traktatu WE.

I. WPROWADZENIE

2. Sprawa dotyczy ewentualnej pomocy państwa dla przedsię-
biorstwa zajmującego się produkcją rur, które pierwotnie
nosiło nazwę: Huta Jedność S.A. (zwane dalej »HJ«), które
przeszło restrukturyzację i obecnie obejmuje trzy spółki:
Huta Jedność w likwidacji (jak nadmieniono, zwana dalej
»HJ«), Walcownia Rur Jedność Sp z o.o. w likwidacji (zwana
dalej »WRJ«) oraz Walcownia Rur Jedność-Serwis Sp. z o.o.
(zwana dalej »WRJ-Serwis«).

3. Komisja

sprawie
została poinformowana o niniejszej
podczas monitorowania restrukturyzacji polskiego sektora
stalowego zgodnie z protokołem nr 8 Traktatu o przystą-
pieniu (2), który — co zostanie wyjaśnione szczegółowo
poniżej — obejmuje polski sektor hutnictwa żelaza i stali,
w tym rury.

4. Proces restrukturyzacji przemysłu stalowego rozpoczął się
w Polsce w czerwcu 1998 r., kiedy Polska przedstawiła
Wspólnocie pierwszy program restrukturyzacji hutnictwa
żelaza i stali w celu wypełnienia wymogów zawartych w
art. 8 ust. 4 protokołu nr 2 układu europejskiego z Polską
(dalej zwany art. 8 ust 4), który zezwalał w ciągu pierws-
zych pięciu lat po wejściu w życie układu udzielenie w
drodze wyjątku pomocy państwa na rzecz producentów
stali, przeznaczonej na cele restrukturyzacji. Ponieważ
jednak program restrukturyzacji nie spełniał warunków
określonych w art. 8 ust. 4, przyjęto korekty w czerwcu
2000 r., maju 2001 r., styczniu 2001 r. i marcu 2003 r. (3)

5. W 2001 r. Polska przyjęła aktualizację programu restruk-
turyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali. Na podstawie
analiz Polska uchwaliła dnia 24 sierpnia 2001 r. Ustawę o
stali, która stanowi
restrukturyzacji hutnictwa żelaza i

(1) OJ L 236, 23.9.2003, p. 948.
(2) Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 948.
(3) Por. wstęp do Krajowego programu restrukturyzacji z dnia 25 marca

2003 r.

6. Dnia 5 listopada 2002 r. Rada Ministrów przyjęła Program
restrukturyzacji i rozwoju hutnictwa żelaza i stali w Polsce
do 2006 r., a dnia 25 marca 2003 r. przyjęła na tej
podstawie Krajowy program restrukturyzacji (zwany dalej
»KPR«). Zasadniczo plan ten zezwala na udzielanie pomocy
państwa na restrukturyzację polskiemu przemysłowi stalo-
wemu w latach 1997-2006 do kwoty 3,387 mld PLN
(846 mln EUR) (4).

7. KPR przedłożono UE. Dnia 25 marca 2003 r. program
został oceniony przez Komisję. Na tej podstawie Komisja
złożyła wniosek dotyczący decyzji Rady o przedłużeniu
okresu karencji na udzielanie pomocy państwa polskiemu
przemysłowi stalowemu w ramach układu europejskiego
tylko do 1997 r.) do
(okres
momentu przystąpienia Polski do UE, pod warunkiem
osiągnięcia przez beneficjentów rentowności do 2006 r., co
zostało zatwierdzone przez Radę w lipcu 2003 r. (5)

ten początkowo trwał

restrukturyzację. Ostatecznie ustalenia

8. W ten sposób UE zezwoliła Polsce, w drodze odstępstwa
od swoich zasad (6), na udzielenie przemysłowi stalowemu
pomocy na
te
zawarto w protokole nr 8 Traktatu o przystąpieniu, dotyc-
zącym restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali (7).
Potwierdzono w nim zgodę na przyznanie przed końcem
2003 r. pomocy państwa ośmiu przedsiębiorstwom wymie-
nionym w załączniku nr 1 do protokołu nr 8 na kwotę nie
większą niż 3,387 mld PLN, a także zawarto zapis zaka-
zujący udzielania pomocy wszelkim innym producentom
stali.

9. KPR i w konsekwencji protokół nr 8 nie objęły jednak HJ,
najwyraźniej z powodu kłopotów spółki. W KPR podkreśla
się w tym celu, że »Huta Jedność S.A. będzie kontynuo-
wała swoją działalność do czasu utworzenia Walcowni Rur
Jedność Sp. z o.o. (WRJ)«.

II. PROCEDURA

10. W trakcie monitorowania procesu restrukturyzacji pols-
kiego przemysłu stalowego Komisja otrzymała informacje o
niespójnościach dotyczących HJ
i WRJ. Dlatego pierwsza
wymiana poglądów w sprawie pomocy na rzecz wymienio-
nych beneficjentów miała miejsce w formie odpowiedzi
polskich władz pismem z dnia 29 sierpnia 2003 r. na
pismo Komisji z dnia 6 lipca 2003 r. Dalsze informacje
i
zostały przekazane w dniach 20 i 23 stycznia 2004 r.
dotyczyły
sektora
produkcji rur.

konsolidacji

programu

polskiego

11. Po przystąpieniu do UE sprawa była prowadzona dalej z
urzędu. Kolejne pisma przesłano w następujących dniach:
6 kwietnia 2005 r., 4 sierpnia 2005 r., 3 listopada 2005 r.,
7 maja 2006 r., 17 listopada 2006 r. i 5 lipca 2007 r.

(4) Przyjęto, że 1 EUR = 4 PLN.
(5) Szczegółowe informacje: patrz decyzja Komisji z dnia 5 lipca 2005 r. w
sprawie C 20/04 Huta Częstochowa (Dz.U. L 366, 2006, str. 1, pkt 23 i
nast.).

(6) UE nie zezwala na pomoc państwa dla sektora stalowego. Patrz komu-
nikat Komisji w sprawie pomocy na ratowanie i restrukturyzację oraz
na zamykanie zakładów sektora stali (Dz.U. C 70, 2002, str. 21).

(7) Por. protokół nr 8 Traktatu o przystąpieniu w sprawie restrukturyzacji
polskiego hutnictwa żelaza i stali (Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 948).

24.11.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 282/23

12. Polskie władze odpowiedziały pismami z: 7 czerwca 2005
r., 4 października 2005 r., 2 grudnia 2005 r., 18 maja
2006 r., 30 maja 2006 r., 10 stycznia 2007 r. i 3 sierpnia
2007 r.

III. SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚRODKÓW POMOCY

1. Beneficjenci

13. Właścicielami spółki WRJ są obecnie następujące przedsię-
biorstwa: Towarzystwo Finansowe Silesia Sp. z o.o. (zwane
dalej »TFS« (8), 40,7 % udziałów), Przedsiębiorstwo Innowa-
cyjno-Wdrożeniowe Enpol Sp. z o.o. (zwane dalej »Enpol«,
19 % udziałów), PGNiG S.A. (należąca do państwa spółka
będąca właścicielem i operatorem systemu dystrybucji gazu
ziemnego w Polsce, 8,3 % udziałów), Stalexport (7,3 %
udziałów) oraz kilku udziałowców mniejszościowych mają-
cych mniej niż 5 % udziałów, w tym m.in. ARP posiadająca
0,453 % udziałów.

14. Spółka WRJ-Serwis Sp. z o.o. (zwana dalej »WRJ-Serwis«)
powstała w wyniku przekształcenia spółki zależnej Huty
Jedność, pod nazwą: Zakład Usług Energomechanicznych
»Jedność« S.A., w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Główni udziałowcy WRJ-Serwis to: TFS (55 %), Enpol
(37 %) i Complex Sp. z o.o. (8,3 %).

15. Komisja nie dysponuje żadnymi dodatkowymi informacjami

na temat HJ.

2. Opis środków pomocy na rzecz WRJ

a) Projekt inwestycyjny

16. Początki WRJ sięgają 1978 r., kiedy HJ rozpoczęła budowę
walcowni rur bez szwu o zdolnościach produkcyjnych 400
tys. ton (co uczyniłoby ją jednym z największych tego typu
zakładów w Europie). Po wycofaniu subsydiów państwo-
wych na ten projekt w 1980 r. został on wstrzymany. Do
1980 r. zrealizowano tylko 25 % prac.

17. W 1995 r. zaproszono nowych inwestorów do udziału w
zakończeniu budowy. Spółka WRJ została zarejestrowana
dnia 29 marca 1995 r. przez Sąd Rejonowy w Katowicach.
Umowa spółki przewidywała objęcie 4 udziałów, każdy o
wartości nominalnej 10 tys. PLN, przez następujące spółki:
Stalexport S.A.
(główny odbiorca wyrobów oferowanych
przez przyszłą walcownię), ING Bank Śląski S.A. (zwana
dalej
»ING BŚ«, kierująca konsorcjum zapewniającym
główny kredyt na ten projekt), HJ oraz Enpol (generalny
wykonawca prac budowlanych).

18. Nowy projekt z 1995 r. obejmował elementy wcześniejs-
zych dostaw, ale miał być oparty na nowych technologiach
walcowania rur do różnych zastosowań. Docelowe zdol-
ton rocznie.
ności produkcyjne miały wynosić 160 tys.
Całkowita wartość
dostawy
usługi
kontraktu na
konsorcjum wynosiła 93 mln DEM (47,6 mln EUR) (9).
Prace miały się rozpocząć w 1996 r., a zakończenie
projektu przewidywano na 1998 r.

i

(8) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której 99,9 % udziałów jest
własnością Skarbu Państwa, prowadząca handel produktami stalo-
wymi. Reszta udziałów należy do Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.
(zwanej dalej »ARP«), która również jest własnością Skarbu Państwa.

(9) Komisja przyjęła, że 1 EUR = 4 PLN.

19. Prace trwały do 2001 r., po tym jak banki wstrzymały
finansowanie w pierwszym kwartale 2000 r.
(Komisja
rozumie, że umowy zostały ostatecznie wypowiedziane w
2005 r., tymczasem banki były nadal wierzycielami w lecie
2007 r.). Spowodowało to wzrost kosztów finansowych i
niespłaconych zobowiązań.

20. Dnia 11 marca 2003 r. spółka WRJ złożyła wniosek o
otwarcie postępowania układowego. W październiku 2004
r. zawarto porozumienie układowe, które przewidywało
odroczenie spłaty istniejącego zadłużenia o pewien okres w
zależności od wielkości wierzyciela. Zostało ono zatwierd-
zone przez sąd rejonowy w listopadzie 2004 r.

21. Suma bilansowa spółki WRJ na dzień 31 grudnia 2003 r.
wynosiła ok. 707 mln PLN. Aktywa składały się głównie ze
środków trwałych w budowie. Finansowanie było zapew-
nione ze środków własnych (ok. 212 mln PLN) i kapitału
obcego (ok. 418 mln). Kwota 77 mln PLN stanowiła
rezerwy na zobowiązania.

22. W 2005 r. w polskiej administracji rządowej powołano
zespół, który miał ustalić, jak najlepiej ukończyć tę inwes-
tycję. W tym celu w kwietniu 2005 r. opublikowano
zaproszenie do składania ofert, ogłaszając sprzedaż spółek
WRJ
i WRJ-Serwis w drodze otwartego i przejrzystego
przetargu, którego celem miało być znalezienie jakiegokol-
wiek rozwiązania umożliwiającego sprzedaż aktywów obu
spółek po najwyższej cenie rynkowej.

23. Dnia 19 października 2005 r. polski rząd, TFS i wierzyciele
uzgodnili sprzedaż obu beneficjentów rosyjskiemu produ-
centowi stali, przedsiębiorstwu TMK, które przedstawiło
najwyższą ofertę o wartości 37,5 mln EUR (10).

24. Dnia 9 listopada 2005 r. jeden z wierzycieli spółki WRJ —
Enpol — złożył wniosek o wszczęcie postępowania
upadłościowego wobec WRJ z możliwością podpisania
układu. Pięć dni później sama spółka WRJ złożyła wniosek
o wszczęcie postępowania upadłościowego, którego skut-
kiem byłaby likwidacja majątku WRJ. W obu przypadkach
sądy odmówiły jednak wszczęcia postępowania upadłościo-
wego, ponieważ nie było wystarczającej masy majątku.
Zarówno Enpol
lecz
jak i WRJ złożyły odwołanie,
dotychczas sąd nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji.

25. Dnia 12 października 2006 r. przetarg został anulowany
przez TFS. Polskie władze wyjaśniają, że wynikało to z
faktu, że nie zrealizowano żadnej z transakcji przewidzia-
nych w porozumieniu oraz nie osiągnięto głównego celu
porozumienia, czyli zapewnienia działalności spółki.

26. Zamiast tego TFS podjęła kolejną próbę sprzedaży aktywów
WRJ
i w tym celu próbuje najpierw nabyć roszczenia
wszystkich pozostałych wierzycieli. TFS wskazała, że w ten
sposób być może odzyska więcej środków niż w drodze
likwidacji. Podobno TFS znalazła kilka zainteresowanych
stron.

(10) W ofercie przewidziano, że inwestorowi sprzedana zostanie bezpoś-
rednio tylko strategiczna część grupy (WRJ-Serwis), natomiast pozos-
tała część, czyli WRJ, postawiona zostanie w stan likwidacji. Ponieważ
WRJ nie ma dużej wartości bez gruntów, które były własnością WRJ-
Serwis, można spodziewać się, że inni inwestorzy nie będą zaintereso-
wani spółką WRJ i dlatego zostanie ona nabyta za niewielką kwotę
(która właściwie byłaby odjęta od wpłacanej na początku kwoty 37,5
mln EUR) w ramach postępowania upadłościowego. Ponieważ przyj-
muje się, że aktywa WRJ przeszły procedurę likwidacji, zasadniczo
byłyby uznane za wolne od pomocy.

C 282/24

EN

Official Journal of the European Union

24.11.2007

27. Z informacji przekazanych przez polskie władze Komisja

wnosi, że zrealizowano ok. 90 % prac.

pożyczki. Inne zastrzyki kapitału polegały na zamianie na
kapitał własny zadłużenia w postaci należności, które TFS
nabyła od innych spółek.

b) Inwestycje

28. Na prace budowlane prowadzone przez spółkę WRJ plano-
wano podobno przeznaczyć kwotę ok. 400 mln PLN.
Środkom własnym w kwocie prawie 150 mln PLN
powinny towarzyszyć kredyty i pożyczki. Utworzono
konsorcjum bankowe
denominowany w
walucie obcej kredyt w wysokości 82,5 mln DEM (168,7
mln PLN) i kredyty złotówkowe o wartości 93,8 mln PLN.

obejmujące

29. Dodatkowe środki pozyskano z Narodowego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW)
oraz z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i
Gospodarki Wodnej w Katowicach (WFOŚiGW). Pożyczkę z
NFOŚiGW uzgodniono dnia 16 lipca 1996 r., z kwotą
główną w wysokości 115 mln PLN (65 mln PLN) (11).
Ponadto w 1999 r. WFOŚiGW udzielił pożyczki w wyso-
kości 15 mln PLN, którą następnie zwiększył o 5 mln PLN.

30. Ponieważ zasoby inwestorów nie były wystarczające, włąc-
zyła się spółka TFS utworzona w celu wspierania restruktur-
yzacji polskiego przemysłu stalowego. Zamiarem TFS było
utworzenie konglomeratu trzech niezależnych polskich
producentów rur bez szwu (tj. Huta Andrzej, Huta Batory i
Huta Jedność), który jako taki miałby później zostać spry-
watyzowany (12). W tym celu spółka TFS planowała przejąć
kontrolę nad WRJ.

31. Dlatego w 2001 i 2002 r. TFS udzieliła zabezpieczenia
niektórych niespłaconych pożyczek i w listopadzie 2002 r.
przejęła niektóre długi, które przekształcono na kapitał
własny. W ramach porozumienia z bankami dotyczącego
zapewnienia finansowania i kontynuacji tego procesu, TFS
wniosła do WRJ następujący kapitał: dnia 22 listopada
2002 r. 15 mln PLN oraz w okresie od czerwca do sierpnia
2003 r. ok. 75 mln PLN, czyli łącznie prawie 90 mln PLN.
Ostatecznie TFS uzyskała bieżącą strukturę własnościową
spółki WRJ, w której ma 40,7 % udziałów.

32. Polskie władze twierdzą, że inwestycje te były zawsze reali-
zowane na podstawie regularnie aktualizowanych biznes
planów zatwierdzanych przez udziałowców i pożyczko-
dawców. Na tej podstawie oraz biorąc pod uwagę korzystne
prognozy gospodarcze na rynkach stali, polskie władze
usprawiedliwiają działania spółki TFS.
Jednakże Komisja
zauważa, że dostarczone jej materiały pochodzą z 2003 i
2004 r. i zostały sporządzone we współpracy z TFS. Plan
wskazuje, że inwestycje w spółkę WRJ gwarantują stopę
zwrotu ok. 10 %, ale nie rozwiązuje żadnego z problemów,
stała spółka. Nie wspomniano w nim
przed którymi
również o tym, że spółka była równocześnie objęta postę-
powaniem układowym.

33. Niektóre z zastrzyków kapitału miały formę zamiany długu
na kapitał własny. Na przykład w grudniu 2002 r. TFS
nabyła za 32 mln PLN należności banku ING BŚ o wartości
40 mln PLN. W istocie przynajmniej to przejęcie zadłużenia
było, jak wskazały polskie władze, warunkiem kontynuacji

(11) Informacje przekazane przez Polskę w dniu 7 czerwca 2005 r.,
jednakże Komisja ma wątpliwości, czy nie jest to tylko 65 mln PLN.
(12) Projekt został wstrzymany w 2004 r., ponieważ nie zatwierdziły go

odpowiednie ministerstwa.

c) Udzielenie zabezpieczeń

34. Początkowo kredyty były zabezpieczone hipotekami na

majątku HJ oraz zastawami na wyposażeniu.

35. Ponadto od 14 października 1997 r. zarówno kredyt
jak i kredyty złotówkowe były zabezpieczone
walutowy,
dodatkową gwarancją Skarbu Państwa, która gwarantowała
spłatę do 45 % podstawowej kwoty i 45 % oprocentowania
należnego do stycznia 2009 r.

36. W 2002 r. Ministerstwo Finansów uzgodniło z bankami, że
w celu ponownego rozpoczęcia przez nie finansowania
gwarancja zostanie zwiększona do 55 %. Ustalenia te
zostały zatwierdzone dnia 18 stycznia 2002 r. przez Urząd
Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz dnia 4
lipca 2002 r. przez Radę Ministrów, po czym dnia 2
stycznia 2003 r. Ministerstwo Finansów dokonało zwięks-
zenia gwarancji, podpisując stosowne dokumenty.

37. Dnia 29 lipca 2001 r. spółka TFS udzieliła zabezpieczenia

pożyczki WFOŚiGW do kwoty 20 mln PLN.

38. Dnia 18 września 2002 r. spółka TFS udzieliła zabezpiec-

zenia pożyczki NFOŚiGW do kwoty 50 mln PLN.

d) Podsumowanie

39. Interwencje kapitałowe spółki TFS wynoszą 90 mln PLN, a
udzielone zabezpieczenia — 70 mln PLN. Tym samym TFS
udzieliła wsparcia publicznego spółce WRJ o wartości co
najmniej 160 mln PLN (ok. 40 mln EUR). Ponadto Skarb
Państwa udzielił zabezpieczeń na 55 % wartości kilku
pożyczek w wysokości 262,5 mln PLN, czyli na sumę
144,8 mln PLN (ok. 36,2 mln EUR).

3. Opis środków pomocy na rzecz WRJ-Serwis

40. W 2002 r.

spółka HJ została objęta postępowaniem
upadłościowym (wskutek czego wykluczono ją z grona
beneficjentów pomocy w ramach krajowego programu
restrukturyzacji polskiego przemysłu stalowego, zatwierd-
zonego na mocy protokołu nr 8).

41. W związku z tym utworzono spółkę WRJ-Serwis poprzez
Energomechanicznych
przekształcenie Zakładu Usług
»Jedność« S.A. WRJ-Serwis użytkuje obiekty produkcyjne
spółki »Jedność«, które są dzierżawione od ING BŚ. Spółka
prowadzi obecnie działalność na linii Mannesmann służącej
do produkcji rur zimnociągnionych, produkuje rury bez
szwu (13) oraz zajmuje się podstawowym zginaniem i przet-
warzaniem blachy. Ponadto WRJ-Serwis próbuje zgro-
madzić środki na sfinansowanie jednej z linii służącej do
ciągnięcia rur, która pierwotnie była częścią projektu inwes-
lecz nie powstała ze względu na brak
tycyjnego WRJ,
funduszy.

(13) Por. http://www.wrjserwis.com.pl/index.html

24.11.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 282/25

42. Według rachunku zysków i strat spółka WRJ-Serwis w
2003 r. odnotowała stratę, stąd Komisja wnioskuje, że
spółka była trudnej sytuacji finansowej, kiedy TFS dokony-
wała zastrzyków kapitału.

43. TFS uzyskało większościowy udział w kapitale dnia
12 grudnia 2003 r. Jej kapitał zakładowy wynosi ok. 15
mln PLN. TFS dokonała zastrzyków kapitału do WRJ-
Serwis na kwotę ok. 10 mln EUR.

44. Spółka WRJ-Serwis zdołała nabyć własność 9/10 gruntów,
które wcześniej należały do HJ i na których położony jest
jest
zakład produkcji
możliwa wyłącznie,
jeśli WRJ zostanie sprzedana wraz
większościowym udziałem w WRJ-Serwis.

rur. Dlatego prywatyzacja WRJ

45. Komisja uznaje, że WRJ-Serwis obecnie osiąga zyski.

49. Dlatego jeśli chodzi o reguły proceduralne, decyzję zgodną
z art. 88 ust. 2 Traktatu WE można podjąć po przystą-
pieniu Polski do UE, ponieważ przy braku postanowień
szczegółowych w protokole nr 8 powinno się stosować
zwykłe reguły i zasady. Zatem stosuje się również rozpor-
ządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r.
ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 Trak-
tatu WE (zwane dalej
»rozporządzeniem procedur-
alnym«) (16).

50. Jeśli chodzi o zasady merytoryczne, pkt 3 protokołu nr 8
stanowi, że pomoc państwa na restrukturyzację może być
udzielona tylko przedsiębiorstwom wymienionym w załącz-
niku nr 1. Ani HJ, ani WRJ czy WRJ-Serwis nie są wymie-
nione w tym załączniku. W istocie HJ nie ma na w tym
wykazie, ponieważ Polska przyjęła, że spółka zostanie zlik-
widowana.

IV. OCENA

1. Obowiązujące prawo

46. Pkt 1 protokołu nr 8 do Traktatu o przystąpieniu w sprawie
restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i stali (14) (zwanego
dalej »protokołem nr 8«) stanowi, że »nie naruszając posta-
nowień artykułu 87 i 88 Traktatu WE, pomoc państwa
udzielaną przez Polskę dla celów restrukturyzacji na rzecz
określonych części polskiego hutnictwa uznaje się za
jeżeli m.in. spełnione są
zgodną ze wspólnym rynkiem«,
warunki określone w tym protokole.

47. Okres karencji na udzielanie polskiemu przemysłowi stalo-
wemu pomocy na restrukturyzację w ramach układu
europejskiego został przedłużony przez Radę do momentu
przystąpienia Polski do UE. Ustalenie to potwierdzono w
protokole nr 8 w ramach przystąpienia Polski do UE. Aby
cel ten mógł zostać osiągnięty przewidziano dla niego ramy
czasowe obejmujące okres przed przystąpieniem Polski do
UE, a także okres po przystąpieniu. Dokładniej
rzecz
ujmując, dopuszcza się ograniczoną kwotę pomocy na cele
restrukturyzacji w latach 1997-2003 dla określonych
przedsiębiorstw i zakazuje wszelkiej innej pomocy państwa
na cele restrukturyzacji dla polskiego przemysłu stalowego
w latach 1997-2006. W tym względzie zapisy te wyraźnie
różnią się od innych postanowień Traktatu o przystąpieniu,
dotyczących np. mechanizmu przejściowego określonego w
załączniku IV (»procedura dotycząca istniejącej pomocy«),
które dotyczą jedynie pomocy państwa udzielanej przed
przystąpieniem w takim stopniu, w jakim »ma nadal zasto-
sowanie po« dacie przystąpienia. Protokół nr 8 można więc
postrzegać jako lex specialis, które, w zakresie spraw jakich
dotyczy,
inne postanowienia Aktu przystą-
pienia (15).

zastępuje

48. W związku z tym, jako że art. 87 i 88 Traktatu ustanawia-
jącego Wspólnotę Europejską nie ma zazwyczaj zastoso-
wania do pomocy udzielonej przed przystąpieniem, która
nie ma zastosowania po przystąpieniu, postanowienia
protokołu nr 8 rozszerzają kontrolę nad pomocą państwa
w ramach Traktatu WE na wszelką pomoc udzielaną na
restrukturyzację polskiego hutnictwa w latach 1997-2006.

(14) Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 948.
(15) Por. decyzja Komisji z dnia 5 lipca 2005 r. w sprawie C 20/04 Huta

Częstochowa (Dz.U. L 366, 2006, str. 1).

51. Ponadto w punkcie 6 akapit trzeci protokołu nr 8 zakazano
udzielania jakiejkolwiek dodatkowej pomocy państwa na
cele restrukturyzacji na rzecz polskiego hutnictwa. W tym
celu w pkt 18 protokołu nr 8 upoważniono Komisję do
podejmowania »odpowiednich środków, na mocy których każda
spółka będzie zobowiązana do zwrotu otrzymanej pomocy«, jeżeli
proces monitorowania restrukturyzacji wykaże niezgod-
ności w wyniku udzielenia »dodatkowej niezgodnej pomocy
państwa na rzecz hutnictwa«.

52. Komisja zauważa, że zakaz ten stosuje się również do bene-
ficjentów, ponieważ zakres KPR, a w konsekwencji również
protokołu nr 8, nie jest ograniczony do zakresu załącznika
nr 1 do Traktatu EWWiS. Zamiast tego protokół nr 8 i KPR
obejmują również niektóre części sektora stalowego nie
objęte Traktatem EWWiS (17), w szczególności rury bez
szwu i duże rury zgrzewane. Jest to zgodne z definicją stali
w ramach zasad WE dotyczących pomocy państwa (18),
która obowiązywała w momencie wejścia w życie protokołu
nr 8, ale która wynika przede wszystkim z zakresu KPR.

53. W istocie połowa beneficjentów w ostatecznym KPR to
producenci rur, mianowicie Huta Andrzej S.A. w upadłości,
Huta Batory S.A. w upadłości, Huta Pokój, Technologie
Buczek (wcześniej Huta Buczek) oraz spółka zależna przed-
siębiorstwa Mittal Steel Poland (były PHS). W istocie
Komisja zaakceptowała fakt, że KPR dotyczy w Polsce rur
(jak we wszystkich innych państwach, które skorzystały z
podobnego odstępstwa na mocy protokołu nr 2 do układu
europejskiego), ponieważ producentami
rur w Europie
Środkowej i Wschodniej byli głównie producenci rur bez
szwu, którzy tradycyjnie musieli
również samodzielnie
wytwarzać swoje produkty stalowe, a nie tylko kupowali
je. Ponieważ tacy
gotowe produkty stalowe i zgrzewali
producenci rur byli także w stanie wytwarzać półprodukty
stalowe, np. metalowe pręty, proces restrukturyzacji rozs-
zerzono na wszystkich producentów rur (nawet tych produ-
kujących rury zgrzewane). W związku z tym również zakaz
udzielania dodatkowej pomocy powinien mieć zastoso-
wanie także do producentów rur.

(16) Dz.U. L 83, 1999, str. 1.
(17) Patrz Dz.U. C 320, 1998, str. 3.
(18) Patrz załącznik B wielosektorowych zasad ramowych (Dz.U. C 70,
2002, str. 8), który został zastąpiony załącznikiem I Wytycznych w
sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata 2007-2013 (Dz.U. C 54,
2006, str. 13).

C 282/26

EN

Official Journal of the European Union

24.11.2007

i

54. W istocie spółka HJ wyraźnie uczestniczyła w programie
jest wyraźnie kilka razy wymieniona w
restrukturyzacji
KPR. Ponieważ wówczas przewidywano jej
likwidację (ze
względu na jej upadłość w 2002 r.), co było warunkiem
uniemożliwiającym spółce otrzymanie pomocy, nie została
uznana za potencjalnego beneficjenta. Ponadto wyraźnie
stwierdzono, że kontynuacja działalności HJ
jest realna
tylko »w przypadku pokonania obecnych trudności finanso-
wych bez publicznej pomocy finansowej« (19). Ponadto KPR
realizuje projekt WRJ i nie wskazuje, że na jego ukończenie
będzie potrzebna pomoc finansowa.

55. Biorąc pod uwagę fakt, że spółka HJ uczestniczyła w
programie restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali, który
oficjalnie rozpoczął
lecz musiał być
omawiany już wcześniej, Komisja jest zdania, że państwa
członkowskie i beneficjenci mieli świadomość, że nie będą
kwalifikować się do pomocy w ramach programu restruk-
turyzacji hutnictwa żelaza i stali, ani nie będą mogli
otrzymać pomocy na restrukturyzację poza KPR.

się w 1998 r.,

56. W związku z tym Komisja stwierdza, że zakaz udzielania
pomocy nie wchodzącej w zakres KPR i protokołu nr 8 ma
zastosowanie również do HJ, WRJ i WRJ-Serwis. Obejmuje
to cały okres obowiązywania KPR, tj. od 1997 r. do 2006 r.

2. Istnienie pomocy państwa

57. Stwierdzenie, czy udzielono dodatkowej pomocy państwa,
zależy od tego, czy środki te stanowią pomoc państwa w
rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE (20), zgodnie z
którym wszelka pomoc przyznawana przez państwo człon-
kowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkol-
wiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkur-
encji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom, w
zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między
państwami członkowskimi,
jest niezgodna ze wspólnym
rynkiem.

stanowiąc

subwencji

58. Komisja przypomina, że art. 87 ust. 1 TWE dotyczy
interwencji, które — występując w różnych formach —
zmniejszają obciążenia budżetu przedsiębiorstwa i
tym
sensu stricto, mają
samym, nie
podobny charakter i
identyczne skutki. Dlatego wszelkie
interwencje publiczne, które przynoszą przedsiębiorstwu
korzyści, są zazwyczaj pomocą państwa, chyba że taka
sama
również
finansowa
przeprowadzona przez inwestora prywatnego działającego
w normalnych warunkach gospodarki rynkowej. Zgodnie z
orzecznictwem taki
oczekuje
inwestor
odpowiedniej stopy zwrotu z inwestycji (21) i dlatego działa
szczególnie ostrożnie,
jeśli przedsiębiorstwo ma trudności
finansowe. W istocie jeśli przedsiębiorstwo ma trudności
lub działa w branży dotkniętej szczególnymi trudnościami,

interwencja

prywatny

zostałaby

(19) Patrz KPR z marca 2003 r., pkt 5.3, str. 77.
(20) Jak również pomoc państwa w rozumieniu art. 4 lit c Traktatu
EWWiS, zob. połączone sprawy T- T-129/95, T-2/96 oraz T-97/96
Neue Maxhütte Stahlwerke REC II-17, pkt 100.

(21) Połączone sprawy T-228/99 i T-233/99 Westdeutsche Landesbank

Girozentrale [2003] REC II-435, pkt 314.

normalnie nieuzasadnione jest oczekiwanie odpowiednio
wysokiej stopy zwrotu, co sprawia, że wszelkie inwestycje
podejmowane w takiej sytuacji nie są oparte na zasadach
gospodarki rynkowej (22).

59. Jeśli chodzi o interwencje TFS w WRJ, Komisja przyjmuje,
że WRJ była w trudnej
sytuacji w momencie inter-
wencji (23). W istocie WRJ miała problemy z płynnością od
momentu wstrzymania przez banki finansowania projektu
w 2000 r. Ponieważ spółka nie prowadziła produkcji, nie
miała źródeł dochodów, co powodowało wzrost zobow-
iązań. Zaprzestanie prac przez spółkę w 2001 r. pokazało,
że nie jest już w stanie uzyskać więcej środków. Dlatego
Komisja przyjmuje, że spółka WRJ była w trudnej sytuacji
co najmniej od 1 stycznia 2001 r.

60. Występowanie

takich trudności powinno w zasadzie
odwieść inwestora prywatnego od inwestycji w WRJ.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których spółka nie
mogła uzyskać środków na rynku kapitałowym (24).

61. W niniejszej sprawie oczywiste jest, że instytucje finansowe
najwyraźniej odmówiły dalszego finansowania projektu
WRJ. Nawet inni udziałowcy nie byli skłonni do dodatko-
wych zastrzyków kapitału, a nawet gdyby byli, nie byłyby
one oparte na takich samych warunkach i racjonalnych
przesłankach ekonomicznych jak w przypadku inwestora
już
prywatnego, ponieważ
»zablokowani poprzednimi inwestycjami« (»locked in«) (25).
Dlatego spółka WRJ nie byłaby już w stanie uzyskać dodat-
kowych środków finansowych na rynku kapitałowym.

istniejący udziałowcy byli

62. Komisja przyjmuje nawet, że gdyby TFS stale nie dokony-
wało dodatkowych zastrzyków kapitału do spółki lub nie
udzielała jej zabezpieczeń,
już w 2001 r. zostałaby ona
postawiona w stan likwidacji, kiedy po raz pierwszy TFS
zaczęła udzielać
Przykładem tego jest
pożyczka od ING, którą TFS przejęła w 2003 r. za 80 %
wartości nominalnej.

zabezpieczeń.

(22) Komisja wyraziła swoje stanowisko w różnych komunikatach, tj.
Zastosowanie art. 92 i 93 Traktatu EWG do udziałów władz publicz-
nych (Biuletyn WE 9-1984), pkt 3.3 oraz komunikat dotyczący przed-
siębiorstw publicznych w sektorze wytwórczym (Dz.U. C 307, 1993,
str. 3).

(23) »Komisja uważa przedsiębiorstwo za zagrożone,

jeżeli ani przy
pomocy środków własnych, ani środków, które mogłoby uzyskać od
udziałowców/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest ono w stanie zapo-
biec stratom, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych
prawie na pewno doprowadzą to przedsiębiorstwo do zniknięcia z
rynku w perspektywie krótko- lub średnioterminowej«. Wskazanie to
znajduje się w pkt 9 Wytycznych wspólnotowych dotyczących
pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych
przedsiębiorstw (Dz.U. C 244, 2004, str. 2).

(24) Zgodnie z orzecznictwem: sprawa C-305/89 Alfa Romeo [1999] REC
I-1603, pkt 19 i 20 oraz C-482/99 Stardust Marine [2002] REC
I-4397, pkt 72.

(25) Decyzja Komisji w sprawie C25/2002 Carsid (Dz.U. L 47, 2005,

str. 28, pkt 67-70).

24.11.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 282/27

63. Ponadto brak zaktualizowanego planu restrukturyzacji
również uniemożliwiłby w tym przypadku dokonanie
oceny przez hipotetycznego inwestora prywatnego. Według
orzecznictwa przy rozpatrywaniu inwestycji w przedsię-
biorstwo będące w trudnej sytuacji
inwestor
prywatny żądałby przedstawienia kompleksowego planu
restrukturyzacji (26). Komisja ma wątpliwości co do tego,
czy przedstawiony przez WRJ biznes plan można uznać za
plan restrukturyzacji. Ponadto Komisja ma również wątpli-
wości co do tego, czy jakikolwiek tego typu plan mógłby w
latach 2001-2002 zapewnić obietnicę odpowiednio wyso-
kiej stopy zwrotu, zważywszy że pozytywne prognozy dla
przemysłu stalowego pojawiły się dopiero w drugiej
połowie 2003 r.

finansowej,

64. Ponadto Komisja nie widzi przyczyn, z których inwestycje
TFS miałyby zostać dokonane również przez inwestora
prywatnego w świetle zamiaru prywatyzacji spółek. W
świetle kwoty pomocy publicznej udzielonej już WRJ, TFS
nie może polegać na teście inwestora prywatnego w 2007
r., twierdząc, że restrukturyzacja stanowi obietnicę wyżs-
zych przychodów niż likwidacja. Komisja przypomina, że
samo istnienie wcześniejszej pomocy dla przedsiębiorstwa,
zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym (27) uniemożliwia
postrzegania danej sprawy z perspektywy hipotetycznego
inwestora prywatnego, ponieważ taki
inwestor nie doko-
nałby już pierwotnej inwestycji, gdyż w przeciwnym razie
nie byłaby to pomoc.

65. Podsumowując, Komisja ma poważne wątpliwości, czy
zastrzyki kapitału do WRJ dokonane przez TFS spełniały
test inwestora prywatnego.

66. Jeśli chodzi o interwencje TFS w spółce WRJ-Serwis,
Komisja z tych samych przyczyn również ma wątpliwości,
czy zastrzyki kapitału spełniają test inwestora prywatnego.
Ponieważ spółka WRJ-Serwis była w trudnej sytuacji w
2003 r., wątpliwe jest, czy jakakolwiek inwestycja dawałaby
stopy zwrotu. Polska
obietnicę odpowiednio wysokiej
dowodzi, że zostały one dokonane głównie w celu przejęcia
kontroli nad gruntami WRJ. Ponieważ jednak nabycie WRJ
jako takie nie jest objęte zasadą inwestora prywatnego,
również nabycie dodatkowych praw nie powinno być
zgodne z zachowaniem hipotetycznego inwestora prywat-
nego.

67. Jeśli chodzi o gwarancję polskich władz udzieloną WRJ,
Komisja nie ma pewności, czy prywatny inwestor udzieliłby
takiego zabezpieczenia.
Jasne jest, że WRJ nie była w
trudnej
sytuacji w 1997 r., więc gwarancja państwa
mogłaby nie być pomocą państwa, gdyby została udzielona
za odpowiednią opłatą i na warunkach dogodnych dla
potencjalnego inwestora prywatnego (28).
to
mniej prawdopodobne w przypadku zwiększenia gwarancji

Jednak jest

(26) Por. sprawa T-126/96 i T-127/96 BFM and EFIM [1998] REC II–3437,
pkt 86. Również sprawa T-318/00 Freistaat Thüringen przeciwko Komisji
(CDA Albrechts) [2005] Zb.Orz. II-4179.

(27) Sprawa T-11/95 BP Chemicals [1998] REC II-3235, pkt 170 i 179, w
której Trybunał orzekł, że zastrzyku kapitału nie można oceniać w
oderwaniu od trwającej restrukturyzacji. Innymi słowy orzekł, że jeśli
przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji finansowej otrzymało już pomoc
na restrukturyzację, inna pomoc finansowa normalnie nie powinna
przejść pozytywnie testu inwestora prywatnego.

(28) Zgodnie z Obwieszczeniem Komisji w sprawie stosowania art. 87 i 88
Traktatu o WE do pomocy państwowej w formie gwarancji
(Dz.U. C 71, 2000, str. 14).

w 2002 r., ponieważ było wówczas oczywiste, że spółka
jest w trudnej sytuacji, co opisano szczegółowo powyżej.
Dlatego Komisja ma również wątpliwości, czy gwarancja
państwa na rzecz TFS nie zawiera elementów pomocy
państwa.

3. Zgodność pomocy

68. Komisja nie widzi jakichkolwiek podstaw, aby stwierdzić, że
jakakolwiek część pomocy państwa na rzecz WRJ i WRJ-
Serwis mogłaby zostać uznana za zgodną ze wspólnym
rynkiem, zważywszy że pomoc ta nie jest objęta proto-
kołem nr 8 oraz że inwestycje i pomoc na restrukturyzację
dla przemysłu stalowego miała miejsce w latach 1997-
2006 zgodnie z protokołem nr 8, a później była zakazana
zgodnie z zasadami WE (29).

4. Beneficjent pomocy

69. Komisja stwierdza również, że jak dotychczas rzeczywis-
tymi beneficjentami pomocy są spółki WRJ i WRJ-Serwis.
W przypadku sprzedaży aktywów lub udziałów benefic-
jentów stronom trzecim Komisja zbada warunki tego prze-
niesienia w celu stwierdzenia, czy miało również miejsce
przeniesienie korzyści lub udzielonej pomocy.

V. PODSUMOWANIE

i

rozporządzenia Rady

70. Niniejszą decyzję uważa się za decyzję o wszczęciu formal-
nego postępowania wyjaśniającego w rozumieniu art. 88
ust. 2 Traktatu WE
(WE)
nr 659/1999. Komisja, działając zgodnie z procedurą usta-
nowioną w art. 88 ust. 2 Traktatu WE, zwraca się do Polski
z prośbą o przedstawienie swoich uwag i dostarczenie
wszelkich informacji, które mogłyby być użyteczne do
celów oceny pomocy, w terminie jednego miesiąca od dnia
otrzymania niniejszego pisma. W szczególności należy
dostarczyć:

— informacje dotyczące warunków gwarancji państwa, z
dokładnym określeniem kiedy i jak została udzielona;

— informacje o sytuacji finansowej WRJ w latach 2000,
2001 i 2002 oraz w szczególności wszelkie istniejące
wówczas biznes plany;

— informacje dotyczące innych form pomocy udzielonej
WRJ przez TFS, nie ujętych w decyzji, a także innych
form pomocy udzielonej w latach 2001-2007 przez
inne podmioty, które można przypisać państwu pols-
kiemu;

— informacje dotyczące nabycia przez TFS roszczeń

innych wierzycieli;

(29) UE nie zezwala na pomoc państwa na restrukturyzację sektora stalo-
wego. Patrz Komunikat Komisji w sprawie pomocy na ratowanie i
stali
zamykanie
restrukturyzację oraz na
(Dz.U. C 70, 2002, str. 21). Również pomoc inwestycyjna jest zabro-
niona zgodnie z Wytycznymi w sprawie krajowej pomocy regionalnej
na lata 2007-2013 (Dz.U. C 54, 2006, str. 13).

zakładów sektora

C 282/28

EN

Official Journal of the European Union

24.11.2007

— dodatkowe informacje o sytuacji finansowej WRJ-Serwis
jeżeli takie są dostępne, oraz w szczegól-

w 2003 r.,
ności wszelkie istniejące wówczas biznes plany;

— informacje dotyczące innych form pomocy udzielonej
WRJ-Serwis w latach 2003-2007 przez TFS lub inne
podmioty, które można przypisać państwu polskiemu;

— wszelkie decyzje UOKiK, które są istotne w tej sprawie.

71. Komisja zwraca się do Polski z prośbą o natychmiastowe
przekazanie kopii niniejszego pisma spółkom WRJ
i
WRJ-Serwis.

72. Komisja pragnie zwrócić uwagę na pkt 18 lit. c) protokołu
nr 8 w powiązaniu z art. 14 rozporządzenia Rady (WE)
nr 659/1999, który przewiduje możliwość odzyskania

przez państwo członkowskie od beneficjenta wszelkiej niez-
godnej z prawem pomocy.

73. Komisja uprzedza Polskę, że udostępni zainteresowanym
stronom informacje, publikując niniejsze pismo wraz z jego
streszczeniem w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Poinformuje również zainteresowane strony w krajach
EFTA, będących sygnatariuszami Porozumienia EOG, publi-
kując zawiadomienie w Suplemencie EOG do Dziennika
Urzędowego Unii Europejskiej oraz poinformuje Urząd
Nadzoru EFTA, przesyłając kopię niniejszego pisma.
Wszystkie zainteresowane strony zostaną wezwane do
przedstawienia uwag w ciągu jednego miesiąca od dnia
publikacji.’