State aid — Poland — State aid C 54/2006 (ex N 276/2006) — Restructuring aid to Bison-Bial S.A. — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty   (Text with EEA relevance)
Date: 2007-02-01
Institutions: European Commission
Subjects: Poland, State aid, aid for restructuring, control of State aid, exchange of information, machine-tool industry, metalworking

C 23/20

EN

Official Journal of the European Union

1.2.2007

STATE AID — POLAND

State aid C 54/2006 (ex N 276/2006) — Restructuring aid to Bison-Bial S.A.

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(Text with EEA relevance)

(2007/C 23/07)

By means of the letter dated of 20 December 2006 reproduced in the authentic language on the pages
following this summary, the Commission notified Poland of its decision to initiate the procedure laid down
in Article 88(2) of the EC Treaty concerning the abovementioned aid/measure.

Interested parties may submit their comments on the measures in respect of which the Commission is initi-
ating the procedure within one month of the date of publication of this summary and the following letter,
to:

European Commission
Directorate-General for Competition
State Aid Greffe
B-1049 Brussels
Fax No: (32-2) 296 12 42

These comments will be communicated to Poland. Confidential treatment of the identity of the interested
party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

TEXT OF SUMMARY

PROCEDURE

for settlement of accumulated public debts.
In addition the
company plans assets restructuring (including the change of
plant's site) and product restructuring consisting in mainly
replacement investments. The company has already reduced the
employment significantly and plans to reduce it further.

By letter of 4 May 2006, Poland notified to the Commission a
planned restructuring aid for Bison-Bial S.A. (hereinafter ‘BB’) in
the form of public debt waivers and a soft loan.

ASSESSMENT

DESCRIPTION OF THE BENEFICIARY AND THE RESTRUC-
TURING

BB is a large company producing metal machine tools. It was
created in 1948 as a state enterprise; in 1997 the State sold
majority of the company's shares to a private investor. Currently
BB belongs to a larger business group. At the end of 2004 the
State held 18 % of BB's shares. BB employs about 950 workers.
The company is situated in a region eligible for regional aid
under Article 87(3)(a) EC Treaty.

The notified State aid measures of a nominal value of about
PLN 30 million comprise tax and social insurance debt write-
offs and loan granted on preferential conditions. In addition, as
regards the debt wavers BB seems to have already received a
kind of administration promise from the authorities, stating that
the debt would be cancelled provided that the company fulfils
certain conditions. As a result, the repayment of debt was not
enforced.

The Commission considers in respect to these measures that the
notified measures in the form of debt waiver and loan constitute
State aid within the meaning of Article 87(1) EC Treaty. In addi-
tion, it seems that that also the authorities' promise to cancel
the debts was also State aid in the meaning of Article 87(1)
EC Treaty. The Commission still needs to clarify this issue.

The Commission has analysed this aid in light of the 2004
Guidelines on rescue and restructuring aid for firms in difficulty.

The Commission has decided to open the procedure under
Article 88(2) EC Treaty because it has doubts that all the condi-
tions for approving restructuring aid are fulfilled, and in particu-
lar that

— the restructuring plans will lead to a restoration of a long-
the restructuring
the beneficiary, as
term viability of
concerns mainly financial restructuring and seems to lack
in-depth industrial restructuring;

The restructuring plan envisages mainly the measures in the
area of financial restructuring. The planned aid shall be spent

— undue distortion of competition is avoided as the proposed

compensatory measures appear not to be sufficient;

1.2.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 23/21

— the own contribution of the beneficiary to the coverage of
restructuring costs is sufficient as there are doubts whether
some of the measures proposed as the own contribution
can be regarded as such within the meaning of the Guide-
lines.

Poland was asked for additional information on these different
issues.

Italmex S.A. Włochy. Udział BB w rynku europejskim
wynosi 5,5 %.

6. Przedsiębiorstwo zlokalizowane jest w regionie kwalifiku-
jącym się do objęcia pomocą zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a)
Traktatu WE.

TEXT OF LETTER

2. Trudności beneficjenta

‘1. Komisja pragnie poinformować Polskę, że po zbadaniu
informacji przekazanych przez polskie władze podjęła
decyzję o wszczęciu formalnej procedury zgodnie z art. 88
ust. 2 Traktatu WE w związku z pomocą, o której mowa
powyżej.

7. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez polskie
władze, problemy BB rozpoczęły się w 2001 r., kiedy to
przedsiębiorstwo odnotowało stratę w wysokości 24 mln
PLN.
Jako główne powody trudności finansowych Polska
wymienia:

I. PROCEDURA

2. Dnia 4 maja 2006 r. Polska zgłosiła planowaną pomoc

restrukturyzacyjną dla Bison-Bial S.A. (dalej »BB«).

3. W piśmie z dnia 13 czerwca 2006 r. Komisja zwróciła się z
prośbą o przesłanie niektórych brakujących informacji,
które polskie władze dostarczyły dnia 13 lipca 2006 r.
Komisja zwróciła się o przekazanie dodatkowych informacji
w piśmie z dnia 29 sierpnia 2006 r. Polskie władze udzie-
liły częściowej odpowiedzi w dniu 18 września 2006 r. i
poprosiły o przedłużenie ostatecznego terminu przedsta-
wienia pozostałych informacji. Informacje zostały przeka-
zane 20 października i 3 listopada 2006 r.

II. OPIS

1. Bison-Bial

4. BB jest dużym przedsiębiorstwem produkującym części
obrabiarek, utworzonym w 1948 r. jako przedsiębiorstwo
państwowe. W 1997 r. państwo sprzedało 53 % udziałów
w BB prywatnemu przedsiębiorstwu Metalexport Sp. z o.o.,
które w 2004 r. zmieniło nazwę na Mex-Holding Sp. z o.o.
Na koniec 2004 r. Skarb Państwa posiadał 18 % udziałów
w BB; pozostałymi akcjonariuszami były osoby prywatne.
W 2006 r. BB zatrudnia około 950 pracowników, co
oznacza redukcję w porównaniu z 2000 r., gdy zatrudnio-
nych było 1 680 osób.

5. W 2004 r. udział rynkowy przedsiębiorstwa w polskim
rynku narzędzi mechanicznych wynosił 17 %, wygenero-
wane jedynie przez 20 % produkcji BB, ponieważ przedsię-
biorstwo produkuje głównie na eksport (w 2004 r. 30 %
produkcji było przeznaczone na eksport do Stanów Zjed-
noczonych, 15 % do Włoch, 7 % do krajów Europy
Wschodniej, włączając Rosję, 5 % do Wielkiej Brytanii).
Polskie władze nie przekazały informacji na temat wykor-
zystania mocy produkcyjnych na rynku i istnienia nadmier-
nych zdolności produkcyjnych. Przedsiębiorstwo rozpro-
wadza większość eksportowanych produktów za pośred-
nictwem spółek należących do grupy Mex-Holding, takich
jak Toolmex Corporation Stany Zjednoczone, Mexpol
GmbH Niemcy, Toolmex Polmach Wielka Brytania lub

— Straty

związane

ze wzrostem wartości

złotego
względem dolara amerykańskiego (30 % przychodów
przedsiębiorstwa ze sprzedaży pochodzi z eksportu do
Stanów Zjednoczonych);

— Trudna sytuacja finansowa w całej grupie kapitałowej i
fakt niespłacenia pożyczki w wysokości 16 mln PLN
przez przedsiębiorstwo macierzyste;

— Spadek sprzedaży eksportowej w związku ze stagnacją
w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej po
wrześniu 2001 r.

8. Okoliczności

te, w połączeniu z drogimi kredytami na
rynku, spowodowały poważne problemy związane z niedo-
borem środków pieniężnych. Trudności finansowe przeło-
żyły się na zaległości w regulowaniu zobowiązań i w
2002 r. cztery banki zażądały natychmiastowej
spłaty
kredytów. BB nie było w stanie spłacić bieżących zobow-
iązań, w tym wypłaty wynagrodzeń, co spowodowało czter-
omiesięczny przestój fabryki. W rezultacie sprzedaż spadła
o połowę (z 91 mln PLN w 2001 r. do 48 mln PLN w
2002 r.), a rok obrotowy został zamknięty stratą netto w
wysokości 74,8 mln PLN. W 2003 r. przedsiębiorstwo
poniosło dalsze straty wynoszące 8,5 mln PLN.

9. W 2002 r. zarząd BB dwukrotnie składał wniosek o ogłos-
zenie upadłości przedsiębiorstwa, ale wnioski
te zostały
odrzucone z powodów formalnych. Miały one jednak
wpływ na wizerunek przedsiębiorstwa i skłoniły wierzycieli
BB do niezwłocznego przystąpienia do egzekucji wierzytel-
ności, co spowodowało dalsze pogorszenie sytuacji przed-
siębiorstwa.

10. Trudności BB szły w parze z pogarszającą się sytuacją jego
przedsiębiorstwa macierzystego — Mex-Holding Sp. z o.o.
W 2002 r. cała grupa zanotowała straty w wysokości
75,8 mln PLN. Od tego czasu sytuacja poprawiła się, ale
grupa nadal odnotowuje straty, a jej kapitał własny jest
ujemny.

11. W 2003 r. przedsiębiorstwo zmniejszyło straty do 8,5 mln
PLN, a w 2004 r. wygenerowało zysk w wysokości 5,1 mln
PLN. Według polskich władz jest to efekt rozpoczętej w BB
restrukturyzacji, w wyniku której wzrosła sprzedaż, spadły
koszty, a część zadłużenia została umorzona. W 2005 r.
przedsiębiorstwo osiągnęło zysk w wysokości 20 mln PLN.

C 23/22

EN

Official Journal of the European Union

1.2.2007

12. Wydaje się, że BB, pomimo zysków, nadal znajduje się w
trudnej
sytuacji ekonomicznej. Zakumulowane straty z
tytułu działalności operacyjnej od 2001 r. doprowadziły do
powstania znacznego zadłużenia. W 2004 r. wartość
aktywów szacowano na 57 mln PLN, a zadłużenie wynosiło
115,7 mln PLN. Innymi słowy kapitał własny jest ujemny.
Przekazana analiza pokazuje, że bez pomocy przedsię-
biorstwo zostanie wkrótce postawione w stan upadłości,
gdyż nie będzie w stanie spłacić niektórych natychmiastowo
wymagalnych zobowiązań.

3. Restrukturyzacja

Plan restrukturyzacji

13. Zakończenie procesu restrukturyzacji BB przewiduje się na
rok 2009. Restrukturyzacja finansowa, która rozpoczęła się
w 2003 r., obejmuje spłatę dawnych długów zgodnie z
porozumieniami zawartymi z wierzycielami, umorzenie
części wierzytelności oraz spłatę pozostałej części zadłu-
żenia publicznoprawnego ze środków uzyskanych dzięki
planowanej pożyczce od Agencji Rozwoju Przemysłu (dalej
ARP).

14. W 2004 r. przedsiębiorstwo podpisało porozumienia
dotyczące zwrotu długów wobec banków i pracowników, a
także ugodę sądową z innymi wierzycielami prywatnymi.
Porozumienia
te dotyczyły zobowiązań w wysokości
61,7 mln PLN. Dług wobec wierzycieli prywatnych w wyso-
kości 8 mln PLN został umorzony, a spłatę pozostałych
zobowiązań rozłożono na raty. Jeśli chodzi o zadłużenie
względem banków, zgodnie z zawartymi porozumieniami
raty mają być spłacane do 2013 r.; BB planuje jednak
spłacić to zadłużenie już w 2009 r. oraz skorzystać, dzięki
wcześniejszej spłacie, z umorzenia odsetek w wysokości
8,7 mln PLN poza 8 mln PLN, o których mowa powyżej.

15. Restrukturyzacja operacyjna rozpoczęła się w 2001 r.
Przedsiębiorstwo przeprowadziło redukcję zatrudnienia z
1 680 pracowników w 2000 r. do 1 144 pracowników w
2001 r oraz do 925 pracowników w 2005 r. Pod koniec
okresu restrukturyzacji, w 2009 r., planowany poziom
zatrudnienia powinien wynosić 800 pracowników. W ten
sposób, w porównaniu z rokiem 2000 i 2001, poziom
zatrudnienia zostanie zredukowany odpowiednio o 52 % i
30 %.

16. Zgodnie z planem restrukturyzacji inwestycje konieczne do
firmy wynoszą 70 mln PLN,
całkowitej modernizacji
ponieważ średni wiek maszyn używanych w BB wynosi 27
lat, a tylko 12 % obrabiarek BB jest stosunkowo nowoc-
zesne. W latach 2003–2005, BB zainwestowało 1,4 mln
PLN, a inwestycje planowane na lata 2006–2009 wynoszą
14,2 mln PLN. Będą to przede wszystkim inwestycje
odtworzeniowe, tj. zakup bardziej wydajnych i przyjaznych
dla środowiska maszyn i urządzeń. W rzeczywistości więks-
zość niezbędnych inwestycji planuje się na okres po restruk-
turyzacji, co wiąże się z niewystarczającymi zasobami
finansowymi.

przychody ze sprzedaży gruntów wynoszą 22 mln PLN;
zgodnie z przedstawionym szacunkiem wartość rynkowa
gruntów wynosi 26,6 mln PLN. Zgodnie z przekazanymi
informacjami, wcześniejsza sprzedaż nie jest możliwa, gdyż
przedsiębiorstwo musi
najpierw przenieść wszystkie
maszyny i sprzęt na nowe miejsce. Ponadto na nierucho-
mości została ustanowiona hipoteka.

18. W związku ze zmianą lokalizacji

fabryki powierzchnia
produkcyjna ulegnie zmniejszeniu o 50 %. Ten fakt, a także
redukcja zatrudnienia zostały zaproponowane przez władze
polskie
jako środki wyrównawcze. Polska potwierdza
jednakże, że skutki tych redukcji zostaną zrównoważone
przez planowane inwestycje w bardziej wydajny sprzęt,
który umożliwi utrzymanie bieżącej zdolności produkcyjnej
BB. Faktycznie, Polska twierdzi, że utrzymanie zdolności
produkcyjnej na obecnym poziomie należy już uznać za
środek wyrównawczy, ponieważ wobec rosnącego popytu
sprzedaż przedsiębiorstwa mogłaby być dwa razy większa.

Finansowanie restrukturyzacji

19. Plan restrukturyzacji opiera się na gruntownej restruktury-
zacji finansowej. W opinii polskich władz koszty restruktur-
yzacji w latach 2003–2009 wyniosą 138 mln PLN, z
których najistotniejszą pozycję stanowią koszty restruktury-
zacji
finansowej wynoszące 122,5 mln PLN. Pozostałe
koszty w wysokości 15,6 mln PLN to koszty inwestycji.

20. W opinii polskich władz restrukturyzacja finansowa polega
na spłacie zadłużenia w wysokości 65,6 mln PLN wobec
banków na podstawie umowy zawartej z wierzycielami,
spłacie długów prywatnych w kwocie 17,5 mln PLN (włąc-
zając zadłużenie wobec pracowników) i spłacie zadłużenia
publicznoprawnego w wysokości 39,5 mln PLN. Cała
kwota planowanej pomocy państwa zostanie przeznaczona
na uregulowanie zadłużenia publicznoprawnego.

Tablica 1

Koszty restrukturyzacji BB w latach 2003–2009 zgodnie z infor-
macjami przekazanymi przez polskie władze (w tys. PLN)

Środek restrukturyzacyjny

Koszty w
latach
2003–2005

Koszty w
latach
2006–2009

Koszty
restruktury-
zacyjne w
latach
2003–2009

zadłużenia wobec

29 721

35 850

65 571

Spłata
banków

Spłata
zadłużenia wobec
innych prywatnych wierzy-
cieli

6 408

6 273

12 681

Spłata
grodzeń

zaległych wyna-

4 800

0

4 800

Restrukturyzacja
iązań publicznoprawnych

zobow-

3 822

35 697

39 519

17. Wreszcie, BB przewiduje przeprowadzenie restrukturyzacji
sprzedaż zbędnych
aktywów. Przedsiębiorstwo planuje
sprzedaż
aktywów, zmianę siedziby oraz w 2009 r.
gruntów, na których jest obecnie zlokalizowane. Zakładane

Inwestycje

Razem

1 406

14 205

15 611

46 157

92 025

138 182

1.2.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 23/23

Środki

21. Publiczne wsparcie dla restrukturyzacji BB opiera się na dwóch aktach prawnych: ustawie z dnia 30
sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (dalej
zwanej »ustawą z 30 sierpnia 2002 r.«) i ustawie z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej
dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (dalej zwaną »ustawą z 30 października
2002 r.«), zmienionej ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. (dalej zwaną »ustawą z 14 listopada 2003 r.«).

22. Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. wprowadziła do polskiego systemu możliwość restrukturyzacji zobow-
iązań publicznoprawnych przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej polegającą na
umorzeniu zobowiązań. Zainteresowane przedsiębiorstwo musiało złożyć wniosek wraz z planem
restrukturyzacyjnym do każdego organu publicznego, którego należności miały podlegać restruktury-
zacji (dalej »organu restrukturyzacyjnego«). Organ restrukturyzacyjny po stwierdzeniu, że proponowany
plan restrukturyzacji może zapewnić poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, wydawał tak zwaną
decyzję o warunkach restrukturyzacji, wymieniającą zobowiązania objęte restrukturyzacją. Jeśli przedsię-
biorstwo wypełniło warunki nałożone wyżej wymienioną decyzją, organ restrukturyzacyjny był z mocy
prawa zobowiązany do wydania decyzji o umorzeniu zobowiązań wymienionych w decyzji o warun-
kach restrukturyzacji.

23. Nastepnie ustawa z 30 października 2002 r. scentralizowała ten system i nadała uprawnienia prezesowi
ARP w zakresie wydawania odpowiednika wspomnianej powyżej decyzji o warunkach restrukturyzacji,
tak zwanej decyzji restrukturyzacyjnej (art. 10 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 19). Decyzja restrukturyza-
cyjna zawiera ocenę planu restrukturyzacji oraz decyduje o restrukturyzacji zobowiązań publicznopraw-
nych przewidzianych w planie. Zaintersowane organy restrukturyzacyjne są w takim przypadku zobow-
iązane z mocy prawa do wydania indywidualnych decyzji o umorzeniu zobowiązań publicznoprawnych
wymienionych w decyzji restrukturyzacyjnej.

24. Wreszcie ustawa z 14 listopada 2003 r. zmieniająca ustawę z 30 października 2002 r., uzależniła
restrukturyzację zobowiązań publicznoprawnych od przeniesienia na stronę trzecią, Operatora (spółkę,
w której ARP lub Skarb Państwa posiada 100 % udziałów lub akcji), aktywów odpowiadających przy-
najmniej 25 % całkowitej kwoty zobowiązań, które mają być objęte restrukturyzacją. Wpływy ze sprze-
daży tych aktywów przez Operatora miały pokryć przynajmniej część odnośnych zobowiązań publicz-
noprawnych, pozostała część miała być natomiast umorzana po zakończeniu restrukturyzacji.

25. BB złożyła wniosek o restrukturyzację zobowiązań publicznoprawnych na podstawie ustawy z 30
sierpnia 2002 r. i ustawy z 30 października 2002 r. Najwyraźniej stosowne decyzje restrukturyzacyjne
zostały wydane, a postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań publicznoprawnych zostało zawies-
zone. W ten sposób przedsiębiorstwo uzyskało rodzaj obietnicy administracyjnej, że zobowiązania
objęte postępowaniem zostaną umorzone i skorzystało ze swego rodzaju odroczenia spłaty zadłużenia.
Nie jest jasne, kiedy zostały podjęte decyzje, w szczególności, czy nastąpiło to przed czy po wstąpieniu
Polski do Unii Europejskiej.

26. Całkowita nominalna wartość pomocy państwa wynosi 28,9 mln PLN (7,6 mln EUR). Środki te obej-
mują pożyczkę przyznaną na preferencyjnych warunkach i umorzenie zobowiązań publicznoprawnych.
Dokładny opis pomocy państwa przedstawiono w tabeli poniżej.

Tabela 2

Planowana pomoc państwa

Lp.

Organ przyznający
pomoc

Forma pomocy

Wartość nominalna
pomocy (w PLN)

Kwota pomocy
(w PLN) według
polskich władz

Podstawa prawna

1.

2.

3.

4.

ZUS w Białymstoku

Umorzenie

933 474,51

933 474,51 Ustawa z 30.8.2002

ZUS w Bielsku
Podlaskim

Umorzenie

113 884,66

113 884,66 Ustawa z 30.8.2002

ZUS w Zambrowie

Umorzenie

144 934,88

144 934,88 Ustawa z 30.8.2002

Burmistrz Miasta
Białegostoku

Umorzenie

1 448 108,90

1 448 108,90 Ustawa z 30.8.2002

C 23/24

EN

Official Journal of the European Union

1.2.2007

Lp.

Organ przyznający
pomoc

Forma pomocy

Wartość nominalna
pomocy (w PLN)

Kwota pomocy
(w PLN) według
polskich władz

Podstawa prawna

5.

6.

Państwowy Fundusz
Rehabilitacyjny
Osób Niepełno-
sprawnych (PFRON)

II Urząd Skarbowy
w Białymstoku

Umorzenie

519 591,35

519 591,35 Ustawa z 30.8.2002

Umorzenie

217 590,00

217 590,00 Ustawa z 30.8.2002

Łącznie na podstawie Ustawy z 30.8.2002:

3 377 584,30
(z odsetkami na
dzień 31.12.2006:
6 171 774,74)

3 377 584,30
(z odsetkami na
dzień 31.12.2006:
6 171 774,74)

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

ZUS w Białymstoku

Umorzenie

3 019 362,90

3 019 362,90 Ustawa z 30.10.2002

Burmistrz Miasta
Białegostoku

Państwowy Fundusz
Rehabilitacyjny
Osób Niepełno-
sprawnych (PFRON)

Urząd Skarbowy
Białymstoku

Urząd Wojewódzki
w Białymstoku

Umorzenie

1 505 534,12

1 505 534,12 Ustawa z 30.10.2002

Umorzenie

539 650,70

539 650,70 Ustawa z 30.10.2002

Umorzenie

71 516,60

71 516,60 Ustawa z 30.10.2002

Umorzenie

25 064,81

25 064,81 Ustawa z 30.10.2002

Powiat grajewski

Umorzenie

12 133,80

12 133,80 Ustawa z 30.10.2002

Powiat kolneński

Umorzenie

17 224,60

17 224,60 Ustawa z 30.10.2002

Burmistrz Miasta
Kolna

Umorzenie

248 648,09

248 648,09 Ustawa z 30.10.2002

15.

ZUS w Zambrowie

Umorzenie

626 625,15

626 625,15 Ustawa z 30.10.2002

16.

ZUS w Białymstoku

Umorzenie

398 029,30

398 029,30 Ustawa z 30.10.2002

Całkowita kwota umorzenia na podstawie ustawy
z 30.10.2002:

6 463 790,07
(z odsetkami na
dzień 31.12.2005:
9 259 229,92)

6 463 790,07
(z odsetkami na
dzień 31.12.2005:
6 759 237,84) (1)

17.

Agencja Rozwoju
Przemysłu

Pożyczka preferen-
cyjna

16 000 000

16 000 000 Ustawa z 30.10.2002

Suma

31 431 004,66

28 931 012,58

(1) Wartość pomocy w danym instrumencie pomocowym obliczono zakładając, że składniki majątku o wartości 2 499 992,08 PLN
zostaną przekazane Operatorowi, który będzie nimi zarządzać w sposób umożliwiający spłacenie wierzycieli z wpływów ze sprzedaży
aktywów beneficjanta, zgodnie z Ustawą z 30.10.2002.

III. OCENA

1. Pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE

27. Artykuł 87 ust. 1 Traktatu WE stwierdza, że wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie
lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem
konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest
niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państ-
wami członkowskimi.

1.2.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 23/25

Poza

tym zastosowanie

28. Planowane umorzenie zadłużenia publicznoprawnego i
pożyczka od agencji państwowej oznaczają użycie zasobów
z budżetu państwa.
takich
rozwiązań przynosi przedsiębiorstwu korzyści, zmniejszając
jego koszty. Jeśli chodzi konkretnie o drugi środek, BB jako
zobowiązania
przedsiębiorstwo
znacznie przewyższają aktywa, nie uzyskałoby tego rodzaju
finansowania w warunkach rynkowych. W tym przypadku
zatem element pomocy może więc mieć wysokość pełnej
kwoty pożyczki.

zagrożone,

którego

29. Ponadto wydaje się, że wydane już decyzje restrukturyza-
cyjne obiecujące umorzenie zobowiązań publicznopraw-
nych i zawieszenie egzekucji spłaty długu mogą stanowić
pomoc. Dotyczą one zobowiązań publicznoprawnych, tak
więc oznaczają użycie środków z budżetu państwa i przy-
noszą BB korzyści podobne do kredytu bez kosztów.

30. Narzędzia metalowe produkowane przez BB podlegają
sprzedaży na rynku UE. Kryterium wpływu na handel
wewnątrz wspólnoty jest więc spełnione.

31. W związku z powyższym, wyżej wspomniane środki
uznaje się za pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1
Traktatu WE.

2. Odstępstwa na podstawie art. 87 ust. 2 i 3 Traktatu

WE

32. W niniejszym przypadku nie mają zastosowania wyłączenia
wymienione w art. 87 ust. 2 Traktatu WE. Co do wyłączeń
na mocy art. 87 ust. 3 Traktatu WE, z uwagi na to, że
podstawowym celem pomocy jest przywrócenie zagrożo-
nemu przedsiębiorstwu jego długoterminowej rentowności,
można zastosować jedynie wyłączenie zawarte w art. 87
ust. 3 lit. c Traktatu WE, który zezwala na pomoc państwa
przeznaczoną na ułatwianie rozwoju niektórych działań
gospodarczych, o ile nie zmienia ona niekorzystnie
warunków wymiany handlowej w zakresie sprzecznym ze
wspólnym interesem. Z tego względu pomoc może być
uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem na podstawie art.
87 ust. 3 lit. c) Traktatu WE, pod warunkiem przestrzegania
warunków zawartych w Wytycznych wspólnotowych dotyc-
zących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji
zagrożonych przedsiębiorstw (1)
(dalej zwanych »Wytycz-
nymi«).

2.1. Kwalifikowanie się przedsiębiorstwa

33. Wytyczne uznają przedsiębiorstwo za znajdujące się w
trudnej sytuacji ekonomicznej,
jeżeli nie może odzyskać
płynności dzięki środkom własnym lub uzyskaniu potrzeb-
nych środków od akcjonariuszy lub ze źródeł kredytowych,
i bez interwencji władz publicznych prawie na pewno
będzie zmuszone zaprzestać działalności. Wytyczne wymie-
niają także kilka typowych oznak charakterystycznych dla
takich przedsiębiorstw, jak rosnące zadłużenie lub malejąca
lub zerowa wartość aktywów. Zgodnie z pkt 13 Wytycz-
nych, przedsiębiorstwo należące do większej grupy kapita-
łowej nie kwalifikuje się w normalnych warunkach do
pomocy w celu restrukturyzacji, z wyjątkiem sytuacji, w
której można wykazać, że trudności przedsiębiorstwa są
wewnętrzne i nie są wynikiem arbitralnej alokacji kosztów

(1) Dz.U. C 244 z 1.10.2004, str. 2

w ramach grupy oraz że te trudności są zbyt poważne, aby
mogły być przezwyciężone przez samą grupę.

34. BB należy uznać za przedsiębiorstwo zagrożone w rozu-
mieniu Wytycznych. Jego kapitał własny jest ujemny. Przed-
siębiorstwo spłaca dawne zadłużenia wobec prywatnych
wierzycieli zgodnie z podpisanymi porozumieniami (spłatę
ostatnich rat wyznaczono na 2009 r.).
Jeśli przedsię-
biorstwo nie ureguluje zadłużenia publicznoprawnego
(poprzez jego spłatę lub umorzenie), stanie się ono natych-
miastowo wymagalne.
Jego egzekucja uniemożliwi spłatę
rat wobec wierzycieli prywatnych, a przedsiębiorstwo
zostanie prawdopodobnie postawione w stan upadłości. BB
nie może zaciągnąć kredytów długoterminowych na warun-
kach rynkowych w celu spłacenia zadłużenia publiczno-
prawnego, ponieważ jego sytuacja finansowa jest bardzo
zła, a wszystkie aktywa przedsiębiorstwa zostały już zasta-
wione.

35. Przedsiębiorstwo macierzyste BB także jest zagrożone, przy-
nosi straty i kumuluje zadłużenie, z tego względu nie może
rozwiązać problemów BB. Trudności przedsiębiorstwa
macierzystego również rozpoczęły się po 2000 r. W tym
kontekście fakt niespłacenia pożyczki udzielonej przedsię-
biorstwu macierzystemu, który był powodem trudności BB,
odzwierciedlał rzeczywiste trudności
finansowe przedsię-
biorstwa macierzystego. Nie był to sposób na zwiększenie
zysków w części grupy i sztuczne zwiekszenie trudności
BB.

36. Zyski wygenerowane w 2004 r. i 2005 r. nie mają wpływu
na pierwotną ocenę kwalifikowania się przedsiębiorstwa,
głównie dlatego, że jak się wydaje zyski były spowodowane
operacjami jednorazowymi, a nie poprawą sytuacji struktur-
alnej wewnątrz przedsiębiorstwa.

2.2. Przywrócenie rentowności

37. Aby móc uznać środek za zgodny z regułami wspólnego
rynku, zgodnie z postanowieniami zawartymi w pkt 34–37
Wytycznych, plan restrukturyzacji musi podawać szczegó-
łową analizę problemów, które doprowadziły do powstania
trudnej sytuacji, określać metody przywrócenia długotermi-
i dobrej sytuacji przedsiębiorstwa w
nowej rentowności
to nastąpić na
rozsądnych ramach czasowych. Musi
podstawie
przyszłych
do
co
realistycznych
warunków działania.

założeń

38. Na podstawie oceny przedłożonego planu restrukturyzacji
Komisja ma wątpliwości, czy planowane środki są zgodne z
warunkami Wytycznych.

39. Po pierwsze, Komisja ma wątpliwości co do restrukturyzacji
rentowności. Wyniki przedsiębiorstwa
długoterminowej
uległy poprawie od 2002 r. Na podstawie dostępnych infor-
macji nie można jednoznacznie stwierdzić, że przewidy-
wana restrukturyzacja wystarczy do przywrócenia długoter-
rentowności oraz zapewnienia wystarczająco
minowej
wysokiego poziomu dochodowości, który spełniłby rolę
bufora dla ewentualnych niekorzystnych warunków rynko-
wych w przyszłości. W szczególności, na tym etapie nie jest
jasne, w jakim zakresie dochody zanotowane w ostatnich
(np.
latach związane są ze zdarzeniami
umorzeniem wierzytelności).

jednorazowymi

C 23/26

EN

Official Journal of the European Union

1.2.2007

40. Notyfikowany plan restrukturyzacji BB przewiduje głównie
restrukturyzację finansową i pewne mniej
istotne środki
restrukturyzacyjne w obszarze organizacji i produktów. W
istocie plan restrukturyzacji przewiduje, że cała pomoc
państwa zostanie przeznaczona na uregulowanie dawnych
długów, a dopiero w 2009 r., po sprzedazy aktywów,
Spółka planuje wygenerowanie wolnych środków na inwes-
tycje.

41. Większość aktywów pochodzi z lat 70. Od 2001 r. BB nie
przeprowadziło nawet inwestycji odtworzeniowych rekom-
pensujących amortyzację majątku. W całym okresie restruk-
turyzacji planowane inwestycje wynoszą 15,6 mln PLN,
podczas gdy zgodnie z przedstawionymi analizami rynko-
wymi same inwestycje niezbędne do spełnienia standardów
w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa wynoszą
7 mln PLN. Według analizy rynkowej, sukces BB zależy od
ciągłej modernizacji maszyn należących do przedsię-
Jednakże według prognoz finansowych wartość
biorstwa.
aktywów trwałych zmniejsza się z 26,4 mln PLN w 2003 r.
i 22,2 mln PLN w 2005 r. (faktyczne dane) do 16,2 mln
PLN w 2009 r., pod koniec procesu restrukturyzacji.

42. Ponieważ wartość planowanych inwestycji

jest niższa niż
poziom amortyzacji, w okresie restrukturyzacji stan skład-
ników majątku BB faktycznie się pogorszy. Z tego względu
planowane inwestycje nie wydają się wystarczające, aby
przywrócić konkurencyjność i długoterminową rentowność
przedsiębiorstwa. Konieczność tych dodatkowych inwestycji
odzwierciedla fakt, że przedsiębiorstwo planuje duże inwes-
tycje po okresie restrukturyzacji.

analizuje konieczność
jasne na przykład,

43. Ponadto, wydaje się, że plan restrukturyzacji BB w sposób
restrukturyzacji
niewystarczający
produktów. Nie jest
jakie produkty
przedsiębiorstwo zamierza produkować w przyszłości, czy
będzie ono dywersyfikować gamę produktów, oraz czy
będzie produkować produkty o większej wartości dodanej.
Z tego względu trudno jest ocenić, czy problemy, na które
natknęło się BB nie powtórzą się w przyszłości, w szczegól-
ności, jeżeli kursy wymiany walut będą się znów rozwijać
w sposób niekorzystny dla przychodów Spółki oraz w
przypadku kolejnego kryzysu na rynku amerykańskim i
europejskim.

2.3. Pomoc ograniczona do minimum

44. Zgodnie z pkt 43–45 Wytycznych z 2004 r., wysokość i
intensywność pomocy muszą być ograniczone do ścisłego
minimum koniecznego do podjęcia restrukturyzacji, a od
beneficjenta oczekuje się wniesienia znaczącego wkładu w
restrukturyzację z jego środków własnych lub z zewnętrz-
finansowania na warunkach rynkowych.
nych źródeł
Wytyczne jednoznacznie wskazują, że znaczna część finan-
sowania związanego z restrukturyzacją musi pochodzić z
własnych środków, w tym ze sprzedaży aktywów nieistot-
nych dla przetrwania przedsiębiorstwa oraz z finansowania
zewnętrznych uzyskanego na warunkach rynkowych.

45. Komisja ma wątpliwości, czy zobowiązania, które mają
zostać spłacone w okresie restrukturyzacji, a które częś-
ciowo lub w całości pochodzą z okresu przed 2002 r.,
można uznać za koszty restrukturyzacji.

46. Ponadto, Komisja ma wątpliwości czy wszystkie środki
zaproponowane przez polskie władze jako wkład własny,
można uznać za wkład własny w rozumieniu Wytycznych.
Po pierwsze, Komisja ma wątpliwości czy przeprowadzone
i planowane umorzenie zobowiązań prywatnych na mocy
układu może być uznane za wkład własny przedsiębiorstwa
w restrukturyzację. W istocie, zgodnie z orzecznictwem
Sądu (2) umorzenia długu przyznanego przedsiębiorstwu
przez wierzycieli prywatnych nie można łączyć z wkładem
przedsiębiorstwa otrzymującego pomoc ze środków włas-
nych lub z zewnętrznych źródeł finansowania na warun-
kach rynkowych w rozumieniu Wytycznych.

47. Po drugie, wątpliwe jest czy przeszłe i planowane oszczęd-
ności kosztów stanowią wkład własny w restrukturyzację.
Same oszczędności kosztów nie stanowią zastrzyku świe-
żego kapitału do przedsiębiorstwa. Jeśli chodzi o przyszłe
oszczędności kosztów, zostały one wyraźnie wykluczone w
Wytycznych, które w pkt 43 stwierdzają, że wkład musi
być rzeczywisty a przyszłe spodziewane zyski, takie jak
przepływ środków pieniężnych, nie mogą być uznane za
wkład własny.

48. Wreszcie, Komisja ma wątpliwości co do prawdopodo-
bieństwa powodzenia sprzedaży aktywów planowanej na
2009 r., która miałaby zwiększyć udział własny w restruk-
turyzacji.

2.4. Unikanie nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji

49. Zgodnie z pkt 38–42 Wytycznych, muszą zostać podjęte
środki łagodzące w najwyższym możliwym stopniu niepo-
żądane
skutki pomocy dla konkurentów beneficjenta
pomocy. Pomoc nie powinna nadmiernie zakłócać konkur-
encji. Oznacza to zazwyczaj ograniczenie udziału w rynku,
jaki może posiadać przedsiębiorstwo na danych rynkach
pod koniec okresu restrukturyzacji. Przymusowe ogranic-
zenie lub zmniejszenie udziału przedsiębiorstwa w danym
rynku stanowi środek wyrównawczy działający na korzyść
jego konkurentów. Środek musi być proporcjonalny do
zakłócających skutków pomocy oraz do względnego znac-
zenia przedsiębiorstwa na jego rynku lub rynkach.

50. Zgodnie z pkt 56 Wytycznych, warunki zezwolenia na
pomoc są mniej rygorystyczne w zakresie wymaganych
środków wyrównawczych, jeśli pomoc jest udzielana na tak
zwanych obszarach objętych pomocą. Badając następstwa
pomocy na restrukturyzację dla rynku i dla konkurentów,
fakt, że BB mieści się w obszarze
Komisja uwzględni
objętym pomocą na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a Traktatu
WE.

51. Tym niemniej na tym etapie Komisja nie może stwierdzić,
czy uniknie się nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji. Po
pierwsze, chociaż polskie władze nie przekazały informacji
dotyczących istnienia nadmiaru zdolności produkcyjnych
na rynku, na którym działa BB,
jak wynika z informacji
bedących w posiadaniu Komisji, na rynku tym wystepują
nadmierne zdolności produkcyjne, zarówno na poziomie
europejskim jak i światowym.

(2) Wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 11 lipca
2002 r. w sprawie T-152/99, Hijos de Andrés Molina, S.A. (HAMSA)
przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich, ustęp 106.

1.2.2007

EN

Official Journal of the European Union

C 23/27

środków wyrównawczych.

52. Po drugie, Komisja ma wątpliwości, co do zasadności
proponowanych
Przedsię-
biorstwo planuje redukcję powierzchni zakładu produkcyj-
nego, ale nie zmniejszy to zdolności produkcyjnej. Także
poziom zatrudnienia w fabryce został znacznie zreduko-
wany, ale wydaje się, że było to konieczne ze względu na
rentowność. BB nie planuje zmniejszenia zdolności produk-
cyjnych twierdząc, że zagroziłoby to rentowności przedsię-
biorstwa,
jednakże przedstawiona analiza progu rentow-
ności wywołuje wątpliwości w tym zakresie.

53. Jak już wspomniano w pkt 18, zaproponowanym środkiem
wyrównawczym jest utrzymanie produkcji na dotychcza-
sowym poziomie, bez zaspokajania popytu ponad ten
poziom. Także ta propozycja wzbudza wątpliwości: nie jest
jasne czy sugerowany poziom popytu jest pewny, a jeśli
tak, to czy zobowiązanie do niepodnoszenia mocy produk-
cyjnych stanowi
środek wyrównawczy w rozumieniu
Wytycznych. Ponadto, jeśli popyt jest na poziomie sugero-
wanym przez polskie władze, nie wyjaśniły one, dlaczego
przedsiębiorstwo nie zaspokoiło tego dodatkowego popytu,
a przez to nie wygenerowało do chwili obecnej dodatko-
wych zysków.

54. Ponadto, zgodnie z pkt 45 Wytycznych, pomoc i sposób jej
udzielania muszą być takie, aby uniknąć sytuacji, w której
pomoc umożliwia przedsiębiorstwu dysponowanie dodat-
kowymi źródłami płynności, które mogłyby zostać wykor-
zystane na inicjatywy o charakterze agresywnym i zakłóca-
jącym rynek. Zgodnie z Wytycznymi nie zezwala się więc
na przyznanie pomocy restrukturyzacyjnej na planowaną
ekspansję.

IV. DECYZJA

55. W związku z powyższym Komisja podjęła decyzję o
wszczęciu procedury określonej w art. 88 ust. 2 Traktatu
WE w związku z notyfikowanymi środkami pomocy, ze
względu na wątpliwości co do ich zgodności ze wspólnym
rynkiem.

56. W świetle powyższych rozważań, Komisja, zgodnie z
procedurami ustanowionymi w art. 88 ust. 2 Traktatu WE,
zwraca się do władz polskich z prośbą o przedstawienie
uwag oraz dostarczenie informacji, które mogą pomoc w

dokonaniu oceny pomocy, w terminie jednego miesiąca od
daty otrzymania niniejszego pisma.
Informacje powinny
między innymi zawierać:

— informacje na temat obecnej struktury własności Bison-

Bial;

— szczegółowe informacje dotyczące zysków osiągniętych
w 2004 i 2005 r., w szczególności przychodów z
jednorazowych operacji niezwiązanych z działalnością
operacyjną przedsiębiorstwa, takich jak zrzeczenie się
wierzytelności;

— informacje dotyczące restrukturyzacji produktów — co
przedsiębiorstwo zamierza zmienić,
chodzi o
produkty i w jaki sposób pomoże to uniknąć powtór-
zenia się trudności, w przypadku ponownego wystą-
pienia niekorzystnych warunków na rynku;

jeśli

— informacje dotyczące decyzji władz restrukturyzacyj-
nych, wymienionych w tabelach 7 i 8, załączonych do
planu restrukturyzacji Bison-Bial

— propozycje środków mających na celu ograniczenie

zakłóceń konkurencji.

57. Komisja występuje do władz polskich o niezwłoczne prze-

słanie kopii niniejszego pisma do Bison-Bial S.A.

58. Komisja pragnie przypomnieć Polsce, że art. 88 ust. 3 Trak-
tatu WE ma skutek zawieszający, i chciałaby zwrócić uwagę
na art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999, który
stanowi, że beneficjent jest zobowiązany zwrócić wszelką
pomoc przyznaną bezprawnie.

59. Komisja przypomina również, że przekaże odpowiednie
informacje zainteresowanym stronom w drodze opubliko-
wania niniejszego pisma i jego podsumowania w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej. Poinformuje też zainteresowane
strony w krajach EFTA, które są sygnatariuszami Umowy
EOG, w drodze publikacji ogłoszenia w Suplemencie EOG
do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej oraz poinformuje
Urząd Nadzoru EFTA przez przesłanie mu kopii niniejszego
pisma. Wszystkie zainteresowane strony będą mogły przed-
stawić swoje uwagi w terminie 1 miesiąca od daty publi-
kacji.’