State aid — Greece — State aid No C 23/2004 (ex NN 153/2003) — Aid to undertakings in the Departments of Kastoria and Euboea (Ministerial Decree No 69836/B1461, as amended by Decrees Nos 2035824/5887, 2045909/7431/0025, 2071670/11297 and 72742/B1723) — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty
Date: 2005-03-02
Institutions: European Commission
Subjects: Greece, State aid, aid to agriculture, control of State aid, interest rate subsidy

2.3.2005

EN

Official Journal of the European Union

C 52/9

STATE AID — GREECE

State aid No C 23/2004 (ex NN 153/2003) — Aid to undertakings in the Departments of Kastoria
and Euboea (Ministerial Decree No 69836/B1461, as amended by Decrees Nos 2035824/5887,
2045909/7431/0025, 2071670/11297 and 72742/B1723)

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(2005/C 52/07)

By letter dated 16 June 2004, reproduced in the authentic language on the pages following this summary,
the Commission notified Greece of its decision to initiate the procedure laid down in Article 88(2) of the
EC Treaty concerning the aid scheme referred to above.

Interested parties may submit their comments on the aid scheme in respect of which the Commission is
initiating the procedure within one month of the publication date of this summary and the letter below,
to:

The European Commission
Directorate-General for Agriculture
Directorate H2
Office: Loi 130 5/120
B-1049 Brussels
Fax (32-2) 296 76 72

These comments will be communicated to Greece. Parties submitting comments may request that their
identity be regarded as confidential. Such requests must be made in writing and must state the reasons for
the request.

SUMMARY

The above Decrees provide for various aid measures for craft
and industrial undertakings. It would appear that agricultural
undertakings have benefited from the measures, which are as
follows:

(a) consolidation in a new, subsidised loan, with the possibility
of a grace period, of costly debts linked to loans granted
for investments and/or the creation or financing of oper-
ating funds;

(b) the provision of Government guarantees for debt restruc-

turing;

(c) the application of a preferential
interest-rate reduction is applied.

rate even before an

These measures are for undertakings with cash-flow problems.

Assessment

Caution is advised at this stage regarding the compatibility of
the following
the scheme with the common market
reasons:

for

— when asked to explain the aid, the Greek authorities said
that the Decrees had not been notified because they consid-
ered that the aid they provided for did not constitute State
aid within the meaning of Article 87(1) of the Treaty; they
added that, although they did not know the exact number
of beneficiaries, the amounts of aid involved were probably
covered by the de minimis rule,

— given that the de minimis rule does not apply in the agri-
cultural sector and that the Decrees concerned are aimed at
the aid
undertakings experiencing cash-flow problems,

must be examined in the light of the rules for rescuing and
restructuring firms in difficulty applicable since the entry
into force of the first of the Decrees; however, the informa-
tion available does not allow a decision to be reached on
whether or not those rules have been complied with,

— again in the agricultural sector, the information available
does not allow a decision to be reached on whether or not
the Government guarantees have been provided in accord-
ance with the various rules on State aid in the form of guar-
antees applicable since the entry into force of the first of
the Decrees;

— the de minimis rule does apply in the industrial and craft
sectors, but as the Greek authorities do not know the
number of beneficiaries of the measures provided for by the
Decrees in question and the ceilings on de minimis aid are
calculated over a three-year period, rather than for a one-
off operation, it is impossible to determine whether or not
the aid provided for in the Decrees is actually covered by
the de minimis rule; under these circumstances, the aid must
also be examined in the light of
the various rules for
rescuing and restructuring firms in difficulty applicable
since the entry into force of
the Decrees;
however, the information available does not allow a deci-
sion to be reached on whether or not those rules have been
complied with,

the first of

— again in these sectors, the information available does not
allow a decision to be reached on whether or not the
Government guarantees have been provided in accordance
with the various rules on State aid in the form of guaran-
tees applicable since the entry into force of the first of the
Decrees.

C 52/10

EN

Official Journal of the European Union

2.3.2005

TEXT OF THE LETTER

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

‘1. Με την παρούσα, η Επιτροπή έχει την τιµή να πληροφορήσει
την Ελλάδα ότι αφού εξέτασε τις υποβληθείσες από τις αρχές
της χώρας σας πληροφορίες, αποφάσισε να κινήσει την προ-
βλεπόµενη από το άρθρο 88, παράγραφος 2, της συνθήκης
ΕΚ διαδικασία έναντι των ενισχύσεων που προβλέπονται στις
ανωτέρω υπουργικές αποφάσεις.

8. Η υπουργική απόφαση αριθ. 69836/B.1461 της 30 Σεπτεµ-
βρίου 1993, µε την οποία εγκρίνεται η χορήγηση επιδότησης
επιτοκίου επί των οφειλοµένων υπολοίπων χορηγήσεων από
δάνεια για κεφάλαια κίνησης και πάγιες επενδύσεις των βιοµη-
χανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων των νοµών Καστοριάς
και Εύβοιας, προβλέπει τα ακόλουθα:

∆ΙΑ∆ΙΚΑΣΙΑ

2. Περιήλθαν στην Επιτροπή πληροφορίες σύµφωνα µε τις
οποίες χορηγήθηκαν το 1993 όπως και στη διάρκεια των
εποµένων ετών, ορισµένες ενισχύσεις σε επιχειρήσεις των
νοµών Καστοριάς και Εύβοιας, στο πλαίσιο ενός σχεδίου
ρύθµισης (αναδιαπραγµάτευσης) οφειλών, που διέπεται από
τις ανωτέρω αποφάσεις. Οι
ενισχύσεις αυτές, οι οποίες
σύµφωνα µε τον τίτλο των προαναφεροµένων αποφάσεων θα
περιορίζονταν στις βιοµηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις,
φέρονται να έχουν επίσης χορηγηθεί στον γεωργικό τοµέα,
και
ιδιαίτερα στις επιχειρήσεις µεταποίησης/εµπορίας γεωρ-
γικών προϊόντων.

3. Με επιστολή της 27ης Μαΐου 2003, οι υπηρεσίες της Επι-
τροπής ζήτησαν από τις ελληνικές αρχές να τους κοινοποιή-
σουν, εντός προθεσµίας τεσσάρων εβδοµάδων, το κείµενο των
εν λόγω αποφάσεων όπως και κάθε άλλη χρήσιµη πληροφορία
ενόψει εξέτασης των διατάξεών τους βάσει των άρθρων 87
και 88 της συνθήκης.

4. Με επιστολή της 10ης Ιουλίου 2003, που πρωτοκολλήθηκε
στις 17 Ιουλίου 2003, η Μόνιµη Ελληνική Αντιπροσωπεία
στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στις υπηρεσίες της Επι-
τροπής σηµείωµα των ελληνικών αρχών µε το οποίο οι τελευ-
ταίες ζητούσαν παράταση ενός µηνός της ανωτέρω στο
σηµείο 3 προθεσµίας.

5. Με

επιστολή της 4ης Αυγούστου 2003, που πρωτο-
κολλήθηκε στις 6 Αυγούστου 2003, η Μόνιµη Ελληνική
Αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση κοινοποίησε στις
υπηρεσίες της Επιτροπής τις πληροφορίες που ζητήθηκαν µε
την επιστολή της 27ης Μαΐου 2003.

6. Από την εξέταση των πληροφοριών αυτών προέκυψε ότι οι
ενισχύσεις είχαν πράγµατι καταβληθεί χωρίς την έγκριση της
Επιτροπής. Συνεπώς, οι υπηρεσίες της Επιτροπής αποφάσισαν
να ανοίξουν φάκελο µη κοινοποιηθείσας ενίσχυσης, υπ' αριθ.
NN 153/03.

τις

από

αποφάσεις

7. Η παρούσα απόφαση αναφέρεται στις διατάξεις της αποφά-
σεως αριθ. 69836/B1461, και µόνον, όπως αυτή τροπο-
ποιήθηκε
2035824/5887,
2045909/7431/0025,
72742/
B1723. Οι διατάξεις των αποφάσεων αριθ. 66336/B.1398
της 14.9.93 και 30755/B1199 θα εξεταστούν στο πλαίσιο
άλλου φακέλου, δεδοµένου ότι, βάσει των σήµερα διαθέσιµων
πληροφοριών, φαίνεται να αφορούν άλλους από τους αναφε-
ρόµενους στο θέµα νοµούς.

2071670/11297

αριθ.

και

επιχειρήσεων

— το σύνολο των υφισταµένων µέχρι 30 Ιουνίου 1993
ληξιπρόθεσµων και µη οφειλών από πάσης φύσεως δάνεια
(κεφάλαια κινήσεως και πάγιες εγκαταστάσεις) σε δραχµές
ή συνάλλαγµα και από καταπτώσεις εγγυητικών επιστολών
σε δραχµές ή συνάλλαγµα των βιοµηχανικών και βιοτε-
χνικών
και
λειτουργούν, ανεξάρτητα από την έδρα της επιχείρησης,
στους νοµούς Καστοριάς και Εύβοιας, θα αποτελέσει ένα
νέο δάνειο που θα εξοφληθεί σε δέκα έτη µε ίσες εξαµη-
νιαίες τοκοχρεωλυτικές δόσεις ή µε ίσες εξαµηνιαίες χρεω-
λυτικές δόσεις (απλό χρεωλύσιο) και υπολογισµό των
τόκων ανά εξάµηνο µε το εκάστοτε εφαρµοζόµενο για τη
ρύθµιση επιτόκιο,

εγκατεστηµένες

είναι

που

µονάδες

— το επιτόκιο των ανωτέρω δανείων επιδοτείται µε 10
εκατοστιαίες
του
από
Νόµου 128/75 (1), κατά τα πέντε πρώτα έτη, µε την
προϋπόθεση ότι ο δανειολήπτης θα έχει καταβάλει προη-
γουµένως τη δική του συµµετοχή,

λογαριασµό

το

— το επιτόκιο του νέου δανείου (κεφάλαια κίνησης και
πάγιες εγκαταστάσεις) θα είναι το επιτόκιο των εντόκων
της
γραµµατίων ∆ηµοσίου
εκάστοτε τελευταίας έκδοσης που χρονικά προηγείται της
έναρξης
δανείων,
προσαυξηµένο κατά δύο µονάδες,

δωδεκάµηνης

εκτοκισµού

διάρκειας

περιόδου

κάθε

των

— οι υπαγόµενες στην απόφαση αυτή οφειλές από δάνεια σε
συνάλλαγµα θα ρυθµίζονται αφού δραχµοποιηθούν οι
σχετικές οφειλές µε τη µέση τιµή fixing της προηγού-
µενης της ρυθµίσεως ηµέρας,

— ως αφετηρία της ρύθµισης για την εφαρµογή των όσων
καθορίζει η παρούσα θα λαµβάνεται η ηµεροµηνία δραχ-
µοποίησης, µε την προϋπόθεση ότι η δραχµοποίηση θα
έχει πραγµατοποιηθεί µέχρι και 30 Ιουνίου 1994,

— οι εγγυητικές επιστολές προκειµένου να υπαχθούν στη νέα
κατατεθεί µέχρι 30
να έχουν

ρύθµιση θα πρέπει
Ιουνίου 1993,

— σε περίπτωση κατά την οποία δεν πληρωθούν δύο συνεχό-
µενες τοκοχρεωλυτικές δόσεις, το δάνειο θα καθίσταται
ληξιπρόθεσµο και απαιτητό και θα παύει η ισχύουσα
ρύθµιση,

— εναλλακτικώς, οι ανωτέρω επιχειρήσεις δύνανται

να
τύχουν της επιδοτήσεως του επιτοκίου των 10 εκατοσ-
τιαίων µονάδων επί πέντε έτη για τις υφιστάµενες οφειλές
την 30 Ιουνίου 1993 για πάγιες εγκαταστάσεις και
κεφάλαια κίνησης σε δραχµές και σε συνάλλαγµα.

(1) Ο λογαριασµός αυτός, που ανοίχθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδας,
τροφοδοτείται από την παρακράτηση επί των χορηγήσεων των εµπορικών
τραπεζών. Κάθε ακάλυπτο ποσό του λογαριασµού αυτού βαραίνει το
κράτος (σύµφωνα µε τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, ο λογα-
ριασµός παρέµεινε επί µακρόν ελλειµµατικός και, κατά συνέπεια, τροφο-
δοτείτο από το κράτος). Στην απόφασή του της 7ης Ιουνίου 1978, στην
υπόθεση C 57/86 (Συλλογή 1988, σ. 439), το ∆ικαστήριο διαπίστωσε
ότι η δραστηριότητα της Τράπεζας της Ελλάδας σε θέµατα διαχείρισης
και πληρωµών υπόκειτο σε άµεσο κρατικό έλεγχο.

2.3.2005

EN

Official Journal of the European Union

C 52/11

9. Η υπαγωγή στις προβλεπόµενες από την απόφαση αυτή
ρυθµίσεις υπόκειται στην τήρηση των ακόλουθων προϋποθέ-
σεων:

— οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι βιώσιµες µετά τη ρύθµιση·
κρίνεται από τις τράπεζες, οι οποίες διαθέτουν τρίµηνη
προθεσµία για να αποφανθούν επί της βιωσιµότητας των
επιχειρήσεων,

— οι επιχειρήσεις οφείλουν να έχουν καταβάλει τουλάχιστον
το 5 % των τόκων που τους αναλογεί για τα έτη 1991-
1992, και να έχουν ανταποκριθεί σε αυτή την υποχρέωση
µέχρι την ηµέρα της ρύθµισης των δανείων (ηµεροµηνία
υπογραφής του νέου δανειακού συµφώνου),

— οι οφειλές πρέπει να προέρχονται από δάνεια που αποδε-
δειγµένα χρησιµοποιήθηκαν είτε για αγορά παγίων εγκα-
ταστάσεων είτε για κεφάλαιο κινήσεως των επιχειρήσεων,

— ο έλεγχος της εφαρµογής των ανωτέρω ανατίθεται στις
αρµόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Οικονοµίας
και του Υπουργείου Οικονοµικών,

— στις περιπτώσεις επιχειρήσεων, επενδύσεις των οποίων
έχουν υπαχθεί στους Αναπτυξιακούς Νόµους και έχουν
κάνει χρήση τραπεζικών δανείων για την υλοποίησή τους,
η εφαρµογή των µέτρων του ανωτέρω σηµείου 7 απο-
κλείει την περαιτέρω επιδότηση του νέου αυτού δανείου
των Αναπτυξιακών Νόµων, διότι το νέο αυτό δάνειο δεν
αποτελεί ουσιαστικά δάνειο που έχει ληφθεί για την
πραγµατοποίηση των επενδύσεων κατά την έννοια του
άρθρου 11 των Αναπτυξιακών Νόµων,

— στην περίπτωση των βιοτεχνικών δανείων παγίων που
επιδοτούνται ήδη βάσει της υπ' αριθ. 2067234 της
31ης Οκτωβρίου 1991 µε επιδότηση 4 %, η επιδότηση
της παρούσας απόφασης (νοµών Καστοριάς και Εύβοιας)
παρέχεται κατά τη διαφορά για όσο χρόνο διαρκεί η
επιδότηση επιτοκίου της προαναφερόµενης απόφασης.

10. Η απόφαση αριθ. 2035824/5887 της 1ης Ιουνίου 1994:

α) αντικαθιστά το κεφάλαιο 1 της απόφασης 69836/B1461

(βλ. σηµείο 7) µε το ακόλουθο κείµενο:

“1. ΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΓΙΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΚΕΦΑ-

ΛΑΙΑ ΚΙΝΗΣΗΣ

Το σύνολο των υφισταµένων µέχρι 30 Ιουνίου 1993
ληξιπρόθεσµων και µη οφειλών από πάσης φύσεως
δάνεια τραπεζών (κεφάλαια κινήσεως και πάγιες εγκα-
ταστάσεις) σε δραχµές ή συνάλλαγµα και από κατα-
πτώσεις εγγυητικών επιστολών σε δραχµές ή συνάλ-
λαγµα των βιοµηχανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων
που είναι εγκατεστηµένες και λειτουργούν, ανεξάρτητα
από
νοµούς
Καστοριάς και Εύβοιας, θα αποτελέσει ένα νέο δάνειο
που θα εξοφληθεί σε δέκα έτη µε ίσες εξαµηνιαίες
τοκοχρεωλυτικές δόσεις, ή µε ίσες εξαµηνιαίες χρεωλυ-
τικές δόσεις (απλό χρεωλύσιο) και υπολογισµό των
τόκων ανά εξάµηνο.

επιχείρησης,

στους

έδρα

την

της

Το επιτόκιο των νέων δανείων, για το τµήµα τους που
καλύπτεται από την εγγύηση του ∆ηµοσίου κατά τα
οριζόµενα στο επόµενο κεφάλαιο της παρούσας,
γραµµατίων
ορίζεται
∆ηµοσίου δωδεκάµηνης διάρκειας της εκάστοτε τελευ-
ταίας έκδοσης που χρονικά προηγείται της έναρξης
κάθε περιόδου εκτοκισµού των δανείων, προσαυξηµένο

ίσο µε αυτό των

εντόκων

µε πέντε εκατοστιαίες µονάδες, ενώ για το τµήµα των
νέων δανείων που δεν καλύπτεται µε την εγγύηση του
δηµοσίου, θα καθορίζεται ύστερα από συµφωνία
µεταξύ των τραπεζών και των ενδιαφεροµένων επιχειρή-
σεων.

Το επιτόκιο αυτό (και στις δύο περιπτώσεις) επιδο-
τείται, κατά τα πέντε πρώτα έτη, µε δέκα εκατοστιαίες
µονάδες από τον λογαριασµό του Ν 128/75, µε την
προϋπόθεση ότι ο δανειολήπτης θα έχει καταβάλει
προηγουµένως και τη δική του συµµετοχή.

Οι υπαγόµενες στην παρούσα απόφαση οφειλές από
δάνεια σε συνάλλαγµα θα ρυθµίζονται αφού δραχµο-
ποιηθούν οι σχετικές οφειλές µε τη µέση τιµή fixing
της προηγούµενης της ρυθµίσεως ηµέρας.

Ως αφετηρία της ρύθµισης για την εφαρµογή των όσων
καθορίζει η παρούσα θα λαµβάνεται η ηµεροµηνία
δραχµοποίησης, µε την προϋπόθεση ότι η δραχµο-
ποίηση θα έχει πραγµατοποιηθεί µέχρι και 30 Σεπτεµ-
βρίου 1994.

Οι εγγυητικές επιστολές προκειµένου να υπαχθούν στη
νέα ρύθµιση θα πρέπει να έχουν καταπέσει µέχρι τις 30
Ιουνίου 1993.

Σε περίπτωση κατά την οποία δεν πληρωθούν δύο
συνεχόµενες τοκοχρεωλυτικές δόσεις, το δάνειο θα
καθίσταται ληξιπρόθεσµο και απαιτητό και θα παύει η
ισχύουσα ρύθµιση.”,

β) προβλέπει τα εξής:

— το Ελληνικό ∆ηµόσιο παρέχει ανεπιφύλακτα, παραιτού-
µενο του δικαιώµατος της προβολής της ένστασης της
δίζησης, την εγγύησή του προς τις τράπεζες για την
κάλυψη οφειλών µέχρι ποσού δραχµών 150 εκατοµ.
(440 205 €), κατά επιχείρηση, που θα ρυθµιστούν
σύµφωνα µε την απόφαση αριθ. 69836/B1461 της
30ής Σεπτεµβρίου 1993, όπως θα ισχύει µετά από τα
οριζόµενα στο ανωτέρω κεφάλαιο Ι,

των

µεγαλύτερου

— στην περίπτωση που επιχείρηση έχει οφειλές προς
ρύθµιση σε περισσότερες της µιας Τράπεζες συνολικού
ποσού
δραχµών
150 000 000 εκατοµ. (440 205 €), τότε θα έχει την
εγγύηση του δηµοσίου πρώτα η τράπεζα µε
το
µεγαλύτερο ύψος οφειλών και θα ακολουθούν οι
άλλες τράπεζες πάλι µε κριτήριο το ύψος των οφειλών
(από µεγαλύτερο προς µικρότερο) µέχρι συµπληρώ-
σεως του ως άνω καθοριζόµενου ορίου εγγύησης των
δραχµών 150 000 000 (440 205 €),

ληξιπρόθεσµων

— οι τράπεζες, σε περίπτωση καθυστέρησης της κατα-
δύο συνεχόµενων
δόσεων,
βολής
πρέπει
να κηρύσσουν αµέσως ληξιπρόθεσµο και
απαιτητό ολόκληρο το ποσό των ρυθµιζόµενων
οφειλών και εφόσον θέλουν να εξοφληθούν από τον
εγγυητή Ελλ. ∆ηµόσιο θα πρέπει να απευθύνονται σε
αυτό (Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, διεύθυνση 25-
∆) µετά από προηγούµενη βεβαίωση στην αρµόδια
∆.Ο.Υ. σε βάρος της κάθε οφειλέτριας επιχείρησης,
του συνολικού ποσού των απαιτήσεών τους, στον
ειδικό
“ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ
ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΗΣΕΩΝ ΕΚ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ή ΕΓΓΥΗΣΕΙ
ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ∆ΗΜΟΣΙΟΥ (ΚΑΧΚΕΕ∆)”,

λογαριασµό

C 52/12

EN

Official Journal of the European Union

2.3.2005

— το Ελληνικό ∆ηµόσιο, ως εγγυητής αναλαµβάνει την
υποχρέωση εξόφλησης των απαιτήσεων των τραπεζών
που θα περιλαµβάνουν το ανεξόφλητο εγγυηµένο
ποσό (από κεφάλαιο και τόκους) των ρυθµιζόµενων
οφειλών και όσους από τους νέους τόκους, µέχρι
κι'ένα τρίµηνο κατ'ανώτατο όριο µετά την κήρυξη του
δανείου ως ληξιπρόθεσµου και απαιτητού, αναλογούν
πάνω στο
ρυθµιζόµενων
οφειλών και τέλος, όσα από τα αναλογούντα συναφή
έξοδα, που αφορούν χρονικό διάστηµα για το οποίο
καλύπτονται από το ∆ηµόσιο ανεξόφλητοι τόκοι, είναι
ανεξόφλητα.

εγγυηµένο τµήµα

των

11. Η υπουργική απόφαση αριθ. 2045909/7431/0025 της 26ης

Αυγούστου 1994:

α) µετά το τρίτο εδάφιο του κεφαλαίου Ι της απόφασης
τροποποιήθηκε από την
9)

αριθ. 69836/B.1461 όπως
απόφαση
αριθ.
παρεµβάλλει το εξής εδάφιο:

2035824/5887

σηµείο

(βλ.

της

χωρίς

“Εναλλακτικά, σε όσες επιχειρήσεις επιθυµούν, χορηγείται
περίοδος χάριτος για ενάµισυ έτος, δηλαδή µέχρι την 31η
∆εκεµβρίου 1994,
επιµήκυνση της συνολικής
διάρκειας εξόφλησης των 10 ετών και υπό τον όρο ότι
στην περίπτωση αυτή η οριζόµενη πενταετής επιδότηση
του επιτοκίου των ρυθµιζοµένων οφειλών θα µειωθεί από
10 εκατοστιαίες µονάδες σε 8,5 εκατοστιαίες µονάδες. Οι
τόκοι
τον
χάριτος
δανειολήπτη θα κεφαλαιοποιηθούν την 31η ∆εκεµβρίου
1994, θα προστεθούν το αρχικό ρυθµιζόµενο κεφάλαιο
και θα εξυπηρετηθούν µε αυτό ενιαία σε 17 εξαµηνιαίες
τοκοχρεωλυτικές δόσεις ή σε 17 ίσες εξαµηνιαίες χρεωλυ-
τικές δόσεις (απλό χρεωλύσιο) και υπολογισµό των τόκων
ανά εξάµηνο µε
εφαρµοζόµενο για τη
ρύθµιση επιτόκιο. Η πρώτη δόση θα καταβληθεί την 1η
Ιουλίου 1995.”·

το εκάστοτε

βαρύνουν

περιόδου

που

β) διατυπώνει τις εξής διευκρινίσεις:

της

Σεπτεµβρίου

— η διάταξη της κοινής υπουργικής απόφασης αριθ.
30ής
69836/B1461
1993,
σύµφωνα µε την οποία, “εναλλακτικώς οι ανωτέρω
επιχειρήσεις δύνανται να τύχουν της επιδοτήσεως του
επιτοκίου των 10 εκατοστιαίων µονάδων επί πέντε έτη
για τις υφιστάµενες οφειλές την 30.6.1993 για πάγιες
εγκαταστάσεις και κεφάλαια κίνησης σε δραχµές και σε
συνάλλαγµα” (βλ. τελευταία περίπτωση του σηµείου
7), εξακολουθεί να έχει ισχύ µόνο για όσες επιχειρή-
σεις είχαν αποδεδειγµένα ζητήσει από τις τράπεζες την
υπαγωγή τους σ' αυτή και µόνο σ' αυτή, µέχρι την
ηµέρα έκδοσης της αριθ. 035824/5887 της 1ης
Ιουνίου
οποία
1994 απόφασής
απαλείφθηκε η διάταξη αυτή,

µας

την

µε

— στη ρύθµιση της δεκαετούς εξόφλησης υπάγεται το
σύνολο των υφισταµένων την 30ή Ιουνίου 1993
οφειλών από δάνεια για πάγιες εγκαταστάσεις και για
κεφάλαια κίνησης. Για τα µεσοµακροπρόθεσµα δάνεια
οι καταβολές που τυχόν έχουν γίνει µετά την ανωτέρω
ηµεροµηνία και µέχρι την ηµεροµηνία υπογραφής της
συµφωνίας ρύθµισης, θα άγονται σε εξόφληση των
δόσεων και τόκων του νέου δανείου που προκύπτει
από τη ρύθµιση. Για τα κεφάλαια κίνησης τα υφι-
στάµενα
που
Ιουνίου
εξοφλήθηκαν µερικά ή ολικά µετά την ηµεροµηνία
αυτή και επαναχορηγήθηκαν ή ανακυκλώθηκαν πριν

1993

30ή

ποσά

την

την ηµεροµηνία υπογραφής της συµφωνίας ρύθµισης,
µπορούν να ρυθµιστούν υπό την προϋπόθεση ότι το
ύψος τους δεν θα υπερβαίνει το ποσό της οφειλής
που υφίστατο την 30ή Ιουνίου 1993. Τα ποσά που
καταβλήθηκαν από 1η Ιουλίου 1993 µέχρι
την
ηµεροµηνία υπογραφής της συµφωνίας ρύθµισης και
δεν επαναχορηγήθηκαν θα παραµείνουν σε έντοκο
λογαριασµό στην τράπεζα προς εξόφληση δανείων και
τόκων του νέου δανείου που προκύπτει από τη
ρύθµιση.

12. Η υπουργική απόφαση αριθ. 2071670/11297 της 9ης
Νοεµβρίου 1994 προβλέπει την παροχή της εγγυήσεως του
∆ηµοσίου για τη ρύθµιση των προαναφεροµένων οφειλών. Η
εγγύηση αυτή ισχύει µε τον όρο της διατήρησης των ασφα-
λειών που έχουν συσταθεί στις Τράπεζες.

13. Τέλος, η απόφαση αριθ. 72742/B1723 επιφέρει ορισµένες
τελευταίες τροποποιήσεις στην απόφαση αριθ. 69836/B1461
της 30ής Σεπτεµβρίου 1993, όπως επίσης και σε µια άλλη
απόφαση υπ' αριθ. 66336/B1398, µε ηµεροµηνία 14
Σεπτεµβρίου 1993, ορίζοντας τα ακόλουθα:

“Οι επιχειρήσεις που κάνουν χρήση της εναλλακτικής
δυνατότητας ρύθµισης οφειλών που προβλέπεται στις
κοινές υπουργικές αποφάσεις αριθ. 30755/B1199 της
21.7.94 και 2045909/7431/0025 της 26ης Αυγούστου
1994, έχουν την ευχέρεια να εξοφλήσουν τους τόκους
της περιόδου χάριτος, που τις βαρύνουν αντί να τους
κεφαλαιοποιήσουν.

Στην περίπτωση αυτή, η πενταετής
επιδότηση του
επιτοκίου ορίζεται σε δέκα εκατοστιαίες µονάδες, µε την
προϋπόθεση ότι η συνολική δαπάνη από την επιδότηση
του επιτοκίου, που βαρύνει το λογαριασµό του Ν 128/
75, δεν θα είναι µεγαλύτερη της δαπάνης που αναλογεί
σε κάθε µία επιχείρηση όταν κάνει χρήση των διατάξεων
των κοινών υπουργικών αποφάσεων αριθ. 30755/B1199
της 21ης Ιουλίου 1994 και 2045909/7431/0025 της
26ης Αυγούστου 1994.”

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

14. ∆υνάµει του άρθρου 87, παράγραφος 1 της Συνθήκης,
ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε µορφή από τα
κράτη ή µε κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν
να νοθεύσουν τον ανταγωνισµό δια της ευνοϊκής µεταχειρί-
σεως ορισµένων επιχειρήσεων ή ορισµένων κλάδων παραγωγής
είναι ασυµβίβαστες µε την κοινή αγορά, κατά το µέτρο που
επηρεάζουν τις µεταξύ κρατών µελών συναλλαγές. Στο παρόν
στάδιο, το εξεταζόµενο µέτρο φαίνεται να αντιστοιχεί µε τον
ορισµό αυτό, κατά την έννοια ότι ευνοεί ορισµένες επιχειρή-
σεις των οποίων ελαφρύνει το βάρος ορισµένων τρεχουσών
δαπανών (των βιοµηχανικών και βιοτεχνικών επιχειρήσεων,
σύµφωνα µε τον τίτλο της απόφασης αριθ. 69836/B1461
της 30ής Σεπτεµβρίου 1993, αλλά επίσης, λαµβανοµένων
υπόψη των πληροφοριών που περιήλθαν στην Επιτροπή, των
επιχειρήσεων µεταποίησης και εµπορίας γεωργικών προϊόντων
του τοµέα των λιπαρών ουσιών), και ότι δύναται να επηρεάσει
τις συναλλαγές λόγω της θέσης που κατέχει η Ελλάδα στις
αντίστοιχες παραγωγές (για παράδειγµα, στον γεωργικό τοµέα
και ειδικότερα στις λιπαρές ουσίες, η Ελλάδα είχε το 2000
ποσοστό 21,6 % της κοινοτικής παραγωγής
ελιών, και
17,6 % το 2001).

2.3.2005

EN

Official Journal of the European Union

C 52/13

15. Εντούτοις, στις προβλεπόµενες από το άρθρο 87 παράγραφοι
2 και 3 της Συνθήκης περιπτώσεις, ορισµένα µέτρα δύνανται,
κατά παρέκκλιση, να θεωρηθούν ως συµβιβάσιµα µε την κοινή
αγορά.

16. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, θα µπορούσε να προταθεί
µόνον η παρέκκλιση που προβλέπεται από το άρθρο 87
παράγραφος 3, στοιχείο γ) της Συνθήκης, που αναφέρει ότι
δύνανται να θεωρηθούν ότι συµβιβάζονται µε την κοινή
αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της αναπτύξεως
ορισµένων
οικονοµικών
περιοχών, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλ-
λαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συµφέρον.

δραστηριοτήτων

οικονοµικών

ή

17. Σύµφωνα µε τις πληροφορίες των οποίων έλαβε γνώση η
Επιτροπή, όλα τα ανωτέρω περιγραφόµενα µέτρα ενδεχοµένως
περιέχουν ορισµένες µορφές κρατικών ενισχύσεων, λαµβα-
νοµένου υπόψη του γεγονότος ότι έχουν οριστεί και χρηµα-
τοδοτηθεί από τις δηµόσιες αρχές (βλ. σηµείο 8 δεύτερη
περίπτωση και υποσηµείωση αριθ. 1):

α) η οµαδοποίηση, στα πλαίσια νέων δανείων δεκαετούς
διάρκειας, υφισταµένων µέχρι 30 Ιουνίου 1993 ληξιπρό-
θεσµων και µη οφειλών, προερχόµενων από τραπεζικά
δάνεια για πάγιες
εγκαταστάσεις και για κεφάλαια
κίνησης·

β) ο υπολογισµός

του
τρίµηνου που κανονικά ισχύει για κάθε επιχείρηση που
συνάπτει δάνεια·

τόκων ανά εξάµηνο αντί

των

γ) η παροχή της εγγυήσεως του ∆ηµόσιου µέχρι ποσού 150
εκατοµµυρίων δραχµών (440 205 €)·στο πλαίσιο της
εγγύησης αυτής, το ελληνικό ∆ηµόσιο εξοφλεί τις απαιτή-
σεις των Τραπεζών και αναλαµβάνει εξίσου την υπο-
χρέωση να καταβάλει τους αναλογούντες νέους τόκους,
µέχρι και ένα τρίµηνο µετά τη κήρυξη του δανείου ως
ληξιπροθέσµου, καθώς και
τα αναλογούντα συναφή
έξοδα (βεβαίως, οι ενδιαφερόµενες επιχειρήσεις οφείλουν
να προβούν στη σύσταση ασφαλειών για να συµµετάσ-
χουν στο σύστηµα ενισχύσεων, αλλά στο παρόν στάδιο,
δεν διαθέτουµε καµιά πληροφορία όσον αφορά τη σχέση
µεταξύ του ποσού των ασφαλειών και αυτού της
εγγύησης)·

του
προς

∆ηµοσίου,
εντόκων

δ) η εφαρµογή, στο τµήµα εκείνο των δανείων που καλύπτει
επιτοκίου
Ελληνικού
η
εγγύηση
ισοδύναµου
γραµµατίων
των
αυτό
∆ηµοσίου δωδεκάµηνης διάρκειας, προσαυξηµένο κατά
δύο µονάδες (η προσαύξηση ανήλθε σε 5 µονάδες βάσει
της αποφάσεως αριθ. 2035824/5887 της 1ης Ιουνίου
1994)· η υφιστάµενη πριν από οποιαδήποτε επιδότηση
διαφορά µεταξύ των επιτοκίων που εφαρµόζονται στις
υπαγόµενες στη ρύθµιση των οφειλών τους επιχειρήσεις
και των επιτοκίων που επιβάλλονται στις άλλες επιχειρή-
σεις, εµφαίνεται στον παρακάτω συγκριτικό πίνακα (µε
την προβλεπόµενη από τις αποφάσεις αριθ. 69836/
B1461 και 2035824/5887 προσαύξηση) (2):

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

ΕΠΙΤΟΚΙΟ ΤΩΝ ΕΤΗΣΙΩΝ
ΕΝΤΟΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΩΝ
∆ΗΜΟΣΙΟΥ %
(+ προσαύξηση)

ΜΕΣΟΣ ΟΡΟΣ
ΤΩΝ
ΚΑΝΟΝΙΚΩΝ
ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ (%)

30.6.1993

21,25 + 2 = 23,25

28,60

31.12.1993

20,25 + 2 = 22,25

15.7.1994

20,25 + 5 = 25,25

27,40

16.12.1994

17,75 + 5 = 22,75

17.7.1995

15,50 + 5 = 20,50

23,10

18.12.1995

13,90 + 5 = 18,90

1.7.1996

13,30 + 5 = 18,90

21

2.12.1996

11,50 + 5 = 16,50

1.7.1997

9,60 + 5 = 14,60

18,20

10.12.1997

11,30 + 5 = 16,30

1.7.1998

11,70 + 5 = 16,70

18,60

2.12.1998

10,50 + 5 = 15,50

2.7.1999

8,69 + 5 = 13,69

15,00

17.12.1999

8,26 + 5 = 13,26

28.7.2000

6,22 + 5 = 11,22

12,33

22.12.2000

4,59 + 5 = 9,59

30.8.2001

3,74 + 5 = 8,74

8,58

13.12.2001

3,02 + 5 = 8,02

6.6.2002

3,72 + 5 = 8,72

28.11.2002

2,69 + 5 = 7,69

7,40

7,24

(2) ∆εδοµένου ότι, στο παρόν στάδιο, οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν
γνωρίζουν τον χρόνο κατά τον οποίο έπαυσαν να ισχύουν οι αποφάσεις
(στην επιστολή τους της 4ης Αυγούστου 2003, οι ελληνικές αρχές
ανέφεραν ότι αυτές δεν εφαρµόζονται πλέον, χωρίς να διευκρινίσουν από
πότε), η προσαύξηση του 5 % λογικά εφαρµόστηκε για όλες τις µετα-
γενέστερες της 1ης Ιουνίου 1994 περιόδους που αναφέρονται στον
πίνακα· συνεπώς, ο πίνακας αυτός είναι δυνατό να τροποποιηθεί
ανάλογα µε τις ηµεροµηνίες παύσης ισχύος των αποφάσεων, τις οποίες
οι ελληνικές αρχές θα οφείλουν να κοινοποιήσουν.

ε) η χορήγηση επιδότησης επιτοκίων κατά δέκα µονάδες επί
του συνόλου του ποσού των δανείων, στη διάρκεια των
πέντε πρώτων
(η επιδότηση υπολογίζεται στα
προσαυξηµένα επιτόκια που αναφέρονται στη δεύτερη
στήλη του ανωτέρω πίνακα)·

ετών

C 52/14

EN

Official Journal of the European Union

2.3.2005

στ) η δυνατότητα χορήγησης περιόδου χάριτος για ενάµισυ
έτος (µέχρι τις 31 ∆εκεµβρίου 1994), υπό τον όρο
µείωσης επιδότησης επιτοκίου από 10 µονάδες σε 8,5
µονάδες· στο µέτρο όµως που η πρώτη δόση θα έπρεπε
να καταβληθεί την 1η Ιουλίου 1995, η περίοδος χάριτος
στην αποπληρωµή διαρκεί στην πραγµατικότητα δύο έτη·

21. Αλλά, κατά τις ηµεροµηνίες έναρξης ισχύος της απόφασης
αριθ. 69836/B1461 και των τροποποιήσεών της, ο κανόνας
de minimis, ο οποίος είχε προσδιοριστεί στο κοινοτικό
πλαίσιο των ενισχύσεων στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις του
1992 (4), δεν είχε εφαρµογή στον γεωργικό τοµέα (5).

ζ) η δυνατότητα για τους δικαιούχους, που θεσπίστηκε µε
την απόφαση αριθ. 72742/B1723, να εξοφλήσουν τους
τόκους της περιόδου χάριτος που τους βαρύνουν, αντί να
τους
η
αυτή,
επιδότηση επιτοκίου ορίζεται εκ νέου σε 10 µονάδες·

κεφαλαιοποιήσουν·

περίπτωση

στην

την

απόφαση

προβλέπεται

η) η αποδέσµευση των ασφαλειών που έχουν δοθεί στις
επιχειρήσεις από τις υποβοηθούµενες επιχειρήσεις, η
οποία
αριθ.
από
2071670/11297· όσον αφορά τις οφειλές που καλύπ-
εγγύηση του Ελληνικού ∆ηµοσίου,
τονται από την
διατηρούνται οι εµπράγµατες επί των παγίων στοιχείων
ασφάλειες, οι λοιπές εµπράγµατες επί των εξωεπιχειρηµα-
τικών ακινήτων, οι ενοχικές και αυτές επί των χρεογράφων
και αξιογράφων που καλύπτουν µέχρι και το 100 % της
οφειλής·οι ασφάλειες οι σχετικές µε ποσά που υπερβαί-
νουν
το ποσό της οφειλής αποδεσµεύονται· όµως,
σύµφωνα µε τις πληροφορίες που γνωστοποιήθηκαν στην
Επιτροπή, οι τράπεζες συχνά χρεώνουν έξοδα µε τα οποία
οι απαιτήσεις αυτές υπερβαίνουν κατά πολύ το ποσό του
δανείου.

18. Όλα αυτά τα στοιχεία πιθανών ενισχύσεων πρέπει να τύχουν
ανάλυσης από δύο απόψεις: αυτή της εφαρµογής τους στον
γεωργικό τοµέα και αυτήν της εφαρµογής τους στο βιοµηχα-
νικό και βιοτεχνικό τοµέα, λαµβανοµένων γενικότερα υπόψη
των παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν από τις ελληνικές
αρχές στις 4 Αυγούστου 2003, σε απάντησή τους στις
ερωτήσεις των υπηρεσιών της Επιτροπής, της 27ης Μαΐου
2003.

Όσον αφορά τον γεωργικό τοµέα

τις

είχαν κοινοποιήσει

εν λόγω ενισχύσεις

19. Η Επιτροπή σηµειώνει καταρχάς ότι, στην επιστολή τους της
4ης Αυγούστου 2003, οι ελληνικές αρχές διευκρινίζουν ότι
δεν
επειδή
θεωρούσαν ότι δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις κατά την
έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1 της συνθήκης.
Ανέφεραν επίσης ότι, σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία, το
συνολικό ύψος της επιδότησης επιτοκίου ανήλθε κατά την
περίοδο της εφαρµογής των αποφάσεων στα 47 εκατοµµύρια
του
ευρώ·
∆ηµοσίου, ανήλθαν σε 7 εκατοµµύρια ευρώ, από τα οποία το
µεγαλύτερο µέρος έχει ήδη επιστραφεί από τους δικαιούχους
στο ∆ηµόσιο. Τέλος, προσέθεσαν ότι δεν διέθεταν αναλυτικά
στοιχεία ανά επιχείρηση και νοµό, µπορούσαν ωστόσο να
εκτιµήσουν ότι ο κύριος όγκος των κατ' αυτόν τον τρόπο
χορηγηθεισών ενισχύσεων αφορούσε ποσά τα οποία εµπίπτουν
στον κανόνα de minimis.

καταβληθείσες

εγγυήσεις

αφορά

όσον

τις

20. Καθώς πρόκειται για µη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις, αυτές θα
πρέπει να εξεταστούν µε βάση τους ισχύοντες κατά τον χρόνο
της χορήγησής τους κανόνες και κατευθυντήριες γραµµές,
σύµφωνα µε τις διατάξεις του σηµείου 23.3 δεύτερο εδάφιο
των κατευθυντηρίων γραµµών της Κοινότητας όσον αφορά τις
κρατικές ενισχύσεις στον γεωργικό τοµέα (3).

(3) ΕΕ C 232 της 12.8.2000, σ. 17.

22. Στο πλαίσιο αυτό, και καθώς ο εν λόγω κανόνας προβάλλεται
ρητά από τις ελληνικές αρχές για δικαιολόγηση των ενισχύ-
σεων, η Επιτροπή δεν µπορεί παρά να αµφιβάλλει για το
συµβιβάσιµο των ενισχύσεων αυτών µε την κοινή αγορά.

23. Πράγµατι, δυνάµει της απόφασης αριθ. 69836/B1461, οι
επιχειρήσεις θα έπρεπε να είναι βιώσιµες µετά τη ρύθµιση των
οφειλών τους (βλ. ανωτέρω σηµείο 9), πράγµα που σηµαίνει
ότι κατά τον χρόνο της ρύθµισης θα έπρεπε να αντιµετωπί-
ζουν προβλήµατα (το στοιχείο αυτό αποτυπώνεται στο
προοίµιο της απόφασης αριθ. 2045909/7431/0025, η οποία
αναφέρει την ανάγκη υποβοήθησης των βιοµηχανικών και
βιοτεχνικών επιχειρήσεων των νοµών Καστοριάς και Εύβοιας
που αντιµετωπίζουν προβλήµατα ρευστότητας).

24. Κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της απόφασης αριθ. 69836/
B1461, η Επιτροπή ακολουθούσε την πολιτική να θεωρεί ότι
οι ενισχύσεις στις προβληµατικές επιχειρήσεις, όπως είναι οι
ανωτέρω περιγραφόµενες,
στη
λειτουργία, οι οποίες δεν µπορούσαν, καταρχήν, να θεωρ-
ηθούν ως συµβιβάσιµες µε την κοινή αγορά παρά µόνον εάν
πληρούσαν τις κατωτέρω τρεις προϋποθέσεις:

συνιστούσαν

ενισχύσεις

α) οι εν λόγω ενισχύσεις θα έπρεπε να αφορούν χρηµατοοικο-
νοµικά βάρη δανείων συναφθέντων για τη χρηµατοδότηση
ήδη πραγµατοποιηθεισών επενδύσεων,

β) το σωρευτικό ισοδύναµο επιδότησης των ενισχύσεων που
ενδεχοµένως είχαν χορηγηθεί κατά τη σύναψη των δανείων
και των εν λόγω ενισχύσεων δεν θα µπορούσε να υπερ-
βαίνει τους γενικώς παραδεκτούς συντελεστές, ήτοι:

— για τις επενδύσεις στο επίπεδο της πρωτογενούς γεωρ-
γικής παραγωγής: 35 % ή 75 % στις µειονεκτικές
περιοχές κατά την έννοια της οδηγίας 75/268/ΕΟΚ·

— για τις επενδύσεις στο επίπεδο της µεταποίησης ή της
εµπορίας γεωργικών προϊόντων: 55 % ή 75 % στις
περιοχές στόχου 1, για τα σχέδια που είναι σύµφωνα
µε τα τοµεακά προγράµµατα ή µε κάποιον από τους
στόχους του άρθρου 1 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ.
866/90, και 35 % (ή 50 % στις περιοχές στόχου 1)
για τα λοιπά σχέδια, στο µέτρο που δεν αποκλείονται
βάσει των κριτηρίων επιλογής που αναφέρονται στο
σηµείο
απόφασης
παραρτήµατος
90/342/ΕΟΚ (ή της απόφασης 94/173/ΕΟΚ)·

του

της

2

(4) ΕΕ C 213 της 19.8.1992, σ. 2.
(5) Ο κανόνας αυτός στη συνέχεια επαναπροσδιορίστηκε, στην ανακοίνωση
της Επιτροπής σχετικά µε τις ενισχύσεις de minimis του 1996 (ΕΕ C 68
της 6.3.1996, σ. 9), και µετά στον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της
Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2001, για την εφαρµογή των άρθρων
87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σηµασίας (ΕΕ L 10
της 13.1.2001, σ. 30).

2.3.2005

EN

Official Journal of the European Union

C 52/15

υπόψη

λαµβάνεται

γ) οι εν λόγω ενισχύσεις θα έπρεπε να ήταν µεταγενέστερες
αναπροσαρµογών των επιτοκίων των νέων δανείων που
πραγµατοποιούνται ώστε
η
να
διακύµανση των επιτοκίων (το δε ποσό των ενισχύσεων θα
έπρεπε να είναι κατώτερο από ή ίσο προς τη διαφορά των
επιτοκίων των νέων δανείων) ή θα έπρεπε να αφορούν
γεωργικές εκµεταλλεύσεις που να παρέχουν εγγυήσεις
βιωσιµότητας, ιδίως στην περίπτωση που τα χρηµατοοικο-
νοµικά βάρη των υφιστάµενων δανείων είναι τέτοια που να
κινδυνεύει η βιωσιµότητα των εκµεταλλεύσεων ή και να
κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν.

25. Το 1997, οι προϋποθέσεις αυτές αντικαταστάθηκαν από τις
διατάξεις των κοινοτικών κατευθυντήριων γραµµών όσον
αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την
αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων (6). Το σηµείο 4.4
των εν λόγω κατευθυντήριων γραµµών ορίζει ότι
“όσον
αφορά τον γεωργικό τοµέα, [οι κατευθυντήριες γραµµές] θα
αρχίσουν να ισχύουν την 1η Ιανουαρίου 1998 για τις νέες
κρατικές ενισχύσεις και για τις υφιστάµενες κρατικές ενισχύ-
σεις ισχύει η ίδια ηµεροµηνία, σε περίπτωση δε που η
Επιτροπή έχει κινήσει στο πλαίσιο αυτό τη διαδικασία του
άρθρου 93 (σήµερα άρθρου 88), παράγραφος 2 της
Συνθήκης κατά ενός ή περισσοτέρων κρατών µελών, αφότου η
Επιτροπή εκδώσει την οριστική απόφαση έναντι του(των)
συγκεκριµένου(ων) κράτους(κρατών) µέλους(µελών) βάσει του
άρθρου 93 (σήµερα άρθρου 88) παράγραφος 2 της
Συνθήκης”.

26. Οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές για τη διάσωση και την
αναδιάρθρωση των προβληµατικών επιχειρήσεων του 1997
αντικαταστάθηκαν από νέες κατευθυντήριες γραµµές, στις 9
Οκτωβρίου 1999 (7). Στο σηµείο 6.3 των νέων αυτών κατευ-
θυντήριων γραµµών, αναφέρεται ότι “τα κράτη µέλη πρέπει να
προσαρµόσουν
τα καθεστώτα ενισχύσεων διάσωσης και
αναδιάρθρωσης που εφαρµόζουν και που παραµένουν σε ισχύ
µετά τις 30 Ιουνίου 2000 και να τα ευθυγραµµίσουν µε τις
… κατευθυντήριες γραµµές … µετά την ηµεροµηνία αυτή ”.
Επίσης,
την
προσαρµογή αυτή, τα κράτη µέλη [πρέπει να της διαβιβά-
σουν] πριν τις 31 ∆εκεµβρίου 1999, κατάσταση µε όλα αυτά
τα καθεστώτα. Εν συνεχεία, και εν πάση περιπτώσει, πριν από
τις 30 Ιουνίου 2000, πρέπει να της διαβιβάσουν επαρκή
στοιχεία που θα της επιτρέψουν να διαπιστώσει κατά πόσον
τα καθεστώτα αυτά τροποποιήθηκαν σύµφωνα µε τις …
κατευθυντήριες γραµµές”.

“για να µπορέσει η Επιτροπή να ελέγξει

27. Στη συγκεκριµένη περίπτωση, καθώς οι

ελληνικές αρχές
ανέφεραν, στην επιστολή τους της 4ης Αυγούστου 2003, ότι
η ισχύς των εν λόγω υπουργικών αποφάσεων είχε λήξει, χωρίς
να
κατέστησαν
ανενεργείς (8), η Επιτροπή οφείλει να προβεί στην εξέταση των
εν λόγω µέτρων λαµβάνοντας υπόψη όλους τους προαναφε-
ρόµενους στα σηµεία 24 έως 26 κανόνες.

διευκρινίζουν

ηµεροµηνία

που

την

Ενισχύσεις που χορηγήθηκαν µεταξύ 1ης Οκτωβρίου 1993
και 31ης ∆εκεµβρίου 1997

28. Όσον αφορά τους κανόνες που εφαρµόζονται στις κρατικές
της

επιχειρήσεις µεταξύ

προβληµατικές

ενισχύσεις

για

(6) ΕΕ C 283 της 19.9.1997, σ. 2.
(7) ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2.
(8) Βλ. υποσηµείωση αριθ. 2.

ηµεροµηνίας έναρξης ισχύος της αποφάσεως αριθ. 69836/
B1461 (την 1η Οκτωβρίου 1993) και 31ης ∆εκεµβρίου
1997 (για τους παρατιθέµενους στο σηµείο 25 λόγους), η
Επιτροπή διαπιστώνει τα εξής:

— οι ενισχύσεις θα έπρεπε να αφορούν αποκλειστικώς δάνεια
για επενδύσεις· όµως, στην περίπτωση των εν λόγω
µέτρων, τα δάνεια που έχουν υπαχθεί σε ρύθµιση φαίνεται
ότι είχαν επίσης ως σκοπό τη σύσταση και/ή τροφοδότηση
κεφαλαίων κίνησης,

της

— στο παρόν στάδιο και λόγω ελλείψεως πληροφοριών, η
Επιτροπή δεν γνωρίζει κατά πόσον τα επενδυτικά δάνεια
(για πάγιες εγκαταστάσεις) που υπήχθησαν στη ρύθµιση
είχαν ήδη τύχει κρατικής ενισχύσεως· της είναι συνεπώς
αδύνατο να προσδιορίσει κατά πόσον το ισοδύναµο
που
ενίσχυσης ή των
επιδότησης
χορηγήθηκαν
των
για τα δάνεια παραµένει
αποδεκτών ορίων, δηλαδή στη συγκεκριµένη περίπτωση
του 75 % των δαπανών, καθώς φαίνεται ότι στην περίπ-
τωση αυτή έχουν χορηγηθεί ενισχύσεις στον τοµέα της
εµπορίας γεωργικών προϊόντων
µεταποίησης και
(λιπαρές ουσίες) και ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στο
στόχο 1,

ενισχύσεων
εντός

της

— ελλείψει πληροφοριών, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να
προσδιορίσει κατά πόσον οι χρηµατοδοτηθείσες από τα
δάνεια επενδύσεις που υπήχθησαν στη ρύθµιση ήταν
σύµφωνες µε τους όρους της αποφάσεως 90/342/ΕΟΚ
της Επιτροπής σχετικά µε τη θέσπιση των κριτηρίων
επιλογής που πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για τις
επενδύσεις που αφορούν τη βελτίωση των συνθηκών µετα-
ποίησης και
εµπορίας των αγροτικών προϊόντων και
προϊόντων δασοκοµίας (9), όπως επίσης προς τα οριζόµενα
από την απόφαση 94/173/ΕΟΚ της Επιτροπής της 22ας
Μαρτίου 1994, για την κατάρτιση κριτηρίων επιλογής
που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τις επενδύσεις όσον
αφορά τη βελτίωση των συνθηκών µεταποίησης και
εµπορίας των γεωργικών προϊόντων και προϊόντων δασο-
απόφασης
κοµίας
για
90/342/ΕΟΚ (10).

κατάργηση

την

της

και

29. Λαµβανοµένων υπόψη των σκέψεων αυτών, η Επιτροπή
ασφαλώς αµφιβάλλει, στο παρόν στάδιο, σχετικά µε την
τήρηση των προαναφεροµένων στο σηµείο 24 προϋποθέσεων,
και συνεπώς όσον αφορά το συµβιβάσιµο µε την κοινή αγορά
των εν λόγω ενισχύσεων που χορηγήθηκαν µεταξύ 1ης
Οκτωβρίου 1993 και 31ης ∆εκεµβρίου 1997.

τίποτε δεν

30. Οι αµφιβολίες αυτές ενισχύονται ακόµη από το γεγονός ότι,
µέχρι σήµερα,
επιτρέπει στην Επιτροπή να
διαπιστώσει ότι η παρεχόµενη από ∆ηµόσιο εγγύηση για την
πράξη ρύθµισης των οφειλών συνάδει µε τους κανόνες σε
θέµατα κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται υπό τη µορφή
εγγυήσεων, κανόνες που εφαρµόζονταν κατά την ηµεροµηνία
έναρξης ισχύος της αποφάσεως αριθ. 69836/B1461 (11).

(9) ΕΕ L 163 της 29.6.1990, σ. 71.
(10) ΕΕ L 79 της 23.3.1994, σ. 29.
(11) Πρβλ. επιστολές της Επιτροπής στα κράτη µέλη SG(89) D/4328 της
5ης Απριλίου 1989 και SG(89) D/12772 της 12ης Οκτωβρίου 1989
καθώς και σηµείο 38 της ανακοίνωσης της Επιτροπής προς τα κράτη
µέλη σχετικά µε την εφαρµογή των άρθρων 92 και 93 της Συνθήκης
και του άρθρου 5 της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ της Επιτροπής στις δηµό-
σιες επιχειρήσεις του τοµέα µεταποίησης (ΕΕ C 307 της 13.11.1993,
σ. 3).

C 52/16

EN

Official Journal of the European Union

2.3.2005

Πιθανές
Ιανουαρίου 1998 και της 30ής Ιουνίου 2000

ενισχύσεις που χορηγήθηκαν µεταξύ της 1ης

31. Η Επιτροπή, ελλείψει πληροφοριών, δεν είναι σε θέση να
προσδιορίσει κατά πόσον οι ελληνικές αρχές έχουν προβεί
στην προσαρµογή των εν λόγω µέτρων ενίσχυσης στις
διατάξεις των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραµµών για τις
κρατικές ενισχύσεις στη διάσωση και αναδιάρθρωση των
προβληµατικών επιχειρήσεων, του 1997. Μπορεί ωστόσο να
διατυπώσει την ανησυχία ότι δεν έπραξαν κάτι τέτοιο, στο
µέτρο που, όπως αναφέρεται στο ανωτέρω σηµείο 19,
θεωρούσαν ότι τα µέτρα δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις
έννοια του άρθρου 87, παράγραφος 1 της
κατά την
Συνθήκης.

32. Στο πλαίσιο αυτό και στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή ασφαλώς
αµφιβάλλει για το συµβιβάσιµο των εν λόγω µέτρων ενί-
σχυσης µε την κοινή αγορά στη διάρκεια της εξεταζόµενης
περιόδου.

33. Οι αµφιβολίες αυτές ενισχύονται ακόµη από το γεγονός ότι
µέχρι σήµερα, τίποτε δεν επιτρέπει στην Επιτροπή να διαπι-
στώσει ότι η παρεχόµενη από ∆ηµόσιο εγγύηση για την πράξη
ρύθµισης των οφειλών συνάδει µε τους κανόνες σε θέµατα
κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται υπό τη µορφή εγγυή-
εξεταζόµενης
που
σεων,
περιόδου (12).

διάρκεια

ίσχυαν

στη

της

εκτιµήσουν ότι τα ποσά ενισχύσεων τα οποία ανέφεραν (βλ.
ανωτέρω σηµείο 19) υπάγονται στον κανόνα de minimis (ότι
δηλαδή χορηγήθηκαν τηρουµένων των όρων που καθορίζο-
νται στα διάφορα προαναφερόµενα στο σηµείο 21 κείµενα και
στην υποσηµείωση της σελίδας 6), στο µέτρο που δεν
φαίνεται να γνωρίζουν τον ακριβή αριθµό των δικαιούχων που
υπήχθησαν στο καθεστώς (το τελευταίο αυτό σηµείο µας
υποχρεώνει επίσης να αναρωτηθούµε µε ποιον τρόπο ήταν οι
ελληνικές αρχές σε θέση να προσδιορίσουν αυτό καθαυτό το
ποσό των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν) και στο µέτρο που
τα ανώτατα όρια τα υπαγόµενα στον κανόνα de minimis
υπολογίζονται βάσει τριετούς περιόδου, και όχι σε σχέση µε
µια µεµονωµένη πράξη.

38. Σε µια τέτοια κατάσταση όπου, στο παρόν στάδιο, είναι
αδύνατο να προσδιοριστεί κατά πόσον οι ενισχύσεις που
χορηγήθηκαν στις βιοµηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις
των εν λόγω δύο νοµών υπάγονται πράγµατι στον κανόνα de
minimis, ότι δηλαδή δεν συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά
την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης, η
Επιτροπή οφείλει να διατυπώσει την υπόθεση περί υπάρξεως
κρατικών ενισχύσεων και, εξαιτίας αυτού, να προβεί στην
ανάλυση των εν λόγω µέτρων µε βάση τους οικείους κοινο-
τικούς κανόνες. Λαµβανοµένων υπόψη των σκέψεων που
αναπτύσσονται στο ανωτέρω σηµείο 23, οι εν λόγω κανόνες
είναι αυτοί που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις για τη
διάσωση και αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων, από
την έναρξη ισχύος της αποφάσεως αριθ. 69836/B1461, και
συγκεκριµένα, κατά σειρά:

Πιθανές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν από την 1η Ιουλίου
2000

α) οι αρχές που διατυπώθηκαν στην Όγδοη έκθεση επί της

πολιτικής ανταγωνισµού (14)·

34. Ελλείψει πληροφοριών, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να προσ-
διορίσει κατά πόσον οι ελληνικές αρχές έχουν προσαρµόσει
τα εν λόγω µέτρα ενισχύσεων στις διατάξεις των κοινοτικών
κατευθυντήριων γραµµών για τις κρατικές ενισχύσεις στη
διάσωση και αναδιάρθρωση των προβληµατικών επιχειρήσεων,
του 1999. Μπορεί ωστόσο να διατυπώσει την ανησυχία ότι
δεν έπραξαν κάτι τέτοιο, για τους προαναφερόµενους στο
σηµείο 30 λόγους.

35. Στο πλαίσιο αυτό και στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή ασφαλώς
εν λόγω µέτρων
αµφιβάλλει για το συµβιβάσιµο των
ενίσχυσης µε την κοινή αγορά στη διάρκεια της εξεταζόµενης
περιόδου.

36. Οι αµφιβολίες αυτές ενισχύονται ακόµη από το γεγονός ότι
µέχρι σήµερα, τίποτε δεν επιτρέπει στην Επιτροπή να διαπι-
στώσει ότι η παρεχόµενη από ∆ηµόσιο εγγύηση για την πράξη
ρύθµισης των οφειλών συνάδει µε τους κανόνες σε θέµατα
κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται υπό τη µορφή εγγυή-
εξεταζόµενης
που
σεων,
περιόδου (13).

διάρκεια

ίσχυαν

στη

της

Όσον αφορά το βιοµηχανικό και βιοτεχνικό τοµέα

37. Στους δύο αυτούς τοµείς, ο κανόνας de minimis στον οποίο
παραπέµπουν οι αρχές, όντως εφαρµόζεται. Εντούτοις, η
Επιτροπή διερωτάται πώς οι ελληνικές αρχές µπορούν να

(12) Βλ. υποσηµειώσεις 9 και 11.
(13) ΕΕ C 71 της 11.3.2000, σ. 14.

β) οι κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές για τις κρατικές
ενισχύσεις στη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληµατικών
επιχειρήσεων του 1994 (15), που επιβεβαιώθηκαν, όσον
αφορά τους δύο εξεταζόµενους τοµείς, από τις κοινοτικές
κατευθυντήριες γραµµές για τις κρατικές ενισχύσεις στη
διάσωση και αναδιάρθρωση προβληµατικών επιχειρήσεων
του 1997 (16), και των οποίων η εφαρµογή παρατάθηκε µε
την ανακοίνωση της Επιτροπής του 1998 όσον αφορά την
παράταση των κατευθυντήριων γραµµών σχετικά µε τις
ενισχύσεις για τη διάσωση και αναδιάρθρωση των προβλ-
ηµατικών επιχειρήσεων (17)·

γ) τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραµµές για τις κρατικές
ενισχύσεις στη διάσωση και αναδιάρθρωση προβληµατικών
επιχειρήσεων του 1999 (18).

τηρουµένων

39. Στο στάδιο αυτό, και λαµβανοµένων υπόψη των διαθέσιµων
πληροφοριών, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει
κατά πόσον η χορήγηση των ενισχύσεων µε βάση τις εν λόγω
των προαναφεροµένων στο
αποφάσεις έγινε
σηµείο 35 κανόνων, οι οποίοι προβλέπουν ιδίως την κατάρ-
τιση σχεδίων αναδιάρθρωσης. ∆ύναται ωστόσο να αµφιβάλλει
ότι τηρήθηκαν οι κανόνες αυτοί, στο µέτρο που, όπως αναφέ-
ρεται ανωτέρω στο σηµείο 19, οι ελληνικές αρχές θεώρησαν,
µε την επιστολή τους της 4ης Αυγούστου 2003, ότι τα εν
λόγω µέτρα δεν συνιστούσαν κρατικές ενισχύσεις κατά την
έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

(14) Ειδικότερα στα σηµεία 177, 227 και 228 της εν λόγω Έκθεσης.
(15) ΕΕ C 368 της 23.12.1994, σ. 12.
(16) Βλ. υποσηµείωση 6.
(17) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 31.
(18) ΕΕ C 288 της 9.10.1999, σ. 2.

2.3.2005

EN

Official Journal of the European Union

C 52/17

άλλη πληροφορία χρήσιµη για την αξιολόγηση των εν λόγω
ενισχύσεων, εντός προθεσµίας ενός µηνός από την ηµεροµηνία
παραλαβής της παρούσας. Καλεί επίσης τις αρχές της χώρας
σας να διαβιβάσουν αµέσως αντίγραφο της επιστολής αυτής
στους πιθανούς δικαιούχους-αποδέκτες ενισχύσεων.

44. Η Επιτροπή υπενθυµίζει στην Ελλάδα το ανασταλτικό αποτέ-
λεσµα της διατάξεως του άρθρου 88 παράγραφος 3 της
συνθήκης ΕΚ και παραπέµπει στο άρθρο 14 του κανονισµού
(ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συµβουλίου, το οποίο προβλέπει
ότι κάθε παράνοµη ενίσχυση δυνατόν να αποτελέσει το αντι-
κείµενο ανάκτησης από τον δικαιούχο της.

45. Με την παρούσα, η Επιτροπή γνωστοποιεί στην Ελλάδα ότι θα
ενηµερώσει
τα ενδιαφερόµενα µέρη µε δηµοσίευση της
παρούσας επιστολής και µε περίληψή της στην Επίσηµη
Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλοι οι ανωτέρω ενδια-
φερόµενοι θα κληθούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους
εντός προθεσµίας ενός µηνός από την ηµεροµηνία της δηµο-
σίευσης αυτής.’

40. Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, και στο παρόν στάδιο, η
Επιτροπή ασφαλώς αµφιβάλλει σχετικά µε το συµβιβάσιµο
των εν λόγω ενισχύσεων µε την κοινή αγορά.

τίποτε δεν

41. Οι αµφιβολίες αυτές ενισχύονται ακόµη από το γεγονός ότι,
µέχρι σήµερα,
επιτρέπει στην Επιτροπή να
διαπιστώσει ότι η παρεχόµενη από το ∆ηµόσιο εγγύηση για
την πράξη ρύθµισης των οφειλών συνάδει µε τους κανόνες σε
θέµατα κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται υπό τη µορφή
εγγυήσεων, που ίσχυαν στη διάρκεια της
εξεταζόµενης
περιόδου (19).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

42. Λαµβανοµένων

υπόψη

που
όλων
διατυπώθηκαν στην ανωτέρω ανάλυση, η Επιτροπή αποφάσισε
να κινήσει τη διαδικασία εξέτασης που προβλέπεται από το
άρθρο 88 παράγραφος 2 της Συνθήκης.

αµφιβολιών

των

43. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής, η Επιτροπή καλεί την
Ελλάδα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της όπως και κάθε

(19) Βλ. υποσηµειώσεις 9 και 11.