State aid — Belgium — Aid C76/2003 ex NN69/2003 — Reduction of a VAT debt owed by Umicore SA (formerly Union Minière SA) — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC TreatyText with EEA relevance
Date: 2004-11-17
Institutions: European Commission
Subjects: Belgium, State aid, VAT, control of State aid, marketing, precious metal, tax exemption

C 280/10

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

STATE AID — BELGIUM

Aid C76/2003 ex NN69/2003 — Reduction of a VAT debt owed by Umicore SA (formerly Union
Minière SA)

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(2004/C 280/06)

(Text with EEA relevance)

(The text cancels and replaces that published in Official Journal of the European Communities C 223 of 7
September 2004)

By means of the letter dated 11 December 2003 reproduced in the authentic language on the pages
following this summary, the Commission notified Belgium of its decision to initiate the procedure laid
down in Article 88(2) of the EC Treaty concerning the abovementioned measure.

Interested parties may submit their comments on the measure in respect of which the Commission is initi-
ating the procedure within one month of the date of publication of this summary and the following letter
to:

European Commission
Directorate-General for Competition
State Aid Registry
B-1049 Brussels
Fax: (32-2) 296 12 42

These comments will be communicated to Belgium. Confidential treatment of the identity of the interested
party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

SUMMARY

PROCEDURE

By letter dated 11 February 2002 (D/50559) the Commission
informed the Belgian authorities of the information it had in its
possession concerning an agreement between the Belgian
Special Tax Inspectorate and the company Umicore SA, Brus-
sels (Umicore), formerly known as Union Minière SA, Brussels
(UM), on a reduction of a value-added tax (VAT) debt. In its
letter, the Commission asked the Belgian authorities to furnish
information which might enable it to assess the
it with all
agreement in the light of Articles 87 and 87 May 20028 of the
EC Treaty. The reply from the Belgian Government was
received by letter dated (A/33550). Following the appearance
of articles in the press, a final exchange of information took
place at an ad hoc meeting between the Commission's repre-
sentatives
on
Special
19 November 2003 at the Commission's request, made by
letter dated 21 October 2003 (D/56737).

Inspectorate

and

Tax

the

DESCRIPTION OF THE MEASURE IN RESPECT OF WHICH THE
COMMISSION IS INITIATING THE PROCEDURE

The tax agreement which forms the subject matter of this Deci-
sion was concluded on 21 December 2000 between the admin-
istration of the Special Tax Inspectorate and Umicore, or UM
as it then was, and related to VAT.

Brussels Regional Directorate of the Special Tax Inspectorate
addressed to Umicore, on 30 November 1998 and 30 April
1999 respectively, two adjustment notices concerning the irre-
gular application of VAT to certain silver
transfers from
Belgium to other countries of the European Union as part of
the marketing activities referred to above.

The adjustment notices of 30 November 1998 and 30 April 1999

In its adjustment notice of 30 November 1998, the Special Tax
Inspectorate informed Umicore that it had detected various
irregularities and concluded that Umicore 'owed the Belgian
State', for the years 1995-1996:

— BEF 708 211 924, or approximately EUR 17 556 115, in

VAT,

— BEF 70 821 192, or approximately EUR 1 755 611, by
way of a (reduced) tax fine under Article 70(1) of the VAT
Code.

In its adjustment notice of 30 April 1999, the Special Tax
Inspectorate informed Umicore that it had detected further irre-
gularities and concluded that Umicore 'owed the Belgian State',
for the years 1997-1998:

— BEF 274 966 597, or approximately EUR 6 816 243,

in

VAT,

Following checks on the precious metals marketing activities
conducted by Umicore between 1995 and 1999 inclusive, the

— BEF 27 496 659, or approximately EUR 681 624, by way
of a (reduced) tax fine under Article 70(1) of the VAT Code.

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/11

In total, the amount of VAT owed by Umicore according to the
abovementioned adjustment notices comes to approximately
EUR 24 372 358 and the tax fine referred to comes
to
approximately EUR 2 437 235.

The agreement of 21 December 2000

Following several letters in which Umicore rejected the Special
Tax Inspectorate's calls for adjustment, on 21 December 2000
the Special Tax Inspectorate accepted a proposed agreement
submitted by Umicore concerning the two adjustment notices,
covering the application of VAT during the period in question.

In particular, the agreement in question covered payment by
Umicore of the sum of BEF 423 000 000, or approximately
EUR 10 485 896,
‘in full and final settlement of Umicore's
VAT situation for the years 1995 to 1999 inclusive’.

As a result, following the agreement, Umicore is thought to
have secured a reduction in its VAT debt of approximately
EUR 13 886 462 at the least, that is, not counting fines and
default interest.

According to the Belgian authorities, such an agreement is
justified as the adjustment notices in question constitute only
the first stage in a complex administrative process aimed at
establishing a tax debt to be paid by a person subject to VAT.
A detailed examination of
the information and arguments
submitted by Umicore, which has always denied having perpe-
trated fraud, finally persuaded the Special Tax Inspectorate that
no tax should have been demanded in this case. As no tax
amount had been established, no VAT debt reduction was
granted.

The Belgian authorities consider, moreover, that Belgian law is
too stringent compared with that of other European countries
and that it imposes an extremely heavy burden of proving that
goods have left the country with a view to applying exemption
from VAT to intra-Community supplies.

ASSESSMENT OF THE AID

The Commission considers that the information furnished by
the Belgian authorities does not justify the conclusion of the
agreement in question between the Belgian State and Umicore
or permit the reduction in the VAT debt established in the light
of the Special Tax Inspectorate's findings.
In particular, the
information furnished appears contradictory in that, on the one
hand, the Belgian authorities have asserted that Umicore ‘owed
the Belgian State’ a VAT debt and that, moreover, a tax fine
should be imposed, while on the other hand those same autho-
rities considered that no tax debt had been established.

As to the application of the VAT exemption to silver transfers
to taxable persons in other Member States, the Special Tax
Inspectorate had established in its two adjustment notices that
the conditions for such exemption — laid down by the rules of
Belgian law and to which all other companies doing business
in Belgium are subject — allowing the VAT paid on the goods
supplied to be deducted were not met.

that

As to the argument
the regulatory requirements for
securing exemption from VAT on the dispatch of goods abroad
are in practice more stringent than those applicable in other
Member States, the Commission considers that it is advantages
within a State, and not differences in treatment stemming from
legislative or regulatory differences between States, that fall
within the scope of the State aid rules.

As to the determination of the compromise amount under the
agreement between the Belgian State and Umicore, the reduc-
tion in the previously established VAT debt seems to constitute
an advantage in that the VAT amount taken as a basis for
purposes of applying the compromise reduction concerns only
part of the debt at issue. The information communicated by the
Belgian authorities concerning the calculation involved in the
established compromise does not seem to take into account the
amount of Umicore's VAT debt under the adjustment notice of
30 April 1999 (EUR 6 816 243). Consequently, the compro-
mise amount forming the subject matter of the agreement has
become more
thus not
convinced of the validity of the subsequent reduction in the
debt in question, given the non-deductibility of the fine as a
business cost.

favourable. The Commission is

As confirmed by the established case law of the Court of
Justice, discretionary practices by tax authorities may give rise
to advantages falling within the scope of Article 87 of the EC
Treaty. The Commission considers that,
in so far as the tax
reduction at issue concerns only Umicore, the criterion of selec-
tivity is fulfilled.

As to the way in which the agreement was concluded, the
Commission considers that the fact that the compromise did
not specify its legal basis and its formal justification from a
legal point of view constitutes a departure from the normal
procedure for determining and settling a VAT debt subsequent
to a finding of irregularity.

Accordingly, the Commission has serious doubts as to whether
the measure constitutes aid and whether it is compatible with
the common market, inasmuch as:

— the debt reductions resulting from the tax agreement confer
involving a reduction in tax

an advantage on Umicore,
revenue and hence of State resources,

The Commission takes the view that the agreement in question
involves the use of State resources and seems to confer an
advantage on Umicore consisting in the reduction of a charge
which ought normally to have been borne by Umicore's
budget.

— intra-Community trade is affected in so far as the recipient
company is active in trade between Member States in the
market for silver granules. In fact, the VAT debt reduction
enjoyed by Umicore is likely to strengthen its competitive
position on that market.

C 280/12

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

Since the measure has not been notified to the Commission, it
constitutes aid that has been granted illegally.

None of the exemptions provided for in Article 87(2) and (3)
seems applicable in the case in point.

The Commission has therefore decided to initiate the formal
investigation procedure laid down in Article 88(2) of the EC
Treaty.

In accordance with Article 14 of Council Regulation (EC) No
659/1999, all unlawful aid can be subject to recovery from the
recipient.

TEXT OF LETTER

‘Par la présente,
la Commission a l'honneur d'informer la
Belgique qu'après avoir examiné les informations fournies par
vos autorités, elle a décidé d'ouvrir la procédure prévue à l'ar-
ticle 88, paragraphe 2, du traité CE.

1. PROCÉDURE

1. Par lettre du 11 février 2002 (D/50559), la Commission a
avisé les autorités belges qu'elle disposait d'informations
concernant un accord entre l'Inspection Spéciale des Impôts
(ISI), service du Ministère belge des Finances, et la société
Umicore S.A. de Bruxelles (Union Minière S.A. au moment
des faits, ci-après Umicore), et que cet accord portait appa-
remment sur une réduction de dette en matière de taxe sur
la valeur ajoutée (TVA). La Commission a également
les
demandé aux autorités belges de lui
renseignements pouvant lui permettre d'apprécier cet accord
à la lumière des articles 87 et 88 du Traité CE.

fournir

tous

2. Suite à la demande du gouvernement belge, par courrier
électronique du 23 avril 2002 (A/33077), la Commission a
prolongé le délai de réponse initial jusqu'au 8 mai 2002. La
réponse du Gouvernement belge a été reçue par lettre du
7 mai 2002 (A/33550).

3. Par lettre du 9 août 2002 (D/54611),

la Commission a
demandé de plus amples informations afin de compléter son
appréciation de la mesure. Ces informations ont été trans-
mises par le Gouvernement belge par lettre du 18 septembre
2002 (A/36873).

4. Par lettre du 21 octobre 2003 (D/56737) la Commission a
demandé aux autorités belges de fournir des documents
complémentaires permettant d'éclairer la position de l'admi-
nistration fiscale belge au sujet de l'accord avec Umicore.
Dans cette lettre, la Commission a aussi évoqué la possibilité
d'enjoindre formellement à la Belgique l'obtention des infor-
mations demandées, compte tenu du fait que ces informa-
tions auraient déjà du être fournies à la Commission suite à
ses demandes de renseignement précédentes.

5. Par lettre du 31 octobre 2003 (A/37573),

les autorités
belges ont informé la Commission que le dossier fiscal de la
société Umicore ainsi que toutes les pièces relatives à l'ac-
cord en question avait été saisis par le juge d'instruction de
Bruxelles, M. Lugentz, chargé d'une instruction pénale
contre X concernant les circonstances dans lesquelles l'ac-
cord entre ISI et Umicore avait été conclu.

6. Le 19 novembre 2003, une réunion technique ad-hoc a eu
lieu entre les représentants de la Commission et de l'admi-
nistration centrale de l'ISI. Cette réunion a permis de
confirmer et clarifier certains aspects de la position de l'ad-
ministration fiscale belge et la nature de l'accord conclu avec
Umicore, mais aucun élément concret quant à la justifica-
tion légale de cette position n'a été fourni à l'occasion de
cette réunion.

2. DESCRIPTION DE LA MESURE

7.

8.

9.

contrôles

concernant

les opérations de
Suite à des
commercialisation des métaux précieux effectuées par
Umicore pendant les années 1995 à 1999 incluses,
la
Direction Régionale de Bruxelles de l'ISI a notifié à
Umicore, respectivement en date 30 novembre 1998 et 30
avril 1999, deux relevés de régularisation. Ces relevés de
régularisation constatent l'application irrégulière d'exonéra-
tions de TVA à des ventes d'argent en grain à des sociétés
établies en Italie.

En particulier, ces deux relevés de régularisation portaient
sur la détermination du provisoire montant de la TVA
dont Umicore s'était rendu redevable suite à l'exonération
irrégulière, de l'amende fiscale à payer et des intérêts exigi-
bles de plein droit à compter de la date à laquelle la dette
TVA avait pris naissance. Les deux relevés portaient invita-
tion à renvoyer à l'ISI l'approbation écrite par Umicore des
montants ainsi déterminés ou alternativement à faire valoir
des objections dûment motivées, dans un délai de 20 jours.

Suivant cette dernière option, Umicore a adressé à l'ISI
deux courriers, le 11 juin 1999 et le 18 juin 1999 faisant
valoir ses objections aux constatations de l'ISI et invoquant
la régularité de l'exonération de TVA appliquée. Le 23
décembre 1999, l'ISI a communiqué à Umicore ses obser-
vations conclusives en réaffirmant la validité des constata-
tions faites dans les deux relevés de régularisation. L'ISI a
donc invité Umicore à faire parvenir soit son accord sur la
taxation établie, soit des nouveaux éléments de nature à
réduire ou annuler celle-ci, et le cas échéant à marquer sa
renonciation au temps couru de la prescriptionafin d'inter-
rompre la prescription pour le recouvrement de la taxe,
des intérêts et des amendes fiscales relatives. Le 30 mars
2000, Umicore a complété l'argumentation développée
dans ses notes du 11 et 18 juin 1999 en rejetant à
nouveau les conclusions de l'ISI.

10. Le 21 décembre 2000, l'ISI a accepté une proposition d'ac-
cord présentée par Umicore au sujet des deux relevés de
régularisation, portant sur l'application de la TVA dans la
période totale contrôlée par l'ISI. L'accord en question
prévoit un payement par Umicore d'une somme fortement
réduite par rapport à celle visée aux relevés de régularisa-
tion susmentionnés. Selon les explications fournies par
l'administration belge, dans cet accord, faisant usage des
la législation
possibilités
belge, l'ISI a réclamé un montant réduit correspondant à
une amende à titre de sanction pour la négligence de
Umicore.

transactionnelles offertes par

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/13

3. DESCRIPTION DE L'ACTIVITÉ DE L'ENTREPRISE ET DES

TRANSACTIONS CONCERNÉES PAR LA MESURE

régime transitoire d'application de la TVA en vue de l'abo-
lition des frontières fiscales dans l'Union européenne et
modifiant la 6ème Directive TVA (1), dans le code de la TVA.

Description des activités de Umicore

11. La société Umicore est une société anonyme établie à Brux-
elles qui produit et commercialise des matériaux spéciaux
et des métaux précieux sur le marché communautaire et
international, dont la production et la vente d'argent en
grain. En particulier, Umicore est réputée avoir la plus
importante
raffinage d'argent au niveau
mondial.

capacité de

12. L'argent manufacturé par Umicore est extrait d'autres
matériaux, dans la majorité des cas de déchets industriels,
qui lui sont confiés dans le cadre de contrats de travail à
façon pour la récupération des métaux précieux ou non
iridium, cobalt,
(argent, or, platine, palladium, rhodium,
cuivre, plomb, etc.). Dans un premier temps, l'argent et les
autres métaux précieux récupérés restent la propriété des
clients d'Umicore mais ils sont souvent vendus ensuite à
Umicore. Cette dernière société doit pouvoir les revendre
immédiatement sur le marché mondial, en vue d'éviter les
risques de fluctuations des cours des métaux et des devises.
En particulier, Umicore produit de l'argent en grains, qui
est généralement vendu aux entreprises de commerce en
gros du secteur de la bijouterie ou à l'industrie. L'argent
qui ne peut être écoulé par cette filière est en général placé
en lingots sur le London Bullion Market.

13. Dans le cadre de ses activités de commercialisation d'argent
en grain, Umicore effectue notamment des livraisons à
destination d'États membres de l'Union européenne.
Il
ressort des informations fournies par Umicore à l'adminis-
tration fiscale belge que la consommation mondiale d'ar-
gent s'élève à environ 26 000 tonnes par an, et que l'Italie
les
est le marché le plus important en Europe et parmi
principaux marchés géographiques du globe, avec environ
2 000 tonnes par an. Compte tenu que la production
annuelle d'argent en Italie est estimée à 150 tonnes par an,
les importations d'argent en Italie en provenance des
producteurs étrangers, dont Umicore, sont significatives.

14. Certaines de ces livraisons intracommunautaires d'argent
effectuées dans la période 1995 à 1999, à destination de
l'Italie, ont fait l'objet des deux relevés de régularisation
établis par
l'ISI, détaillés ci-dessous, qui portaient sur
certaines irrégularités dans l'application de l'exonération de
TVA, au titre de l'article 39 bis du code belge de la TVA
(code de la TVA), pour les livraisons de biens intracommu-
nautaires et de l'article 39 du code de la TVA, en ce qui
concerne les exportations hors de la Communauté.

Régime TVA applicable aux livraisons intracommunau-
taires et aux exportations de biens

15. Le système TVA applicable aux livraisons intracommunau-
taires et aux exportations des biens trouve son origine
dans la transposition de la Directive 91/680/CEE portant le

16. L'article 39, § 1 du code de la TVA prévoit un régime d'ex-
onération de TVA applicable aux exportations de biens, en
disposant que “Sont exemptées de la taxe: 1o les livraisons
de biens expédiés ou transportés par le vendeur ou pour
son compte, en dehors de la Communauté; 2o les livraisons
de biens expédiés ou transportés, par l'acheteur qui n'est
pas établi en Belgique ou pour son compte, en dehors de
la Communauté (….)”.

17. Conformément au § 3 de l'article 39, le droit belge a fixé
par arrêté royal no 18 du 29 décembre 1992 (AR
18/1992), les conditions relatives à l'exonération concer-
nant l'exportation des biens de la Belgique en dehors de la
Communauté. L'article 5, § 2 AR 18/1992 dispose que
“l'acheteur non établi en Belgique, qui prend lui-même
possessions des biens en Belgique, doit délivrer, lors de la
prise de possession, un accusé de réception à son vendeur
établi en Belgique. L'accusé de réception à livrer au
vendeur doit mentionner la date de la remise des biens, la
descriptions de ceux-ci et le pays de destination. Le même
document doit être délivré au vendeur lorsque la prise de
possession des biens en Belgique est réalisée par une tierce
personne, qui agit pour le compte de l'acheteur qui n'est
pas établi en Belgique. Dans ce cas, le document doit être
délivré par ladite tierce personne, qui y déclare agir pour le
compte de son donneur d'ordre”. L'article 6 AR 18/1992
précise que “La preuve de l'exportation doit être fournie
par le vendeur (…) indépendamment du document prescrit
par l'article 5, § 2”. L'article 3 AR 18/1992 dispose ensuite
que “Le vendeur doit être à tout moment en possession de
tous les documents justifiant la réalité de l'exportation et
produire ceux-ci à toute demande des agents chargés du
contrôle. Ces documents comprennent notamment
les
bons de commande, les documents de transport, les docu-
ments de paiement, ainsi que la déclaration d'exportation
visée à l'article 2” qui dispose “Une copie de la facture de
vente ou, à défaut de facture de vente, une note d'envoi
contenant toutes les mentions que doit porter une facture
de vente, doit être remise au bureau de douane où confor-
mément à la réglementation douanière en matière d'expor-
tation, une déclaration d'exportation doit être déposée”.

18. L'article 39 bis du code de la TVA, tel que prévu à partir
du 1er janvier 1993, est libellé comme suit: “Sont exemp-
tées de la taxe: 1o les livraisons de biens expédiés ou trans-
portés par le vendeur (…), par l'acquéreur ou pour leur
compte en dehors de la Belgique mais à l'intérieur de la
Communauté, effectuées pour un autre assujetti ou pour
une personne morale non assujettie, agissant en tant que
tels dans un autre État membre et qui sont tenus d'y
soumettre à la taxe leurs acquisitions intracommunautaires
de biens (…).”

(1) Voir Directive 77/388/CEE (ou Sixième Directive TVA) du Conseil
du 17 mai 1977 en matière d'harmonisation des législations des
États membres relatives aux taxes sur le chiffre d'affaires — Système
commun de taxe sur la valeur ajoutée: assiette uniforme, telle que
modifiée par la Directive du Conseil du 16 décembre 1991 no 91/
680/CEE, JO L 376 du 31/12/1991, en vue de l'abolition des fron-
tières fiscales.

C 280/14

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

19. Le droit fiscal belge impose plusieurs conditions au sujet
de la preuve qui doit être fournie aux fins d'une correcte
application de l'exonération prévue à l'article 39 bis du
code de la TVA. Afin de bénéficier de l'exonération les
assujettis doivent démontrer que, dans le cadre d'une
livraison intracommunautaire,
le transport a été effectué
par le vendeur, par l'acquéreur ou pour leur compte. L'ar-
ticle 1er de l'arrêté royal no 52 du 29 décembre 1992 (AR
52/1992), dispose que “Les exemptions de la taxe prévues
par l'article 39 bis du Code sont subordonnées à la preuve
que les biens ont été expédiés ou transportées en dehors
de la Belgique mais à l'intérieur de la Communauté”.
Ensuite, l'article 2 AR 52/1992 précise que cette exemp-
tion “est en outre subordonnée à la preuve que la livraison
est effectuée pour un assujetti … identifié à la taxe sur la
valeur ajoutée dans un autre état membre”. L'article 3,
alinéa 1er AR 52/1992 dispose que “Le vendeur doit être à
tout moment en possession de tous les documents justi-
fiant la réalité de l'expédition ou du transport des biens
…”. A ce sujet, l'extrait du communiqué de presse publié
sur le Moniteur belge no 36 du 20 février 1993 attire l'at-
tention des contribuables sur le fait que “le transport doit
être effectué par le vendeur, par l'acquéreur ou pour leur
compte. Ceci a pour conséquence qu'un transport effectué
par ou pour compte d'un client subséquent (par exemple
lors de ventes en chaîne où le transport est effectué par le
final) ne permettra pas d'exonérer les livraisons
client
précédant la livraison à ce dernier client”.

20. Finalement,

l'extrait de la réponse du Ministre belge des
Finances à la question parlementaire no 248 du 23 janvier
1996 (2) précise que “Une livraison intracommunautaire au
départ de la Belgique constitue dès lors une opération qui
rend la TVA en principe exigible en Belgique lorsqu'elle est
effectuée par un assujetti agissant en tant que tel. Le droit
au bénéfice de cette exemption doit bien entendu être
prouvé par le fournisseur qui l'invoque. C'est donc à lui
qu'incombe la charge de la preuve que les conditions d'ap-
plication de l'exemption sont remplies”.

21. À défaut de pouvoir appliquer les exonérations prévues
par les articles 39 et 39 bis du code de la TVA, la livraison
de biens devient imposable en Belgique et la dette naît de
la seule survenance de l'opération (3). Si la taxe n'est pas
payée à temps, elle est recouvrée moyennant une contra-
inte,
laquelle doit être décernée endéans un délai fixe à
peine de prescription. Dans le cas où l'administration
conteste les exonérations TVA appliquées sur les livraisons
des biens en question, elle adresse à l'assujetti un relevé de
régularisation qui est généralement assorti d'une amende.
Si l'intéressé n'accepte pas le relevé, l'administration, dans
la mesure où elle désire poursuivre le recouvrement des
sommes qu'elle réclame, lui adresse la contrainte confor-
mément à l'article 85 du code de la TVA.

(2) Publié au Bull. Q.R., Ch. Repr. S.O. 1995-1996, no 26 du 18 mars

1996.

(3) Aux termes de l'article 2 du code de la TVA belge, les livraisons de
bien effectuées à titre onéreux par un assujetti sont soumises à la
taxe, lorsqu'elles ont lieu en Belgique. En vertu de l'article 15 de ce
code, une livraison de bien est réputée avoir été effectuée en
Belgique notamment lorsque l'expédition ou le transport du bien à
destination de l'acquéreur commence en Belgique. L'article 16
précise que la livraison s'opère au moment où le bien est mis à la
disposition de l'acquéreur et l'article 17, et que le fait générateur de
la taxe intervient et la taxe devient exigible au moment où s'opère la
livraison du bien.

22. En ce qui concerne l'application des amendes à défaut de
preuve du droit à l'exonération, l'article 70, paragraphe 1er,
du code de la TVA prévoit que pour toute infraction à
l'obligation d'acquitter la TVA une amende égale à deux
fois la taxe éludée est appliquée. L'article 1, paragraphe 1,
de l'arrêté royal no 41 du 30 janvier 1987 (AR 41/1987)
prévoit que cette amende est réduite à 10 % du montant
de la taxe due (tableau G de l'annexe à l'AR 41/1987).
Toutefois, lorsque la contrainte visée à l'article 85 du code
de la TVA est ensuite notifiée à l'assujetti,
l'amende est
majorée de 50 % sans que cette amende puisse être infér-
ieure à 5 % de la taxe due.

23. En ce qui concerne les intérêts, l'article 91, paragraphe 1er,
du code de la TVA prévoit qu'ils sont calculés au taux de
0,8 % de la taxe due par mois de retard.

Contrôles effectués et relevés de régularisation envoyés
par L'ISI

24. Suite à des contrôles effectués par l'ISI concernant l'activité
de commercialisation des métaux précieux par Umicore
la Direction
pendant les années 1995 à 1999 incluses,
Régionale de Bruxelles de l'ISI a notifié à Umicore, en date
30 novembre 1998 et 30 avril 1999, deux relevés de régu-
larisation constatant l'application irrégulière de l'exonéra-
tion au titre de l'article 39 bis du Code de la TVA (et dans
certains cas au titre de l'article 39 du code portant sur l'ex-
onération pour les exportations des biens hors de la
Communauté) concernant diverses livraisons d'argent en
grain effectuées pour des clients italiens, anglais, espagnols
et suisses, à destination de l'Italie. En particulier des
enquêtes menées par les services compétents des États
membres concernés avaient permis de déterminer que
certains clients étrangers d'Umicore étaient fictifs et liés à
des carrousels criminels mis en œuvre pour éluder le paie-
ment de la TVA.

25. Les irrégularités constatées par l'ISI portent notamment sur
des infractions à l'article 39 et 39 bis du code de la TVA et
aux articles 1er à 3 AR 52/1992 relatives aux exemptions
accordées par Umicore à certaines livraisons intracommu-
nautaires et exportations. En particulier, il a été établi, lors
des contrôles effectués, que la société n'était pas en mesure
de prouver que les conditions pour l'application de l'ex-
emption au titre de l'article 39 et 39 bis du code de la TVA
étaient remplies pour ces livraisons. L'ISI a conclu qu'Umi-
core avait appliqué à tort l'exonération TVA à certaines
livraisons intracommunautaires ou à certaines exportations
et que donc une dette TVA était née lors de la survenance
des ces opérations imposables.

26. En ce qui concerne certaines ventes à différents assujettis
italiens et espagnols, l'ISI constate que la facturation était
établie par Umicore à des sociétés sises dans d'autres États
membres, alors que le transport de la marchandise n'était
effectué ni par Umicore, ni par l'acquéreur indiqué sur la
facture, ni pour leur compte, mais bien par un client
subséquent dans la filière de vente en Italie. Selon l'ISI, les
livraisons en question ne remplissaient donc pas les condi-
tions prévues par l'article 39 bis du code de la TVA et par
les articles 1er à 3 AR 52/1992 concernant les exemptions
relatives aux livraisons intracommunautaires de biens.

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/15

27. En ce qui concerne certaines ventes à une société établie
au Royaume-Uni, cette société, destinataire des livraisons
intracommunautaires, n'étant pas le cessionnaire effectif
mais seulement apparent des ventes, l'ISI a donc constaté
qu'un des éléments indispensables d'une livraison de biens
est absent, à savoir le transfert du pouvoir de disposer du
bien comme un propriétaire (article 10 du code de la
TVA), et donc que les livraisons et les transports en ques-
tion n'ont été effectués ni par le vendeur, ni par l'ac-
quéreur, ni pour leur compte comme prévu par l'article 39
bis du code de la TVA et par les articles 1er à 3 AR
52/1992 concernant les exemptions relatives aux livraisons
intracommunautaires de biens.

28. En ce qui concerne certaines ventes à des sociétés établies
en Suisse, l'ISI a constaté que l'exonération prévue à l'ar-
ticle 39 du Code TVA pour les exportations de biens hors
de la Communauté, n'était pas applicable non plus, compte
tenu du fait que les biens ont été livrés à destination de
l'Italie.

29. En particulier, dans son relevé de régularisation du 30
novembre 1998, l'ISI a conclu que Umicore “est redevable
envers l'Etat Belge”, pour
les années 1995-1996, des
sommes suivantes:

— à

titre de TVA: BEF 708 211 924,

soit

environ

EUR 17 556 115;

— à titre d'amende fiscale réduite (tableau G annexé à
environ

BEF 70 820 000,

soit

l'AR
41/1987):
EUR 1 755 582;

— à titre d'intérêts exigibles dans la mesure de 0,8 % par
mois de retard à compter du 21 janvier 1997, à
calculer sur le montant de la TVA due.

Dans le relevé de régularisation du 30 avril 1999, l'ISI a
ainsi conclu que Umicore “est
redevable envers l'Etat
Belge”, pour les années 1997-1998, des sommes suivantes:

— à

titre de TVA: BEF 274 966 597,

soit

environ

EUR 6 816 243;

— à titre d'amende fiscale réduite (tableau G annexé à
environ

BEF 27 496 000,

41/1987):

soit

l'AR
EUR 681 608;

— à titre d'intérêts exigibles dans la mesure de 0,8 % par
mois de retard à compter du 21 janvier 1999, à
calculer sur le montant de la TVA due.

Donc, au total, le montant de la TVA réclamé à Umicore
suite aux demandes de régularisations susmentionnées se
l'amende fiscale
chiffre à environ EUR 24 372 358 et
calculée dans ces relevés de régularisation se chiffre à
environ EUR 2 437 235.

30. Les deux relevés de régularisation précisent qu'en cas de
désaccord de la part d'Umicore une contrainte serait
ensuite notifiée et les amendes seront majorées de 50 %.
Ces demandes de l'administration fiscale belge ont été
ensuite réaffirmées par lettre du 23 décembre 1999 dans
laquelle l'ISI a confirmé, face aux objections de Umicore,
les conclusions des deux relevés de régularisation du 20
novembre 1998 et 30 avril 1999 portant sur une dette
fiscale de la part de la société, suite à son application

erronée de l'exonération TVA aux livraisons mentionnées
dans les deux relevés.

31. Par les lettres du 11 juin 1999, du 18 juin 1999 et du
31 mars 2000, Umicore a marqué son désaccord avec les
deux relevés. En particulier, Umicore affirme être étrangère
aux irrégularités constatées dans le chef de ses clients et se
défend en rappelant qu'en tant que grossiste dans le
marché de l'argent en grain elle n'est pas censée connaître
l'identité des clients de ses acheteurs en particulier compte
tenu du fait que les ventes d'argent étaient effectués “départ
usine” afin d'éviter
les aléas des transports. De plus,
Umicore fait valoir que tous les clients de la firme étaient
identifiés à la TVA dans d'autres pays communautaires
pendant la période des transactions effectuées, que les list-
ings
trimestriels d'Umicore ont
toujours et régulièrement repris toutes les livraisons en
question comme prévu par le code de la TVA belge, que
les factures de Umicore ont été établies au nom des desti-
nataires identifiés à la TVA, conformément aux accords
pris lors des commandes et enfin que les transports ont été
effectivement effectués par des sociétés de transport spécia-
lisées et que la marchandise a effectivement quitté le terri-
toire de la Belgique et est effectivement arrivé en Italie.
Dans ces circonstances, Umicore considère que c'est à bon
droit qu'elle a appliqué l'exonération TVA prévue par
l'article 39 bis du code de la TVA aux opérations en ques-
tion.

intracommunautaires

32. Umicore a aussi contesté le bien fondé des exigences
formulées dans les relevés de régularisation de l'ISI, en
affirmant que certains États se limitent à exiger la preuve
du transport des biens dans un État membre autre que
celui du départ du transport, alors que la Belgique impo-
serait la preuve que le transport a été effectué par ou pour
compte du vendeur ou de l'acheteur des biens en question,
ce qui serait contraire au droit communautaire et compor-
terait des graves distorsions de concurrence au détriment
de Umicore et des autres entreprises belges effectuant ce
type de livraisons intracommunautaires. Umicore estime
donc que c'est de bonne foi qu'elle s'est abstenue de retenir
la TVA sur les opérations litigieuses, en vertu des articles 39
et 39 bis du code de la TVA.

L'accord du 21 décembre 2000

33. Le 21 décembre 2000, l'ISI a accepté une proposition d'ac-
cord présentée par Umicore au sujet de sa situation TVA
pour les années 1995 à 1999. La proposition d'accord
précise qu'Umicore conteste le bien-fondé des régularisa-
tions revendiquées par l'ISI mais accepte le règlement
proposé par souci de conciliation.

de

soit

somme

BEF 423 000 000,

34. L'accord en question prévoit le payement par Umicore de
la
environ
EUR 10 485 896, en tant que “règlement définitif et pour
solde de tout compte de la situation TVA de Umicore pour
les années 1995 à 1999 incluses”. Selon les autorités
belges, il s'agit d'une amende fixée en vertu de l'article 70,
paragraphe 2, du code de la TVA et réduite en vertu de
l'article 84 du code de la TVA. En particulier, l'article 70,
indique que l'indication inexacte sur la
paragraphe 2,

C 280/16

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

facture rédigée par le contribuable “quant au numéro
d'identification, au nom ou à l'adresse des parties intéres-
sées à l'opération, à la nature ou à la quantité des biens
livrés ou des services fournis, au prix ou à ses accessoires”
porte à l'application d'une amende égale à deux fois la taxe
due sur
réduite à
100 % de la taxe due conformément à l'article 1er, para-
graphe 3 de l'AR 41/1987 (tableau C II annexé à l'AR
41/1987). L'accord prévoit que cette somme ne sera pas
déductible à l'impôt des sociétés.

l'opération. Toutefois,

l'amende est

35. Selon les autorités belges, le montant de la transaction fixé
par Umicore et l'ISI serait parfaitement légitime et justifié
au titre du droit belge. En particulier,
il résulterait du
calcul suivant:

— taxe due au préalable sur les transactions en cause: 708

millions de francs belges;

— amende légale: 708 fois 200 % = 1 416 millions de

francs belges;

— réduction à 100 %, conformément à ce qui prévoit
l'AR 41/1987 (tableau C,
le montant des
amendes en matière de TVA lorsque les infractions
n'ont pas été commises dans l'intention d'éluder ou de
permettre d'éluder la taxe: 708 millions de francs
belges;

fixant

II)

— prise en compte de la non-déductibilité de l'amende à
titre de charges professionnelles (708 – 40,17 % de
708): 423 millions de francs belges, soit environ
10 485 896 euros.

la première

étape d'un processus

36. Selon les autorités belges, un tel accord se justifierait parce
que les relevés de régularisation en question ne constituent
que
administratif
complexe visant à établir une dette fiscale à payer par une
société redevable de la TVA. L'examen approfondi des
informations et des arguments invoqués par Umicore, qui
a toujours nié d'avoir commis une fraude, aurait persuadé
l'ISI qu'aucune taxe ne devait être réclamée dans le cas
d'espèce. L'ISI considère que l'ensemble des éléments, en
particulier des pièces transmises par Umicore et par l'admi-
nistration italienne, ont permis de conclure que les condi-
tions pour l'exonération TVA étaient remplies en dépit de
ce qui était consigné dans les relevés de régularisation.
Puisque aucun montant de taxe n'avait été établi, aucune
réduction d'une dette TVA n'a été consentie.

37. En ce qui concerne l'amende imposée, la Belgique estime
qu'elle a été établie conformément à l'article 70 du code de
la TVA et que la réduction des amendes initialement impo-
sées, est prévue par droit belge selon les modalités spéci-
fiées ci-dessus.

entreprises ou certaines productions. Pour être qualifiée
d'aide au sens de l'article 87, paragraphe 1, du traité CE,
une mesure doit satisfaire cumulativement aux quatre
critères développés ci-après.

Avantage

39. En premier lieu la mesure doit procurer au bénéficiaire un
avantage. La Commission constate que
sommes
qu'Umicore a accepté de payer aux termes de l'accord du
21 décembre 2000 (423 millions de francs belges soit
EUR 10 496 277)
moins
EUR 13 886 462 à celles réclamées au seul titre de TVA
dans les relevés de régularisation de l'ISI, sans compter les
amendes (ces dernières se chiffrant à EUR 2 437 190), ni
les intérêts de retard.

inférieures

sont

d'au

les

40. La Commission considère que des doutes existent concer-
nant l'application de l'exonération TVA aux livraisons de
biens faisant l'objet des relevés de régularisation établis par
l'ISI, indépendamment d'une implication éventuelle d'Umi-
core dans la fraude découverte par les services fiscaux
belges. Umicore a bénéficié du droit à la déduction de la
TVA payée en Belgique en relation avec les achats d'argent
l'objet de ces livraisons. Le cas
qui, ensuite, ont
échéant,
semble
pouvoir se répercuter directement sur la possibilité pour le
fournisseur des biens d'augmenter la marge bénéficiaire des
ventes en question.

l'exonération TVA appliquée

à tort

fait

41. En effet, le régime prévoit que l'exonération de ces livrai-
sons est appliquée “sans préjudice d'autres dispositions
toute fraude,
communautaires et en vue de prévenir
évasion ou abus éventuels”. En particulier, une livraison de
biens, imposable en principe en Belgique, est susceptible
de bénéficier d'une exonération lorsque les deux conditions
suivantes sont réunies:

— les biens sont expédiés ou transportés par le vendeur
ou par l'acheteur ou pour leur compte, en dehors du
territoire de l'État membre de départ mais à l'intérieur
de la Communauté, et

— la livraison de biens est effectuée pour un autre assu-
jetti agissant en tant que tel dans un État membre autre
que celui du départ de l'expédition ou du transport.

Lors des contrôles de l'ISI, Umicore ne semblait pas être en
mesure de prouver que ces conditions pour l'exonération
étaient remplies. Par conséquent et conformément aux
règles portant sur l'application de la TVA à des livraisons
de biens ayant lieu en Belgique, une dette fiscale était née
du fait de la survenance de ces transactions imposables.

4. APPRÉCIATION PRÉLIMINAIRE DE

LA MESURE AU

REGARD DE L'ARTICLE 87, PARAGRAPHE 1, DU TRAITÉ

38. L'article 87, paragraphe 1, du traité CE prévoit que sont
incompatibles avec le marché unique, dans la mesure où
les
elles affectent les échanges entre les États membres,
aides accordées par les États ou au moyen de ressources
d'État sous quelque forme que ce soit, qui faussent ou qui
menacent de fausser la concurrence en favorisant certaines

42. La Commission considère à ce stade que les informations
fournies par les autorités belges ne semblent pas justifier la
conclusion de l'accord en question entre l'État belge et
Umicore afin de permettre la réduction des sommes récla-
mées à titre de TVA. Elle estime que l'accord en question
semble accorder un avantage à Umicore consistant en l'al-
légement d'une charge qui aurait normalement dû être
supportée par son budget, à savoir le paiement des taxes,
amendes et intérêts.

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/17

43. En particulier,

et

confirmée

la Commission exprime des doutes quant
aux raisons pour lesquelles la position de l'ISI a changé
catégoriquement entre celle exposée dans ses relevés de
du
régularisation
23 décembre 1999, et celle acceptée dans le cadre de l'ac-
cord avec Umicore. Les éléments fournis semblent contra-
dictoires parce que d'une part,
les autorités belges ont
affirmé qu' Umicore “était redevable envers l'Etat Belge” de
la TVA éludée et qu'une amende fiscale devait en plus être
appliquée, et ensuite,
les mêmes autorités ont considéré
qu'aucune dette fiscale était née.

lettre

par

sa

l'exemption en question ou semble

44. D'une manière plus générale, il semble difficile de défendre
l'accord conclu par l'absence d'intention frauduleuse de la
part de Umicore. En effet,
l'absence de fraude pourrait
justifier qu'une amende réduite soit imposée à Umicore,
mais la Commission exprime des doutes quant à la base
légale en vertu de laquelle l'Etat belge pourrait s'abstenir de
réclamer les taxes non perçues en vertu d'irrégularités
avérées, fussent-elles commises de bonne foi et sans inten-
la bonne foi d'Umicore
tion frauduleuse. D'une part,
semble difficile à admettre dans la mesure où elle semble
s'être abstenue de réclamer certaines preuves nécessaires à
appliquer
avoir
appliqué ces exemptions en sachant que certaines condi-
tions n'étaient pas remplies. S'agissant d'opérations cour-
antes pour Umicore la Commission estime que les condi-
tions d'exemption devaient certainement lui être familières
et sa négligence systématique semble difficile à défendre
compte tenu du nombre important des opérations identi-
fiées par les relevés de régularisation. D'autre part,
la
Commission constate que dans ce cas une amende impor-
tante a été infligée à Umicore mais qu'aucune TVA ne lui a
été réclamée. A ce sujet, il semble également injustifié d'ap-
pliquer une amende censée proportionnelle à la TVA
éludée tout en ne réclamant pas la TVA sur la base de
laquelle
cette
amende semble donc indiquer qu'au minimum la TVA
ayant servi de base à son calcul aurait dû être réclamée à
Umicore, parallèlement à l'amende.

calculée. L'imposition de

l'amende

est

45. Les autorités belges semblent considérer que leur loi natio-
nale serait trop stricte par rapport à celle d'autres pays
européens et qu'elle serait extrêmement exigeante au sujet
des preuves à fournir pour démontrer que des marchan-
dises ont quitté le territoire national afin de pouvoir appli-
quer l'exonération de TVA aux transactions intracommu-
nautaires. Même si cette différence entre États membres
était avérée, la Commission estime ne pas pouvoir en tenir
compte en vue de l'évaluation d'un éventuel avantage. En
effet,
l'avantage économique au sens de l'article 87 du
sociétés
traité doit
soumises en Belgique aux règles de la TVA. Dans le cas
présent,
la non application à Umicore de règles strictes
normalement imposées aux autres personnes assujetties à
la TVA en Belgique, semble aboutir à une réduction des
sommes réclamées à Umicore, ce qui constituerait un avan-
tage par rapport aux autres assujettis auxquels cette règle
stricte serait appliquée.

rapport aux autres

s'analyser par

46. Enfin, il semble à la Commission que la reconnaissance par
l'administration belge de la bonne foi d'Umicore soit peu

pertinente. En l'espèce, Umicore semble objectivement
avoir violé des règles de la TVA visant à la correcte identi-
fication des bénéficiaires des
en franchise
d'impôt et donc à la bonne application de l'exonération
TVA. L'application erronée de l'exonération TVA devrait
comporter dans toutes circonstances le recouvrement de la
TVA, amendes et intérêts.

livraisons

47. La Commission s'interroge aussi sur la justification de la
réduction accordée par l'État belge à Umicore au sujet des
amendes et des intérêts de retard faisant l'objet des relevés
de régularisation établis par l'ISI, dont l'application semble
être automatiquement fixée par le droit belge. En particu-
lier, quant à la détermination du montant transactionnel
prévu par l'accord entre l'État belge et Umicore à titre
d'amende fiscale, la Commission estime que la réduction
de l'amende fiscale accordée par l'État belge est la consé-
quence directe d'une constatation d'irrégularité différente
par rapport à celle faisant l'objet des deux relevés de régu-
larisation de l'ISI. En fait, dans ses relevés de régularisation,
l'ISI avait indiqué qu'Umicore s'était rendu responsable de
n'avoir pas acquitté sa dette TVA (infraction relevant de
l'article 70, paragraphe 1er, du code de la TVA). En
revanche, suite à l'accord du 21 décembre 2000,
l'ISI
considère qu'Umicore a simplement fourni des indications
inexactes sur ses factures (infraction relevant de l'article 70,
paragraphe 2, du code de la TVA). Par conséquent,
le
montant transactionnel réduit faisant l'objet de l'accord est
devenu plus favorable à Umicore.

48. Deuxièmement, il semble que le montant de la TVA pris
en compte dans la base du calcul de l'amende proportion-
nelle (BEF 708 millions) ne constitue qu'une partie de la
dette initialement fixée par les relevés de l'ISI (BEF 983
millions). Les éléments communiqués par les autorités
belges au sujet du calcul portant sur la transaction établie
ne semblent pas considérer le montant de la dette TVA
d'Umicore au titre du relevé de régularisation du 30 avril
1999.

49. En outre,

la Commission exprime ses doutes quant à la
base légale de la réduction ultérieure de la somme en ques-
tion, appliquée au titre de la non-déductibilité de l'amende
à l'impôt des sociétés à titre de charges professionnelles.

50. Quant aux modalités dans lesquelles l'accord s'est déroulé,
le fait que cet accord n'ait pas spécifié sa base légale et sa
justification formelle du point de vue juridique semble
constituer une déviation du déroulement normal de la
procédure de détermination et liquidation d'une dette TVA
généralement applicable en Belgique et notamment aux
autres assujettis à la TVA. En principe, dans des situations
pareilles, si un assujetti exerce son droit à l'exonération
dans des conditions que l'administration conteste, celle-ci
lui adressera un relevé de régularisation, généralement
assorti d'une amende. Si l'intéressé s 'oppose à la taxation
invoquée par l'administration et ses objections ne sont pas
en mesure de convaincre le service concerné, une contra-
inte sera ensuite émise qui s'accompagne automatiquement
d'une augmentation de 50 % de l'amende. Cette contrainte,
une fois notifiée, interrompt la prescription de l'action de
de
recouvrement

survenance

découle

qui

de

la

C 280/18

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

l'opération imposable et de la naissance de la dette TVA
qui n'est pas payée à temps par le redevable et permet l'in-
scription de l'hypothèque légale visée à l'article 88 du code
de la TVA, fait courir les intérêts moratoires prévus par
l'article 91 du code de la TVA, et permet de procéder à
une saisie-arrêt-exécution sous le mode simplifié prévu par
l'article 85 bis du code.

Aide accordée au moyen de ressources d'État

51. En second lieu, l'avantage doit être octroyé au moyen de
ressources d'État. L'exonération de l'impôt reconnue par
l'État belge avec l'accord conclu le 21 décembre 2000, par
rapport aux constatations initiales de l'ISI portant sur les
livraisons
irrégulières d'argent en grain par Umicore,
entraîne la perte de recettes fiscales qui constituent des
ressources d'Etat.

Affectation de la concurrence et des échanges

52. La mesure en cause doit, en troisième lieu, affecter la
concurrence et les échanges entre les États membres. Ce
la mesure ou
critère apparaît d'emblée rempli dans
Umicore est très active dans le commerce intracommunau-
taire d'argent en grains et que, conformément à la jurispru-
dence de la Cour (4) “le simple fait que l'aide renforce la
position de cette entreprise par rapport à d'autres entre-
prises concurrentes dans les échanges intra-communau-
taires permet de considérer que ces échanges ont été
affectés.”

53. La possibilité d'affectation de la concurrence et des
échanges semble être corroborée par le fait qu'Umicore,
qui est censé avoir la plus importante capacité de raffinage
d'argent au niveau mondial, aurait bénéficié d'une réduc-
tion TVA par rapport à des ventes vers le marché italien, le
plus important d'Europe. En raison de la réduction de la
dette TVA dont elle aurait bénéficié, Umicore a pu acquérir
sur ce marché une position renforcée par rapport à ses
concurrentes.

Selectivité

54. Enfin, la mesure doit être sélective ou spécifique en favori-

sant certaines entreprises ou certaines productions.

55. Comme confirmé par la Cour de justice (5), les pratiques
discrétionnaires des administrations fiscales sont suscep-
tibles de donner lieu à des avantages relevant du champ
d'application de l'article 87, paragraphe 1, du traité CE.
L'exercice d'un pouvoir discrétionnaire laissé à l'administra-
tion dans l'application pratique des règles fiscales ne peut
pas résulter dans un traitement préférentiel pour une entre-
prise particulière. La Commission estime à ce stade qu'une
transaction à l'amiable comme celle dont a bénéficié
Umicore, portant réduction d'une dette de TVA, d'amendes
et d'intérêts, n'est pas généralement accessible à tous les
redevables, même dans l'hypothèse où ils contestent le
bien fondé des infractions qui
imputées. En
conclusion, la Commission estime que, dans la mesure où

leur sont

(4) Arrêt de la Cour du 17 septembre 1980 Philip Morris. Aff 730.79.
(5) Arrêt de la Cour de justice du 26 septembre 1996, France contre la
Commission, affaire C-241/94 (Kimberly Clark Sopalin) Rec. 1996,
p.
I-4551 et Arrêt du Tribunal de première instance (troisième
chambre élargie) du 6 mars 2002. Territorio Histórico de Álava —
Diputación Foral de Álava (T-127/99), Comunidad Autónoma del
País Vasco et Gasteizko Industria Lurra, SA (T-129/99) et Daewoo
Electronics Manufacturing España, SA (T-148/99) contre Commis-
sion des Communautés européennes, Rec. 2002 p. II-1275, para-
graphes 151 et 154.

la réduction fiscale en cause ne concerne que la société
Umicore, le critère de la sélectivité est rempli.

Conclusions préliminaires au regard de l'existence d'une
aide

56. En conséquence,

la Commission a des doutes sérieux

concernant le caractère d'aide de la mesure, en tant que:

— la réduction de la dette TVA résultant de l'accord fiscal
comporteraient un avantage qui soulagerait Umicore
des charges fiscales normalement dues,

— la réduction de la dette TVA résultant de l'accord fiscal
comporteraient une diminution des recettes fiscales et
donc des ressources de l'État,

— les échanges

intracommunautaires

seraient affectés
dans la mesure où Umicore, la société bénéficiaire, est
active dans le commerce intra-communautaire de l'ar-
gent en grain. En fait,
la réduction de la dette TVA
dont bénéficie Umicore serait de nature à renforcer sa
position concurrentielle sur ce marché.

La classification de la mesure comme aide nouvelle

57. L'accord entre l'ISI et Umicore semble constituer une aide
nouvelle car il a été mis en place le 21 décembre 2000
sans être notifié au préalable à la Commission.

Appréciation préliminaire portant sur la compatibilité
éventuelle avec le marché commun

58. Dans la mesure où la réduction de la dette TVA appliquée
à Umicore, constitue une aide, il y a lieu de l'examiner son
éventuelle compatibilité à la lumière des dérogations
prévues aux paraphes 2 et 3 de l'article 87 du traité CE. La
Commission souligne qu'à ce jour les autorités belges n'ont
fait valoir aucune des dérogations prévues à l'interdiction
des aides d'État dont à l'article 87, paragraphe 1, du traité
CE.

59. Les dérogations prévues à l'article 87, paragraphe 2, du
traité CE ne sont pas d'application en l'espèce. Il ne s'agirait
pas en fait d'aides à caractère social octroyées aux consom-
mateurs
individuels, d'aides destinées à remédier aux
dommages causés par des calamités naturelles ou d'autres
événements extraordinaires ou d'aides octroyées à certaines
régions de la République Fédérale d'Allemagne affectées
par la division de l'Allemagne.

60. La dérogation prévue à l'article 87, paragraphe 3 (a), du
traité CE qui prévoit la possibilité d'autoriser des aides
destinées à favoriser le développement économique de
régions dans lesquelles le niveau de vie est anormalement
bas ou dans lesquelles sévit un grave sous-emploi, ne
saurait être invoquée dans la mesure où les opérations
bénéficiant de l'exonération ne concerneraient pas les
parties du territoire belge qui répondraient à ces critères.

61. De même, la réduction de la dette fiscale en question ne
saurait être qualifiée de projet d'intérêt européen commun
éligible à la dérogation prévue à l'article 87, paragraphe 3
(b), du traité CE.

62. Enfin, l'aide en question n'est pas susceptible de bénéficier
de la dérogation prévue à l'article 87, paragraphe 3 (c), du
traité CE, qui autorise les aides facilitant le développement
de certaines activités ou régions pour autant que les condi-
tions des échanges ne soient pas altérées dans une mesure
contraire à l'intérêt commun.

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/19

63. En conclusion,

l'aide en question ne semble à priori
pouvoir bénéficier d'aucune des dérogations prévues à
l'article 87 du traité CE. La Commission exprime donc ses
doutes quant à la compatibilité de cette mesure d'aide avec
le marché commun.

‘Met dit schrijven stelt de Commissie België ervan in kennis dat
zij na onderzoek van de door uw autoriteiten verstrekte inlich-
tingen heeft besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het
EG-Verdrag in te leiden.

64. Compte tenu des considérations qui précédent, la Commis-
sion invite le Royaume de Belgique dans le cadre de la
procédure de l'article 88, paragraphe 2, du traité CE, à
présenter ses observations et à fournir toute information
utile pour l'évaluation de la mesure dans un délai d'un
mois à compter de la date de réception de la présente.

65. La Commission souhaite notamment recevoir d'élucida-
tions au sujet de l'exacte qualification et justification juri-
dique des actes de l'ISI portant sur la constatation des irré-
gularités TVA dans ses deux relevés de régularisation
respectivement du 30 novembre 1998 et du 30 avril
1999, de lettres successivement échangées entre Umicore
et l'ISI qui ont abouti à une proposition d'accord de la part
de la société UMICORE, et de l'accord ensuite accepté par
l'ISI au nom de l'État belge, le 21 décembre 2000, inter-
rompant le recouvrement des montants constatés par l'ISI.
En particulier, la Commission estime utile recevoir copie
des instructions administratives régissant
l'abandon des
demandes de payement adressées aux contribuables assu-
jettis à la TVA, suite à un relevé de régularisation dressé
par l'administration fiscale.

66. La Commission souhaite ainsi recevoir de plus amples
détails au sujet de la réduction accordée à Umicore en ce
qui concerne le montant de l'amende réclamée dans les
relevés de régularisation ainsi que des intérêts de retard. La
Commission souhaite
instructions
recevoir
administratives, ou des pratiques internes à l'administra-
tion, concernant l'application en matière de TVA des sanc-
tions proportionnelles à la TVA due (en particulier l'appli-
cation de l'article 70, paragraphe 2, du Code de la TVA),
sans recouvrement de la TVA.

copie des

67. La Commission rappelle à la Belgique l'effet suspensif de
l'article 88, paragraphe 3, du traité CE et se réfère à l'article
14 du règlement (CE) no 659/1999 du Conseil qui prévoit
que toute autre aide illégale pourra faire l'objet d'une récu-
pération auprès de son bénéficiaire.

68. Par la présente,

la Commission avise la Belgique qu'elle
informera les intéressés par la publication de la présente
lettre et d'un résumé de celle-ci au Journal officiel de l'Union
européenne. Elle informera également les intéressés dans les
pays de l'AELE signataires de l'accord EEE par la publica-
tion d'une communication dans le supplément EEE du
Journal officiel, ainsi que l'autorité de surveillance de
l'AELE en leur envoyant une copie de la présente. Tous les
intéressés susmentionnés seront invités à présenter leurs
observations dans un délai d'un mois à compter de la date
de cette publication’.

1. PROCEDURE

1. Bij schrijven van 11 februari 2002 (D/50559) heeft de
Commissie de Belgische autoriteiten meegedeeld dat zij
beschikte over inlichtingen betreffende een akkoord tussen
“de BBI”), een
de Bijzondere Belastinginspectie (hierna:
dienst van de Belgische federale overheidsdienst Financiën,
en de Brusselse onderneming Umicore NV (op het moment
van de feiten Union Minière NV geheten, nadien omgedoopt
tot Umicore). Dit akkoord zou kennelijk betrekking hebben
op een vermindering van een schuld op het gebied van de
belasting over de toegevoegde waarde (hierna: “BTW”). De
Commissie heeft de Belgische autoriteiten ook verzocht haar
alle inlichtingen te verschaffen die haar in staat konden
stellen dit akkoord te toetsen aan de artikelen 87 en 88 van
het EG-Verdrag.

2. Na een verzoek van de Belgische regering bij e-mail van 23
april 2002 (A/33077) heeft de Commissie de aanvankelijke
antwoordtermijn verlengd tot 8 mei 2002. Het antwoord
van de Belgische regering werd ontvangen bij schrijven van
7 mei 2002 (A/33550).

3. Bij schrijven van 9 augustus 2002 (D/54611) heeft de
Commissie om nadere inlichtingen verzocht ten einde haar
beoordeling van de betrokken maatregel af
te kunnen
ronden. Deze
inlichtingen werden door de Belgische
regering gezonden bij schrijven van 18 september 2002
(A/36873).

belastingadministratie

4. Bij schrijven van 21 oktober 2003 (D/56737) heeft de
Commissie de Belgische autoriteiten verzocht aanvullende
documenten te verstrekken, die het
standpunt van de
ten aanzien van het
Belgische
akkoord met Umicore konden verduidelijken.
In dat
schrijven heeft de Commissie ook de mogelijkheid ter
sprake gebracht dat België een formeel bevel zou krijgen om
de verlangde inlichtingen te verstrekken, aangezien deze
inlichtingen de Commissie reeds hadden moeten worden
verstrekt naar aanleiding van de eerdere verzoeken om
inlichtingen van de Commissie.

5. Bij schrijven van 31 oktober 2003 (A/37573) hebben de
Belgische autoriteiten de Commissie meegedeeld dat het
belastingdossier van Umicore en alle stukken in verband
met het betrokken akkoord in beslag waren genomen door
de heer Lugentz, onderzoeksrechter te Brussel, belast met
een strafrechterlijk onderzoek tegen X in verband met de
omstandigheden waarin het akkoord tussen de BBI en
Umicore was gesloten.

tussen de

vertegenwoordigers

6. Op 19 november 2003 vond een technische ad-hocverga-
dering plaats
van de
Commissie en van de centrale administratie van de BBI.
Dankzij deze vergadering konden bepaalde aspecten van het
standpunt van de Belgische belastingadministratie en de
aard van het met Umicore gesloten akkoord worden beves-
tigd en verduidelijkt. Er werd op die vergadering echter geen
concreet element meegedeeld ten aanzien van de juridische
rechtvaardiging van dat standpunt.

C 280/20

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

2. BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGEL

7. Na controles in verband met verkooptransacties voor edele
metalen die Umicore in de periode 1995-1999 had uitge-
voerd, heeft de Gewestelijke Directie Brussel van de BBI
op, onderscheidenlijk, 30 november 1998 en 30 april
1999 aan Umicore twee regularisatieopgaven betekend. In
deze regularisatieopgaven is de onregelmatige toepassing
vastgesteld van BTW-vrijstellingen op de verkoop van
zilverkorrels aan in Italië gevestigde ondernemingen.

8. Deze beide regularisatieopgaven hadden meer bepaald
betrekking op de vaststelling van het voorlopige BTW-
bedrag dat Umicore verschuldigd was na de onregelmatige
vrijstelling, de te betalen fiscale boete en de interest die van
rechtswege opeisbaar is vanaf de datum waarop de BTW-
schuld is ontstaan. De beide opgaven bevatten het verzoek
dat Umicore de BBI een schriftelijke goedkeuring zou
zenden van de aldus vastgestelde bedragen, subsidiair haar
naar behoren met redenen omklede bezwaren zou doen
toekomen, binnen een termijn van 20 dagen.

9. Umicore heeft voor deze laatste optie gekozen en de BBI
twee brieven gezonden, op 11 en 18 juni 1999, waarin zij
haar bezwaren formuleerde ten aanzien van de vaststel-
lingen van de BBI en betoogde dat de BTW-vrijstelling
regelmatig was toegepast. Op 23 december 1999 heeft de
BBI Umicore haar eindbemerkingen meegedeeld en ander-
maal de geldigheid van de in beide regularisatieopgaven
gedane vaststellingen herhaald. De BBI heeft Umicore
vervolgens verzocht ofwel haar instemming met de vast-
gestelde belasting te doen toekomen, ofwel nieuwe
elementen aan te dragen voor het verlagen of ongedaan
maken van deze belasting, en in voorkomend geval aan te
geven dat de onderneming afzag van de verjaringstermijn
ten einde de verjaring te stuiten voor de vordering tot
voldoening van de belasting, de desbetreffende interesten
en administratieve geldboeten. Op 30 maart 2000 heeft
Umicore de argumentatie die zij in haar notities van 11 en
18 juni 1999 had ontwikkeld, aangevuld en daarbij ander-
maal de conclusies van de BBI verworpen.

10. Op 21 december 2000 heeft de BBI ingestemd met een
voorstel van akkoord dat Umicore heeft gedaan in verband
met de beide regularisatieopgaven en dat betrekking had
op de toepassing van de BTW gedurende de totale door de
BBI gecontroleerde periode. Het betrokken akkoord houdt
in dat Umicore een bedrag betaalt dat sterk verminderd is
ten opzichte van het bedrag waarvan sprake in voormelde
regularisatieopgaven. Volgens de door de Belgische autori-
teiten verstrekte toelichtingen heeft de BBI in dit akkoord,
gebruikmakend van de door de Belgische wetgeving
geboden schikkingsmogelijkheden, een verminderd bedrag
geëist dat overeenstemt met een boete als sanctie voor de
nalatigheid van Umicore.

3. BESCHRIJVING VAN DE ACTIVITEITEN VAN DE ONDER-
NEMING EN DE DOOR DE MAATREGEL GETROFFEN
OPERATIES

Beschrijving van de activiteiten van Umicore

11. Umicore is een naamloze vennootschap met vestiging te
is in de productie en verkoop van

Brussel, die actief

nieuwe materialen en edele metalen op de communautaire
en internationale markt; zij is onder meer ook actief in de
productie en verkoop van zilverkorrels. Umicore staat met
name bekend als de onderneming met de grootste raffina-
gecapaciteit voor zilver ter wereld.

12. Het bij Umicore geproduceerde zilver wordt gewonnen uit
andere materialen, in hoofdzaak uit industrieel afval, dat
zij ontvangt in het kader van contracten voor loonver-
werking voor de terugwinning van edele en andere
metalen (zilver of platinum, palladium, rhodium, iridium,
kobalt, koper,
lood enz.). In een eerste fase blijven het
zilver en de overige edele metalen die zijn gerecupereerd,
eigendom van de klanten van Umicore, maar vaak worden
zij vervolgens aan Umicore doorverkocht. De onderneming
moet deze producten dan onmiddellijk op de wereldmarkt
kunnen doorverkopen, om het risico van fluctuaties in de
koersen van de metalen en de valuta's te vermijden.
Umicore produceert meer bepaald zilverkorrels, die
meestal worden doorverkocht aan groothandelsonderne-
mingen uit de juwelierssector of de industrie. Het zilver dat
langs deze weg niet kan worden afgezet, wordt in staven
op de London Bullion Market gebracht.

13. In het kader van haar activiteiten op het gebied van de
verkoop van zilverkorrels voert Umicore met name lever-
ingen uit die bestemd zijn voor lidstaten van de Europese
Unie. Uit de door Umicore aan de Belgische belastingadmi-
nistratie meegedeelde inlichtingen blijkt dat het wereldver-
bruik voor zilver zo'n 26 000 ton per jaar bedraagt, en dat
Italië de belangrijkste markt in Europa is en een van de
belangrijkste geografische markten ter wereld, goed voor
zo'n 2 000 ton per jaar. Aangezien de jaarlijkse zilverpro-
ductie van Italië op 150 ton per jaar wordt geraamd,
worden er door buitenlandse producenten (onder wie
Umicore) aanzienlijke hoeveelheden zilver in Italië inge-
voerd.

14. Voor bepaalde van deze intracommunautaire zilverlever-
ingen die in de periode 1995-1999 voor Italië waren
bestemd, zijn twee hierna nader beschreven regularisa-
tieopgaven vastgesteld door de BBI. Deze regularisatieop-
gaven hadden betrekking op bepaalde onregelmatigheden
bij de toepassing van de BTW-vrijstelling op grond van
artikel 39 bis van het Belgische BTW-wetboek (betreffende
de intracommunautaire levering van goederen) en artikel
39 van datzelfde BTW-wetboek (betreffende de export
buiten de Gemeenschap).

BTW-regeling van toepassing op intracommunautaire
leveringen en op de export van goederen

15. Het BTW-stelsel dat op de intracommunautaire leveringen
en op de export van goederen van toepassing is, vindt zijn
oorsprong in de omzetting in het BTW-wetboek van Rich-
tlijn 91/680/EEG in verband met de overgangsregeling
inzake BTW en tot wijziging, met het oog op de
afschaffing van de fiscale grenzen, van de Zesde BTW-
Richtlijn (1).

(1) Zie Richtlijn 77/388/EEG van de Raad van 17 mei 1977 betreffende
de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbe-
lasting — Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toege-
voegde waarde: uniforme grondslag (Zesde BTW-Richtlijn), gewij-
zigd bij Richtlijn 91/680/EEG van de Raad van 16 december 1991
met het oog op de afschaffing van de fiscale grenzen, PB L 376 van
31.12.1991, blz. 1.

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/21

16. Artikel 39, lid 1, van het BTW-wetboek bevat een regeling
inzake BTW-vrijstelling voor de export van goederen,
waarbij is bepaald: “Van de belasting zijn vrijgesteld: 1) de
leveringen van goederen die door of voor rekening van de
verkoper worden verzonden of vervoerd naar een plaats
buiten de Gemeenschap; 2) de leveringen van goederen die
door of voor rekening van een niet in België gevestigde
koper worden verzonden of vervoerd naar een plaats
buiten de Gemeenschap, (...).”

17. Overeenkomstig artikel 39,

lid 3, zijn in het Belgische
recht bij koninklijk besluit nr. 18 van 29 december 1992
(hierna: “KB nr. 18”) de voorwaarden vastgesteld betref-
fende de export van goederen van België naar een plaats
buiten de Gemeenschap. In artikel 5, lid 2, van KB nr. 18
is bepaald: “De niet in België gevestigde koper die zelf in
België goederen in bezit neemt, moet bij de inbezitneming
aan zijn in België gevestigde verkoper een ontvangstbewijs
afleveren. Het aan de verkoper af te leveren ontvangstbe-
wijs moet, benevens de datum van afgifte
en de
omschrijving van de goederen, het land van bestemming
vermelden. Hetzelfde document moet worden afgeleverd
aan de verkoper wanneer de goederen in België in bezit
worden genomen door een derde persoon die handelt voor
in België gevestigde koper. Het
rekening van de niet
bedoelde document moet in dat geval worden afgeleverd
door deze persoon die erin verklaart te handelen voor
rekening van zijn opdrachtgever.”. In artikel 6 van KB nr.
18 is verder bepaald: “Het bewijs van uitvoer moet door de
verkoper worden geleverd (...) onafhankelijk van het stuk
voorgeschreven door artikel 5, § 2”. Daarnaast is in artikel
3 van KB nr. 18 bepaald: “De verkoper van de goederen
moet
te allen tijde in het bezit zijn van alle stukken
waaruit de echtheid van de uitvoer blijkt; hij moet ze op
ieder verzoek van de met de controle belaste ambtenaren
overleggen. Die stukken zijn, onder meer, de bestelbons,
de vervoerdocumenten, de betalingsstukken alsmede de
aangifte ten uitvoer bedoeld in artikel 2”. In dat laatste
artikel is bepaald: “Een kopie van de verkoopfactuur of, bij
ontstentenis van een verkoopfactuur, een verzendingsstuk
dat alle gegevens van een verkoopfactuur bevat, moet
worden afgegeven op het douanekantoor waar, overeen-
komstig de douanereglementering inzake uitvoer, een
aangifte ten uitvoer moet worden ingediend”.

18. Artikel 39 bis van het BTW-wetboek luidt, sinds 1 januari
1993, als volgt: “Van de belasting zijn vrijgesteld: 1) de
leveringen van goederen door de verkoper (...), door de
afnemer of voor hun rekening verzonden of vervoerd
buiten België maar binnen de Gemeenschap, die worden
verricht voor een andere belastingplichtige, of voor een
zodanig
niet-belastingplichtige
optreden in een andere lidstaat en die er aldaar toe
gehouden zijn hun intracommunautaire verwervingen van
goederen aan de belasting te onderwerpen, (...)”.

rechtspersoon, die

als

19. Door de Belgische fiscale wetgeving worden meerdere
voorwaarden opgelegd wat betreft het bewijs dat moet
worden geleverd met het oog op een correcte toepassing
van de vrijstelling van artikel 39 bis van het BTW-
wetboek. Om voor de vrijstelling in aanmerking te komen,
dienen de belastingplichtigen aan te tonen dat, in het kader

zijn

buiten

binnen

België maar

van een intracommunautaire levering, dat vervoer
is
gebeurd door de verkoper, de afnemer of voor hun
rekening. In artikel 1 van Koninklijk Besluit nr. 52 van 29
december 1992 (hierna: “KB nr. 52”) is bepaald: “De in
artikel 39 bis van het Wetboek bedoelde vrijstellingen zijn
afhankelijk van het bewijs dat de goederen verzonden of
vervoerd
de
Gemeenschap.”. Vervolgens is in artikel 2 van KB nr. 52
bepaald dat deze vrijstelling “bovendien afhankelijk is van
het bewijs dat de levering geschiedt voor een belasting-
plichtige (...), die voor de belasting over de toegevoegde
waarde geïdentificeerd is in een andere lidstaat.”. Voorts is
in artikel 3, lid 1, van KB nr. 52 bepaald: “De verkoper van
de goederen moet te allen tijde in het bezit zijn van alle
stukken waaruit de echtheid van de uitvoer blijkt; (...)”. In
dit verband wordt in het uittreksel van het persbericht dat
in het Belgisch Staatsblad nr. 36 van 20 februari 1993 is
gepubliceerd, de aandacht van de belastingplichtigen geves-
tigd op het feit dat “het vervoer (...) moet gebeuren door
de verkoper, de koper of voor hun rekening. Dit heeft
voor gevolg dat een vervoer dat geschiedt door of voor
rekening van een daaropvolgende klant van de koper
(geval van kettingverkoop waarbij de goederen worden
vervoerd door of voor
rekening van de uiteindelijke
koper), geen grondslag kan vormen voor een vrijstelling
van de vorige leveringen.”.

20. Ten slotte staat in een deel van het antwoord van de
Belgische minister van Financiën op parlementaire vraag
nr. 248 van 23 januari 1996 (2) te lezen: “Een intracom-
een
munautaire
handeling die principieel de BTW in België opeisbaar
maakt,
indien ze wordt verricht door een als zodanig
handelende belastingplichtige. (...) Op hem rust derhalve de
bewijslast om aan te tonen dat voormelde voorwaarden
voor de toepassing van de vrijstelling vervuld zijn.”.

vanuit België

is derhalve

levering

21. Wanneer de in de artikelen 39 en 39 bis van het BTW-
wetboek vastgestelde vrijstellingen niet kunnen worden
toegepast, wordt de levering van goederen belastbaar in
België en ontstaat de schuld uit het enkele feit dat de
handeling plaatsvindt (3). Wordt de belasting niet
tijdig
voldaan, dan wordt zij ingevorderd met een dwangbevel
dat op straffe van verjaring binnen een vaste termijn moet
worden uitgevaardigd. Ingeval de administratie de BTW-
vrijstellingen betwist die op de levering van de betrokken
goederen worden toegepast, doet zij de belastingplichtige
een regularisatieopgave toekomen waarbij in de regel ook
een boete wordt opgelegd. Gaat de betrokkene niet
akkoord met de regularisatieopgave, dan geeft de admini-
stratie hem, voorzover zij de invordering van de door haar
opgeëiste bedragen wil doorzetten, kennis van het dwang-
bevel overeenkomstig artikel 85 van het BTW-wetboek.

(2) Gepubliceerd in Bulletin van vragen en antwoorden, Kamer, gewone

zitting 1995-1996, nr. 26 van 18.3.1996.

(3) Overeenkomstig artikel 2 van het Belgische BTW-wetboek zijn de
leveringen van goederen die door een belastingplichtige onder
bezwarende titel worden verricht, aan de belasting onderworpen
wanneer ze in België plaatsvinden. Op grond van artikel 15 van het
BTW-wetboek wordt de levering van een goed geacht te hebben
plaatsgevonden in België wanneer met name de verzending of het
vervoer naar de verkrijger aanvangt
In artikel 16 is
bepaald dat de levering plaatsvindt op het tijdstip waarop het goed
ter beschikking van de verkrijger wordt gesteld, terwijl volgens
artikel 17 het belastbare feit plaatsvindt en de belasting opeisbaar
wordt op het tijdstip waarop de levering van het goed plaatsvindt.

in België.

C 280/22

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

22. Wat betreft het opleggen van geldboeten bij gebreke van
bewijs van het recht op aftrek, is in artikel 70, lid 1, van
het BTW-wetboek bepaald dat voor iedere overtreding van
de verplichting de BTW te voldoen een geldboete wordt
opgelegd gelijk aan het dubbel van de ontdoken belasting.
Volgens artikel 1, lid 1, van Koninklijk Besluit nr. 41 van
30 januari 1987 (hierna: “KB nr. 41”) wordt het bedrag
van deze geldboete verminderd tot 10 % van de verschul-
digde belasting (tabel G van de bijlage bij KB nr. 41). In
het geval echter van kennisgeving van het in artikel 85 van
het BTW-wetboek bedoelde dwangbevel wordt de geld-
boete verhoogd met 50 % zonder dat het gevorderde
bedrag kleiner mag zijn dan 5 % van de verschuldigde
belasting.

23. Wat de interesten betreft, is in artikel 91, lid 1, van het
BTW-wetboek bepaald dat, per maand vertraging, een
interest van 0,8 % is verschuldigd.

Controles uitgevoerd en regularisatieopgaven gezonden
door de BBI

24. Na controles door de BBI in verband met verkooptransac-
ties voor edele metalen die Umicore in de periode 1995-
1999 had uitgevoerd, heeft de Gewestelijke Directie
Brussel van de BBI op 30 november 1998 en 30 april
1999 aan Umicore twee regularisatieopgaven betekend.
Daarin werd vastgesteld dat sprake was van een onregel-
matige vrijstelling op grond van artikel 39 bis van het
BTW-wetboek (en in sommige gevallen op grond van
artikel 39 van het BTW-wetboek, in verband met de vrijs-
de
naar
telling
Gemeenschap) bij diverse leveringen van zilverkorrels
verricht voor klanten uit Italië, het Verenigd Koninkrijk,
Spanje en Zwitserland, met als bestemming Italië. Met
name kon dankzij onderzoek van de bevoegde diensten uit
de betrokken lidstaten worden vastgesteld dat bepaalde
buitenlandse klanten van Umicore fictief waren en in
verband te brengen waren met criminele carrousels die
waren opgezet om de betaling van BTW te ontduiken.

goederen

buiten

plaats

van

een

25. De door de BBI vastgestelde onregelmatigheden betreffen
met name inbreuken op de artikelen 39 en 39 bis van het
BTW-wetboek en op de artikelen 1 tot en met 3 van KB
nr. 52 in verband met door Umicore toegekende vrijstel-
lingen op bepaalde intracommunautaire leveringen en
exportverrichtingen. Meer bepaald werd tijdens de uitge-
voerde controles aangetoond dat de onderneming niet in
staat was aan te tonen dat voor deze leveringen aan de
voorwaarden inzake vrijstelling op grond van de artikelen
39 en 39 bis van het BTW-wetboek was voldaan. De BBI
heeft geconcludeerd dat Umicore ten onrechte de BTW-
vrijstelling had toegepast op bepaalde intracommunautaire
leveringen of bepaalde exportverrichtingen en dat bijgevolg
een BTW-schuld was ontstaan op het tijdstip dat deze
belastbare handelingen hadden plaatsgevonden.

26. Wat betreft bepaalde verkopen aan verschillende Italiaanse
stelt de BBI vast dat
en Spaanse belastingplichtigen,
Umicore factureerde aan ondernemingen die gevestigd
waren in andere lidstaten,
terwijl het vervoer van de
goederen niet door Umicore, noch door de op de factuur

aangegeven afnemer, noch voor rekening van een van
beide had plaatsgevonden, maar wel degelijk door een
daaropvolgende klant
in de verkoopsketen in Italië.
Volgens de BBI voldeden de betrokken leveringen dus niet
aan de voorwaarden van artikel 39 bis van het BTW-
wetboek en van de artikelen 1 tot en met 3 van KB nr. 52
met betrekking tot de vrijstellingen betreffende de intra-
communautaire leveringen van goederen.

27. Ten aanzien van bepaalde verkopen aan een in het Vere-
nigd Koninkrijk gevestigde onderneming, heeft de BBI vast-
gesteld dat, aangezien deze onderneming waarvoor de
intracommunautaire leveringen waren bestemd, niet de
daadwerkelijke doch enkel de schijnbare verkrijger was van
de verkochte goederen, een van de voor een levering van
goederen onmisbare elementen — de overgang van de
macht om als een eigenaar over een goed te beschikken
(artikel 10 van het BTW-wetboek) — ontbrak, zodat de
betrokken leveringen en transporten niet door de verkoper
of de afnemer, of voor hun rekening, hebben plaatsge-
vonden, zoals is bepaald in artikel 39 bis van het BTW-
wetboek en de artikelen 1 tot en met 3 van KB nr. 52 met
betrekking tot de vrijstellingen betreffende de intracommu-
nautaire levering van goederen.

28. Voor bepaalde van de verkopen aan in Zwitserland geves-
tigde ondernemingen heeft de BBI vastgesteld dat de vrij-
stelling van artikel 39 van het BTW-wetboek voor de
uitvoer
een plaats buiten de
Gemeenschap evenmin van toepassing was, aangezien de
goederen werden geleverd met als bestemming Italië.

van goederen naar

29. Meer bepaald heeft de BBI in haar regularisatieopgave van
30 november 1998 geconcludeerd dat Umicore voor de
periode 1995-1996 de volgende bedragen aan de Belgische
Staat verschuldigd is (“est redevable envers l'Etat Belge”):

— aan BTW: 708 211 924 BEF of zo'n 17 556 115 EUR;

— aan verminderde fiscale geldboeten (tabel G van de
bijlage bij KB nr. 41): 70,82 miljoen BEF of zo'n
1 755 582 EUR;

— rente van 0,8 % per maand,

te rekenen vanaf 21
januari 1997 en te berekenen op het aan BTW
verschuldigde bedrag.

In haar regularisatieopgave van 30 april 1999 heeft de BBI
geconcludeerd dat Umicore voor de periode 1997-1998 de
volgende bedragen aan de Belgische Staat verschuldigd is
(“est redevable envers l' Etat Belge”):

— aan BTW: 274 966 597 BEF of zo'n 6 816 243 EUR;

— aan verminderde fiscale geldboeten (tabel G van de
bijlage bij KB nr. 41): 27,496 miljoen BEF of zo'n
681 608 EUR;

— rente van 0,8 % per maand,

te rekenen vanaf 21
januari 1999 en te berekenen op het aan BTW
verschuldigde bedrag.

In totaal zou het van Umicore met de regularisatieopgaven
geëiste BTW-bedrag zo'n 24 372 358 EUR bedragen,
terwijl het bedrag van de in die regularisatieopgaven bere-
kende geldboeten uitkomt op zo'n 2 437 EUR.

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/23

30. In beide regularisatieopgaven staat voorts aangegeven dat,
ingeval Umicore niet akkoord gaat, zij vervolgens een
dwangbevel betekend zal krijgen en de geldboeten met
50 % zullen worden vermeerderd. Deze vragen van de
Belgische belastingadministratie zijn vervolgens herhaald
bij schrijven van 23 december 1999, waarin de BBI,
tegenover de bezwaren van Umicore, de conclusies van de
beide regularisatieopgaven van 20 november 1998 en 30
april 1999 betreffende een belastingschuld van de onder-
neming heeft bevestigd, ingevolge de foutieve toepassing
van de BTW-vrijstelling op de in de beide regularisatieop-
gaven vermelde leveringen.

31. Bij brieven van 11 juni 1999, 18 juni 1999 en 31 maart
2000 heeft Umicore aangegeven niet akkoord te gaan met
de beide regularisatieopgaven. Met name verklaart Umicore
niets te maken te hebben met de onregelmatigheden die
ten aanzien van haar afnemers zijn vastgesteld, en verde-
digt zij zich door te herhalen dat zij, als groothandelaar op
de markt voor zilverkorrels, niet wordt geacht de identiteit
te kennen van haar kopers, met name gelet op het feit dat
de zilververkoop plaatsvond “af fabriek”, om de transpor-
trisico's te vermijden. Voorts heeft Umicore betoogd dat
alle klanten van de onderneming voor de BTW geïdentifi-
ceerd waren in de andere landen van de Gemeenschap in
de periode dat de verrichtingen plaatsvonden; dat in de
intracommunautaire driemaandelijkse listings van Umicore
steeds en volgens de regels alle betrokken leveringen waren
opgenomen zoals voorgeschreven door het Belgische
BTW-wetboek; dat de facturen van Umicore waren opge-
maakt op naam van voor de BTW geïdentificeerde geadres-
seerden, overeenkomstig de bij de bestelling gemaakte
afspraken, en ten slotte dat de transporten daadwerkelijk
waren uitgevoerd door gespecialiseerde transportbedrijven
en dat de goederen het Belgische grondgebied daadwerke-
lijk hadden verlaten en dat deze ook daadwerkelijk in Italië
waren aangekomen. Onder die omstandigheden oordeelde
Umicore dat zij terecht de BTW-vrijstelling van artikel 39
bis van het BTW-wetboek op de betrokken handelingen
had toegepast.

32. Umicore heeft ook de gegrondheid van de eisen in de regu-
larisatieopgaven van de BBI betwist. Zij betoogde immers
dat bepaalde lidstaten zich ertoe beperken een bewijs te
eisen van het vervoer van de goederen naar een andere
lidstaat dan die van vertrek van het vervoer, terwijl België
het bewijs zou eisen dat het bewijs wordt geleverd dat het
vervoer heeft plaatsgevonden door of voor rekening van de
verkoper of de afnemer van de betrokken goederen,
hetgeen in strijd zou zijn met het Gemeenschapsrecht en
ernstige concurrentiedistorsies zou opleveren ten detri-
mente van Umicore en andere Belgische ondernemingen
die dit soort
intracommunautaire leveringen verrichten.
Umicore is dus van oordeel dat zij te goeder trouw heeft
gehandeld door niet de BTW in te houden op de kwes-
tieuze handelingen, op grond van de artikelen 39 en 39
bis van het BTW-wetboek.

Het akkoord van 21 december 2000

33. Op 21 december 2000 heeft de BBI ingestemd met een
voorstel van akkoord dat Umicore had ingediend met
betrekking tot haar BTW-toestand voor de periode 1995-
1999. Volgens het voorgestelde akkoord betwist Umicore
de gegrondheid van de door de BBI geëiste regularisaties,
maar stemt zij met de voorgestelde regeling in, als blijk
van haar wil om tot een oplossing te komen.

34. In het betrokken akkoord betaalt Umicore 423 miljoen
BEF of zo'n 10 485 896 EUR, als definitieve regeling van
de BTW-toestand van Umicore voor de periode 1995-
1999 (“règlement définitif et pour solde de tout compte de
la situation TVA de Umicore pour les années 1995 à 1999
incluses”). Volgens de Belgische autoriteiten betreft het hier
een geldboete die werd vastgesteld op grond van artikel
70,
lid 2, van het BTW-wetboek en die op grond van
artikel 84 van het BTW-wetboek werd verminderd. Met
name is in artikel 70,
lid 2, bepaald dat “wanneer de
factuur (...) onjuiste vermeldingen bevat ten aanzien van
het identificatienummer, de naam of het adres van de bij
de handeling betrokken partijen, de aard of de hoeveelheid
van de geleverde goederen of verstrekte diensten, de prijs
of het toebehoren ervan, een geldboete wordt opgelegd
gelijk aan het dubbel van de op de handeling verschuldigde
belasting (...)”. De geldboete is evenwel verminderd tot
100 % van de verschuldigde belasting, overeenkomstig
artikel 1, lid 3, van KB nr. 41 (tabel C II in bijlage bij KB
nr. 41). Volgens het akkoord is dit bedrag niet van de
vennootschapsbelasting aftrekbaar.

35. Volgens de Belgische autoriteiten is het bedrag van de
schikking tussen Umicore en de BBI volgens het Belgische
recht volkomen rechtmatig en gerechtvaardigd. Meer
bepaald zou het bedrag als volgt zijn samengesteld:

— aanvankelijk over de betrokken verrichtingen verschul-

digde belasting: 708 miljoen BEF;

— geldboete op basis van de wet: 708 × 200 % = 1 416

miljoen BEF;

— een vermindering met 100 %, overeenkomstig het
bepaalde in KB nr. 41 (tabel C II) tot vaststelling van
het bedrag van de geldboeten op het stuk van de BTW
wanneer de overtredingen niet zijn begaan met het
oogmerk de belasting te ontduiken of de ontduiking
ervan mogelijk te maken: 708 miljoen BEF;

— het in aanmerking nemen van het feit dat de boete niet
als beroepskosten aftrekbaar is (708 – 40,17 % van
708): 423 miljoen BEF of zo'n 10 485 896 EUR.

36. Volgens de Belgische

eerste

autoriteiten zou een dergelijk
akkoord gerechtvaardigd zijn omdat de betrokken regulari-
satieopgaven slechts de
fase vormen in een
complexe administratieve procedure voor het vaststellen
van een door een BTW-plichtige onderneming te betalen
belastingschuld. Grondig onderzoek van de informatie en
de argumenten aangehaald door Umicore — die steeds
ontkend heeft enige fraude te hebben begaan — zou de
BBI ervan hebben overtuigd dat in onderhavige zaak geen
enkele belasting diende te worden gevorderd. Volgens de
BBI kan op basis van alle elementen, met name de door
Umicore
administratie meegedeelde
stukken, worden geconcludeerd dat aan de voorwaarden
voor de BTW-vrijstelling was voldaan, ondanks hetgeen in
de regularisatieopgaven was vermeld. Aangezien geen
belastingbedrag was vastgesteld, is ook geen vermindering
van een BTW-schuld toegestaan.

Italiaanse

en de

C 280/24

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

37. Wat de opgelegde boete betreft, is België van oordeel dat
deze is vastgesteld overeenkomstig artikel 70 van het
BTW-wetboek en dat het Belgische recht de vermindering
van de aanvankelijk opgelegde boeten mogelijk maakt op
de eerder beschreven voorwaarden.

voldaan. Bijgevolg was, overeenkomstig de regels inzake de
toepassing van de BTW op leveringen van goederen die in
België plaatsvinden, een belastingschuld ontstaan door het
feit dat deze belastbare handelingen hadden plaatsge-
vonden.

4. VOORLOPIGE TOETSING VAN DE MAATREGEL AAN

ARTIKEL 87, LID 1, VAN HET VERDRAG

38. Volgens artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steun-
maatregelen van de staten of
in welke vorm ook met
staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begun-
stiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde produc-
ties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met
de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het
handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.
Om als steun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-
Verdrag
een
maatregel aan elk van de vier hierna uit een te zetten
criteria te voldoen.

te kunnen worden aangemerkt, dient

Voordeel

39. Allereerst dient de maatregel de begunstigde een voordeel
op te leveren. De Commissie stelt vast dat de bedragen die
Umicore heeft ingestemd te betalen op de voorwaarden
van het akkoord van 21 december 2000 (423 miljoen BEF
of 10 496 277 EUR), minstens 13 886 462 EUR lager
liggen dan die welke alleen al als BTW werden gevorderd
in de regularisatieopgaven van de BBI, zonder daarbij de
geldboeten (die op 2 437 190 EUR uitkomen) of verwijlin-
teresten te rekenen.

40. De Commissie is van mening dat er twijfel bestaat ten
aanzien van de toepassing van de BTW-vrijstelling voor
leveringen van goederen die het voorwerp uitmaken van
door de BBI opgestelde regularisatieopgaven, ongeacht of
Umicore eventueel bij de door Belgische fiscus ontdekte
fraude is betrokken. Umicore genoot het recht op aftrek
van in België betaalde BTW voor de zilveraankopen die
vervolgens het voorwerp hebben uitgemaakt van deze
leveringen.
lijkt de ten onrechte
toegepaste BTW-vrijstelling een rechtstreekse weerslag te
kunnen hebben op de mogelijkheid voor de leverancier
van de goederen om zijn winstmarge op de betrokken
verkopen te verhogen.

In voorkomend geval

41. In deze regeling is immers bepaald dat de vrijstelling van
deze leveringen geldt “onverminderd andere communau-
taire bepalingen (...) om (...) alle fraude, ontwijking en
misbruik te voorkomen”. Met name kan een in beginsel in
België belastbare levering van goederen in aanmerking
komen voor een vrijstelling wanneer aan de volgende twee
voorwaarden is voldaan:

— de goederen worden door de verkoper of door de
afnemer of voor hun rekening buiten het grondgebied
van de
lidstaat, maar binnen de Gemeenschap,
verzonden of vervoerd, en

— de levering van goederen wordt verricht voor een
andere belastingplichtige die als zodanig optreedt in
een andere lidstaat dan die van vertrek van de
verzending of het vervoer van de goederen.

Bij de controles van de BBI bleek Umicore niet in staat aan
aan deze vrijstellingsvoorwaarden was
te

tonen dat

42. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de door
Belgische autoriteiten verstrekte inlichtingen niet lijken te
rechtvaardigen dat het betrokken akkoord tussen de
Belgische Staat en Umicore werd gesloten om de vermin-
dering van de als BTW gevorderde bedragen mogelijk te
maken. Zij
is van oordeel dat het betrokken akkoord
Umicore een voordeel lijkt op te leveren dat bestaat uit het
verlagen van een last — de betaling van belastingen, geld-
boeten en interesten — die anders op het budget van de
onderneming had gedrukt.

43. Met name heeft de Commissie twijfel bij de redenen
waarom het standpunt van de BBI fundamenteel is veran-
derd — tussen het standpunt uiteengezet in haar regulari-
satieopgaven en bevestigd bij schrijven van 23 december
1999, enerzijds, en het standpunt aanvaard in het kader
van het akkoord met Umicore, anderzijds. De verstrekte
elementen lijken tegenstrijdig, omdat de Belgische autori-
teiten hebben verklaard dat de ontdoken BTW aan de
Belgische Staat was verschuldigd (“était redevable envers
l'Etat Belge”) en bovendien een administratieve boete
diende te worden opgelegd, en dat vervolgens diezelfde
autoriteiten van oordeel zijn dat geen enkele belas-
tingsschuld was ontstaan.

lijkt

44. Meer algemeen lijkt het gesloten akkoord moeilijk verde-
digbaar met het argument dat bedrieglijk opzet in hoofde
van Umicore ontbreekt. Het ontbreken van bedrieglijk
opzet zou immers kunnen rechtvaardigen dat de aan
Umicore opgelegde geldboete wordt verminderd, maar de
Commissie heeft twijfel bij de rechtsgrondslag op grond
waarvan de Belgische Staat zou kunnen afzien van het
invorderen van belastingen die niet werden geïnd op grond
van vastgestelde onregelmatigheden, ook al was er sprake
van goede trouw en het ontbreken van bedrieglijk opzet.
Bij Umicore kan moeilijk sprake zijn van goede trouw
omdat zij
te hebben nagelaten bepaalde, voor de
toepassing van de betrokken vrijstelling noodzakelijke
bewijsstukken te eisen of omdat zij deze vrijstelling heeft
toegepast wetende dat aan bepaalde voorwaarden niet was
voldaan. Aangezien het hier voor Umicore courante
handelingen betreft, is de Commissie van oordeel dat de
vrijstellingsvoorwaarden de onderneming zeker bekend
moesten zijn en lijkt haar systematische nalatigheid moei-
lijk verdedigbaar, gelet op het aanzienlijke aantal operaties
vermeld in de
stelt de
Commissie vast dat in onderhavig geval aan Umicore een
aanzienlijke geldboete is opgelegd, maar dat van de onder-
neming geen BTW werd gevorderd. In dit verband lijkt het
niet gerechtvaardigd een geldboete op te leggen die
proportioneel wordt geacht met de ontdoken BTW en toch
niet de BTW in te vorderen op basis waarvan de geldboete
werd berekend. Het opleggen van deze geldboete lijkt er
dus op te wijzen dat minstens het BTW-bedrag dat als
berekeningsgrondslag heeft gediend, van Umicore had
moeten worden gevorderd, parallel met de geldboete.

regularisatieopgaven. Voorts

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/25

45. De Belgische autoriteiten lijken van oordeel te zijn dat hun
nationale wetgeving te streng is ten opzichte van die van
andere Europese landen en dat extreme eisen zouden
worden gesteld ten aanzien van de bewijsstukken die
moeten worden geleverd om aan te tonen dat de goederen
het nationale grondgebied hebben verlaten, om de BTW-
vrijstelling te kunnen toepassen op de intracommunautaire
verrichtingen. Zelfs indien dergelijk verschil
tussen de
lidstaten was gebleken, meent de Commissie hiermee toch
geen rekening te kunnen houden bij de beoordeling van
een eventueel voordeel. Het economische voordeel in de
zin van artikel 87 van het Verdrag dient te worden onder-
zocht ten opzichte van de overige ondernemingen die in
België aan de BTW-regels zijn onderworpen. In onderhavig
geval lijkt het feit dat voor Umicore niet de strikte regels
worden toegepast die normaalgesproken voor andere
BTW-plichtigen in België gelden, een vermindering op te
leveren van de bedragen die van Umicore worden gevor-
derd, hetgeen een voordeel zou zijn ten opzichte van
andere BTW-plichtigen voor wie deze strikte regel geldt.

lijkt Umicore de BTW-regels objectief

46. Ten slotte komt het Commissie voor dat het feit dat de
Belgische administratie erkent dat Umicore te goeder
trouw handelde, weinig tot de zaak doet. In onderhavig
geval
te hebben
geschonden op het punt van de correcte identificatie van
degene die op de belastingvrijstelling aanspraak kan maken
— en dus op het punt van de correcte toepassing van de
BTW-vrijstelling. De foutieve toepassing van de BTW-vrijs-
telling zou in ieder geval de terugvordering moeten
inhouden van de BTW, geldboeten en interesten.

47. De Commissie heeft ook vragen bij de rechtvaardiging
voor de vermindering die de Belgische Staat aan Umicore
heeft toegekend voor de in de regularisatieopgaven van de
BBI vastgestelde geldboeten en verwijlinteresten,
terwijl
deze volgens de Belgische wetgeving van rechtswege lijken
te worden toegepast. Meer bepaald is de Commissie, wat
betreft de vaststelling van het als fiscale boete vastgestelde
schikkingsbedrag zoals voorzien in de overeenkomst
tussen de Belgische Staat en Umicore, van oordeel dat de
door Belgische Staat
toegekende vermindering van de
fiscale boete het rechtstreekse gevolg is van de vaststelling
van een onregelmatigheid die verschilt ten opzichte van
die welke het voorwerp uitmaakte van de beide regularisa-
tieopgaven van de BBI. In feite heeft de BBI in haar regular-
isatieopgaven aangegeven dat Umicore haar BTW-schuld
niet had voldaan (een inbreuk die onder artikel 70, lid 1,
van het BTW-wetboek valt). Daarentegen is de BBI, inge-
volge het akkoord van 21 december 2000, van oordeel dat
de facturen van Umicore eenvoudigweg onjuiste vermel-
dingen bevatten (een inbreuk die onder artikel 70, lid 2,
van het BTW-wetboek valt). Bijgevolg valt het verminderde
schikkingsbedrag dat het voorwerp uitmaakt van het
akkoord, gunstiger uit voor Umicore.

48. Secundo lijkt het BTW-bedrag dat in aanmerking wordt
genomen als berekeningsgrondslag voor de proportionele
geldboete (708 miljoen BEF), slechts een deel te vormen
van de aanvankelijk in de regularisatieopgaven van de BBI
vastgestelde schuld (983 miljoen BEF). Bij de elementen die
de Belgische autoriteiten in verband met de berekening van
de getroffen schikking hebben meegedeeld, lijkt het bedrag

van de BTW-schuld van Umicore op grond van de regulari-
satieopgave van 30 april 1999 niet in aanmerking te zijn
genomen.

49. Daarenboven

heeft

de Commissie

de
rechtsgrondslag voor de latere vermindering van het
betrokken bedrag, die werd toegepast omdat de geldboete
in de vennootschapsbelasting niet als beroepskosten aftrek-
baar is.

twijfel

bij

50. Wat betreft de voorwaarden waaronder het akkoord tot
stand is gekomen, lijkt het feit dat in dit akkoord niet de
rechtsgrond en de formele juridische rechtvaardiging zijn
vermeld, een afwijking te vormen van het normale verloop
van de procedure voor het bepalen en voldoen van een
BTW-schuld zoals die over het algemeen in België wordt
toegepast, en met name voor de overige BTW-plichtigen.
In dergelijke situaties zou, wanneer een belastingplichtige
zijn recht op vrijstelling uitoefent onder omstandigheden
die de administratie betwist, de administratie in beginsel de
belastingplichtige een regularisatieopgave zenden, door-
gaans vermeerderd met een geldboete. Wanneer de betrok-
kene zich verzet tegen de door de administratie voorge-
stelde belasting en zijn bezwaren de betrokken dienst niet
kunnen overtuigen, wordt vervolgens een dwangbevel
uitgeschreven waarbij de geldboete van rechtswege met
50 % wordt vermeerderd. Zodra dit dwangbevel is bete-
kend: wordt de verjaringstermijn gestuit voor de vordering
tot voldoening welke voortvloeit uit het feit dat de belast-
bare handeling heeft plaatsgevonden en de BTW-schuld is
ontstaan welke niet
tijdig door de belastingplichtige is
betaald; kan de wettelijke hypotheek als bedoeld in artikel
88 van het BTW-wetboek worden in geschreven; beginnen
de verwijlinteresten als bepaald in artikel 91 van het BTW-
wetboek te lopen, en kan worden overgegaan tot het
uitvoerend beslag volgens de in artikel 85 bis bepaalde
vereenvoudigde procedure.

Steun toegekend uit staatsmiddelen

51. Ten tweede moet dit voordeel met staatsmiddelen worden
bekostigd. De belastingvrijstelling die door de Belgische
Staat met het akkoord van 21 december 2000 is toegekend
ten aanzien van de aanvankelijke bevindingen van de BBI
betreffende de onregelmatige leveringen van zilverkorrels
door Umicore, brengt een verlies aan belastinginkomsten
— en dus staatsmiddelen — mee.

Ongunstige beïnvloeding van de mededinging en het
handelsverkeer

52. Ten derde dient de betrokken maatregel de mededinging
en het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig te beïn-
vloeden. Aan dit criterium lijkt duidelijk te zijn voldaan
aangezien Umicore bijzonder actief is in de intracommu-
nautaire handel in zilverkorrels en het, volgens rechtspraak
van het Hof van Justitie (4), zo is dat “wanneer financiële
steun van een staat de positie van een onderneming ten
opzichte van andere concurrerende ondernemingen in het
intracommunautaire handelsverkeer versterkt, dit handels-
verkeer moet worden geacht door de steun te worden
beïnvloed”.

(4) Arrest van het Hof van Justitie van 17 september 1980 in zaak
730/79, Philip Morris Holland BV / Commissie, Jurispr. 1980, blz.
2671, punt 11.

C 280/26

EN

Official Journal of the European Union

17.11.2004

feit dat Umicore, dat de reputatie heeft

53. De mogelijke ongunstige beïnvloeding van de mededinging
en het handelsverkeer lijkt verder te worden bevestigd
door het
te
beschikken over de belangrijkste capaciteit voor zilverraffi-
nage ter wereld, een BTW-vermindering zou krijgen voor
haar verkopen met bestemming de Italiaanse markt, de
belangrijkste Europese markt. Door de vermindering van
de BTW-schuld die de onderneming zou hebben gekregen,
had Umicore haar positie op deze markt kunnen ver-
sterken ten opzichte van haar concurrenten.

Selectiviteit

54. Ten slotte moet de maatregel selectief of specifiek zijn, in
die zin dat hij bepaalde ondernemingen of bepaalde
producties begunstigt.

55. Gelijk het Hof van Justitie heeft bevestigd (5), kan de discre-
tionaire bevoegdheid van de belastingdienst aanleiding
geven tot voordelen die onder de toepassing van artikel
87, lid 1, van het EG-Verdrag vallen. De uitoefening van
een discretionaire bevoegdheid die bij de praktische
toepassing van de fiscale regels aan de belastingdienst
wordt overgelaten, mag niet resulteren in een voorkeursbe-
handeling voor een bepaalde onderneming. In dit stadium
is de Commissie van oordeel dat een minnelijke schikking
zoals Umicore die in de vorm van een vermindering van
een BTW-schuld, geldboeten en interesten heeft gekregen,
in de regel niet open staat voor alle belastingplichtigen,
zelfs in de hypothese dat zij de gegrondheid van de
inbreuken die hun ten laste worden gelegd, betwisten.
Concluderend, is de Commissie van oordeel dat, voorzover
de betrokken belastingverminderingen enkel gelden voor
Umicore, aan het criterium “selectiviteit” is voldaan.

Voorlopige conclusies ten aanzien van de vraag of sprake
is van steun

56. Bijgevolg heeft de Commissie ernstige twijfel ten aanzien

van het steunkarakter van de maatregel, aangezien:

— de vermindering van de BTW-schuld resulterend uit het
fiscaal akkoord een voordeel zou opleveren waardoor
voor Umicore de normale belastingdruk zou worden
verminderd;

— de vermindering van de BTW-schuld resulterend uit het
fiscaal akkoord een vermindering van de belastingin-
komsten — en dus van de staatsmiddelen — zou
meebrengen, en

— het intracommunautaire handelsverkeer ongunstig zou
worden beïnvloed doordat Umicore, de begunstigde
onderneming, actief
intracommunautaire
handelsverkeer voor zilverkorrels. In feite zou door de
vermindering van de BTW-schuld die Umicore krijgt,
haar concurrentiepositie op die markt worden ver-
sterkt.

in het

is

De steun vormt nieuwe steun

57. Het akkoord tussen de BBI en Umicore lijkt een nieuwe
steunmaatregel te vormen, aangezien dit akkoord op 21

(5) Arrest van het Hof van Justitie van 26 september 1996 in zaak C-
241/94, Franse Republiek/Commissie, Jurispr. 1996, blz. I-4551, en
arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 6 maart 2002 in
gevoegde zaken T-127/99, T-129/99 en T-148/99, Territorio
Histórico de Álava e.a./Commissie,
II-1275,
punten 151 en 154.

Jurispr. 2002, blz.

december 2000 ten uitvoer is gelegd zonder vooraf bij de
Commissie te zijn aangemeld.

Voorlopige beoordeling op het punt van de mogelijke
verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt

58. Voorzover de BTW-vermindering voor Umicore steun
vormt, dient deze maatregel te worden onderzocht op zijn
mogelijke verenigbaarheid op grond van de afwijkingen
leden 2 en 3, van het EG-Verdrag. De
van artikel 87,
Commissie onderstreept dat tot op heden de Belgische
autoriteiten geen van de afwijkingen op het in artikel 87,
lid 1, van het EG-Verdrag vastgestelde verbod op staats-
steun hebben ingeroepen.

59. De afwijkingen van artikel 87, lid 2, van het EG-Verdrag
zijn in onderhavig geval niet van toepassing. Het betreft
immers geen steunmaatregelen van sociale aard aan indivi-
duele verbruikers, steunmaatregelen tot herstel van de
schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buiten-
gewone gebeurtenissen, of steunmaatregelen aan de econ-
omie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duits-
land die nadeel ondervinden van de deling van Duitsland.

60. De afwijking van artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-
Verdrag die de goedkeuring mogelijk maakt van steun-
maatregelen ter bevordering van de economische ontwik-
keling van streken waarin de levensstandaard abnormaal
laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid
heerst, kan niet worden ingeroepen omdat de handelingen
die de vrijstelling genieten, niet de delen van het Belgische
grondgebied zouden betreffen die
criteria
voldoen.

aan deze

61. Evenmin kan de vermindering van de betrokken belas-
een project van
tingschuld worden aangemerkt
in aanmerking
gemeenschappelijk Europees belang dat
komt voor de afwijking van artikel 87, lid 3, onder b), van
het EG-Verdrag.

als

62. Ten slotte komt de betrokken steunmaatregel ook niet in
aanmerking voor de afwijking van artikel 87, lid 3, onder
c), van het EG-Verdrag, waarmee steunmaatregelen worden
toegestaan om de ontwikkeling van bepaalde vormen van
economische bedrijvigheid of van bepaalde regionale econ-
omieën te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waar-
onder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet
zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk
belang wordt geschaad.

63. Concluderend, de betrokken steun lijkt op het eerste
gezicht niet in aanmerking te komen voor een van de
afwijkingen van artikel 87 van het EG-Verdrag. Bijgevolg
heeft de Commissie twijfel ten aanzien van de verenig-
baarheid van deze steunmaatregel met de gemeenschappe-
lijke markt.

64. Gelet

op

bovenstaande

overwegingen

de
Commissie het Koninkrijk België in het kader van de
procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag binnen
één maand vanaf de datum van ontvangst van dit schrijven
zijn opmerkingen te maken en alle dienstige inlichtingen te
verstrekken voor de beoordeling van de steunmaatregel.

verzoekt

17.11.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 280/27

65. De Commissie wil met name toelichting te ontvangen wat
betreft de precieze juridische kwalificatie en rechtvaardi-
ging voor het optreden van de BBI in verband met de
vaststelling van de BTW-onregelmatigheden in haar twee
regularisatieopgaven van, onderscheidenlijk, 30 november
1998 en 30 april 1999, de correspondentie die nadien
gevoerd werd tussen Umicore en BBI en die uiteindelijk in
een voorstel van akkoord door Umicore heeft geresulteerd,
en het akkoord waarmee de BBI vervolgens op 21
december 2000 namens de Belgische Staat heeft
inge-
stemd, hetgeen de schorsing van de invordering van de
door BBI vastgestelde bedragen meebracht. Met name acht
de Commissie het dienstig een afschrift te ontvangen van
de administratieve instructies wat betreft de schorsing van
aan BTW-plichtigen gerichte betalingsverzoeken, na een
door de belastingadministratie opgestelde regularisatieop-
gave.

66. Voorts wil de Commissie uitvoeriger details te ontvangen
over de vermindering die Umicore is toegekend op het in
de regularisatieopgaven geëiste boetebedrag en de verwijl-
interesten. De Commissie wil een afschrift ontvangen van
de administratieve instructies, of de interne praktijken van

de administratie, betreffende de toepassing op BTW-gebied
van sancties in evenredigheid tot de verschuldigde BTW
(inzonderheid de toepassing van artikel 70, lid 2, van het
BTW-wetboek), zonder terugvordering van de BTW.

67. De Commissie wijst België op de schorsende werking van
artikel 88,
lid 3, van het EG-Verdrag. Zij verwijst naar
artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad
volgens hetwelk elke onrechtmatige steun van de begun-
stigde kan worden teruggevorderd.

68. Voorts deelt de Commissie België mee dat zij de belang-
hebbenden door de bekendmaking van dit schrijven en van
een samenvatting ervan in het Publicatieblad van de Europese
in kennis zal stellen. Tevens zal zij de belang-
Unie
hebbenden in de lidstaten van de EVA die partij zijn bij de
EER-Overeenkomst door de bekendmaking van een mede-
deling in het EER-supplement van het Publicatieblad in
kennis stellen, alsmede de Toezichthoudende Autoriteit
van de EVA door haar een afschrift van dit schrijven te
zenden. Alle bovengenoemde belanghebbenden zal worden
verzocht hun opmerkingen te maken binnen één maand
vanaf de datum van deze bekendmaking.’