State aid — Poland — Aid C20/2004 (ex NN 25/2004) — Poland, restructuring aid to steel producer Huta Częstochowa SA — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty
Date: 2004-08-12
Institutions: European Commission
Subjects: Poland, State aid, aid for restructuring, control of State aid, infringement procedure (EU), iron and steel industry

C 204/6

EN

Official Journal of the European Union

12.8.2004

STATE AID — POLAND

Aid C20/2004 (ex NN 25/2004) — Poland, restructuring aid to steel producer Huta Częstochowa
SA

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(2004/C 204/03)

(Text with EEA relevance)

By means of the letter dated 19 May 2004 reproduced in the authentic language on the pages following
this summary, the Commission notified Poland of its decision to initiate the procedure laid down in Article
88(2) of the EC Treaty concerning the above-mentioned aid.

Interested parties may submit their comments within one month of the date of publication of this
summary and the following letter, to:

European Commission
Directorate-General for Competition
State Aid Greffe
Rue Joseph II/Josef II-straat, 70
B-1000 Brussels
Fax No: (32-2) 296 12 42

These comments will be communicated to Poland. Confidential treatment of the identity of the interested
party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

SUMMARY

tance for the labour market and gives companies bank-
ruptcy protection against liquidation during the restruc-
turing until it has been completed or terminated.

I. DETAILED DESCRIPTION OF THE AID

1. Huta Częstochowa SA (hereinafter referred to as HCz) is
the second biggest steel producer in Poland. HCz is 100 %
owned by the Polish Ministry of Treasury. HCz is in
serious financial difficulties. Because it was unable to
service its debt (about PLN 1,33 billion) most of its assets
including all steel assets are pledged to major creditors, in
particular by public bodies.

2. In order to avoid liquidation, HCz was therefore firstly put
into composition proceedings and Huta Stali Czestochowa
Sp z.o.o. (hereinafter referred to as HSCz), a new business
entity was formed to continue the steel production of HCz.
It leased HCz's steel production facilities from the receiver
and took over most employees. Moreover,
in order to
secure the payment of energy bills the public holding
company of HSCz has issued guarantees.

3. Thereafter,

the Polish Government decided that

‘the
company shall be restructured by means of liquidation’ as
provided in point 5.4 of the national restructuring plan, as
it would involve too much aid to achieve the viability of
the company.

4. Nevertheless, some months later a restructuring plan was
drawn up by the Polish Industrial Development Agency to
avoid liquidation proceedings. The Plan is based on the
Act on Public Aid for Entrepreneurs of significant impor-

5. This Act

foresees that a public company, a so-called
the
Operator assumes responsibility for the claims of
public creditors. In return for assets, which are not related
to (steel) production and which shall be worth at least
25 % of the overall debt, the Operator will release all
public liens over the production assets.

6. With its (steel) production assets then free of collaterals
from the public creditors, the commercial creditors can
take possession of the assets by way of swapping their
debt for equity in a newly established company (MH),
which owns HCz's (steel) production facilities. A preli-
minary agreement with a strategic investor (LNM) has been
concluded by end of March 2004.

II. ASSESSMENT OF THE AID

7. Protocol No 8 of the Accession Treaty on the restructuring
of the Polish steel industry (1) prohibits granting restruc-
turing aid to HCz. To this end, point 18 of Protocol No 8
gives the Commission the power to take appropriate steps
requiring any company concerned to reimburse any aid
granted. Consequently,
it appears that additional aid
might have been granted to HCz, the Commission can
open the formal investigation procedure provided for in
Article 88(2) of the EC Treaty.

if

(1) OJ L 236, 23.9.2003, p. 948.

12.8.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 204/7

8. The main doubts of the Commission relate to the question
whether the writing off of debts by public authorities
would have been obtained under normal market condi-
tions. According to settled case law a private creditor
would be seeking to obtain payment of sums owed to it by
a debtor in financial difficulties (2). Therefore, where a
debtor in financial difficulties is proposing to reschedule
debt in order to avoid liquidation, every creditor must
carefully balance the advantages inherent in obtaining the
offered sum according to the restructuring plan and the
sum likely to be obtained in the course of liquidation
proceedings.

9. In the present case, it seems doubtful that a private cred-
itor in the position of the public creditors would have
accepted to restructure the company at all. In fact the
Polish authorities initially opted to liquidate the company
because they concluded that the company would need too
much State aid in order to reach viability. This reasoning
appears still valid from the point of view of the state as
regards its claims under public law. Although some public
companies holding commercial claims have no collaterals,
all claims under public law are well secured and the respec-
tive payment received through liquidation is far better than
that envisaged in restructuring.

10. The Commission has doubts about the argument submitted
by Polish authorities that all public claims should be
viewed collectively.

11. Moreover,

the Commission is not convinced that

the
public creditors will obtain payment as indicated by the
Polish authorities. The Commission has doubts whether a
private creditor in the position of the public creditors
holding public claims would accept the proposed mix of
non-steel assets, as it remains unclear whether and when
these assets can be converted into cash. On the contrary, if
the creditors were to use their collaterals on the steel
assets, they could be converted into cash in a relatively
short space of time, as the steel assets have a real sale
value as a going concern.

12. Based on the information available to the Commission, the
behaviour of public creditors does not seem to be the one
of a private creditor. In addition,
it is unclear why the
assets of HCz were leased to HSCz, as the receiver or the
creditors could have operated them themselves. Further-
more, it is doubtful whether the granting of guarantees for
the operation of HSCz would have been issued by a
private investor given the financial difficulties of
the
company.

13. In addition, in view of point 4(a) of Protocol No 8 the
Commission has doubts whether LNM would be entitled to
acquire the shares of MH and HCz as long as it is not
excluded that any State aid is passed on from the Polish
steel producer Polskie Huty Stali SA, which LNM had
acquired earlier.

TEXT OF LETTER

‘Komisja pragnie poinformować Polskę, że po dokonaniu
analizy informacji dostarczonych przez władze polskie w
sprawie wyżej wymienionej pomocy państwa podjęła decyzję o
wszczęciu postępowania w rozumieniu art. 88 ust. 2 Traktatu
WE.

(2) Case C-342/96 Spain v Commission, paragraph 46; Case T-152/99

Hamsa, point 167.

I. PROCEDURA

1. W piśmie z 4 sierpnia 2003 r. Komisja zwróciła się z
prośbą o różnego rodzaju informacje dotyczące kontroli
pomocy państwa w Polsce, w tym ewentualnej pomocy na
rzecz restrukturyzacji Huty Częstochowa SA (dalej zwanej
“HCz”). Polska udzieliła odpowiedzi pismem z 16 września
2003 r.

spotkania

2. Dnia 5 września 2003 r. i 1 października 2003 r. kwestia
ta była omawiana podczas
technicznego
pomiędzy służbami Komisji a władzami polskimi, dotyczą-
cego spraw związanych ze stalą. W piśmie z 8 paździer-
nika 2003 r. Komisja zwróciła się z prośbą o dodatkowe
informacje na temat nowej struktury HCz. W piśmie
z 17 listopada 2003 r. Komisja przypomniała Polsce, że
nie udzielono odpowiedzi na poprzednią prośbę. Polska
odpowiedziała pismami z 18 i 27 listopada 2003 r.
Ponadto, w wiadomości przesłanej pocztą elektroniczną
8 grudnia 2003 r., Komisja otrzymała kopię planu restruk-
turyzacji
(dalej zwanego “pierwszym planem”). W liście
z 8 grudnia 2003 r. Komisja zwróciła się do Polski z
prośbą o dodatkowe informacje na temat kontroli pomocy
państwa w Polsce.
pismem
z 20 stycznia 2004 r.

odpowiedziała

Polska

3. Konsultant odpowiedzialny za monitorowanie programu
restrukturyzacji w Polsce dokonał oceny pierwszego planu
dla HCz i 23 stycznia 2004 r. przedłożył Komisji wnioski,
z których wynika, że nie można wykluczyć udzielenia
pomocy państwa.

4. W piśmie przesłanym 29 stycznia 2004 r. Komisja
zwróciła się do Polski z prośbą o udzielenie dodatkowych
informacji w terminie do 20 lutego 2004 r., aby uniknąć
ewentualnego wszczęcia procedury na podstawie infor-
macji znajdujących się w aktach. Polska udzieliła odpo-
wiedzi pismem z 23 lutego 2004 r., które Komisja
otrzymała 27 lutego 2004. Pismem z 24 marca 2004 r.
przesłanym do polskiej Minister ds. Europejskich Komisja
przypomniała o swoim zobowiązaniu do wszczęcia post-
ępowania, w przypadku jeżeli nie zostaną wyjaśnione
wątpliwości dotyczące pomocy państwa. Dnia 5 kwietnia
2003 r. Komisja otrzymała drogą elektroniczną zmodyfi-
kowaną wersję planu restrukturyzacji
(zwanego dalej
“drugim planem”), opatrzonego datą 31 marca 2004 r.
W związku z powyższym dnia 8 kwietnia 2004 r. miało
miejsce kolejne spotkanie między Komisją a władzami
polskimi.

II. SZCZEGÓŁOWY OPIS POMOCY

5. HCz jest drugim co do wielkości producentem stali w
Polsce. W skład HCz wchodzą stosunkowo nowoczesna
stalownia i walcownia blach grubych, w której znajdują się
elektryczny piec, urządzenie do odlewania o działaniu
ciągłym oraz walcarka do blach grubych z narzędziami
produkcyjna
wykończającymi.
stalowni
tj. kęsiska płaskie)
(przetwarzającej
wynosi 700 000 ton,
półwyroby na wyroby gotowe) – około 1 000 000 ton.
Oprócz tego HCz jest właścicielem 14 spółek zależnych,
które dostarczają jej dodatkowych usług.

(produkującej półwyroby,

a walcowni

Nominalna

zdolność

C 204/8

EN

Official Journal of the European Union

12.8.2004

6. HCz należy w 100 % do polskiego Ministerstwa Skarbu
Państwa. Kapitał zakładowy spółki wynosi 370 mln PLN
(około 70 mln EUR, po kursie 1 EUR = około 4.75 PLN).
Na podstawie dostępnych obecnie informacji jest prawdo-
podobne, że HCz mogła otrzymać różnorodną pomoc
państwa od momentu rozpoczęcia procesu restrukturyzacji
w 1997 roku.

7. Zgodnie z drugim planem, na dzień 30 czerwca 2003 r.
wartość księgowa aktywów spółki wynosiła 723,5 mln
PLN (około 150 mln EUR). W roku 2001 obroty spółki
wyniosły 956 mln zł (około 200 mln EUR), a stan zatrud-
nienia – około 5 000 pracowników (HCz zatrudnia bez-
pośrednio około 2 300 osób).

8. HCz znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Ponieważ
nie była w stanie dokonać obsługi swojego długu (który,
według danych zawartych w pierwszym i drugim planie,
wynosił w 2003 r. około [1] (3) mld PLN, czyli około
[…] (4) mln EUR), przeważająca część składników jej
majątku, w skład której wchodzą wszystkie aktywa
stalowe, jest objęta zastawem na rzecz głównych wierzy-
cieli, wśród których znajdują się instytucje publiczne.
Drugi plan wymienia następujących wierzycieli:

9. W skład pierwszej grupy wchodzą zobowiązania na rzecz

sektora publicznego:

— składki na ubezpieczenie społeczne (dalej zwane “ZUS”,
roszczenia wynoszą prawie […] (5) mln PLN ([…] (6)
mln),

— podatek od nieruchomości (w wysokości […] (7) mln

PLN, na rzecz gminy miejskiej),

— opłata środowiskowa ([…] (8) mln PLN),

— pożyczka z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń

Pracowniczych ([…] (9) PLN),

— wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób

Niepełnosprawnych ([…] (10) mln),

— Urząd Miasta Częstochowy ([…] (11) mln PLN) oraz

— VAT i
PLN).

inne podatki (urząd skarbowy – […] (12) mln

10. W skład drugiej grupy wchodzą zobowiązania cywilno-
prawne, w ramach których można następnie wyróżnić
zobowiązania wobec wierzycieli publicznych i prywatnych.
Do pierwszej podgrupy
“wierzyciele
publiczni
cywilnoprawne”)
należą:

(dalej
zobowiązania

posiadający

zwanej:

(3) Objęte tajemnicą służbową.
(4) Objęte tajemnicą służbową.
(5) Objęte tajemnicą służbową.
(6) Objęte tajemnicą służbową.
(7) Objęte tajemnicą służbową.
(8) Objęte tajemnicą służbową.
(9) Objęte tajemnicą służbową.
(10) Objęte tajemnicą służbową.
(11) Objęte tajemnicą służbową.
(12) Objęte tajemnicą służbową.

— Polskie Sieci Energetyczne SA ([…] (13) mln PLN),

— Zakład Energetyczny Częstochowa SA ([…] (14) mln

PLN),

— Agencja Rozwoju Przemysłu SA (dalej zwana “ARP”,

[…] (15) mln PLN),

— PKP Dyrekcja Generalna SA ([…] (16) mln PLN),

— Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA ([…] (17)

mln PLN),

— Centrala Zbytu Węgla “Węglozbyt” SA ([…] (18) mln

PLN), oraz

— Kompania Węglowa sp. z o.o. ([…] (19) mln PLN).

11. Do drugiej podgrupy, a równocześnie trzeciej grupy,

należą następujący wierzyciele prywatni:

— ([…] (20) mln PLN),

— ([…] (21) mln PLN),

— ([…] (22) mln PLN),

— ([…] (23) mln PLN),

— ([…] (24) mln PLN), oraz

— ([…] (25) mln PLN).

zostały

wyłącznie

12. Komisja została również poinformowana o tym, że objęte
zabezpieczeniem
zobowiązania
publiczne wobec wierzycieli publicznych oraz zobow-
iązania cywilnoprawne wobec wierzycieli prywatnych,
natomiast wierzyciele publiczni posiadający wierzytelności
handlowe nie korzystają z zabezpieczeń. Wynika to z
faktu,
iż polski Skarb Państwa takich zabezpieczeń nie
wymagał. W drugim planie Polska stwierdza zatem, że w
przypadku przeprowadzenia postępowania upadłościo-
wego HCz wierzyciele publiczni posiadający wierzytelności
publicznoprawne otrzymaliby spłatę 83,8 % należności
(z czego około 90 % otrzymaliby główni wierzyciele, ZUS
oraz Urząd Miasta Częstochowa), natomiast wierzyciele
publiczni posiadający wierzytelności cywilnoprawne otrzy-
maliby zaledwie 18,6 %. Ogółem, w wyniku postępowania
upadłościowego wszyscy wierzyciele należący do sektora
publicznego otrzymaliby średnio spłatę w wysokości
52,5 % (26) należności. Natomiast wierzyciele prywatni
([…] (27)
otrzymaliby spłatę 52,8 % swoich należności
otrzymałby 76 %, a […] (28) ponad 90 %, zaś pozostali –
40 % lub mniej).

(13) Objęte tajemnicą służbową.
(14) Objęte tajemnicą służbową.
(15) Objęte tajemnicą służbową.
(16) Objęte tajemnicą służbową.
(17) Objęte tajemnicą służbową.
(18) Objęte tajemnicą służbową.
(19) Objęte tajemnicą służbową.
(20) Objęte tajemnicą służbową.
(21) Objęte tajemnicą służbową.
(22) Objęte tajemnicą służbową.
(23) Objęte tajemnicą służbową.
(24) Objęte tajemnicą służbową.
(25) Objęte tajemnicą służbową.
(26) Zgodnie z drugim planem restrukturyzacja zobowiązań wobec
sektora publicznego doprowadziłaby do spłaty 72,6 % (ZUS 77 %,
pozostali 63 %), a restrukturyzacja zobowiązań handlowych – do
spłaty 39 %; ogółem 56,5 %.

(27) Objęte tajemnicą służbową.
(28) Objęte tajemnicą służbową.

12.8.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 204/9

13. Z powodu zadłużenia 17 października 2002 r. HCz
przeszła pod zarząd syndyka. Zarząd spółki zwrócił się z
wnioskiem o otwarcie sądowego postępowania układo-
wego z wierzycielami. Wymienione postępowanie wydaje
się powodować odroczenie spłaty długów, a jego warun-
kiem jest przedłożenie planu restrukturyzacji. Zgodnie z
informacjami
ta
udostępnionymi Komisji
została zakończona 18 grudnia 2003 r. na skutek umor-
zenia postępowania.

procedura

14. W celu utrzymania ciągłości produkcji Towarzystwo
Finansowe Silesia Sp. z o.o.
(dalej zwane “TFS”, spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością, w której większość
posiada polski Skarb Państwa, działająca w branży
produktów stalowych) ustanowiło nowy podmiot gospo-
darczy – Hutę Stali Częstochowa Sp. z o.o. (dalej zwaną
“HSCz”). Nowy podmiot wydzierżawił od syndyka urząd-
zenia do produkcji stali HCz (w tym stalownię, walcownię
blach grubych, koksownię i niektóre podstawowe usługi)
na sumę 335 mln PLN i zobowiązał się, w umowie
dzierżawy, przejąć większość pracowników HCz.

15. Nie jest jasne, w jaki sposób i od kogo HSCz otrzymała
kapitał operacyjny oraz kiedy i w jaki sposób dokonano
opłat za dzierżawę. Uzyskano jedynie potwierdzenie, że w
celu dokonania opłat za energię na rzecz PSE TFS udzieliło
trzech gwarancji w listopadzie i grudniu 2003 r.

16. Polski Rząd podjął decyzję, co zostało przedstawione w
i rozwoju hutnictwa żelaza i
“Programie restrukturyzacji
stali w Polsce do 2006 r.”, przyjętym przez polską Radę
Ministrów dnia 25 marca 2003 r.
(dalej zwanego
“Krajowym Programem Restrukturyzacji”), że ‘do przepro-
wadzenia restrukturyzacji HCz konieczne byłoby udzie-
lenie jej pomocy publicznej w wysokości 1 mld zł […].
Wobec powyższego zakłada się, że HCz zostanie zrestruk-
turyzowana przez upadłość” (punkt 5.4).

17. Niemniej

jednak 21 stycznia 2003 r. HCz wraz z ARP
zwróciła się z wnioskiem o otwarcie postępowania restruk-
turyzacyjnego. Dnia 2 lipca 2003 r. ARP, organ odpowied-
zialny za nadzór nad procesem restrukturyzacji, opracował
plan restrukturyzacji w celu uniknięcia postępowania
likwidacyjnego. Plan jest oparty na Ustawie o pomocy
publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu
dla rynku pracy z października 2002 r., zmienionej w
listopadzie 2003 r. (29) (dalej zwanej “Ustawą”), która jest
jedną z dwóch ustaw włączonych do tzw. pakietu antykry-
zysowego. W rozumieniu Komisji Ustawa chroni spółki
przed upadłością w trakcie restrukturyzacji oraz do chwili
przeprowadzenia lub zakończenia restrukturyzacji (30).

18. Ponadto, w rozumieniu Komisji, Ustawa przewiduje, że
filia ARP, nazywana Operatorem, przyjmuje odpowiedzial-
ność za zobowiązania wobec wierzycieli publicznych. W
zamian za aktywa, które nie są związane z produkcją i
których wartość wynosi przynajmniej 25 % długu całkowi-

(29) Ustawa z dnia 30 października 2002 r., Dziennik Ustaw nr 213,
pozycja 1800, zmieniona ustawą z dnia 14 listopada 2003 r.,
Dziennik Ustaw nr 229, pozycja 2271.

(30) Polska poinformowała Komisję o tym, że Ustawa wprowadziła
alternatywę dla postępowania upadłościowego, która była jedynym
środkiem przewidzianym w obowiązującym wówczas prawie
upadłościowym. Tymczasem możliwość restrukturyzacji została
również włączona w zakres postępowania upadłościowego.

tego, Operator zwolni wszystkie zastawy na aktywach
aktywa objęte
produkcyjnych, nawet wówczas,
gdy
zastawem mają wartość wyższą niż
aktywa objęte
zarządem.

19. W odniesieniu do HCz oznacza to, że Operator, w zamian
za zwolnienie wszystkich zastawów wierzycieli publicz-
nych na aktywach stalowych wynikających ze zobowiązań
wobec wierzycieli publicznych, przejmie składniki majątku
HCz nie związane z produkcją stali. W skład tego majątku
wchodzą grunty, których część stanowić będzie park
maszynowy oraz akcje firmy energetycznej o nazwie Elsen.
Zgodnie z drugim planem umorzone mają zostać wierzy-
telności publiczne, które narosły do 30 czerwca 2003 r. i
wynoszą ogółem […] (31) mln PLN. Stwierdzona wartość
księgowa netto otrzymanych w zamian aktywów wynosi
około […] (32) mln PLN (wartość rynkową określa się na
około 223 mln PLN), co stanowi około 62 % zobowiązań.
W związku z tym przynajmniej 38 % zobowiązań ma
zostać umorzonych (33). Następnie, z upływem czasu,
Operator będzie próbował uzyskać jak największą ilość
gotówki z tych aktywów. Przyjmuje się, że potrwa to przy-
najmniej kilka lat.

filii HCz, Majątek Hutniczy Sp. z o.o.

20. Po “uwolnieniu” stalowych aktywów produkcyjnych od
zastawu na rzecz pierwszej grupy wierzycieli publicznych
wierzyciele posiadający wierzytelności
cywilnoprawne
mogą wejść w posiadanie
aktywów związanych z
produkcją stali. Ma się to odbyć w drodze konwersji wier-
zytelności (około […] (34) mln PLN (35)) na udziały w nowo
powstałej
(dalej
zwanej
“MH”). MH byłby właścicielem urządzeń do
produkcji stali HCz, na które składa się pełne wyposażenie
stalowni, walcowni blach grubych oraz budynek adminis-
tracyjny. Zgodnie z założeniami przedstawionymi w
drugim planie wartość stalowych aktywów produkcyjnych
wynosi […] (36) mln PLN (37), co oznacza, że posiadacze
wierzytelności cywilnoprawnych musieliby umorzyć 60 %
długu.

21. Dnia 13 października 2003 r. HCz podpisała układ ze
swoimi wierzycielami komercyjnymi. Komisja rozumie, że
Ustawa nakłada obowiązek takiego układu na wszystkich
wierzycieli prywatnych, w przypadku gdy zgodę wyraża
ponad 50 % wierzycieli prywatnych. Z informacji przeka-
zanych Komisji wynika, że zgodę wyraziło zaledwie 55 %
wierzycieli, wśród których znalazło się dziesięciu najwięks-
zych wierzycieli, wobec których HCz posiadała zobow-
iązania handlowe. Wierzyciele uzyskają około 73 %
udziałów w MH za około 40 % swoich zobowiązań
(Komisja rozumie, że pozostałe 27 % pozostanie w HCz w
celu opłacenia najnowszych długów). W związku z tym
będą oni musieli umorzyć około 60 % swoich wierzytel-
ności. Nabycie udziałów w MH przez wierzycieli nastąpi
dopiero po uwolnieniu aktywów MH od zastawu nałożo-
nego przez wierzycieli reprezentujących sektor publiczny.

(31) Objęte tajemnicą służbową.
(32) Objęte tajemnicą służbową.
(33) Zgodnie z pierwszym planem wierzyciele publiczni mieli możli-
wość umorzenia pomiędzy 42 % a 73 % niespłaconego długu.

(34) Objęte tajemnicą służbową.
(35) Kwota podana w pierwszym planie wynosiła 845 mln PLN.
(36) Objęte tajemnicą służbową.
(37) Pierwszy plan zakładał, że wartość stalowych aktywów produkcyj-
nych jest równa wartości aktualnej dzierżawy w wysokości 335
mln PLN.

C 204/10

EN

Official Journal of the European Union

12.8.2004

strategicznemu. W wyniku

22. Polska zamierza sprzedać udziały MH oraz udziały HSCz
inwestorowi
pierwszej
procedury przetargowej koncern LNM N.V. (dalej zwany
“LNM”) został wybrany przez polskie Ministerstwo Skarbu
Państwa jako preferowany oferent i otrzymał wyłączność
na negocjacje. Wstępna umowa została parafowana 31
marca 2004 r. (38) Komisja została poinformowana, że
umowa musi zostać zaakceptowana przez UE zanim
procedura zostanie zamknięta. Komisja rozumie, że polski
Skarb Państwa, jako główny akcjonariusz HSCz oraz akcjo-
nariusz MH, uzależnił wyrażenie zgody na sprzedaż akcji
od zgody UE w ramach postępowania związanego z
pomocą państwa dla HCz. Komisja otrzymała tymczasem
wiadomość, że przetarg został unieważniony.

23. Na koniec, pozostałe składniki majątku HCz spółek zależ-
nych świadczących usługi oraz pozostałe aktywa dzierża-
wione przez HSCz, czyli koksownia oraz główni usługo-
dawcy, przejdą do innej filii HCz, noszącej nazwę Majątek
Hutniczy Plus. Spółka ta zostanie, wraz z pozostałymi
gruntami znajdującymi się w posiadaniu HCz, przekazana
do nowej spółki akcyjnej Regionalny Fundusz Inwestycyjny
(dalej zwany “funduszem”).

24. Zgodnie z oceną zawartą w drugim planie wartość księ-
gowa składników majątku funduszu będzie wynosić 159
mln PLN. Zadaniem funduszu będzie spłata zobowiązań
wobec pracowników (20 mln PLN) oraz obsługa długu
niepodlegającego
ze
zobowiązań publicznoprawnych po 30 czerwca 2002 r.
(117,5 mln PLN, w tym składki na ubezpieczenie
społeczne oraz na opiekę zdrowotną).

i wynikającego

restrukturyzacji

III. STANOWISKO POLSKI

25. Polska poinformowała Komisję, że decyzja o restruktury-
zacji HCz znajduje swoje uzasadnienie w fakcie, że, ze
względu na długotrwały i kosztowny charakter postępo-
wania upadłościowego, planowana “kreatywna restruktury-
zacja” będzie bardziej opłacalna dla wierzycieli i pozwoli
utrzymać dużą liczbę miejsc pracy.

26. Polska przedłożyła opinię prezesa polskiego Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów (39) na temat obra-
nego kierunku koncepcji restrukturyzacji, która to opinia
była ogólnie pozytywna, pod warunkiem że zostaną
spełnione wymogi testu inwestora prywatnego. Miałoby to
miejsce w przypadku, gdyby koncepcja restrukturyzacji,
między innymi, “doprowadziła do wypracowania maksy-
malnej
ilości środków pieniężnych, które pozwolą na
zaspokojenie wierzytelności publicznoprawnych w okreś-
lonym terminie, w stopniu porównywalnym do zaspoko-
jenia wierzytelności cywilnoprawnych”.

27. Po tym jak Komisja zwróciła się z prośbą o dodatkowe
informacje określające szczegółowo, dlaczego wierzyciel

(38) Patrz:

http://www.ispat.com/news/en/2004-March-HCzInitialling-

FINAL.pdf

(39) Stanowisko UOKiK z dnia 25.7.2003.

prywatny, znajdujący się w sytuacji wierzycieli publicz-
nych, miałby zaakceptować restrukturyzację HCz, Polska
utrzymywała, że plan spełnia wymogi
testu inwestora
prywatnego, ponieważ wierzyciele prywatni i publiczni są
zasadniczo traktowani w równy sposób.

28. Na koniec, wraz z drugim planem Polska przedłożyła
szczegółową analizę różnic w spłatach zobowiązań w
przypadku upadłości
i restrukturyzacji. Aktualnie Polska
twierdzi, że w przypadku upadłości HCz wierzyciele
publiczni otrzymaliby spłatę zaledwie 52,5 % należności,
natomiast restrukturyzacja przyniosłaby im 56,5 % spłatę.
W każdym przypadku byłby to wynik lepszy niż wynik
wierzycieli prywatnych, którzy mieliby otrzymać spłatę
należności wynoszącą zaledwie 40,3 % w przypadku
restrukturyzacji, a 37,2 % w przypadku upadłości.

IV. OCENA POMOCY

29. Protokół nr 8 do Traktatu o Przystąpieniu “W sprawie
stali” (40)
restrukturyzacji polskiego hutnictwa żelaza i
(zwany dalej
“Protokołem nr 8”) dopuszcza udzielanie
pomocy państwa dla celów restrukturyzacji polskiego
sektora hutnictwa stali w związku z jego restrukturyzacją
w okresie 1997–2006 w wysokości maksymalnie 863 mln
EUR (3 387 mln PLN). Protokół uzależnia fakt otrzymania
pomocy państwa od spełnienia kilku warunków, między
innymi przywrócenia rentowności oraz zobowiązania do
obniżenia zdolności produkcyjnych.

30. Niemniej

jednak, zgodnie z punktem 3 Protokołu nr 8,
pomoc państwa na cele restrukturyzacji może zostać
udzielona wyłącznie spółkom wymienionym w załączniku
1. Polska wybrała 8 spółek, które zostały umieszczone na
liście. Ani HCz, ani
jej filie nie figurują na liście spółek
objętych pomocą. W rzeczywistości HCz została usunięta
z listy, ponieważ Polska oceniła, że na przywrócenie
rentowności spółki potrzebna byłaby pomoc państwa w
wysokości 1 mld zł i podjęła decyzję o restrukturyzacji w
drodze postępowania upadłościowego.

że wymienione warunki nie

31. Punkt 6 akapit trzeci Protokołu nr 8 zabrania udzielania
jakiejkolwiek dodatkowej pomocy państwa na cele restruk-
turyzacji polskiego sektora hutnictwa stali. W związku z
tym w przypadku, gdy proces monitorowania restruktury-
zacji wykaże,
zostały
spełnione, ponieważ udzielona została “dodatkowa niez-
godna pomoc państwa na rzecz hutnictwa”, punkt 18
Protokołu nr 8 daje Komisji uprawnienia do podjęcia
“odpowiednich środków, na mocy których każda spółka
będzie zobowiązana do zwrotu pomocy otrzymanej” (41).
To postanowienie daje Komisji możliwość wszczęcia
jako że w przypadku
formalnej procedury dochodzenia,
braku szczegółowych postanowień protokołu nr 8 zastoso-
wanie mają zasady ogólne (42).

(40) Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 948.
(41) Punkt 18 stanowi:

‘Jeżeli proces monitorowania wykaże, iż: […]
Polska, w trakcie okresu restrukturyzacji udzieliła dodatkowej niez-
godnej pomocy państwa na rzecz hutnictwa i spółek objętych
pomocą w szczególności,[…] Komisja podejmie odpowiednie
środki, na mocy których każda spółka będzie zobowiązana do
zwrotu pomocy otrzymanej z naruszeniem warunków ustanowio-
nych w niniejszym Protokole’.

(42) Zobacz również punkt 1 Protokołu nr 8, którego brzmienie jest
następujące: ‘nie naruszając postanowień artykułu 87 i 88 Traktatu
WE …’.

12.8.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 204/11

32. W związku z tym, że proces monitorowania wykazuje
istnienie podstaw pozwalających przypuszczać, że została
udzielona pomoc państwa poza pomocą dozwoloną w
ramach Protokołu nr 8, Komisja może wszcząć formalną
procedurę dochodzenia przewidzianą w art. 88 ust. 2
Traktatu WE. Procedura ta powinna dotyczyć wszelkiej
pomocy udzielonej HCz od 1 stycznia 1997. Zastosowanie
ma również rozporządzenie Rady (WE) Nr 659/1999 usta-
nawiające szczegółowe zasady stosowania art. 93 (43).

33. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu WE pomoc państwa,
czyli wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Człon-
kowskie lub przy użyciu środków publicznych w jakiejkol-
wiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkur-
encji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom,
jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim
wpływa na wymianę handlową między Państwami Człon-
kowskimi. Artykuł 86 ust. 1 Traktatu WE precyzuje, że
art. 87 Traktatu WE ma zastosowanie również do przed-
siębiorstw publicznych, tj. do przedsiębiorstw kontrolowa-
nych przez państwo.

34. Blacha stalowa gruba jest produktem wykorzystywanym w
przemyśle stoczniowym i przedmiotem szeroko rozwi-
niętej wymiany handlowej w całej Europie. Wszelka tego
rodzaju pomoc udzielona przez Polskę mogłaby zatem
sprzyjając niektórym przedsię-
zakłócać konkurencję,
biorstwom, oraz wpływać na wymianę handlową między
Państwami Członkowskimi.

35. HCz uzyskuje dzięki działaniom Polski przewagę konkur-
encyjną,
jako że umorzenie jej długów przez polskie
władze stanowi utracone dochody wierzycieli publicznych.
jednak, zgodnie z tradycyjnym orzecznictwem,
Niemniej
środki publiczne stanowią pomoc państwa w rozumieniu
art. 87 Traktatu WE jedynie wówczas, gdy otrzymujące je
przedsiębiorstwo uzyskuje przewagę konkurencyjną, której
nie uzyskałoby w normalnych warunkach rynkowych. W
rzeczywistości ustalono, że prywatny inwestor może reali-
zować politykę strukturalną, w ramach której kieruje się
długoterminowymi perspektywami rentowności zainwesto-
wanego kapitału. Jednak, z drugiej strony,
jak wynika z
istniejącego orzecznictwa, prywatny inwestor starałby się
raczej uzyskać spłatę sum zaległych od dłużnika znajdują-
cego się w trudnej sytuacji finansowej w rozsądnym prze-
dziale czasu (44).

36. Dlatego też, jeżeli dłużnik znajdujący się w trudnej sytuacji
finansowej proponuje
restrukturyzację długu w celu
uniknięcia likwidacji, każdy wierzyciel musi dokładnie
porównać sumę proponowaną w ramach planu restruktur-
yzacji
i sumę możliwą do uzyskania w drodze postępo-
wania upadłościowego. Na jego decyzje wpływa wiele

(43) Dz.U. L 83 z 27.3.1999, str. 1.
(44) Sprawa C-342/96 Hiszpania v Komisja, paragraf 46; Sprawa
256/97 DMT, paragraf 24, Opinia Rzecznika Generalnego w
Sprawie 256/97 DMT, paragraf 38; Sprawa T-152/99 Hamsa, para-
graf 167.

czynników wynikających z natury posiadanych zabez-
pieczeń, w szczególności fakt, czy wierzyciel posiada hipo-
teki, czy tylko niezabezpieczone roszczenia, które są
zabezpieczone
bezwartościowe,
pochłoną wszystkie pozostałe zasoby (45). Komisja ma
wątpliwości co do poprawności
łącznej wyceny zobow-
iązań wobec podmiotów publicznych.

roszczenia

ponieważ

37. Aktualny plan restrukturyzacji rodzi poważne wątpliwości
co do tego, czy przedsiębiorstwo otrzymujące pomoc –
HCz – byłoby w stanie uzyskać restrukturyzację długu
oraz jego umorzenie na normalnych warunkach rynko-
wych.

38. Po pierwsze, wydaje się wątpliwe, by znajdując się w
sytuacji wierzycieli publicznych, prywatny wierzyciel w
ogóle zgodził się na restrukturyzację spółki. W rzeczywis-
tości polskie władze początkowo skłaniały się ku przepro-
wadzeniu postępowania upadłościowego wobec spółki,
dochodząc do wniosku, że przywrócenie jej rentowności
wymagałoby udzielenia zbyt znaczącej pomocy państwa.

39. Wydaje się, że rozumowanie to ma nadal zastosowanie z
punktu widzenia państwa w odniesieniu do zobowiązań o
charakterze publicznoprawnym, ponieważ są one dobrze
zabezpieczone, a stopień ich spłaty, w przypadku postępo-
wania upadłościowego, jest dużo wyższy niż w przypadku
restrukturyzacji. Aktualnie Komisja nie może przyjąć argu-
mentu Polski, zgodnie z którym łączna wycena wszystkich
wierzytelności publicznych, czyli obejmujących zobow-
iązania wobec państwa oraz zobowiązania cywilnoprawne
wobec przedsiębiorstw publicznych, mogłaby wskazywać
na fakt, że restrukturyzacja jest dla państwa rozwiązaniem
lepszym niż upadłość spółki. Ponadto, Komisja nie ma
pewności co do tego, czy fakt, że spółki państwowe
świadczyły usługi na rzecz spółki znajdującej się w trudnej
sytuacji, nie poszukując zabezpieczenia na swoje należ-
ności, nie stanowi sam w sobie pomocy państwa.

40. Po drugie, Komisja nie jest przekonana, że spłacone
zostaną należności wszystkich wierzycieli publicznych, tak
jak to przedstawiają polskie władze. Komisja ma wątpli-
wości co do tego, czy wierzyciel prywatny w sytuacji wier-
zycieli publicznych, posiadający wierzytelności publiczno-
prawne, byłby gotów zaakceptować różnorodne aktywa
inne niż stalowe, nie jest bowiem jasne, czy i kiedy aktywa
te można będzie wymienić na gotówkę. Z drugiej strony,
Komisja ma wrażenie, na podstawie danych przedstawio-
nych w pierwszym planie restrukturyzacji, że większość
zobowiązań publicznych jest zabezpieczona na aktywach
związanych z produkcją stali. Aktywa te można wymienić
na gotówkę w stosunkowo krótkim okresie, ponieważ
biorąc pod uwagę zainteresowanie ze strony kilku między-
narodowych koncernów stalowych, aktywa stalowe mają
realną wartość handlową jako wartość firmy w trakcie
prowadzenia działalności.

(45) Sprawa T-152/99 Hamsa, paragraf 168.

C 204/12

EN

Official Journal of the European Union

12.8.2004

41. Jedynym zasadnym wyjaśnieniem zachowania wierzycieli
publicznych wydaje się być Ustawa (o pomocy publicznej
dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku
pracy), która zobowiązuje wierzycieli publicznych do
zwolnienia zastawu z aktywów stalowych. Obowiązek ten
nałożony jest na wierzycieli publicznych i na obecnym
etapie postępowania Komisja uważa, że to zachowanie nie
jest zgodne z zasadą inwestora prywatnego.

42. Ponadto nie jest

jasne, dlaczego aktywa HCz zostały
oddane HSCz w dzierżawę. W zasadzie wierzyciele
lub zarządca mogli nadal samodzielnie obsłu-
publiczni
giwać aktywa stalowe, jeżeli miałoby to być korzystne dla
wierzycieli
i mogłoby pozwolić na dokonanie sprzedaży
składników majątku wolnych od jakichkolwiek zobow-
iązań wynikających z dzierżawy.

43. Poza tym, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową
również, czy inwestor prywatny
tak jak to uczyniło TFS dla HCz/
Istnieją zatem wątpliwości co do tego, czy

spółki, wątpliwe jest
udzieliłby gwarancji,
HSCz (46).
działalność HSCz odbywała się bez pomocy państwa.

44. Istnieją również poważne wątpliwości co do tego, czy w
normalnych warunkach rynkowych mogłoby dojść do
umorzenia długu publicznego, do podpisania umowy
dzierżawy z HSCz oraz udzielenia gwarancji dla HCz/
HSCz. Może to zatem stanowić pomoc państwa w rozu-
mieniu art. 87 ust. 1 Traktatu WE.

45. Jest oczywiste, że HCz i HSCz zajmują się produkcją stali.
Blacha stalowa gruba (i kęsiska płaskie)
to produkty
stalowe w rozumieniu załącznika 1 do Traktatu EWWiS
oraz załącznika B do Komunikatu Komisji w sprawie
wielosektorowych zasad ramowych dotyczących pomocy
regionalnej dla dużych projektów inwestycyjnych (47).

46. W związku z powyższym, beneficjentem opisywanej
pomocy jest producent stali. W rzeczywistości restruktury-
zacja długu odbywa się poprzez restrukturyzację spółki
HCz, przy zgodzie wierzycieli publicznych na zwolnienie
zastawu w zamian za uzyskanie kontroli nad składnikami
majątku innymi niż stalowe. Restrukturyzacja długu
odbywa się na korzyść HCz, która w przeciwnym
wypadku zostałaby postawiona w stan upadłości (48). W
dodatku HSCz może obsługiwać aktywa stalowe tylko
dlatego, że HCz nie została zlikwidowana.

47. Na podstawie informacji, jakimi dysponuje Komisja, zacho-
wanie wierzycieli publicznych nie wydaje się być zachowa-
niem wierzyciela prywatnego. W związku z tym istnieją
wystarczające podstawy, by podejrzewać, że mogła zostać
udzielona dodatkowa pomoc państwa na restrukturyzację
sektora hutnictwa stali z naruszeniem warunków ustano-
wionych w Protokole nr 8.

(46) Opinia Rzecznika Generalnego w Sprawie C-276/02 Hiszpania v

Komisja, paragraf 40.

(47) Dz.U. C 70 z 19.3.2002, str. 8.
(48) W rzeczywistości pierwszy plan wydaje się sugerować, że Operator,
który zajmuje się administracją roszczeń państwowych jako firma
nieprodukująca stali, umarza długi. Rola Operatora zaczyna się
jednak dopiero po dokonaniu restrukturyzacji długów.

48. Tego rodzaju pomoc państwa byłaby niezgodna ze
wspólnym rynkiem, ponieważ punkt 6 akapit 3 Protokołu
nr 8 zabrania jakiejkolwiek pomocy na cele restruktury-
innej niż ta
zacji dla polskiego przemysłu stalowego,
wyraźnie określona w punkcie 3 (49).

49. Ponadto, jeżeli w stosunku do HCz nie zostanie przepro-
jak to zostało
wadzone postępowanie upadłościowe,
przedstawione w KPR, Komisja wątpi, czy takie zanie-
chanie jest zgodne z punktem 1 drugi akapit i punktem 6
Protokołu nr 8,
jeżeli nie osiągnięto porozumienia w
odniesieniu do zmiany KPR na mocy punktu 10 Protokołu
nr 8.

50. Na koniec, w świetle punktu 4 lit. a) Protokołu nr 8 i ze
względu na brak jakichkolwiek szczegółowych informacji
w sprawie nabycia udziałów MH i HSCz, Komisja ma
wątpliwości, czy LNM będzie miał prawo do ich nabycia,
dopóki nie zostanie wykluczone, że żadna pomoc państwa
nie zostanie przekazana przez polskiego producenta stali
Polskie Huty Stali SA, które zostały wcześniej nabyte przez
LNM (50).

V. WNIOSKI

rozporządzenia Rady

51. Niniejszą decyzję uważa się za decyzję o wszczęciu
formalnej procedury dochodzenia w rozumieniu art. 88
ust. 2 Traktatu WE i
(WE)
nr 659/1999. Komisja, działając zgodnie z procedurą usta-
nowioną w art. 88 ust. 2 Traktatu WE, zwraca się do
Polski z prośbą o przedstawienie swoich uwag i dostarc-
zenie wszelkich informacji, które mogłyby być użyteczne
do celów oceny pomocy, w terminie jednego miesiąca od
dnia otrzymania niniejszego pisma. W szczególności infor-
macje powinny zawierać:

— Szczegółowe wyjaśnienie dotyczące wielkości

i celów
wszelkich środków pomocy państwa udzielonych
przez Polskę na rzecz HCz od 1997 roku.

— Wyjaśnienie dotyczące aktualnego działania HSCz,
sposobu finansowania działalności bieżącej, oraz infor-
macji na temat tego, czy otrzymuje ona jakąkolwiek
pomoc państwa. Na przykład, w jaki sposób HCz
finansuje swoje dostawy energii
jakie są warunki
udzielania gwarancji na rzecz HSCz za długi wobec
PSE.

i

— Szczegółowe wyjaśnienie
układowego, włącznie
z
dotyczących jego otwarcia i zamknięcia.

dotyczące
postępowania
informacją o decyzjach

— Szczegółowe wyjaśnienie dotyczące decyzji rządu w
sprawie zobowiązania ustanowionego w punkcie 5.4
KPR w sprawie
postępowania
upadłościowego HCz oraz informacje o tym, kiedy
dokładnie została ona podjęta.

przeprowadzenia

(49) Miałoby to również zastosowanie w przypadku braku Protokołu nr
8, ponieważ punkt 1 Komunikatu Komisji w sprawie pomocy
doraźnej i na restrukturyzację oraz pomocy na zamknięcie działal-
ności w sektorze stalowym (Dz.U. C 70 z 19.3.2002, str. 8)
stwierdza, że pomoc na cele restrukturyzacji w sektorze hutnictwa
stali jest niezgodna ze wspólnym rynkiem.

(50) Patrz: decyzja Komisji PHS/LNM z dnia 5 lutego 2004 r., COMP/M
3326; PHS jest beneficjentem w rozumieniu Protokołu nr 8,
ponieważ znajduje się na liście w załączniku 1.

12.8.2004

EN

Official Journal of the European Union

C 204/13

restrukturyzacją

— Wszelkie dodatkowe wyjaśnienia dotyczące postępo-
wania restrukturyzacyjnego oraz Ustawy o pomocy
publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znac-
zeniu dla rynku pracy z października 2002 r. W szcze-
gólności, wyjaśnienia dotyczące różnic w skutkach
prawnych, które dotychczas nie zostały wspomniane,
pomiędzy
a upadłością przepro-
wadzoną zgodnie z prawem upadłościowym. Ponadto,
wymagana jest szczegółowa lista wierzycieli, którzy
wyrazili zgodę na restrukturyzację,
i tych, którzy jej
nie wyrazili, szczególnie w celu umożliwienia ustalenia,
czy banki, takie jak Kredyt Bank SA, które w przy-
padku przeprowadzenia postępowania upadłościowego
uzyskałyby wyższą spłatę, wyraziły zgodę, a jeżeli tak,
to dlaczego.

— Wyjaśnienie dotyczące wszelkich głównych wierzytel-
ności oraz ich rozwoju po otwarciu postępowania
że długi narosłe po
układowego. Potwierdzenie,
30 czerwca 2002 r. nie zostaną objęte restrukturyzacją.
Ponadto niezbędne jest wyjaśnienie dotyczące sposobu
naliczania odsetek od wierzytelności oraz czy w skład
zobowiązań
do
drugiego planu wchodzą odsetki dla wierzycieli
prywatnych oraz (komercyjnych) wierzycieli publicz-
nych.

przedstawionych w załączniku

— Szczegółowe wyjaśnienie dotyczące zabezpieczeń ze
składników

których

wskazaniem wierzytelności,
majątku one dotyczą.

— Wyjaśnienie dotyczące sprzedaży HCz, w szczególności
ceny, którą płaci LNM, w jaki sposób został zorganizo-
wany przetarg i
jakie były najważniejsze wymagania
stanowiące o wyborze oferenta. Ponadto, jakie są gwar-
ancje, że, jeżeli LNM zakupi HCz, nie zostanie przeka-
zana żadna pomoc państwa na rzecz HCz z PHS.

— Wyjaśnienie, dlaczego aktywa przekazane Operatorowi
oraz aktywa pozostające w Regionalnym Funduszu
Inwestycyjnym SA są warte 203 mln / 159 mln PLN.

52. Komisja zwraca się do Polski z prośbą o natychmiastowe
przekazanie kopii niniejszego listu potencjalnemu odbiorcy
pomocy.

53. Komisja pragnie przypomnieć Polsce, że art. 88 ust. 3
Traktatu WE ma skutek zawieszający i zwraca uwagę na
art. 14 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999, który
stanowi, że wszelka pomoc udzielona beneficjentowi
bezprawnie może zostać rewindykowana.

54. Komisja poinformuje zainteresowane strony, publikując
niniejsze pismo oraz jego znaczące streszczenie w Dzien-
niku Urzędowym Unii Europejskiej. Poinformuje również
zainteresowane strony w krajach EFTA, będące sygnatar-
iuszami Porozumienia EOG, publikując zawiadomienie w
Suplemencie
EOG do Dziennika Urzędowego Unii
Europejskiej, oraz poinformuje Urząd Nadzoru EFTA, prze-
syłając kopię niniejszego pisma. Wszystkie zainteresowane
strony zostaną zaproszone do przedkładania swoich uwag
w terminie jednego miesiąca od dnia takiej publikacji.’.