State aid — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty, concerning aid C 56/2001 (ex NN 43/01) — Application of maritime transport State aid to Dutch tugboat operations in EU inland waterways and ports (Text with EEA relevance)
Date: 2001-10-24
Institutions: European Commission
Subjects: Netherlands, State aid, control of State aid, harbour installation, inland waterway transport, maritime transport

24.10.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 298/5

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty, concerning aid
C 56/2001 (ex NN 43/01) (cid:151) Application of maritime transport State aid to Dutch tugboat
operations in EU inland waterways and ports

STATE AID

(2001/C 298/03)

(Text with EEA relevance)

By means of the letter dated 11 July 2001, reproduced in the authentic language on the pages following
this summary, the Commission notified the Netherlands of its decision to initiate the procedure laid down
in Article 88(2) of the EC Treaty concerning the application of maritime transport State aid to tugboat
operations carried out on EU inland waterways and ports.

Interested parties may submit their comments on the aid in respect of which the Commission is initiating
the procedure within one month of the date of publication of this summary and the following letter, to:

European Commission
Directorate-General for Energy and Transport
Directorate G (cid:151) Maritime Transport
Rue de la Loi/Wetstraat 200
B-1049 Brussels
Fax (32-2) 295 30 76.

These comments will be communicated to the Netherlands. Confidential treatment of the identity of the
interested party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

SUMMARY

Description of the aid

Procedure

On 17 April 2000 the Commission was filed with a complaint
addressing the application of maritime transport State aid (the
facility(cid:146) (1) and the (cid:145)tonnage tax(cid:146) (2)) allegedly applied
(cid:145)fiscal
illegally by the Dutch authorities to tugboat operations in
German inland waterways and ports (3). Three other parties (4)
raised concerns about this issue, one of them filing a formal
complaint.

Several meetings were held up to now with the complainant,
the Dutch and the German authorities.

(1) The so-called (cid:145)fiscal facility(cid:146) provides for reduced levels of income
taxes and social contributions of EC seafarers employed on vessels
registered in the EU (EU flag). This measure was introduced in 1991
and was reapproved by the abovementioned Commission letter in
1996;

(2) The so-called (cid:145)tonnage tax(cid:146)

is a measure regarding corporate
taxation whereby profits from shipping can be established at a
the tonnage operated by the
standard rate on the basis of
shipping company concerned irrespective of the actual profits or
the associated costs made.

(3) It appears from the information received, that such ports may be
located inside an estuary the waters of which may be qualified as
inland waterways.

(4) Letter of 4 August 2000, registered in DG Energy and Transport on
9 August 2000; Letter of 12 November 1999, registered in the
Secretariat General of
the Commission on 22 November 1999;
Formal complaint of 4 April 2001, registered in the Secretariat of
the Commission on 6 April 2001.

The Commission approved the application of the fiscal facility
and the tonnage tax in 1996.

in 1997 (hereinafter

(cid:145)appropriate measures(cid:146)

Following the introduction of the Community guidelines on
State aid to maritime transport
the
the Commission proposed all Member States to
guidelines)
adopt
in the sense of Article 88(1)
(ex-Article 93(1)) of the Treaty, in view of adapting existing
maritime aid measures to the new rules. In this context, by
letter of 3 June 1998, The Netherlands formally agreed to the
Commission’s proposal of appropriate measures within the
deadline of 5 January 1999 set for that purpose (inter alia
18-month deadline as from the publication of the guidelines
in the Official Journal of the European Communities).

this

reaction,

the Commission therefore
On the basis of
considered Dutch aid schemes already existing before the
entry into force of the guidelines to have been adapted to
and thus to be compatible with the conditions laid down in
these guidelines.

Since the guidelines do not apply to (commercial) port services
as has been particularly confirmed in a relatively recent
Commission decision (5),
focus on
since
maritime transport objectives, and since the Commission’s

guidelines

the

(5) See, amongst others, case N 790/99 (UK tonnage tax).

C 298/6

EN

Official Journal of the European Communities

24.10.2001

(cid:145)proposal for a Directive of the European Parliament and the
Council on market access to port services(cid:146) (6), considers towage
(at least inside ports) as a port service, it is understood that
(commercial) towage services which are carried out in EU ports
and inland waterways are not covered by the scope of the
guidelines.

Legal basis

The Commission considers Dutch aid schemes already existing
before the entry into force of the guidelines as having been
adapted to and thus as compatible with the conditions laid
down in these guidelines. The guidelines therefore constitute
a relevant legal basis for the assessment of the present matter
under Article 87 of the Treaty.

The legal procedures to be followed are provided by Council
Regulation (EC) No 659/1999 of 22 March 1999 laying down
detailed rules for the application of Article 93 (now Article 88)
of the EC Treaty.

Assessment

Since the aid in question is considered not to be covered by the
the guidelines, position which is confirmed by a
scope of
precedent and the abovementioned proposed Directive,
the
Commission raises doubts as regards the compatibility with
the guidelines and thus Article 87 of
the
facility and the tonnage tax to
the fiscal
application of
tugboat operations carried out on EU inland waterways and
ports.

the Treaty, of

In this context and in view of limiting potential damage caused
this matter by the
to the complainant until clearance of
Commission,
the Commission requests the Netherlands to
suspend any maritime transport State aid payments to tug
operations carried out in EU inland waterways and ports.

TEXT OF THE LETTER

(cid:145)Met dit schrijven stelt de Commissie Nederland ervan in kennis
dat zij, na onderzoek van de door uw autoriteiten met betrek-
king tot de bovengenoemde steunmaatregel verstrekte inlichtin-
gen, heeft besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het
EG-Verdrag in te leiden.

1. DE PROCEDURE

Op 17 april 2000 werd bij de Commissie een klacht ingediend
met betrekking tot de verlening van overheidssteun voor het
zeevervoer aan de activiteiten van Nederlandse sleepboten op
binnenwateren en in zeehavens in Duitsland (7). Drie andere
partijen (8) hebben hierover hun bezorgdheid uitgesproken,
waarvan er ØØn een formele klacht heeft ingediend.

Bij brief van 12 september 2000 hebben de Commissiediensten
de Nederlandse autoriteiten een eerste reeks vragen gesteld, die

(6) COM(2001) 35 final, 13.2.2001, 2001/0047 (COD).
(7) Uit de ontvangen informatie blijkt dat die havens zich wellicht in
een estuarium bevinden waarvan de wateren als binnenwateren
kunnen worden beschouwd.

(8) Brief van 4.8.2000, bij het DG Energie en vervoer geregistreerd op

9.8.2000.
Brief van 12.11.1999, bij het secretariaat-generaal van de Commissie
geregistreerd op 22.11.1999.
Formele klacht van 4.4.2001, bij het secretariaat-generaal van de
Commissie geregistreerd op 6.4.2001.

op een bijeenkomst werden besproken en bij brief van 8 no-
vember 2000 formeel werden beantwoord, met een corrigen-
dum van dezelfde datum.

De indiener van de klacht van 17 april 2000 heeft tot op
heden nog een groot aantal aanvullende inlichtingen verstrekt,
die tot verschillende ontmoetingen tussen de klager en de Com-
missiediensten hebben geleid.

Naar aanleiding van een brief uit Duitsland van 18 januari
2001 heeft op 29 maart 2001 een vergadering met de Duitse
autoriteiten plaatsgevonden.

De Commissiediensten hebben, op basis van de informatie
waarover zij beschikken, op 19 april 2001 nog een vergadering
met de Nederlandse autoriteiten gehouden.

1. GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAAT-

REGEL

1.1. De klacht

De bovengenoemde klachten hebben betrekking op het
verlenen van overheidssteun (verminderde afdracht van
loonbelasting tot 40 % van het brutoloon, tonnagebelas-
ting (zie verklaring hieronder)) door Nederland voor Ne-
derlandse sleepboten die op binnenwateren en in zee-
havens in Duitsland opereren.

Volgens de klagers is dergelijke overheidssteun verleend in
strijd met de communautaire richtsnoeren betreffende
overheidssteun voor het zeevervoer (9)
(hierna de richt-
snoeren) en met artikel 87 van het EG-Verdrag (oud artikel
92), voor zover deze steun sleepbootactiviteiten in Duitse
binnenwateren en havens ten goede komt. De klager is
van mening dat dergelijke activiteiten niet binnen de wer-
kingssfeer van de richtsnoeren vallen.

In de klachten wordt evenwel de wettelijkheid van de
maatregel niet betwist voor zover het scheepvaartactivitei-
ten op zee betreft.

1.2. De maatregelen in kwestie (besluit van 1996)

Het betreft de volgende maatregelen:

(cid:151) een zogenaamde (cid:132)fiscale faciliteit(cid:148) waarbij wordt voor-
zien in lagere niveaus van inkomstenbelasting en soci-
ale premies die door de werkgever moeten worden
betaald. Deze maatregel, die mede de concurrentieposi-
tie van de Nederlandse koopvaardijvloot moet verster-
ken, werd in 1991 door de Nederlandse autoriteiten
aangemeld (zaak N 384/91), in 1995 goedgekeurd en
bij besluit van de Commissie opnieuw goedgekeurd (10)
in 1996 (11);

(9) PB C 205 van 5.7.1997.
(10) Bij de verlenging van de regeling hebben de Nederlandse autoritei-
ten het subsidieniveau verhoogd, teneinde rekening te houden met
aspecten van de concurrentie tussen vaartuigen die onder Neder-
landse vlag varen en vaartuigen die onder goedkope vlag van derde
landen varen.

(11) Bij brief van 12.4.1996 (5) heeft de Commissie de Nederlandse
autoriteiten in kennis gesteld van haar besluit (zaak N 738/95)
tot goedkeuring van de fiscale faciliteit en de tonnagebelasting,
die tot doel hebben de concurrentiepositie van de Nederlandse
koopvaardijvloot te versterken.

24.10.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 298/7

(cid:151) een zogenaamde (cid:132)tonnagebelasting(cid:148) die een maatregel
vormt met betrekking tot de vennootschapsbelasting
waarbij de winst uit scheepvaartactiviteiten tegen een
standaardtarief kan worden bepaald op basis van de
capaciteit die door de betrokken scheepvaartmaat-
schappij wordt geºxploiteerd, ongeacht de feitelijke
winsten of de daaraan verbonden kosten. De Commis-
sie heeft in 1996 (12) deze maatregel samen met de
fiscale faciliteit goedgekeurd.

In het kader van de kennisgevingen van de bovenge-
noemde regelingen hebben de Nederlandse autoriteiten
erop gewezen dat (cid:132)een zeegaand schip dat zowel op zee
als op binnenwateren wordt gebruikt, als zeeschip wordt
beschouwd, mits het hoofdzakelijk op zee wordt gebruikt(cid:148).
In de kennisgeving van zaak N 738/95 is voorts bepaald
dat (cid:132)schepen die bestemd zijn om te worden gebruikt voor
het slepen of de algemene bijstand aan schepen op zee, in
aanmerking worden genomen voor de basis van de ton-
nagebelasting(cid:148).

In geen van de besluiten van de Commissie in de zaken
N 738/95 en NN 89/97 (verlenging van de tonnagebelas-
ting, zie hieronder) wordt gewag gemaakt van sleepactivi-
teiten of sleepboten in het bijzonder.

1.3. Goedkeuring van de verlenging van de tonnagebelas-

ting (op basis van de richtsnoeren van ’97)

Hoewel in het besluit van 1996 geen vervaldatum is vast-
gesteld met betrekking tot de tonnagebelasting, heeft de
Commissie in haar brief van 12 april 1996 duidelijk ge-
steld dat uiterlijk in maart 1997 een nieuw besluit zou
moeten worden genomen voor de verlenging van de ton-
nagebelasting. In deze context heeft de Commissie onge-
veer anderhalf jaar later de verlenging van de tonnage-
belasting goedgekeurd (zaak NN 89/97) en de Nederlandse
autoriteiten daarvan in kennis gesteld bij brief van 31 juli
1997 (13).

De nieuwe goedkeuring van de Nederlandse tonnagebelas-
tingregeling in 1997 was een van de eerste besluiten van
de Commissie die op de nieuwe communautaire richtsnoe-
ren betreffende overheidssteun voor het zeevervoer (14) (de
richtsnoeren) was gebaseerd. Dit besluit geeft in de hoogst
mogelijke mate de geest van de richtsnoeren weer en be-
spreekt duidelijk de concurrentieposities in verband met
zeevervoersdiensten zoals de Commissie deze toen in-
schatte. Daarbij wordt getracht concurrentievervalsing die
strijdig is met het gemeenschappelijk belang, te vermijden
en gaat alle aandacht naar de resultaten die sinds 1996
door de tonnagebelasting zijn bereikt in verband met het
verwezenlijken van de doelstellingen van de richtsnoeren,
met name naar het aantal schepen (die eigendom zijn van
een rederij in de EU) dat van goedkope vlaggen uit derde
landen is teruggekomen naar EU-vlaggen (cid:151) in dit geval de
Nederlandse vlag. Sleepboten werden daar niet speciaal bij
vermeld.

(12) Bij brief van 12.4.1996 (6) heeft de Commissie de Nederlandse
autoriteiten in kennis gesteld van haar besluit (zaak N 738/95)
tot goedkeuring van de fiscale faciliteit en de tonnagebelasting,
die tot doel hebben de concurrentiepositie van de Nederlandse
koopvaardijvloot te versterken.

(13) Brief nr. SG(97) D/6453.
(14) PB C 205 van 5.7.1997.

1.4. (cid:132)Passende maatregelen(cid:148) volgens de nieuwe regels (de

richtsnoeren voor overheidssteun van ’97)

Op 5 juli 1997 heeft de Commissie de communautaire
richtsnoeren betreffende overheidssteun voor het zeever-
voer (14) (de richtsnoeren) bekendgemaakt. Deze richtsnoe-
ren geven een interpretatie inzake de verenigbaarheid van
overheidssteun voor het zeevervoer met artikel 87 van het
EG-Verdrag.

(cid:132)Deze richtsnoeren zijn van toepassing op steun die door
EG-lidstaten of uit overheidsmiddelen ten behoeve van het
zeevervoer wordt verleend . . . Deze richtsnoeren zijn niet
van toepassing op steun aan de scheepsbouw noch op
steun voor vissersschepen.(cid:148) De algemene doelstellingen
van deze herziene richtsnoeren zijn het veilig stellen van
de werkgelegenheid in de EG, het behoud van de mari-
tieme knowhow in de Gemeenschap en de ontwikkeling
van maritieme vaardigheden alsmede verbetering van de
veiligheid. (cid:132)Voorts kan eveneens rekening worden gehou-
den met doelstellingen van het gemeenschappelijk ver-
voersbeleid, zoals de totstandbrenging van een com-
munautair kader voor duurzame mobiliteit en, als onder-
deel daarvan, de bevordering van de kustvaart en de ont-
wikkeling van het volledige potentieel ervan.(cid:148)

Gezien de historische ontwikkeling van de richtsnoeren
zoals uiteengezet in de eerste hoofdstukken, is het duide-
lijk dat deze richtsnoeren in de eerste plaats gericht waren
op de concurrentievoorwaarden tussen EG-vlaggen en
goedkope vlaggen van derde landen voor wat het zeever-
voer betreft, en dus niet bestemd waren voor het vervoer
op de binnenwateren of havendiensten in de EU. Dit geldt
met name voor punt drie van de richtsnoeren dat betrek-
king heeft op (cid:132)Fiscale en sociale maatregelen om het con-
currentievermogen te verbeteren(cid:148) zoals de bovenvermelde
fiscale faciliteit en tonnagebelasting.

Na de invoering van de richtsnoeren stelde de Commissie
alle lidstaten voor (cid:132)passende maatregelen(cid:148) te nemen in de
zin van artikel 88, lid 1 (oud artikel 93, lid 1) van het
Verdrag,
teneinde bestaande maritieme steunregelingen
aan te passen aan de nieuwe regels. In dit verband heeft
Nederland bij brief van 3 juni 1998 formeel
ingestemd
met het voorstel van de Commissie om binnen de daartoe
gestelde termijn, nl. uiterlijk 5 januari 1999, passende
maatregelen te nemen (d.w.z. 18 maanden te rekenen
vanaf de bekendmaking van de richtsnoeren in het Publi-
catieblad van de Europese Gemeenschappen).

Op basis van deze reactie ging de Commissie er bijgevolg
van uit dat Nederlandse steunregelingen die reeds voor de
vankrachtwording van de richtsnoeren bestonden, waren
aangepast aan en dus verenigbaar waren met de in deze
richtsnoeren neergelegde voorwaarden. De richtsnoeren
vormen derhalve een relevante rechtsgrondslag voor toet-
sing van deze zaak aan artikel 87 van het Verdrag.

Na de instemming van Nederland met de voorgestelde
passende maatregelen in verband met de vaststelling van
de richtsnoeren van 1997, wordt aangenomen dat met
betrekking tot overheidssteun voor het zeevervoer waar-
over de Commissie twijfels heeft, de procedure van artikel
4, lid 4, van Verordening (EG) nr. 659/1999 tot vaststel-
ling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel
93 (thans 88) van het EG-Verdrag kan worden ingeleid,
overeenkomstig artikel 13, lid 1, van dezelfde verordening.

C 298/8

EN

Official Journal of the European Communities

24.10.2001

1.5. Andere besluiten van de Commissie sinds 1997

Gezien evenwel de nadere informatie die in een recente
kennisgeving met name door ØØn lidstaat is verstrekt, die
van oordeel is dat sleepactiviteiten in havens geen steun
voor het zeevervoer mogen ontvangen (zoals bedoeld in
de richtsnoeren), en na de in deze zaak ingediende klacht,
is het standpunt van de Commissie in dit opzicht beves-
tigd. In de sinds 2000 genomen besluiten van de Com-
missie worden (commerciºle) sleepactiviteiten in havens
expressis verbis uitgesloten van de werkingssfeer van de
toegestane steunmaatregelen.

In de bijlage bij het (cid:132)voorstel voor een richtlijn van het
Europees Parlement en de Raad inzake toegang tot de
markt voor havendiensten(cid:148) (15) heeft de Commissie beslo-
ten de Raad en het EP voor te stellen het slepen als een
(cid:132)havendienst(cid:148) te beschouwen. Om deze redenen mogen
sleepactiviteiten die op binnenwateren en in havens in
de EU worden verricht, voor de doeleinden van de toepas-
sing van de richtsnoeren niet als zeevaartdiensten worden
beschouwd, terwijl andere sleepactiviteiten die op zee wor-
den verricht, best binnen het toepassingsgebied ervan kun-
nen vallen.

1.6. Nieuwe informatie-elementen

Bij de bovenvermelde brief van 8 november 2000 hebben
de Nederlandse autoriteiten het Directoraat-generaal Ener-
gie en vervoer van de Commissie meegedeeld dat de Ne-
derlandse (cid:132)fiscale faciliteit(cid:148) (verminderde afdracht van in-
komstenbelasting en premie door de werkgever), als neer-
gelegd in de Wet vermindering afdracht loonbelasting en
premie voor de volksverzekeringen, van toepassing is op
zeeschepen die hoofdzakelijk op zee worden gebruikt. Op
een aantal sleepbootactiviteiten die niet uitsluitend op zee
worden uitgevoerd,
is de bovenvermelde fiscale faciliteit
toegepast. Voorts is bevestigd dat de Nederlandse sleep-
bootmaatschappijen gedurende de periode waarin de
marktposities in de Duitse havens zijn veroverd, geen ge-
bruik hebben gemaakt van de tonnagebelasting. Uit de
door de Nederlandse autoriteiten verstrekte informatie
wordt opgemaakt dat het (cid:132)hoofdzakelijk op zee(cid:148) criterium
geldt voor als zeesleper geregistreerde sleepboten, die daar-
voor de benodigde geldige maritieme certificaten hebben,
waarvan de uitrusting voldoet aan de bestemming van
zeesleper en die zijn bemand conform het (cid:132)Crewing Cer-
tificate(cid:148), waardoor de bemanning de diploma’s moet heb-
ben die behoren bij de kwalificatie als zeeschip.

De Nederlandse autoriteiten hebben er bovendien op ge-
wezen dat zeeslepers op de wereldmarkt voor het zeever-
voer moeten concurreren en net als bij de koopvaardij
bijvoorbeeld dienen op deze wereldmarkt gelijke voor-
waarden te gelden, waartoe de fiscale faciliteit kan bijdra-
gen. Volgens de Nederlandse autoriteiten is de wereld-
markt waar de internationale concurrentie het hoofd
moet worden geboden, daar waar zeeslepers tegenover
elkaar staan, namelijk in en rond de havens. De Neder-
landse autoriteiten wijzen er voorts op dat in de praktijk
echter zeeslepers bijna nooit aan het (cid:132)hoofdzakelijk op
zee(cid:148) criterium kunnen voldoen, gezien de lange perioden
van gedwongen inactiviteit in havens tussen twee opdrach-
ten. Uit het bovenstaande volgt dat de fiscale faciliteit en
de tonnagebelasting gelden voor sleepboten die niet nood-

zakelijk uitsluitend op zee opereren, maar zowel op bin-
nenwateren als in zeehavens actief zijn.

Uit de informatie die de Commissie in het kader van een
eerste onderzoek in deze zaak heeft verzameld, komt alge-
meen naar voren dat sleepactiviteiten kunnen worden ver-
richt:

(cid:151) op zee (d.w.z. slepen over de oceaan) of

(cid:151) op binnenwateren en in havens of

(cid:151) in een gebied dat gewoonlijk het traject van de open
zee tot de haven vormt (deze laatste kan zich in be-
paalde gevallen in een estuarium bevinden waarvan de
wateren mogelijk als binnenwateren worden be-
schouwd).

Hoewel de schepen die voor deze verschillende soorten
activiteiten worden gebruikt, sterk kunnen verschillen (in
grootte en motorvermogen), kan een aantal ervan voor
bijna alle bovengenoemde activiteiten (op zee, op binnen-
wateren en in havens) worden ingezet en daarvoor worden
ze dan ook gebruikt. Dit is onder meer het gevolg van het
feit dat veel van deze sleepboten zeeschepen zijn met een
bemanning die over de vereiste certificaten beschikt om
op zeeschepen te werken.

2. BEOORDELING VAN DE STEUNMAATREGEL

2.1. Bestaan van steun zoals bedoeld in artikel 87, lid 1,

van het EG-Verdrag

In artikel 87, lid 1, van het Verdrag is bepaald dat (cid:132)steun-
in welke vorm ook met
maatregelen van de staten of
staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begun-
stiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde produc-
ties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met
de gemeenschappelijke markt zijn, voor zover deze steun
het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig be(cid:239)n-
vloedt(cid:148).

De toepassing van de bovenbeschreven fiscale faciliteit en
tonnagebelasting met betrekking tot sleepactiviteiten op
binnenwateren en in havens in de EU houdt in dat aan
een aantal ondernemingen overheidsmiddelen worden ver-
leend, hetgeen de mededinging vervalst of dreigt te ver-
valsen door ongunstige be(cid:239)nvloeding van het handelsver-
keer tussen de lidstaten. Gezien het bovenstaande en aan-
gezien de fiscale faciliteit en de tonnagebelasting ten gun-
ste van sleepactiviteiten op binnenwateren en in havens in
de EU van toepassing waren nadat Nederland ermee had
ingestemd (cid:132)passende maatregelen(cid:148) te nemen om bestaande
steunregelingen aan te passen aan de richtsnoeren van ’97,
blijkt bovendien op basis van de huidige informatie dat de
toepassing van de fiscale faciliteit en de tonnagebelasting
met betrekking tot sleepactiviteiten op binnenwateren en
in havens in de EU nieuwe staatssteun in de zin van
lid 1, van het Verdrag en artikel 1 van Ver-
artikel 87,
ordening (EG) nr. 659/1999 (16) vormt.

(15) COM(2001) 35 def. van 13.2.2001, 2001/0047(COD).

(16) Verordening nr. 659/1999 tot vaststelling van nadere bepalingen
voor de toepassing van artikel 93 (thans 88) van het EG-Verdrag.

24.10.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 298/9

maand vanaf de datum van ontvangst van dit schrijven
zijn opmerkingen te maken en alle dienstige inlichtingen
te verstrekken voor de beoordeling van de steunmaatregel.

Aangezien de verenigbaarheid van de bovengenoemde toe-
passing met het Verdrag zal worden onderzocht, houdt de
Commissie in het bijzonder rekening met het
feit dat
volgens de ontvangen informatie de klager in ernstige
economische moeilijkheden verkeert die naar wordt be-
weerd ten minste gedeeltelijk te wijten zijn aan de ver-
meende illegale overheidssteun aan de concurrenten van
de klager (d.w.z. de genoemde Nederlandse sleepbootmaat-
schappijen).

In deze context en ter beperking van de schade die de
klager mogelijk ondervindt in afwachting van de afhan-
deling van deze zaak door de Commissie, verzoekt de
Commissie Nederland eventuele uitkeringen van over-
heidssteun voor het zeevervoer aan sleepactiviteiten op
binnenwateren en in havens in de EU op te schorten.

De Commissie wijst Nederland op de schorsende werking
van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag. Zij vestigt de
aandacht op artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999
van de Raad, waarin is bepaald dat elke onrechtmatige
steun van de begunstigde kan worden teruggevorderd.

Voorts deelt de Commissie Nederland mee dat zij de be-
langhebbenden door de bekendmaking van dit schrijven
en een samenvatting ervan in het Publicatieblad van de
Europese Gemeenschappen in kennis zal stellen. Tevens zal
zij de belanghebbenden in de lidstaten van de EVA die
partij zijn bij de EER-Overeenkomst, door de bekendma-
king van een mededeling in het EER-supplement van het
Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen in kennis stel-
len alsmede de Toezichthoudende Autoriteit van de EER
door haar een afschrift van dit schrijven toe te zenden.
Alle bovengenoemde belanghebbenden zal worden ver-
zocht hun opmerkingen te maken binnen ØØn maand
vanaf de datum van deze bekendmaking.

Ingeval deze brief vertrouwelijke gegevens mocht bevatten
die niet mogen worden bekendgemaakt, wordt u verzocht
de Commissie daarvan binnen vijftien werkdagen vanaf de
ontvangst van dit schrijven in kennis te stellen. Ontvangt
de Commissie binnen de vastgestelde termijn geen met
redenen omkleed verzoek, dan neemt zij aan dat u ermee
instemt dat dit schrijven in zijn geheel wordt gepubliceerd.
Dit verzoek met vermelding van de relevante informatie
dient bij aangetekend schrijven of bij faxbericht te worden
gericht aan:

Europese Commissie
Directoraat-generaal Energie en vervoer
Directoraat G (cid:151) Zeevervoer
B-1049 Brussel
Fax (32-2) 295 30 76.(cid:146)

2.2. Rechtsgrondslag voor de beoordeling

De communautaire richtsnoeren betreffende overheids-
steun voor het zeevervoer (17)
(de richtsnoeren) geven
een interpretatie van de verenigbaarheid van overheids-
steun voor het zeevervoer met artikel 87 van het EG-Ver-
drag.

In Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22
maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de
toepassing van artikel 93 (thans artikel 88) van het EG-
Verdrag zijn de te volgen juridische procedures vast-
gesteld.

2.3. Verenigbaarheid van de steunmaatregel

in het licht

van de richtsnoeren

Aangezien de richtsnoeren niet gelden voor (commerciºle)
havendiensten, zoals met name is bevestigd in een vrij
recent besluit van de Commissie (18), aangezien de richt-
snoeren zich concentreren op doelstellingen van het zee-
vervoer en aangezien het (cid:132)voorstel van de Commissie voor
een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad in-
zake toegang tot de markt voor havendiensten(cid:148) (19) het
slepen (althans in havens) als een havendienst beschouwt,
wordt aangenomen dat (commerciºle) sleepdiensten die in
havens en op binnenwateren in de EU worden verricht,
niet binnen de werkingssfeer van de richtsnoeren vallen.

2.4. Uiteenzetting van de twijfels van de Commissie

In de onderhavige zaak blijkt dat sinds de vankrachtwor-
ding van de richtsnoeren van 1997 Nederland overheids-
steun voor het zeevervoer verleent aan sleepbootactivitei-
ten in havens en op binnenwateren binnen de EU. Zoals
hierboven uiteengezet, worden dergelijke activiteiten niet
geacht binnen de werkingssfeer van de richtsnoeren te
vallen.

Het verlenen van dergelijke steun wordt derhalve in dit
stadium van het onderzoek geacht de mededinging te ver-
valsen en van invloed te zijn op het handelsverkeer tussen
de lidstaten op een wijze die strijdig blijkt te zijn met het
gemeenschappelijk belang.

Aangezien de steunmaatregel in kwestie wordt geacht niet
binnen de werkingssfeer van de richtsnoeren te vallen, een
standpunt dat wordt bevestigd door het bovenvermelde
precedent en richtlijnvoorstel, oppert de Commissie twij-
fels over de verenigbaarheid van de toepassing van de
fiscale faciliteit en de tonnagebelasting op sleepbootactivi-
teiten in havens en op binnenwateren in de EU met de
richtsnoeren en dus, aangezien er geen andere rechtvaar-
diging is, met artikel 87 van het Verdrag.

Gelet op de bovenstaande overwegingen verzoekt de
Commissie Nederland in het kader van de procedure
lid 2, van het EG-Verdrag binnen ØØn
van artikel 88,

(17) PB C 205 van 5.7.1997.
(18) Zie onder andere zaak N 790/99 (VK tonnagebelasting).
(19) COM(2001) 35 def. van 13.2.2001, 2001/0047(COD).