State aid — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty and Article 6 of Council Regulation (EC) No 659/1999 of 22 March 1999 laying down detailed rules for the application of Article 88 of the EC Treaty, concerning aid C 28/2001 (ex N 159/2001) — The Netherlands — Grant to reimburse social security contributions for 2000 (Text with EEA relevance)
Date: 2001-06-23
Institutions: European Commission
Subjects: Netherlands, State aid, aid system, control of State aid, fisherman, social-security contribution

C 179/2

EN

Official Journal of the European Communities

23.6.2001

STATE AID

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty and Article 6 of Council
Regulation (EC) No 659/1999 of 22 March 1999 laying down detailed rules for the application of
Article 88 of the EC Treaty, concerning aid C 28/2001 (ex N 159/2001) (cid:151) The Netherlands (cid:151)
Grant to reimburse social security contributions for 2000

(2001/C 179/02)

(Text with EEA relevance)

By means of the letter dated 8 May 2001, reproduced in the authentic language on the pages following this
summary, the Commission notified the Netherlands of its decision to initiate the procedure laid down in
Article 88(2) of the EC Treaty concerning the abovementioned aid.

Interested parties may submit their comments on the aid within one month of the date of publication of
this summary and the following letter, to:

European Commission
Directorate-General for Fisheries
Directorate D (cid:151) Legal Unit
Rue de la Loi/Wetstraat 200
B-1049 Brussels,
Fax (32-2) 295 19 42.

These comments will be communicated to the Netherlands. Confidential treatment of the interested party
submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

SUMMARY

received on 5 March,

By letter of 1 March 2000,
the
Netherlands notified the Commission of a draft decree
providing for the payment of a direct grant to fishermen to
reimburse their social security contributions paid in 2000.
According to the Netherlands authorities, this grant serves as
financial compensation to fishermen whose incomes have
dropped sharply as a result of the rise in fuel prices during
2000.

fishermen except

This decree applies to share-fishermen, which in practice
means all
those working on board large
pelagic trawlers. The planned grant may not exceed the
amount of
the contributions paid in 2000 or NLG 5 900
(EUR 2 677); only fishermen who pay taxes in the Netherlands
are entitled to receive it. The overall budget for this aid scheme
is NLG 12 million (EUR 5,45 million).

The Netherlands authorities argue that
the aid measure is
compatible on the grounds of point 2.9 of the abovementioned
Guidelines, which deals with special cases, without specifying
to which case(s) they refer.

Three cases could be considered: aid to make good damage
caused by natural disaster or exceptional occurrences (point
2.9.3), aid for employment (point 2.9.6) or income aid (point
2.9.2).

Point 2.9.3 is not applicable since the rise in fuel prices is a
phenomenon with which all economic operators are potentially
faced; nor can it be termed an exceptional occurrence.

The aid scheme must be examined under the Guidelines for the
examination of State aid to fisheries and aquaculture (1).

Point 2.9.6 is not applicable either, since the conditions set out
in the Guidelines on aid to employment (2) are not met
(existence of an exceptional occurrence, rescue or restructuring
of firms).

(1) OJ C 19, 20.1.2001, p. 7.

(2) OJ C 334, 12.12.1995, p. 4.

23.6.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 179/3

This grant scheme cannot be considered compatible with the
common market under point 2.9.2 because the necessary
conditions are not met, since the grant is paid to all share-
fishermen without distinction and is not targeted at fishermen
affected by a plan to adjust or reduce the capacity of the Dutch
fleet. This grant can thus be seen as indirectly constituting
operating aid to the firms employing these seamen.

Moreover, there is no link between this grant and any aid
measures to rescue or restructure firms in difficulty which
might have been adopted under the programme to reduce
fleet capacity currently being prepared by the Netherlands
authorities. This aid scheme cannot therefore be considered
in the light of the Guidelines on State aid for rescuing and
restructuring firms in difficulty (3), which would be possible
under point 2.2.4 of the Guidelines for the examination of
State aid to fisheries and aquaculture. From that perspective,
too, then, it is incompatible with the common market.

Consequently, based on the abovementioned Guidelines, the
Commission doubts the compatibility of these aid measures
with the common market.

The Commission also recalls that under Article 14 of Council
Regulation (EC) No 659/1999 of 22 March 1999, where
negative decisions are taken in cases of unlawful aid or
where a draft aid is paid by the Member State, the Commission
shall decide that the Member State concerned shall take all
necessary measures to recover the aid from the beneficiary.

TEXT OF THE LETTER

(cid:145)De Commissie heeft de eer de regering van Nederland ervan in
kennis te stellen dat zij, na onderzoek van de door uw autori-
teiten met betrekking tot de bovengenoemde maatregel ver-
strekte inlichtingen, besloten heeft de procedure voor formeel
onderzoek in te leiden als bedoeld in artikel 88, lid 2, van het
EG-Verdrag en in Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad
van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor
de toepassing van genoemd artikel (4).

I. Procedure

De Nederlandse autoriteiten hebben bij brief van 1 maart 2001,
die bij de Commissie is ontvangen op 5 maart, de Commissie
in kennis gesteld van het voornemen tot vaststelling van een
regeling die voorziet in een subsidie aan de vissers als terug-
betaling van de in 2000 betaalde sociale premies.

In artikel 8 van de regeling wordt bepaald dat de subsidie
wordt verleend onder voorbehoud van goedkeuring van de
onderhavige steunregeling door de Commissie. Dit dossier is,
als
nr.
N 159/2001.

steunmaatregel,

geregistreerd

gemelde

onder

II. Beschrijving

Deze regeling houdt in dat aan maatschapsvissers aan boord
van Nederlandse vissersvaartuigen een eenmalige subsidie
wordt verleend als terugbetaling van de sociale premies die
in het jaar 2000 zijn betaald aan het Sociaal Fonds voor de
Maatschapsvisserij. In de praktijk geldt deze regeling voor alle
(schipper-eigenaren en werknemers) met uitzon-
zeevissers
dering van de opvarenden op de grote pelagische trawlers.

Het deelloonstelsel is een stelsel waarbij het inkomen van de
opvarenden niet bestaat uit een vast loon, maar bepaald wordt
aan de hand van de omzet van het vissersvaartuig tijdens de
visreis. Op die omzet worden de (cid:132)gemeenschappelijke kosten(cid:148)
(dat wil zeggen de bedrijfskosten van het vaartuig in verband
in mindering
met de visreis, waaronder de brandstofkosten)
gebracht. De zo berekende opbrengst van de visreis wordt
verdeeld over de visserijonderneming enerzijds en de vissers
anderzijds, waarbij het percentage dat aan elk van beide par-
tijen toekomt, is vastgelegd in een contract tussen de visserij-
onderneming enerzijds en alle vissers samen anderzijds. Het
gedeelte dat de vissers toekomt, wordt vervolgens onder hen
verdeeld door toepassing van een aantal coºfficiºnten die sa-
menhangen met hun functie aan boord; de eigenaar van het
vaartuig, die het hoofd is van de onderneming en in het alge-
meen ook de kapitein aan boord van het vissersvaartuig, ont-
vangt,
in zijn hoedanigheid van meevarende visser, ook zijn
deel uit de verdeling over de vissers.

Volgens de inlichtingen van de Nederlandse autoriteiten is deze
subsisie bedoeld als financiºle tegemoetkoming voor vissers die
hun inkomen hebben zien dalen als gevolg van de stijging van
de brandstofprijzen in het jaar 2000.

De geplande subsidie kan nooit meer bedragen dan de in het
jaar 2000 betaalde premies, en ten hoogste 5 900 NLG
(2 677 EUR). Het bedrag van de jaarlijkse premie varieert
van 6 082 tot 7 402 NLG. Voorts komen voor de subsidie
alleen vissers in aanmerking die in Nederland belastingplichtig
waren.

In het totaal is 12 miljoen NLG (5,45 miljoen EUR) budgettair
beschikbaar voor deze regeling. Als dit bedrag niet voldoende
zou zijn om aan alle aanvragen te voldoen, worden de begun-
stigden bepaald volgens de datum waarop het aanvraagdossier
volledig was.

III. Beoordeling

III.1.
in het
Deze steunregeling moet worden onderzocht
licht van de Richtsnoeren voor het onderzoek van de steun-
maatregelen van de staten in de visserij- en aquacultuursec-
tor (5).

(3) OJ C 288, 9.10.1999, p. 2.
(4) PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

(5) PB C 19 van 20.1.2001, blz. 7.

C 179/4

EN

Official Journal of the European Communities

23.6.2001

De Nederlandse autoriteiten wijzen erop dat deze subsidie ver-
enigbaar is met de gemeenschappelijke markt omdat ze ver-
enigbaar is met hoofdstuk 2.9 van de Richtsnoeren voor het
onderzoek van de steunmaatregelen van de staten in de visserij-
en aquacultuursector. Dit wordt echter door hen niet nader
gepreciseerd. De steunregeling moet derhalve worden getoetst
aan de bepalingen in het genoemde hoofdstuk 2.9.

directe inkomensachteruitgang van de betrokken vissers en
geen verband houden met een probleem van levensvatbaarheid
van de ondernemingen dat reddingsmaatregelen of een her-
structurerings- of omschakelingsplan vergt. Deze steunregeling
kan dus niet verenigbaar worden verklaard met de richtsnoeren
betreffende werkgelegenheidssteun.

Hoofdstuk 2.9, getiteld (cid:132)Bijzondere gevallen(cid:148), bevat bepalingen
met betrekking tot een aantal steunregelingen in specifieke
situaties. Een aantal gevallen hoeft, zonder dat dienaangaande
nadere analyse nodig is, niet verder onderzocht te worden: het
geval van de steun aan overheidsbedrijven (punt 2.9.1), het
geval van de steun voor de kosten van verzekeringspremies
(punt 2.9.4), en het geval van de steun voor perifere regio’s
(punt 2.9.5).

Er resten dus drie gevallen van steunverlening: de inkomens-
steun (punt 2.9.2), de steun tot herstel van de schade veroor-
zaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenis-
sen (punt 2.9.3) en de werkgelegenheidssteun (punt 2.9.6). De
steunregeling moet successievelijk aan de bepalingen voor deze
drie gevallen worden getoetst.

III.2.
De onderhavige steun kan niet worden beschouwd als
steun die bedoeld is voor herstel van de schade veroorzaakt
door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen
(punt 2.9.3).

De stijging van de brandstofprijzen kan niet als een buiten-
gewone gebeurtenis worden aangemerkt. Zo’n stijging is een
conjuncturele gebeurtenis waarmee ieder economisch subject te
maken kan krijgen en dat hij vooruitziend moet proberen te
integreren in het beheer van zijn bedrijf, door met het oog op
het tijdstip waarop de gebeurtenis zich kan voordoen zo mo-
gelijk de consequenties ervan te voorkomen.

III.3.
De onderhavige steun zou daarentegen op het eerste
gezicht kunnen worden beschouwd als werkgelegenheidssteun,
omdat deze steun, gezien de bijzondere kenmerken van het
beloningsstelsel van de vissers (deelloon), tot gevolg heeft gehad
dat de vissers rechtstreeks worden gecompenseerd voor de in-
komensachteruitgang tijdens de betrokken periode. Deze recht-
streekse steun zou daarom de betrokken vissers kunnen stimu-
leren om hun arbeidscontract niet te verbreken en hun baan te
houden. Zonder deze steun zou het immers kunnen dat zij hun
werk niet langer voldoende lonend vinden.

Punt 22 van de Richtsnoeren betreffende werkgelegenheids-
steun (6) bepaalt echter dat dergelijke steun slechts in bepaalde
gevallen kan worden toegestaan, namelijk enerzijds wanneer de
steun dient tot herstel van de schade veroorzaakt door natuur-
rampen of andere buitengewone gebeurtenissen, een geval
waarvan hierboven reeds is gezegd dat het niet van toepassing
is, en anderzijds in het kader van de redding of het opstellen
van een herstructurerings- of omschakelingsplan voor een in
moeilijkheden geraakte onderneming. De door de Nederlandse
regering vastgestelde maatregelen voldoen echter niet aan deze
criteria, aangezien ze bedoeld zijn als tegemoetkoming in de

(6) PB C 334 van 12.12.1995, blz. 4.

Resteert dus het geval van de inkomenssteun. Volgens
III.4.
punt 2.9.2 van de richtsnoeren voor het onderzoek van de
steunmaatregelen van de staten in de visserij- en aquacultuur-
sector wordt inkomenssteun die aan werknemers in de visserij-
en aquacultuursector wordt verleend, als verenigbaar met de
gemeenschappelijke markt beschouwd als deze steun wordt
verleend in het kader van begeleidende sociaal-economische
maatregelen in verband met de aanpassing of vermindering
van de capaciteit of met uitzonderlijke omstandigheden die
geval per geval worden onderzocht.

Deze steunregeling kan niet beschouwd worden als een rege-
ling in verband met uitzonderlijke omstandigheden, aangezien
de regeling gerelateerd is aan een conjuncturele economische
gebeurtenis, die op zich niet kan worden aangemerkt als een
uitzonderlijke gebeurtenis (en evenmin trouwens als een bui-
tengewone gebeurtenis).

Voorts is deze steunregeling ook geen onderdeel van een to-
taalpakket van begeleidende sociaal-economische maatregelen
in verband met de aanpassing of vermindering van de capaci-
teit. Het eerste doel van deze directe subsidie aan de vissers is
immers om hen te compenseren voor hun inkomensachteruit-
gang. Deze subsidie geldt voor alle maatschapsvissers, zonder
onderscheid. De steunregeling betreft dus niet een maatregel
waarvoor de vissers in aanmerking zouden komen die worden
getroffen door een plan voor aanpassing of vermindering van
de capaciteit van de vloot.

Ook kan worden gezegd dat deze subsidie indirect steun is
voor de bedrijfsvoering van de ondernemingen waarbij deze
vissers werken. Aangezien de beloning van de vissers wordt
berekend aan de hand van de opbrengst van de visreis (omzet
van het vaartuig, verminderd met de gemeenschappelijke kos-
ten)
is deze subsidie immers gunstig voor de vissersonder-
nemingen doordat hun wordt bespaard dat zij een groter ge-
deelte van het resultaat van de visreizen aan de beloning van de
vissers moeten besteden; de steunregeling kan bijvoorbeeld
voorkomen dat deze bedrijven opnieuw moeten onderhandelen
over de contractbepalingen betreffende de verdeling van de
opbrengst van de visreizen: als deze subsidie niet bestond,
zouden de vissers nieuwe onderhandelingen over de verdeling
van de opbrengst vragen of zouden ze hun arbeidscontract
verbreken omdat zij hun salaris te laag zouden vinden. Aange-
zien de salarissen van de vissers kosten van de bedrijfsvoering
zijn, is deze directe subsidie voor de vissers dus indirect steun
voor de bedrijfsvoering van de betrokken vissersondernemin-
gen. Dergelijke steun is op grond van punt 1.2, vierde alinea,
derde streepje, van de richtsnoeren voor het onderzoek van de
steunmaatregelen van de staten in de visserij- en aquacultuur-
sector, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

23.6.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 179/5

Feit is dat Nederland voornemens is een plan capaci-
III.5.
teitsvermindering zeevisserij uit te voeren, dat aan de Commis-
sie is gemeld op grond van artikel 88 van het EG-Verdrag en
dat momenteel door de Commissie wordt onderzocht onder nr.
N 80/2001. Men kan zich dus afvragen of deze subsidie niet
kan worden ingepast in de herstructurering van de vissersvloot
die door de Nederlandse autoriteiten wordt uitgevoerd en of
deze subsidie in dat geval niet als verenigbaar met de gemeen-
schappelijke markt zou kunnen worden aangemerkt. Het oor-
deel terzake moet echter, zoals zal worden aangetoond, negatief
zijn.

Dit plan is namelijk allereerst bedoeld om te voldoen aan de
verplichtingen die zijn vastgesteld in de beschikking van 16
december 1997 houdende goedkeuring van het meerjarig
oriºntatieprogramma voor de vissersvloot van Nederland voor
de periode van 1 januari 1997 tot en met 31 december
2001 (7), gewijzigd bij de beschikking van 21 december
2000 (8). Voorts wordt, zoals reeds is opgemerkt, de subsidie
aan de vissers toegekend aan alle maatschapsvissers zonder
onderscheid, dus ook zonder onderscheid aan alle vissersbedrij-
ven waar het bijbehorende beloningsstelsel wordt toegepast,
d.w.z. de overgrote meerderheid van de vissersbedrijven, en
zonder dat rekening wordt gehouden met hun financiºle situ-
atie. Voorts zal deze subsidieregeling worden uitgevoerd in de
loop van het jaar 2001, terwijl de terugbetaling van de premies
betrekking heeft op de premies die in de loop van het jaar
2000 zijn betaald.

Derhalve bestaat er geen verband tussen de subsidie aan de
vissers en het programma capaciteitsvermindering zeevisserij
jaar 2001 zal worden uitgevoerd.
dat

in de loop van het

Deze subsidie is duidelijk een conjuncturele steunmaatregel die
los staat van het voorgenomen plan van de Nederlandse auto-
riteiten voor vermindering van de capaciteit van de zeevisserij.
Het indirecte effect ten gunste van de visserijbedrijven is, om
een voorbeeld te noemen, niet gerelateerd aan ondernemingen
in moeilijkheden waarvoor reddings- en herstructureringssteun
vastgesteld zou zijn. Als dat het geval was geweest, had deze
subsidie onderzocht kunnen worden in het licht van de Com-
munautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructurerings-
steun aan ondernemingen in moeilijkheden (9), overeenkomstig
punt 2.2.4 van de richtsnoeren voor het onderzoek van de
steunmaatregelen van de staten in de visserij- en aquacultuur-
sector. Maar dit is niet het geval en, ook uit dat oogpunt, is
deze steunregeling onverenigbaar met de gemeenschappelijke
markt.

III.6.
Er bestaat bijgevolg, in dit stadium van de eerste be-
oordeling als bedoeld in artikel 6 van Verordening (EG) nr.
659/1999, ernstige twijfel over de verenigbaarheid van deze
steunregeling met de richtsnoeren voor het onderzoek van de
steunmaatregelen van de staten in de visserij- en aquacultuur-
sector en, bijgevolg ook, met het EG-Verdrag.

Gelet op de bovenstaande overwegingen verzoekt de Commis-
sie Nederland in het kader van de procedure van artikel 88, lid
2, van het EG-Verdrag binnen een maand vanaf de datum van
ontvangst van dit schrijven zijn opmerkingen kenbaar te ma-
ken en alle dienstige inlichtingen te verstrekken voor de beoor-
deling van de steunmaatregel. Zij verzoekt de Nederlandse au-
toriteiten onverwijld een afschrift van deze brief aan de po-
tentiºle begunstigden van de steunmaatregel te doen toeko-
men.(cid:146).

(7) PB L 39 van 12.2.1998, blz. 15.
(8) PB L 5 van 10.1.2001, blz. 10.

(9) PB C 288 van 9.10.1999, blz. 2.