State aid — Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty, concerning aid C 26/2001 (ex NN 115/2000) — The Netherlands — Measures in favour of road transport undertakings (Text with EEA relevance)
Date: 2001-06-02
Institutions: European Commission
Subjects: Netherlands, carriage of goods, competition law, control of State aid, excise duty, road transport

C 160/30

EN

Official Journal of the European Communities

2.6.2001

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty, concerning aid
C 26/2001 (ex NN 115/2000) (cid:151) The Netherlands (cid:151) Measures in favour of road transport under-
takings

STATE AID

(2001/C 160/06)

(Text with EEA relevance)

By means of the letter dated 18 April 2001, reproduced in the authentic language on the pages following
this summary, the Commission notified The Netherlands of its decision to initiate the procedure laid down
in Article 88(2) of the EC Treaty concerning the abovementioned aid.

Interested parties may submit their comments on the measures in respect of which the Commission is
initiating the procedure within one month following the date of publication of this summary and the
following letter to:

European Commission
Directorate General for Energy and Transport
Directorate for Inland Transport
Rue de la Loi/Wetstraat 200
B-1049 Brussels
Fax (32-2) 295 21 65.

These comments will be communicated to the Netherlands. Confidential treatment of the identity of the
interested party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

SUMMARY

that letter to the Directorate-General for Energy and Transport
by letter of 4 October 2000.

1. Procedure

Following articles in the press, the Commission, by letter of 19
September 2000 requested the Dutch Government to provide,
within one month, any useful
to
examine the measures apparently adopted by that government
under an agreement reached at the beginning of September
2000 with the organisations representing road transport under-
takings and linked to the oil price increase.

information enabling it

The Dutch authorities replied by letter of 18 October 2000. By
letter of 29 November 2000, the Commission requested further
the Dutch authorities replied by letter of 8
information;
In the meantime, by letter of 2 October
December 2000.
2000, addressed to the Directorate-General for Taxation and
the Customs Union,
requested an
extension of the possibility, provided for in Article 3(5) of
Council Decision 1999/880/EC (1), of applying a reduced rate
of excise duty on diesel for commercial vehicles. The Direc-
torate-General for Taxation and the Customs Union forwarded

the Dutch authorities

(1) Council Decision 1999/880/EC of 17 December 1999 authorising
Member States to apply and to continue to apply to certain mineral
oils, when used for specific purposes, existing reduced rates of
in accordance with
excise duty or exemptions from excise duty,
(OJ
the procedure provided for in Council Directive 92/81/EEC,
L 331, 23.12.1999, p. 73. Article 3(5),
that
indent, of
decision allows the Netherlands to apply a reduced diesel rate for
commercial vehicles until 31 December 2000.

first

2. Brief description of the measure

According to the information at the Commission’s disposal at
present, the measures introduced by the Dutch authorities in
favour of undertakings engaged in the transport of goods by
road using vehicles whose weight is equal to or greater than 12
tonnes and which purchase at least 75 litres of diesel in the
Netherlands
reimbursement
through a reduction in the rate of excise duty on diesel; the
specific details are as follows:

a mechanism for

consist of

1. for 2000, an increase, compared with the basic amount of
in the

NLG 0,052 (approximately EUR 0,023) per litre,
total reimbursable amount, broken down as follows:

(a) for the period 1 January 2000 to 31 March 2000, an
(approximately

of NLG 0,14

additional
EUR 0,063) per litre of diesel;

reduction

(b) for the period 1 April 2000 to 30 June 2000, an
reduction of NLG 0,105 (approximately

additional
EUR 0,047) per litre of diesel;

2.6.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 160/31

(c) for the period 1 July 2000 to 30 September 2000, an
(approximately

of NLG 0,07

additional
EUR 0,031) per litre of diesel;

reduction

(d) for the period 1 October 2000 to 31 December 2000,
an additional reduction of NLG 0,35 (approximately
EUR 0,015) per litre of diesel.

to

the

information available,

According
the Dutch
Government has set aside a budget of NLG 290 million
the
(approximately EUR 131,6 million)
additional and retroactive reduction in the rate of duty.

to implement

2. for the period 1 January 2001 to 31 December 2002, an
extension of the possibility of applying, in compliance with
the minimum rate laid down by Directive 92/82/EEC (2), a
reduced rate of excise duty on diesel used for commercial
vehicles; in particular, the total reimbursable amount over
almost NLG 0,053
this
(approximately EUR 0,024) per litre of diesel.

equivalent

period

to

is

3. Evaluation of

the aid content of

the measures in

question

their diesel

The measures proposed by the Dutch Government appear to
come under Article 87(1) of the EC Treaty; they mobilise State
resources, and give a financial advantage only to undertakings
engaged in the transport of goods by road which purchase
most of
in the Netherlands, while reducing
charges which they normally bear. Such measures, which
could be considered as operating aid, could improve the
financial position of undertakings which purchase diesel
mainly in the Netherlands, while making it more difficult for
their national or foreign competitors, which purchase diesel as
a general rule in other Member States, to penetrate that market.
At this stage of the investigation, it is not possible either to
exclude a distortion of competition vis-(cid:224)-vis national and
foreign undertakings engaged in other forms of transport.

At the present time, the Commission authorises operating aid
only by way of exception and under certain conditions, for
example for certain aid in favour of the environment (3), and
in assisted regions (4).

On the basis of the information at the Commission’s disposal
at this stage, it is clear that the measures granted by the Dutch
authorities which are applicable throughout
the national
territory are not aimed at promoting the economic devel-

(2) Directive 92/82/EEC of 19 October 1992 on the approximation of
the rates of excise duties on mineral oils, (OJ L 316, 31.10.1992,
p. 19).

(3) See Community guidelines on State
protection (OJ C 37, 3.2.2001, p. 3).

aid for

environmental

(4) See guidelines on national regional aid (OJ C 74, 10.3.1998, p. 9).

the arguments put
opment of specific regions. Moreover,
forward hitherto by the Dutch authorities to justify the dero-
gation granted to road hauliers referring to a broader environ-
mental objective do not appear to meet the criteria laid down
the
by the new guidelines concerning aid in favour of
environment (3).

The derogation provided for by Article 87(3)(b) of the Treaty
has not moreover been invoked by the Dutch authorities.

Nor do these measures appear compatible with the objectives
of the common transport policy, given that at the present time
it is not proven that they meet the needs of coordination of
transport within the meaning of Article 73 of the Treaty. In
particular, these measures do not appear to be compatible with
the objective of achieving a better balance between the various
forms of transport.

In accordance with Article 14 of Council Regulation (EC) No
659/1999, all unlawful aid may be subject to recovery from the
beneficiary.

TEXT OF THE LETTER

(cid:145)Hierbij stelt de Commissie Nederland ervan in kennis dat zij,
na onderzoek van de gegevens waarover zij beschikt, heeft
besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag
in te leiden.

1. Procedure

1. Naar aanleiding van berichten in de pers over de maat-
regelen die de Nederlandse regering in verband met de
stijging van de brandstofprijzen zou hebben genomen in
het kader van een in september 2000 gesloten overeen-
komst met vertegenwoordigende organisaties van de weg-
vervoerders, heeft de Commissie bij brief van 19 september
2000, protocol nr. D/13732, Nederland verzocht haar bin-
nen een maand overeenkomstig artikel 10 van Verordening
(EG) nr. 659/99 van de Raad van 22 maart 1999 (PB L 83
van 27.3.1999, blz. 1) alle nuttige informatie te verstrekken
voor het onderzoek van de maatregelen als bedoeld in
artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag.

2. De Nederlandse instanties hebben geantwoord bij brief van
18 oktober 2000, protocol nr. 11582, van de Permanente
Vertegenwoordiging van Nederland. De Commissie heeft
bij brief van 29 november 2000, protocol D(2000)/18139,
om nadere inlichtingen gevraagd; de Nederlandse instanties
hebben geantwoord bij brief van 8 december 2000, pro-
tocol nr. 11774, van de Permanente Vertegenwoordiging
van Nederland.

C 160/32

EN

Official Journal of the European Communities

2.6.2001

3. Inmiddels hadden de Nederlandse instanties bij brief van
hun Permanente Vertegenwoordiging van 2 oktober 2000,
protocol nr. 11526, aan het directoraat-generaal (cid:132)Belastin-
gen en douane-unie(cid:148) een verlenging aangevraagd van de bij
artikel 3, punt 5, van Beschikking 1999/880/EG van de
Raad (5) geboden mogelijkheid om verlaagde accijnstarie-
ven toe te passen op diesel voor bedrijfsvoertuigen.

4. Gelet op het delicate karakter van de voorgenomen maat-
regelen van de Nederlandse instanties in het licht van de
communautaire discipline inzake staatssteun, en met name
tegen de achtergrond van het huidige debat over een ge-
meenschappelijke Europese strategie om de problemen in
verband met de olievoorziening het hoofd te bieden (6), en
gelet op het feit dat de beschikking van de Raad van 12
maart 2001, die Nederland toelaat verlaagde accijnstarieven
voor diesel voor bedrijfsvoertuigen tot 31 december 2002
toe te passen (7), geen afbreuk doet aan de toepassing van
de artikelen 87 en 88 van het Verdrag (8), heeft de Com-
missie besloten de onderzoeksprocedure ten aanzien van
de Nederlandse maatregelen in te leiden.

2. Beschrijving van de maatregelen

5. Volgens de gegevens waar de Commissie momenteel over
beschikt, behelzen de door de Nederlandse instanties ge-
plande maatregelen ten gunste van ondernemingen die
goederenvervoer over de weg verrichten met voertuigen
die een laadvermogen hebben van ten minste 12 ton en
ten minste 75 liter diesel in Nederland kopen, een terug-
gaafregeling in het kader van een verlaging van de accijns-
tarieven op diesel; het gaat met name om:

1. voor het jaar 2000, een verhoging van het totaal terug
te betalen bedrag ten opzichte van het basisbedrag van
0,052 NLG (ongeveer 0,023 EUR) per liter, die als
volgt gefaseerd is:

(5) Beschikking 1999/880/EG van de Raad van 17 december 1999
waarbij de lidstaten toestemming wordt verleend de voor bepaalde,
voor specifieke doeleinden gebruikte minerale oliºn bestaande ver-
lagingen of vrijstellingen van het accijnsrecht toe te passen of te
blijven toepassen overeenkomstig de procedure van Richtlijn
92/81/EEG (PB L 331 van 23.12.1999, blz. 73). In artikel 3, onder
5, eerste alinea, van deze beschikking is bepaald dat Nederland een
verlaging van de accijnstarieven op diesel voor bedrijfsvoertuigen
mag toepassen tot en met 31.12.2000.

(6) Zie o.a. de mededeling van de Commissie (cid:132)De olievoorziening van
de Europese Unie(cid:148), COM (2000) 631 van 28.9.2000 en het groen-
boek (cid:132)Op weg naar een Europese strategie voor een continue ener-
gievoorziening(cid:148) COM(2000) 769 van 29.11.2000.

(7) Beschikking 2001/224/EG van de Raad van 12 maart 2001 (PB L
84 van 23.3.2001, blz. 23). Betreffende de aan Nederland toe-
gestane derogatie waarvan melding wordt gemaakt in deze beschik-
king, zie in het bijzonder artikel 2 lid 2 en bijlage II.

(8) Zie de vijfde overweging van Beschikking 2001/224/EG van de
Raad van 12 maart 2001, volgens dewelke (cid:132)Deze beschikking
doet geen afbreuk aan de uitkomst van eventuele procedures met
betrekking tot verstoringen van de werking van de interne markt
die met name krachtens de artikelen 87 en 88 van het Verdrag
kunnen worden ingesteld, noch aan de vereiste dat de lidstaten,
overeenkomstig artikel 88 van het Verdrag, de Commissie op de
hoogte brengen van voorgenomen steunmaatregelen(cid:148). Hierbij dient
eveneens onderstreept te worden dat de verlenging van de termijn
tot 31.12.2002 ten aanzien van de betrokken derogatie gebeurt
(cid:132)onder voorbehoud van een voorafgaand onderzoek door de Raad,
op basis van een voorstel van de Commissie(cid:148) (zie artikel 2 lid 2).

verlaging

a) voor de periode 1.1.2000-31.3.2000,

een bij-
komende
0,14 NLG (ongeveer
van
0,063 EUR), ofwel een totaal terug te betalen bedrag
van 0,192 NLG (ongeveer 0,087 EUR) per liter die-
sel;

verlaging

b) voor de periode 1.4.2000-30.6.2000,

een bij-
komende
van 0,105 NLG (ongeveer
0,047 EUR), ofwel een totaal terug te betalen bedrag
van 0,157 NLG (ongeveer 0,070 EUR) per liter die-
sel;

verlaging

c) voor de periode 1.7.2000-30.9.2000,

een bij-
0,07 NLG (ongeveer
van
komende
0,031 EUR), ofwel een totaal terug te betalen bedrag
van 0,122 NLG (ongeveer 0,054 EUR) per liter die-
sel;

verlaging

d) voor de periode 1.10.2000-31.12.2000, een bij-
komende
van 0,035 NLG (ongeveer
0,015 EUR), ofwel een totaal terug te betalen bedrag
van 0,087 NLG (ongeveer 0,038 EUR) per liter die-
sel.

Volgens de beschikbare gegevens heeft de Nederlandse
regering een bedrag van 290 miljoen NLG (ongeveer
131,6 miljoen EUR) uitgetrokken voor deze bijkomende
verlaging met terugwerkende kracht van de accijnstarie-
ven.

Hierbij moet worden opgemerkt dat de gegevens die de
Nederlandse instanties tot dusverre hebben verstrekt,
enigszins tegenstrijdig zijn, zodat de Commissie niet
met zekerheid kan vaststellen of de bijkomende afwij-
king voor het jaar 2000 uitsluitend bestemd is voor
voertuigen van meer dan 12 ton dan wel voor alle
bedrijfsvoertuigen.

2. voor de periode 1.1.2001-31.12.2002, verlenging van de
mogelijkheid om met inachtneming van de bij Richtlijn
92/82/EG (9) vastgestelde minimumtarieven een ver-
laagd accijnstarief
toe te passen op diesel die wordt
gebruikt door bedrijfsvoertuigen; het totaal terug te be-
talen bedrag komt voor deze periode overeen met bijna
0,053 NLG (ongeveer 0,024 EUR) per liter diesel.

6. In de briefwisseling met de Commissie hebben de Neder-
landse instanties benadrukt dat de teruggaafregeling, die
uitsluitend bestemd is voor voertuigen voor het goederen-
vervoer over de weg van ten minste 12 ton, moet worden
beoordeeld in de ruimere context van de belastinghervor-
ming die in 1997 in Nederland is doorgevoerd. Op dat
ogenblik had de Nederlandse regering, om het publiek be-
ter bewust te maken van de milieueffecten van een over-
matig gebruik van wegvoertuigen zonder de totale belas-
tingdruk te verlagen, besloten tot een algemene verhoging
van de accijnzen op diesel met 50 NLG (22,7 EUR) per
1 000 liter die echter werd gecompenseerd door een even-
redige verlaging van de motorrijtuigbelasting.

(9) Richtlijn 92/82/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende
de onderlinge aanpassing van de accijnstarieven voor minerale oliºn
(PB L 316 van 31.10.1992, blz. 19).

2.6.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 160/33

7. Aangezien echter inmiddels bij communautaire richtlijn (10)
minimumtarieven waren vastgesteld voor de belasting op
vrachtwagens, was de Nederlandse regering niet in staat
geweest deze compensatie te verlenen voor motorvoertui-
gen van ten minste 12 ton. Om een discriminerende fiscale
behandeling van een bepaalde categorie economische sub-
jecten te vermijden had de Nederlandse regering besloten
een teruggaafregeling in het leven te roepen die de accijns-
verhoging voor deze bedrijven in feite neutraliseerde.

van de Raad terzake (14) uitdrukkelijk het beginsel vermeld
dat de machtiging die bij de fiscale beschikking wordt ver-
leend geen afbreuk doet aan de toepassing van de com-
munautaire regels inzake staatssteun. Dat zelfde principe
werd bovendien uitdrukkelijk bevestigd door de beschik-
king van de Raad van 12 maart 2001 (15) die Nederland
toelaat verlaagde accijnstarieven voor diesel voor bedrijfs-
voertuigen tot 31 december 2002 te blijven toepassen.

3. Beoordeling van de inhoud van de maatregelen

8. Volgens artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, zijn steun-
maatregelen van de staten of
in welke vorm ook met
staatsmiddelen bekostigd die de mededinging door begun-
stiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde produc-
ties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met
de gemeenschappelijke markt voor zover deze steun het
handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig be(cid:239)nvloedt.

9. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze maatregelen deel
uitmaken van het belastingstelsel voor de accijnzen dat is
vastgesteld bij de Richtlijnen 92/81/EG (11) en 92/82/EG (12)
van de Raad. In Richtlijn 92/81/EG was al het beginsel
vastgelegd dat (cid:132)het dienstig is de lidstaten toe te staan op
facultatieve basis bepaalde andere vrijstellingen of verlaagde
tarieven toe te passen op hun nationale grondgebied, mits
dit geen verstoring van de mededinging tot gevolg heeft(cid:148)
(zesde overweging). Bovendien werd in artikel 8, leden 5
en 6, duidelijk het beginsel ingevoerd van permanente be-
oordeling van de krachtens artikel 8, lid 4, verleende vrij-
stellingen of verlagingen van de accijnstarieven om onder
andere elk mogelijk probleem van oneerlijke mededinging
of distorsie van de werking van de interne markt te voor-
komen. Voorts is in de beschikking van de Raad van 17
december 1999 (13) waarbij de lidstaten toestemming werd
verleend om bepaalde verlagingen of vrijstellingen van het
accijnsrecht toe te passen of te blijven toepassen het be-
ginsel bevestigd dat (cid:132)de verlagingen en vrijstellingen gere-
geld door de Commissie zullen worden onderzocht om
hun verenigbaarheid met de werking van de interne markt
en andere doelstellingen van het Verdrag te verzekeren(cid:148)
(vierde overweging). Sindsdien is in alle beschikkingen

(10) Richtlijn 93/89/EEG van 25 oktober 1993 betreffende de toepas-
sing door de lidstaten van de belastingen op sommige voor het
goederenvervoer over de weg gebruikte voertuigen en van de voor
het gebruik van sommige infrastructuurvoorzieningen geheven tol-
gelden en gebruiksrechten (PB L 279 van 12.11.1993, blz. 32), deze
richtlijn is inmiddels vervangen door Richtlijn 1999/62/EG van 17
juni 1999 betreffende het in rekening brengen van het gebruik van
bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen
(PB L 187 van 20.7.1999, blz. 42).

(11) Richtlijn 92/81/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende
de harmonisatie van de structuur van de accijns op minerale oliºn
(PB L 316 van 31.10.1992, blz. 12).

(12) Richtlijn 92/82/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 betreffende
de onderlinge aanpassing van de accijnstarieven voor minerale
oliºn (PB L 316 van 31.10.1992, blz. 19).

(13) Beschikking 1999/880/EG van de Raad van 17 december 1999 (PB

L 331 van 23.12.1999, blz. 73).

10. Bijgevolg moet

in verband met het onderhavige besluit
worden benadrukt dat de beschikkingen van de Raad waar-
bij de lidstaten worden gemachtigd verlaagde accijnstarie-
ven of vrijstellingen van accijnzen toe te passen, niet kun-
nen uitsluiten dat, wanneer de verlaging of vrijstelling door
de lidstaat zo wordt toegepast dat zij een selectief karakter
heeft en de concurrentie binnen de Gemeenschap eventueel
zou kunnen verstoren, artikel 87 van het EG-Verdrag
hierop van toepassing zou kunnen zijn.

11. Op grond van de onderstaande argumenten is de Commis-
sie van mening dat de maatregelen die het voorwerp van
deze beschikking zijn, zouden kunnen voldoen aan de cri-
teria waardoor zij zouden worden gekwalificeerd als staats-
steun in de zin van artikel 87 van het EG-Verdrag.

3.1. De overdracht van staatsmiddelen

12. Het begrip (cid:132)staatssteun(cid:148) in de zin van het Verdrag heeft
betrekking op alle voordelen, die rechtstreeks of zijdelings
met staatsmiddelen worden bekostigd of die een extra last
voor de staat of voor daartoe aangewezen of ingestelde
instellingen meebrengen (zie de arresten 24 januari 1978,
Van Tiggele, 82/77, Jurispr. blz. 25, overwegingen 23 tot
25; Norddeutsches Vieh- und Fleischkontor Will e.a.,
213/81 tot 215/81,
Jurispr. blz. 3583, overweging 22;
van 17 maart 1993, Sloman Neptun, C-72/91 en C-73/91,
Jurispr. blz. I-887, overwegingen 19 en 21; van 30 novem-
ber 1993, Kirsammer-Hack, C-189/91, Jurispr. blz. I-6185,
overweging 16, en van 7 mei 1998, Viscido e.a., C-52/97
tot C-54/97, Jurispr. blz. I-2629, overweging 13; van 12
december 1996, Air France, T-358/94,
II-
2109, overweging 63).

Jurispr. blz.

13. In het onderhavige geval is het duidelijk dat de Nederlandse
regering door bepaalde ondernemingen een verlaging van
de accijnstarieven te verlenen, zelfs wanneer dit gebeurt
om discriminatie van haar belastingplichtigen te voor-
komen, afziet van een deel van haar belastinginkomsten.

(14) Zie voor Duitsland de beschikking van 29.6.2000 (PB L 172 van
12.7.2000, blz. 21), voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland even-
eens van 29.6.2000 (PB L 172 van 12.7.2000, p. 23), voor Italiº,
van 17.7.2000 (PB L 180 van 19.7.2000, blz. 39), en onlangs voor
Frankrijk, die van 10.11.2000 (PB L 291 van 18.11.2000, blz. 30).
Zie in dit verband ook het voorstel voor een beschikking van de
Raad houdende verlagingen en vrijstellingen van het accijnsrecht
op bepaalde minerale oliºn die gebruikt worden voor specifieke
doeleinden, COM(2000) 678 van 15.11.2000. Over dit voorstel is
een politiek akkoord bereikt op de Raad ECOFIN op 12.2.2001.
(15) Beschikking 2001/224/EG van de Raad van 12 maart 2001 (PB L

84 van 23.3.2001, blz. 23).

C 160/34

EN

Official Journal of the European Communities

2.6.2001

3.2. Het financiºle voordeel

14. In de rechtspraak heeft het begrip steun in de zin van het
Verdrag bovendien een algemenere strekking dan het be-
grip subsidie, daar het niet alleen positieve prestaties omvat
in
zoals de subsidie zelf, doch ook maatregelen welke,
verschillende vormen, de lasten verlichten, die normaliter
op het budget van een onderneming drukken en daardoor
(cid:151) zonder nog subsidies in de strikte zin van het woord te
zijn (cid:151) van gelijke aard zijn en tot identieke gevolgen
leiden (zie de arresten van 23 februari 1961, De Gezamen-
lijke Steenkolenmijnen in Limburg/Hoge Autoriteit, 30/59,
Jurispr. blz. 1, overweging 39; van 15 maart 1994, Banco
Exterior de Espaæa, C-387/92,
I-877, over-
weging 13; van 11 juli 1996, SFEI e.a., C-39/94, Jurispr.
blz. I-3547, overweging 58).

Jurispr. blz.

15. De belastingverminderingen die de Nederlandse instanties
verlenen aan ondernemingen die in Nederland diesel ko-
pen, verlichten de lasten die deze ondernemingen norma-
liter wel zouden moeten dragen.

3.3. Het selectieve karakter

in de zin van artikel 87,

16. Er zij aan herinnerd dat de specificiteit van een staatssteun-
maatregel (cid:151) te weten het selectieve karakter ervan (cid:151) een
van de kenmerken is van het begrip steunmaatregel van de
staat
lid 1, van het Verdrag.
Daarom moet worden nagegaan of de betrokken maatregel
al dan niet leidt tot voordelen die enkel bepaalde onder-
nemingen of sectoren begunstigen (zie het arrest van het
Gerecht van eerste aanleg van 29 september 2000, Con-
federacion Espaæola de Transporte de Mercancias, T-55/99,
overweging 39, en de arresten van het Hof van Justitie van
26 september 1996,
Frankrijk/Commissie, C-241/94,
Jurispr. blz. I-4551, overweging 24; van 1 december 1998,
Ecotrade, C-200/97, Jurispr. blz. I-7907, overwegingen 40
en 41; van 17 juni 1999, Belgiº/Commissie, C-75/97,
Jurispr. blz. I-3671, overweging 28).

17.

In dit geval, en zonder vooruit te lopen op een eventuele
nadere opheldering over de aard van de begunstigden van
de in punt 5(1) van deze beschikking beschreven maat-
regel, moet worden geconstateerd dat de door de Neder-
landse instanties geplande maatregelen uitsluitend gelden
voor ondernemingen die goederenvervoer over de weg ver-
richten met voertuigen van ten minste 12 ton; Het gaat
hier dus om een duidelijk afgebakende categorie voertuigen
binnen de groep (cid:132)bedrijfsvoertuigen(cid:148) die wordt genoemd in
Beschikking 1999/880/EG van de Raad (16).

3.4. Het effect op de mededinging en de ongunstige be(cid:239)nvloe-
ding van het intracommunautaire handelsverkeer

18. Volgens de rechtspraak geldt het verbod van artikel 87, lid
1, van het Verdrag voor elke steunmaatregel, ongeacht het
ermee gemoeide bedrag, die de mededinging vervalst of
dreigt te vervalsen, voor zover de steun het handelsverkeer
tussen de lidstaten ongunstig be(cid:239)nvloedt (zie arrest Vlaams
Gewest/Commissie, T 214-95,
II-717, over-
weging 46). Bovendien heeft het Hof van Justitie benadrukt
dat het op grond van het verhoudingsgewijs kleine bedrag
van een steunmaatregel of op grond van de betrekkelijk

Jurispr. blz.

(16) Beschikking 1999/880/EG van de Raad van 17 december 1999 (PB

L 331 van 23.12.1999, blz. 73).

kleine omvang van de begunstigde onderneming, niet bij
voorbaat valt uit te sluiten dat het handelsverkeer tussen
lidstaten ongunstig wordt be(cid:239)nvloed (zie arrest van 17 juni
1999, Belgiº/Commissie, C-75/97, Jurispr. blz. I-3671, over-
weging 43). Volgens het Hof kunnen steunmaatregelen van
een betrekkelijk geringe omvang wel degelijk een ongunstig
effect hebben op het handelsverkeer tussen lidstaten wan-
neer de betrokken sector wordt gekenmerkt door hevige
concurrentie (zie arrest van 21 maart 1991, Italiº/Commis-
sie, C-303/88, Jurispr. blz. I-1433, overweging 27). In dit
verband zij eraan herinnerd dat de verordening van de
Commissie betreffende de minimis-steun (17) niet van toe-
passing is op de vervoersector.

19. Er kan een verstoring van de mededinging worden vast-
gesteld als de staatssteunmaatregel
tot gevolg heeft dat
bepaalde onderdelen van de productiekosten van een on-
derneming op kunstmatige wijze worden veranderd en de
positie van de onderneming in het intracommunautaire
handelsverkeer ten opzichte van andere concurrerende on-
dernemingen wordt versterkt (zie arresten van het Hof van
Justitie van 2 juli 1974, Italiº/Commissie, 173/73, Jurispr.
blz. 709 en 17 september 1980, Philip Morris, 730/79,
Jurispr. blz. 2671). Voorts heeft het Hof erop gewezen
dat steun aan een onderneming het handelsverkeer tussen
de lidstaten ook ongunstig kan be(cid:239)nvloeden en de mede-
dinging kan vervalsen, als de begunstigde onderneming
zich in een concurrentiesituatie met ondernemingen uit
andere lidstaten bevindt maar niet zelf deelneemt aan het
grensoverschrijdend handelsverkeer. Wanneer een staat
steun toekent aan een onderneming, kan het binnenlandse
aanbod immers in stand blijven of stijgen, met het gevolg
dat de kansen van ondernemingen uit andere lidstaten om
hun diensten aan te bieden op de markt van eerstbedoelde
staat, afnemen (zie in dit verband het arrest van het Hof
van Justitie
Italiº/Commissie,
C-303/88, Jurispr. blz. I-1433, overweging 27).

van 21 maart 1991,

20. Onlangs heeft het Gerecht van eerste aanleg benadrukt
(arrest van 29 september 2000, Confederacion Espaæola
de Transporte de Mercancias, T-55/99, overweging 81)
dat de sector van het internationale goederenvervoer over
de weg, waarin een deel van de door de voorgenomen
steunmaatregel begunstigde ondernemingen actief is, juist
vanwege het grensoverschrijdende karakter van deze soort
activiteit wordt gekenmerkt door een scherpe communau-
taire mededinging en dat, door de liberaliseringsmaatrege-
len (18) die betrekking hebben op het binnenlands vervoer
over de weg van goederen, de mededinging in de sector
van het binnenlands goederenvervoer over de weg sinds
enkele jaren een communautaire dimensie heeft.

(17) PB L 10 van 13.1.2001.
(18) Zie Verordening (EEG) nr. 881/92 van de Raad van 26 maart 1992
betreffende de toegang tot de markt van het goederenvervoer over
de weg in de Gemeenschap van of naar het grondgebied van een
lidstaat of over het grondgebied van een of meer lidstaten (PB L 95
van 9.4.1992), Verordening (EEG) 3118/93 van de Raad van 25
oktober 1993 tot vaststelling van de voorwaarden waaronder ver-
voersondernemers worden toegelaten tot het binnenlands goede-
renvervoer over de weg in een lidstaat waar zij niet gevestigd
zijn (PB L 279 van 12.11.1993), alsmede Richtlijn 92/106/EEG
van de Raad van 7 december 1992 houdende vaststelling van
gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van ge-
combineerd vervoer van goederen tussen lidstaten (PB L 368 van
17.12.1992).

2.6.2001

EN

Official Journal of the European Communities

C 160/35

21. Hieruit volgt dat de door de Nederlandse instanties ge-
plande maatregelen de financiºle positie van de onder-
nemingen die goederenvervoer over de weg verrichten en
over het algemeen in Nederland diesel kopen, kunnen ver-
sterken doordat hun een voordeel wordt geboden ten op-
zichte van hun concurrenten die hun diesel grotendeels in
andere lidstaten kopen.

22. Enerzijds zouden de fiscale voordelen die de Nederlandse
regering verleent, ertoe kunnen leiden dat het binnenlandse
aanbod in stand wordt gehouden of zelfs toeneemt in ver-
gelijking met de situatie die zonder die maatregelen zou
bestaan. Daardoor zouden de kansen van ondernemingen
die grotendeels in andere lidstaten werkzaam zijn, om hun
diensten op de Nederlandse markt aan te bieden ten koste
van hun Nederlandse concurrenten, kleiner zijn dan zij
mogelijkerwijze waren geweest wanneer de Nederlandse
regering niet tussenbeide was gekomen.

23. Anderzijds bevinden de ondernemingen die van de betrok-
ken maatregelen profiteren, zich, wanneer zij vervoer ver-
richten, in een bevoordeelde positie ten opzichte van hun
concurrenten die hun diesel grotendeels in andere lidstaten
kopen, vooral bij grensoverschrijdende transporten van
korte duur in andere lidstaten.

24. Het intracommunautaire handelsverkeer zou dan ook ver-
valst worden of vervalst kunnen worden, zelfs wanneer
buitenlandse ondernemingen, die uit de Gemeenschap in-
begrepen, volgens de Nederlandse wetgeving van de betrok-
ken teruggaafregeling gebruik kunnen maken.

25. Voorts kan in het huidige stadium van de analyse evenmin
worden uitgesloten dat de mededinging met zowel binnen-
als buitenlandse ondernemingen die andere vervoerwijzen
aanbieden, wordt verstoord.

arrest

26. Wat de argumenten betreft dat de accijnzen op diesel in
Nederland nog steeds tot de hoogste in de Europese Unie
behoren, moet worden opgemerkt dat bij de toepassing van
artikel 87, lid 1, van het Verdrag moet worden uitgegaan
van de concurrentiesituatie die bestond voordat de betwiste
maatregel werd genomen (zie
van 2.7.1974,
Italiº/Commissie, zaak 173-73,
Jurispr. 1974, blz. 709,
overweging 36). Bijgevolg ontneemt de omstandigheid
dat een lidstaat via unilaterale maatregelen de mededin-
gingsvoorwaarden van een bepaalde economische sector
tracht aan te passen aan die welke in andere lidstaten
heersen, aan die maatregelen niet het karakter van steun
(zie arrest van 10.12.1969, Commissie/Frankrijk, zaken
6/69 en 11/69,
Jurispr. 1969, blz. 523, overweging 21
en arrest van 19.5.1999, Commissie/Italiº, zaak C-6/97,
Jurispr. 1999, blz. I-2981, overweging 21).

27. Tenslotte moet nog worden opgemerkt dat de Nederlandse
instanties tot dusverre geen afdoende argumenten hebben
aangevoerd om de betrokken maatregelen te beschouwen
als zijnde in overeenstemming met de aard en de opzet van
het stelsel van de accijnzen dat op nationaal niveau is
(zie arrest van 2.7.1974,
opgezet
Italiº/Commissie, zaak
173-73,
Jurispr. 1974, blz. 709, overweging 33; arrest
van het Gerecht van eerste aanleg van 18.9.1995, TiercØ
Ladbroke/Commissie, zaak T-471/93,
Jurispr. 1995, blz.
II-2537, overweging 62).

4. Eerste onderzoek van de verenigbaarheid van de steun-

maatregelen

28. Na de aard van de staatssteunmaatregelen in kwestie te
hebben vastgesteld aan de hand van artikel 87, lid 1, van
het EG-Verdrag, dient te Commissie na te gaan of de even-
tuele maatregelen verenigbaar met de gemeenschappelijke
markt kunnen worden verklaard, in de zin van artikel 87,
leden 2 en 3, van het EG-Verdrag.

29. Daar het in het onderhavige geval geen ten behoeve van
individuele gebruikers genomen steunmaatregelen van so-
ciale aard, dan wel steun tot herstel van de schade veroor-
zaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeur-
tenissen betreft, zijn de in artikel 87, lid 2, onder a) en b),
bedoelde afwijkingen niet toepasselijk.

30. Daar het evenmin gaat om een steunmaatregel die bedoeld
is en wordt genomen om de ontwikkeling van bepaalde
regio’s in Nederland te bevorderen, noch om een steun-
maatregel die de economische ontwikkeling van regio’s
waar de levensstandaard abnormaal
laag is of waar een
ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst moet bevorde-
ren, kan de in artikel 87, lid 3, onder a), genoemde afwij-
king niet in overweging worden genomen. Bovendien is
ook de in artikel 87, lid 3, onder d), genoemde afwijking
in het onderhavige geval niet van toepassing.

31. De Nederlandse instanties hebben zich evenmin beroepen
op de afwijking waarin artikel 87, lid 3, onder b), van het
EG-Verdrag voorziet.

32. Gezien het bovenstaande zou alleen de afwijking van ar-
tikel 87, lid 3, onder c) eventueel in aanmerking kunnen
worden genomen.

33. Doordat de begunstigde ondernemingen door de steun ge-
heel of gedeeltelijk worden bevrijd van kosten die zij in het
kader van hun gewone bedrijfsvoering of van hun normale
werkzaamheden normaliter zelf zouden moeten dragen,
moeten de betrokken maatregelen als bedrijfssteun worden
aangemerkt, die volgens de rechtspraak in beginsel de me-
dedinging verstoort (zie arresten van het Gerecht van eerste
aanleg van 8 juni 1995, Siemens/Commissie, T-459/93,
Jurispr. blz. II-1675, overwegingen 48 en 77, van 30 april
Jurispr. blz.
1998, Vlaams Gewest/Commissie, T-214-95,
II-717, overweging 64).

34. In het onderhavige geval gaat het meer in het bijzonder om
(cid:132)fiscale bedrijfsteun(cid:148) die in beginsel verboden is (19). De
Commissie staat dergelijke maatregelen slechts bij wijze
van uitzondering en onder bepaalde voorwaarden toe, bij-
voorbeeld in het geval van bepaalde steunmaatregelen ten
behoeve van het milieu, en in gebieden waarvoor de af-
wijking van artikel 87, lid 3, onder a) van het EG-Verdrag
geldt, mits zij goed zijn gemotiveerd en de omvang van de
steun in verhouding staat
tot de te verhelpen handi-
caps (20).

(19) Zie punt 32 van de mededeling van de Commissie over de toepas-
sing van de regels betreffende steunmaatregelen van de staten op
maatregelen op het gebied van de directe belastingen op onder-
nemingen (PB C 384 van 10.12.1998, blz. 3).

(20) Zie de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen (PB C 74

van 10.3.1998, blz. 9).

C 160/36

EN

Official Journal of the European Communities

2.6.2001

35. Uit de gegevens waarover de Commissie in dit stadium
beschikt, blijkt duidelijk dat de door de Nederlandse instan-
ties getroffen maatregelen, die van toepassing zijn op het
gehele nationale grondgebied, niet gericht zijn op de eco-
nomische ontwikkeling van bepaalde gebieden. Bovendien
lijken de argumenten die de Nederlandse instanties tot dus-
verre hebben aangevoerd om de afwijking ten behoeve van
de wegvervoerders te rechtvaardigen als onderdeel van een
ruimere milieudoelstelling, ontoereikend in het licht van de
criteria die zijn ingevoerd met de nieuwe kaderregeling
inzake staatssteun ten behoeve van het milieu (21).

36. Deze maatregelen lijken evenmin verenigbaar met de doel-
stellingen van het gemeenschappelijk vervoerbeleid, aange-
zien op dit moment niet is aangetoond dat ze beantwoor-
den aan de behoeften van de co(cid:246)rdinatie van het vervoer
in de zin van artikel 73 van het EG-Verdrag. In het bij-
zonder lijken deze fiscale maatregelen niet verenigbaar met
de doelstelling om tot een betere verkeersverdeling tussen
de verschillende vervoertakken te komen, doordat zij de
overheersende positie van het wegvervoer met fiscale maat-
regelen juist lijken te versterken, onder andere ten nadele
van het vervoer per spoor en de korte vaart (22).

5. Conclusies

37. Gelet op de bovenstaande overwegingen heeft de Commis-
sie ernstige twijfels met betrekking tot de aard van de steun
in kwestie en de verenigbaarheid van de maatregelen met
de regels van het EG-Verdrag. Zij verzoekt Nederland in het
kader van de procedure van artikel 88,
lid 2, van het
EG-Verdrag om binnen een termijn van ØØn maand vanaf
de datum van ontvangst van deze brief zijn opmerkingen
te maken en alle dienstig informatie te verstrekken voor de
beoordeling van de betrokken maatregelen.

38. Zij verzoekt uw instanties onverwijld een afschrift van deze
brief aan de potentiºle begunstigden van de steunmaatregel
te doen toekomen.

39. De Commissie herinnert Nederland aan de schorsende wer-
king van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag en verwijst
naar artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de
Raad, waarin is bepaald dat onrechtmatige, niet met de
gemeenschappelijke markt verenigbare staatssteun van de
begunstigden kan worden teruggevorderd.(cid:146).

(21) Zie de communautaire kaderregeling inzake staatssteun ten be-
hoeve van het milieu (PB C 37 van 3.2.2001, blz. 3) en met
name de punten 49-52.

(22) Zie o.a. het Witboek van de Commissie (cid:132)De toekomstige ontwik-
keling van het gemeenschappelijk vervoersbeleid(cid:148), COM(1992) 494
van 2.12.1992, en de mededeling (cid:132)Naar een kader voor de oplos-
sing van de milieuproblemen die worden veroorzaakt door het
verkeer van zware voertuigen(cid:148), COM(1998) 444 van 14.7.1998.