text:
Γυναίκα ονομάζεται κάθε άνθρωπος που ανήκει στο θηλυκό φύλο. Η προσφώνηση γυναίκα αναφέρεται σε ενήλικο άτομο θηλυκού φύλου. Για πιο νεαρά θηλυκά άτομα υπάρχει η προσφώνηση κοπέλα και, τέλος, τα έφηβα άτομα και τα παιδιά θηλυκού φύλου αποκαλούνται κορίτσια. Οι γυναίκες με την τυπική γενετική ανάπτυξη είναι συνήθως σε θέση να γεννήσουν από την εφηβεία ως την εμμηνόπαυση.
 Η ελληνική λέξη γυναίκα προέρχεται από την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *gwḗn-, από την οποία προέρχεται και η λέξη για την γυναίκα σε πολλές άλλες ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Η σημερινή λέξη προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη γυνὴ, από την αιτιατική της αρχαίας λέξης.
 Συνήθως, οι γυναίκες κληρονομούν ένα ζευγάρι χρωμοσωμάτων Χ από τους γονείς τους. Η ανατομία της γυναίκας αποτελείται από το γυναικείο αναπαραγωγικό σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει τις ωοθήκες, τις σάλπιγγες, τη μήτρα, τον κόλπο και το αιδοίο. Η λεκάνη της ενήλικης γυναίκας είναι μεγαλύτερη, οι γοφοί είναι μεγαλύτεροι και το στήθος της γυναίκας είναι μεγαλύτερο από των ανδρών. Οι γυναίκες έχουν λιγότερες τρίχες στο πρόσωπο και άλλα μέρη του σώματος, πάντα σε σχέση με τους άνδρες, ενώ έχουν υψηλότερη παρουσία λίπους στο σώμα και είναι κατά μέσο όρο πιο κοντές και λιγότερο μυώδεις από τους άνδρες. Παράλληλα, το μέγεθος των γυναικείων μαλλιών τείνει να είναι μεγαλύτερο του ανδρικού.
 Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, οι παραδοσιακοί ρόλοι των φύλων συχνά καθόριζαν και περιόριζαν τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες των γυναικών. Μάλιστα πολλά θρησκευτικά δόγματα ορίζουν ορισμένους κανόνες για τις γυναίκες. Καθώς οι κοινωνίες άλλαξαν και κατά τον 20ό αιώνα οι γυναίκες απέκτησαν πολύ περισσότερες επαγγελματικές δυνατότητες πέρα από το να είναι απλές νοικοκυρές, επεδίωξαν την δυνατότητα να ακολουθήσουν τριτοβάθμια εκπαίδευση και να εργαστούν. Η βία κατά των γυναικών, είτε είναι ενδοοικογενειακή είτε μέσα στη κοινωνία, έχει μακρά ιστορία και διαπράττεται κυρίως από άνδρες. Σε ορισμένες κοινωνίες οι γυναίκες δεν έχουν αναπαραγωγικά δικαιώματα. Τα κινήματα και οι ιδεολογίες του φεμινισμού έχουν κοινό στόχο την επίτευξη της ισότητας των φύλων.
 Στις τρανς γυναίκες, η ταυτότητα φύλου τους δεν ευθυγραμμίζεται με το αρσενικό φύλο το οποίο είχαν όταν γεννήθηκαν. Οι διεμφυλικές γυναίκες, αρκετές φορές, παρουσιάζουν χαρακτηριστικά φύλου που δεν ταιριάζουν στις τυπικές έννοιες της βιολογίας των γυναικών.
 Συμβολισμός
 Το σύμβολο για τον πλανήτη και τη θεά Αφροδίτη ή Βένους στα λατινικά είναι το σύμβολο που χρησιμοποιείται επίσης στη Βιολογία για το γυναικείο φύλο. Είναι μια σχεδιαστική απεικόνιση του καθρέφτη χειρός της θεάς Αφροδίτης ή ένα αφηρημένο σύμβολο για τη θεά: ένας κύκλος με έναν μικρό ισόπλευρο σταυρό από κάτω. Το σύμβολο της Αφροδίτης αντιπροσωπεύει επίσης τη θηλυκότητα και στην αρχαία αλχημεία συμβόλιζε το χαλκό. Οι αλχημιστές κατασκεύασαν το σύμβολο από έναν κύκλο (που αντιπροσώπευε το πνεύμα) και από κάτω έναν ισόπλευρο σταυρό (που αντιπροσώπευε την ύλη).
 Βιολογία και φύλο
 Οι παράγοντες που καθορίζουν το φύλο ενός ατόμου είναι κυρίως βιολογικοί, αλλά δεν είναι οι μοναδικοί. Μερικές γυναίκες είναι δυνατό να έχουν μη φυσιολογικές ορμονικές ή χρωμοσωμικές διαφορές μεταξύ τους, ενώ υπάρχουν και γυναίκες που μπορεί να μη διαθέτουν εξ ολοκλήρου τα χαρακτηριστικά της γυναικείας φυσιολογίας, τουλάχιστον για τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.
 Χρησιμοποιώντας όρους βιολογίας, τα όργανα του θηλυκού φύλου εμπλέκονται στις διαδικασίες αναπαραγωγής, ενώ τα δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου σχετίζονται με την ανατροφή των απογόνων και την προσέλκυση ενός ερωτικού συντρόφου. Οι περισσότερες γυναίκες έχουν καρυότυπο 46,XX, αλλά η μία στις χίλιες έχει καρυότυπο 47,XXX και μία στις 2.500 είναι 45,X (πολυπλοειδία και ανευπλοειδία αντίστοιχα).
 Ενώ ο αριθμός των γυναικών που γεννιούνται είναι μικρότερος από τον αριθμό των ανδρών (η αναλογία βρίσκεται κάπου γύρω στο 1:1.05), τελικά υπολογίζεται ότι στην ηλικία των 60 και άνω, αναλογούν 81 άνδρες για κάθε 100 γυναίκες. Επιπλέον, σε ακόμα μεγαλύτερες ηλικίες αναλογούν μόνο 53 άνδρες για κάθε 100 γυναίκες. Σε γενικές γραμμές οι γυναίκες έχουν μικρότερο δείκτη θνησιμότητας από τους άνδρες, ζώντας κατά μέσο όρο πέντε χρόνια παραπάνω, εξαιτίας μιας ποικιλίας παραγόντων. Τέτοιοι μπορεί να είναι:
 γενετικοί παράγοντες (π.χ. ύπαρξη περισσότερο ανθεκτικών γονιδίων στα φυλετικά χρωμοσώματα των γυναικών)
 κοινωνικοί παράγοντες (όπως για παράδειγμα η υποχρέωση των ανδρών, σε αρκετές χώρες, να εκτελούν στρατιωτική υπηρεσία)
 επιλογές με επιπτώσεις στην υγεία (όπως η τάση προς αυτοκτονία ή η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και καπνίσματος).
 η παρουσία της οιστρογόνου ορμόνης στις γυναίκες, που έχει καρδιοπροστατευτική επίδραση στις προεμμηνοπαυσικές γυναίκες, και η επίδραση υψηλών επιπέδων ανδρογόνων ορμονών στους άνδρες.
 Συνολικά, αντιστοιχούν 103,956 άνδρες για κάθε 100 γυναίκες (πηγή: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, Απογραφή 2011).
 Η μελέτη της γυναικείας αναπαραγωγικότητας και του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος ονομάζεται γυναικολογία.
 Γενικώς, οι γυναίκες υποφέρουν από τις ίδιες αρρώστιες με τους άνδρες. Παρόλο αυτά, υπάρχουν σχετικές με το φύλο αρρώστιες που είναι περισσότερο κοινές ή αποκλειστικές στο γυναικείο φύλο. Οι γυναίκες και οι άνδρες είναι πιθανό να εμφανίζουν διαφορετικά συμπτώματα σε μια αρρώστια ή να ανταποκρίνονται διαφορετικά σε κάποια φαρμακευτική θεραπεία. Αυτό το πεδίο επιστημονικής έρευνας διερευνάται από την φυλετική φαρμακευτική (gender-based medicine).
 Κανονικά τα κύτταρα των γυναικών έχουν δύο χρωμοσώματα Χ και των ανδρών περιέχουν από ένα χρωμόσωμα Χ και Υ. Κατά τη διάρκεια της πρώιμης εμβρυϊκής ανάπτυξης. Η μορφολογία των εμβρύων, τόσο του ανδρικού αλλά και του θηλυκού εμβρύου, είναι όμοια έως την 6η με 7η εβδομάδα κύησης όταν το χρωμόσωμα Υ αρχίζει να επιδρά στην ανάπτυξη του μωρού και να αναπτύσσονται όρχεις. Η διαφοροποίηση του φύλου προχωρά στις γυναίκες με τρόπο που είναι ανεξάρτητος από τις γοναδικές ορμόνες. Επειδή οι άνθρωποι κληρονομούν το μιτοχονδριακό DNA μόνο από το ωάριο της μητέρας, οι γενεαλογικοί ερευνητές μπορούν να εντοπίσουν τη καταγωγή ενός ανθρώπου από τη πλευρά της μητέρας του φτάνοντας έως και πολύ περισσότερες γενιές πριν.
 Ορμονικά χαρακτηριστικά, περίοδος και εμμηνόπαυση
 Η εφηβεία, ως προς τις γυναίκες, προκαλεί διαφορές στο σώμα τους οι οποίες επιτρέπουν την σεξουαλική αναπαραγωγή τους μέσω της διαδικασίας τηςγονιμοποίησης. Ανταποκρινόμενες στα χημικά σήματα που εκπέμπει η υπόφυση, οι ωοθήκες εκκρίνουν ορμόνες που διεγείρουν την ωρίμανση του σώματος, οδηγώντας στην αύξηση του ύψους και του βάρους της γυναίκας, την αύξηση της σωματικής τριχοφυΐας και την ανάπτυξη του μαστού. Επίσης στα κορίτσια, συνήθως στο 12ο με 13ο έτος της ηλικίας τους, σημειώνεται η εμμηναρχής (έναρξη της εμμήνου ρύσεως).
 Μόλις τα κορίτσια περάσουν την διαδικασία της έναρξης της έμμηνου ρύσεως, μπορούν να μείνουν έγκυες και να τεκνοποιήσουν. Για να τεκνοποιήσει μια γυναίκα, γενικά χρειάζεται να υπάρξει εσωτερική γονιμοποίηση των ωαρίων της με την βοήθεια ενός ανδρικού σπέρματος μέσω της σεξουαλικής επαφής, αν και η αναπαραγωγική τεχνολογία προσφέρει εναλλακτικές λύσεις. Οι άνθρωποι σε αντίθεση με τα άλλα ζώα πρέπει να στηρίξουν το νεογνό τους μέχρι να ωριμάσει, καθώς σε αντίθεση με άλλα ζώα το νεογνό δεν μπορεί να στηριχθεί στις δικές τους δυνάμεις. Επίσης όπως και άλλα μεγάλα ζώα κάνουν ένα παιδί στη γέννα. Μερικές φορές οι άνθρωποι κάνουν πάνω από ένα παιδιά σε μια γέννα, συνήθως δίδυμα.
 Συνήθως μεταξύ της ηλικίας των 49 με 52 ετών μια γυναίκα φτάνει στην εμμηνόπαυση, η οποία εμμηνόπαυση λέγεται και κλιμακτήριος. Η εμμηνόπαυση οδηγεί στην απώλεια της τεκνοποιητικής ικανότητας της γυναίκας: πλέον δεν μπορεί να κάνει παιδιά.
 Μορφολογικά και φυσιολογικά χαρακτηριστικά
 Σύμφωνα με την επιστήμη της βιολογίας, τα γυναικεία γεννητικά όργανα ανήκουν στο αναπαραγωγικό σύστημα, ενώ τα δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου σχετίζονται με το θηλασμό των παιδιών και την προσέλκυση ενός συντρόφου. Οι γυναίκες έχουν πλακούντα και μεταφέρουν διάφορες χρήσιμες ουσίες στο έμβρυο.
 Οι ωοθήκες, πέρα από τις ορμόνες τις οποίες παράγουν, παράγουν και θηλυκά ωάρια, τα οποία, όταν γονιμοποιούνται από αρσενικούς γαμέτες, ξεκινούν την διαδικασία της εγκυμοσύνης. Η μήτρα είναι ένα όργανο με ιστό, το οποίο προστατεύει και να θρέφει το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Επίσης είναι χρήσιμη για την αποβολή του εμβρύου μετά την γέννηση του. Ο κόλπος χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων και στον τοκετό. Ο κόλπος αποτελείται από τα χείλη, η κλειτορίδα και την ουρήθρα. Οι μαστικοί αδένες, φαίνεται ότι έχουν εξελιχθεί από τους αποκρινοειδείς αδένες σε αδένες του γυναικείου σώματος ικανούς να παράγουν γάλα, ένα θρεπτικό έκκριμα το οποίο είναι το πιο χαρακτηριστικό χαρακτηριστικό των θηλαστικών. Στις ώριμες γυναίκες, το στήθος είναι ένα όργανο πολύ πιο εμφανές σε σχέση με άλλα θηλαστικά. Πιστεύεται ότι το μεγαλύτερο μέγεθος του στήθους στις γυναίκες απ'ότι στους άνδρες είναι τουλάχιστον εν μέρει αποτέλεσμα της σεξουαλικής επιλογής, αν και το μεγαλύτερο μέγεθος δεν φαίνεται ότι είναι αναγκαίο για την παραγωγή μητρικού γάλακτος.
 Προσδόκιμο ζωής
 Αν και για κάθε 1 γυναίκα γεννιούνται 1.05 άνδρες, τα νεογέννητα κορίτσια έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες από τα αγόρια στο να επιβιώσουν στο πρώτο έτος της ζωής τους. Επίσης οι γυναίκες ζουν περισσότερο, δηλαδή ζουν κατά μέσο όρο έξι με οχτώ χρόνια παραπάνω από τους άνδρες. Στην Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία υπάρχουν μερικές από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις στο προσδόκιμο ζωής μεταξύ των δύο φύλων. Εκεί η διαφορά είναι σχεδόν δέκα χρόνια, και σχεδόν 7.5 έτη στο υγιές προσδόκιμο ζωής, δηλαδή τα χρόνια που εκτιμάται ότι κάποιος θα ζει σε καλή υγεία. Οι διακρίσεις κατά των γυναικών έχουν μειώσει αυτή τη διαφορά σε μεγάλο βαθμό ή την έχουν αντιστρέψει υπέρ των ανδρών. Το 2015, υπήρχαν 101.8 άνδρες για κάθε 100 γυναίκες στο κόσμο. Οι διαφορές στο προσδόκιμο ζωής οφείλονται εν μέρει σε εγγενή βιολογικά πλεονεκτήματα που έχουν οι γυναίκες, αλλά αντικατοπτρίζουν επίσης τις διαφορές συμπεριφοράς μεταξύ ανδρών και γυναικών. Σε κάποιο βαθμό σε ορισμένες ανεπτυγμένες χώρες αυτή η απόκλιση μειώνεται, πιθανώς λόγω των αυξημένων ποσοστών καπνίσματος στις γυναίκες αλλά και λόγω της μείωσης των ποσοστών καρδιαγγειακών παθήσεων στους άνδρες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) γράφει ότι είναι «σημαντικό να σημειωθεί ότι τα επιπλέον χρόνια ζωής για τις γυναίκες δεν χαρακτηρίζονται πάντα από καλή υγεία».
 Στην Ελλάδα το προσδόκιμο ζωής είναι 78.6 έτη για τους άνδρες και 83.7 έτη για τις γυναίκες, δηλαδή 81.2 χρόνια για το 2021. Είναι μεγαλύτερος από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι τα 80.6 έτη, αλλά χαμηλότερος από άλλες χώρες όπως η Ισπανία και η η Ιταλία. Το 2020 στη Κύπρο το προσδόκιμο ζωής ήταν 80.4 έτη για τους άνδρες και 84.4 έτη για τις γυναίκες, ήτοι 82.4 έτη.
 Υγεία
 Ο τομέας του ανθρώπινου σώματος στο οποίο η συμπεριφορά των γυναικών είναι πιο διαφορετική από αυτή των ανδρών είναι το αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά διαφορές ανάμεσα στα φύλα έχουν εντοπιστεί σε πολλά πράγματα. Μερικές από αυτές τις διαφορές είναι λεπτές και δύσκολο να εξηγηθούν, εν μέρει λόγω του γεγονότος ότι είναι δύσκολο να διαχωριστούν οι επιπτώσεις στην υγεία από τους εγγενείς βιολογικούς παράγοντες που αποκτά η γυναίκα από τη γέννηση της και από τις επιρροές του εξωτερικού περιβάλλοντος στο οποίο ζει. Τα φυλετικά χρωμοσώματα και οι ορμόνες, αλλά και ο τρόπος ζωής που είναι συγκεκριμένος ως προς το φύλο, ο μεταβολισμός, η λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και η ευαισθησία σε περιβαλλοντικούς παράγοντες πιστεύεται ότι συμβάλλουν στις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων ως προς τα επίπεδα φυσιολογίας, αντίληψης και γνώσης. Έτσι η ανταπόκριση της γυναίκας σε ένα φάρμακο μπορεί να είναι διαφορετική.
 Ορισμένες ασθένειες απαντώνται κυρίως ή αποκλειστικά σε γυναίκες. Τέτοιες είναι ο ερυθηματώδης λύκος, ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας ή ο καρκίνος των ωοθηκών. Ο κλάδος της ιατρικής που ασχολείται με τη γυναικεία αναπαραγωγή και τα αναπαραγωγικά όργανα ονομάζεται γυναικολογία.
 Μητρική θνησιμότητα
 Η μητρική θνησιμότητα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ορίζεται ως «ο θάνατος μιας γυναίκας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή εντός 42 ημερών από τη διακοπή της εγκυμοσύνης, ανεξάρτητα από τη διάρκεια και τον τόπο της εγκυμοσύνης, από οποιαδήποτε αιτία που σχετίζεται ή προϋπήρχε και πριν αλλά επιδεινώθηκε από την εγκυμοσύνη ή τη διαχείρισή της αλλά όχι από τυχαία ή τυχαία αίτια». Το 2008, σημειώνοντας ότι κάθε χρόνο περισσότερες από 100.000 γυναίκες πεθαίνουν από επιπλοκές της εγκυμοσύνης και του τοκετού και τουλάχιστον επτά εκατομμύρια γυναίκες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας ενώ 50 εκατομμύρια άλλες γυναίκες εμφανίζουν προβλήματα στην υγεία τους μετά την γέννα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προέτρεψε την εκπαίδευση των μαιών ώστε να ενισχύσουν την στήριξη της μητέρας και του νεογνού μετά τη γέννα. Για να υποστηρίξει την αναβάθμιση των δεξιοτήτων της μαίας, ο ΠΟΥ δημιούργησε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης μαιών.
 Περίπου το 99% των θανάτων μητέρων λαμβάνουν χώρα σε αναπτυσσόμενα κράτη. Η πλειοψηφία τους καταγράφεται στην υποσαχάρια Αφρική και σχεδόν το ένα τρίτο στη Νότια Ασία. Οι περισσότερες γυναίκες που χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της γέννας πεθαίνουν από προεκλαμψία και εκλαμψία, μη ασφαλείς αποβολές, επιπλοκές ασθενειών όπως η ελονοσία και το σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας και σοβαρή αιμορραγία και λοιμώξεις μετά τον τοκετό. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, η Αυστραλία, η Ιαπωνία και η Σιγκαπούρη είναι πολύ ασφαλείς ως προς τον τοκετό και έχουν σημειωθεί πολύ λίγοι θάνατοι.
 Το 1990, οι ΗΠΑ είχαν το δωδέκατο μεγαλύτερο ποσοστό μητρικής θνησιμότητας σε ένα δείγμα δεκατεσσάρων ανεπτυγμένων χωρών που εξετάστηκαν. Μέχρι σήμερα, το σχετικό ποσοστό στις ΗΠΑ έχει εκτιναχθεί και οι άλλες χώρες καταγράφουν σταθερή βελτίωση και μείωση του ποσοστού. Στις ΗΠΑ υπάρχουν 26.4 θανάτοι μητερών ανά 100.000 γεννήσεις, ενώ σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες η ίδια αναλογία είναι κάτω από 10 θανάτους μητερών στις 100.000 γεννήσεις. Επιπλέον, πέρα από τις 700 με 900 γυναίκες που πεθαίνουν στις ΗΠΑ κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του τοκετού, περίπου 70.000 γυναίκες αντιμετωπίζουν σημαντικές επιπλοκές στην υγεία τους. Πάνω από το 1% των εγκυμονούσων μητερών στις ΗΠΑ εμφανίζει επιπλοκές μετά τη γέννα.
 Αναπαραγωγικά δικαιώματα
 Τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών είναι αναγνωρισμένα από το νόμο. Οι ελευθερίες που σχετίζονται με την αναπαραγωγή και την αναπαραγωγική υγεία είναι επίσης αναγνωρισμένες από το νόμο.
 Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι το διάστημα 2010 με 2014 έγιναν περίπου 56 εκατομμύρια αμβλώσεις σε όλο το κόσμο (25% όλων των κυήσεων). Από αυτά, περίπου 25 εκατομμύρια θεωρήθηκαν ως μη ασφαλείς. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι στις ανεπτυγμένες χώρες και περιοχές του κόσμου υπάρχουν 30 θάνατοι στις 100.000 μη ασφαλείς αμβλώσεις, αριθμός ο οποίος αυξάνεται στους 220 θανάτους ανά 100.000 μη ασφαλείς αμβλώσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες και περιοχές, αριθμός μάλιστα που αυξάνεται στους 520 θανάτους ανά 100.000 μη ασφαλείς αμβλώσεις στην υποσαχάρια Αφρική. Ο ΠΟΥ αποδίδει αυτούς τους θανάτους σε:
 νόμοι που περιορίζουν την άμβλωση,
 κακή ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
 υψηλό κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών από εκπαιδευμένους ανθρώπους
 στιγματισμός των γυναικών που έκαναν άμβλωση
 άρνηση πολλών γιατρών να κάνουν αμβλώσεις
 περιττές απαιτήσεις (π.χ. υποχρεωτικές περίοδοι αναμονής, υποχρεωτική παροχή συμβουλών στη γυναίκα, παροχή παραπλανητικών πληροφοριών, εξουσιοδότηση από τρίτους και περιττές εξετάσεις που καθυστερούν την άμβλωση).
 Πολιτιστικές απόψεις
 Στην πρόσφατη ιστορία, οι ρόλοι των φύλων και ιδιαίτερα της γυναίκας έχουν αλλάξει πολύ. Σε παλαιότερες εποχές οι φιλοδοξίες που είχαν οι γονείς για τα παιδιά τους διέφεραν ανάλογα με το φύλο. Παραδοσιακά, οι γυναίκες της μεσαίας τάξης ασχολούνταν με τις εργασίες του παιδιού και ιδιαίτερα με την φροντίδα των παιδιών τους. Για τις φτωχότερες γυναίκες, ειδικά για τις γυναίκες της εργατικής τάξης, αν και αυτή η ασχολία παρέμεινε η ιδανικότερη, οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης τις ανάγκασαν να εργαστούν έξω από το σπίτι τους. Πολλά από τα επαγγέλματα που είχαν στη διάθεσή τους προσέφεραν χαμηλότερες αμοιβές απ'ότι στους άνδρες.
 Καθώς οι αντιλήψεις για την γυναίκα στον χώρο εργασίας άλλαξαν, ενώ παλαιότερα οι γυναίκες εργάζονταν κατά βάση σε «βρώμικες», πολύωρες δουλειές στο εργοστάσιο, πλέον κατάφεραν να εργαστούν σε «καθαρότερες», πιο αξιοσέβαστες θέσεις γραφείου όπου απαιτούνταν περισσότερη εκπαίδευση. Η συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό των ΗΠΑ αυξήθηκε από 6% το 1900 σε 23% το 1923. Οι μεταβολές στην παρουσία των γυναικών στο εργατικό δυναμικό οδήγησαν στην μεταβολή των προτεραιοτήτων τους από την τεκνοποίηση στην επιδίωξη της επιτυχημένης επαγγελματικής σταδιοδρομίας και της εκπαίδευσης.
 Στη δεκαετία του 1970, πολλές γυναίκες πανεπιστημιακοί και επιστήμονες απέφευγαν να κάνουν παιδιά. Καθ' όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, οι ακαδημαϊκοί, οι επιστημονικοί και οι κρατικοί θεσμοί προσπάθησαν να εξισώσουν τις συνθήκες εργασίας για τους άνδρες και τις γυναίκες. Ακόμα κι έτσι, οι ανισότητες στην θέση των φύλων στο σπίτι δρούσαν ανασταλτικά στις επαγγελματικές ευκαιρίες των γυναικών: οι εργαζόμενες γυναίκες εξακολουθούσαν να θεωρούνται γενικά υπεύθυνες για την οικιακή εργασία και τη φροντίδα των παιδιών. Αυτή η αντίληψη περιόριζε τον χρόνο και την ενέργεια που μπορούσαν να αφιερώσουν στην καριέρα τους. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, τα γυναικεία κολέγια των ΗΠΑ απαιτούσαν από τις γυναίκες μέλη ΔΕΠ τους να παραμείνουν ανύπαντρες, με το σκεπτικό ότι μια γυναίκα δεν μπορούσε να είναι ταυτόχρονα και καθηγήτρια και μητέρα. Σύμφωνα με τον Σίμπινγκερ, «Το να είσαι επιστήμονας και σύζυγος και μητέρα είναι ένα βάρος σε μια κοινωνία που προσδοκά ότι πιο συχνά οι γυναίκες από τους άνδρες θα βάλουν πάνω την οικογένεια από τη σταδιοδρομία».
 Τα κινήματα για τα δικαιώματα των γυναικών υποστηρίζουν την ισότητα ευκαιριών και για τα δύο φύλα, αλλά και τα ίσα δικαιώματα για τους ανθρώπους ανεξαρτήτως φύλου. Μέσω ενός συνδυασμού των οικονομικών μεταβολών και των προσπαθειών του φεμινιστικού κινήματος, τις τελευταίες δεκαετίες οι γυναίκες σε πολλές κοινωνίες έχουν αποκτήσει πολύ περισσότερες εργασιακές ευκαιρίες πέρα από το επάγγελμα της νοικοκυράς. Παρά τις προόδους, οι σύγχρονες γυναίκες στη δυτική κοινωνία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις στο χώρο εργασίας, αλλά και προκλήσεις σε θέματα εκπαίδευσης, έμφυλης βίας, υγειονομικής περίθαλψης, πολιτικής αντιμετώπισης, μητρότητας και άλλα. Ο σεξισμός πρόκειται για βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σχεδόν παντού, αν και οι μορφές, οι λαϊκές αντιλήψεις και η βαρύτητα του φαινομένουν ποικίλλουν ανάμεσα στις κοινωνίες και τις κοινωνικές τάξεις. Ο εκδημοκρατισμός της οικογένειας και η αυξανόμενη συμμετοχή του άνδρα σε ασχολίες του νοικοκυριού που θεωρούνταν γυναικείες αποτελούν θετική εξέλιξη.
 Παρά το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερες γυναίκες επιζητούν την πανεπιστημιακή εκπαίδευση, οι μισθοί των πτυχιούχων γυναικών είναι συχνά χαμηλότεροι από εκείνους των ανδρών. Το 2005 το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS News ανέφερε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες οι γυναίκες ηλικίας 30 έως 44 ετών που είναι κάτοχοι πτυχίου πανεπιστημίου λαμβάνουν το 62% των αποδοχών των ανδρών με παρόμοια προσόντα, το τέταρτο χειρότερο ποσοστό στις 19 χώρες που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία στο σχετικό άρθρο. Στην Γερμανία, τη Νέα Ζηλανδία και την Ελβετία η ανισότητα είναι μεγαλύτερη. Στην Κύπρο το ποσοστό αυτό, σύμφωνα με στοιχεία του 2020 ήταν 9%, το έβδομο χαμηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ενώ σε άρθρο του 2017 το ίδιο ποσοστό στην Ελλάδα ήταν 15.3%. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η απόκλιση των μισθών σε άνδρες και γυναίκες στελέχη επιχειρήσεων είναι περίπου 25% ή 14.000 ευρώ. Οι αποκλίσεις μισθών μεταξύ των δύο φύλων σε άλλα επαγγέλματα στην Ελλάδα είναι 10% με 25%.
 Βία κατά των γυναικών
 Η Διακήρυξη του ΟΗΕ για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών αναγνωρίζει τρεις μορφές βίας κατά των γυναικών: αυτή που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της οικογένειας, αυτή που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της κοινότητας και αυτή που διαπράττεται ή συγχωρείται από το κράτος. Αναφέρει επίσης ότι «η βία κατά των γυναικών είναι η σημερινή εκδήλωση των ιστορικά άνισων σχέσεων εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών».
 Η βία κατά των γυναικών αποτελεί μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα στις περιοχές που δεν ανήκουν στον λεγόμενο δυτικό κόσμο, εξαιτίας της πατριαρχικής δομής της κοινωνίας, της έλλειψης σχετικών νόμων και την ανεπαρκή εφαρμογή των υπαρχόντων. Οι κοινωνικοί κανόνες που υπάρχουν σε πολλά μέρη του κόσμου εμποδίζουν την πρόοδο στο τομέα της προστασίας των γυναικών από την έμφυλη βία. Για παράδειγμα, σύμφωνα με έρευνες της Γιούνισεφ, το ποσοστό των γυναικών ηλικίας 15–49 ετών που θεωρούν ότι υπό συγκεκριμένες συνθήκες δικαιολογούνται οι άνδρες να χτυπήσουν τη γυναίκα τους φτάνει το 90% στο Αφγανιστάν και την Ιορδανία, το 87% στο Μάλι, το 86% στη Γουινέα και το Ανατολικό Τιμόρ, το 81% στο Λάος και το 80% στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Μια έρευνα του 2010 που διεξήχθη από το κέντρο ερευνών Πιου διαπίστωσε ότι ο λιθοβολισμός ως τιμωρία για την μοιχεία είναι αποδεκτή τιμωρία για το 82% των ερωτηθέντων στην Αίγυπτο και το Πακιστάν, το 70% στην Ιορδανία, το 56% τη Νιγηρία και το 42% στην Ινδονησία.
 Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων, η εμπορία ανθρώπων (για σεξουαλικούς σκοπούς), η καταναγκαστική πορνεία, ο καταναγκαστικός γάμος (συνήθως με άτομο πολύ μεγαλύτερης ηλικίας), ο βιασμός, η σεξουαλική παρενόχληση, οι δολοφονίες τιμής, η ρίψη οξέος και ο φόνος εξαιτίας της προίκας είναι μερικά εγκλήματα κατά των γυναικών. Οι κυβερνήσεις μπορεί να είναι συνένοχοι στη βία κατά των γυναικών, επειδή ορισμένες εφαρμόζουν τον λιθοβολισμό σαν τιμωρία για την μοιχεία κατά κύριο λόγο.
 Υπήρξαν επίσης πολλές μορφές βίας κατά των γυναικών οι οποίες είχαν επικρατήσει σε ορισμένες περιοχές κατά τη διάρκεια της ιστορίας, όπως το κυνήγι μαγισσών, η θυσία χήρων (όπως το σάτι) και το δέσιμο των ποδιών. Η δίωξη γυναικών για το αδίκημα της μαγείας έχει μακρά παράδοση: για παράδειγμα, κατά την πρώιμη σύγχρονη περίοδο (μεταξύ του 15ου και του 18ου αιώνα), οι δίκες μαγισσών ήταν κοινό θέαμα στην Ευρώπη και στις ευρωπαϊκές αποικίες στη Βόρεια Αμερική. Σήμερα, σε περιοχές της Υποσαχάριας Αφρικής, στην αγροτική Βόρεια Ινδία και τη Παπούα Νέα Γουινέα υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που πιστεύουν στη μαγεία και οι γυναίκες που κατηγορούνται ότι είναι μάγισσες υφίστανται σοβαρή βία. Επιπλέον, σε ορισμένες χώρες η μαγεία είναι ποινικό αδίκημα. Στη Σαουδική Αραβία, η μαγεία τιμωρείται με θάνατο και το 2011 η χώρα αποκεφάλισε μια γυναίκα την οποία το κράτος κατηγόρησε για «μαγεία και μάγια».
 Επίσης ορισμένες μορφές βίας κατά των γυναικών έχουν αναγνωριστεί ως ποινικά αδικήματα μόνο τις τελευταίες δεκαετίες σε ορισμένες χώρες, καθώς πολλές χώρες εξακολουθούν να τις επιτρέπουν. Ο βιασμός από τον σύζυγο δεν έχει ποινικοποιηθεί σε όλο το κόσμο. Στον Δυτικό Κόσμο, στις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει μια τάση που έχει στόχο την εξασφάλιση της ισότητας των φύλων στο γάμο και τη δίωξη της ενδοοικογενειακής βίας, αλλά σε πολλά μέρη του κόσμου οι γυναίκες εξακολουθούν να χάνουν αρκετά δικαιώματα που έχουν σε τέτοια θέματα όταν συνάπτουν τον γάμο τους.
 Η σεξουαλική βία κατά των γυναικών αυξάνεται πάρα πολύ κατά τη διάρκεια των πολέμων και ένοπλων συγκρούσεων, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής κατοχής μιας περιοχής και κατά την διάρκεια των εθνοτικών συγκρούσεων. Συχνές μορφές της κακοποίησης των γυναικών κατά τη διάρκεια των πολέμων είναι ο βιασμός εν καιρώ πολέμου και η σεξουαλικής εκμετάλλευση. Παραδείγματα σεξουαλικής βίας κατά των γυναικών κατά τη διάρκεια συγκρούσεων είναι οι βιασμοί κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Αρμενίων, οι βιασμοί κατά τη διάρκεια του Πολέμου Απελευθέρωσης του Μπανγκλαντές, οι βιασμοί στον πόλεμο της Βοσνίας, οι βιασμοί κατά την διάρκεια της γενοκτονίας της Ρουάντας και οι βιασμοί κατά τη διάρκεια του Β ́ Πολέμου του Κονγκό. Στην Κολομβία, η ένοπλη σύγκρουση οδήγησε στην αύξηση της σεξουαλικής βίας κατά των γυναικών. Η πιο πρόσφατη κακοποίησης γυναικών στη διάρκεια πολέμου ήταν η σεξουαλική τζιχάντ του Ισλαμικού Κράτους όπου πέντε με επτά χιλιάδες κορίτσια και παιδιά, Γιαζίντι και Χριστιανοί, πωλήθηκαν σαν σκλάβους του σεξ κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας και του βιασμού των Γεζίντι γυναικών και των Χριστιανών γυναικών. Ορισμένες μάλιστα πήδησαν από πολύ μεγάλο ύψος στο όρος Σιντζάρ και έπειτα σκοτώθηκαν, όπως περιέγραψε ένας μάρτυρας.
 Οι νόμοι και οι πολιτικές για τη βία κατά των γυναικών διαφέρουν ανάλογα με το νομικό σύστημα του κάθε κράτους. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η δίωξη για αδικήματα όπως η σεξουαλική παρενόχληση και η εμπορία ανθρώπων ρυθμίζονται από τις ειδικές οδηγίες.
 Γεννητικότητα και οικογενειακή ζωή
 Το συνολικό ποσοστό γονιμότητας, δηλαδή ο αριθμός των παιδιών που κάνει μια γυναίκα κατά τη διάρκεια της ζωής της κατά μέσο όρο, ποικίλει πάρα πολύ μεταξύ των κρατών. Το 2016, το υψηλότερο εκτιμώμενο ποσοστό γονιμότητας (ή εναλλακτικά γεννητικότητας) ήταν αυτό του Νίγηρα (όπου κατά μέσο όρο μια γυναίκα κάνει 6.62 παιδιά στην διάρκεια της ζωής) και το χαμηλότερο ήταν αυτό της Σιγκαπούρης (όπου κατά μέσο όρο μια γυναίκα κάνει 0.82 παιδιά στην διάρκεια της ζωής). Οι περισσότερες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν υψηλά έως πολύ υψηλά ποσοστά γεννητικότητας. Η υπεργεννητικότητα σε αυτές τις χώρες δημιουργεί προβλήματα στις ίδιες συμβάλλοντας στην έλλειψη πόρων και στον υπερπληθυσμό. Οι περισσότερες χώρες του δυτικού κόσμου έχουν χαμηλά ποσοστά γεννητικότητας, γεγονός το οποίο οδηγεί στη γήρανση του πληθυσμού και έπειτα στη μείωση του. Ο δυτικός κόσμος κρατά τον πληθυσμό του σταθερό με τη μετανάστευση.
 Σε πολλά μέρη του κόσμου, τις τελευταίες δεκαετίες η δομή της οικογένειας έχει αλλάξει αρκετά. Για παράδειγμα, στη Δύση, αλλά και σε άλλα ανεπτυγμένα κράτη, υπήρξε μια τάση αποκέντρωσης των γενεών: παλιά στο ίδιο σπίτι ζούσαν γιαγιάδες, μητέρες και εγγόνια από την ίδια οικογένεια. Πλέον αυτό έχει αλλάξει και το μοντέλο ανατροφής των παιδιών έχει μεταβληθεί στη πυρηνική οικογένεια δηλαδή στην διαμονή των γονέων με τα παιδιά. Οι ανύπαντρες γυναίκες πλέον κάνουν δικά τους παιδιά. Τα παιδιά εκτός γάμου ανήκουν σε ζευγάρια που συζούν και σε ανύπαντρες γυναίκες. Ενώ οι γεννήσεις εκτός γάμου είναι συνηθισμένο πράγμα και πλήρως αποδεκτός τρόπος ανατροφής του παιδιού σε αρκετά μέρη του κόσμου, σε άλλα μέρη οι ανύπαντρες μητέρες αντιμετωπίζουν κοινωνικό στιγματισμό, εξοστρακισμό. Σε ακραίες περιπτώσεις έχουν σημειωθεί περιστατικά βίας σε γυναίκες ακόμη και δολοφονίες τιμής. Επιπλέον, το σεξ εκτός γάμου είναι παράνομο σε πολλές χώρες: στη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν, στο Ιράν, το Κουβέιτ, τις Μαλδίβες, το Μαρόκο, το Ομάν, τη Μαυριτανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Σουδάν, και στην Υεμένη).
 Ο κοινωνικός ρόλος της μητέρας διαφέρει μεταξύ των κρατών και των πολιτισμών. Σε πολλά μέρη του κόσμου, οι γυναίκες με παιδιά αναμένεται να μείνουν στο σπίτι και να αφιερώσουν όλη τους την ενέργεια στην ανατροφή των παιδιών, ενώ σε άλλα μέρη οι μητέρες επιστρέφουν στην αμειβόμενη εργασία (βλέπε τα λήμματα εργαζόμενη μητέρα και μητέρα που εργάζεται από το σπίτι).
 Ενδυμασία
 Οι γυναίκες σε διάφορα μέρη φορούν διαφορετικές ενδυμασίες, οι οποίες επηρεάζονται από την εθνότητα τους, την περιοχή τους, τις θρησκευτικές αρχές, τις παραδόσεις, τα κοινωνικά πρότυπα και τις τάσεις της μόδας, μεταξύ άλλων παραγόντων. Οι διαφορετικές κοινωνίες έχουν διαφορετικές αντιλήψεις για τη σεμνότητα. Ωστόσο, σε πολλές χώρες, οι γυναίκες είναι υποχρεωμένες να φορούν συγκεκριμένες ενδυμασίες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στο Ισλάμ. Ενώ ορισμένες χώρες και περιοχές υποχρεώνουν με νόμο τις γυναίκες να φορούν ορισμένα ενδύματα όπως η μαντίλα, άλλες χώρες απαγορεύουν ή περιορίζουν τη χρήση της μαντίλας ή της μπούρκας σε δημόσιους χώρους. Μια χώρα που έχει απαγορεύσει την μαντίλα και γενικότερα το χιτζάμπ είναι η Γαλλία. Οι νόμοι που απαγορεύουν ή υποχρεώνουν τις γυναίκες να φορούν συγκεκριμένα είδη ενδυμασίας έχουν επικριθεί έντονα σε πολλές περιοχές.
 Σήμερα, ειδικά στον ανεπτυγμένο κόσμο, υπάρχει μια τάση προς την πλήρη χρήση της τυποποιημένης δυτικότροπης ενδυμασίας, και την εγκατάλειψη των παλαιότερων, πιο παραδοσιακών ενδυμασιών. Αυτή η τάση είναι πιο εμφανής σε γυναίκες που ανήκουν σε νεότερες ηλικιακές ομάδες.
 Εκπαίδευση
 Η χωριστή εκπαίδευση ανά φύλο παραδοσιακά κυριαρχούσε στις κοινωνίες και ακόμα είναι πολύ ισχυρή σε ορισμένα μέρη. Η καθολική εκπαίδευση, δηλαδή η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση που παρέχεται από το κράτος, με την συμμετοχή των δύο φύλων στην ίδια σχολική μονάδα, δεν έχει εδραιωθεί σε όλο το κόσμο, αν και στην Ελλάδα, την Κύπρο και τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες έχει εδραιωθεί η κοινή εκπαίδευση για τα δύο φύλα. Σε ορισμένες δυτικές χώρες, οι γυναίκες έχουν ξεπεράσει τους άνδρες σε πολλούς δείκτες εκπαίδευσης. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2005/2006, οι γυναίκες κέρδισαν το 60% των πτυχίων, το 60% των μεταπτυχιακών και το 50% των διδακτορικών.
 Το φυλετικό χάσμα στην εκπαίδευση στα μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) έχει μειωθεί τα τελευταία 30 χρόνια. Οι νεότερες γυναίκες σήμερα έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να έχουν πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: σε 19 από τις 30 χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, το ποσοστό των γυναικών 25 έως 34 ετών που έχουν ολοκληρώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση από τις γυναίκες ηλικίας 55 έως 64 ετών είναι παραπάνω από διπλάσιο. Σε 21 από τις 27 χώρες μέλη του ΟΟΣΑ με συγκρίσιμα δεδομένα, ο αριθμός των γυναικών που αποφοιτούν από προγράμματα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης είναι ίσος ή ανώτερος των ανδρών. Στην Ελλάδα 2016 το 53% των εισακτέων στα πανεπιστήμια ήταν γυναίκες και το 47% άνδρες. Τα 15χρονα κορίτσια τείνουν να έχουν πολύ υψηλότερες προσδοκίες για την επαγγελματική σταδιοδρομία σε σχέση με τα αγόρια της ίδιας ηλικίας. Ενώ οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ των πτυχιούχων πανεπιστημίων σε πολλές χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, λαμβάνουν μόνο το 30% των πτυχίων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σχολές που αφορούν την επιστήμη και τη μηχανική. Οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν μόνο το 25% έως 35% των ερευνητών στις περισσότερες χώρες μέλη του ΟΟΣΑ.
 Η ακαδημαϊκή έρευνα δείχνει ότι οι γυναίκες σπουδάζουν με τον ίδιο ρυθμό με τους άνδρες σε πανεπιστήμια υψηλού κύρους, αλλά πρέπει να παλέψουν περισσότερο για να γίνουν καθηγητές εκεί. Η κοινωνιολόγος Χάριετ Ζάκερμαν παρατήρησε ότι όσο πιο διάσημο είναι ένα πανεπιστήμιο, τόσο πιο δύσκολο και χρονοβόρο θα είναι για τις γυναίκες να αποκτήσουν μια θέση ΔΕΠ εκεί. Το 1989, το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ τοποθέτησε την πρώτη καθηγήτρια χημείας του, τη Σίνθια Φρεντ, και το 1992 την πρώτη γυναίκα καθηγήτρια στη φυσική, τη Μελίσα Φράνκλιν. Παρατήρησε επίσης ότι οι γυναίκες ήταν πιο πιθανό να γίνουν νωρίτερα από τους άνδρες εκπαιδευτές και λέκτορες, οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εργαστούν νωρίτερα από τις γυναίκες σε θέσεις θητείας. Σύμφωνα με τους Σμιθ και Τανγκ, το 1989, το 65% των ανδρών και μόνο το 40% των γυναικών κατείχαν θέσεις θητείας. Μόνο το 29% των βοηθών καθηγητή σε σχολές επιστημών και μηχανικής σε κολέγια και πανεπιστήμια των ΗΠΑ ήταν γυναίκες. Στην Ελλάδα υπάρχουν, το 2016 υπήρχαν 5.894 άνδρες και 2.589 γυναίκες καθηγητές πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Το ποσοστό εκπροσώπησης των γυναικών ως καθηγητές πανεπιστημίων αυξήθηκε από 27% το 2003 σε 31% το 2016. Το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο έχει ποσοστό γυναικών καθηγητών 41%, το ΕΜΠ 23% και το Πολυτεχνείο Κρήτης 14% την ίδια χρονιά.
 Το 1992, οι γυναίκες έλαβαν το 9% των διδακτορικών που απονεμήθηκαν εκείνη τη χρονιά σε σχολές μηχανικής, αλλά μόνο το 1% αυτών των γυναικών έγιναν καθηγητές. Το 1995, το 11% των καθηγητών σε σχολές επιστήμης και μηχανικής ήταν γυναίκες. Τότε υπήρχαν μόνο 311 κοσμήτορες σχολών μηχανικής που ήταν γυναίκες, λιγότερο από το 1% του συνόλου των πάνω από 30.000 σχολών μηχανικής που υπήρχαν στο κόσμο τότε. Ακόμη και στην ψυχολογία, μια ειδικότητα στην οποία οι γυναίκες κερδίζουν την πλειονότητα των διδακτορικών, μόνο το 19% των θέσεων καθηγητή ψυχολογίας ανήκε σε γυναίκες, σύμφωνα με έρευνα, το 1994.
 Στην Ελλάδα
 Η κοινή εκπαίδευση για τα δύο φύλα (ή, πιο απλά, μεικτά σχολεία) εφαρμόζεται ανεπίσημα από την ανεξαρτησία της χώρας, γιατί δεν υπήρχαν οικονομικές δυνατότητες για την κατασκευή χωριστών σχολείων και εκπαιδευμένες διδασκάλισσες για να επανδρώσουν τα σχολεία. Το 1929 τα δημοτικά σχολεία έγιναν μεικτά. Επειδή η κυβέρνηση ήταν επιφυλακτική για τις κοινωνικές αντιδράσεις, η μεικτή φοίτηση στη δευτεροβάθμια επανήλθε στο προσκήνιο με την μεταπολίτευση το 1976-79, αν και οι περισσότεροι γονείς ήταν κατά του μέτρου. Η δευτεροβάθμια μετέβη σε καθεστώς μεικτής φοίτησης τη χρονιά 1979-80, εφόσον τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δήλωναν ότι μπορούσαν και ήθελαν να γίνουν μεικτά σχολεία, και ιδρύθηκαν πολλά νέα τέτοια. Με τον νόμο 1566 του 1985 οριστικοποιήθηκε η μεικτή φοίτηση για τα δύο φύλα σε όλες τις βαθμίδες.
 Αλφαβητισμός γυναικών
 Το ποσοστό αλφαβητισμού στις γυναίκες σε παγκόσμιο επίπεδο είναι μικρότερο σε σχέση με αυτό στους άνδρες. Το World Factbook, σύμφωνα με εκτίμηση του 2010, αναφέρει ότι το 80% των γυναικών είναι εγγράμματες, ενώ το ποσοστό αυτό για τους άνδρες φτάνει το 88.6% των ανδρών (τα ποσοστά αφορούν μόνο τα άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω). Τα ποσοστά αλφαβητισμού είναι χαμηλότερα στη Νότια και Δυτική Ασία και σε μέρη της Υποσαχάριας Αφρικής.
 Η γυναίκα στην πολιτική
 Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στη διακυβέρνηση των περισσότερων κρατών. Τον Ιανουάριο του 2019 το 24.3% των μελών, κατά μέσο όρο, των κοινοβουλευτικών σωμάτων σε όλο το κόσμο ήταν γυναίκες. Τα κινήματα για το δικαίωμα ψήφου των γυναικών έχουν μακρά ιστορία. Για παράδειγμα, το δικαίωμα ψήφου των γυναικών στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν κάτι που επετεύθχη σταδιακά, πρώτα σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα και στη συνέχεια το 1920 κατοχυρώθηκε το δικαίωμα ψήφου σε εθνικό επίπεδο για τις γυναίκες της δέκατης ένατης τροπολογίας στο Σύνταγμα των ΗΠΑ. Ορισμένες δυτικές χώρες άργησαν να επιτρέψουν στις γυναίκες να ψηφίσουν, ιδίως η Ελβετία, όπου οι γυναίκες κέρδισαν το δικαίωμα ψήφου στις ομοσπονδιακές εκλογές το 1971. Μάλιστα στο καντόνι του Άπεντσελ Ίνεροντεν, οι γυναίκες απέκτησαν δικαίωμα ψήφου για τοπικά ζητήματα μόλις το 1991, όταν το καντόνι αναγκάστηκε να παραχωρήσει αυτό το δικαίωμα με απόφαση του Ομοσπονδιακού Ανώτατου Δικαστηρίου της Ελβετίας. Το 1984 το Λιχτενστάιν παραχώρησε το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες με δημοψήφισμα.
 Στην Ελλάδα το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες παραχωρήθηκε το 1930, μόνο σε δημοτικές και κοινοτικές εκλογές, αλλά μόνο σε γυναίκες άνω των 30 ετών και όσες είχαν τελειώσει το δημοτικό. Το 1952 παραχωρήθηκε το δικαίωμα ψήφου σε όλες τις γυναίκες άνω των 21 ετών, αλλά επειδή δεν ενημερώθηκαν εγκαίρως οι εκλογικοί κατάλογοι ψήφισαν πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 1956, βγάζοντας 2 βουλευτές. Τον Μάρτιο του 2021 το 20.6% των βουλευτών του ελληνικού κοινοβουλίου ήταν γυναίκες. Το αντίστοιχο ποσοστό στη Κύπρο ήταν 14% το ίδιο έτος.
 Στις επιστήμες, τις τέχνες και την λογοτεχνία
 Οι γυναίκες έχουν συνεισφέρει βαθιά στον διάβα της ιστορίας στην επιστήμη, στη λογοτεχνία και τη τέχνη. Οι τομείς της μαιευτικής και γυναικολογίας ήταν δύο τομείς όπου οι γυναίκες ιστορικά είχαν την μεγαλύτερη επιτυχία, μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα, όταν η φροντίδα για τις εγκύους που πριν αναλάμβαναν οι γυναίκες πλέον ξεκίνησε να γίνεται από τους άνδρες σε μεγάλο βαθμό γιατί πλέον το επάγγελμα άρχισε να χρειάζεται ειδική εκπαίδευση.
 Το συγγραφικό έργο γενικά θεωρούνταν επίσης αποδεκτό για τις γυναίκες της ανώτερης τάξης, αν και οι γυναίκες που ζούσαν κάποτε σε ανδροκρατούμενο κόσμο δυσκολεύονταν να πετύχουν και συχνά αναγκάζονταν να υιοθετήσουν ανδρικό ψευδώνυμο (π.χ Γεώργιος Σάνδης, Τζορτζ Έλιοτ).
 Έχουν υπάρξει γυναίκες συνθέτες, τραγουδοποιοί, ερμηνευτές οργάνων, τραγουδιστές, μαέστροι, μουσικοπαιδαγωγοί, μουσικοπαιδαγωγοί, κριτικοί μουσικής / δημοσιογράφοι της μουσικής. Υπάρχουν μουσικά κινήματα, εκδηλώσεις και είδη που σχετίζονται με τις γυναίκες, τα γυναικεία θέματα και τον φεμινισμό. Στη δεκαετία του 2010, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό των τραγουδιστών λαϊκής και κλασικής μουσικής είναι γυναίκες, υπάρχουν λίγες γυναίκες μουσικοί παραγωγοί ή κριτικοί μουσικής και παίχτες οργάνων των συγκροτημάτων της ροκ. Αν και η κλασική μουσική είχε πολλές γυναίκες στους κόλπους της, από την μεσαιωνική περίοδο και έπειτα, το ποσοστό των γυναικών ως συνθέτες κλασικών τραγουδιών, των γυναικών που αναφέρονται σε εγχειρίδια μουσικής και σχετικές εγκυκλοπαίδειες είναι μικρό. Για παράδειγμα, στη Συνοπτική Ιστορία της Μουσικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η Κλάρα Σούμαν είναι μια από τις λίγες γυναίκες συνθέτες που αναφέρει το βιβλίο.
 Οι γυναίκες αποτελούν ένα σημαντικό ποσοστό των σολίστ της κλασικής μουσικής. Το ποσοστό των γυναικών μελών των ορχηστρών αυξάνεται. Ωστόσο, ένα άρθρο του 2015 το φύλο των σολίστ στις μεγάλες καναδικές ορχήστρες, ανέφερε ότι το 84% των σολίστ της Συμφωνικής Ορχήστρας του Μονρεάλ ήταν άνδρες. Το 2012, οι γυναίκες αποτελούσαν μόλις το 6% της σύνθεσης της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Βιέννης. Οι γυναίκες είναι λιγότερο συχνές ως μέλη συγκροτημάτων της ροκ και του χέβι μέταλ, αν και έχουν υπάρξει αρκετές αξιόλογες γυναίκες οργανοπαίκτες και γυναικεία συγκροτήματα. Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται ιδιαίτερα στα συγκρότημα εξτρίμ μέταλ. Υπάρχουν σχετικά λίγες γυναίκες διευθυντές ορχήστρας, κριτικοί ή δημοσιογράφοι μουσικών εντύπων, μουσική παραγωγοί και ηχολήπτες. Ενώ τον 19ο αιώνα αποθαρρυνόταν οι γυναίκες να ασχοληθούν με τη σύνθεση, και οι γυναίκες μουσικολόγοι ακόμη και σήμερα είναι λιγότεροι από τους άνδρες, οι γυναίκες ασχολήθηκαν με τη μουσική εκπαίδευση «... σε τέτοιο βαθμό που οι γυναίκες κυριάρχησαν [σε αυτόν τον τομέα] κατά το τελευταίο μισό του 19ου αιώνα και σε βάθος χρόνου τον 20ο αιώνα».
 Σύμφωνα με την Τζέσικα Ντέτσεν, μουσικογράφο για την εφημερίδα The Independent του Λονδίνου, οι γυναίκες μουσικοί της κλασικής μουσικής «...πολύ συχνά κρίνονται για τις εμφανίσεις τους, παρά για το ταλέντο τους» και αντιμετωπίζουν πίεση «... ώστε φαίνονται σέξι στη σκηνή και στις φωτογραφήσεις". Η Ντέτσεν δηλώνει ότι ενώ «υπάρχουν γυναίκες μουσικοί που αρνούνται να παίξουν με κριτήριο την εμφάνισή τους, ... αυτές που το κάνουν τείνουν να είναι πιο επιτυχημένες υλικά».
 Σύμφωνα με την βρετανίδα ραδιοφωνική παραγωγό, Εντουίνα Ουόλστενκροφτ, η βιομηχανία της κλασικής μουσικής ήταν από καιρό ανοιχτή στο να έχει γυναίκες σε ρόλους ερμηνείας ή ψυχαγωγίας, αλλά θέσεις όπως η διεύθυνση μιας ορχήστρας είναι ακόμη και σήμερα σε μεγάλο βαθμό σε ανδρικά χέρια. Στη λαϊκή μουσική, ενώ υπάρχουν πολλές γυναίκες τραγουδίστριες που γράφουν τραγούδια, υπάρχουν πολύ λίγες γυναίκες χειριστές της κονσόλας ήχου και πολύ λίγες γυναίκες μουσική παραγωγή.
 Η γυναίκα στην θρησκεία
 Ορισμένες θρησκείες και δόγματα έχουν συγκεκριμένες απόψεις σχετικά με τους ρόλους των φύλων, την αλληλεπίδραση των φύλων στις κοινωνικές δραστηριότητες και την κοινωνική ζωή, την κατάλληλη ενδυμασία των γυναικών, και άλλα θέματα που επηρεάζουν την θέση της γυναίκας στη κοινωνία. Σε πολλές χώρες, αυτές οι θρησκευτικές διδασκαλίες επηρεάζουν το ποινικό δίκαιο, ή το οικογενειακό δίκαιο (βλέπε αναλυτικότερα το λήμμα Σαρία). Η σχέση μεταξύ της θρησκείας, του νόμου και της ισότητας των φύλων έχει συζητηθεί από διάφορους διεθνείς οργανισμούς.
 Ιστορία
 Οι παλαιότερες γυναίκες των οποίων τα ονόματα τους είναι γνωστά είναι οι παρακάτω:
 Η Νεϊθχοτέπ (έζησε γύρω στο 3200 π.Χ.), ήταν η σύζυγος του Ναρμέρ και η πρώτη βασίλισσα της αρχαίας Αιγύπτου.
 Η Μέρνεϊτ (έζησε γύρω στο 3000 π.Χ.), ήταν αντιβασίλισσα και σύζυγος του βασιλιά στην αρχαία Αίγυπτο κατά τη διάρκεια της πρώτης δυναστείας. Ίσως μάλιστα να έχει αποτελέσει και βασίλισσα της Αιγύπτου.
 Η Πεσεσέτ (έζησε γύρω στο 2600 π.Χ.), ήταν γιατρός στην αρχαία Αίγυπτο.
 Η Πουαμπί (έζησε γύρω στο 2600 π.Χ.), γνωστή και ως Σουμπάντ, ήταν μια βασίλισσα της Ουρ της οποίας ο τάφος περιέχει διάφορα υψηλής αξίας καλλιτεχνήματα. Επίσης υπάρχουν και άλλες γνωστές προσαργωνικές βασίλισσες της Ουρ που είναι γνωστές, όπως οι Ασουσικιλντιγκίρ, Νινμπάντα και Γκανσαμανού.
 Η Κουγκμπάου (έζησε γύρω στο 2500 π.Χ.), ήταν βασίλισσα των Σουμέριων, η οποία καταγόταν από το Κις και εξελέγη από το ιερατείο της Νιπούρ σε αυτό το αξίωμα. Σε μεταγενέστερη εποχή απέκτησε την ονομασία Καμπάμπα, σαν θεότητα όμως.
 Η Τασλουλτούμ (έζησε γύρω στο 2400 π.Χ.), μια Ακκάδια βασίλισσα, ήταν σύζυγος του Σαργών και μητέρα της Ενχεντουάνας.
 Η Μπαραναμτάρα (έζησε γύρω στο 2384 π.Χ.), ήταν μια προεξάρχουσα και επιδραστική βασίλισσα της Λουγκαλάντα του Λαγκάς. Από την πρώτη δυναστεία των Λαγκάς υπάρχουν και άλλες γνωστές προσαργωνικές (δηλαδή έζησαν πριν από τον Σαργών) βασίλισσες όπως η Μενμπαρά-αμπζού, Ασουμεερέν, Νινχιλισούγκ, Ντιμτούρ, Σαγκσάγκ, ενώ είναι γνωστά τα ονόματα και αρκετών πριγκιπισσών της εποχής.
 Η Ενχεντουάνα (έζησε γύρω στο 2285 π.Χ.), η υψηλή ιέρεια του ναού του Θεού της Σελήνης στην Ουρ και πιθανώς η πρώτη γνωστή γυναίκα ποιήτρια και γνωστή συγγραφέας.
 Η Σιμπτού (έζησε γύρω στο 1775 π.Χ.), ήταν η σύζυγος του βασιλιά Ζιμριλίμ και βασίλισσα της συριακής πόλης-κράτους Μαρί. Όταν ο σύζυγος της απουσίαζε, η Σιμπτού ήταν αντιβασίλισσα του Μαρί και είχε εκτεταμένες διοικητικές εξουσίες σαν βασίλισσα του κράτους της.
 Θηλυκότητα
 Με τον όρο θηλυκότητα εννοούνται ένα σύνολο χαρακτηριστικών, συμπεριφορών και ρόλων που γενικά συνδέονται με τις γυναίκες και τα κορίτσια. Αν και η θηλυκότητα είναι μια έννοια η οποία έχει κοινωνική βάση, η επιστήμη της βιολογίας έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο περιγράφονται οι συνήθειες οι οποίες θεωρούνται γυναικείες. Ο βαθμός στον οποίο η διαμόρφωση της θηλυκότητας επηρεάζεται από κοινωνικά και/ή βιολογικά χαρακτηριστικά αποτελεί ακόμη και σήμερα αντικείμενο συζήτησης. Η έννοια της θηλυκότητας διαφέρει από τον ορισμό του γυναικείου φύλου, καθώς ορισμένες ιδιαιτερότητες των γυναικών παρουσιάζονται και στους άνδρες.
 Δείτε επίσης
 Γυναίκα (αρχαία Ελλάδα)
 Άνδρας
 Κοινωνικό φύλο
 Ταυτότητα φύλου
 Φυλετικός ρόλος
 Παραπομπές
 Περαιτέρω ανάγνωση
 Chafe, William H. , The American Woman: Her Changing Social, Economic, And Political Roles, 1920–1970, Oxford University Press, 1972.
 Routledge International Encyclopedia of Women, 4 vls., ed. by Cheris Kramarae and Dale Spender, Routledge 2000
 Women in World History : a biographical encyclopedia, 17 vls., ed. by Anne Commire, Waterford, Conn. [etc.] : Yorkin Publ. [etc.], 1999–2002
 Woman In all ages and in all countries in 10 volumes. Illustrated edition deluxe limited to 1,000 numbered copies with an index by Rénald Lévesque
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Άνθρωπος
 Γυναίκα


type: other

text:
EUR-Lex - 62011CC0033 - MT
 Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali - Cruz Villalón - 26 ta' April 2012. A Oy. Talba għal deċiżjoni preliminari: Korkein hallinto-oikeus - il-Finlandja. Sitt Direttiva - Eżenzjonijiet - Il-punt 6 tal-Artikolu 15 - Eżenzjoni ta’ ċerti tranżazzjonijiet li jikkonċernaw inġenji tal-ajru li jintużaw minn linji tal-ajru li joperaw prinċipalment għal remunerazzjoni fuq rotot internazzjonali - Kunsinna ta’ inġenji tal-ajru lil operatur li jpoġġihom għad-dispożizzjoni ta’ tali linja - Kunċett ta’ ‘rotot internazzjonali bi ħlas [għal remunerazzjoni]’ - Titjiriet ċarter. Kawża C-33/11.
 tal-applikazzjoni 21/01/2011
 I – Introduzzjoni 1. F’din il-kawża, il-Korkein hallinto-oikeus (Qorti Suprema amministrattiva tal-Finlandja) tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja tliet domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni tas-Sitt Direttiva (2) fir-rigward tal-eżenzjoni mill-VAT applikabbli għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru intiżi sabiex jintużaw “minn linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas [għal remunerazzjoni] prinċipalment fuq rotot internazzjonali”.
 2. Id-dubji ta’ interpretazzjoni tal-qorti tar-rinviju joriġinaw, prinċipalment, minn tliet ċirkustanzi fattwali: qabel kollox, il-kumpannija li akkwistat l-ajruplani ma hijiex kumpannija tal-ajru bħal dawk deskritti fid-dispożizzjoni kontenzjuża, anki jekk hija ttrasferiet l-użu tagħhom b’kiri lil impriża oħra li tissodisfa dik il-kundizzjoni; sussegwentement, il-kumpannija tal-ajru inkwistjoni hija kumpannija ta’ titjiriet ċarter; u, finalment, hemm rabtiet ta’ natura pjuttost kumplessa bejn il-persuna fiżika li hija d-detentriċi tal-ishma fil-kumpannija li hija l-proprjetarja tal-ajrupan, din tal-aħħar u l-kumpannija tal-ajru nnifisha.
 3. L-applikabbiltà tal-eżenzjoni prevista fil-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva f’ċirkustanzi bħal dawk imsemmija hija kwistjoni li għadha ma ġietx deċiża fil-ġurisprudenza, u ta’ importanza ekonomika notevoli peress li jidher li l-preżenza ta’ flotot ta’ ajruplani mikrija hija pjuttost kbira fis-settur tal-ivvjaġġar bl-ajru fl-Ewropa. Skont l-informazzjoni pprovduta mir-rikorrenti, numru kbir ta’ Stati Membri jirrikonoxxu d-dritt ta’ eżenzjoni f’każijiet bħal dan preżenti, iżda l-kwistjoni għad fadallha ħafna sabiex tkun solvuta. B’hekk, il-Kummissjoni intervjeniet kontra tali interpretazzjoni wiesgħa tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni.
 4. Barra minn hekk, jidhirli li huwa neċessarju li niġbed l-attenzjoni għall-fatt li ċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża huma partikolarment kumplessi. Ir-relazzjonijiet kuntrattwali u r-rabtiet bejn il-kumpanniji involuti fix-xiri u l-użu tal-ajruplani jistgħu possibbilment jagħtu lok għal suspetti ta’ frodi, iżda għandu jiġi ppreċiżat qabel kollox li hija l-qorti nazzjonali biss li għandha tevalwa ċ-ċirkustanzi fattwali.
 II – Il-kuntest ġuridiku A – Id-dritt tal-Unjoni: is-Sitt Direttiva dwar il-VAT 5. F’din il-kawża huma applikabbli d-dispożizzjonijiet tas-Sitt Direttiva, b’mod partikolari fil-punt 1 tal-Artikolu 2 tagħha li jipprovdi li huma suġġetti għall-VAT il-provvisti bi ħlas ta’ oġġetti u ta’ servizzi fit-territorju tal-pajjiż minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali.
 6. L-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva jipprovdi, inter alia: “Mingħajr preġudizzju għal disposizzjonijet oħra tal-Komunità, l-Istati Membri għandhom jeżentaw li ġejjin taħt il-kondizzjonijiet li huma għandhom ifasslu għall-iskop biex jassiguraw l-applikazzjoni korretta u ċara tat-tali eżenzjonijet u jipprevenu kwalunkwe evażjoni, evitar jew abbuż: [...]
 6. il-provvista, modifikazzjoni, tiswija, manteniment [manutenzjoni], nolleġġjar u kiri ta’ ajruplani użati mil-linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali, u l-provvista, kiri, tiswija u manteniment ta’ tagħmir inkorporat u użat hemmhekk”.
 B – Id-dritt nazzjonali 7. Is-Sitt Direttiva ġiet trasposta fil-Finlandja permezz tal-Arvonlisäverolaki (Liġi dwar il-VAT, tal-20 ta’ Diċembru 1993, iktar ’il quddiem l-“AVL”), li d-dispożizzjonijiet pertinenti tagħha, fil-verżjoni applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali, huma dawn li ġejjin.
 8. Skont il-punt 3 tal-Artikolu 1(1) tal-AVL, għandha titħallas lill-Istat il-VAT fuq l-akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti fil-Finlandja fis-sens tal-Artikolu 26a. Skont l-Artikolu 2b tal-AVL, il-persuna obbligata sabiex tħallas il-VAT fuq l-akkwist intrakomunitarju fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 1(1) hija l-akkwirenti.
 9. Is-sitt kapitolu tal-AVL (Artikoli 70 sa 72n) jittratta dwar l-eżenzjonijiet fuq il-kummerċ internazzjonali. Skont il-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL, it-taxxa ma hijiex dovuta fuq il-bejgħ ta’ inġenji tal-ajru, l-ispare parts tagħhom u/jew it-tagħmir intiż sabiex jintuża minn kummerċjant li jopera prinċipalment fuq rotot tal-ajru internazzjonali għal remunerazzjoni. 10. Il-punt 1 tal-Artikolu 72f(1) tal-AVL jipprovdi li ma hijiex dovuta VAT fuq l-akkwist intrakomunitarju ta’ oġġett jekk ma kinitx dovuta VAT fuq l-importazzjoni ta’ dak l-oġġett. Skont il-punt 9 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 94 tal-AVL, hija eżentata mill-VAT l-importazzjoni ta’ bastimenti fis-sens tal-Artikolu 58(1) u ta’ inġenji tal-ajru, spare parts u tagħmir fis-sens tal-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL.
 III – Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari 11. Fl-2002 u l-2004, rispettivament, il-kumpannija Finlandiża A Oy akkwistat żewġ inġenji tal-ajru ġettijiet mingħand l-istess manifattur Franċiż. A Oy kienet irreġistrata bħala l-proprjetarja tal-ajruplani, u nnominat lill-kumpannija B Oy, li tmexxi linja internazzjonali ta’ titjiriet ċarter, bħala l-utenti. Il-kapital tal-kumpannija A Oy jinsab kollu taħt il-kontroll ta’ persuna fiżika, X. Min-naħa tagħha, A Oy għandha 25 % tal-kumpannija C Oy, waqt li din tal-aħħar għandha 78% tal-ishma ta’ B Oy.
 12. Il-bejjiegħ Franċiż iddikjara ż-żewġ tranżazzjonijiet bħala bejgħ intrakomunitarju. Fil-Finlandja, A Oy ma ddikjaratx l-akkwist tal-inġenji tal-ajru bħala akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti. Fl-2003 u fl-2005, rispettivament, A Oy biegħet l-ajruplani lil impriża rreġistrata f’Ċipru, bi prezz inqas minn dak tax-xiri.
 13. Skont il-kuntratt iffirmat bejn iż-żewġ kumpanniji, B Oy kellha d-dritt li tieħu lura b’kiri mingħand A Oy l-inġenji tal-ajru għall-finijiet kummerċjali tagħha, waqt li tibgħat kontijiet lil din il-kumpannija tal-aħħar għax-xogħol ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru u tat-titjiriet (3) .
 14. Id-dħul mill-bejgħ totali miksub minn A Oy fil-perijodi tal-kontabbiltà bejn l-1 ta’ Jannar u l-31 ta’ Diċembru 2002, minn naħa, u bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Ġunju 2004, min-naħa l-oħra, irriżulta totalment minn reġistrazzjonijiet tal-kontijiet li saru skont fatturi ta’ bejgħ maħruġa lil X, ħlief għall-fatturi maħruġa lill-impriża Ċiprijotta li xtrat l-ajruplani. Dawk il-fatturi maħruġa lil X, il-proprjetarju ta’ A Oy, kienu bbażati fuq il-fatturi mibgħuta minn B Oy li A Oy għall-użu tal-inġenji tal-ajru. Bl-istess mod, ir-reġistrazzjonijiet tal-ispejjeż għall-inġenji tal-ajru kienu relatati primarjament mal-fatturi maħruġa minn B Oy għall-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru u għat-titjiriet. Mill-kontroll fiskali rriżulta b’mod ċar li prinċipalment l-fatturi ġew approvati minn X prattikament mingħajr ebda modifika.
 15. Fl-4 ta’ Novembru 2005, l-awtorità fiskali kompetenti ħarġet żewġ stimi addizzjonali għall-VAT dovuta fuq l-akkwist intrakomunitarju tal-inġenji tal-ajru inkwistjoni. Fl-istess ħin, ġie kkonstatat li A Oy ma kellha ebda dritt għal tnaqqis jew għal rimbors ta’ dan il-VAT.
 16. Permezz ta’ deċiżjoni tas-26 ta’ Mejju 2008, il-Halsingin hallinto-oikeus (qorti amministrattiva ta’ Ħelsinki) ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn A Oy. Din l-imsemmija qorti affermat li l-akkwist tal-inġenji tal-ajru kien jikkostitwixxi akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti suġġett għat-taxxa, li A Oy ma ddikjaratx, u li A Oy ma kinitx topera fis-settur tat-trasport internazzjonali bl-ajru fis-sens tal-tal-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL, iżda fil-prattika kienet taġixxi bħala l-proprjetarja ta’ C Oy, li kienet topera fis-settur tal-kummerċ internazzjonali tal-prodotti ġejjin miż-żejt. Skont dikjarazzjoni dwar l-attivitajiet ta’ B Oy, l-inġenji tal-ajru msemmija ma ntużawx minn dik il-kumpannija għat-trasport internazzjonali bl-ajru fis-sens tal-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL. Il-ftehim bejn iż-żewġ kumpanniji kien orjentat esklużivament sabiex jiggarantixxi t-trasport ta’ X, għall-bżonnijiet privati tiegħu. Għaldaqstant, il-qorti amministrattiva kkonkludiet li A Oy ma għandha ebda dritt għal rimbors tal-VAT li għandha titħallas għall-akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti.
 17. Oy ikkontestat dik id-deċiżjoni quddiem il-Korkein hallinto-oikeus, fejn allegat li ma kellhiex tiġi imposta VAT fuq l-akkwist tal-inġenji tal-ajru peress li dawn kienu jintużaw minn linja tal-ajru li topera prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, jiġifieri B Oy. L-awtoritajiet fiskali Finlandiżi allegaw, min-naħa l-oħra, li din iċ-ċirkustanza kienet totalment irrelevanti, peress li l-inġenji tal-ajru kienu akkwistati minn A Oy.
 18. Peress li dehrilha li jeżistu dubji dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rotot internazzjonali” li tinsab fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva, kif ukoll dwar jekk din id-dispożizzjoni tipprekludix li jkun eżenti mill-VAT xerrej ta’ ajruplani li ma jużahomx huwa stess għall-imsemmija rotot internazzjonali, il-Korkein hallinto-oikeus issospendiet il-proċeduri fil-kawża prinċipali, u għamlet id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:
 “1) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali” jinkludi l-kumpannija tal-ajru kummerċjali li l‐attività tagħhom tikkonsisti prinċipalment fi vjaġġi fuq rotot internazzjonali bi ħlas [l-inġenji tal-ajru] fis-settur tat-titjiriet nolleġġjati, sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta’ impriżi u ta’ individwi?
 2) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni prevista f’dan il-punt tapplika biss għall-kunsinna ta’ ajruplani direttament lil kumpannija tal-ajru li l-attività tagħha tikkonsisti prinċipalment fi vjaġġi fuq rotot internazzjonali bi ħlas jew fis-sens li din l-eżenzjoni tapplika wkoll għall-kunsinna ta’ ajruplani [inpenji tal-ajru] lil operatur li l-attività prinċipali tiegħu ma hijiex l-operazzjoni ta’ vjaġġi fuq rotot internazzjonali bi ħlas [għal remunerazzjoni], iżda li jqiegħed l-ajruplan [inġenju tal-ajru] għad-dispożizzjoni ta’ operatur li jopera tali vjaġġi? 3) Fid-dawl tal-fatt li l-kumpannija tal-ajru setgħet ukoll tuża l-ajruplani [l-inġenji tal-ajru] għal titjiriet oħra, huwa rilevanti għar-risposta li tingħata għat-tieni domanda li l-proprjetarju tal-arjuplani [l-inġenji tal-ajru] jiffattura l-ispejjeż li jikkorrispondu għall-użu ta’ dawn l-ajruplani lil individwu, li jkun l-azzjonist ta’ dan il-proprjetarju, u li juża l-ajruplani [l-inġenji tal-ajru] mixtrija prinċipalment għall-iskopijiet tiegħu, kummerċjali u/jew privati?”
 IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja 19. It-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet ippreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-21 ta’ Jannar 2011.
 21. Waqt is-seduta, li saret fit-8 ta’ Frar 2012, instemgħu t-trattazzjonijiet tar-rappreżentanti tal-impriża A Oy, tal-Kummissjoni u tar-Repubblika tal-Finlandja.
 V – Analiżi tad-domandi preliminari 22. Għal raġunijiet sistematiċi, jidhirli li huwa preferibbli li nħalli għall-aħħar ir-risposta għall-ewwel domanda preliminari.
 A – It-tieni domanda preliminari 23. Permezz tat-tieni domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju trid tistabbilixxi jekk l-eżenzjoni prevista fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva tapplikax biss għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru li jsiru direttament lil linji tal-ajru li joperaw prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, jew jekk tistax tapplika wkoll meta l-akkwist isir minn operatur ekonomiku ieħor li ma joperax huwa stess dawk ir-rotot, iżda li jittrasferixxi l-użu tal-inġenju tal-ajru lil linja tal-ajru li twettaq dik l-attività.
 24. L-ewwel analiżi tal-kontenut litterali tad-dispożizzjoni inkwistjoni ma tirriżolvix kompletament din id-domanda, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi tas-Sitt Direttiva jibbażaw espressament l-eżenzjoni fuq il-kriterju tal-“użu” tal-inġenju tal-ajru minn linja tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali (4), il-verżjoni Finlandiża tirreferi għall-kunsinni lil linji tal-ajru mingħajr ma tirreferi għal dak il-kriterju, sabiex b’hekk tagħti x’tifhem li l-eżenzjoni hija ta’ natura suġġettiva u tapplika esklużivament meta kumpannija tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali tixtri l-ajruplan direttament .(5)
 25. Fid-dawl ta’ din id-diverġenza, u skont dak li jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita, l-eżenzjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tar-regolament li tagħmel parti minnu (6) .
 26. B’hekk, għandu jiġi enfasizzat li, fil-fehma tiegħi, interpretazzjoni teleoloġika tad-dispożizzjoni tagħti f’tifhem li l-eżenzjoni għandha tiġi applikata kull meta l-inġenju tal-ajru jkun ser jintuża minn linja tal-aj ru li topera prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, kemm jekk hija takkwistah direttament jew jekk tagħmel dan permezz ta’ operatur ekonomiku ieħor bil-għan li tittrasferixxi l-użu tiegħu (1). Il-prinċipji bażiċi li fuqhom hija bbażata s-sistema komuni tal-VAT u, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ “kompetizzjoni newtrali” isaħħu din il-konklużjoni (2), mingħajr ma dan hu ostakolat mill-ġurisprudenza, kemxejn iktar restrittiva, li tinsab fis-sentenzi tas-26 ta’ Ġunju 1990, Velker Internatioan Oil Company (7), u tal-14 ta’ Settembru 2006, Elmeka (3). (8)
 27. Għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-eżenzjonijiet previsti fis-Sitt Direttiva bħala kunċetti awtonomi tad-dritt tal-Unjoni li għandhom jitqgħiedu fil-kuntest ġenerali tas-sistema komuni tal-VAT. Peress li dawn jikkostitwixxu eċċezzjonijiet mill-prinċipju ġenerali li l-VAT hija miġbura fuq kull provvista ta’ servizz mogħti bi ħlas minn persuna taxxabbli, l-eżenzjonijiet imsemmija għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv. Madankollu, dak ir-rekwiżit ma jfissirx li t-termini użati biex jiġu ddefiniti l-eżenzjonijiet għandhom jiġu interpretati b’tali manjiera li jneħħu l-effett tagħhom. L-interpretazzjoni tagħhom għandha tkun konformi, fl-ewwel lok, mal-objettivi segwiti minn dawk l-eżenzjonijiet, u għandha tosserva wkoll ir-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali (9) .
 28. Il-Qorti tal-Ġustizzja affermat li l-objettiv tal-eżenzjonijiet ta’ “tranżazzjonijiet ta’ esportazzjoni, it-tranżazzjonijiet ta’ din ix-xorta u trasport internazzjonali” previsti fl-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva “jikkonsisti fl-osservanza tal-prinċipju ta’ tassazzjoni ta’ prodotti jew servizzi kkonċernati fil-post tad-destinazzjoni tagħhom”. (10)
 29. B’mod konformi ma’ dan l-objettiv, il-ġurisprudenza hija, b’mod partikolari, fis-sens li l-eżenzjoni prevista fil-punt 5 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva għandha tapplika għal nolleġġ parzjali tal-bastimenti li jbaħħru fl-ibħra internazzjonali u li jintużaw għat-tbaħħir internazzjonali (sentenza Navicon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30), iżda mhux għal tranżazzjoni ta’ kiri ta’ bastiment lil nolleġġjaturi li jkollhom l-intenzjoni li jużawh għal finijiet strettament privati, bħala konsumaturi finali (sentenza Feltgen u Bacino Charter Company, iċċitata iktar ’il fuq, punt 17).
 30. Fil-każ konkret tal-eżenzjonijiet li jaffettwaw it-trasport internazzjonali, dawn għandhom jitqiesu bħala tranżazzjonijiet assimilati ma’ esportazzjonijiet u għandhom jingħataw l-istess trattament fiskali għar-raġuni li l-konsum għandu jsir f’pajjiż barrani (11) .
 31. Dan kollu jikkonferma, fil-fehma tiegħi, li l-eżenzjonijiet tal-Artikolu 15 isegwu objettiv ta’ natura funzjonali, intiżi sabiex jeżenta l-katina kollha ta’ tranżazzjonijiet relatati mal-mezzi tat-trasport inernazzjonali sal-konsumatur finali. Din in-natura funzjonali hija diffiċilment konċiljabbli mal-element suġġettiv li l-Kummissjoni u l-Gvern tal-Finlandja jridu jintroduċu fl-interpretazzjoni tal-eżenzjoni.
 32. F’din il-kawża, ma hemmx dubju li l-eżenzjoni fil-punt 16 tal-Artikolu 5, tapplika għat-tranżazzjoni ta’ kiri tal-ajruplan minn A Oy lil B Oy, peress li n-nolleġġjata hija linja tal-ajru li ser tuża l-ajruplan għall-użu msemmi f’din id-dispożizzjoni. B’hekk, l-istess loġika għandha tapplika fir-rigward tat-tranżazzjoni ta’ xiri tal-ajruplan minn intermedjarju, li l-eżenzjoni tiegħu hija perfettament kumpatibbli ma’ dik applikabbli għall-kiri. 2. Il-prinċipju ta’ “kompetizzjoni newtrali”
 33. L-interpretazzjoni li nipproponi fir-rigward tal-portata tal-eżenzjoni hija kkonfermata mir-rekwiżiti tal-prinċipju tan-newtralità fiskali inerenti fis-sistema komuni tal-VAT.
 34. Skont ġurisprudenza kostanti, is-sistema komuni tal-VAT hija rregolata minn żewġ prinċipji: “min-naħa, il-VAT hija miġbura fuq kull provvista ta’ servizzi u fuq kull provvista ta’ oġġetti li ssir bi ħlas minn persuna taxxabbli. Min-naħa l-oħra, il-prinċipju ta’ newtralità fiskali jipprekludi li l-operaturi ekonomiċi li jagħmlu l-istess tranżazzjonijiet jiġu ttrattati b’mod differenti fir-rigward tal-ġbir tal-VAT” (12) . Fir-realtà, kif irrimarkat id-duttrina, dawn iż-żewġ ideat jaqblu maż-żewġ aspetti jew applikazzjonijiet prinċipali tal-istess prinċipju tan-newtralità fiskali (13) .
 35. F’din il-kawża, huwa importanti t-tieni aspett jew applikazzjoni tal-prinċipju, li fil-qasam tal-VAT huwa sempliċement rifless tal‐prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (14) . B’hekk, għalkemm il-prinċipju ta’ ugwaljanza jirrikjedi li, b’mod ġenerali, is-sitwazzjonijiet kumparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti, ħlief jekk id-differenza tkun iġġustifikata oġġettivament (15), il-manifestazzjoni tiegħu fl-ambitu tal-VAT “jipprekludi li operaturi ekonomiċi li jeffettwaw l-istess tranżazzjonijiet jiġu ttrattati b’mod differenti fil-qasam ta’ ntaxxar tal-VAT” (16) . Din hija, b’mod definittiv, “kompetizzjoni newtrali” li l-ksur tagħha “jista’ jseħħ biss bejn operaturi ekonomiċi kompetituri”, waqt li l-ksur tal-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza fit-trattament “jista’ jseħħ, fil-qasam fiskali, permezz ta’ tipi oħra ta’ diskriminazzjoni li jaffettwaw lill-operaturi ekonomiċi li għalkemm mhux bilfors huma kompetituri xorta waħda jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli taħt aspetti oħra” (17) . 36. Il-“kompetizzjoni newtrali” għandha tiġi salvagwardjata u għandha tittieħed f’kunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tal-eżenzjonijiet mill-VAT. B’mod partikolari, għandu jiġi evitat li bl-applikazzjoni ta’ dawn l-eżenzjonijiet jirċievu trattament differenti, fir-rigward tal-VAT, il-kunsinni ta’ oġġetti jew il-forniment ta’ servizzi simili, li b’hekk ikunu f’kompetizzjoni bejniethom.
 37. Jidher evidenti r-riskju li jkun hemm tali trattament inugwali bejn attivitajiet li jikkompetu bejniethom f’każ bħal dak f’din il-kawża. Linja tal-ajru li tixtri direttament inġenju tal-ajru tibbenefika mill-interpretazzjoni “suġġettiva” tal-eżenzjoni, għall-kuntrarju ta’ linja li ma tkunx hija stess linja tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali u li tixtri ajruplan biex tikrih lil linja li tipprovdi dawk is-servizzi. 38. Qabel kollox, u fir-rigward tal-konstatazzjoni ta’ ugwaljanza fit-trattament, xerrej li ma jkunx linja tal-ajru ċertament ma jistax jibbenefika mill-eżenzjoni u jrid iħallas il-VAT, iżda xejn ma jżommu milli jikseb rimbors iktar tard, abbażi tal-Artikolu 28f(1)(2)(d) tas-Sitt Direttiva. Mingħajr preġudizzju għal dak ir-rimbors li jista’ jingħata, is-sempliċi fatt li titħallas il-VAT jimplika madankollu ħlas bil-quddiem li jista’ jkollu konsegwenzi finanzjarji sostanzjali, meta jitqiesu l-ammonti kbar li jistgħu jkunu involuti. Għaldaqstant, l-għażla bejn, minn naħa waħda, l-eżenzjoni jew, min-naħa l-oħra, it-tassazzjoni tat-tranżazzjoni segwita ta’ rikonoxximent tad-dritt għal rimbors ma hijiex ekonomikament newtrali; hija l-ispiża li tista’ tiġi mġarrba għall‐finanzjament ta’ dak il-ħlas bil-quddiem li tikkostitwixxi l-inugwaljanza fit-trattament imsemmi.
 39. Barra minn hekk, u fir-rigward tal-eżistenza ta’ “sitwazzjoni ta kompetizzjoni” bejn it-termini mqabbla, jista’ jiġi sostnut li l-prinċipju ta’ kompetizzjoni newtrali ma tapplikax f’dan il-każ peress li din id-differenza fit-trattament taffettwa lil żewġ kumpanniji (il-proprjetarja tal-ajruplan u l-linja tal-ajru) li ma jeżerċitawx l-istess attività u li b’hekk ma humiex f’kompetizzjoni kontra xulxin. Madankollu, huwa possibbli li l-proprjetarju tal-ajruplan jgħaddi l-ispejjeż finanzjarji tal-ħlas bil-quddiem tal-VAT fuq il-prezz tal-kiri tal-ajruplan. B’dan il-mod, il-kumpanniji tal-ajru li jiddeċiedu li jikkostitwixxu l-flotta tagħhom kollha, jew part minnha, permezz ta’ kiri jiġu żvantaġġati ekonomikament meta mqabbla ma’ dawk li jkunu proprjetarji tal-ajruplani u dan għal raġunijiet purament fiskali, mingħajr rabta ma’ differenza fis-sitwazzjoni jew mal-konsegwenzi finanzjarji li jista’ jkollha l-għażla leġittima u volontarja bejn tranżazzjoni ta’ xiri u tranżazzjoni ta’ kiri. 40. Barra minn hekk, jekk b’mod konkret l-“użu” tal-ajruplan huwa irrelevanti u jħodd biss, għall-finijiet tal-għoti tal-eżenzjoni, l-attività eżerċitata mill-impriża akkwirenti, jiġifieri jekk, sabiex tingħata l-eżenzjoni, huwa biżżejjed li l-ajruplan jinxtara minn linja tal-ajru li topera prinċipalment fuq rotot tal-ajru internazzjonali għal remunerazzjoni, jista’ jiġi immaġinat każ fejn dik id-differenza fit-trattament tikkonċerna żewġ kumpanniji li, b’mod definittiv, joperaw bħala “intermedjarji” fix-xiri ta’ ajruplan. B’hekk, pereżempju, entità finanzjarja li tixtri ajruplan sabiex tikrih lil linja tal-ajru ma tibbenefikax mill-eżenzjoni, waqt li l-eżenzjoni tingħata lil-linja tal-ajru A li topera fuq rotot internazzjonali u li tixtri inġenju tal-ajru mhux għall-użu tagħha stess, iżda biex tittrasferixxih bi ħlas lil-linja tal-ajru B. L-entità finanzjarja u l-linja tal-ajru A jwettqu tranżazzjonijiet simili f’kull aspett,(18) iżda huma suġġetti għal reġim fiskali differenti u aktar żvantaġġuż għal din tal-ewwel minħabba interpretazzjoni “suġġettiva” tal-eżenzjoni.
 41. Fl-aħħar nett, għandi nirreferi għall-ġurisprudenza Velker u Elmeka, għalkemm din ma tistax, fil-fehma tiegħi, tinvalida l-konklużjoni li għaliha jwasslu l-interpretazzjoni teleoloġika tal-eżenzjoni u l-prinċipju ta’ kompetizzjoni newtrali.
 42. Id-domanda li saret mill-Korkein hallinto-oikeus tippreżenta, prima facie, rabta indiskutibbli ma’ dawk ittrattati fiż-żewġ sentenzi msemmija hawn fuq. Iż-żewġ kawżi kellhom bħala suġġett tranżazzjonijiet ta’ forniment ta’ fjuwil lil bastimenti. Fil-kawża Velker, fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet mistoqsija jekk il-kunsinni ta’ oġġetti lil impriża li ma tużax hija stess l-oġġetti għall-forniment ta’ fjuwil u għall-provvista ta’ bastimenti, iżda tipprovdihom lil impriża oħra li ma tużahomx għal dan il-għan jistgħux jitqiesu bħala “kunsinni ta’ oġġetti intiżi għall-għoti ta’ karburant” tal-bastimenti msemmija fil-punt 4 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva (u, għaldaqstant, bħala eżenti abbażi ta’ dik id-dispożizzjoni). Fil-kawża Elmeka, fit-tieni lok, saret l-istess domanda, iżda din id-darba f’relazzjoni mal-eżenzjoni prevista fil-punt 8 tal-Artikolu 15, li teżenta l-provvista ta’ servizzi “biex jilħqu l-bżonnijiet diretti tal-vapuri tal-baħar” imsemmija fil-paragrafu 5. (19) Fiż-żewġ każijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-eżenzjonijiet setgħu japplikaw biss għall-kunsinni ta’ oġġetti u għall-forniment ta’ servizzi direttament lill-operatur tal-bastiment jew lis-sid għall-bżonnijiet diretti tal-bastimenti, u b’hekk ma setgħux jiġu estiżi għal dawk li jkunu saru “fi stadju sussegwenti tal-kummerċjalizzazzjoni” (20) .
 43. Il-Kummissjoni u l-Gvern tal-Finlandja sostnew f’din il-kawża l-applikazzjoni b’analoġija ta’ dik il-ġurisprudenza. Madankollu, jiena tal-fehma li dik l-applikazzjoni b’analoġija ma tistax tiġi aċċettata, peress li ebda wieħed miż-żewġ argumenti prinċipali li fuqhom dawk is-sentenzi jibbażaw l-interpretazzjoni stretta tal-eżenzjonijiet inkwistjoni f’dawk il-każijiet ma jistgħu jiġu estiżi, a priori, għall-kuntest tal-punt 6 tal-Artikolu 15.
 44. L-ewwel wieħed minn dawn iż-żewġ argumenti jirreferi għad-diffikultajiet prattiċi inerenti fl-applikazzjoni tas-soluzzjoni kuntrarja: “l-estensjoni ta’ l-eżenzjoni għall-istadji preċedenti għall-provvista finali ta’ l-oġġetti tirrikjedi li l-Istati joħolqu mekkaniżmi ta’ kontroll u ta’ sorveljanza sabiex jiżguraw id-destinazzjoni finali tal-merkanzija kkunsinnata b’eżenzjoni mit-taxxa”, mekkaniżmi li “jfissru, għall-Istati u l-operaturi kkonċernati, xkiel li huwa inkompattibli ma’ l-applikazzjoni korretta u ċara ta’ tali eżenzjonijet preskritta mill-ewwel frażi ta’ l-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva” (21) .
 45. Dawn l-oġġezzjonijiet jitilfu ħafna mis-saħħa tagħhom meta, bħal f’din il-kawża, il-kunsinni ta’ oġġetti jew il-provvisti ta’ servizzi ma jkunux iddestinati għall-forniment ta’ provvisti jew għall-bżonnijiet diretti ta’ bastiment jew ta’ ajruplan, iżda għat-tranżazzjoni ta’ bejgħ ta’ dak il-bastiment jew ta’ dak l-inġenju tal-ajru nnifsu. Barra minn hekk, ma għandux jintesa li, sabiex inġenju tal-ajru jkun intiż għat-trasport kummerċjali ta’ merkanzija jew ta’ vjaġġaturi, trid tinkiseb serje ta’ permessi speċifiċi li jiffaċilitaw il-kontroll dwar jekk dak l-inġenju tal-ajru huwiex ser jintuża effettivament minn linja tal-ajru (22) . Minn din il-perspettiva, kunsinna ta’ fjuwil (bħal fil-kawżi Velker u Elmeka) jew ta’ oġġetti oħrajn intiżi għall-forniment ta’ provvisti lill-bastiment, li d-destinazzjoni tiegħu diffiċilment tista’ tiġi kkontrollata b’mod sempliċi u effikaċi, ma tistax tiġi mqabbla faċilment mal-kunsinna ta’ ajruplan jew ta’ bastiment.
 46. Għaldaqstant, xejn ma jipprekludi l-applikazzjoni tal-eżenzjoni f’dawk il-każijiet, peress li l-fatt li l-ajruplan jintuża minn linja tal-ajru bħal dawk imsemmija fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva ikun magħruf fil-mument tax-xiri tal-ajruplan, u tingħata prova ta’ din iċ-ċirkustanza lill-awtoritajiet fiskali (23) . Prekawzjoni ta’ dan it-tip ma tipprekludix, fil-fehma tiegħi, “l-applikazzjoni korretta u ċara tat-tali eżenzjonijiet” kif meħtieġ mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva, u tkun, fi kwalunkwe każ, soluzzjoni iktar xierqa sabiex jiġu evitati frodi mir-rifjut tal-eżenzjoni.
 47. Is-sentenzi Velker u Elmeka jibbażaw ukoll fuq argument ieħor li jirrigwarda n-natura ġenerali tal-VAT u tal-interpretazzjoni stretta tal‐eżenzjonijiet tat-taxxa riżultanti (24) . Evidentement, dawk l-imperattivi huma wkoll applikabbli, ta’ mill-inqas fil-prinċipju, għall-eżenzjoni tal-punt 6 tal-Artikolu 15. Madankollu, kif ġie ppreċiżat iktar ’il fuq, il-ġurisprudenza teħtieġ ukoll li l-interpretazzjoni tal-eżenzjonijiet tal-VAT tkun konformi għall-objettivi segwiti minnhom u tosserva l-prinċipju ta’ newtralità fiskali, liema żewġ elementi jwasslu, fil-kuntest tal-eżenzjoni inkwistjoni, għal konklużjoni kuntrarja minn dik fis-sentenzi Velker u Elmeka. 4. Konklużjoni għat-tieni domanda preliminari
 48. Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, jidhirli li s-sens letterali tad-dispożizzjoni (li fil-biċċa l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi tirreferi espressament għall-“użu” tal-inġenju tal-ajru), l-objettivi tal-eżenzjoni u l-prinċipju ta’ newtralità tal-VAT jeżieġu f’dan il-każ interpretazzjoni tal-fini tal-eżenzjoni. Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva għandu, għaldaqstant, jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni prevista fih għandha tiġi applikata għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru lil operaturi ekonomiċi li ma joperawx prinċipalment huma stess fuq rotot tal-ajru internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda jittrasferixxu l-użu tal-inġenju tal-ajru lil linja tal-ajru li twettaq dik l-attività.
 B – It-tielet domanda preliminari 49. B’xi mod sabiex tikkompleta d-domanda preċedenti, fit-tielet domanda preliminari tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar ir-rilevanza li jista’ jkollhom, għar-risposta għat-tieni domanda preliminari, uħud miċ-ċirkustanzi fattwali ta’ din il-kawża; b’mod partikolari, il-fatt li l-linja li hija l-proprjetarja tal-inġenji tal-ajru (A Oy) tgħaddi l-prezz għall-użu tal-inġenji tal-ajru tagħha fuq individwu (X) li huwa s-sid tal-ishma fil-kumpannija proprjetarja u li juża l-inġenji tal-ajru mixtrija prinċipalment għall-bżonnijiet kummerċjali u/jew privati tiegħu, meta jitqies li l-linja tal-ajru tista’ tuża l-inġenji tal-ajru għal titjiriet oħrajn.
 50. Ir-rikorrenti kkontestat l-eżattezza ta’ din id-dikjarazzjoni tal-fatti. Indipendentement minn dan, jidhirli li ċ-ċirkustanzi fattwali invokati fid-deċiżjoni tar-rinviju huma irrilevanti għar-risposta tat-tieni domanda u ma jipprekludix, fil-prinċipju, l-applikazzjoni tal-eżenzjoni eżaminata f’din il-kawża lil operatur ekonomiku li jittrasferixxi l-użu ta’ ajruplan mixtri lil linja tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali. 51. Kif ġie enfasizzat iktar ’il fuq, fir-rigward tal-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva, l-uniku kriterju li jippermetti li jiġi ddeterminat jekk dik l-eżenzjoni hijiex applikabbli huwa l-użu tal-inġenju tal-ajru minn linja tal-ajru li prinċipalment topera fuq rotot internazzjonali bl-ajru għal remunerazzjoni. Sa fejn l-akkwirent tal-ajruplan jista’ jipproduċi prova li l-inġenju tal-ajru huwa effettivament użat ekonomikament minn linja tal-ajru li għandha dawk il-karatteristiċi, ir-relazzjonijiet kummerċjali jew ta’ tip ieħor li jistgħu jeżistu bejn il-kumpannija li hija l-proprjetarja tal-ajruplan, l-azzjonista maġġoritarja tagħha u l-linja tal-ajru nnifisha ma għandu jkollhom ebda konsegwenza fuq l-impożizzjoni tal-VAT. B’hekk, għalkemm l-ajruplan jintuża parzjalment mill-proprjetarju, għalkemm dan iħallas ċerti spejjeż hu stess u għalkemm it-tranżazzjoni kollha hija eventwalment vantaġġuża mill-perspettiva fiskali apparti minn dik tal-VAT, dan ma għandu ebda rilevanza għall-finijiet tal-eżenzjoni meta l-linja tal-ajru tuża ekonomikament l-ajruplan fl-attività ordinarja tagħha.
 52. Min-naħa l-oħra, jekk jiġi ppruvat li l-inġenju tal-ajru ma huwiex realment intiż sabiex jintuża ekonomikament mil-linja tal-ajru, u li huwa intiż unikament għal użu privat – b’mod definittiv, il-konsumatur privat – minn persuna fiżika jew ġuridika, l-eżenzjoni tista’ tiġi rrifjutata inkwantu l-kundizzjonijiet previsti fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva ma humiex sodisfatti. Fi kwalunkwe każ, hija l-qorti nazzjonali li quddiemha tinsab il-kawża prinċipali li għandha tevalwa dawn iċ-ċirkustanzi.
 C – L-ewwel domanda preliminari 53. Fl-ewwel domanda preliminari tagħha, il-Korkein hallinto-oikeus tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk il-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali”, li jintuża fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva, jinkludix ukoll il-kumpanniji tal-ajru li prinċipalment jipprovdu servizzi ta’ traffiku internazzjonali ta’ titjiriet ċarter.
 54. Mill-ġdid, id-dubji dwar l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jidhru li joriġinaw mid-differenzi bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi tas-Sitt Direttiva.
 55. Uħud minn dawn il-verżjonijiet jużaw termini li jistgħu jissuġġerixxu li l-linji tal-ajru għandhom ikunu regolari. Dan huwa l-każ tal-verżjoni Ingliża li titkellem dwar “international routes”, terminoloġija li tista’ tissuġġerixxi l-eżistenza ta’ rotot u ta’ titjiriet regolari. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi jenfasizzaw fuq il-punt li l-linja tal-ajru li tuża l-ajruplan topera prinċipalment fuq rotot internazzjonali, mingħajr ebda riferiment, dirett jew indiretta, għal jekk dik l-attività ssirx permezz ta’ titjiriet ċarter jew ta’ linja regolari.
 56. Il-ġurisprudenza ssostni b’mod ċar din l-interpretazzjoni wiesgħa. Is-sentenza Cimber Air (25), li sa issa hija l-unika waħda li tittratta dwar l-eżenzjoni fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva, indirizzat il-problema tal-applikabbiltà ta’ din l-eżenzjoni fir-rigward ta’ tranżazzjonijiet ta’ xiri ta’ inġenji tal-ajru użati għal linji tal-ajru li joperaw prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda li jagħmlu wkoll titjiriet interni preċiżament b’dawn l-ajruplani. Fis-sentenza ċċitata, il-Qorti tal-Ġustizzja insistiet li l-fattur determinanti sabiex tiġi applikata l-eżenzjoni hija n-natura tal-attivitajiet li “prinċipalment” twettaq il-linja tal-ajru li tuża l-ajruplan, u mhux l-użu konkret li jsir minn dak l-ajruplan partikolari. 57. Jekk napplikaw l-istess loġika, in-natura tar-rotot għandha tkun ukoll irrelevanti għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni.
 58. Din is-soluzzjoni, fl-aħħar nett, tossserva iktar il-prinċipju ta’ newtralità fiskali, peress li ma jidher li ma hemm ebda raġuni oġġettiva sabiex jiġu ttrattati b’mod differenti, għall-finijiet tal-VAT, żewġ kumpanniji tal-ajru li joperaw fuq rotot internazzjonali, għas-sempliċi fatt li waħda minnhom topera fundamentalment permezz tal-organizzazzjoni ta’ titjiriet ċarter waqt li l-oħra permezz ta’ titjiriet regolari, jew għaliex l-ajruplan inkwistjoni huwa intiż għal tip partikolari ta’ titjiriet.
 59. Bħala konklużjoni, il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali” jinkludi wkoll il-kumpanniji tal-ajru kummerċjali li joperaw prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni fis-settur tat-titjiriet ċarter, sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta’ impriżi u ta’ individwi.
 VI – Konklużjoni 60. Għaldaqstant, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Finlandja) kif ġej:
 “1) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas [għal remunerazzjoni] prinċipalment fuq rottot internazzjonali” jinkludi wkoll il-kumpanniji tal-ajru kummerċjali li joperaw prinċipalment vjaġġi fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni fis-settur tat-titjiriet ċarter, sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta’ impriżi u ta’ individwi.
 2) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni prevista f’dan il-punt ma tapplikax biss għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru direttament lil linja tal-ajru li topera prinċipalment rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda wkoll għall-kunsinna ta’ inġenji tal-ajru lil operaturi ekonomiċi li l-attività prinċipali tagħhom ma hijiex li joperaw vjaġġi fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda li jqegħdu l-inġenju tal-ajru għad-dispożizzjoni ta’ linja tal-ajru li topera tali rotot. 3) Il-fatt li l-proprjetarja tal-inġenji tal-ajru jgħaddi l-prezz għall-użu tal-inġenji tal-ajru fuq individwu li huwa s-sid tal-ishma fil-kumpannija proprjetarja u li juża l-inġenji tal-ajru mixtrija prinċipalment għall-ħtiġijiet kummerċjali u/jew privati tiegħu, meta jitqies li l-linja tal-ajru tista’ tuża l-inġenji tal-ajru wkoll għal titjiriet oħrajn, ma jbiddilx il-konklużjoni bbażata fuq ir-risposta għat-tieni domanda preliminari, ħlief jekk dawk iċ-ċirkustanzi juru li l-inġenju tal-ajru ma huwiex realment intiż sabiex jintuża ekonomikament mil-linja tal-ajru, iżda għall-użu esklużiv privat ta’ persuna fiżika jew ġuridika, liema fatt għandu jiġi evalwat mill-qorti nazzjonali.”
 (1) . (2) – Is-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23; iktar ’il quddiem, is-“Sitt Direttiva”)
 (3) – Fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha, A Oy tispjega li B Oy kienet tieħu ħsieb “il-ġestjoni, il-manutenzjoni u t-tiswijiet, tiġġestixxi l-persunal fuq l-art u dak abbord, tirrispondi għall-awtorizzazzjonijiet meħtieġa u d-dokumentazzjoni korrispondenti kif ukoll l-iskedi tal-ħinijiet, waqt li fl-istess ħin tikkummerċjalizza u tbigħ f’isimha stess servizzi ta’ trasport bl-ajru pprovduti permezz ta’ dak it-tagħmir”. Minbarra dawk iż-żewġ ajruplan, A Oy tgħid ukoll li B Oy kienet topera għadd kbir ta’ ajruplani oħrajn li jagħmlu parti mill-flotta tagħha u li jwettqu titjiriet internazzjonali.
 (4) – B’hekk, fil-verżjoni Spanjola nsibu referenza għal “aeronaves utilizadas por las compañías de navegación aérea”; f’dik Franċiża, “utilisés par des compagnies de navigation aérienne”; f’dik Ingliża, “used by airlines”; f’dik Ġermaniża, “die von Luftfahrtgesellschaften verwendet werden”; f’dik Taljana, “usati da compagnie di navigazione aerea”; u f’dik Olandiża, “die worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen”.
 (5) – Dan inbidel fil-verżjoni Finlandiża tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, p. 1), li l-Artikolu 148 tagħha jinkorpora, f’kull verżjoni lingwistika, il-kriterju ta’ “użu” tal-inġenju tal-ajru.
 (6) – Ara, pereżempju, is-sentenza tas-27 ta’ Ottubru 1977, Bouchereau (30/77, Ġabra p. 1999, punt 14).
 (7) – Kawża C-185/89, Ġabra p. I‐2561, iktar ’il quddiem “Velker”. (8) – Kawżi magħquda C-181/04 sa C-183/04, Ġabra p. I‐8167.
 (9) – Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Lulju 2006, United Utilities (C‐89/05, Ġabra p. I‐4793), punti 21 u 22); tat-8 ta’ Ġunju 2006, L.u.P (C‐106/05, Ġabra p. I-5123, punt 24); tat-18 ta’ Novembru 2004, Temco Europe (C‐284/09, Ġabra p. I‐11237, punt 17); tal-14 ta’ Ġunju 2004, Horizon College (C‐434/05, Ġabra p. I‐4793, punt 16); tat-18 ta’ Ottubru 2007, Navicon (C‐97/06, Ġabra p. 1‐8755), punt 22; u tat-28 ta’ Jannar 2010, Eulitz (C‐473/08, li għadha ma ġietx ippublikata fil-Ġabra), punt 27.
 (10) – Sentenzi Navicon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29; u tat-22 ta’ Diċembru 2010, Feltgen u Bacino Charter Company (C-116/10, li għadha ma ġietx ippublikata fil-Ġabra), punt 16.
 (11) – F’dan is-sens, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Lenz, ippreżentati fit-2 ta’ Mejju 1990, fil-Kawża Velker, iċċitata iktar ’il fuq.
 (12) – Sentenza Navicon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21.
 (13) – F’dan is-sens, Y. Martínez Muñoz,, “El principio de neutralidad en el IVA en la doctrina del TJCE”, Revista española de Derecho Financiero, 145, Jannar-Marzu 2010, p. 182. Ara wkoll M. Guichard, M., “‘L'Esprit des Lois ”communautaires en matière de TVA: du principe de neutralité”, Revue de Droit Fiscal, nru 36, Sena 2001, p. 1205; u F. Vanistendael “Neutrality and the limits of VAT”, Selected issues in European tax law, 1999, p. 13.
 (14) – Sentenza L.u.P., iċċitata iktar ’il fuq, punt 48.
 (15) – Ara, bħala eżempju, is-sentenza tat-12 ta’ April 1984, Unifrex (281/82, Ġabra p. 1969), punt 30.
 (16) – Sentenzi tas-7 ta’ Settembru 1999, Gregg (C‐216/97, Ġabra p. I‐4947), punt 20; tal-11 ta’ Ottubru 2001, Adam (C‐267/99, Ġabra p. I‐7467), punt 36; tal-10 ta’ Settembru 2002, Kügler (C‐141/00, Ġabra p. I‐6833), punt 40; tat-23 ta’ Ottubru 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‐109/02, Ġabra p. I‐12691), punt 20; tas-26 ta’ Mejju 2005, Kingscrest Associates u Montecello (C‐498/03, Ġabra p. I‐4427), punt 41; tat-12 ta’ Jannar 2006, Turn-und Sportunion Waldburg (C‐246/04, Ġabra p. I‐589); tal-4 ta’ Mejju 2006, Abbey National (C‐169/04, Ġabra p. I‐4027), punt 56; L.u.P., iċċitata iktar ’il fuq, punt 32; u tas-16 ta’ Settembru 2008, Isle of Wight Council et (C‐288/07, Ġabra p. I‐7203), punt 42.
 (17) – Sentenza tal-10 ta’ April 2008, Marks & Spencer (C‐309/06, Ġabra p. I‐2283), punt 49.
 (18) – F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza kostanti, “biex tevalwa jekk prodotti jew prestazzjonijiet ta' servizzi humiex simili, l-identità tal-produttur jew ta’ min jipprovdi dawn is-servizzi u l-forma ġuridika li taħtha dawn jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom huma, fil-prinċipju, irrilevanti”. Ara s-sentenzi tas-17 ta’ Frar 2005, Linnweber u Akitidis (Kawżi magħquda C‐453/02 u C‐462/02, Ġabra p. I‐1131), punti 24 u 25; u Turn-und Sportunion Waldburg, iċċitata iktar ’il fuq, punt 34.
 (19) – Li min-naħa tiegħu jirreferi għall-punt 4(a) u (b).
 (20) – Sentenza Velker, iċċitata iktar ’il fuq, punt 22.
 (21) – Sentenzi Velker, iċċitata iktar ’il fuq, punt 24; u Elmeka, iċċitata iktar ’il fuq, punt 23.
 (22) – A Oy tirreferi fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha għall-AOC (Air Operation Certificate), waqt li tindika li sabiex dan jinkiseb u jinżamm jiswa għoli ħafna (skont A Oy, dan jammonta għal spiża annwali addizzjonali ta’ bejn EUR 138 000 u EUR195 000). Dan jagħmilha improbabbli li l-imsemmi ċertifikat jiġi pproċessat b’mod frawdolenti, li ma humiex meħtieġ meta l-ajruplan ikun intiż għal użu privat.
 (23) – Skont dak li tafferma A Oy fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha, l-awtoritajiet Belġjani introduċew prekawzjoni ta’ dan it-tip fir-regoli amministrattivi interni tagħhom u l-awtoritajiet Olandiżi jikkunsidraw bħala prova suffiċjenti dikjarazzjoni ffirmata mill-akkwirent dwar id-destinazzjoni tal-ajruplan.
 (24) – Sentenzi Velker, punt 19, u Elmeka, punt 15.
 (25) – Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta’ Settembru 2004 (382/02, Ġabra p. I‐8379).


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 22.5.2010
 SK
 Úradný vestník Európskej únie
 C 134/45
 Žaloba podaná 17. marca 2010 — Lidl Stiftung/ÚHVT — Vinotasia (VITASIA)
 (Vec T-124/10)
 2010/C 134/74
 Jazyk žaloby: nemčina
 Účastníci konania
 Žalobkyňa: Lidl Stiftung & Co. KG (Neckarsulm, Nemecko) (v zastúpení: M. Schaeffer a A. Marx, Rechtsanwälte)
 Žalovaný: Úrad pre harmonizáciu vnútorného trhu (ochranné známky a vzory)
 Ďalší účastník konania pred odvolacím senátom: Vinotasia GmbH (Koblenz, Nemecko)
 Návrhy žalobkyne
 —
 zrušiť rozhodnutie štvrtého odvolacieho senátu ÚHVT zo 14. januára 2010 vo veci R 1054/2008-4,
 —
 zamietnuť námietku č. B 1 027 947, podanú 30. júna 2006, v rozsahu, vo akom jej vyhovelo rozhodnutie námietkového oddelenia z 30. mája 2006,
 —
 zaviazať žalovaného na náhradu trov konania na Súdnom dvore Európskej únie a na štvrtom odvolacom senáte Úradu pre harmonizáciu vnútorného trhu (ochranné známky a vzory),
 —
 subsidiárne, prerušiť konanie do vydania právoplatného rozhodnutia o návrhu na výmaz staršej nemeckej ochrannej známky č. 302 12 015 „VINOTASIA“, podanému 17. marca 2010 Nemeckému úradu pre patenty a ochranné známky.
 Žalobné dôvody a hlavné tvrdenia
 Prihlasovateľ ochrannej známky Spoločenstva: žalobkyňa.
 Prihlasovaná ochranná známka Spoločenstva: slovná ochranná známka „VITASIA“ pre výrobky zaradené do tried 29, 30, 31, 32 a 33 (prihláška č. 4 691 101).
 Majiteľ ochrannej známky alebo označenia, ktoré je základom námietky: Vinotasia GmbH.
 Ochranná známka alebo označenie, ktoré je základom námietky: nemecká slovná ochranná známka „VINOTASIA“ č. 302 15 015 pre výrobky a služby zaradené do tried 32, 33 a 35.
 Rozhodnutie námietkového oddelenia: čiastočné vyhovenie námietke.
 Rozhodnutie odvolacieho senátu: zamietnutie odvolania.
 Dôvody žaloby: porušenie článku 8 ods. 1 písm. b) nariadenia (ES) č. 207/2009 (1), keďže medzi predmetnými ochrannými známkami neexistuje pravdepodobnosť zámeny.
 (1) Nariadenie Rady (ES) č. 207/2009 z 26. februára 2009 o ochrannej známke Spoločenstva (Ú. v. EÚ L 78, s. 1).


text:
 20.7.2013
 SK
 Úradný vestník Európskej únie
 C 207/63
 Žaloba podaná 17. mája 2013 — ZZ/Rada
 (Vec F-47/13)
 2013/C 207/110
 Jazyk konania: francúzština
 Účastníci konania
 Žalobca: ZZ (v zastúpení: M. Velardo, avocat)
 Žalovaná: Rada európskej únie
 Predmet a opis sporu
 Zrušenie rozhodnutia nezahrnúť žalobcu do zoznamu úradníkov funkčnej skupiny AD navrhnutých na povýšenie v roku 2012
 Návrhy žalobcu
 —
 zrušiť rozhodnutie z 20. júla 2012 č. 63/12 Generálneho sekretariátu Rady týkajúce sa zoznamu úradníkov navrhnutých na povýšenie počas obdobia roku 2012, v ktorom nebolo uvedené meno žalobcu, ako aj zrušenie rozhodnutia menovacieho orgánu z 11. februára 2011,
 —
 zaviazať žalovanú na zaplatenie náhrady škody a úrokov z omeškania a kompenzačných úrokov vo výške 6,75 % za spôsobenú majetkovú a nemajetkovú ujmu,
 —
 zaviazať Radu na náhradu trov konania.


text:
31.7.2017
 IT
 Gazzetta ufficiale dell’Unione europea
 C 249/10
 Sentenza della Corte (Ottava Sezione) dell’8 giugno 2017 — Dextro Energy GmbH & Co. KG/Commissione europea
 (Causa C-296/16 P) (1)
 ([Impugnazione - Tutela dei consumatori - Regolamento (CE) n. 1924/2006 - Indicazioni sulla salute fornite sui prodotti alimentari, diverse da quelle che si riferiscono alla riduzione del rischio di malattia e allo sviluppo e alla salute dei bambini - Rigetto della domanda di inserimento di alcune indicazioni nonostante il parere positivo dell’Autorità europea per la sicurezza alimentare (EFSA)])
 (2017/C 249/14)
 Lingua processuale: il tedesco
 Parti
 Ricorrente: Dextro Energy GmbH & Co. KG (rappresentanti: M. Hagenmeyer e T. Teufer, Rechtsanwälte)
 Altra parte nel procedimento: Commissione europea (rappresentanti: S. Grünheid e K. Herbout-Borczak, agenti)
 Dispositivo
 1)
 L’impugnazione è respinta.
 2)
 La Dextro Energy GmbH & Co. KG è condannata alle spese.
 (1) GU C 287 dell’8.8.2016.


type: wikipedia

text:
A mandragóra vagy szerencsegyökér (Mandragora) a burgonyavirágúak (Solanales) rendjébe és a burgonyafélék (Solanaceae) családjába tartozó nemzetség.
 Fajok
 A nemzetségbe mindössze három fajt sorolnak:
 Mandragora caulescens
 közönséges mandragóra (Mandragora officinarum)
 Mandragora turcomanica
 Közülük az európai kultúrában a közönséges mandragóra (Mandragora officinarum) ismert, ezért ezt a fajt egyszerűen mandragórának is nevezik. A közönséges mandragóra szőrös levelű, fekete bogyótermésű, évelő. Gyökere alkaloidtartalmú; gyökere és levele is nyersen mérgező, idegrohamokat kiváltó hatású. A középkorban a termékenység jelképe volt, fájdalomcsillapítóként is alkalmazták. Bogyóit az arabok az „ördög almájának” nevezték. Számos hiedelem és babona fűződik hozzá, többek között szelleműző hatást tulajdonítottak neki, szerencsehozó amulettként a kandallópárkányra helyezték. Úgy hitték, a közönséges mandragóra szörnyű sikolyokat hallat, amikor kiássák, halált hozva arra, aki meghallja a sikolyt.
 Jegyzetek
 Források
 Magyar katolikus lexikon
 Mandragora
 Robert Graves-Raphael Patai: Héber mítoszok, fordította: Terényi István, Gondolat Kiadó, Budapest, 1969.
 Burgonyafélék
 Növénynemzetségek


text:
22.2.2003 FI Euroopan unionin virallinen lehti C 44/37
 Oikeudelliset perusteet ja pääasialliset perustelut myönnettäviä tukia hoitaviin tehtäviin ja valinnut kokeessa
 pääalueekseen ulkosuhteet. Hän riitauttaa kanteellaan valinta-
 lautakunnan päätöksen arvostella hänen kirjallinen suorituk-
 Kantaja arvostelee nimittävän viranomaisen tekemää päätöstä sensa arvosanalla 19/40, eli yhden pisteen alle rajan, jota
 siitä, ettei siinä hyväksytä kantajan vaatimusta, että Tribunal edellytetään suullisiin kokeisiin pääsyltä.
 de paix de Luxembourgin 26.11.1998 antama tuomio on
 pantava virheettömästi täytäntöön ja että siten vastaajana
 olevan toimielimen virkamiehen palkasta tehdyn ulosmittauk-
 sen peruutuksen, jonka voimaantulopäiväksi määrättiin Kanteensa tueksi kantaja esittää seuraavaa:
 11.11.1998, on tultava voimaan tuona päivänä eikä maalis-
 kuussa 1998. – Päätöstä rasittaa harkintavallan väärinkäyttö, perustelu-
 velvollisuuden ja puolustuksen oikeuksien laiminlyönti
 Vaatimustensa tueksi kantaja vetoaa: siltä osin kuin kantajalle ei ole annettu tietoja kokeissa
 sovelletuista korjausperusteista, niiden korjaamisessa
 – periaatteeseen, jonka mukaan toimielinten velvollisuute- noudatetusta menettelystä eikä kokeiden korjanneiden
 na on tehdä kansallisten toimielinten kanssa lojaalia henkilöiden antamista arvioista.
 yhteistyötä, ja
 – Päätös on henkilöstösääntöjen 3 artiklan vastainen, puut-
 – siihen, että ulosmittausmenettely on yhteisön oikeuden teellisesti perusteltu ja puolustuksen oikeuksien vastainen
 kannalta täysin laillinen. siltä osin kuin valintalautakunta on kieltäytynyt antamas-
 ta tietoja kolmannen koetta korjanneen henkilön kielitai-
 dosta.
 – Kilpailumenettely on ollut yhdenvertaisen kohtelun ja
 hyvän hallintotavan periaatteiden vastainen. Kokeeseen
 Alessandro Cavallaron 17.12.2002 Euroopan yhteisöjen osallistuneille jaettu italiankielinen materiaali ei ole ollut
 komissiota vastaan nostama kanne asianmukaisesti valmisteltua. Lisäksi päätös on peruste-
 luiltaan ristiriitainen osallistujille annettuja ohjeita koske-
 (Asia T-375/02) van tulkinnan osalta.
 (2003/C 44/70) – Kirjallisen kokeen e osan ensimmäisen kysymyksen vas-
 tauksen arvioinnissa on ilmeinen virhe.
 (Oikeudenkäyntikieli: italia)
 – Perustelut eivät vastaa todellisuutta, ne ovat epäjohdon-
 mukaiset ja ristiriitaiset kokeen e osan toisen kysymyksen
 vastauksen arvioinnin osalta.
 Alessandro Cavallaro on nostanut 17.12.2002 Euroopan
 yhteisöjen ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimessa kan-
 teen Euroopan yhteisöjen komissiota vastaan. Kantajan edusta-
 jana on asianajaja Carlo Forte.
 Kantaja vaatii, että ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuin
 – kumoaa nimittävän viranomaisen 11..9.2002 tekemän
 päätöksen COM/A/6/01, jossa hänen hallintovirkamies-
 O:n 9.12.2002 Euroopan yhteisöjen komissiota vastaan
 ten (ura-alue A7/A6) palvelukseen ottamiseksi järjestetyn
 nostama kanne
 avoimen kilpailun kirjallisesta kokeesta saamansa arvosa-
 na vahvistettiin liian alhaiseksi (e koe), ja tämän johdosta
 sen, ettei häntä hyväksytty osallistumaan suullisiin kokei- (Asia T-376/02)
 siin
 – kumoaa kilpailuun perustuvat muut toimenpiteet tarpeel- (2003/C 44/71)
 lisilta osin, jotta kantajan oikeudet voitaisiin palauttaa
 – velvoittaa komission korvaamaan oikeudenkäyntikulut. (Oikeudenkäyntikieli: ranska)
 Oikeudelliset perusteet ja pääasialliset perustelut
 O on nostanut 9.12.2002 Euroopan yhteisöjen ensimmäisen
 Kantaja oli osallistunut avoimeen kilpailuun COM/A/6/01, oikeusasteen tuomioistuimessa kanteen Euroopan yhteisöjen
 joka oli järjestetty hallintovirkamiesten palvelukseen ottami- komissiota vastaan. Kantajan edustajana toimii Jean Van
 seksi (ura-alue A7/A6) ulkosuhteita ja kolmansille maille Rossum, prosessiosoite Luxemburgissa.