text:
 |
 52013PC0296
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear creat maidir le rochtain ar an margadh seirbhísí calafoirt agus trédhearcacht airgeadais calafort /* COM/2013/0296 final - 2013/0157 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 1.1 Cúlra
 Is ceann de na réigiúin is mó calafort ar
 domhan í an Eoraip. Ag an am céanna, tá an earnáil calafort ilchineálach agus
 ar ceann de phríomhthréithe na hearnála tá an éagsúlacht i gcineálacha agus i
 modhanna eagrúcháin. Urramaítear an éagsúlacht sin sa Rialachán seo agus ní
 fhéachann sé le samhail aonfhoirmeach a leagan síos do na calafoirt. Tá breis
 is 1200 calafort ag feidhmiú feadh tuairim is 70 000 km de chóstaí an
 Aontais. Sa bhliain 2011, chuaigh tuairim is 3.7 billiún tonaí lastais
 (níos mó ná 60 000 cuairt calafoirt ag longa trádála) trí chalafoirt
 Eorpacha.
 Cé go bhfuil an AE ag brath go mór ar a chuid
 calafort chun trádáil a dhéanamh leis an gcuid eile den domhan, tá na calafoirt
 fíorthábhachtach freisin mar gheall ar a margadh inmheánach féin. Dá réir sin,
 is ionann an loingseoireacht gearrthurais agus 60 % de na tonaí a
 láimhseáiltear i gcalafoirt an AE. Is príomhmhoil iad na calafoirt do shlabhraí
 iompair idirmhódúla an AE a úsáideann an loingseoireacht gearrthurais mar rogha
 ar na bealaí iompair ar tír atá sáithithe agus mar shlí chun nasc a chruthú le
 limistéir fhorimeallacha agus oileáin.
 Ó thaobh iompar paisinéirí de, láimhseáladh
 385 milliún paisinéir mara i n2011 i gcalafoirt an AE.
 Cuireann gníomhaíochtaí calafoirt go díreach
 le fostaíocht, infheistíocht isteach agus fás Olltáirgeachta Intíre (OTI). Faoi
 láthair fostaíonn 2 200 oibreoir calafoirt tuairim is 110 000
 dugaire. Tríd is tríd, cuireann na calafoirt suas ar 3 mhilliún post (díreach
 agus indíreach) ar fáil sna 22 Ballstát muirí agus is príomhfhoinse
 ioncaim chánaigh iad do rialtais áitiúla, réigiúnacha nó náisiúnta.
 Téann 96 % den lasta ar fad agus
 93 % de phaisinéirí ar fad trí chalafoirt an AE trí na 319 gcalafort
 a sainíodh sa togra ón gCoimisiún i gcomhair Treoracha maidir leis an ngréasán
 tras-Eorpach iompair (TEN‐T)[1].
 1.2 Na Dúshláin
 Cé go bhfuil an gá le forbairt ar naisc
 chúlchríche sainaitheanta go maith mar phríomhdhúshlán agus aghaidh tugtha air
 cheana féin tríd an mbeartas TEN‐T, tá príomhdhúshláin eile chalafort TEN‐T
 fós le réiteach. Ar an gcéad dul síos, is fíor a rá nach bhfuil an t‐ardleibhéal
 céanna seirbhíse á thairiscint ag gach calafort TEN‐T faoi láthair. Ar
 an dara dul síos, níl an creat rialachais calafoirt atá ann faoi láthair
 tarraingteach go leor i ngach cás d'infheisteoirí. Baineann an méid sin go léir
 le cúig chuspóir sonrach:
 1.2.1 Seirbhísí agus oibríochtaí
 nach bhfuil barrmhaith i roinnt calafort TEN‐T.
 Tá seirbhísí éifeachtúla calafoirt ríthábhachtach
 d’fheidhmíocht na gcalafort TEN‐T. Tá an Coimisiún, i dteannta na
 hearnála féin, tar éis trí shaincheist a shainaithint a d’fhéadfadh a bheith ag
 cur coisc le heagrú na seirbhísí calafoirt ar shlí bharrmhaith: (1) tá roinnt
 mhaith de na seirbhísí calafoirt faoi réir brú lag iomaíoch i ngeall ar
 shrianta ar rochtain ar an margadh; (2) monaplacht nó olagaplacht, cé go bhfuil
 bonn cirt leo i roinnt cásanna, d’fhéadfadh drochúsáid mhargaidh teacht astu
 agus (3) i roinnt calafort tá an t-ualach riaracháin rómhór ar a lucht úsáidte
 i ngeall ar easpa comhordaithe sna calafoirt.
 1.2.2 Creataí i ndáil le rialachas
 calafoirt nach bhfuil tarraingteach go leor chun infheistíocht a spreagadh i
 ngach calafort TEN‐T.
 Ní féidir na
 hinfheistíochtaí atá riachtanach chun toilleadh calafoirt a chur in oiriúint do
 na riachtanais athraitheacha a dhéanamh ach creat rialála agus beartais cobhsaí
 a bheith ann lena laghdófar neamhchinnteachtaí eacnamaíocha agus lena n‐áiritheofar
 cothrom iomaíochta. Ní hamhlaidh atá, áfach, i ngach calafort TEN‐T. Tá
 go leor cúiseanna leis: a) na neamhchinnteachtaí dlíthiúla arna gcruthú ag na
 srianta margaidh mar a léiríodh thuas agus b) an gá le pleanáil bonneagair níos
 fearr ar féidir a dhéanamh le rialacha níos déine TEN‐T.
 Ach tá dhá shaincheist bhunúsacha eile ann chun
 ná cúinsí neamhtharraingteacha ginearálta atá i roinnt mhaith calafort TEN‐T
 faoi láthair a mhíniú: (4) caidrimh airgeadais dhoiléire idir udaráis phoiblí,
 údaráis chalafoirt agus soláthraithe seirbhísí calafoirt agus (5) uathriail lag
 na gcalafort muirir bhonneagair a shocrú agus an nasc le costais a bhaineann le
 rochtain ar bhonneagar calafort gan a bheith trédhearcach .
 1.3 Cuspóir
 Is é an cuspóir atá ann cur leis an sprioc
 d’fheidhmiú an TEN‐T a bheadh níos éifeachtúla, idirnasctha agus
 inbhuanaithí trí chreat a chruthú lena gcuirfi feabhas ar fheidhmíocht gach
 calafort agus a chabhródh leo dul i ngleic leis na hathruithe sna riachtanais
 iompair agus lóistíochta. Ní mór do chalafoirt TEN‐T cabhrú chun an
 trácht loingseoireachta gearrthurais a fhorbairt mar chuid de bhealaí
 idirmhódúla, ag cur dá réir sin le hiompar inbhuanaithe, ceann de
 phríomhspriocanna an Pháipéir Bháin maidir le hIompar, agus cur le straitéis
 2020 an AE maidir le fás a bheadh tíosach ar acmhainní a spreagfaidh fás
 trádála agus lastais.
 Áirithítear leis an tionscnamh sin go mbeidh cur
 chuige cothrom idir beart reachtach agus cur chuige bog, arna léiriú leis an
 Idirphlé Sóisialta. Toradh is ea é seo ar chomhairliúchán dian agus ábhartha
 leis na páirtithe leasmhara a raibh deis lena linn an Rialachán a dhíriú ar
 bhearta lena ngabhann breisluach ard AE. Leis an Rialachán spárálfar ualach
 breise ar na calafoirt sin atá ag feidhmiú go maith agus cruthófar na dálaí do
 chalafoirt eile chun dul i ngleic lena ndúshláin struchtúracha.
 1.4 Comhchuibheas le beartais
 agus cuspóirí eile an AE
 Luíonn an togra leis an mbeartas a d'fhógair
 an Coimisiún sa Pháipéar Bán maidir le hIompar (2011) agus a fógraíodh go
 sainráite faoin gceannteideal Limistéar Eorpach Iompair Aonair agus rochtain ar
 chalafoirt. Léirítear go soiléir sa Pháipéar Bán rún an Choimisiúin
 athbhreithniú a dhéanamh ar shrianta ar sholáthairtí seirbhísí calafoirt agus
 trédhearcacht mhaoiniú na gcalafort a fheabhsú, ag soiléiriú cheann scríbe an
 chistiúcháin phoiblí do na gníomhaíochtaí éagsúla calafoirt, d’fhonn aon
 saobhadh ar iomaíocht a sheachaint. Sainíodh an togra mar cheann de
 phríomhghníomhaíochtaí an Ghnímh um an Margadh Aonair II freisin, agus
 cuirfidh sé le comhlánú Mhargadh Aonair na hEorpa.
 Leis an togra comhlánaítear agus forlíontar
 beartais atá i bhfeidhm faoi láthair nó tograí a rinneadh cheana: na tograí i
 ndáil leis na treoirlínte maidir leis an ngréasán tras-Eorpach iompair agus an
 Áis um Nascadh na hEorpa lena bhforáiltear creat chun tacú le forbairt nasc
 cúlchríche le calafoirt, an togra le haghaidh Treorach maidir le conarthaí
 lamháltais a dheonú a bhaineann le conarthaí lamháltais i gcalafoirt agus an
 obair ullmhucháin ar thionscnamh Chreas Gorm a dhíríonn ar shimpliú a dhéanamh
 ar na nósanna imeachta custaim a chuirtear i bhfeidhm ar earraí an AE arna
 n-iompar ag soithigh a thagann isteach i gcalafoirt an AE.
 Baineann an togra le gach calafort TEN‐T
 toisc, mar chalafoirt, go bhfuil ról suntasach acu go léir sa chóras Eorpach
 iompair bíodh sin ag éascú na malartuithe idir na Ballstáit nó ag feabhsú na
 hinrochtaineachta réigiúnaí do limistéir forimeallacha agus oileáin. Ní foláir
 a dhearbhú, áfach, go mbaineann na prionsabail maidir le neamh-idirdhealú agus
 saoirse bunaíochta an Chonartha ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus na
 rialacha iomaíochta leis na calafoirt eile freisin, agus cé nach bhfuil siad sa
 ghréasán tras‐Eorpach d’fhéadfadh ról tábhachtach a bheith acu ar an
 leibhéal áitiúil nó d’earnálacha eile seachas iompar, amhail iascaireacht nó
 turasóireacht. Féadfaidh na Ballstáit an cinneadh a dhéanamh freisin foráil an
 Rialacháin seo atá beartaithe a chur i bhfeidhm ar na calafoirt sin.
 2. TORTHAÍ COMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE
 LEASMHARA agus measúnuithe tionchair
 2.1 Comhairliúchán leis na
 páirtithe leasmhara
 Chothaigh DG MOVE idirphlé leis na húdaráis
 náisiúnta atá i bhfeighil bheartas na gcalafort (Aireachtaí Iompair).
 Reachtáladh cruinnithe leis na príomhchomhlachais tionscail san earnáil
 calafoirt, inter alia: údaráis chalafoirt (ESPO), oibreoirí
 príobháideacha críochfort (FEPORT), calafoirt intíre (EFIP), úinéirí longa
 (ECSA), píolótaí (EMPA), úinéirí agus oibreoirí tugaí (ETA), oibreoirí múrála
 (EBA), gníomhairí long (ECASBA), lastóirí (ESC), dreidirí (EuDA) agus oibreoirí
 lóistíochta (CLECAT). Reachtáil DG MOVE cruinnithe leis an dá
 phríomh-Cheardchumann d'oibreoirí calafoirt freisin: Comhairle Idirnáisiúnta na
 nDugairí (IDC) agus rannóg na ndugairí de Chónaidhm Oibrithe Iompair na hEorpa
 (ETF). Níor féadadh dul i gcomhairle le coiste earnálach idirphlé sóisialta
 toisc go bhfuil sé sin fós á chur ar bun.
 Tacaíodh leis an obair ullmhúcháin le staidéar
 eacnamaíoch maidir le caighdeán agus éifeachtúlacht na gcalafort Eorpach (PwC).
 Tugadh aird san obair ar thaighde forleathan a rinneadh ar gheilleagair
 iompair, calafoirt agus lóistíocht agus bhí roinnt mhaith pléití le
 saineolaithe tionscail agus taighde i gceist.
 Chuathas i gcomhairle go forleathan le
 páirtithe leasmhara trí bhíthin dhá shuirbhé ar líne agus comhdháil oscailte páirtithe
 leasmhara a reachtáladh thar dhá lá sa Bhruiséil (25 agus 26 Meán Fómhair
 2012). Ar an 18 Eanáir 2013, reachtáladh éisteacht phoiblí spriocdhírithe
 dheireanach, áit ar cuireadh na príomhfhadhbanna i láthair agus ar pléadh
 roghanna beartais agus an tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu. Is féidir
 achoimre a dhéanamh ar phríomhthorthaí an phróisis chomhairliúcháin (2012‐2013)
 mar seo a leanas:
 –
 Leag gach páirtí leasmhar béim ar an ngá atá le
 cobhsaíocht agus le cothrom iomaíochta san AE idir calafoirt (iomaíocht idir
 calafoirt) agus laistigh de chalafort (iomaíocht idir soláthraithe na seirbhíse
 calafoirt céanna laistigh de chalafort). Tá an gá le deimhneacht dhlíthiúil
 agus timpeallacht chairdiúil gnó lena laghad ualaigh riaracháin agus is féidir
 mar thosaíocht ag gach páirtí leasmhar.
 –
 Is mór an chúis imní atá ann maidir le hiomaíocht
 éagórach idir calafoirt atá nasctha le cleachtais chistiúcháin phoiblí i ndáil
 le bonneagair calafoirt. Iarrann na Ballstáit agus údaráis chalafort an-smacht
 ar chabhair stáit .
 –
 Measann líon suntasach de lucht úsáidte seirbhísí
 calafoirt, cuideachtaí loingseoireachta agus tionscail
 onnmhairithe-allmhairithe nach bhfuil na seirbhísí calafoirt sásúil i roinnt
 mhaith calafort san AE ó thaobh praghais, cáilíochta nó ualaigh riaracháin de.
 –
 Measann 30 % d'údaráis Eorpacha
 chalafort nach bhfuil cúrsaí mar atá faoi láthair sásúil. Mar sin féin,
 cuireann a bhformhór i gcoinne nósanna imeachta an AE a thabhairt isteach lena
 gcuirfí teorainn le hinniúlachtaí údarás poiblí conarthaí agus ceadanna a
 dheonú ar oibreoirí seirbhísí calafoirt trí dhámhachtain dhíreach. Tá sé thar a
 bheith conspóideach i mBallstáit áirithe rialacha lamháltais an AE a chur i
 bhfeidhm ar chonarthaí áirithe a deonaíodh i gcalafoirt.
 –
 Cuireann ceardchumainn na n-oibreoirí calafoirt go
 láidir i gcoinne fhoráil ar bith de chuid an AE a chuirfeadh isteach ar chórais
 lucht oibre na gcalafort atá ann cheana i mBallstáit áirithe. Áitíonn
 ionadaithe na seirbhísí píolótaíochta nach seirbhís eacnamaíoch í an
 phíolótaíocht, cé go ndéantar í i gcomhair luacha saothair, agus gur cheart í a
 eisiamh ón mbrú iomaíoch.
 –
 Tá an chuid is mó de na páirtithe leasmhara ar aon
 fhocal i leith mar a chaithfidh córas calafoirt an AE athrú agus forbairt i
 ngeall ar na dúshláin shuntasacha atá ann i ndáil le hacmhainní cistiúcháin a
 bheith gann, iomaíochas vis à vis calafoirt i dtríú tíortha comharsanacha agus
 i réigiúin eile ar fud an domhain, cruthú breisluacha agus post chomh maith le
 déileáil le tionchar ar an gcomhshaol. Tá siad ar aon fhocal ar a thábhachtaí
 is atá sé caiteachas cistiúcháin an AE a áirithiú, agus a mhéadú más féidir,
 mar thaca le calafoirt agus muiriompar.
 2.2 Measúnú tionchair
 Aithníodh cúig chuspóir oibriúcháin sa
 Mheasúnú Tionchair maidir leis an dá phríomhdhúshlán a sainaithníodh thuas.
 2.2.1 Seirbhísí agus oibríochtaí
 calafoirt a nuachóiriú:
 Ar an gcéad dul síos, trí sheirbhísí agus
 oibríochtaí calafoirt a bharrfheabhsú, ba cheart go bhféadfadh roinnt calafort TEN‐T
 níos mó lastais agus paisinéirí a láimhseáil nó a mhealladh leis an mbonneagar
 atá ann cheana. Is féidir trí chuspóir oibriúcháin a bhaint as an méid sin:
 (1)
 Rochtain ar an margadh seirbhísí calafoirt a
 shoiléiriú agus a éascú:
 Ba cheart go laghdódh sé sin na srianta ar
 rochtain ar an margadh seirbhísí calafoirt agus na neamhchinnteachtaí dlíthiúla
 atá ann faoi láthair a eascraíonn ó rialacha cothrománacha ón gConradh agus
 maidir le soláthar poiblí á soiléiriú agus á gcosc ag an am céanna .
 (2)
 Drochúsáid mhargaidh ag soláthraithe ainmnithe
 seirbhísí calafoirt a chosc:
 Ba cheart go n-áiritheodh sé sin go bhféadfadh
 na soláthraithe ainmnithe seirbhísí a seirbhísí a thairiscint ar shlí a bheadh
 éifeachtúil ó thaobh costais de agus iad ag leanúint orthu a ról a chomhlíonadh
 agus a misean seirbhíse poiblí más féidir, go háirithe sna réimsí
 sábháilteachta, slándála agus comhshaoil.
 (3)
 Sásraí comhordaithe i gcalafoirt a fheabhsú:
 Ba cheart go n-éascódh sé sin oibríochtaí
 rianúla do ghníomhairí long, oibreoirí lóistíochta agus úinéirí lastais, ag
 laghdú an méid ama agus airgid a bheadh ag teastáil agus an calafort á úsáid.
 Ba cheart go rachadh an iarracht chomhordaithe chun leas na n-oibreoirí atá
 bunaithe sa chalafort, ag éascú sineirgíochtaí agus ag seachaint dúbailte ar na
 hiarrachtaí chun freastal ar na custaiméirí céanna.
 2.2.2 Dálaí a chruthú chun
 infheistíochtaí sna calafoirt a mhealladh:
 Ar an dara dul síos, le níos mó trédhearcachta
 airgeadais agus uathrialach calafort ba cheart go gcruthófaí cothrom
 iomaíochta, go spreagfaí muirearú níos éifeachtúla, agus ar deireadh go
 meallfaí tuilleadh infheistíochtaí. Is féidir dhá chuspóir bhreise oibriúcháin
 a bhaint as sin :
 (4)
 Na caidrimh airgeadais idir udaráis phoiblí,
 údaráis chalafoirt agus soláthraithe seirbhísí calafoirt a bheith trédhearcach:
 Ba cheart go n-áiritheodh sé sin trédhearcacht
 airgeadais idir feidhmeanna údarás poiblí agus oibríochtaí tráchtála chun cosc
 a chur ar chalafoirt agus soláthraithe seirbhísí aon leas a bhaint as buntáistí
 iomaíocha éagóracha.
 (5)
 A áirithiú go socraítear muirir ar bhonneagair
 calafoirt ar bhealach trédhearcach agus go huathrialaitheach:
 Ba cheart go mbainfeadh sé sin úsáid níos
 éifeachtúla bonneagair amach agus réasúntacht eacnamaíoch níos fearr ó thaobh
 pleanála, infheistíochta, cothabhála, agus oibriú na mbonneagar calafoirt, agus
 comharthaí praghais sochaíocha agus timpeallachta á gcumasú ag an am céanna.
 Ar an mbonn sin rinneadh 4 rogha beartais a
 mheas:
 (6)
 Pacáiste Beartais 1: “Trédhearcacht”
 Baineann Pacáiste Beartais 1 (PB1) le beart bog
 (teachtaireacht neamhcheangailteach) chun rochtain ar mhargadh na seirbhísí
 calafoirt a shoiléiriú agus a éascú. Tugtar isteach forálacha ceangailteacha,
 áfach, i gcúinsí monaplacha nó olagaplacha: sna cásanna sin ba cheart go
 mbeadh na seirbhísí faoi réir maoirseachta praghais chun muirearú iomarcach nó
 idirdhealaitheach a sheachaint. Fágtar maoiniú agus socrú na muirear calafoirt
 faoi na húdaráis inniúla ach trédhearcacht bhunúsach mar choinníoll ann.
 Ráthaíonn coiste úsáideoirí calafoirt comhordú na seirbhísí laistigh den
 chalafort.
 (7)
 Pacáiste Beartais 2: “Iomaíocht rialáilte’’
 Le Pacáiste Beartais 2 (PB2) tugtar isteach
 prionsabal na saoirse chun seirbhísí a chur ar fáil faoi scéim i ndáil le
 rochtain rialáilte ar an margadh. Faoin rochtain rialáilte sin ar an margadh,
 is féidir srian a chur leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar nuair a
 dhlíonn easpa spáis i limistéar an chalafoirt nó hoibleagáidí seirbhíse poiblí
 ( infhaighteacht, inrochtaineacht, etc.) é. I gcásanna den sórt sin, cuirtear
 seirbhísí atá nuasannaithe agus nua-ainmnithe faoi réir iarratais phoiblí ar
 thairiscint agus i gcás oibriúchán inmheánach, ní mór go mbeadh an tseirbhís
 fós teoranta. Tá seirbhísí i gcúinse monaplach nó olagaplach faoi réir
 maoirseachta praghais. Déantar freastal ar thrédhearcacht na gcaidreamh airgeadais
 idir údaráis phoiblí, údaráis chalafoirt agus soláthraithe seirbhísí calafoirt
 trí bhíthin cuntas scartha agus tá rialacha ann lena nasctar socrú na muirear
 ar bhonneagar calafoirt le fíorchostais. Coiste úsáideoirí calafoirt a dhéanann
 comhordú ar na seirbhísí laistigh den chalafort.
 (8)
 Pacáiste Beartais 2a: “Iomaíocht rialáilte
 agus uathriail calafoirt’’
 Is éard atá i PB2a ná PB2 leis na héagsúlachtaí
 seo a leanas:
 I gcás na hoibleagáide rochtain a bheith ar fáil
 ar iarratas poiblí ar thairiscint i gcás srianta spáis nó oibleagáidí i ndáil
 le seirbhís phoiblí, baineann an oibleagáid sin ní amháin le conarthaí nua ach
 le hathruithe substaintiúla ar chonarthaí atá ann cheana féin chomh maith. Tá
 an mhaoirseacht rialála ar sholáthraithe seirbhíse i gcás monaplachta níos
 teoranta ó thaobh raon feidhme de: ní bhaineann sé ach le margaí nach féidir
 dul san iomaíocht leo, i.e. na margaí sin nach n‐eagraítear aon iarratas
 oscailte ar thairiscint dóibh. Tugtar uathriail níos mó do chalafoirt: maidir
 le muirearú ar bhonneagar, seachas muirir a bheadh nasctha le costais iarbhír a
 fhorchur, tugtar an ceart do gach calafort féin struchtúr agus leibhéal na
 dtáillí calafoirt a shocrú, ar choinníoll go mbeidh an beartas muirearaithe
 trédhearcach. Spreagann an tionscnamh difreáil freisin de réir feidhmíochta
 comhshaoil na long nó na mbreoslaí.
 (9)
 Pacáiste Beartais 3: “Iomaíocht iomlán agus
 uathriail calafoirt’’
 Tógann PB3 ar PB2 trína cheangal go mbeidh dhá
 oibreoir iomaíocha neamhspleácha breise ar a laghad do gach seirbhís calafoirt
 i gcás ina bhfuil teorainn le líon na n‐oibreoirí ceal spáis. Bheadh
 scaradh feidhmiúil/dlíthiúil ann freisin. Méadú ar líon na ngníomhairí
 calafoirt a bheadh mar thoradh ar an scaradh sin: lena áirithiú go leanfaidh an
 calafort ar aghaidh ag feidhmiú, bheadh sé riachtanach príomhról comhordúcháin
 na n-údarás calafoirt a neartú. Amhail PB2a, bheadh ar chumas gach údarás
 calafoirt struchtúr agus leibhéal na dtáillí bonneagair a chinneadh i gcomhréir
 lena gcleachtas tráchtála féin.
 Tar éis anailísiú a dhéanamh ar na roghanna
 difriúla agus ar an tionchar féideartha, bhain an Coimisiún de thátal as gurb í
 rogha PB2a ab fhearr le hathróg i ndáil le seirbhísí láimhseála lastais agus
 seirbhísí paisinéirí. Níl aon ghá le forálacha dlíthiúla nua a bheartú maidir
 le bearta a bhaineann le rochtain ar mhargadh na láimhseála lastais agus
 seirbhísí paisinéirí. Déanfar soiléiriú ar rialacha agus ceanglais atá ann
 cheana i dTeachtaireacht. Bheadh na rialacha ar mhaoirseacht rialála ar
 phraghas na soláthraithe seirbhíse i gcás monaplachta nó olagaplachta, agus ar
 thrédhearcacht cuntas i bhfeidhm, áfach, ar sheirbhísí láimhseála lastais agus
 ar sheirbhísí paisinéirí.
 Cuirtear béim ar na leasanna féideartha sa
 mheasúnú tionchair i dtéarmaí coigiltis ar chostais (EUR 10 billiún
 go dtí 2030), forbartha na loingseoireachta gearrthurais agus brú tráchta ar na
 bóithre a laghdú agus poist a chruthú. Tugtar le fios sa mheasúnú tionchair
 nach dtagann athruithe suntasacha díreacha de thoradh athraithe ar ualaí
 riaracháin i gcalafoirt. Laghdófar na costais riaracháin ar chalafoirt nuair a
 bheidh saoirse acu seirbhísí a sholáthar, cé go bhféadfadh dua nua riaracháin
 bheith de dhíth de thoradh maoirseachta ar phraghsanna agus comhairliúcháin
 úsáideoirí i gcásanna áirithe. Ach is ceart a lua go gcuirfidh an togra seo go
 hindíreach leis an simpliúchán nuair a chuirfear deireadh le srianta. Molfar a
 thuilleadh iarrachtaí simpliúcháin freisin sa tionscnamh dar teideal an Crios
 Gorm a bheidh le teacht amach anseo.
 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 3.1 Achoimre ar na bearta atá
 beartaithe
 Tá na príomheilimintí seo a leanas sa togra:
 –
 Beidh feidhm ag an Rialachán maidir le gach
 calafort arna sainiú sa togra ón gCoimisiúin maidir le Treoirlínte Aontais
 maidir le gréasán tras-Eorpach iompair.
 –
 Beidh saoirse chun seirbhísí a sholáthar infheidhme
 i ndáil le seirbhísí calafoirt. Féadfaidh comhlachtaí bainistíochta calafoirt
 íoscheanglais a fhorchur ar sholáthraithe sainseirbhísí calafoirt. Nuair a
 bheidh na ceanglais sin i bhfeidhm, le cáilíochtaí gairmiúla amháin a bhainfidh
 siad, leis an trealamh riachtanach nó le sábháilteacht mhuirí, sábháilteacht
 ghinearálta agus slándáil sa chalafort agus le ceanglais chomhshaoil ábhartha.
 Níor cheart na ceanglais s a úsáid chun bacainní intuigthe margaidh a thabhairt
 isteach agus dá bhrí sin ba cheart do na critéir a bheith oibiachtúil agus
 comhréireach lena n-áiritheofaí go gcaithfear go cothrom le gach oibreoir, idir
 oibreoirí atá ann cheana agus oibreoirí féideartha. Ba cheart rochtain a bheith
 ag oibreoirí féideartha ar oiliúint chun saineolas áitiúil ábhartha a fháil.
 –
 Ní chuirfear an fhoráil thuasluaite i bhfeidhm ar
 sheirbhísí láimhseála lastais ná ar chríochfoirt paisinéirí. Is minic a
 eagraítear na seirbhísí seo trí bhíthin conarthaí lamháltais a thagann faoi
 raon feidhme na Treorach atá le teacht maidir le conarthaí lamháltais a
 thabhairt arna beartú ag an gCoimisiún[2].
 Thairis sin, d'fhéadfaí an bonn a bhaint de na hiarrachtaí atá á ndéanamh
 maidir le hIdirphlé Sóisialta a bhunú ar leibhéal an Aontais. Ní hionann agus
 seirbhísí píolótaíochta ag dul isteach agus ag imeacht amach ó chalafoirt, níl
 tionchar díreach ag seirbhísí píolótaíochta a dhéantar amuigh ar an bhfarraige
 mhór ar éifeachtúlacht an chalafoirt agus dá bhrí sin ní gá iad a áireamh sa
 Rialachán seo.
 –
 Nuair is ábhartha, d'fhéadfaí an tsaoirse a luadh
 maidir le seirbhísí a sholáthar a theorannú ó thaobh líon na soláthraithe
 seirbhíse de. Ba cheart an teorannú sin a bheith bunaithe ar dhá ghné: i gcás
 srianta spáis nó áirithinte lena bhféadfaí bonn cirt a thabhairt le teorannú a
 dhéanamh ar líon na n‐oibreoirí atá gníomhach laistigh den chalafort má
 tá doiciméadú déanta go soiléir orthu i bplean foirmiúil forbartha calafoirt,
 nó i gcás oibleagáide seirbhíse poiblí arna forchur ar oibreoir agus ar ceart
 a aidhm a bheith soiléir agus ar fáil go poiblí.
 –
 Ba cheart go mbeadh sé ar chumas Ballstáit údaráis
 inniúla a ainmniú chun oibleagáid seirbhíse poiblí a fhorchur, i gcomhréir leis
 na rialacha is infheidhme maidir le Státchabhair. Ní mór oibleagáidí seirbhísí
 poiblí a bheith sainithe go soiléir, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus
 infhíoraithe agus ní mór dóibh bheith bainteach le hinfhaighteacht (gan
 bhriseadh), le hinrochtaineacht (do gach úsáideoir) nó le hinacmhainneacht
 (catagóirí áirithe úsáideoirí) na seirbhíse calafoirt.
 –
 I gcás ina bhforchuireann údarás inniúil
 oibleagáidí seirbhíse poiblí i gcalafort nó i roinnt chalafort beidh an deis ag
 an údarás sin sainseirbhísí calafoirt a eagrú agus saothrú tráchtála a dhéanamh
 orthu é féin ar choinníoll go ndéantar a ghníomhaíocht a theorannú don
 chalafort nó do na calafoirt ina bhforchuireann sé oibleagáidí seirbhíse
 poiblí.
 –
 Ba cheart cearta fostaithe a chosaint agus ba
 cheart an rogha a bheith ag na Ballstáit na cearta sin a threisiú i gcás
 aistriú gnóthas agus na foirne lena mbaineann a bhí ag obair don seanghnóthas.
 –
 I gcás ina mbíonn comhlachtaí bainistíochta an
 chalafoirt á maoiniú ag cistí poiblí, déanfar cuntasaíocht thrédhearcach chun
 úsáid éifeachtach agus oiriúnach na gcistí poiblí sin a léiriú.
 –
 I gcás nach bhfuil soláthraithe seirbhísí calafoirt
 ainmnithe faoi réir nós imeachta tairisceana oscailte poiblí agus i gcás
 oibreoirí inmheánacha, ba cheart a áirithiú go mbíonn praghas na seirbhíse
 trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus go leagtar síos é i gcomhréir le
 gnáthchoinníollacha an mhargaidh, go háirithe ar bhealach a áirithíonn nach
 dtéann na muirir iomláin thar iomlán na gcostas a tabhaíodh móide brabús
 réasúnta.
 –
 Saineoidh comhlachtaí bainistíochta an chalafoirt
 muirir ar bhonneagar calafoirt ar bhealach uathrialach i gcomhréir lena
 straitéis tráchtála agus infheistíochta féin.
 –
 Is féidir éagsúlacht a bheith i gceist le muirir ar
 bhonneagar calafoirt i gcomhréir le cleachtais tráchtála a bhaineann le húsáid
 rialta an chalafoirt, nó chun úsáid níos éifeachtúla a bhaint as bonneagar an
 chalafoirt, loingseoireacht ghearrthurais nó ardleibhéal feidhmíochta
 comhshaoil, éifeachtúlacht ó thaobh fuinnimh nó carbóin d'oibríochtaí iompair a
 chur chun cinn.
 –
 Bunófar coiste comhairleach úsáideoirí calafoirt i
 ngach calafort. Tabharfaidh an coiste seo le chéile ionadaithe na n-oibreoirí
 soithí uisce iompartha, úinéirí lastais nó úsáideoirí calafort eile a n-iarrtar
 orthu muirear ar bhonneagar nó muirear ar sheirbhís chalafoirt a íoc. Rachfar i
 gcomhairle leis an gcoiste seo i ndáil le struchtúr agus leibhéal na muirear
 calafort agus i gcásanna áirithe i ndáil leis na muirir ar sheirbhísí
 calafoirt.
 –
 Rachaidh comhlacht bainistíochta an chalafoirt i
 gcomhairle le páirtithe leasmhara amhail gnóthais atá bunaithe sna calafoirt,
 soláthraithe seirbhísí calafort, agus le húsáideoirí calafoirt ar cheisteanna
 amhail comhordú seirbhísí calafoirt, naisc chúlchríche nó nósanna imeachta
 riaracháin.
 –
 Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh comhlacht
 maoirseachta neamhspleách faireachán agus maoirseacht ar chur i bhfeidhm an
 Rialacháin seo. Is féidir le comhlacht atá ann cheana a bheith ina chomhlacht
 maoirseachta. Malartóidh na comhlachtaí maoirseachta neamhspleácha náisiúnta
 éagsúla faisnéis faoina gcuid oibre agus faoina bprionsabail agus cleachtais
 cinnteoireachta agus beidh dlúthchomhar eatarthu chun críocha cúnaimh
 fhrithpháirtigh lena gcúraimí.
 3.2 Bunús dlí
 Is é Airteagal 100 (2) den Chonradh ar
 Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh bunús dlí an togra seo.
 3.3 Prionsabal na coimhdeachta
 Le hAirteagail 58, 90 agus 100 de Chonradh
 ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh tugtar do na calafoirt na cuspóirí a bhaineann
 le fíormhargadh inmheánach i gcomhthéacs an Chomhbheartais Iompair.
 Is de thoradh trádála idir na Ballstáit nó ar
 leibhéal idirnáisiúnta a thagann an sciar is mó ar fad den trádáil ar muir a
 láimhseáiltear i gcalafoirt TEN‐T. Tá feidhm shoiléir ag calafoirt san
 Eoraip: tagann nó imíonn, ar muir nó ar tír, tona amháin as gach dá thona, go
 neasach, den lastas a láimhseáiltear i gcalafoirt ó Bhallstát nach ionann é
 agus an Ballstát ina raibh an calafort trínar ghabh na hearraí ar idirthurais[3]. Ní leor bearta ó na Ballstáit
 amháin cothrom iomaíochta a áirithiú laistigh de mhargadh inmheánach an AE, ná
 ní féidir leo ach oiread gníomhaíochtaí a dhéanamh chun feidhmíocht na
 gcalafort atá lonnaithe ar an gConair tras-Eorpach céanna, ach i mBallstát
 eile, a fheabhsú.
 Dá bhrí sin, in ainneoin chineál sonrach na
 hearnála calafoirt agus a staire agus a cultúir sheanbhunaithe, de thoradh
 cúiseanna margaidh inmheánaigh, tionchar an ghréasáin agus gné idirnáisiúnta na
 hearnála calafoirt, tá an togra atá beartaithe i gcomhréir le prionsabal na
 coimhdeachta.
 3.4 Prionsabal na comhréireachta
 Calafoirt de chuid TEN‐T amháin a chumhdaítear
 leis an Rialachán seo. Áiritheofar comhréireacht leis seo sa mhéid is go
 seachnófar leis aon rialacha nach bhfuil gá leo a fhorchur ar chalafoirt bheaga
 nach bhfuil ról suntasach acu sa chóras iompar Eorpach. Ar an taobh eile de, is
 sna calafoirt TEN‐T a bhíonn tromlach mór na tráchta agus dá bhrí sin tá
 ríthábhacht leo don mhalartú trádála idirnáisiúnta agus laistigh den Eoraip,
 agus dá bhrí sin do mhargadh inmheánach na hEorpa, agus/nó comhtháthú laistigh
 den AE. Thairis sin, tá calafoirt TEN‐T incháilithe do mhaoiniú ón AE.
 Níl an raon feidhme teoranta do na
 príomhchalafoirt amháin ionas go seachnófaí an baol saobhadh iomaíochta a
 chruthú idir na príomhchalafoirt agus calafoirt TEN‐T eile. Thairis sin,
 le feidhmiú éifeachtúil an ghréasáin a bhaint amach teastaíonn gréasán de
 príomhchalafoirt (mol de ghnáth) agus calafoirt TEN‐T nach
 príomhchalafoirt iad don daileadh réigiúnach.
 3.5 Rogha ionstraime
 Cé gurb iad na Ballstáit, agus na húdaráis
 phoiblí áitiúla agus réigiúnacha na príomhghníomhairí de ghnáth i bhforbairt
 agus i mbainistiú an bhonneagair calafoirt, tá athrú ag teacht ar an staid seo
 de réir a chéile. Tá oibreoirí iompair, comhlachtaí agus eintitis phoiblí
 uathrialacha chomh maith le heintitis phoiblí agus phríobháideacha eile ina bpríomhghníomhairí
 anois i bhforbairt, i mbainistiú agus in eagrú calafort. Dá bhrí sin, tá sé
 tábhachtach a áirithiú go mbeidh an reachtaíocht seo maidir le rochtain ar an
 margadh seirbhísí calafoirt agus trédhearcacht airgeadais calafort infheidhme
 go ginearálta. Ina dteannta sin, chun cur chun feidhme aonfhoirmeach,
 forfheidhmiú agus cothrom iomaíochta sa mhargadh inmheánach a áirithiú ba
 cheart an reachtaíocht a bheith ina cheangal go huile agus go hiomlán. Dá bhrí
 sin, tá an Coimisiún tar éis Rialachán a roghnú mar an ionstraim dlí oiriúnach
 don togra seo. Seachnófar leis seo chomh maith ualach breise riaracháin ar na
 Ballstáit agus ar an gCoimisiún.
 3.6 An Limistéar Eorpach
 Eacnamaíoch
 Baineann an Rialachán atá beartaithe le hábhar
 de chuid LEE agus, dá bhrí sin, ba cheart go gcuimseofaí an Limistéar Eorpach
 Eacnamaíoch leis.
 2013/0157 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 lena mbunaítear creat maidir le rochtain ar
 an margadh seirbhísí calafoirt agus trédhearcacht airgeadais calafort
 (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 100(2) de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún,
 Tar éis an dréachtghníomh reachtach a chur
 chuig na parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[4],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[5],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
 an ngnáthnós imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1) Tá gá le comhtháthú calafort
 i slabhraí lóistíochta agus iompair gan uaim chun cur le fás agus le húsáid
 agus feidhmiú níos éifeachtúla an ghréasáin iompair thras‐Eorpaigh agus
 an mhargaidh inmheánaigh. Éilítear leis sin seirbhísí calafoirt nua‐aimseartha
 lena gcuirtear le húsáid éifeachtúil calafort agus timpeallacht atá oiriúnach
 d'infheistíochtaí chun calafoirt a fhorbairt i gcomhréir leis na riachtanais
 iompair agus lóistíochta atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo.
 (2) Sa Teachtaireacht maidir leis
 an nGníomh um an Margadh Aonair II – Le chéile ar mhaithe le fás nua[6], mheabhraigh an Coimisiún go
 bhfuil tarraingteacht iompair mhuirí ag brath ar infhaighteacht, éifeachtúlacht
 agus iontaofacht seirbhísí calafoirt agus ar an ngá atá le haghaidh a thabhairt
 ar cheisteanna maidir le trédhearcacht cistithe phoiblí agus muirear calafoirt,
 iarrachtaí ar shimpliú riaracháin i gcalafoirt agus athbhreithniú ar shrianta
 maidir le soláthar seirbhísí ag calafoirt.
 (3) Le héascú rochtana ar an
 margadh seirbhísí calafoirt ar leibhéal an Aontais agus le tabhairt isteach
 trédhearcachta airgeadais agus uathrialach calafort feabhsófar cáilíocht agus
 éifeachtúlacht na seirbhíse arna cur ar fáil d'úsáideoirí an chalafoirt agus
 cuirfear le timpeallacht atá níos oiriúnaí d'infheistíochtaí i gcalafoirt, agus
 ar an gcaoi sin laghdófar na costais ar úsáideoirí iompair agus beifear in ann
 loingseoireacht ghearrthurais a chur chun cinn agus iompair mhuirí a
 chomhtháthú níos fearr le hiompar iarnróid, uiscebhealaí intíre agus bóthair.
 (4) Téann tromlach mór
 mhuirthrácht an Aontais trí chalafoirt an ghréasáin iompair thras‐Eorpaigh.
 Chun cuspóir an Rialacháin seo a bhaint amach ar bhealach comhréireach gan aon
 ualach nach gá a chur ar chalafoirt eile, ba cheart go mbeadh feidhm ag an
 Rialachán seo maidir le calafoirt an ghréasáin iompair thras‐Eorpaigh; tá
 ról tábhachtach ag gach calafort acu sin i ndáil leis an gcóras iompair Eorpach
 mar bíonn sé ag plé le níos mó ná 0.1 % de lastas iomlán an AE nó de
 líon iomlán na bpaisinéirí, nó feabhsaíonn sé an inrochtaineacht réigiúnach ar
 cheantair oileán nó imeallacha, gan dochar, áfach, don fhéidearthacht go
 gcinnfeadh na Ballstáit an Rialachán seo a chur i bhfeidhm maidir le calafoirt eile
 freisin. Ní bhíonn tionchar díreach ag seirbhísí píolótaíochta arna ndéanamh sa
 domhainfharraige ar éifeachtúlacht calafort mar ní úsáidtear iad le teacht
 isteach go díreach sna calafoirt ná le himeacht go díreach uathu agus, dá bhrí
 sin, ní gá iad a chur san áireamh sa Rialachán seo.
 (5) Is é cuspóir
 Airteagal 56 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh deireadh a chur
 leis na srianta ar an tsaoirse chun seirbhísí a chur ar fáil san Aontas. I
 gcomhréir le hAirteagal 58 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh
 ba cheart é sin a bhaint amach faoi chuimsiú chreat fhorálacha an Teidil a
 bhaineann le hiompar, Airteagal 100(2) go háirithe.
 (6) Rialáiltear i roinnt Ballstát
 ar chúiseanna sábháilteachta nó sóisialta an féinsoláthar seirbhíse ina bhfostaíonn
 cuideachtaí loingseoireachta nó soláthraithe seirbhísí calafoirt foireann dá
 rogha féin agus ina soláthraíonn siad seirbhísí calafoirt dóibh féin. Maidir le
 hallúntas ginearálaithe an fhéinsoláthair seirbhíse ar leibhéal an Aontais a
 fhorchur, thug na páirtithe leasmhara lena ndeachaigh an Coimisiún i gcomhairle
 agus é ag ullmhú an togra chun suntais go mbeadh gá le tuilleadh rialacha
 maidir le ceisteanna sábháilteachta agus sóisialta chun tionchair dhiúltacha a
 d'fhéadfadh a bheith ann sna réimsí sin a sheachaint. Dá bhrí sin, is cosúil
 gurb iomchuí ag an bpointe seo gan an cheist sin a rialáil ar leibhéal an
 Aontais agus é a fhágáil faoi na Ballstáit féinsoláthar seirbhísí calafoirt a
 rialáil nó gan é a rialáil. Dá bhrí sin, níor cheart go gcumhdófaí sa Rialachán
 seo ach soláthar seirbhísí calafoirt le haghaidh luacha saothair.
 (7) Ar mhaithe le bainistíocht
 chalafoirt a bheadh éifeachtúil, sábháilte agus slán ó thaobh an chomhshaoil
 de, ba cheart go mbeadh comhlacht bainistíochta an chalafoirt in ann a chur de
 cheangal ar sholáthraithe seirbhísí calafoirt a thaispeáint go gcomhlíonann
 siad na híoscheanglais chun an tseirbhís a dhéanamh mar is iomchuí. Ba cheart
 go mbeadh na híoscheanglais sin teoranta do shraith coinníollacha atá sainithe
 go soiléir maidir le cáilíochtaí gairmiúla na n‐oibreoirí, lena n‐áirítear
 ó thaobh oiliúna de, agus an trealamh is gá sa mhéid go bhfuil na ceanglais sin
 trédhearcach, neamh‐idirdhealaitheach, oibiachtúil agus ábhartha i ndáil
 le soláthar na seirbhíse calafoirt.
 (8) Agus an trealamh is gá ag
 soláthraí seirbhíse calafoirt, ba cheart go mbeadh sé intuigthe gur leis an
 soláthraí sin é, nó go bhfuil sé ar cíos aige nó go bhfuil sé ar léas aige
 agus, ar aon chuma, go bhfuil smacht díreach agus doshéanta aige ar an trealamh,
 chun a áirithiú gur féidir leis an trealamh sin a úsáid nuair is gá.
 (9) Maidir leis an nós imeachta
 chun an ceart a thabhairt seirbhísí calafoirt a sholáthar i gcás ina
 gceanglaítear comhlíonadh íoscheanglas, ba cheart go mbeadh an nós imeachta sin
 trédhearcach, oibiachtúil agus neamh‐idirdhealaitheach agus faoin nós
 imeachta sin ba cheart go mbeadh soláthraithe seirbhísí calafoirt in ann tús a
 chur le seirbhísí calafoirt go tráthúil.
 (10) Ós rud é go mbíonn calafoirt
 comhdhéanta de limistéir theoranta gheografacha, d'fhéadfadh an rochtain ar an
 margadh, i gcásanna áirithe, a bheith faoi réir teorainneacha a bhaineann le
 ganntanas talún nó i gcás ina bhfuil an talamh curtha ar leataobh le haghaidh
 cineáil áirithe gníomhaíochtaí i gcomhréir le plean forbartha foirmiúil ina
 bpleanáiltear ar bhealach trédhearcach úsáid na talún agus le reachtaíocht
 ábhartha náisiúnta amhail reachtaíocht a bhaineann le cuspóirí pleanála bailte
 agus tíortha.
 (11) Ba cheart don údarás inniúil
 aon rún chun líon na soláthraithe seirbhísí calafoirt a theorannú a fhoilsiú
 roimh ré agus ba cheart go mbeadh bonn cirt iomlán leis, chun an deis a
 thabhairt do pháirtithe leasmhara barúlacha a thabhairt. Ba cheart go mbeadh na
 critéir le haghaidh aon teorann oibiachtúil, trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach.
 (12) Chun a bheith oscailte agus
 trédhearcach, ba cheart an nós imeachta chun soláthraithe seirbhísí calafoirt a
 roghnú agus torthaí an nós imeachta sin a chur ar fáil go poiblí agus ba cheart
 an doiciméadú iomlán a chur in iúl do na páirtithe leasmhara.
 (13) Ba cheart go mbeadh an nós
 imeachta roghnúcháin do sholáthraithe seirbhísí calafoirt, i gcás ina bhfuil
 líon na soláthraithe sin teoranta, ag cloí leis na prionsabail agus leis an
 gcur chuige a cinneadh i dTreoir ../../... [lamháltas][7], lena n‐áirítear an
 tairseach agus an modh chun luach na gconarthaí a chinneadh chomh maith leis an
 sainmhíniú ar mhodhnuithe substaintiúla agus na gnéithe a bhaineann le fad an
 chonartha.
 (14) Níor cheart go mbeadh bonn
 cirt le dul ar iontaoibh oibleagáidí seirbhíse poiblí a bhfuil teorainn le líon
 soláthraithe seirbhíse calafoirt mar thoradh orthu ach ar chúiseanna leas an
 phobail chun rochtain gach úsáideora ar an tseirbhís chalafoirt, infhaighteacht
 na seirbhíse calafoirt ar feadh na bliana nó inacmhainneacht na seirbhíse
 calafoirt do chatagóir áirithe úsáideoirí a áirithiú.
 (15) I gcás inar gá teorainn a chur
 le líon na soláthraithe seirbhísí calafoirt, d'fhéadfadh an Ballstát an
 cinneadh maidir leis an teorainn sin a thabhairt d'údarás eile chun iomaíocht a
 chosaint. Ba cheart go mbeadh aon teorainn le líon na soláthraithe seirbhísí
 calafoirt ag cloí le nós imeachta atá oscailte, trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach.
 Níor cheart go mbeadh sé sin amhlaidh, áfach, i gcás ina gcuirfear oibleagáidí
 seirbhíse poiblí go díreach ar údarás inniúil nó oibreoir inmheánach.
 (16) Ní chuirtear bac sa Rialachán
 seo ar údaráis inniúla cúiteamh a thabhairt as na hoibleagáidí seirbhíse poiblí
 a chur i gcrích ar choinníoll go gcomhlíontar na rialacha is infheidhme maidir
 le Státchabhair. I gcás ina gcáilíonn oibleagáidí seirbhíse poiblí mar
 sheirbhís ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne ba cheart comhlíonadh
 a áirithiú i ndáil le Cinneadh ón gCoimisiún an 20 Samhain 2011
 maidir le hAirteagal 106(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh
 a chur i bhfeidhm i bhfoirm cúitimh seirbhíse poiblí arna thabhairt do
 ghnóthais áirithe a bhfuil de chúram orthu seirbhísí ar mhaithe leis an leas
 eacnamaíoch i gcoitinne a oibriú[8],
 Rialachán (AE) Uimh. 360/2012 ón gCoimisiún an 25 Aibreán 2012
 maidir le hAirteagal 107 agus Airteagal 108 den Chonradh ar Fheidhmiú
 an Aontais Eorpaigh a chur i bhfeidhm ar chabhair de minimis arna
 tabhairt do ghnóthais a sholáthraíonn seirbhísí ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch
 i gcoitinne[9]
 agus creat an Aontais Eorpaigh maidir le Státchabhair i bhfoirm cúitimh
 seirbhíse poiblí[10].
 (17) Níor cheart go ndéanfadh
 comhlacht bainistíochta an chalafoirt idirdhealú idir soláthraithe seirbhísí
 calafoirt, go háirithe i bhfabhar gnóthais nó comhlachta ar leas leis é.
 (18) Ba cheart an rogha a bheith ag
 údaráis inniúla atá ainmnithe i mBallstát an cinneadh a dhéanamh maidir le
 seirbhísí calafoirt le hoibleagáidí seirbhíse poiblí a sholáthar iad féin nó
 soláthar na seirbhísí sin a chur go díreach de chúram ar oibreoir inmheánach. I
 gcás ina gcinneann údarás inniúil an tseirbhís a sholáthar é féin, d'fhéadfadh
 sé sin soláthar seirbhísí ag gníomhairí arna bhfostú ag an údarás inniúil nó
 arna gcoimisiúnú ag an údarás inniúil a chumhdach. I gcás ina gcuirtear
 teorainn den chineál sin i bhfeidhm san calafoirt TEN‐T ar fad i gcríoch
 Ballstáit, ba cheart an Coimisiún a chur ar an eolas. Nuair is iad na húdaráis
 inniúla i mBallstát a dhéanann an rogha sin, níor cheart soláthar na seirbhísí
 calafoirt ag na hoibreoirí inmheánacha a bheith teoranta ach don chalafort nó
 do na calafoirt dár ainmníodh na hoibreoirí inmheánacha sin. Anuas air sin, i
 gcásanna mar sin, ba cheart na muirir ar sheirbhísí calafoirt arna gcur i
 bhfeidhm ag oibreoir den chineál sin a bheith faoi réir maoirseachta ó
 chomhlacht maoirseachta neamhspleách.
 (19) Ba cheart do na Ballstáit an
 chumhacht a choinneáil chun leibhéal leordhóthanach cosanta sóisialta a
 áirithiú i gcomhair foirne gnóthas a sholáthraíonn seirbhísí calafoirt. Ní
 bheidh tionchar ag an Rialachán seo ar chur i bhfeidhm rialacha sóisialta agus
 saothair na mBallstát. I gcás ina bhfuil teorainn le líon na soláthraithe
 seirbhísí calafoirt agus i gcás ina bhféadfadh athrú ar an oibreoir seirbhísí
 calafoirt a bheith i gceist le conradh seirbhísí calafoirt a thabhairt i
 gcrích, ba cheart go bhféadfadh údaráis inniúla iarraidh ar an oibreoir
 seirbhísí roghnaithe forálacha Threoir 2001/23/CE ón gComhairle maidir le
 comhfhogasú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le cosaint chearta na bhfostaithe
 i gcás aistriú gnóthas, gnólachtaí nó codanna de ghnóthais nó de ghnólachtaí[11] a chur i bhfeidhm.
 (20) I gcás go leor calafort,
 tugtar an rochtain ar an margadh do sholáthraithe seirbhísí láimhseála lastais
 agus seirbhísí paisinéirí i gcríochfoirt trí bhíthin conarthaí lamháltais
 poiblí. Cumhdófar an cineál sin conarthaí i dTreoir ..../...[lamháltais]. Dá
 bhrí sin, níor cheart feidhm a bheith ag Caibidil II den Rialachán seo
 maidir le soláthar seirbhísí láimhseála lastais agus seirbhísí paisinéirí, ach
 ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit fós an cinneadh a dhéanamh rialacha na
 Caibidle sin a chur i bhfeidhm mar sin féin ar an dá sheirbhís sin. I dtaca le
 cineálacha eile conarthaí arna n‐úsáid ag na húdaráis phoiblí chun
 rochtain ar an margadh seirbhísí láimhseála lastais agus margadh seirbhísí
 paisinéirí i gcríochfoirt a thabhairt, tá sé deimhnithe ag Cúirt Bhreithiúnais
 an Aontais Eorpaigh go bhfuil na húdaráis inniúla faoi cheangal ag na
 prionsabail maidir le trédhearcacht agus neamh‐idirdhealú agus na
 conarthaí sin á dtabhairt i gcrích. Tá na prionsabail sin infheidhme ina n‐iomláine
 maidir le soláthar aon seirbhíse calafoirt.
 (21) Ba cheart an caidreamh
 airgeadais idir calafoirt a fhaigheann cistí poiblí agus soláthraithe seirbhísí
 calafoirt ar thaobh amháin, agus údaráis phoiblí ar an taobh eile a bheith
 trédhearcach chun cothrom iomaíochta a áirithiú agus chun saobhadh an mhargaidh
 a sheachaint. Chuige sin, baineann an Rialachán seo le catagóirí eile ina
 dtugtar aghaidh ar na prionsabail maidir le trédhearcacht caidrimh airgeadais
 mar atá leagtha amach i dTreoir 2006/111/CE ón gCoimisiún maidir le
 trédhearcacht caidrimh airgeadais idir na Ballstáit agus gnóthais phoiblí agus
 chomh maith leis sin maidir le trédhearcacht airgeadais laistigh de ghnóthais
 áirithe[12]
 gan dochar dá raon feidhme.
 (22) Is gá oibleagáid a chur ar
 chomhlacht bainistíochta an chalafoirt a fhaigheann cistí poiblí, agus é ag
 feidhmiú mar sholáthraí seirbhíse freisin, maidir le cuntais a choinneáil do na
 gníomhaíochtaí arna ndéanamh ina gcáil mar chomhlacht bainistíochta an
 chalafoirt neamhspleách ar na gníomhaíochtaí arna ndéanamh ar bhonn iomaíoch
 chun cothrom iomaíochta, trédhearcacht sa leithdháileadh agus úsáid cistí
 poiblí a áirithiú agus chun saobhadh an mhargaidh a sheachaint. Ar aon chuma,
 ba cheart comhlíonadh na rialacha maidir le Státchabhair a áirithiú.
 (23) Maidir le muirir ar sheirbhísí
 calafoirt arna gcur i bhfeidhm ag soláthraithe seirbhísí calafoirt nach bhfuil
 ainmnithe i gcomhréir le nós imeachta atá oscailte, trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach,
 tá riosca níos airde maidir le mí‐úsáid praghsanna i gceist leis na
 muirir sin i bhfianaise na gcúinsí monaplacha nó olagaplacha faoina bhfuil na
 soláthraithe sin agus nach féidir dul san iomaíocht lena margadh. Is amhlaidh
 atá do mhuirir a thoibhíonn oibreoirí inmheánacha de réir bhrí an Rialacháin
 seo. I dtaca leis na seirbhísí sin, de cheal sásraí le haghaidh margaidh
 chothroim, ba cheart socruithe a dhéanamh chun a áirithiú gur léiriú iad na
 muirir ar ghnáthdhálaí an mhargaidh ábhartha agus go socraítear iad ar bhealach
 trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach.
 (24) Chun críche éifeachtúlachta,
 ba cheart na muirir ar bhonneagar calafoirt i ndáil le gach aon chalafort a
 shocrú ar bhealach trédhearcach agus uathrialach i gcomhréir le straitéis
 tráchtála agus infheistíochta an chalafoirt féin.
 (25) Ba cheart an éagsúlacht i
 muirir ar bhonneagar calafoirt a cheadú chun loingseoireacht ghearrthurais a
 chur chun cinn agus chun soithí uisce‐iompartha a mhealladh a bhfuil
 feidhmíocht chomhshaoil nó éifeachtúlacht fuinnimh agus carbóin oibríochtaí
 iompair acu, go háirithe i gcás na n-oibríochtaí iompair mhuirí amach ón gcósta
 nó ar an mórthír, atá níos fearr ná an meán. Ba cheart go mbeadh sé sin ina
 chúnamh chun cur leis na beartais i ndáil leis an gcomhshaol agus athrú aeráide
 agus forbairt inbhuanaithe an chalafoirt agus thimpeallacht an chalafoirt go
 háirithe trí lorg comhshaoil na soithí uisce‐iompartha a thagann go dtí
 an calafort agus a fhanann ann a laghdú.
 (26) Ba cheart saoráidí
 leordhóthanacha a bheith ann chun a áirithiú go dtéitear i gcomhairle go rialta
 le húsáideoirí na gcalafort a n‐iarrtar orthu muirear ar bhonneagar
 calafoirt a íoc agus/nó muirear ar sheirbhísí calafoirt nuair atá an muirear ar
 bhonneagar calafoirt agus an muirear ar sheirbhísí calafoirt á shainiú agus á
 athrú. Ba cheart do chomhlachtaí bainistíochta na gcalafort dul i gcomhairle le
 páirtithe leasmhara eile go rialta freisin maidir leis na príomhcheisteanna a
 bhaineann le forbairt shlán an chalafoirt, feidhmíocht an chalafoirt agus cumas
 an chalafoirt gníomhaíochtaí eacnamaíocha a mhealladh agus a ghiniúint amhail
 an comhordú ar sheirbhísí calafoirt laistigh de limistéar an chalafoirt agus
 éifeachtúlacht na nasc leis an gcúlchríoch agus na nósanna imeachta riaracháin
 sna calafoirt.
 (27) Chun cur i bhfeidhm cuí agus
 éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart comhlacht maoirseachta
 neamhspleách, a d'fhéadfadh a bheith ina chomhlacht cheana féin, a ainmniú i
 ngach Ballstát.
 (28) Ba cheart
 do na comhlachtaí maoirseachta neamhspleácha éagsúla faisnéis a mhalartú maidir
 lena gcuid oibre agus ba cheart dóibh comhoibriú chun cur i bhfeidhm
 aonfhoirmeach an Rialacháin seo a áirithiú.
 (29) Chun gnéithe áirithe
 neamhriachtanacha den Rialachán seo a fhorlíonadh agus a leasú agus go háirithe
 chun cur i bhfeidhm aonfhoirmeach muirear comhshaoil a chur chun cinn, chun
 comhtháthú na muirear comhshaoil ar fud an Aontais a threisiú agus chun
 prionsabail choiteanna i leith muirear a áirithiú maidir le loingseoireacht
 ghearrthurais a chur chun cinn, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a
 ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil le haicmiú coiteann soithí,
 breoslaí agus cineálacha oibríochtaí ar a mbraitheann na muirir ar bhonneagar
 agus na prionsabail choiteanna i leith muirear maidir le muirir ar bhonneagar
 calafoirt. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfaidh an Coimisiún comhairliúchán
 iomchuí le linn a oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear comhairliúchán le
 saineolaithe. Agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á dtarraingt suas
 aige, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go ndéanfar na doiciméid
 ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí chuig
 Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.
 (30) Chun dálaí aonfhoirmeacha a
 áirithiú d'fhonn an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur
 chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le socruithe iomchuí le haghaidh
 malartú faisnéise idir comhlachtaí maoirseachta neamhspleácha. Ba cheart na
 cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena
 leagtar síos na rialacha agus prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na
 sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú a chumhachtaí cur chun
 feidhme ag an gCoimisiún[13].
 (31) Ós rud é nach féidir leis na
 Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon nuachóiriú seirbhísí calafoirt
 agus an creat iomchuí chun na hinfheistíochtaí is gá a mhealladh sna calafoirt
 ar fad sa ghréasán iompair tras‐Eorpach a áirithiú, a chur i gcrích go
 leordhóthanach i ngeall ar ghné Eorpach, idirnáisiúnta agus thrasteorann na
 hearnála calafoirt agus na hearnála muirí lena mbaineann agus dá bhrí sin, i
 ngeall ar an ngá atá le cothrom iomaíochta san earnáil Eorpach, is féidir iad a
 chur i gcrích níos fearr ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a
 ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in
 Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal
 na comhréireachta, atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán
 seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.
 (32) Urramaíonn an Rialachán seo na
 cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear go háirithe i gCairt um
 Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A
 GHLACADH:
 CAIBIDIL I ‐ Ábhar, raon feidhme agus
 sainmhínithe
 Airteagal 1
 Ábhar agus raon feidhme
 1. Bunaítear leis an Rialachán
 seo:
 (a)
 creat soiléir maidir le rochtain ar an margadh
 seirbhísí calafoirt;
 (b)
 rialacha comhchoiteanna maidir leis an
 trédhearcacht airgeadais agus na muirir atá le cur i bhfeidhm ag comhlachtaí
 bainistíochta nó soláthraithe seirbhísí calafoirt.
 2. Beidh feidhm ag an Rialachán
 seo maidir le soláthar na gcatagóirí seo a leanas de sheirbhísí calafoirt,
 bídís laistigh de limistéar an chalafoirt nó ar an rochtain uiscebhealaí ar na
 calafoirt agus ó na calafoirt.
 (a)
 buncaeireacht
 (b)
 láimhseáil lastais;
 (c)
 dreidireacht;
 (d)
 múráil;
 (e)
 seirbhísí paisinéirí;
 (f)
 saoráidí glactha calafoirt;
 (g)
 píolótaíocht agus;
 (h)
 tuáil.
 3. Beidh feidhm ag an Rialachán
 seo maidir le calafoirt uile an ghréasáin iompair thras‐Eorpaigh, mar atá
 sainmhínithe in Iarscríbhinn I de Rialachán XXX [rialachán maidir le
 Treoirlínte TEN‐T].
 4. Féadfaidh na Ballstáit an
 Rialachán seo a chur i bhfeidhm ar chalafoirt eile freisin. Nuair a chinneann
 na Ballstáit an Rialachán seo a chur i bhfeidhm ar chalafoirt eile cuirfidh
 siad a gCinneadh in iúl don Choimisiún.
 Airteagal 2
 Sainmhínithe
 Chun críocha an
 Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:
 1. ciallaíonn 'buncaeireacht'
 breosla soladach, leachtach nó gásach nó aon fhoinse fuinnimh eile a sholáthar
 a úsáidtear chun an soitheach uisce‐iompartha a thiomáint agus le
 haghaidh soláthair ghinearálta agus shonraigh fuinnimh ar bord an tsoithigh
 uisce‐iompartha fad is atá sé calaithe i gcalafort;
 2. ciallaíonn 'seirbhísí
 láimhseála lastais' lastas a eagrú agus a láimhseáil idir an soitheach uisce‐iompartha
 iomprach agus an cladach chun críche allmhairiú, onnmhairiú nó idirthuras an
 lastais, lena n‐áirítear próiseáil, iompar agus stóráil shealadach an
 lastais sa chríochfort ábhartha láimhseála lastais agus a bhaineann go díreach
 le hiompar an lastais, ach ní áirítear trádstóráil, díluchtú, athphacáistiú nó
 aon seirbhísí breisluacha a bhaineann leis an lastas láimhseáilte;
 3. ciallaíonn 'dreidireacht'
 gaineamh, dríodar nó substaintí eile a bhaint ó ghrinneall bhealach isteach na
 n‐uiscebhealaí ar an gcalafort le go mbeidh soithí uisce‐iompartha
 in ann rochtain a fháil ar an gcalafort agus ina gcuimsítear an bhaint tosaigh
 (dreidireacht chaipitiúil) agus an dreidireacht chothabhála araon chun rochtain
 ar an uiscebhealach a áirithiú i gcónaí;
 4. ciallaíonn 'saoráid
 riachtanach calafoirt' saoráid nach féidir déanamh dá huireasa chun seirbhís
 chalafoirt a dhéanamh agus nach féidir a mhacasamhlú faoi ghnáthdhálaí an
 mhargaidh;
 5. ciallaíonn 'comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt' aon chomhlacht poiblí nó príobháideach a bhfuil sé
 mar chuspóir aige faoin dlí náisiúnta nó faoi ionstraimí náisiúnta riarachán
 agus bainistíocht a dhéanamh ar bhonneagair an chalafoirt agus trácht an
 chalafoirt, agus gníomhaíochtaí na n-oibreoirí atá i láthair sa chalafort lena
 mbaineann a chomhordú agus, nuair is iomchuí, a rialú bíodh sin i gcomhcheangal
 le gníomhaíochtaí eile nó ná bíodh;
 6. ciallaíonn 'múráil' na
 seirbhísí calaithe agus díchalaithe is gá le haghaidh soithigh uisce‐iompartha
 á chur ar ancaire nó á fheistiú don chladach nó i rochtain uiscebhealaí ar an
 gcalafort ar bhealach eile;
 7. ciallaíonn 'seirbhísí
 paisinéirí' eagrú agus láimhseáil paisinéirí idir an soitheach uisce‐iompartha
 agus an cladach agus san áireamh freisin tá sonraí pearsanta a phróiseáil agus
 na paisinéirí a iompar laistigh den chríochfort ábhartha paisinéirí;
 8. ciallaíonn 'píolótaíocht'
 seirbhís treoraíochta soithigh uisce‐iompartha ó phíolóta nó ó stáisiún
 píolótaíochta chun teacht isteach agus dul amach sábháilte an tsoithigh i
 mbealach isteach uiscebhealaí ar an gcalafort a áirithiú;
 9. ciallaíonn 'muirear ar
 bhonneagar calafoirt' táille arna bailiú chun tairbhe dírí nó indírí chomhlacht
 bainistíochta an chalafoirt agus arna híoc ag oibreoirí soithí uisce‐iompartha
 nó úinéirí lastais as saoráidí agus seirbhísí a úsáid le gur féidir le soithí
 teacht isteach sa chalafort agus dul amach as, lena n‐áirítear na
 huiscebhealaí a thugann rochtain ar na calafoirt sin, chomh maith le rochtain
 ar phróiseáil na bpaisinéirí agus an lastais;
 10. ciallaíonn 'saoráid glactha
 calafoirt' aon saoráid atá seasta, ar snámh nó soghluaiste agus inar féidir
 dramhaíl long‐ghinte nó iarmhair lastais a fháil mar atá sainmhínithe i
 dTreoir 2000/59/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le
 saoráidí glactha calafoirt le haghaidh dramhaíola long-ghinte agus iarmhar
 lastais[14];
 11. ciallaíonn 'muirear ar
 sheirbhísí calafoirt' táille arna bailiú chun tairbhe sholáthraí na seirbhísí
 calafoirt agus arna híoc ag úsáideoirí na seirbhíse ábhartha;
 12. ciallaíonn 'conradh seirbhísí
 calafoirt' comhaontú foirmiúil lena ngabhann ceangal dlí idir soláthraí
 seirbhíse calafoirt agus údarás inniúil faoina n–ainmníonn an comhlacht sin
 soláthraí seirbhíse calafoirt chun seirbhísí calafoirt a sholáthar de réir nós
 imeachta chun teorainn a chur le líon na soláthraithe seirbhísí calafoirt.
 13. ciallaíonn 'soláthraí
 seirbhísí calafoirt' aon duine nádúrtha nó dlítheanach a sholáthraíonn, ar
 luach saothair, ceann amháin nó níos mó de chatagóirí seirbhísí calafoirt atá
 liostaithe in Airteagal 1(2), nó ar mian leis iad a sholáthar.
 14. ciallaíonn 'oibleagáid
 seirbhíse poiblí' ceanglas arna shainmhíniú nó arna chinneadh chun soláthar na
 seirbhísí calafoirt sin a áirithiú ar mhaithe leis an leas i gcoitinne nach
 nglacfadh oibreoir air féin, dá mbeadh sé ag féachaint dá leasanna tráchtála
 féin, nó nach nglacfadh sé air féin an oiread céanna nó faoi na coinníollacha
 céanna;
 15. ciallaíonn 'loingseoireacht
 ghearrthurais' gluaiseacht lastais agus paisinéirí ar an bhfarraige idir
 calafoirt atá lonnaithe go geografach san Eoraip nó idir na calafoirt sin agus
 calafoirt atá lonnaithe i dtíortha lasmuigh den Eoraip a bhfuil imeallbhord acu
 leis na mara intíre ar an teorainn leis an Eoraip.
 16. ciallaíonn 'calafort'
 limistéar talún agus uisce atá comhdhéanta d'oibreacha agus de threalamh den
 chineál sin a cheadaíonn, go príomha, glacadh le longa, iad a luchtú agus a
 dhíluchtú, earraí a stóráil, na hearraí sin a ghlacadh agus a sheachadadh agus
 paisinéirí a bhordáil agus a dhíbhordáil; agus aon bhonneagar eile is gá
 d'oibreoirí iompair laistigh de limistéar an chalafoirt;
 17. ciallaíonn 'tuáil' an chabhair
 arna tabhairt do shoitheach uisce‐iompartha le tuga le gur féidir teacht
 isteach sa chalafort agus dul amach as go sábháilte trí chabhrú le hainliú an
 tsoithigh uisce‐iompartha;
 18. ciallaíonn 'rochtain
 uiscebhealaí ar chalafort' rochtain uisce ar an gcalafort ón bhfarraige
 oscailte, amhail ascnaimh chalafoirt, seolbhealaí, aibhneacha, canálacha mara
 agus fiordanna.
 CAIBIDIL II – Rochtain ar an margadh
 Airteagal 3
 Saoirse chun seirbhísí a
 sholáthar
 1. Beidh feidhm ag an tsaoirse
 chun seirbhísí a sholáthar i gcalafoirt arna gcumhdach faoin Rialachán seo
 maidir le soláthraithe seirbhísí calafoirt atá bunaithe san Aontas faoi na
 coinníollacha atá leagtha amach sa Chaibidil seo.
 2. Beidh rochtain ag
 soláthraithe seirbhísí calafoirt ar shaoráidí riachtanacha calafoirt a mhéid is
 gá le gur féidir leo a ngníomhaíochtaí a chur i gcrích. Beidh téarmaí na
 rochtana cothrom, réasúnach agus neamh‐idirdhealaitheach.
 Airteagal 4
 Na híoscheanglais maidir le
 seirbhísí calafoirt a sholáthar
 1. Féadfaidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt a cheangal ar sholáthraithe seirbhísí calafoirt na
 híoscheanglais a chomhlíonadh chun an tseirbhís chalafoirt chomhfhreagrach a
 dhéanamh.
 2. Ní fhéadfaidh na
 híoscheanglais dá bhforáiltear i mír 1 a bheith bainteach, más infheidhme,
 ach le:
 (a)
 cáilíochtaí gairmiúla an tsoláthraí seirbhíse
 calafoirt, a phearsanra nó na daoine nádúrtha a bhainistíonn gníomhaíochtaí an
 tsoláthraí seirbhíse calafoirt go héifeachtach agus go leanúnach;
 (b)
 an trealamh is gá chun an tseirbhís ábhartha
 chalafoirt a sholáthar faoi ghnáthdhálaí agus dálaí sábháilte agus an cumas
 chun an trealamh sin a chothabháil ar an leibhéal iomchuí;
 (c)
 comhlíonadh ceanglas maidir le sábháilteacht mhuirí
 nó sábháilteacht agus slándáil an chalafoirt nó na rochtana air, na fearais, an
 trealamh agus na daoine;
 (d)
 comhlíonadh ceanglas comhshaoil ar leibhéal
 áitiúil, náisiúnta, ar leibhéal an Aontais agus go hidirnáisiúnta.
 3. Beidh na híoscheanglais
 trédhearcach, neamh‐idirdhealaitheach, oibiachtúil agus ábhartha maidir
 le catagóir agus nádúr na seirbhísí calafoirt lena mbaineann.
 4. I gcás ina n‐áirítear
 sna híoscheanglais eolas sonrach áitiúil nó eolas ar choinníollacha áitiúla,
 áiritheoidh comhlacht bainistíochta an chalafoirt go bhfuil rochtain
 leordhóthanach ar oiliúint ábhartha, faoi choinníollacha trédhearcacha agus
 neamh‐idirdhealaitheacha, seachas i gcás ina n‐áirithíonn an
 Ballstát rochtain leordhóthanach ar oiliúint den chineál sin.
 5. Sna cásanna dá bhforáiltear i
 mír 1, beidh na híoscheanglais dá dtagraítear i mír 2 agus an nós
 imeachta maidir leis an gceart a thabhairt seirbhísí calafoirt a sholáthar faoi
 na ceanglais sin foilsithe ag comhlacht bainistíochta an chalafoirt faoin
 1 Iúil 2015 nó i gcás íoscheanglas a bheidh infheidhme tar éis an
 dáta sin, foilseofar iad trí mhí ar a laghad roimh an dáta ar a mbeadh na
 ceanglais sin infheidhme. Cuirfear soláthraithe seirbhísí calafoirt ar an eolas
 roimh ré maidir le haon athrú ar na critéir agus ar an nós imeachta.
 Airteagal 5
 An nós imeachta chun
 comhlíonadh íoscheanglas a áirithiú
 1. Caithfidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt go cothrom le soláthraithe seirbhísí calafoirt agus
 gníomhóidh sé ar bhealach trédhearcach.
 2. Tabharfaidh nó diúltóidh
 comhlacht bainistíochta an chalafoirt an ceart chun seirbhísí calafoirt a
 sholáthar ar bhonn na n‐íoscheanglas a bhunaítear i gcomhréir le
 hAirteagal 4 laistigh de mhí amháin tar éis an iarraidh ar an gceart sin a
 thabhairt a fháil. Beidh bonn cirt cuí le gach diúltú, bunaithe ar chritéir
 oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh‐idirdhealaitheacha agus
 chomhréireacha.
 3. Ní fhéadfar bonn cirt a chur
 le haon teorainn le tréimhse an chinnidh arna éisiúint i gcomhréir le
 mír 2 ach i gcás forais a bhaineann le cineál agus nádúr na seirbhíse
 calafoirt.
 Airteagal 6
 Teorainneacha le líon na
 soláthraithe seirbhísí calafoirt
 1. De mhaolú ar
 Airteagal 3, féadfaidh comhlacht bainistíochta an chalafoirt teorainn a
 chur le líon na soláthraithe seirbhísí calafoirt do chalafort faoi leith ar
 cheann amháin nó níos mó de na cúiseanna seo a leanas:
 (a)
 ganntanas nó úsáid fhorchoimeádta na talún ar
 choinníoll gur féidir leis an gcomhlacht bainistíochta a thaispeáint gur
 saoráid riachtanach calafoirt é an talamh chun an tseirbhís chalafoirt a
 sholáthar agus go bhfuil an teorainn i gcomhréir le plean forbartha foirmiúil
 an chalafoirt mar atá comhaontaithe ag comhlacht bainistíochta an chalafoirt
 agus, más iomchuí, ag aon údaráis inniúla phoiblí eile de réir na reachtaíochta
 náisiúnta;
 (b)
 na hoibleagáidí seirbhíse poiblí dá bhforáiltear in
 Airteagal 8, a mhéid is féidir le heasnamh teorann bac a chur ar fheidhmiú
 na n‐oibleagáidí arna sannadh do na soláthraithe seirbhísí calafoirt.
 2. Foilseoidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt aon togra maidir le mír 1 a chur i bhfeidhm ar
 a laghad sé mhí roimh ré chomh maith leis an bhforas, ina dtugtar an deis d’aon
 pháirtí leasmhar barúlacha a thabhairt laistigh de thréimhse réasúnta.
 3. Foilseoidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt an cinneadh a ghlacfar.
 4. I gcás ina soláthraíonn
 comhlacht bainistíochta calafoirt seirbhísí calafoirt é féin nó trí eintiteas
 dlíthiúil ar leith a rialaíonn sé go díreach nó go hindíreach, féadfaidh an
 Ballstát glacadh an chinnidh lena gcuirtear teorainn le líon na soláthraithe
 seirbhísí calafoirt a chur de chúram ar údarás atá neamhspleách ar chomhlacht
 bainistíochta an chalafoirt. Mura gcuirfidh an Ballstát glacadh an chinnidh
 lena gcuirtear teorainn le líon na soláthraithe seirbhísí calafoirt de chúram ar
 údarás den chineál sin, ní bheidh líon na soláthraithe níos lú ná dhá cheann.
 Airteagal 7
 An nós imeachta maidir le
 teorainn a chur le líon na soláthraithe seirbhísí calafoirt
 1. Beidh nós imeachta
 roghnúcháin i gceist le haon teorainn a chuirfear le líon na soláthraithe
 seirbhísí calafoirt i gcomhréir le hAirteagal 6 agus beidh sé ar oscailt do na
 páirtithe leasmhara ar fad, atá neamh‐idirdhealaitheach agus
 trédhearcach.
 2. Má sháraíonn luach measta na
 seirbhíse calafoirt an tairseach atá sainmhínithe i mír 3, beidh feidhm ag
 na rialacha maidir leis an nós imeachta deonúcháin, na ráthaíochtaí nós
 imeachta agus uastréimhse na lamháltas mar atá leagtha amach i
 dTreoir ..../.... [lamháltas].
 3. Beidh an tairseach agus an
 modh chun luach na seirbhíse calafoirt a chinneadh mar atá i bhforálacha
 ábhartha agus infheidhme Threoir ..../.... [lamháltas].
 4. Tabharfaidh an soláthraí nó
 na soláthraithe roghnaithe agus comhlacht bainistíochta an chalafoirt conradh
 seirbhísí calafoirt i gcrích.
 5. Chun críocha an Rialacháin
 seo, measfar gur conradh nua seirbhísí calafoirt é modhnú substaintiúil de réir
 bhrí Threoir ..../... [lamháltas] ar na forálacha maidir le conradh seirbhísí
 calafoirt le linn a théarma agus éileofar leis nós imeachta nua dá dtagraítear
 i mír 2.
 6. Ní bheidh feidhm ag
 míreanna 1 go 5 den Airteagal seo sna cásanna dá dtagraítear in
 Airteagal 9.
 7. Tá an Rialachán seo gan
 dochar do Threoir .../... [lamháltas] [15],
 Treoir ..../....[fóntais phoiblí][16]
 agus Treoir .../... [soláthar poiblí][17]
 Airteagal 8
 Oibleagáidí seirbhíse poiblí
 1. Féadfaidh na Ballstáit a
 chinneadh oibleagáidí seirbhíse poiblí a bhaineann le seirbhísí calafoirt a
 fhorchur ar sholáthraithe chun na nithe seo a leanas a áirithiú:
 (a)
 infhaighteacht na seirbhíse gan bhriseadh i rith an
 lae, na hoíche, na seachtaine agus na bliana;
 (b)
 infhaighteacht na seirbhíse le haghaidh gach
 úsáideora;
 (c)
 inacmhainneacht na seirbhíse do chatagóirí áirithe
 úsáideoirí.
 2. Beidh na hoibleagáidí dá
 dtagraítear i mír 1 sainmhínithe go soiléir, trédhearcach, neamh‐idirdhealaitheach,
 infhíoraithe agus tabharfar ráthaíocht leo maidir le cothrom rochtana do gach
 soláthraí seirbhísí calafoirt atá bunaithe san Aontas.
 3. Ainmneoidh na Ballstáit na
 húdaráis inniúla laistigh dá gcríoch a fhorchuirfidh oibleagáidí seirbhíse
 poiblí den chineál sin. Féadfaidh comhlacht bainistíochta an chalafoirt a
 bheith mar an údarás inniúil.
 4. I gcás nach mar a chéile an t‐údarás
 inniúil arna ainmniú i gcomhréir le mír 3 agus comhlacht bainistíochta an
 chalafoirt, feidhmeoidh an t‐údarás inniúil sin na cumhachtaí dá bhforáiltear
 in Airteagal 6 agus in Airteagal 7 maidir leis an teorainn le líon na
 soláthraithe seirbhísí calafoirt bunaithe ar oibleagáidí seirbhíse poiblí.
 5. Má chinneann an t‐údarás
 inniúil oibleagáidí seirbhíse poiblí a fhorchur sna calafoirt ar fad arna
 gcumhdach faoin Rialachán seo i mBallstát, cuirfidh sé na hoibleagáidí sin in
 iúl don Choimisiún.
 6. I gcás briste i seirbhísí
 calafoirt dá bhforchuirtear oibleagáidí seirbhíse poiblí nó i gcás ina mbíonn
 riosca láithreach maidir lena leithéid, féadfaidh an t‐údarás inniúil
 beart éigeandála a dhéanamh. Féadfaidh an beart éigeandála a bheith i bhfoirm
 deonaithe dhírigh chun an tseirbhís a shannadh do sholáthraí eile ar feadh
 tréimhse nach faide ná bliain. Le linn na tréimhse sin, seolfaidh an t‐údarás
 inniúil nós imeachta nua chun soláthraí seirbhísí calafoirt a roghnú i
 gcomhréir le hAirteagal 7 nó cuirfidh sé Airteagal 9 i bhfeidhm.
 Airteagal 9
 Oibreoir inmheánach
 1. Sna cásanna dá bhforáiltear
 in Airteagal 6(1)(b), féadfaidh an t‐údarás inniúil a chinneadh
 seirbhís chalafoirt a sholáthar é féin faoi oibleagáidí seirbhíse poiblí nó
 oibleagáidí den chineál sin a fhorchur go díreach ar eintiteas dlíthiúil ar
 leith a rialaíonn sé amhail mar a rialaíonn sé a ranna féin. I gcás mar sin,
 measfar gur oibreoir inmheánach é an soláthraí seirbhíse calafoirt chun críche
 an Rialacháin seo.
 2. Measfar nach bhfuil an t‐údarás
 inniúil ag rialú eintitis dhlíthiúil ar leith amhail mar a rialaíonn sé a ranna
 féin ach amháin má bhíonn tionchar cinntitheach aige ar chuspóirí
 straitéiseacha agus ar chinntí suntasacha an eintitis dhlíthiúil rialaithe
 araon.
 3. Ní dhéanfaidh an t-oibreoir
 inmheánach an tseirbhís chalafoirt atá sannta dó ach amháin sna calafoirt inar
 sannadh dó an tseirbhís chalafoirt a sholáthar.
 4. Má chinneann an t‐údarás
 inniúil mír 1 a chur i bhfeidhm sna calafoirt ar fad arna gcumhdach faoin
 Rialachán seo i mBallstát, cuirfidh sé an méid sin in iúl don Choimisiún.
 5. Tá an tAirteagal seo gan
 dochar do Threoir ..../....[lamháltas].
 Airteagal 10
 Cearta fostaithe a chosaint
 1. Ní bheidh tionchar ag an
 Rialachán seo ar chur i bhfeidhm rialacha sóisialta agus saothair na mBallstát.
 2. Gan dochar don dlí náisiúnta
 agus do dhlí an Aontais lena n‐áirítear comhaontuithe comhchoiteanna idir
 comhpháirtithe sóisialta, féadfaidh comhlachtaí bainistíochta an chalafoirt
 ceanglas a chur ar sholáthraí ainmnithe seirbhísí calafoirt arna cheapadh i
 gcomhréir leis an nós imeachta a bhunaítear le hAirteagal 7, i gcás nach
 mar a chéile an soláthraí sin agus an soláthraí seirbhísí calafoirt atá ann
 faoi láthair, cearta a thabhairt don fhoireann a d'fhostaigh an soláthraí
 seirbhísí calafoirt atá ann faoi láthair roimhe sin, ar cearta iad a mbeidís
 ina dteideal dá mbeadh aistriú déanta de réir bhrí Threoir 2001/23/CE.
 3. I gcás ina gcuireann
 comhlachtaí bainistíochta an chalafoirt ceanglas ar sholáthraithe seirbhísí
 calafoirt caighdeáin shóisialta áirithe a chomhlíonadh maidir le seirbhísí
 ábhartha calafoirt a sholáthar, sna doiciméid tairisceana agus conarthaí
 seirbhísí calafoirt beidh liosta den fhoireann lena mbaineann agus tabharfar
 sonraí trédhearcacha maidir lena gcearta conarthacha agus na coinníollacha
 faoina meastar fostaithe a bheith nasctha leis na seirbhísí calafoirt.
 Airteagal 11
 Díolúine
 Ní bheidh feidhm ag an gCaibidil seo agus
 forálacha idirthréimhseacha Airteagal 24 maidir le seirbhísí láimhseála
 lastais agus seirbhísí paisinéara.
 CAIBIDIL III – Trédhearcacht
 airgeadais agus uathriail
 Airteagal 12
 Trédhearcacht caidrimh
 airgeadais
 1. Léireofar an caidreamh
 airgeadais idir údaráis phoiblí agus comhlacht bainistíochta an chalafoirt a
 fhaigheann cistí poiblí ar bhealach trédhearcach sna cuntais chun na nithe seo
 a leanas a thaispeáint go soiléir:
 (a)
 na cistí poiblí arna gcur ar fáil go díreach ag
 údaráis phoiblí do chomhlachtaí bainistíochta an chalafoirt lena mbaineann;
 (b)
 na cistí poiblí arna gcur ar fáil ag údaráis
 phoiblí trí idirghabhálaí gnóthas poiblí nó institiúidí poiblí airgeadais; agus
 (c)
 an úsáid dár sannadh na cistí poiblí sin.
 2. I gcás ina soláthraíonn
 comhlacht bainistíochta an chalafoirt a fhaigheann cistí poiblí na seirbhísí
 calafoirt é féin, coinneoidh sé cuntais gach gníomhaíochta seirbhíse calafoirt
 amach ó chuntais a chuid gníomhaíochtaí eile, sa chaoi:
 (a)
 go sannfar agus go leithdháilfear na costais agus
 an t‐ioncam ar fad ar bhonn na bprionsabal costchuntasaíochta arna gcur i
 bhfeidhm go comhsheasmhach agus atá inchosanta go hoibiachtúil. agus
 (b)
 go suífear go soiléir na prionsabail
 costchuntasaíochta a gcoinnítear cuntais ar leith dá réir.
 3. Áireofar sna cistí poiblí dá
 dtagraítear i mír 1 cistí scairchaipitil nó cuasachaipitiúla, deontais
 neamh‐in‐aisíoctha, deontais nach bhfuil aisíoctha ach i gcúinsí
 áirithe, iasachtaí arna dtabhairt lena n‐áirítear rótharraingtí agus
 réamhíocaíochtaí insteallta caipitil, ráthaíochtaí arna dtabhairt do chomhlacht
 bainistíochta an chalafoirt ag údaráis phoiblí, díbhinní arna n‐íoc amach
 agus brabúis arna gcoinneáil nó aon chineál tacaíochta airgeadais poiblí eile.
 4. Coinneoidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt an fhaisnéis maidir leis an gcaidreamh airgeadais
 dá dtagraítear i mír 1 agus mír 2 den Airteagal seo ar fáil don
 Choimisiún agus don chomhlacht maoirseachta neamhspleách inniúil dá dtagraítear
 i Airteagal 17 ar feadh cúig bliana ó dheireadh na bliana fioscaí dá
 dtagraítear san fhaisnéis.
 5. Cuirfidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt ar fáil don Choimisiún agus don chomhlacht
 maoirseachta neamhspleách inniúil, arna iarraidh sin air, aon fhaisnéis bhreise
 a mheasann siad a bhfuil gá léi chun measúnú críochnúil a dhéanamh ar na sonraí
 arna gcur isteach agus chun measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh an Rialacháin
 seo. Seolfar an fhaisnéis laistigh de dhá mhí ó dháta na hiarrata.
 6. Maidir le comhlachtaí
 bainistíochta an chalafoirt nach bhfuair cistí poiblí i mblianta cuntasaíochta
 roimhe sin ach atá tosaithe ag baint tairbhe as cistí poiblí, cuirfidh siad
 mír 1 agus mír 2 ón mbliain chuntasaíochta i ndiaidh aistriú na
 gcistí poiblí i bhfeidhm.
 7. I gcás ina n‐íoctar
 cistí poiblí mar chúiteamh ar oibleagáid seirbhíse poiblí, taispeánfar ar
 leithligh iad sna cuntais ábhartha agus ní fhéadfar iad a aistriú chuig aon
 seirbhís nó gníomhaíocht ghnó eile.
 Airteagal 13
 Muirir ar sheirbhísí
 calafoirt
 1. Maidir leis na muirir ar
 sheirbhísí arna soláthar ag oibreoir inmheánach dá dtagraítear in
 Airteagal 9 agus na muirir arna dtobhach ag soláthraithe seirbhísí
 calafoirt, i gcásanna ina bhfuil teorainn le líon na soláthraithe nach bhfuil
 ainmnithe ar bhonn nósanna imeachta atá oscailte, trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach,
 socrófar iad ar bhealach trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach. Beidh
 na muirir mar léiriú ar na dálaí ar mhargadh ábhartha iomaíoch agus ní bheidh
 siad díréireach le luach eacnamaíoch na seirbhíse arna soláthar.
 2. Féadfar íocaíocht na muirear
 ar sheirbhísí calafoirt a chomhtháthú in íocaíochtaí eile, amhail íocaíocht na
 muirear ar bhonneagar calafoirt. Sa chás sin, áiritheoidh soláthraí na
 seirbhíse calafoirt agus, más iomchuí, comhlacht bainistíochta an chalafoirt
 gur féidir le húsáideoir na seirbhíse calafoirt méid an mhuirir ar sheirbhísí
 calafoirt a shainaithint go héasca.
 3. Cuirfidh soláthraí na
 seirbhíse calafoirt ar fáil don chomhlacht maoirseachta neamhspleách inniúil dá
 dtagraítear in Airteagal 17, arna iarraidh sin air, faisnéis maidir leis
 na gnéithe atá mar bhonn le struchtúr agus leibhéal na muirear ar sheirbhísí
 calafoirt a chinneadh a thagann faoi chur i bhfeidhm mhír 1 den Airteagal
 seo. Áireofar san fhaisnéis sin an mhodheolaíocht arna húsáid chun na muirir
 chalafoirt a shocrú maidir leis na saoráidí agus na seirbhísí lena mbaineann na
 muirir sin ar sheirbhísí calafoirt.
 Airteagal 14
 Muirir ar bhonneagar
 calafoirt
 1. Toibheoidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt muirear ar bhonneagar calafoirt. Ní chuirfidh sé
 sin bac ar sholáthraithe seirbhísí calafoirt a úsáideann bonneagair calafort
 muirir ar sheirbhísí calafoirt a thobhach.
 2. Féadfar íocaíocht na muirear
 ar bhonneagar calafoirt a chomhtháthú in íocaíochtaí eile, amhail íocaíocht na
 muirear ar sheirbhísí calafoirt. Sa chás sin, áiritheoidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt gur féidir le húsáideoir an bhonneagair chalafoirt
 méid an mhuirir ar bhonneagar calafoirt a shainaithint go héasca.
 3. Chun cur le córas éifeachtach
 muirearaithe ar bhonneagar, saineoidh comhlacht bainistíochta an chalafoirt
 struchtúr agus leibhéal na muirear ar bhonneagar calafoirt ar bhealach
 uathrialaitheach de réir a straitéise tráchtála agus a phlean infheistíochta
 féin lena léireofar dálaí iomaíocha an mhargaidh ábhartha agus i gcomhréir le
 rialacha maidir le Státchabhair.
 4. Gan dochar do mhír 3, is
 féidir éagsúlacht a bheith idir muirir ar bhonneagar calafoirt i gcomhréir le
 cleachtais tráchtála a bhaineann le húsáideoirí rialta, nó chun úsáid níos
 éifeachtúla an bhonneagair chalafoirt, loingseoireacht ghearrthurais nó
 feidhmíocht ard chomhshaoil, éifeachtúlacht fuinnimh nó éifeachtúlacht carbóin
 oibríochtaí iompair a chur chun cinn. Beidh na critéir a úsáidfear d'éagsúlacht
 den chineál sin ábhartha, oibiachtúil, trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach
 agus tabharfaidh siad aird chuí ar na rialacha iomaíochta. Beidh an éagsúlacht
 a thiocfaidh as le fáil go háirithe d'úsáideoirí ábhartha ar fad seirbhísí
 calafoirt ar choinníollacha comhionanna.
 5. Tabharfar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta
 dá dtagraítear in Airteagal 21 maidir le haicmithe coiteanna soithí,
 breoslaí agus cineálacha oibríochtaí a mbíonn muirir éagsúla ar bhonneagar
 orthu agus na prionsabail choiteanna muirearaithe do mhuirir ar bhonneagar
 calafoirt.
 6. Cuirfidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt úsáideoirí calafort agus ionadaithe nó comhlachais
 úsáideoirí calafort ar an eolas maidir leis an struchtúr agus na critéir arna n‐úsáid
 chun méid na muirear ar bhonneagar calafoirt a chinneadh, lena n‐áirítear
 costais iomlána agus ioncam iomlán atá mar bhonn chun struchtúr agus leibhéal
 na muirear ar bhonneagar calafoirt a chinneadh. Cuirfidh sé úsáideoirí na
 mbonneagar calafoirt ar an eolas maidir le haon athruithe ar mhéid na muirear
 ar bhonneagar calafoirt nó ar an struchtúr nó na critéir arna n‐úsáid
 chun athruithe den chineál sin a chinneadh ar a laghad trí mhí roimh ré.
 7. Cuirfidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt ar fáil don chomhlacht maoirseachta neamhspleách
 inniúil agus don Choimisiún, arna iarraidh sin dó, an fhaisnéis dá dtagraítear
 i mír 4 agus na costais mhionsonraithe agus an t‐ioncam
 mionsonraithe atá mar bhonn chun cinneadh a dhéanamh i ndáil le struchtúr agus
 leibhéal na muirear ar bhonneagar calafoirt agus an mhodheolaíocht arna húsáid
 chun na muirir ar bhonneagar calafoirt a shocrú maidir leis na saoráidí agus na
 seirbhísí lena mbaineann na muirir chalafoirt sin.
 CAIBIDIL IV
 ‐ Forálacha ginearálta agus críochnaitheacha
 Airteagal 15
 Dul i gcomhairle le
 húsáideoirí calafort
 1. Bunóidh comhlacht
 bainistíocht an chalafoirt coiste ionadaithe ar a mbeidh oibreoirí soithí uisce‐iompartha,
 úinéirí lastais nó úsáideoirí calafort eile a n‐iarrtar orthu muirear ar
 bhonneagar nó muirear ar sheirbhís chalafoirt nó an dá cheann acu a íoc.
 Tabharfar 'coiste comhairleach na n‐úsáideoirí calafort' ar an gcoiste
 seo.
 2. Rachaidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt i gcomhairle ar bhonn bliantúil roimh shocrú na
 muirear ar bhonneagar calafoirt le coiste comhairleach na n‐úsáideoirí
 calafort maidir le struchtúr agus leibhéal na muirear sin. Rachaidh na
 soláthraithe seirbhísí calafoirt dá dtagraítear in Airteagal 6 agus
 Airteagal 9 i gcomhairle ar bhonn bliantúil roimh shocrú na muirear ar
 sheirbhísí calafoirt le coiste comhairleach na n‐úsáideoirí calafort
 maidir le struchtúr agus leibhéal na muirear sin. Soláthróidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt saoráidí leordhóthanacha le haghaidh
 comhairliúcháin den chineál sin agus cuirfidh na soláthraithe seirbhísí
 calafoirt torthaí an chomhairliúcháin in iúl dó.
 Airteagal 16
 Comhairliúchán le páirtithe
 leasmhara eile
 1. Rachaidh comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt i gcomhairle go rialta le páirtithe leasmhara
 amhail gnóthais atá bunaithe sa chalafort, soláthraithe seirbhísí calafoirt,
 oibreoirí soithí uisce‐iompartha, úinéirí lastais, oibreoirí iompair de
 thalamh agus lucht riaracháin phoiblí a fheidhmíonn i limistéar an chalafoirt
 maidir leis an méid seo a leanas:
 (a)
 comhordú cuí na seirbhísí calafoirt laistigh de
 limistéar an chalafoirt;
 (b)
 bearta chun na naisc leis an gcúlchríoch a fheabhsú
 agus, más iomchuí, bearta chun éifeachtúlacht na nasc uiscebhealaí inmheánacha
 agus na nasc iarnróid a fhorbairt agus a fheabhsú;
 (c)
 éifeachtúlacht na nósanna imeachta riaracháin sa
 chalafort agus, más iomchuí, bearta a d'fhéadfaí a dhéanamh chun iad a
 shimpliú.
 Airteagal 17
 Comhlacht maoirseachta
 neamhspleách
 1. Áiritheoidh na Ballstáit go
 ndéanfaidh comhlacht maoirseachta neamhspleách faireachán agus maoirseacht ar
 chur i bhfeidhm an Rialacháin seo sna calafoirt ar fad arna gcumhdach faoin
 Rialachán seo i gcríoch gach Ballstáit.
 2. Beidh an comhlacht
 maoirseachta neamhspleách leithleach go dlíthiúil agus neamhspleách go
 feidhmiúil ó aon chomhlacht bainistíochta sa chalafort nó ó sholáthraithe
 seirbhísí calafoirt. Áiritheoidh na Ballstáit a mbeidh seilbh acu ar chalafoirt
 nó a dhéanfaidh iad a rialú nó comhlachtaí bainistíochta calafort deighilt
 struchtúrach éifeachtach idir na feidhmeanna a bhaineann le maoirseacht agus
 faireachán a dhéanamh ar an Rialachán seo agus na gníomhaíochtaí a bhaineann
 leis an tseilbh nó an rialú sin. Feidhmeoidh comhlacht maoirseachta
 neamhspleách a gcumhachtaí go neamhchlaonta agus go trédhearcach agus le haird
 chuí ar an gceart chun gnó a dhéanamh go neamhshrianta.
 3. Láimhseálfaidh an comhlacht
 maoirseachta neamhspleách na gearáin arna ndéanamh ag aon pháirtí a bhfuil leas
 dlisteanach aige agus na díospóidí a thabharfar os a chomhair a bhaineann le
 cur i bhfeidhm an Rialacháin seo.
 4. I gcás ina n‐eascróidh
 an díospóid idir páirtithe atá bunaithe i mBallstáit éagsúla, beidh inniúlacht
 ag comhlacht maoirseachta neamhspleách an Bhallstáit ina bhfuil an calafort a
 mheastar gurb ann a thosaigh an díospóid chun an díospóid a réiteach.
 5. Beidh an ceart ag an
 gcomhlacht maoirseachta neamhspleách a chur de cheangal ar chomhlachtaí
 bainistíochta na gcalafort, soláthraithe seirbhísí calafoirt agus úsáideoirí
 calafort faisnéis a chur isteach a bhfuil gá léi chun faireachán agus
 maoirseacht ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo a áirithiú.
 6. Féadfaidh an comhlacht
 maoirseachta neamhspleách tuairimí a eisiúint arna iarraidh sin d'údarás
 inniúil sa Bhallstát maidir le haon cheisteanna a bhaineann le cur i bhfeidhm
 an Rialacháin seo.
 7. Féadfaidh an comhlacht
 maoirseachta neamhspleách dul i gcomhairle le coiste comhairleach na n‐úsáideoirí
 calafort sa chalafort lena mbaineann agus é ag plé leis na gearáin nó
 díospóidí.
 8. Beidh na cinntí a dhéanfaidh
 an comhlacht maoirseachta neamhspleách ina gceangal, gan dochar d'athbhreithniú
 breithiúnach.
 9. Cuirfidh na Ballstáit
 céannacht na gcomhlachtaí maoirseachta neamhspleácha in iúl don Choimisiún
 faoin 1 Iúil 2015 ar a dhéanaí agus cuirfidh siad aon mhodhnú a
 dhéanfar uirthi ina dhiaidh sin in iúl dó freisin. Foilseoidh an Coimisiún agus
 tabharfaidh sé cothrom le dáta liosta na gcomhlachtaí maoirseachta
 neamhspleácha ar a láithreán gréasáin.
 Airteagal 18
 Comhar idir comhlachtaí
 maoirseachta neamhspleácha
 1. Malartóidh comhlachtaí
 maoirseachta neamhspleácha faisnéis faoina gcuid oibre agus faoina bprionsabail
 agus cleachtais cinnteoireachta chun cur chun feidhme aonfhoirmeach an
 Rialacháin seo a éascú. Chun na críche sin, beidh siad rannpháirteach agus
 oibreoidh siad le chéile i líonra a thagann le chéile ar bhonn rialta agus ar a
 laghad uair sa bhliain. Beidh an Coimisiún rannpháirteach in obair an líonra,
 déanfaidh sé í a chomhordú agus tacóidh sé léi.
 2. Beidh dlúthchomhar idir
 comhlachtaí maoirseachta neamhspleácha chun críocha cúnaimh fhrithpháirtigh ina
 gcúraimí, lena n‐áirítear imscrúduithe a dhéanamh is gá chun déileáil le
 gearáin agus díospóidí i gcásanna a bhaineann le calafoirt i mBallstáit
 éagsúla. Chun na críche sin, cuirfidh comhlacht maoirseachta neamhspleách ar
 fáil do chomhlacht eile den chineál sin, tar éis iarraidh chuí‐réasúnaithe
 a fháil, an fhaisnéis is gá le gur féidir leis an gcomhlacht sin a
 fhreagrachtaí faoin Rialachán seo a chomhlíonadh.
 3. Áiritheoidh na Ballstáit go
 gcuirfidh na comhlachtaí maoirseachta, tar éis iarraidh réasúnaithe a fháil, an
 fhaisnéis is gá ar fáil don Choimisiún le gur féidir leis a chúraimí a chur i
 gcrích. Beidh an fhaisnéis arna hiarraidh ag an gCoimisiún i gcomhréir le
 feidhmiú na gcúraimí sin.
 4. I gcás ina measann an
 comhlacht maoirseachta neamhspleách go bhfuil an fhaisnéis faoi rún i gcomhréir
 le rialacha an Aontais nó rialacha náisiúnta maidir le rúndacht ghnó,
 áiritheoidh an comhlacht maoirseachta náisiúnta eile agus an Coimisiún rúndacht
 den chineál sin. Ní fhéadfar an fhaisnéis sin a úsáid ach chun na críche dár
 iarradh í.
 5. Bunaithe ar thaithí na gcomhlachtaí
 maoirseachta neamhspleácha agus ar ghníomhaíochtaí an líonra dá dtagraítear i
 mír 1, agus chun comhar éifeachtúil a áirithiú, féadfaidh an Coimisiún
 prionsabail choiteanna a ghlacadh maidir leis na socruithe iomchuí le haghaidh
 malartú faisnéise idir comhlachtaí maoirseachta neamhspleácha. Glacfar na
 gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin
 dá dtagraítear in Airteagal 22(2).
 Airteagal 19
 Achomhairc
 1. Beidh an ceart ag aon pháirtí
 leasmhar chun achomharc a dhéanamh in aghaidh na gcinntí nó na mbeart aonair
 arna ndéanamh faoin Rialachán seo ag na húdaráis inniúla, ag comhlacht
 bainistíochta an chalafoirt nó ag an gcomhlacht maoirseachta neamhspleách le
 comhlacht achomhairc atá neamhspleách ar na páirtithe lena mbaineann. Féadfaidh
 cúirt a bheith ina comhlacht achomhairc.
 2. I gcás nach bhfuil an
 comhlacht achomhairc dá dtagraítear i mír 1 de chineál breithiúnach,
 tabharfaidh sé fáthanna i scríbhinn lena chinntí. Beidh a chinntí faoi réir
 athbhreithnithe ag cúirt náisiúnta freisin.
 Airteagal 20
 Pionóis
 Leagfaidh na Ballstáit síos na rialacha maidir
 leis na pionóis a bheidh infheidhmithe i leith sáruithe ar fhorálacha an
 Rialacháin seo agus glacfaidh siad na bearta uile is gá chun a áirithiú go
 gcuirfear chun feidhme iad. Ní mór na pionóis dá bhforáiltear a bheith
 éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Tabharfaidh na Ballstáit fógra
 faoi na forálacha sin don Choimisiún faoin 1 Iúil 2015 ar a dhéanaí agus
 tabharfaidh siad fógra don Choimisiún gan mhoill faoi aon leasú ina dhiaidh sin
 a dhéanfadh difear dóibh.
 Airteagal 21
 An tarmligean a fheidhmiú
 1. Tugtar de chumhacht don
 Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá
 leagtha síos san Airteagal seo.
 2. Déanfar tarmligean na
 cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 14 a thabhairt don Choimisiún
 go ceann tréimhse neamhchinntithe.
 3. Féadfaidh Parlaimint na
 hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 14
 a chúlghairm tráth ar bith. Leis an gcinneadh chun cúlghairm a dhéanamh,
 cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin.
 Beidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an
 Aontais Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí a shonrófar sa chinneadh sin. Ní dhéanfaidh
 sé difear do bhailíocht aon cheann de na gníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm
 cheana féin.
 4. A luaithe a ghlacfaidh sé
 gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith go comhuaineach do
 Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.
 5. Ní thiocfaidh gníomh
 tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 14 i bhfeidhm ach amháin mura
 mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa nó ag an gComhairle
 laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt
 do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dheireadh na
 tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a
 chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Cuirfear
 síneadh 2 mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na hEorpa
 nó ón gComhairle.
 Airteagal 22
 Nós imeachta coiste
 1. Beidh coiste de chúnamh ag an
 gCoimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE)
 Uimh. 182/2011.
 2. I gcás ina ndéanfar tagairt
 don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE)
 Uimh. 182/2011.
 Airteagal 23
 Tuarascáil
 Tráth nach déanaí ná trí bliana tar éis
 theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi
 bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le feidhmiú agus éifeacht
 an Rialacháin seo, lena ngabhfaidh, más iomchuí, tograí ábhartha.
 Airteagal 24
 Bearta idirthréimhseacha
 1. Na conarthaí seirbhísí
 calafoirt a tugadh i gcrích roimh [an dáta a nglacfar an Rialachán] agus ar
 cuireadh de chúram orthu soláthraithe seirbhísí calafoirt a roghnú bunaithe ar
 nós imeachta oscailte, trédhearcach agus neamh‐idirdhealaitheach nó a
 chomhlíonann rialacha an Rialacháin seo ar bhealach eile, leanfaidh siad de
 bheith bailí go rachaidh siad in éag.
 2. Na conarthaí a tugadh i
 gcrích roimh [an dáta a nglacfar an Rialachán] agus nach gcomhlíonann na
 coinníollacha atá tugtha i mír 1, leanfaidh siad de bheith bailí go
 rachaidh siad in éag ach ní tar éis 1 Iúil 2025.
 Airteagal 25
 Teacht i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
 fichiú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh feidhm aige le
 héifeacht ón 1 Iúil 2015.
 Beidh
 an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme
 go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 [1] COM(2011) 650 final/2. Braithfidh uimhir dheireanach líon na
 gcalafort TEN‐T ar an toradh a bheidh ar an nós imeachta reachtach atá ar
 siúl faoi láthair.
 [2] COM (2011) 897 final.
 [3] Mar thoradh ar thrádáil idir na
 Ballstáit agus trádáil idir Ballstát agus tír nach bhfuil san AE trí Bhallstát
 eile.
 [4] IO C , , lch. .
 [5] IO C , , lch. .
 [6] COM(2012) 573 final (3.10.2012)
 [7] Togra le haghaidh Treorach maidir
 le conarthaí lamháltais a thabhairt (COM 2011) 897 final
 [8] IO L 7, 11.01.2012, lch. 3.
 [9] IO L 114, 26.4.2012, lch. 8.
 [10] IO C 8, 11.01.2012
 [11] IO L 82, 22.3.2001, lch. 16.
 [12] IO L 318, 17.11.2006, lch. 17.
 [13] IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.
 [14] IO L 332, 28.12.2000, lch. 81-90.
 [15] Togra le haghaidh Treorach maidir le conarthaí lamháltais
 a thabhairt (COM 2011) 897 final
 [16] Togra le haghaidh Treorach maidir le soláthar ag eintitis
 atá ag oibriú in earnálacha an uisce, an fhuinnimh, an iompair agus na
 seirbhísí poist (COM/2011/0895 final)
 [17] Togra le haghaidh Treorach maidir le soláthar poiblí
 (COM/2011/0896 final)