type: legislation

text:
 |
 52011PC0709
 Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar it-twaqqif ta' Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir, it-tielet programm multiannwali ta’ azzjoni tal-UE fil-qasam tas-saħħa għall-perjodu 2014-2020 /* KUMM/2011/0709 finali - 2011/0339 (COD) */
 MEMORANDUM TA’ SPJEGA
 1.
 KUNTEST TAL-PROPOSTA
 Is-saħħa mhijiex biss ta’ valur fiha
 nnifisha – hija wkoll forza ekonomika qawwija għat-tkabbir. Hija biss
 popolazzjoni b’saħħitha li tista’ tikseb il-potenzjal ekonomiku
 sħiħ tagħha. Is-settur tas-saħħa huwa mmexxi
 mill-innovazzjoni u minn forza tax-xogħol bi kwalifiki għoljin.
 Ir-riċerka u l-iżvilupp relatati mas-saħħa għandhom
 potenzjal li jilħqu 0,3% tal-PDG. Is-settur tal-kura tas-saħħa
 huwa wieħed mill-akbar fl-UE. Dan jammonta għal kważi 10 %
 tal-prodott domestiku gross tal-UE u jimpjega ħaddiem minn kull
 għaxra, bi proporzjon ogħla mill-medja ta' ħaddiema
 b'edukazzjoni fil-livell terzjarju.
 Is-saħħa għalhekk għandha
 rwol importanti fl-aġenda tal-Ewropa 2020. Fil-Komunikazzjoni tagħha
 tad-29 ta’ Ġunju 2011 "Baġit għall-Ewropa 2020"[1],
 il-Kummissjoni enfasizzat li "il-promozzjoni tas-saħħa hija
 parti integrali mill-miri ta’ tkabbir intelliġenti u inklużiv
 tal-Ewropa 2020. Li n-nies jibqgħu b'saħħithom u attivi iktar
 fit-tul għandu impatt pożittiv fuq il-produttività u l-kompetittività.
 L-innovazzjoni fil-kura tas-saħħa tgħin biex tiġi
 indirizzata l-isfida tas-sostenibbiltà fis-settur fil-kuntest tal-bidla
 demografika" u azzjoni biex jitnaqqsu d-diżlivelli fil-qasam
 tas-saħħa hija importanti biex jinkiseb it-"tkabbir
 inklużiv".
 It-tielet programm propost dwar l-azzjoni
 tal-UE fil-qasam tas-saħħa (2014-2020), "Is-Saħħa
 għat-Tkabbir", isaħħaħ u jenfasizza r-rabtiet bejn
 it-tkabbir ekonomiku u popolazzjoni b’saħħitha aktar mill-programmi
 preċedenti. Il-Programm huwa orjentat lejn azzjonijiet b’valur miżjud
 tal-UE ċar, b’konformità mal-objettivi tal-Ewropa 2020 u l-prijoritajiet
 politiċi attwali.
 Il-kriżi finanzjarja kompliet tenfasizza
 l-bżonn li titjieb il-kosteffettività tas-sistemi tas-saħħa.
 L-Istati Membri huma taħt pressjoni biex jilħqu bilanċ bejn
 il-provvista ta’ aċċess universali għal servizzi
 tas-saħħa ta’ kwalità għolja, u r-rispett tar-restrizzjonijiet
 tal-baġit. F'dan il-kuntest, li jiġu sostnuti l-isforzi tal-Istati
 Membri biex titjieb is-sostenibbiltà tas-sistemi tagħhom
 tas-saħħa hu kruċjali biex tkun żgurata l-abbiltà
 tagħhom li jipprovdu livell għoli ta' kura tas-saħħa
 liċ-ċittadini kollha, illum u fil-ġejjieni. Il-Programm
 Is-Saħħa għat-Tkabbir jikkontribwixxi biex jinstabu u jiġu
 applikati soluzzjonijiet innovattivi biex jittejbu l-kwalità, l-effiċjenza
 u s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa, u jagħmel enfasi fuq
 il-kapital uman u l-iskambju ta’ prattiki tajba.
 L-għanijiet
 ewlenin, stabbiliti f'"Ewropa 2020 – Strateġija Ewropea għal
 tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv"[2], ilkoll jiddependu minn iktar
 innovazzjoni fil-qasam tal-kura tas-saħħa kif rifless fl-inizjattivi
 ewlenin bħall-Unjoni tal-Innovazzjoni u l-Aġenda Diġitali. Madankollu, l-innovazzjoni mhix biss dwar
 it-teknoloġija u l-prodotti l-ġodda. Hija wkoll dwar li nkunu
 innovattivi b'rabta ma' kif hija organizzata u strutturata l-kura
 tas-saħħa, kif jintużaw ir-riżorsi, u kif huma finanzjati
 s-sistemi.
 L-innovazzjoni
 fis-saħħa għandha l-potenzjal li tgħin biex jitnaqqsu
 l-ispejjeż fil-qasam tal-kura tas-saħħa u biex titjieb
 il-kwalità tal-kura. Bosta oqsma tal-Programm
 propost Is-Saħħa għat-Tkabbir, bħalma huma dawk
 tal-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa (HTA), l-apparat
 mediku, il-provi kliniċi u l-prodotti mediċinali, kif ukoll is-Sħubija
 għall-Innovazzjoni Ewropea fil-Qasam tat-Tixjiħ Attiv u
 b'Saħħtu, jimmiraw li jsaħħu r-rabta bejn l-innovazzjoni
 teknoloġika u l-użu u l-kummerċjalizzazzjoni tagħha,
 filwaqt li jissaħħu s-sigurtà, il-kwalità u l-effiċjenza
 tal-kura tas-saħħa. Inizjattivi oħrajn jiffukaw fuq
 il-promozzjoni tal-użu u l-interoperabbiltà tas-soluzzjonijiet
 elettroniċi fil-qasam tas-saħħa (e-Health), biex jitjieb,
 pereżempju, l-użu transkonfinali tar-reġistri tal-pazjenti.
 Il-Programm se
 jkompli jsostni titjib fil-previżjonijiet, fl-ippjanar
 tal-ħtiġijiet u fit-taħriġ tal-professjonisti
 tas-saħħa, li se jikkontribwixxu kemm għall-innovazzjoni
 organizzattiva u kemm għat-tkabbir inklużiv. Dan jimxi f'konformità
 mal-inizjattiva ewlenija UE 2020 għal Ħiliet u Impjiegi Ġodda u
 l-enfasi tagħha dwar il-flessibbiltà u s-sigurtà, dwar il-ħaddiema
 mogħtija l-ħiliet xierqa għall-impjiegi tal-lum u ta'
 għada, il-kundizzjonijiet aħjar tax-xogħol u t-titjib
 fil-ħolqien tax-xogħol. Filwaqt li l-popolazzjoni qed tixjieħ u
 t-talba għall-kura tas-saħħa qed tikber, is-settur
 tas-saħħa għandu potenzjal kbir biex joħloq impjiegi
 ġodda.
 Il-problemi marbuta mal-kura
 tas-saħħa huma waħda mill-kawżi prinċipali ta'
 assenteiżmu minn fuq ix-xogħol u ta' rtirar bikri. Li n-nies
 jinżammu b’saħħithom u attivi għal perjodu itwal
 għandu impatt pożittiv fuq il-produttività u l-kompetittività.
 Iż-żieda fl-għadd ta' snin ta' ħajja bi stat tajjeb ta'
 saħħa hija prerekwiżit jekk l-Ewropa trid tirnexxi fil-mira
 tagħha li tħaddem 75 % ta' dawk li jkollhom bejn l-20 u l-64
 sena u biex nevitaw l-irtirar bikri dovut għall-mard. Barra minn hekk, li
 l-persuni ta' ’l fuq minn 65 sena jibqgħu f'saħħithom u
 attivi jista' jkollu impatt fuq il-parteċipazzjoni tas-suq tax-xogħol
 u dan jista' jwassal għal iffrankar potenzjali sinifikanti fil-baġits
 tal-kura tas-saħħa.
 L-objettivi ġenerali tal-Programm
 Is-Saħħa għat-Tkabbir hu li ssir ħidma mal-Istati Membri
 biex tkun inkoraġġita l-innovazzjoni fil-qasam tal-kura
 tas-saħħa u biex tikber is-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa,
 biex titjieb is-saħħa taċ-ċittadini tal-UE u tħarishom
 mit-theddid għas-saħħa ta' natura transkonfinali.
 Il-Programm jiffoka fuq erba’ objettivi
 speċifiċi b’potenzjal qawwi għal tkabbir ekonomiku permezz ta'
 saħħa aħjar:
 (1)
 li jkunu żviluppati għodod u mekkaniżmi
 komuni fil-livell tal-UE biex jindirizzaw in-nuqqas ta' riżorsi, kemm
 umani u kemm finanzjarji, u biex jiffaċilitaw l-użu tal-innovazzjoni
 fil-qasam tal-kura tas-saħħa sabiex iwasslu għal sistemi
 innovattivi u sostenibbli tas-saħħa;
 (2)
 li jikber l-aċċess
 għall-għarfien espert mediku u informazzjoni medika għal
 kundizzjonijiet speċifiċi anki lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u
 li jiġu żviluppati soluzzjonijiet u linji gwida komuni biex titjieb
 il-kwalità tal-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti
 sabiex jikber l-aċċess għal kura tas-saħħa
 aħjar u aktar sikura għaċ-ċittadini tal-UE;
 (3)
 li jkun identifikat, mifrux u promoss
 l-użu tal-aqwa prattiki vvalidati għall-miżuri ta' prevenzjoni
 kosteffettivi billi jiġu indirizzati l-fatturi ta' riskju ewlenin,
 jiġifieri t-tipjip, l-abbuż tal-alkoħol u l-obeżità, kif
 ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq id-dimensjoni transkonfinali, sabiex jiġi
 evitat il-mard transkonfinali u tiġi promossa s-saħħa; u
 (4)
 li jiġu żviluppati approċċi
 komuni u jintwera l-valur tagħhom għal stat ta' tħejjija u
 għal koordinazzjoni aħjar f'emerġenzi tas-saħħa sabiex
 iċ-ċittadini jitħarsu mit-theddid għas-saħħa ta'
 natura transkonfinali.
 Dan ir-Regolament propost jistabbilixxi
 d-dispożizzjonijiet ġenerali li jirregolaw il-Programm
 Is-Saħħa għat-Tkabbir u jirrevoka d-Deċiżjoni (KE)
 Nru 1350/2007.
 2.
 OBJETTIVI
 L-isfidi deskritti hawn fuq l-ewwel nett
 jirrikjedu li l-Istati Membri jieħdu azzjoni diretta fil-livell
 nazzjonali. L-għan tal-politika tas-saħħa tal-UE, kif iddikjarat
 fit-Trattat, huwa li tikkumplimenta u tappoġġa dawk il-politiki
 nazzjonali u tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri.
 Il-Programm jipprovdi possibbiltajiet biex jinbnew u jissaħħu
 mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni u proċessi ta’ koordinazzjoni bejn
 l-Istati Membri bil-għan li jiġu identifikati għodod komuni u
 l-aħjar prattiki li joħolqu sinerġiji, li jġibu valur
 miżjud tal-UE u jwasslu għall-ekonomiji ta’ skala, u b’hekk
 jappoġġaw ir-riforma f'ċirkostanzi ta’ sfida.
 2.1.
 Li jkunu żviluppati għodod u
 mekkaniżmi komuni fil-livell tal-UE biex jindirizzaw in-nuqqas ta'
 riżorsi, kemm umani u kemm finanzjarji, u biex jiffaċilitaw
 l-użu tal-innovazzjoni fil-qasam tal-kura tas-saħħa sabiex
 iwasslu għal sistemi innovattivi u sostenibbli tas-saħħa;
 Għal ħafna snin, l-Istati Membri ilhom
 jiffaċċjaw restrizzjonijiet fuq il-baġit fir-rigward
 tas-sostenibbiltà tal-baġits tas-saħħa tagħhom li
 jirrappreżentaw sa 15 % tan-nefqa pubblika f'xi Stati Membri[3].
 Dan isir aktar ikkumplikat bit-tixjiħ
 tal-popolazzjoni, iż-żieda fl-aspettattivi għal servizzi ta’
 kwalità għolja u t-tixrif ta’ teknoloġiji ġodda, aktar effettivi
 iżda li jiswew aktar. L-isfidi żdiedu bit-trażżin tal-infiq
 pubbliku fid-dawl tal-kriżi finanzjarja. L-evidenza[4] tissuġġerixxi,
 madankollu, li riformi effettivi tas-sistema tas-saħħa għandhom
 il-potenzjal li jkun fihom "żieda eċċessiva
 fl-ispejjeż", jiġifieri li l-infiq fuq is-saħħa
 jinżamm konformi mat-tkabbir tal-PDG.
 Permezz tal-appoġġ tal-isforzi
 tal-Istati Membri biex itejbu l-effiċjenza u s-sostenibbiltà finanzjarja
 tal-kura tas-saħħa, il-programm għandu l-għan li
 jinkoraġġixxi ċaqliq ta’ riżorsi sinifikanti f’dan
 is-settur fuq il-prodotti u s-servizzi l-aktar innovattivi u siewja li
 fl-istess ħin joffru l-aħjar potenzjal tas-suq u ffrankar
 tal-ispejjeż fit-tul. Jara wkoll li jsostni l-innovazzjoni dwar kif tkun
 organizzata l-kura tas-saħħa, hekk li jsaħħaħ,
 pereżempju, pass ikbar lejn il-kura komunitarja u dik integrata.
 Ir-riforma fis-sistema tas-saħħa għandha tikkonsisti b’mod
 ċar minn taħlita ta’ titjib fl-effiċjenza u azzjoni
 strateġika fuq perjodu itwal li tindirizza l-ixprunaturi ewlenin
 tal-ispejjeż. Pereżempju, il-kooperazzjoni Ewropea fuq
 il-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa mhux biss għandha
 tnaqqas ix-xogħol doppju u tiġbor flimkien il-kompetenzi iżda
 tista' wkoll tħoll il-potenzjal għall-innovazzjoni sostenibbli
 fil-prodotti u s-servizzi tas-saħħa.
 L-investimenti marbuta mas-saħħa u
 li jaqgħu taħt il-Fondi Strutturali jistgħu jilagħbu rwol
 partikolarment importanti biex jgħinu lill-Istati Membri jirriformaw is-sistemi
 tas-saħħa tagħhom fil-livell nazzjonali u reġjoanli, u biex
 jirrealizzaw l-erba' objettivi speċifiċi ta' dan il-Programm, b'mod
 li jibnu fuq l-aqwa prassi u mill-esperjenza ta' proġetti bi prova miksuba
 mill-Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir. Il-kooperazzjoni u
 s-sinerġiji bejn il-programm Is-Saħħa għat-Tkabbir u
 l-Fondi Strutturali se jissaħħu.
 Bit-tixjiħ tal-popolazzjoni u bħala
 riżultat ta’ strutturi tal-familja li qed jinbidlu, id-domanda għal
 kura formali u professjonalizzata qed tiżdied filwaqt li qed tonqos
 id-disponibbiltà ta’ kura informali fl-ambjent tal-familja. Il-kura
 tas-saħħa saret ukoll aktar speċjalizzata u teħtieġ
 xogħol aktar intensiv u taħriġ itwal. Sal-2020, se jkun hemm
 nuqqas ta' miljun ħaddiem tas-saħħa fl-UE u, jekk ma titteħidx
 azzjoni, 15 % tal-kura neċessarja ma tkunx koperta. Jekk madankollu
 jiġi indirizzat b’suċċess, dan għandu joħloq
 opportunitajiet sinifikanti ta’ impjieg u tkabbir.
 Biex dan isir, il-Programm se jara li
 jiġu żviluppati għodod u mekkaniżmi komuni fil-livell
 tal-UE li lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali jgħinuhom jagħtu
 aktar kura b’inqas riżorsi. Hemm bżonn ta’ soluzzjonijiet innovattivi
 biex jiġu ttrattati n-nuqqasijiet fil-forza tax-xogħol u biex
 tiġi massimizzata l-effiċjenza tas-sistemi tas-saħħa permezz
 tal-użu ta’ prodotti, servizzi, għodod u mudelli innovattivi.
 L-implimentazzjoni b'suċċess ta' soluzzjonijiet bħal dawn titlob
 ukoll li jingħelbu l-ostakli bħal dak tal-akkwisti pubbliċi u
 tan-nuqqas ta' involviment min-naħa tal-utenti fl-innovazzjoni.
 F’dan il-kuntest, l-azzjonijiet previsti ta'
 dan l-objettiv jimmiraw pereżempju li titrawwem il-kooperazzjoni Ewropea
 fuq il-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa (HTA) u li
 jiġi esplorat il-potenzjal tas-servizzi elettroniċi fil-qasam
 tas-saħħa u l-ICT għas-Saħħa, inkluż netwerk
 iddedikat għas-saħħa elettronika u l-kooperazzjoni fuq
 ir-reġistri elettroniċi tal-pazjenti, u dan bħala parti
 mill-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar id-drittijiet tal-pazjenti fil-kura
 tas-saħħa transkonfinali[5].
 L-azzjonijiet għandhom jindirizzaw ukoll in-nuqqasijiet fil-forza
 tax-xogħol relatata mas-saħħa u jassistu lill-Istati Membri
 fir-riforma tas-sistemi tas-saħħa tagħhom permezz tal-ġbir
 u t-tisħiħ tal-ħila esperta fuq l-evalwazzjoni teknika
 tal-azzjoni politika.
 Se jkunu wkoll qed isostnu miżuri li
 jistabbilixxu standards għoljin għas-sikurezza, il-kwalità u
 l-effikaċja għal apparat għal użu mediku mitluba
 mill-objettivi tal-leġiżlazzjoni tal-UE f'dan il-qasam, jew li
 jikkontribwixxu għalihom, kif ukoll jikkontribwixxu għal
 dispożizzjonijiet dwar is-saħħa elettronika u l-HTA
 tad-Direttiva msemmija hawn fuq.
 Il-programm jista' jipprovdi wkoll, skont
 l-objettivi differenti tiegħu, sostenn lil azzjonijiet speċifiċi
 skont is-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni fil-Qasam tat-Tixjiħ
 Attiv u f'Saħħtu fit-tliet temi tiegħu: l-innovazzjoni
 fl-għarfien, il-prevenzjoni u d-djanjożi bikrija, l-innovazzjoni
 fil-fejqan u l-kura u l-innovazzjoni għal tixjiħ attiv u għal
 ħajja indipendenti.
 2.2.
 Li jikber l-aċċess
 għall-għarfien espert mediku u informazzjoni medika għal
 kundizzjonijiet speċifiċi anki lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u
 li jiġu żviluppati soluzzjonijiet u linji gwida komuni biex titjieb
 il-kwalità tal-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti
 sabiex jikber l-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar
 u aktar sikura għaċ-ċittadini tal-UE
 It-titjib fl-aċċess għall-kura
 tas-saħħa għaċ-ċittadini kollha irrispettivament
 mid-dħul, l-istat soċjali, il-lok u n-nazzjonalità tagħhom huwa
 importanti biex jonqsu d-diżlivelli sostanzjali li hemm bħalissa
 fil-qasam tas-saħħa. Iċ-ċittadini kollha tal-UE għandu
 jkollhom aċċess għal kura tas-saħħa sikura u ta’
 kwalità tajba irrispettivament miċ-ċirkostanzi tagħhom.
 Madankollu, fir-realtà, l-aċċess għall-kura tas-saħħa
 xorta jvarja b’mod sinifikanti fl-UE. Il-qagħda ħażina
 tas-saħħa spiss ikollha impatt sostanzjali fuq
 l-aċċessibbiltà għal kura tas-saħħa effettiva u fuq
 il-possibbiltajiet li ċ-ċittadini jaġixxu skont l-informazzjoni dwar
 is-saħħa. Il-persuni bi qligħ baxx, dawk esklużi
 soċjalment u dawk li jgħixu f'reġjuni żgħar jew
 ekonomikament depressi jistgħu jesperjenzaw diffikulatjiet
 speċifiċi fl-aċċess għall-kura tas-saħħa.
 L-azzjoni fl-objettivi kollha tal-programm għandha tikkontribwixxi biex
 tnaqqas tali diżlivelli fl-indirizzar ta’ fatturi differenti li
 joħolqu u jżidu d-diżlivelli, kif ukoll tikkumplimenta l-azzjoni
 fi programmi oħra li tittratta d-differenzi soċjali u reġjonali
 fl-UE.
 Sabiex jitjieb l-aċċess
 għall-kura tas-saħħa, b’mod partikolari għal
 kundizzjonijiet speċifiki fejn il-kapaċità nazzjonali hija skarsa,
 hemm valur miżjud ċar fit-trawwim tan-netwerking taċ-ċentri
 Ta' Referenza Ewropej speċjalizzati, aċċessibbli
 għaċ-ċittadini kollha madwar l-UE.
 Barra minn hekk, sabiex jgħin lill-Istati
 Membri jtejbu aktar il-kwalità u s-sikurezza tal-kura tas-saħħa,
 il-programm għandu jikkonsolida u jkompli l-azzjoni kontinwa
 għall-identifikazzjoni, l-iskambju u t-tixrid ta’ prattiki tajba f’dan
 il-qasam. Il-Programm se jkabbar l-aċċess għall-għarfien
 espert mediku billi jsostni l-istabbiliment u t-twaqqif ta' sistema ta'
 netwerks ta' referenza Ewropej li jiddefinixxu l-kriterji u l-kundizzjonijiet
 tagħhom u billi jsostnu soluzzjonijiet u linji gwida komuni
 għall-kwalità fil-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti
 fl-UE, hekk li jittratta firxa ta' kwistjonijiet inkluża r-reżistenza
 antimikrobjali.
 L-azzjonijiet f'dan l-objettiv se jsostnu
 wkoll miżuri li jistabbilixxu standards għoljin ta' sikurezza,
 kwalità u effikaċja tad-demm, l-organi, it-tessuti u ċ-ċelloli,
 ta' prodotti farmaċewtiċi kif ukoll id-drittijiet tal-pazjenti
 fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE f'dawn l-oqsma, jew li jikkontribwixxu
 għalihom.
 2.3.
 Li jkun identifikat, mifrux u promoss l-użu
 tal-aqwa prattiki vvalidati għall-miżuri ta' prevenzjoni
 kosteffettivi billi jiġu indirizzati l-fatturi ta' riskju ewlenin,
 jiġifieri t-tipjip, l-abbuż tal-alkoħol u l-obeżità, kif
 ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq id-dimensjoni transkonfinali, sabiex jiġi
 evitat il-mard transkonfinali u tiġi promossa s-saħħa
 F'dawn l-aħħar deċenji,
 il-previżjoni tat-tul tal-ħajja żdiedet bħal qatt qabel u
 fl-UE, fl-2008, kienet ta' 76,4 snin għall-irġiel u 82,4
 għan-nisa. Min-naħa l-oħra, il-progress fl-għadd medju ta'
 snin ta' ħajja fi stat tajjeb ta' saħħa kien iktar bil-mod: 60,9 snin
 għall-irġiel u 62 sena għan-nisa.
 Dan ifisser li parti akbar ta’ ħajja
 itwal qed titqatta’ fi stat ta' saħħa dgħajjef, u dan huwa
 wieħed mill-fatturi li qed jixpruna ż-żieda fl-ispejjeż fuq
 is-saħħa u li qed jostakola l-parteċipazzjoni fis-suq
 tax-xogħol. Is-saħħa dgħajfa taffettwa ħażin
 l-iżvilupp tal-kapital uman, li huwa kruċjali
 għall-iżvilupp ta’ ekonomija bbażata fuq l-għarfien.
 Il-mard kroniku huwa l-kawża
 prinċipali tal-mewt u tal-kwalità baxxa tal-ħajja fl-Ewropa. Aktar
 minn 4 miljun persuna fl-Unjoni Ewropea jmutu kull sena minn mard kroniku,
 li jirrappreżenta 87% tal-imwiet prematuri fl-UE. Il-mard kroniku
 jirrappreżenta wkoll piż ekonomiku enormi permezz tat-telf
 tal-kapaċità tan-nies għax-xogħol fl-aħjar ta’
 ħajjithom. Il-programm jinkludi azzjoni li ssostni l-isforzi tal-Istati
 Membri li għandhom l-għan li jtawlu s-snin tal-ħajja fi stat ta'
 saħħa tajjeb u dik produttiva tal-popolazzjoni tagħhom billi
 jipprevjenu l-mard kroniku.
 Ħafna mard kroniku jista’ jiġi
 evitat. Ħafna drabi dan ikun ir-riżultat tat-tipjip, il-konsum
 tal-alkoħol, dieta fqira jew nuqqas ta' eżerċizzju. Dawn
 il-fatturi ta' riskju jkomplu jaggravaw minħabba fatturi
 soċjoekonomiċi kif ukoll ambjentali.
 Din mhijiex biss sfida kbira għas-saħħa,
 iżda wkoll opportunità ekonomika importanti. L-investimenti tajbin mhux
 biss se jwasslu għal saħħa aħjar, iżda wkoll għal
 ħajjiet itwal u aktar produttivi u inqas problemi dovuti għal nuqqas
 ta’ ħaddiema. Jekk l-Ewropej jgħixu fi stat ta’saħħa
 aħjar, ikunu jistgħu jkomplu jikkontribwixxu għall-ekonomija
 meta jkomplu javvanzaw fl-età – bħala ħaddiema, voluntiera u
 konsumaturi. Il-ħila esperta tal-anzjani tkun meħtieġa aktar
 f’popolazzjoni b’rati baxxi ta’ twelid u b'nuqqas ta’ ħaddiema ta’
 ħila.
 Il-programm se jittratta l-isfidi f'dawn
 l-oqsma billi jrawwem l-aqwa prassi fil-promozzjoni tas-saħħa u
 prevenzjoni kosteffettiva b'mod li jiffoka fuq il-fatturi ewlenin
 tas-saħħa, jiġifieri t-tipjip, l-abbuż mill-alkoħol u
 l-obeżità, kif ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq il-kwistjonijiet
 transkonfinali. Se jsostni l-kooperazzjoni u n-netwerking Ewropej dwar
 il-prevenzjoni tal-mard kroniku, inklużi l-linji gwida dwar l-iskrinjar
 ta' kwalità tal-kanċer. L-azzjonijiet f'dan l-objettiv se jsostnu wkoll il-miżuri
 li għandhom bħala l-objettiv dirett tagħhom il-ħarsien
 tas-saħħa pubblika rigward il-prodotti tat-tabakk u r-riklamar
 mitluba mill-objettivi tal-leġiżlazzjoni tal-UE f'dan il-qasam, jew
 li jikkontribwixxu għalihom.
 2.4.
 Li jiġu żviluppati approċċi
 komuni u jintwera l-valur tagħhom għal stat ta' tħejjija u
 għal koordinazzjoni aħjar f'emerġenzi tas-saħħa sabiex
 iċ-ċittadini jitħarsu mit-theddid għas-saħħa ta'
 natura transkonfinali
 Mhux tant
 żmien ilu, l-UE ffaċċjat bosta theddidiet serji
 għas-saħħa transkonfinali, bħall-influwenza pandemika jew
 is-SARS. Il-kompetenza tal-UE fir-rigward
 tal-koordinazzjoni tat-tħejjija u r-reazzjoni għal theddid serju
 għas-saħħa ta' natura transkonfinali hija fil-qalba tat-Trattat
 ta’ Liżbona. Minħabba n-natura tiegħu, tali theddid mhuwiex
 limitat għall-fruntieri nazzjonali u ma jistax jiġi indirizzat minn
 xi Stat Membru individwalment, jew mill-Unjoni biss. L-UE teħtieġ li
 tkun ippreparata sew kontra theddid bħal dan li jista’ jkollu impatt
 għoli mhux biss fuq is-saħħa u l-ħajja taċ-ċittadini,
 iżda wkoll fuq l-ekonomija.
 L-azzjonijiet ippjanati f'dan l-objettiv
 għandhom jgħinu fl-iżvilupp ta’ approċċi komuni
 bħala tħejjija għal emerġenzi possibbli
 tas-saħħa, biex jikkoordinaw ir-rispons għal tali emerġenzi
 tas-saħħa fil-livell Ewropew u jappoġġaw il-bini
 tal-kapaċità nazzjonali fit-tħejjija għall-kriżijiet ta'
 saħħa u l-ġestjoni tagħhom, u dan filwaqt li jqisu
 l-inizjattivi internazzjonali. . L-għan huwa li jkun sostnut l-ippjanar tat-tħejjija,
 inkluż għall-influwenza pandemika, li jiġu indirizzati
 l-kapaċitajiet ta’ valutazzjoni tar-riskju bejn l-Istati Membri u li
 jiġi appoġġat il-bini tal-kapaċità kontra theddid
 għas-saħħa fl-Istati Membri, kif ukoll li tiġi promossa
 l-kapaċità fil-livell globali fir-reazzjoni kontra dan it-theddid.
 L-azzjonijiet se jsostnu wkoll miżuri
 biex iħarsu u jtejbu s-saħħa tal-bniedem kontra l-mard li
 jixtered, il-kaġuni ta' sofferenzi traskonfinali, il-miżuri li
 jikkonċernaw il-monitoraġġ, it-twissijiet bikrin għat-theddid
 serju għas-saħħa u l-ġlieda kontrih mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE f'dan il-qasam, jew li jikkontribwixxu
 għalihom.
 Bl-erba' objettivi msemmija hawn fuq,
 il-Programm se jsostni azzjonijiet dwar l-informazzjoni u l-għarfien dwar
 is-saħħa li jikkontribwixxu għat-teħid ta’ deċiżjonijiet
 ibbażati fuq evidenza, inkluż il-ġbir u l-analiżi ta’ dejta
 tas-saħħa u t-tixrid vast tar-riżultati tal-Programm. Se
 jappoġġa wkoll l-attivitajiet tal-Kumitati Xjentifiċi skont
 id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/721/KE.
 3.
 RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET
 INTERESSATI U L-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT
 3.1.
 Konsultazzjoni u pariri esperti
 Il-konsultazzjoni mmirat b’mod partikolari
 r-rappreżentanti tal-Istati Membri, il-Punti Ċentrali Nazzjonali,
 il-grupp ta' ħidma tal-Kunsill dwar is-Saħħa Pubblika fil-Livell
 Superjuri u l-Kunsill tas-Saħħa informali. Ingħataw pariri
 esperti addizzjonali permezz tal-Forum tal-Politika tas-Saħħa tal-UE,
 il-professjonisti tas-saħħa u l-assoċjazzjonijiet tal-pazjenti.
 Partijiet oħra interessati tal-programm, speċjalment
 il-benefiċjarji, esprimew il-fehmiet tagħhom fl-evalwazzjonijiet
 riċenti tal-programm.
 Il-parteċipanti kollha
 fil-konsultazzjonijiet differenti appoġġaw sew il-Programm
 tas-Saħħa. Xi Stati Membri qablu mal-fehma li dan għandu jkun
 iktar iffukat, kosteffiċjenti u bbażat fuq l-azzjoni b'evidenza ta'
 valur miżjud tal-UE, filwaqt li oħrajn jaħsbu li għandu
 jkompli jsostni l-objettivi eżistenti u firxa vasta ta' azzjonijiet.
 Il-Punti Ċentrali Nazzjonali
 maħturin mill-awtoritajiet tal-Istati Membri semmew li l-Programm jista’
 jgħin jifforma l-politiki nazzjonali billi (a) jipprovdi l-aqwa prattiki
 (b) jaqsam u jiskambja esperjenza prattika, kompetenzi u għarfien u
 (ċ) jagħti appoġġ fuq kwistjonijiet tas-saħħa fuq
 l-aġenda politika nazzjonali. Il-Forum tal-Politika tas-Saħħa
 tal-UE argumenta li għandha titpoġġa enfasi b’saħħitha
 fuq id-determinanti tas-saħħa u l-attenzjoni fuq il-pazjent. Dan
 irrakkomanda wkoll li l-Programm jindirizza r-rwol tad-determinanti soċjali.
 Barra minn hekk, l-Istati Membri u l-partijiet
 interessati semmew huma wkoll il-bżonn li jkun hemm parteċipazzjoni
 aktar attiva fil-Programm tal-Istati Membri kollha u enfasizzaw li l-Programmi
 għandhom ikunu marbuta aktar fil-qrib mat-Trattat dwar il-Funzjonament
 tal-Unjoni Ewropea, mal-aġenda tal-Ewropa 2020 u
 mal-leġiżlazzjoni eżistenti.
 3.2.
 Valutazzjoni tal-Impatt
 Ir-rapport tal-Valutazzjoni tal-Impatt
 analizza diversi għażliet għall-programm. Dan identifika
 l-għażla ppreferuta mil-lat tal-ispiża/benefiċċju,
 bħala waħda li tikkorrispondi għal programm strutturat sew,
 b’miri speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu
 jintlaħqu, rilevanti u f'waqthom (SMART), azzjonijiet prijoritizzati, li
 joħolqu valur miżjud tal-UE u monitoraġġ aħjar
 tar-riżultati u l-impatti. Il-programm għandu jiffoka fuq li:
 ·
 jikkontribwixxi biex jiffaċilita l-użu
 ta' soluzzjonijiet innovattivi għat-titjib tal-kwalità, l-effiċjenza
 u s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa u ż-żieda
 tal-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar u aktar
 sikura;
 ·
 jippromwovi saħħa tajba u l-evitar
 tal-mard fil-livell tal-UE billi jgħin u jikkumplimenta l-isforzi
 tal-Istati Membri biex iżidu n-numru ta’ snin ta’ ħajja fi stat
 tajjeb ta' saħħa taċ-ċittadini tagħhom;
 ·
 jappoġġa soluzzjonijiet għal theddid
 għas-saħħa ta' natura transkonfinali;
 ·
 jappoġġa azzjonijiet mitluba mill-obbligi
 legali attwali tal-UE.
 Il-baġit
 taħt din l-għażla huwa ta’ madwar EUR 57 miljun fis-sena
 (fil-prezzijiet tal-2011), li huwa konformi mal-allokazzjoni tal-baġit
 proposta għall-Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir
 fil-Komunikazzjoni "Baġit għall-Ewropa 2020" ta’
 Ġunju 2011.
 3.3.
 It-twassil tal-valur miżjud Ewropew
 Kif iddikjarat fl-Artikolu 168
 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-azzjoni tal-UE
 għandha tikkumplimenta l-politiki nazzjonali u tinkoraġġixxi
 l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri. Il-programm għandu jikkontribwixxi
 biss fejn l-Istati Membri ma jistgħux jaġixxu b’mod individwali jew
 fejn il-koordinazzjoni hija l-aħjar triq.
 Il-programm jippreżenta azzjonijiet
 fl-oqsma fejn hemm evidenza ta’ valur miżjud tal-UE abbażi tal-kriterji
 li ġejjin: it-trawwim tal-iskambju tal-aqwa prassi bejn l-Istati Membri;
 is-sostenn lin-netwerks għall-iskambju tal-għarfien jew tagħlim
 reċiproku; l-indirizzar tat-theddid transkonfinali biex jitnaqqsu r-riskji
 u jitrażżnu l-konsegwenzi tagħhom; it-trattament ta' ċerti
 kwistjonijiet marbuta mas-suq intern fejn l-UE għandha l-leġittimità
 biex tiżgura soluzzjonijiet ta' livell għoli madwar l-Istati Membri;
 jinħall il-potenzjal tal-innovazzjoni fil-qasam tas-saħħa;
 l-azzjonijiet li jistgħu jwasslu għal sistema ta' valutazzjoni
 komparattiva; it-titjib tal-ekonomiji ta' skala billi tiġi evitata
 l-ħela minħabba xogħol doppju u jsir l-aħjar użu
 mir-riżorsi finanzjarji.
 3.4.
 Żieda fil-prestazzjoni tal-Programm
 Il-Programm jibni fuq ir-riżultati
 tal-Ewwel Programm tas-Saħħa Pubblika (2003-2008) u t-Tieni Programm
 tas-Saħħa (2008-2013), b’konformità mal-konklużjonijiet u
 r-rakkomandazzjonijiet li saru fl-evalwazzjonijiet u l-verifiki differenti
 mwettqa fuq dawk il-programmi.
 Il-Programm il-ġdid għandu
 l-għan li jiffoka fuq inqas azzjonijiet, ta’ valur miżjud tal-UE
 b'evidenza li tixhdu, li jagħtu riżultati konkreti, u jwieġbu
 għall-bżonnijiet jew in-nuqqasijiet identifikati. Il-Programm jara li
 jtejjeb il-mod kif l-Istati Membri jikkooperaw fil-qasam tas-saħħa u
 jipprovdi ingranaġġ għar-riforma tal-politiki
 tas-saħħa nazzjonali.
 L-attivitajiet matul il-perjodu ta’ seba' snin
 u l-pjanijiet ta’ ħidma annwali għandhom ikunu bbażati fuq
 programmazzjoni multiannwali ta’ numru limitat ta’ azzjonijiet fis-sena. Barra minn
 hekk, billi jibni fuq it-tagħlimiet u r-riżultati
 tal-evalwazzjonijiet differenti, il-programm jintroduċi numru ta’ elementi
 ġodda:
 ·
 indikaturi tal-progress għall-kejl u
 l-monitoraġġ tal-miri u l-impatt tal-Programm;
 ·
 il-valur miżjud tal-UE bħala determinant
 prinċipali fl-istabbiliment tal-prijoritajiet għall-pjanijiet ta’
 ħidma annwali;
 ·
 tixrid u komunikazzjoni aħjar
 tar-riżultati tal-proġetti lil dawk li jfasslu l-politiki;
 ·
 inċentivi li jħeġġu
 parteċipazzjoni akbar mill-Istati Membri b'Introjtu Nazzjonali Gross (ING)
 iktar baxx fil-programm. Dan se jinkludi rata ta’ kofinanzjament ogħla
 għal dawk l-Istati Membri.
 Simplifikazzjoni
 Ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju
 se tikkontribwixxi biex tiffaċilita l-parteċipazzjoni fil-programmi
 tal-UE, pereżempju billi tissimplifika r-regoli, tnaqqas l-ispejjeż
 tal-parteċipazzjoni, taċċellera l-proċeduri tal-għoti
 u tipprovdi għal punt uniku ta' servizz biex ikun iktar faċli
 għall-benefiċjarji li jaċċessaw il-finanzjament mill-UE.
 Il-Programm se jagħmel l-ikbar użu mid-dispożizzjonijiet
 tar-Regolament Finanzjarju tal-UE, partikolarment billi jkompli jissimplifika
 r-rekwiżiti tar-rappurtar, inkluż użu estensiv tar-rappurtar
 onlajn.
 It-tfassil tal-programm il-ġdid jinvolvi
 s-simplifikazzjoni tal-implimentazzjoni u l-ġestjoni tiegħu.
 1. Il-livell ta’ kofinanzjament tal-Unjoni
 għall-għotjiet għal azzjonijiet, azzjonijiet kofinanzjati
 mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jew tal-pajjiżi terzi, jew
 minn korpi mhux governattivi li għandhom mandat minn dawn l-awtoritajiet u
 għall-għotjiet operattivi għandhom ikunu armonizzati għal 60 %
 tal-ispejjeż eliġibbli u sa 80 % fil-każijiet ta’ utilità
 eċċezzjonali.
 2. L-ipprogrammar fit-tul ta’ azzjonijiet
 strateġiċi tal-Programm għandu jgħin inaqqas in-numru
 totali tagħhom fis-sena u jevita xogħol ripetittiv fil-proċeduri
 ta’ applikazzjoni, evalwazzjoni, negozjar u kuntrattar. Barra minn hekk, dan
 għandu jippermetti attenzjoni akbar għall-oqsma prijoritarji u
 użu aħjar tar-riżorsi umani u finanzjarji. Il-proċess ta’
 finanzjament se jiġi ssimplifikat b’mod partikolari permezz tal-użu
 ta’ kuntratti ta' qafas għall-għotjiet operattivi, u l-possibbiltà li
 jintużaw ammonti b'rata fissa kull meta possibbli għandha tiġi
 eżaminata sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv.
 3. L-indikaturi l-ġodda ta'
 monitoraġġ u valutazzjoni jistrieħu fuq it-tixrid effettiv
 tar-riżultati tal-Programm u se jittraċċaw l-użu
 tagħhom fl-Istati Membri bl-għajnuna tan-netwerk tal-Punti
 Ċentrali Nazzjonali. Għaldaqstant huwa mistenni li jkun hemm
 approċċ simplifikat għar-riżultati tal-Programm, hekk li
 l-użu tagħhom mill-utenti finali jżid il-viżibbiltà u
 l-impatt tal-Programm.
 4. Skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE)
 Nru 58/2003 tad-19 ta’ Diċembru 2002 li jfassal
 l-istatut għall-aġenziji eżekuttivi li jridu jiġu
 inkarigati b'ċerti kompiti fit-tmexxija tal-programmi tal-Komunità, mill-2005
 l-Kummissjoni inkarigat lill-Aġenzija Eżekuttiva
 għas-Saħħa u l-Konsumaturi bil-kompiti tal-implimentazzjoni
 tal-Programm ta’ Azzjoni Komunitarja fil-qasam tas-Saħħa. Għall-implimentazzjoni
 tal-Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir, il-Kummissjoni tista'
 tuża, abbażi tal-analiżi tal-kost u l-benefiċċju,
 aġenzija eżekuttiva eżistenti.
 4.
 L-ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA
 L-azzjoni tal-UE hija ġġustifikata
 kemm għar-raġunijiet tal-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 168
 tat-Trattat kif ukoll abbażi tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà.
 "L-azzjoni tal-Unjoni tikkumplimenta l-politiki nazzjonali u l-azzjoni
 tal-Istati Membri." L-Unjoni tista' wkoll "tipprovdi sostenn
 lill-azzjoni tagħhom".
 It-tieni
 subparagrafu tal-Artikolu 168(2) jgħid li "Il-Kummissjoni
 tista', b’kuntatt mill-qrib ma' l-Istat Membri, tieħu kull inizjattiva
 siewja sabiex tinkoraġġixxi dan il-koordinament, b'mod partikolari
 inizjattivi li jimmiraw li jistabbilixxu linji gwida u indikaturi, li
 jorganizzaw l-iskambju ta' l-aħjar prattika, u li jħejju l-elementi
 meħtieġa għall-kontroll u l-valutazzjonijiet
 perjodiċi"; u t-tielet paragrafu jistipula li "L-Unjoni u
 l-Istati Membri għandhom jikkultivaw kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi
 u ma' l-organizzazzjonijiet internazzjonali kompetenti fl-isfera
 tas-saħħa pubblika".
 F'dan l-isfond,
 l-Artikolu 168(5) tat-TFUE jagħti s-setgħa lill-Parlament
 Ewropew u lill-Kunsill biex jadottaw miżuri ta’ inċentivi mfassla
 biex jipproteġu u jtejbu s-saħħa tal-bniedem.
 5.
 IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA
 L-approprjazzjonijiet finanzjarji
 għall-implimentazzjoni tal-Programm għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2014
 sal-31 ta’ Diċembru 2020 għandhom jammontaw għal
 EUR 446 miljun (fil-prezzijiet attwali). Dan jikkorrispondi għall-allokazzjoni
 tal-baġit proposta għall-Programm tas-Saħħa
 fil-Komunikazzjoni "Baġit għall-Ewropa 2020" ta’
 Ġunju 2011.
 2011/0339 (COD)
 Proposta għal
 REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U
 TAL-KUNSILL
 dwar
 it-twaqqif ta' Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir, it-tielet
 programm multiannwali ta’ azzjoni tal-UE fil-qasam tas-saħħa
 għall-perjodu 2014-2020
 (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)
 IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL
 TAL-UNJONI EWROPEA,
 Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar
 il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 168(5)
 tiegħu,
 Wara li kkunsidraw il-proposta
 mill-Kummissjoni Ewropea,
 Wara t-trażmissjoni tal-abbozz tal-att
 leġiżlattiv lill-Parlamenti nazzjonali,
 Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat
 Ekonomiku u Soċjali Ewropew[6],
 Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat
 tar-Reġjuni[7],
 Filwaqt li jaġixxu skont
 il-proċedura leġiżlattiva ordinarja,
 Billi:
 (1) Fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni
 tal-politiki u l-attivitajiet kollha tal-Unjoni għandu jkun żgurat
 livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa, skont l-Artikolu 168
 tat-Trattat. L-Unjoni tikkumplimenta u ssostni l-politiki nazzjonali dwar
 is-saħħa, tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni fost l-Istati
 l-Membri u l-promozzjoni tal-kordinazzjoni bejn il-programmi tagħhom,
 b'rispett sħiħ lejn ir-responsabbiltajiet tal-awtoritajiet nazzjonali
 għat-tfassil tal-politiki tas-saħħa tagħhom u t-twassil
 tas-servizzi tas-saħħa u tal-kura medika.
 (2) Hemm bżonn ta’ sforz kontinwu sabiex
 jiġu sodisfatti r-rekwiżiti kif stabbilit fl-Artikolu 168
 tat-Trattat. Il-promozzjoni tas-saħħa fil-livell tal-UE hija parti
 integrali tal-aġenda ta’ "Ewropa 2020: Strateġija Ewropea
 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv"[8]. Li l-persuni jibqgħu
 b’saħħithom u attivi għal żmien itwal għandu jkollu
 effetti ġenerali pożittivi fuq is-saħħa, u impatt
 pożittiv fuq il-produttività u l-kompetittività, filwaqt li jnaqqas
 il-pressjoni fuq il-baġits nazzjonali. L-innovazzjoni fis-saħħa
 tgħin fl-indirizzar tal-isfida tas-sostenibbiltà fil-kuntest tal-bidla
 demografika, u l-azzjoni għat-tnaqqis tal-diżlivelli fil-qasam
 tas-saħħa hija importanti għall-kisba ta’ "tkabbir
 inklużiv". F’dan il-kuntest jixraq li jiġi stabbilit il-Programm
 "Is-Saħħa għat-Tkabbir", it-tielet programm ta’
 azzjoni tal-UE fuq is-saħħa (2014-2020) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ
 "il-Programm").
 (3) Il-programmi preċedenti tal-azzjoni
 tal-Komunità fil-qasam tas-saħħa pubblika (2003-2008) u fil-qasam
 tas-saħħa (2008-2013), adottati rispettivament
 bid-Deċiżjoni Nru 1786/2002/KE[9]
 u d-Deċiżjoni Nru 1350/2007/KE tal-Parlament Ewropew u
 tal-Kunsill[10],
 ġew ivvalutati b’mod pożittiv bħala li jwasslu numru ta’
 żviluppi u titjibiet importanti. Il-programm il-ġdid għandu
 jibni fuq il-kisbiet tal-programmi preċedenti. Għandu jqis ukoll
 ir-rakkomandazzjonijiet tal-verifiki u l-evalwazzjonijiet esterni li twettqu,
 partikolarment ir-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Awdituri[11], li skonthom
 "għall-perjodu wara l-2013, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u
 l-Kummissjoni għandhom jikkunsidraw mill-ġdid l-ambitu
 tal-attivitajiet tal-UE dwar is-saħħa pubblika u l-approċċ
 tal-finanzjament tal-UE f'dan il-qasam. Dan għandu jsir filwaqt li
 nżommu f'moħħna l-mezzi baġitarji disponibbli u
 l-eżistenza ta' mekkaniżmi oħra ta' kooperazzjoni (...) bħala
 mod ta' kif niffaċilitaw il-kollaborazzjoni u l-iskambju ta' informazzjoni
 fost il-partijiet interessati madwar l-Ewropa".
 (4) Fl-istess linja mal-objettivi
 tal-Istrateġija Ewropea 2020, il-Programm għandu jiffoka fuq sett ta’
 objettivi u azzjonijiet definiti sew b’valur miżjud ċar tal-UE li
 hemm xhieda tiegħu, u jikkonċentra l-appoġġ fuq numru
 iżgħar ta’ attivitajiet fl-oqsma prijoritarji. L-enfasi għandha
 titpoġġa skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà, fuq oqsma fejn
 l-Istati Membri ma jistgħux jaġixxu waħedhom b’mod kosteffettiv,
 fejn fin-nofs hemm kwistjonijiet ċari transkonfinali jew marbuta mas-suq
 intern, jew fejn hemm vantaġġi u titjib sinifikanti
 fl-effiċjenza mill-kollaborazzjoni fil-livell tal-UE.
 (5) Il-programm jippreżenta azzjonijiet
 fl-oqsma fejn hemm evidenza ta’ valur miżjud tal-UE abbażi tal-kriterji
 li ġejjin: it-trawwim tal-iskambju tal-aqwa prassi bejn l-Istati Membri;
 is-sostenn lin-netwerks għall-iskambju tal-għarfien jew tagħlim
 reċiproku; l-indirizzar tat-theddid transkonfinali biex jitnaqqsu r-riskji
 u jitrażżnu l-konsegwenzi tagħhom; l-indirizzar ta' ċerti
 kwistjonijiet marbuta mas-suq intern fejn l-UE għandha l-leġittimità
 biex tiżgura soluzzjonijiet ta' livell għoli madwar l-Istati Membri;
 jinħall il-potenzjal tal-innovazzjoni fil-qasam tas-saħħa,
 l-azzjonijiet li jistgħu jwasslu għal sistema ta' valutazzjoni
 komparattiva biex jippermettu t-teħid ta' deċiżjonijiet
 infurmati fil-livell Ewropew; it-titjib tal-ekonomiji ta' skala billi tiġi
 evitata l-ħela minħabba xogħol doppju u jsir l-aħjar
 użu mir-riżorsi finanzjarji.
 (6) Ir-Rapport dwar is-Saħħa Ewropea
 tal-2009 tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) jidentifika
 raġunijiet biex jiżdied l-investiment fis-saħħa pubblika u
 fis-sistemi tas-saħħa. F’dan ir-rigward, l-Istati Membri huma
 mħeġġin jidentifikaw it-titjib fis-saħħa bħala
 prijorità fil-programmi nazzjonali tagħhom u biex jibbenefikaw minn
 għarfien aħjar dwar il-possibbiltajiet ta’ finanzjament tal-UE
 għas-saħħa. Għaldaqstant, il-Programm għandu
 jiffaċilita l-użu tar-riżultati tiegħu fil-politiki
 tas-saħħa nazzjonali.
 (7) L-innovazzjoni fis-saħħa
 f’termini ta’ prodotti u servizzi, u l-organizzazzjoni u l-għoti ta’ kura,
 għandha l-potenzjal li ttejjeb il-kwalità ta’ kura lill-pazjenti u
 twieġeb għal ħtiġijiet mhux sodisfatti, filwaqt li ttejjeb
 ukoll il-kosteffiċjenza u s-sostenibbiltà tal-kura. Għaldaqstant,
 il-Programm għandu jiffaċilita l-użu tal-innovazzjoni fil-kura
 tas-saħħa.
 (8) Il-Programm għandu jikkontribwixxi
 għat-trattament tad-diżlivelli fil-qasam tas-saħħa permezz
 ta' azzjoni skont l-objettivi differenti u billi jinkoraġġixxi u
 jiffaċilita l-iskambju ta’ prattiki tajba biex dawn jiġu indirizzati.
 (9)
 Il-pożizzjoni tal-pazjent għandha tissaħħaħ sabiex
 jinkisbu riżultati tas-saħħa aħjar u aktar sikuri.
 Il-pazjenti jeħtieġ jingħataw is-setgħa biex
 jimmaniġġjaw saħħithom u l-kura tas-saħħa
 tagħhom b’mod aktar proattiv. It-trasparenza tal-attivitajiet u s-sistemi
 tal-kura tas-saħħa u d-disponibbiltà tal-informazzjoni
 għall-pazjenti għandhom jiġu ottimizzati. Il-prattiki tal-kura
 tas-saħħa għandhom jiġu infurmati bir-rispons mill-pazjenti
 u permezz ta' komunikazzjoni magħhom. L-appoġġ għall-Istati
 Membri, l-organizzazzjonijiet tal-pazjenti u l-partijiet interessati huwa
 essenzjali u għandu jkun koordinat fil-livell tal-UE sabiex jgħin
 b’mod effettiv lill-pazjenti u b'mod partikolari dawk affettwati minn mard rari
 biex jibbenefikaw minn kura tas-saħħa transkonfinali.
 (10) Fil-kuntest tat-tixjiħ
 tal-popolazzjoni, l-investimenti diretti sew għall-promozzjoni
 tas-saħħa kif ukoll għall-prevenzjoni tal-mard jistgħu
 jżidu n-numru ta’ "snin ta’ ħajja fi stat tajjeb ta'
 saħħa" u b’hekk jippermettu lill-anzjani sabiex ikomplu
 jaħdmu meta jikbru. Il-mard kroniku huwa responsabbli għal iktar minn
 80 % tal-imwiet prematuri fl-UE. Bl-identifikazzjoni, it-tixrid u
 l-promozzjoni tal-użu tal-aqwa prattiki vvalidati għall-miżuri
 ta' prevenzjoni kosteffettivi ffukati fuq il-fatturi ta' riskju ewlenin,
 jiġifieri t-tipjip, l-abbuż tal-alkoħol u l-obeżità, kif
 ukoll l-HIV/AIDS, il-Programm se jikkontribwixxi biex jipprevjeni l-mard u biex
 jippromwovi s-saħħa, anki filwaqt li jitqiesu l-fatturi ewlenin ta'
 natura soċjali u ambjentali.
 (11) Sabiex jiġu minimizzati
 l-konsegwenzi għas-saħħa pubblika tat-theddid
 tas-saħħa transkonfinali li jistgħu jvarjaw minn kontaminazzjoni
 tal-massa kkawżata minn inċidenti kimiċi jew
 radjoloġiċi għal pandemiji, bħal dawk li feġġew
 reċentementi mill-E coli, ir-razza tal-influwenza H1N1 jew is-SARS
 (Sindromu Respiratorju Akut Gravi), il-Programm għandu jikkontribwixxi
 għall-ħolqien u ż-żamma ta' mekkaniżmi u għodod
 robusti għall-identifikazzjoni, il-valutazzjoni u l-ġestjoni ta’
 theddid kbir għas-saħħa transkonfinali. Minħabba n-natura
 ta’ dan it-theddid, il-Programm għandu jsostni miżuri
 tas-saħħa pubblika koordinati fil-livell tal-UE biex jindirizzaw
 aspetti differenti, u jibnu fuq it-tħejjija u l-ippjanar tar-rispons,
 valutazzjoni robusta u affidabbli tar-riskji u qafas b’saħħtu ta’
 ġestjoni tar-riskji u ta’ kriżijiet. F’dan il-kuntest, huwa
 importanti li l-Programm jibbenefika mill-kumplimentarjetà mal-programm ta’
 ħidma taċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll
 tal-Mard[12]
 fil-ġlieda kontra l-mard li jinxtered u mal-attivitajiet sostnuti
 taħt il-programmi tal-Unjoni għar-riċerka u l-innovazzjoni.
 Għandhom isiru sforzi speċjali biex jiġu żgurati l-koerenza
 u s-sinerġiji bejn il-Programm u l-ħidma fuq is-saħħa
 globali mwettqa skont il-programmi tal-Komunità kif ukoll l-istrumenti li
 jindirizzaw b'mod partikulari l-oqsma tal-influwenza, l-HIV/AIDS,
 it-tuberkulożi u theddid għas-saħħa ta' natura
 transkonfinali ieħor. L-azzjoni taħt il-programm tista' tkopri wkoll
 theddid transkonfinali kkawżat minn inċidenti bijoloġiċi u
 kimiċi, l-ambjent u t-tibdil fil-klima. Kif mistqarr fil-komunikazzjoni
 tal-Kummissjoni "Baġit għall-Ewropa 2020", il-Kummissjoni
 hi impenjata għall-integrazzjoni tat-tibdil fil-klima fil-programmi kollha
 tal-infiq tal-UE u biex tidderiġi tal-anqas 20 % tal-baġit
 tal-Unjoni lejn l-objettivi marbuta mal-klima. In-nefqa għall-Programm
 Is-Saħħa għat-Tkabbir taħt l-objettiv 4 se
 jikkontribwixxi b'mod ġenerali għal dan l-objettiv billi jindirizza
 t-theddid għas-saħħa assoċjat mat-tibdil fil-klima.
 Il-Kummissjoni se tipprovdi informazzjoni dwar in-nefqa marbuta mat-tibdil
 fil-klima fil-Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir.
 (12) Skont l-Artikolu 114
 tat-Trattat, fil-leġiżlazzjoni adottata mill-Unjoni għat-twaqqif
 u l-funzjonament tas-Suq Intern għandu jkun żgurat livell għoli
 ta' ħarsien tas-saħħa. Fl-istess linja ma' dan l-objettiv,
 il-Programm għandu jagħmel sforzi speċjali biex
 jappoġġa azzjonijiet mitluba mill-għanijiet
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE u li jikkontribwixxu għalihom fl-oqsma
 tal-prodotti mediċinali, l-apparat mediku, it-tessuti u
 ċ-ċelloli, id-demm, l-organi umani, il-mard li jinxtered u theddid
 ieħor għas-saħħa, id-drittijiet tal-pazjenti fil-kura
 tas-saħħa transkonfinali u l-prodotti tat-tabakk u r-reklamar.
 (13) Il-programm għandu jikkontribwixxi
 għal teħid ta' deċiżjonijiet ibbażat fuq l-evidenza
 billi jrawwem sistema ta' għarfien u għarfien dwar
 is-saħħa. Din tal-aħħar tkun tikkonsisti, fost l-oħrajn,
 fil-ġbir u l-analiżi ta' dejta marbuta mas-saħħa,
 is-sostenn lill-Kumitati xjentifiċi[13]
 u l-parteċipazzjoni fit-tixrid vast tar-riżultati tal-Programm.
 (14) Il-Programm għandu jiffoka l-aktar
 fuq il-kooperazzjoni mal-awtoritajiet tas-saħħa nazzjonali kompetenti
 u jipprovdi inċentivi għal parteċipazzjoni wiesgħa
 mill-Istati Membri kollha. B'mod partikolari, għandha tkun
 inkoraġġita b'mod attiv il-parteċipazzjoni mill-Istati Membri
 b'Introjtu Nazzjonali Gross (ING) inqas minn 90 % tal-medja tal-Unjoni.
 (15)
 Il-korpi mhux govermentali u l-partijiet interessati
 mill-qasam tas-saħħa, partikolarment l-organizzazzjonijiet
 tal-pazjenti u l-assoċjazzjonijiet tal-professjonisti tas-saħħa,
 għandhom rwol importanti billi jipprovdu lill-Kummissjoni l-informazzjoni
 u l-pariri neċessarji biex timplimenta l-programm. F'dan ir-rwol, dawn
 jesiġu kontribuzzjonijiet mill-Programm biex ikunu jistgħu
 jiffunzjonaw. Huwa għalhekk li li-programm huwa aċċessibli
 għal NGOs rappreżentattivi u għal organizzazzjonijiet
 tal-pazjenti li jaħdmu fil-qasam tas-saħħa pubblika, li
 għandhom rwol effettiv fil-proċessi tad-djalogu ċivili
 fil-livell tal-UE, bħal pereżempju l-parteċipazzjoni fi gruppi
 konsultattivi, u b'dak il-mod jikkontribwixxu biex jiġu realizzati
 l-objettivi speċifiċi tal-Programm.
 (16) Il-Programm għandu jippromwovi
 sinerġiji filwaqt li jevita x-xogħol doppju b'rabta ma' programmi u
 azzjonijiet tal-Unjoni relatati. Għandu jsir użu xieraq minn fondi u
 programmi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari l-programmi ta' qafas
 tal-preżent u tal-ġejjieni tal-Unjoni għar-riċerka u
 r-riżultati tagħhom, il-Fondi Strutturali, il-Programm
 għall-bidla soċjali u l-innovazzjoni, il-Fond ta' Solidarjetà
 Ewropew, l-istrateġija Ewropea għas-saħħa fuq il-post
 tax-xogħol, il-Programm tal-Innovazzjoni u l-Kompetittività, il-Programm
 ta' Qafas għall-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima (LIFE), il-Programm ta'
 azzjoni tal-Unjoni fil-qasam tal-politika tal-konsumatur (2014-2020)[14], il-programm
 tal-Ġustizzja (2014-2020), il-Programm konġunt għall-Assistenza
 fil-Ħajja d-Dar, (il-Programm Ewropew għall-Edukazzjoni) u l-Programm
 Statistiku tal-Unjoni fl-attivitajiet rispettivi tagħhom.
 (17) Skont l-Artikolu 168
 tat-Trattat, l-Unjoni u l-Istati Membri għandhom irawmu kooperazzjoni ma’
 pajjiżi terzi u mal-organizzazzjonijiet kompetenti internazzjonali
 fl-isfera tas-saħħa pubblika. Il-programm għalhekk irid ikun
 miftuħ għall-parteċipazzjoni tal-pajjiżi terzi,
 partikolarment dawk fil-proċess ta' adeżjoni, il-pajjiżi
 kandidati u l-kandidati potenzjali li jibbenefikaw minn strateġija ta'
 qabel l-adeżjoni, il-pajjiżi tal-EFTA/ŻEE, dawk ġirien u
 dawk li tapplika għalihom il-Politika Ewropea għall-Viċinat
 (ENP) u pajjiżi oħrajn skont il-kundizzjonijiet stabbiliti bi ftehim
 bilaterali rilevanti jew multilaterali.
 (18) Ir-relazzjonijiet xierqa
 ma’ pajjiżi terzi li mhux qed jipparteċipaw fil-programm
 għandhom jiġu ffaċilitati biex jgħinu fir-realizzazzjoni
 tal-objettivi tal-programm, b’kunsiderazzjoni ta’ kwalunkwe ftehimiet rilevanti
 bejn dawk il-pajjiżi u l-Unjoni. Dan jista’ jinvolvi avvenimenti dwar
 is-saħħa organizzati mill-UE jew pajjiżi terzi li jwettqu
 attivitajiet kumplimentari għal dawk iffinanzjati permezz tal-programm fuq
 l-oqsma ta’ interess reċiproku, iżda ma għandhomx jinvolvu
 kontribuzzjoni finanzjarja skont il-Programm.
 (19) Sabiex jiġu massimizzati
 l-effikaċja u l-effiċjenza tal-azzjonijiet fil-livell tal-Unjoni u
 internazzjonali, huwa xieraq li tiġi żviluppata kooperazzjoni
 mal-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti bħan-Nazzjonijiet Uniti
 u l-aġenziji speċjalizzati tagħha, b’mod partikolari
 l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, kif ukoll mal-Kunsill tal-Ewropa
 u l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi,
 bil-għan li jiġi implimentat il-Programm.
 (20) Il-Programm għandu jdum seba' snin
 biex it-tul tiegħu jkun allinjat ma’ dak tal-Qafas Finanzjarju
 Multiannwali kif stabbilit fl-[Artikolu 1] tar-Regolament tal-Kunsill li
 jistabbilixxi l-qafas finanzjarju multiannwali għas-snin 2014-2020. Dan
 ir-Regolament jistabbilixxi, għat-tul kollu tal-Programm, pakkett
 finanzjarju li jikkostitwixxi r-referenza ewlenija fit-tifsira tal-punt (17)
 tal-Ftehim Interistituzzjonali tal-XX/YY/201Z bejn il-Parlament Ewropew,
 il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar id-dixxiplina baġitarja u l-ġestjoni
 finanzjarja soda [link], għall-awtorità baġitarja matul
 il-proċedura baġitarja annwali.
 (21) Skont l-Artikolu 49 tar-Regolament
 tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002
 dwar ir-Regolament Finanzjarju li jgħodd għall-baġit
 ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej[15],
 dan ir-Regolament jipprovdi l-bażi legali għall-azzjoni u
 għall-implimentazzjoni tal-Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir.
 (22) Sabiex jiġu żgurati
 kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament
 permezz ta' programmi ta’ ħidma annwali, għandhom jiġu konferiti
 setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Dawk is-setgħat
 għandhom jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li
 jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet
 ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni
 tas-setgħat ta’ implimentazzjoni[16].
 (23) Il-Programmm għandu jkun implimentat
 filwaqt li jiġi rispettat għalkollox il-prinċipju
 tat-trasparenza u b'bilanċ raġonevoli bejn l-objettivi differenti
 tiegħu. Għandhom jingħażlu u jiġu finanzjati
 mill-Programm azzjonijiet xierqa koperti mill-miri speċifiċi
 tal-programm u b'valur miżjud ċar tal-UE. Il-programmi ta’ ħidma
 annwali għandhom jistabbilixxu, b'mod partikolari, il-kriterji essenzjali
 ta' selezzjoni applikabbli għall-benefiċjarji potenzjali, skont
 ir-Regolament Finanzjarju, sabiex ikun żgurat li għandhom
 il-kapaċità finanzjarja u operattiva li jidħlu għal impenji
 finanzjati taħt il-Programmi u, fejn hu l-każ, l-evidenza
 meħtieġa biex tixhed l-indipendenza tagħhom.
 (24) Il-valur u l-impatt tal-Programm
 għandu jkun sorveljat u evalwat regolarment. L-evalwazzjoni għandha
 tikkunsidra li r-realizzazzjoni tal-objettivi tal-Programm tista' tirrikjedi
 perjodu ta’ żmien itwal mit-tul tal-Programm.
 (25) Il-kooperazzjoni tal-awtoritajiet
 nazzjonali hija essenzjali biex tiġi skambjata l-informazzjoni
 mal-applikanti potenzjali biex tippermetti parteċipazzjoni ekwa
 fil-Programm, kif ukoll l-għarfien li joħroġ mill-programm
 mal-partijiet interessati fis-setturi tas-saħħa nazzjonali
 differenti. Barra minn dan, l-involviment fl-ittraċċar tal-impatti
 ġġenerati mill-Programm fil-livell nazzjonali hu meqjus bħala
 ta' importanza kbira. Għalhekk, l-Istati Membri għandhom jappuntaw
 Punti Ċentrali Nazzjonali sabiex isostnu l-attivitajiet imsemmija hawn
 fuq.
 (26) L-interessi finanzjarji tal-Unjoni
 Ewropea għandhom jitħarsu permezz ta' miżuri adegwati
 fiċ-ċiklu tal-infiq, inklużi l-prevenzjoni, id-ditezzjoni u
 l-investigazzjoni tal-irregolaritajiet, l-irkupru ta' fondi mitlufa,
 imħallsa bi żball jew użati ħażin u, fejn hu
 l-każ, il-penali.
 (27) Għandha tiġi żgurata
 tranżizzjoni bejn il-programm il-ġdid u l-programm preċedenti li
 jissostitwixxi, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontinwazzjoni
 tal-arranġamenti multiannwali għall-ġestjoni tiegħu,
 bħall-finanzjament tal-assistenza teknika u amminstrattiva. Mill-1 ta’ Jannar 2021,
 l-approprjazzjonijiet tal-assistenza teknika u amministrattiva għandhom
 ikopru, jekk ikun hemm bżonn, l-infiq relatat mal-ġestjoni
 tal-azzjonijiet li jkunu għadhom ma tlestewx sal-aħħar tal-2020.
 (28) Dan ir-Regolament jissostitwixxi
 d-Deċiżjoni Nru 1350/2007/KE. Għaldaqstant, dik
 id-Deċiżjoni għandha tiġi revokata,
 ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:
 Kapitolu I
 Dispożizzjonijiet Ġenerali
 Artikolu 1
 Stabbiliment
 tal-Programm
 Ir-Regolament jistabbilixxi t-tielet programm
 ta’ azzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-saħħa, imsejjaħ il-Programm
 Is-Saħħa għat-Tkabbir, li jkopri l-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2014
 sal-31 ta’ Diċembru 2020 (minn hawn ’il quddiem
 imsejjaħ "il-Programm").
 Artikolu 2
 Objettivi
 ġenerali
 L-objettivi ġenerali tal-Programm
 is-Saħħa għat-Tkabbir hu li ssir ħidma mal-Istati Membri
 biex tkun inkoraġġita l-innovazzjoni fil-qasam tal-kura
 tas-saħħa u biex tikber is-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa,
 biex titjieb is-saħħa taċ-ċittadini tal-UE u tħarishom
 mit-theddid għas-saħħa ta' natura transkonfinali.
 Kapitolu II
 Objettivi u azzjonijiet
 Artikolu 3
 Objettivi
 speċifiċi u indikaturi
 L-objettivi ġenerali msemmija
 fl-Artikolu 2 għandhom jiġu segwiti permezz tal-objettivi
 speċifiċi li ġejjin:
 (1) Li jkunu żviluppati għodod u
 mekkaniżmi komuni fil-livell tal-UE biex jindirizzaw in-nuqqas ta'
 riżorsi, kemm umani u kemm finanzjarji, u biex jiffaċilitaw
 l-użu tal-innovazzjoni fil-qasam tal-kura tas-saħħa sabiex iwasslu
 għal sistemi innovattivi u sostenibbli tas-saħħa.
 Dan l-objettiv se jitkejjel partikolarment
 permezz taż-żieda fl-għadd ta' Stati Membri permezz
 tal-għodda u l-mekkaniżmi żviluppati u permezz ta' pariri.
 (2) Li jikber l-aċċess
 għall-għarfien espert mediku u informazzjoni medika għal
 kundizzjonijiet speċifiċi anki lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u
 li jiġu żviluppati soluzzjonijiet u linji gwida komuni biex titjieb
 il-kwalità tal-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti
 sabiex jikber l-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar
 u aktar sikura għaċ-ċittadini tal-UE.
 Dan l-objettiv se jitkejjel partikolarment
 permezz taż-żieda ta' għadd ta' professjonisti
 tas-saħħa permezz tal-għarfien espert miġbur min-Netwerks
 Ta' Referenza Ewropej fil-kuntest tad-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni
 tad-drittijiet tal-pazjent fil-kura tas-saħħa transkonfinali (miss
 issa ’l quddiem "in-Netwerks Ta' Referenza Ewropej");
 iż-żieda tan-numru ta' pazjenti li jużaw dawn in-netwerks, u
 ż-żieda tan-numru ta' Stati Membri li jużaw il-linji gwida
 żviluppati.
 (3) Li jkun identifikat, mifrux u promoss
 l-użu tal-aqwa prattiki vvalidati għall-miżura ta' prevenzjoni
 kosteffettivi billi jiġu indirizzati l-fatturi ta' riskju ewlenin,
 jiġifieri t-tipjip, l-abbuż tal-alkoħol u l-obeżità, kif
 ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq id-dimensjoni transkonfinali, sabiex jiġi
 evitat il-mard u tiġi promossa s-saħħa.
 Dan l-objettiv se jitkejjel partikolarment
 permezz taż-żieda fl-għadd ta' Stati Membri involuti
 fil-promozzjoni tas-saħħa u fil-prevenzjoni tal-mard, u dan billi
 jintużaw l-aqwa prattiki vvalidati.
 (4) Li jiġu żviluppati
 approċċi komuni u jintwera l-valur tagħhom għal stat ta'
 tħejjija u għal koordinazzjoni aħjar f'emerġenzi
 tas-saħħa sabiex iċ-ċittadini jitħarsu mit-theddid għas-saħħa
 ta' natura transkonfinali.
 Dan l-objettiv se jitkejjel partikolarment
 permezz taż-żieda fl-għadd ta' Stati Membri li jintegraw
 l-approċċi komuni żviluppati fit-tfassil tal-pjanijiet
 tagħhom ta' tħejjija.
 Artikolu 4
 Azzjonijiet
 eliġibbli
 L-objettivi msemmija fl-Artikolu 3
 għandhom jiġu rrealizzati permezz tal-azzjonijiet imsemmija hawn
 isfel u skont il-prijoritajiet imsemmija fil-programm ta' ħidma msemmi
 fl-Artikolu 11 ta' dan ir-Regolament.
 (1) Kontribuzzjoni għal sistemi
 tas-saħħa innovattivi u sostenibbli:
 –
 1.1. L-iżvilupp ta' kooperazzjoni fl-UE
 dwar il-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa fil-kuntest
 tad-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti
 fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali;
 –
 1.2. Il-promozzjoni tal-użu tal-innovazzjoni
 fis-saħħa u s-servizzi elettroniċi tas-saħħa billi
 tikber l-interoperabbiltà tal-applikazzjonijiet tas-servizzi elettroniċi
 tas-saħħa;
 –
 1.3. Tkun sostnuta s-sostenibbiltà tal-forza
 tax-xogħol tal-UE fil-qasam tas-saħħa billi jkunu promossi l-previżjoni
 u l-ippjanar effettiv kif ukoll ir-reklutaġġ effiċjenti u
 l-istrateġiji għaż-żamma tal-postijiet tax-xogħol;
 –
 1.4. Jiġi pprovdut għarfien espert
 bħala assistenza lill-Istati Membri li jidħlu għal riformi
 fis-sistemi tas-saħħa;
 –
 1.5 Tkun sostnuta s-Sħubija
 għall-Innovazzjoni Ewropea fil-Qasam tat-Tixjiħ Attiv u
 b'Saħħtu, proġett bi prova bl-inizjattiva ewlenija Unjoni
 tal-Innovazzjoni tal-Ewropa 2020[17];
 –
 1.6 L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE fl-oqsma tal-apparat mediku kif ukoll
 id-dispożizzjonijiet dwar is-servizzi elettroniċi tas-saħħa
 u tal-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa
 fil-leġiżlazzjoni dwar il-kura tas-saħħa transkonfinali,
 jew li jikkontribwixxu għalihom;
 –
 1.7 It-trawwim ta' sistema dwar l-għarfien
 dwar is-saħħa, inklużi l-Kumitati Xjentifiċi, biex
 tikkontribwixxi għal teħid tad-deċiżjonijiet imsejjes fuq
 l-evidenza.
 (2) Żieda fl-aċċess għal
 kura tas-saħħa aħjar u aktar sikura
 għaċ-ċittadini:
 –
 2.1. It-twaqqif ta' akkreditazzjoni u sostenn
 lin-Netwerks Ta' Referenza Ewropej;
 –
 2.2. Sostenn lill-azzjonijiet dwar il-mard rari
 inkluż il-ħolqien ta' Netwerks Ta' Referenza Ewropej (skont
 il-punt 2.1), l-informazzjoni u r-reġistri bbażati fuq
 il-kriterji komuni għall-akkreditazzjoni;
 –
 2.3. It-tisħiħ tal-kollaborazzjoni dwar
 is-sgurtà tal-pazjenti u l-kwalità tal-kura tas-saħħa, billi tikber
 id-disponibbiltà tal-informazzjoni lill-pazjenti, l-iskambju tal-aqwa prassi u
 l-iżvilupp ta' linji gwida, sostenn lill-azzjoni dwar il-mard rari u
 r-riċerka u inkluż l-iżvilupp tal-linji gwida Ewropej;
 –
 2.4. L-iżvilupp ta' linji gwida biex
 jittejjeb l-użu prudenti tal-antimikrobjali fil-mediċina tal-bniedem
 u biex jitnaqqsu l-prattiki li jżidu r-reżistenza antimikrobjali;
 –
 2.5. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE, jew li jikkontribwixxu għalihom,
 fl-oqsma tat-tessuti u ċ-ċelloli, id-demm, l-organi, id-drittijiet
 tal-pazjenti fil-kura tas-saħħa transkonfinali u l-prodotti
 mediċinali;
 –
 2.6. It-trawwim ta' sistema dwar l-għarfien
 dwar is-saħħa, biex tikkontribwixxi għal teħid
 tad-deċiżjonijiet imsejjes fuq l-evidenza.
 (3) Il-promozzjoni tas-saħħa tajba u
 l-prevenzjoni tal-mard:
 –
 3.1 L-iskambju tal-aqwa prattiki dwar
 il-kwistjonijiet ewlenin tas-saħħa bħalma huma l-prevenzjoni
 tat-tipjip, l-abbuż tal-alkoħol u l-obeżità;
 –
 3.2. Is-sostenn tal-prevenzjoni tal-mard kroniku
 inkluż il-kanċer, permezz tal-iskambju tal-għarfien u l-aqwa
 prassi u l-iżvilupp ta' attivitajiet konġunti;
 –
 3.3. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE, jew li jikkontribwixxu għalihom,
 fl-oqsma tal-prodotti tat-tabakk u r-reklamar;
 –
 3.4. It-trawwim ta' sistema dwar l-għarfien
 dwar is-saħħa, biex tikkontribwixxi għal teħid
 tad-deċiżjonijiet imsejjes fuq l-evidenza.
 (4) Il-ħarsien taċ-ċittadini
 minn theddid għas-saħħa ta' natura transkonfinali
 –
 4.1. Tħejjija u rispons aktar
 b'saħħithom għal theddid serju għas-saħħa
 transkonfinali;
 –
 4.2. It-titjib tal-kapaċità
 tal-valutazzjoni tar-riskju billi jiġu pprovduti kapaċitajiet
 addizzjonali għall-għarfien xjentifiku u pjan tal-valutazzjonijiet
 eżistenti;
 –
 4.3. Is-sostenn tal-bini tal-kapaċità
 kontra t-theddid lis-saħħa fl-Istati Membri billi, fost
 l-oħrajn, jiġu żviluppati ppjanar u koordinazzjoni
 tat-tħejjija u r-rispons, approċċi komuni għat-tilqim,
 l-iżvilupp ta' linji gwida u ta' mekkaniżmi għall-akkwisti
 konġunti tal-kontromiżuri mediċi;
 –
 4.4. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE, jew li jikkontribwixxu għalihom,
 fl-oqsma tal-mard li jinxtered u ta' theddid ieħor
 għas-saħħa;
 –
 4.5. It-trawwim ta' sistema dwar l-għarfien
 dwar is-saħħa, biex tikkontribwixxi għal teħid
 tad-deċiżjonijiet imsejjes fuq l-evidenza.
 Deskrizzjoni iktar dettaljata tal-kontenut li
 dawk l-azzjonijiet jista' jkollhom hija inkluża fl-Anness I. Lista
 indikattiva tal-leġiżlazzjoni rilevanti hija pprovduta fl-Anness II
 ta' dan ir-Regolament.
 Kapitolu III
 Dispożizzjonijiet finanzjarji
 Artikolu 5
 Finanzjament
 1. L-allokazzjoni finanzjarja
 għall-implimentazzjoni tal-Programm għall-perjodu ta' bejn l-1 ta' Jannar 2014
 u l-31 ta' Diċembru 2020 hija b'dan stabbilita bħala
 ta' EUR 446 000 000 fil-prezzijiet attwali.
 Artikolu 6
 Il-parteċipazzjoni
 tal-pajjiżi terzi
 1. Il-Programm għandu jkun miftuħ
 għall-paretċipazzjoni minn pajjiżi terzi, abbażi
 tal-ispiża, partikolarment fir-rigward ta':
 (a) pajjiżi li
 jinsabu fil-proċess ta' adeżjoni, pajjiżi kandidati jew
 potenzjalment kandidati li jibbenefikaw mill-istrateġija
 tal-preadeżjoni, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u
 l-kundizzjonijiet ġenerali għall-parteċipazzjoni tagħhom fi
 programmi tal-Unjoni stabbiliti fil-Ftehimiet ta' Qafas,
 fid-Deċiżjonijiet tal-Kunsill ta' Assojazzjoni jew Ftehimiet simili
 oħra rispettivi;
 (b) pajjiżi
 tal-EFTA/ŻEE skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Ftehim ŻEE;
 (c) pajjiżi
 tal-viċinat u dawk li tapplika għalihom il-Politika Ewropea għall-Viċinat
 (ENP) skont il-kundizzjonijiet stabbiliti bi ftehim bilaterali rilevanti jew
 multilaterali;
 (d) pajjiżi
 oħrajn skont il-kundizzjonijiet stabbiliti bi ftehim bilaterali rilevanti
 jew multilaterali.
 Artikolu 7
 Tipi
 ta' intervent
 1. Skont ir-Regolament Finanzjarju,
 il-kontribuzzjonijiet finanzjarji mill-Unjoni jistgħu jieħdu l-forma
 jew ta' għotjiet jew ta' akkwisti pubbliċi inkella kwalunkwe
 interventi neċessarji oħra meħtieġa biex jiġu
 realizzati l-objettivi tal-Programm.
 2. L-għotjiet jistgħu jingħataw
 biex jiffinanzjaw:
 (a) azzjonijiet li
 jkollhom valur miżjud tal-UE ċar u li jkunu kofinanzjati
 mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri responsabbli mis-Saħħa
 Pubblika jew mill-pajjiżi terzi li qed jipparteċipaw skont
 l-Artikolu 6, jew minn korpi mhux governattivi li għandhom mandat
 minn dawn il-korpi kompetenti;
 (b) azzjonijiet li
 jkollhom valur miżjud tal-UE ċar u li jkunu kofinanzjati minn korpi
 pubbliċi jew privati, kif imsemmi fl-Artikolu 8(1), inklużi
 l-organizzazzjonijiet internazzjonali attivi fil-qasam tas-saħħa u
 għal dawn tal-aħħar, skont il-każ u mingħajr
 sejħa preċedenti għal proposta, ġustifikata kif jixraq
 fil-programmi ta' ħidma annwali;
 (c) il-funzjonament
 tal-korpi mhux governattivi kif imsemmi fl-Artikolu 8(2) fejn hu
 neċessarju s-sostenn finanzjarju biex jiġi realizzat objettiv
 speċifiku wieħed jew iktar tal-Programm.
 3. L-għotjiet imħallsa mill-Unjoni
 ma għandhomx jaqbżu l-livelli li ġejjin:
 (a) 60 %
 tal-ispejjeż eliġibbli għal azzjoni mmirata lejn objettiv
 tal-Programm. F’każijiet ta’ utilità eċċezzjonali,
 il-kontribuzzjoni tal-Unjoni tista’ tkun sa 80 % tal-ispejjeż
 eliġibbli;
 (b) 60 %
 tal-ispejjeż eliġibbli għall-funzjonament ta' entità mhux
 governattiva. F’każijiet ta’ utilità eċċezzjonali, il-korpi
 jistgħu jibbenefikaw minn kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni ta’
 massimu ta’ 80 % tal-ispejjeż eliġibbli;
 (c) 60 %
 tal-ispejjeż eliġibbli għal azzjonijiet imsemmija
 fil-punt (a) tal-paragrafu 2 minbarra għall-Istati Membri li
 l-introjtu nazzjonali gross għal kull abitant tagħhom huwa inqas minn
 90 % tal-medja tal-Unjoni, li jibbenefikaw minn kontribuzzjoni finanzjarja
 ta’ massimu ta’ 80 % tal-ispejjeż eliġibbli. F'każijiet ta’
 utilità eċċezzjonali, il-kontribuzzjoni finanzjarja għal
 azzjonijiet imsemmija fil-punt(a) tal-paragrafu 2 tista' tkun sa massimu
 ta' 80 % tal-ispejjeż eliġibbli għal awtoritajiet
 kompetenti tal-Istati Membri jew pajjiżi terzi kollha li
 jipparteċipaw fil-Programm.
 4. L-għotjiet jistgħu jitħallsu
 fil-forma ta’ ammonti b'rata fissa, skali standard ta' spejjeż unitarji
 jew finanzjament b’rata fissa fejn dan jaqbel man-natura tal-azzjonijiet
 ikkonċernati.
 Artikolu 8
 Il-benefiċjarji
 eliġibbli għall-għotjiet
 1. L-għotjiet għall-azzjonijiet
 imsemmija fl-Artikolu 7(2)(a) u (b) jistgħu jingħataw lil
 organizzazzjonijiet stabbiliti legalment, lil awtoritajiet nazzjonali, lil
 korpi tas-servizz pubbliku, partikolarment lil istituzzjonijiet
 tar-riċerka u tas-saħħa, lil universitajiet u stabbilimenti
 tal-edukazzjoni ogħla u lil impriżi.
 2. L-għotjiet għall-funzjonament
 tal-korpi msemmija fl-Artikolu 7(2)(c) jistgħu jingħataw
 lill-korpi li jikkonformaw mal-kriterji li ġejjin:
 (a) Mhumiex mhux
 governattivi, ma jagħmlux profitt, huma indipendenti mill-industrija, minn
 interessi kummerċjali u ta' negozju u oħrajn kunfliġġenti;
 (b) Joperaw fil-qasam
 tas-saħħa pubblika, hekk li għandhom rwol effettiv fid-djalogu
 ċivili fil-livell tal-UE u li jsegwi tal-inqas wieħed mill-objettivi
 speċifii tal-Programm kif imsemmi fl-Artikolu 3;
 (c) Huma attivi
 fil-livell tal-Unjoni f'tal-inqas nofs l-Istati Membri, u għandhom
 kopertura ġeografika bilanċjata tal-Unjoni.
 Artikolu 9
 Għajnuna
 amministrattiva u teknika
 L-allokazzjoni
 finanzjarja tal-Programm tista’ tkopri wkoll spejjeż li huma ta’
 attivitajiet ta’ preparazzjoni, ta' monitoraġġ, kontroll, verifika u
 evalwazzjoni meħtieġa direttament għall-ġestjoni
 tal-Programm u r-realizzazzjoni tal-objettivi tiegħu, b’mod partikolari
 studji, laqgħat, azzjonijiet ta’ informazzjoni u komunikazzjoni,
 inkluża l-komunikazzjoni korporattiva tal-prijoritajiet politiċi
 tal-Unjoni Ewropea kemm-il darba huma marbuta mal-objettivi ġenerali ta'
 dan ir-Regolament, l-ispejjeż marbuta man-netwerks tat-TI li jiffokaw fuq
 l-iskambju ta’ informazzjoni, kif ukoll spejjeż oħra fuq għajnuna
 teknika u amministrattiva li l-Kummissjoni jista’ jkollha rikors għalihom
 għall-ġestjoni tal-Programm.
 Kapitolu IV
 Implimentazzjoni
 Artikolu 10
 Metodi
 ta’ implimentazzjoni
 Il-Kummissjoni hi responsabbli
 għall-implimentazzjoni tal-Programm f'konformità mal-modi ta'
 ġestjoni stabbiliti fir-Regolament Finanzjajru.
 Artikolu 11
 Programmi
 ta' Ħidma Annwali
 1. Il-Kummissjoni timplimenta l-Programm billi
 tistabbilixxi programmi ta' ħidma annwali li jistabbilixxu l-elementi
 pprovduti fir-Regolament Finanzjarju u b'mod partikolari:
 (a) il-prijoritajiet
 u l-azzjonijiet li jridu jitwettqu, inkluża l-allokazzjoni
 tar-riżorsi finanzjarji;
 (b) il-kriterji
 tal-eliġibbiltà fid-dettall għall-benefiċjarji li jikkonformaw
 mal-Artikolu 8;
 (c) il-kriterji
 għall-perċentwal tal-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni,
 inklużi l-kriterji biex ikun stmat jekk l-utilità eċċezzjonali
 tapplikax jew le, u -rata applikabbli ta' kofinanzjament;
 (d) il-kriterji
 essenzjali tal-għażla u tal-għoti li jridu jintużaw
 fl-għażla tal-proposti li għandhom jirċievu kontribuzzjonijiet
 finanzjarji;
 (e) l-iskeda
 taż-żmien tas-sejħiet ippjanati għall-akkwist u
 s-sejħiet għal proposti;
 (f) fejn hu
 l-każ, l-awtorizzazzjoni biex jintużaw ammonti b'rata fissa, skali
 standard ta' spejjeż unitarji jew finanzjament b'rata fissa skont ir-Regolament
 Finanzjarju;
 (g) l-azzjonijiet
 kofinanzjati minn organizzazzjonijiet internazzjonali attivi fil-qasam
 tas-saħħa mingħajr sejħa preċedenti għal proposta
 ġustifikata kif jixraq.
 2. Il-programm ta' ħidma msemmi
 fil-paragrafu 1 jiġi adottat skont il-proċedura ta’ analiżi
 msemmija fl-Artikolu 16(2).
 3. Fl-implimentazzjoni tal-Programm,
 il-Kummissjoni, flimkien mal-Istati Membri, tiżgura l-konformità
 mad-dispożizzjonijiet legali kollha rilevanti rigward il-protezzjoni
 tad-dejta personali u, fejn xieraq, l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi biex
 jiġu żgurati l-kunfidenzjalità u s-sikurezza ta’ tali dejta.
 Artikolu 12
 Konsistenza
 u kumplimentarjetà ma' politiki oħrajn
 Il-Kummissjoni, f'kooperazzjoni mal-Istati
 Membri, tiżgura l-konsistenza u l-kumplimentarjetà ġenerali bejn
 il-Programm u politiki, strumenti u azzjonijiet oħrajn tal-Unjoni.
 Artikolu 13
 Monitoraġġ,
 evalwazzjoni u tixrid tar-riżultati
 1. Il-Kummissjoni, f'kooperazzjoni mill-qrib
 mal-Istati Membri, tissorvelja l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet taħt
 il-programm fid-dawl tal-objettivi u l-indikaturi tiegħu, inkluża
 l-informazzjoni dwar l-ammont tan-nefqa marbuta mal-klima. Tirrapporta dan
 lill-kumitat imsemmi fl-Artikolu 13, u żżomm infurmati
 lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
 2. Bit-talba tal-Kummissjoni, li għandha
 tevita li twassal għal żieda sproporzjonata fil-piż
 amministrattiv tal-Istati Membri, l-Istati Membri għandhom jissottomettu
 ukoll informazzjoni disponibbli dwar l-implimentazzjoni u l-impatt
 tal-Programm.
 3. Mhux iktar tard minn nofs l-2018,
 il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi rapport ta' evalwazzjoni dwar
 ir-realizzazzjoni tal-objettivi tal-miżuri kollha (fil-livell ta'
 riżultati u impatti), l-effiċjenza tal-użu tar-riżorsi u
 l-valur miżjud tiegħu tal-UE, bil-ħsieb ta' deċiżjoni
 dwar it-tiġdid, il-modifika jew is-sospensjoni tal-miżuri.
 L-evalwazzjoni addizzjonalment se tindirizza l-ambitu
 għas-simplifikazzjoni, il-koerenza interna u esterna tagħha,
 ir-rilevanza kontinwa tal-objettivi kollha, kif ukoll il-kontribuzzjoni
 tal-miżuri għall-prijoritajiet tal-Unjoni ta' tkabbir
 intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Se tqis ir-riżultati
 tal-evalwazzjoni fuq l-impatt fit-tul tal-programm ta' qabel.
 L-impatti fit-tul u s-sostenibbiltà
 tal-effetti tal-Programm Is-Saħħa għat-Tkabbir għandhom jiġu
 evalwati bil-għan li jkunu ta' kontribut għal deċiżjoni
 dwar it-tiġdid, il-modifika jew is-sospensjoni possibbli ta' programm
 ieħor wara dan.
 4. Il-Kummissjoni għandha tagħmel
 ir-riżultati tal-azzjonijiet imwettqa skont dan ir-Regolament disponibbli
 pubblikament u għandha tiżgura t-tixrid vast tagħhom.
 Artikolu 14
 Punti Ċentrali Nazzjonali
 L-Istati Membri
 għandhom jappuntaw Punti Ċentrali Nazzjonali li jassistu
 lill-Kummissjoni fil-promozzjoni tal-Programm, fit-tixrid tar-riżultati
 tal-Programm u l-informazzjoni dwar l-impatti ġġenerati mill-Programm
 fil-pajjiżi rispettivi tagħhom.
 Artikolu 15
 Il-protezzjoni
 tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea
 1. Il-Kummissjoni tieħu l-miżuri
 xierqa biex tiżgura li, meta jiġu implimentati azzjonijiet
 iffinanzjati taħt dan ir-Regolament, l-interessi finanzjarji tal-Unjoni
 Ewropea jitħarsu bl-applikazzjoni tal-miżuri preventivi kontra
 l-frodi, il-korruzzjoni u kull attività illegali oħra, permezz ta'
 kontrolli effettivi u, jekk jinstabu irregolaritajiet, permezz tal-irkupru
 tal-ammonti mħallsa bi żball u, fejn hu l-każ, permezz ta'
 penali effettivi, proporzjonati u ta' deterrent.
 2. Il-Kummissjoni jew ir-rappreżentanti
 tagħha u l-Qorti tal-Awdituri għandu jkollhom is-setgħa ta’
 verifika, abbażi ta’ dokumenti u verifika fuq il-post, fuq
 il-benefiċjarji ta' għotjiet, kuntratturi u sottokuntratturi kollha
 li rċevew fondi mill-Unjoni.
 L-Uffiċċju Ewropew ta' Kontra
 l-Frodi (OLAF) jista' jwettaq kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post fuq
 l-operaturi ekonomiċi konċernati direttament jew indirettament minn
 tali finanzjament skont il-proċeduri stabbiliti fir-Regolament (Euratom,
 KE) Nru 2185/96 bil-għan li jiġi stabbilit jekk kienx hemm
 frodi, korruzzjoni jew kull attività illegali oħra li taffettwa
 l-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea b’rabta ma’ ftehim ta’ għotja
 jew deċiżjoni dwar għotja jew ta' kuntratt li jikkonċerna
 l-finanzjament tal-Unjoni.
 Mingħajr ħsara għall-ewwel u
 t-tieni subparagrafi, il-ftehimiet ta' kooperazzjoni mal-pajjiżi terzi u
 mal-organizzazzjonijiet internazzjonali u l-ftehimiet ta' għotja u
 deċiżjonijiet dwar għotja jew kuntratti li jirriżultaw
 mill-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament għandhom espliċitament
 jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni, il-Qorti tal-Awdituri u l-OLAF biex
 iwettqu tali verifiki, kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post.
 Kapitolu V
 Dispożizzjonijiet proċedurali
 Artikolu 16
 Proċedura
 tal-Kumitat
 1. Il-Kummissjoni għandha tkun assistita
 minn kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
 2. Fejn issir referenza għall-ewwel
 paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
 3. Fejn l-opinjoni
 tal-kumitat trid tinkiseb bi proċedura bil-miktub, dik il-proċedura
 għandha tiġi terminata mingħajr riżultat meta, fil-limitu
 ta’ żmien għall-għoti tal-opinjoni, il-president tal-kumitat
 jiddeċiedi hekk jew maġġoranza sempliċi tal-membri
 tal-kumitat titlob dan.
 Kapitolu VI
 Dispożizzjonijiet tranżizzjonali jew finali
 Artikolu 17
 Dispożizzjonijiet
 tranżizzjonali
 1. L-allokazzjoni finanzjarja
 għall-Programm tista’ tkopri wkoll l-ispejjeż fuq l-għajnuna
 teknika u amministrattiva neċessarja biex tiġi żgurata
 t-tranżizzjoni bejn il-Programm u l-miżuri adottati skont
 id-Deċiżjoni Nru 1350/2007/KE.
 2. Jekk
 ikun hemm bżonn, l-approprjazzjonijiet jistgħu jiddaħħlu
 fil-baġit wara l-2020 biex ikopru l-ispejjeż stipulati
 fl-Artikolu 9, sabiex jippermettu l-ġestjoni ta’ azzjonijiet li jkunu
 għadhom ma tlestewx sal-31 ta’ Diċembru 2020.
 Artikolu 18
 Dispożizzjonijiet
 ta' revoka
 Id-Deċiżjoni Nru 1350/2007/KE
 għandha tiġi revokata b’effett mill-1 ta’ Jannar 2014.
 Artikolu 19
 Dħul
 fis-seħħ
 Dan ir-Regolament
 jidħol fis-seħħ fl-20 jum minn meta jiġi ppubblikat f'Il-Ġurnal
 Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-Regolament jorbot fl-intier
 tiegħu u japplika direttament fl-Istati Memri kollha.
 Magħmul fi Brussell,
 Għall-Parlament Ewropewt Għall-Kunsill
 Il-President Il-President
 ANNESS I
 Tipi
 ta' azzjonijiet
 1. Li jkunu żviluppati għodod u
 mekkaniżmi komuni fil-livell tal-UE biex jindirizzaw in-nuqqas ta'
 riżorsi, kemm umani u kemm finanzjarji, u biex jiffaċilitaw
 l-użu tal-innovazzjoni fil-qasam tal-kura tas-saħħa sabiex
 iwasslu għal sistemi innovattivi u sostenibbli tas-saħħa;
 1.1. Valutazzjoni
 tat-teknoloġija tas-saħħa: tkun sostnuta l-kooperazzjoni Ewropea
 dwar il-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa (HTA) taħt
 in-netwerk volontarju Ewropew dwar il-Valutazzjoni tat-Teknoloġija
 tas-Saħħa stabbilit bid-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill[18].
 Ikun faċilitat l-użu tar-riżultati li joħorġu
 mill-proġetti ta' riċerka sostnuti bis-Seba' Programm Kwadru u
 fit-terminu t-twil l-attivitajiet li se jitwettqu fil-programmi li se jsiru
 dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni 2014-2020 (Horizon 2020).
 1.2. Innovazzjoni fis-saħħa u
 s-saħħa elettronika: tikber l-interoperabbiltà tar-reġistri
 tal-pazjenti u soluzzjonijiet oħrajn tas-saħħa elettronika, tkun
 sostnuta l-kooperazzjoni Ewropea dwar is-saħħa elettronika,
 primarjament dwar ir-reġistri u l-użu mill-professjonisti
 tas-saħħa. Dan jikkontribwixxi għan-netwerk Ewropew volontarju
 dwar is-saħħa elettronika mwaqqaf mid-Direttiva 2011/24/UE
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
 1.3. Il-forza tax-xogħol fil-qasam
 tas-saħħa: żvilupp ta’ ppjanar effettiv tal-forza
 tax-xogħol tas-saħħa f’termini ta’ numri, ambitu tal-prattika u
 ħiliet, monitoraġġ tal-mobilità (fl-UE) u l-migrazzjoni
 tal-professjonisti tas-saħħa, żvilupp ta’ strateġiji
 effiċjenti għar-reklutaġġ u ż-żamma tal-impjiegi
 u l-iżvilupp tal-kapaċità.
 1.4. Teħid ta’ deċiżjonijiet
 aħjar dwar ir-riformi tas-sistemi tas-saħħa: stabbiliment ta’
 mekkaniżmu għall-iskambju ta' għarfien espert fil-livell tal-UE,
 għall-għoti ta’ pariri tajbin u bbażati fuq evidenza dwar
 investiment effettiv u effiċjenti fis-saħħa pubblika u s-sistemi
 tas-saħħa. Ikun faċilitat l-użu tar-riżultati li
 joħorġu mill-proġetti ta' riċerka sostnuti bis-Seba'
 Programm Kwadru u fit-terminu t-twil l-attivitajiet li se jitwettqu
 fil-programmi li se jsiru dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni 2014-2020
 (Horizon 2020).
 1.5. Sostenn lill-Isħubija Ewropea
 għall-Innovazzjoni fil-Qasam tat-Tixjiħ Attiv u f'Saħħtu
 fit-tliet temi tagħha: l-innovazzjoni fl-għarfien, il-prevenzjoni u
 d-djanjożi bikrija, l-innovazzjoni fil-fejqan u l-kura u l-innovazjoni
 għal tixjiħ attiv u għal ħajja indipendenti.
 1.6. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE f'dan il-qasam, jew li jikkontribwixxu
 għalihom, fil-qasam tal-apparat mediku u tal-kura tas-saħħa
 transkonfinali (is-saħħa elettronika u l-HTA). Tali azzjonijiet
 jistgħu jinkludu attivitajiet li għandhom l-għan li jiżguraw
 l-implimentazzjoni, l-applikazzjoni, il-monitoraġġ u r-reviżjoni
 ta’ din il-leġiżlazzjoni.
 1.7. It-trawwim ta' sistema dwar
 l-għarfien dwar is-saħħa, biex tikkontribwixxi għal
 teħid tad-deċiżjonijiet imsejjes fuq l-evidenza, inkluż
 il-ġbir u l-analiżi ta' dejta dwar is-saħħa u t-tifrix vast
 tar-riżultati tal-Programm u inkluż is-sostenn lill-Kumitati
 Xjentifiċi mwaqqfa skont id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/721/KE.
 2. Aktar aċċess
 għall-għarfien espert mediku u informazzjoni medika għal
 kundizzjonijiet speċifiċi anki lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u
 l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet u linji gwida komuni biex titjieb il-kwalità
 tal-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti sabiex jikber
 l-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar u aktar sikura
 għaċ-ċittadini tal-UE
 2.1. Aċċess: sostenn lit-twaqqif ta'
 sistema ta' Netwerks Ta' Referenza Ewropej biex fost l-oħrajn jippermettu
 l-mobbiltà tal-għarfien espert għall-pazjenti b'kundizzjonijiet li
 jitolbu kura tabilħaqq speċjalizzata u konċentrazzjoni
 partikolari tar-riżorsi u tal-għarfien espert, bħal fil-każ
 tal-mard rari, abbażi tal-kriterji li se jkunu stabbiliti fid-Direttiva
 dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-kura tas-saħħa
 transkonfinali (id-Direttiva 2011/24/UE)[19].
 2.2 Mard rari:
 appoġġ lill-Istati Membri, l-organizzazzjonijiet tal-pazjenti u
 l-partijiet interessati permezz ta' azzjoni koordinata fil-livell tal-Unjoni
 sabiex tgħin b’mod effettiv lill-pazjenti affettwati minn mard rari. Dan jinkludi l-ħolqien ta' netwerks ta'
 referenza (b'konformità mal-punt 2.1), informazzjoni u reġistri
 għall-mard rari abbażi ta' kriterji komuni ta' akkreditazzjoni.
 2.3. Kwalità u sikurezza: it-tisħiħ
 tal-kollaborazzjoni dwar is-sikurezza tal-pazjenti u l-kwalità tal-kura
 tas-saħħa, fost l-oħrajn permezz tal-implimentazzjoni
 tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar is-sikurezza tal-pazjenti u l-prevenzjoni
 u l-kontroll ta' infezzjonijiet assoċjati mal-kura tas-saħħa;
 l-iskambju tal-aqwa prassi dwar is-sistemi li jassiguraw il-kwalità;
 l-iżvilupp ta' linji gwida u għodod li jippromwovu s-sikurezza tal-pazjenti
 u l-kwalità; tiżdied id-disponibbiltà ta' informazzjoni lill-pazjenti dwar
 is-sikurezza u l-kwalità, jitjieb ir-rispons u l-interazzjoni bejn min
 jaħdem fil-qasam tas-saħħa u l-pazjenti; tkun sostnuta l-azzjoni
 biex jiġi skambjat l-għarfien u l-aqwa prassi dwar il-kura tal-mard
 kroniku, ir-rispons min-naħa tas-sistemi tas-saħħa u
 r-riċerka, inkluż l-iżvilupp ta' linji gwida Ewropej.
 2.4. Sikurezza: jitjieb l-użu għaqli
 tal-aġenti antimikrobjali fil-prodotti mediċinali u jitnaqqsu
 l-prattiċi li jżidu r-reżistenza antimikrobjali; jitnaqqas
 il-piż tal-infezzjonijiet ta' reżistenza u dawk assoċjati
 mal-kura tas-saħħa u tkun garantita d-disponibbiltà
 tal-antimikrobjali effettivi.
 2.5. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE, jew li jikkontribwixxu għalihom,
 fl-oqsma tat-tessuti u ċ-ċelloli, id-demm, l-organi, l-użu
 tal-prodotti mediċinali u d-drittijiet tal-pazjenti fil-kura
 tas-saħħa transkonfinali. Tali azzjonijiet jistgħu jinkludu attivitajiet
 li għandhom l-għan li jiżguraw l-implimentazzjoni,
 l-applikazzjoni, il-monitoraġġ u r-reviżjoni ta’ din
 il-leġiżlazzjoni.
 2.6. It-trawwim ta' sistema ta' għarfien
 dwar is-saħħa li tikkontribwixxi għat-teħid ta’
 deċiżjonijiet ibbażati fuq evidenza, inkluż il-ġbir u
 l-analiżi ta’ dejta tas-saħħa u t-tixrid vast tar-riżultati
 tal-Programm.
 3. L-identifikazzjoni, it-tixrid u
 l-promozzjoni tal-użu tal-aqwa prattiki vvalidati għall-miżuri
 ta' prevenzjoni kosteffettivi billi jiġu indirizzati l-fatturi ta' riskju
 ewlenin, jiġifieri t-tipjip, l-abbuż tal-alkoħol u
 l-obeżità, kif ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq id-dimensjoni
 transkonfinali, sabiex jiġi evitat il-mard transkonfinali u tiġi
 promossa s-saħħa.
 3.1. Il-promozzjoni kosteffettiva u
 l-miżuri ta' prevenzjoni: dan jinkludi azzjonijiet biex jiġu
 stabbiliti netwerks u sħubijiet pan-Ewropej li jinvolvu firxa wiesgħa
 ta' atturi fil-komunikazzjoni u fl-azzjonijiet għat-trawwim tal-kuxjenza
 dwar kwistjonijiet ewlenin b'rabta mas-saħħa bħalma huma
 l-prevenzjoni tat-tipijp, l-abbuż tal-alkoħol, it-trattament
 tal-obeżità b'attenzjoni partikulari fuq id-dimensjoni trnaskonfinali u
 fuq l-Istati Membri bi ftit jew xejn azzjoni b'rabta ma' dawn il-kwsitjonijiet.
 3.2. Mard kroniku: sostenn lill-kooperazzjoni
 u n-netwerking Ewropej għall-prevenzjoni u t-titjib tar-rispons
 għall-mard kroniku inkluż il-kanċer, permezz ta' skambju
 tal-għarfien u ta' prassi tajba u l-iżvilupp ta' attivitajiet
 konġunti dwar il-prevenzjoni. Il-kanċer: ħidma ta' segwitu
 għax-xogħol li diġà sar; it-twaqqif ta' sistema Ewropea ta'
 informazzjoni dwar il-kanċer b'dejta komparabbli, sostenn
 għall-iskrinjar tal-kanċer, inklużi mekkaniżmi volontarji
 ta' akkreditazzjoni, sostenn għall-iżvilupp ta' linji gwida Ewropej
 għall-prevenzjoni fejn jeżistu diżlivelli sinifikanti.
 3.3. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE, jew li jikkontribwixxu għalihom,
 fl-oqsma tal-prodotti tat-tabakk u r-reklamar. Tali azzjonijiet jistgħu
 jinkludu attivitajiet li għandhom l-għan li jiżguraw
 l-implimentazzjoni, l-applikazzjoni, il-monitoraġġ u r-reviżjoni
 ta’ din il-leġiżlazzjoni.
 3.4. It-trawwim ta' sistema ta' għarfien
 dwar is-saħħa li tikkontribwixxi għat-teħid ta’
 deċiżjonijiet ibbażati fuq evidenza, inkluż il-ġbir u
 l-analiżi ta’ dejta tas-saħħa u t-tixrid vast tar-riżultati
 tal-Programm.
 4. L-iżvilupp ta' approċċi
 komuni u l-wiri tal-valur tagħhom għal stat ta' tħejjija u
 għal koordinazzjoni aħjar f'emerġenzi tas-saħħa sabiex
 iċ-ċittadini jitħarsu mit-theddid għas-saħħa ta'
 natura transkonfinali
 4.1. It-tħejjija u r-rispons
 għat-theddid serju għas-saħħa ta' natura transkonfinali
 filwaqt li jitqiesu inizjattivi globali u ssir koordinazzjoni magħhom:
 l-istabbiliment ta’ elementi komuni dwar l-ippjanar tat-tħejjija
 ġenerika u speċifika, inkluż għall-influwenza pandemika, u
 rapportar regolari dwar l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ tħejjija.
 4.2. Kapaċità tal-valutazzjoni
 tar-riskju: tnaqqis fid-diskrepanzi fil-kapaċitajiet tal-valutazzjoni
 tar-riskju billi jiġu pprovduti kapaċitajiet addizzjonali
 għall-kompetenzi xjentifiċi u pjan tal-valutazzjonijiet
 eżistenti għat-titjib tal-koerenza fil-livell tal-UE.
 4.3. Jiġi sostnut il-bini
 tal-kapaċità kontra t-theddid għas-saħħa fl-Istati Membri:
 jiġi żviluppat l-ippjanar ta' tħejjija u ta' rispons,
 il-koordinazzjoni fir-rispons għas-saħħa pubblika, approċċi
 komuni dwar it-tilqim; l-iżviluppi ta' linji gwida dwar il-miżuri
 protettivi f'sitwazzjoni ta' emerġenza, linji gwida dwar l-informazzjoni u
 gwidi għall-prassi tajba; it-twaqqif ta' mekkaniżmu ġdid
 għall-akkwist konġunt ta' kontromiżuri mediċi; l-iżvilupp
 ta' strateġiji ta' komunikazzjoni komuni.
 4.4. L-azzjonijiet mitluba mill-objettivi
 tal-leġiżlazzjoni tal-UE f'dan il-qasam, jew li jikkontribwixxu
 għalihom, fil-qasam tal-mard li jinxtered u theddid ieħor
 għas-saħħa, inkluż dak ikkawżat minn inċidenti
 bijoloġiċi u kimiċi, l-ambjent u t-tibdil fil-klima. Tali
 azzjonijiet jistgħu jinkludu attivitajiet li għandhom l-għan li
 jiżguraw l-implimentazzjoni, l-applikazzjoni, il-monitoraġġ u
 r-reviżjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni.
 4.5. It-trawwim ta' sistema ta' għarfien
 dwar is-saħħa li tikkontribwixxi għat-teħid ta’
 deċiżjonijiet ibbażati fuq evidenza, inkluż il-ġbir u
 l-analiżi ta’ dejta tas-saħħa u t-tixrid vast tar-riżultati
 tal-Programm.
 Din il-lista tista' titkompla b'azzjonijiet
 addizzjonali tal-istess tip u impatt għall-fini tal-objettivi
 speċifiċi msemmija fl-Artikolu 3.
 ANNESS II
 Lista
 indikattiva tal-leġiżlazzjoni rilevanti msemmija fl-Artikolu 4 u
 l-Anness I
 1. Demm, organi, tessuti u ċelloli
 1.1. Id-Direttiva 2002/98/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Jannar 2003,
 li tistabbilixxi livelli stabbiliti ta’
 kwalità u sikurezza għall-ġbir, l-ittestjar, l-ipproċessar,
 il-ħażna u t-tqassim ta’ demm tal-bniedem u komponenti tad-demm u li
 temenda d-Direttiva 2001/83/KE (ĠU L 33, 8.2.2003, p. 30).
 1.2. Id-Direttiva 2010/45/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2010,
 dwar l-istandards tal-kwalità u s-sikurezza
 ta’ organi umani maħsuba għal trapjanti (ĠU L 207, 6.8.2010,
 p. 14).
 1.3. Id-Direttiva 2004/23/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004,
 dwar l-iffissar ta’ standards ta’ kwalità u
 sikurezza għad-donazzjoni, ksib, ittestjar, ipproċessar,
 priservazzjoni, ħażna u tqassim ta’ tessuti u ċelloli
 tal-bniedem (ĠU L 102, 7.4.2004, p. 48).
 Hija biss il-leġiżlazzjoni
 bażika importanti li ġiet elenkata hawnhekk; għal
 leġiżlazzjoni oħra relatata mad-demm, l-organi, it-tessuti u
 ċ-ċelloli jekk jogħġbok ara:
 http://ec.europa.eu/health/blood_tissues_organs/key_documents/index_en.htm#anchor3
 2. Mard li jinxtered
 2.1. Id-Direttiva 2011/98/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Settembru 1998,
 dwar l-istabbiliment ta' netwerk
 għas-sorveljanza epidemoloġika u kontroll ta' mard li jinxtered
 fil-Komunità (ĠU L 268, 03.10.1998, p. 1).
 2.2. Ir-Regolament (KE) Nru 851/2004
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2004,
 li jistabbilixxi Ċentru Ewropew
 għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ĠU L 142, 30.4.2004,
 p. 1).
 Hija biss il-leġiżlazzjoni
 bażika importanti li ġiet elenkata hawnhekk; għal
 leġiżlazzjoni oħra relatata mal-mard, jekk jogħġbok
 ara:
 http://ec.europa.eu/health/communicable_diseases/key_documents/index_en.htm#anchor1
 3. Il-prodotti tat-tabakk u r-reklamar
 3.1. Id-Direttiva 2001/37/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Ġunju 2001,
 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet,
 regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri li
 jirrelataw mal-manifattura, preżentazzjoni u l-bejgħ ta' prodotti
 tat-tabakk (ĠU L 194, 18.07.2001, p. 26).
 3.2. Id-Direttiva 2003/33/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Mejju 2003,
 dwar it-tqarrib lejn xulxin tal-liġijiet,
 ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi ta’ l-Istati Membri
 li għandhom x’jaqsmu mar-reklmar u l-patrunaġġ tal-prodotti
 tat-tabakk (ĠU L 152, 20.06.2003, p. 16).
 Hija biss il-leġiżlazzjoni
 bażika importanti li ġiet elenkata hawnhekk; għal
 leġiżlazzjoni oħra relatata mat-tabakk, jekk jogħġbok
 ara: http://ec.europa.eu/health/tobacco/law/index_en.htm
 4. Id-drittijiet tal-pazjenti fil-kura
 tas-saħħa transkonfinali
 4.1. Id-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 2011,
 dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet
 tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali (ĠU L 88, 4.4.2011, p. 45).
 5. Il-prodotti farmaċewtiċi
 5.1. Ir-Regolament (KE) Nru 726/2004
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004,
 li jistabbilixxi proċeduri Komunitarji
 għall-awtorizzazzjoni u s-sorveljanza ta’ prodotti mediċinali
 għall-użu mill-bniedem u għall-użu veterinarju u li
 jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (ĠU L 136,
 30.4.2004, p. 1).
 5.2. Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 297/95
 tal-10 ta' Frar 1995,
 dwar il-miżati li għandhom
 jitħallsu lill-Aġenzija Ewropea għall-Evalwazzjoni tal-Prodotti
 Mediċinali (ĠU L 35, 15.2.1995, p. 1).
 5.3. Id-Direttiva 2001/83/KE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Novembru 2001,
 dwar il-kodiċi tal-Komunità li
 għandu x’jaqsam ma’ prodotti mediċinali għall-użu
 mill-bniedem (ĠU L 311, 28.11.2001, p. 67).
 5.4. Ir-Regolament (KE) Nru 141/2000
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 1999,
 dwar il-prodotti mediċinali orfni
 (ĠU L 18, 22.1.2000, p. 1).
 5.5. Ir-Regolament (KE) Nru 1901/2006
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2006,
 dwar prodotti mediċinali
 għall-użu pedjatriku u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 1768/92,
 id-Direttiva 2001/20/KE, id-Direttiva 2001/83/KE u r-Regolament (KE)
 Nru 726/2004 (ĠU L 378, 27.12.2006, p. 1).
 5.6. Ir-Regolament (KE) Nru 1394/2007
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Novembru 2007,
 dwar prodotti mediċinali ta’ terapija avvanzata
 u li jemenda d-Direttiva 2001/83/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004
 (ĠU L 324, 10.12.2007, p. 121).
 5.7. Id-Direttiva 2001/20/KE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta' April 2001,
 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet,
 regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri li
 jirrelataw għall-implimentazzjoni ta' prattika korretta ta' klinika
 fit-twettiq ta' provi kliniċi fuq prodotti mediċinali
 għall-użu mill-bniedem (ĠU L 121, 1.5.2001, p. 34).
 5.8. Id-Direttiva 2001/82/KE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Novembru 2001,
 dwar il-kodiċi tal-Komunità rigward
 il-prodotti mediċinali veterinarji (ĠU L 311, 28.11.2001,
 p. 1).
 5.9. Ir-Regolament (KE) Nru 470/2009
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Mejju 2009,
 li jistabbilixxi l-proċeduri Komunitarji
 għall-istabbiliment ta’ limiti ta’ residwi ta’ sustanzi
 farmakoloġikament attivi fl-oġġetti tal-ikel li joriġinaw
 mill-annimali, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2377/90
 u li jemenda d-Direttiva 2001/82/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u
 r-Regolament (KE) Nru 726/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
 (ĠU L 152, 16.6.2009, p. 11).
 Hija biss il-leġiżlazzjoni
 bażika importanti li ġiet elenkata hawnhekk; għal
 leġiżlazzjoni oħra relatata mal-prodotti farmaċewtiċi,
 jekk jogħġbok ara:
 Il-prodotti għall-użu mill-bniedem: http://ec.europa.eu/health/documents/eudralex/vol-1/index_en.htm
 Il-prodotti għall-użu veterinarju: http://ec.europa.eu/health/documents/eudralex/vol-5/index_en.htm
 6. L-apparat mediku
 6.1. Id-Direttiva 90/385/KE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 1990,
 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet
 tal-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mal-mezzi mediċi attivi u
 impjantabbli (ĠU L 189, 20.7.1990, p. 17).
 6.2. Id-Direttiva 93/42/KE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Ġunju 1993,
 dwar il-prodotti mediċinali orfni
 (ĠU L 169, 12.7.1993, p. 1).
 6.3. Id-Direttiva 98/79/KE tal-Parlament
 Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Ottubru 1998,
 dwar il-prodotti mediċinali orfni
 (ĠU L 331, 7.12.1998, p. 1).
 Hija biss il-leġiżlazzjoni
 bażika importanti li ġiet elenkata hawnhekk; għal
 leġiżlazzjoni oħra relatata mal-apparat mediku, jekk
 jogħġbok ara: http://ec.europa.eu/health/medical-devices/documents/index_en.htm
 DIKJARAZZJONI FINANZJARJA
 LEĠIŻLATTIVA
 1. QAFAS
 TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA
 1.1. Titolu tal-proposta/inizjattiva
 1.2. Qasam/oqsma
 politiċi konċernati fl-istruttura ABM/ABB
 1.3. Natura
 tal-proposta/inizjattiva
 1.4. Objettiv(i)
 1.5. Raġunijiet
 għall-proposta/inizjattiva
 1.6. Tul
 ta’ żmien u impatt finanzjarju
 1.7. Metodu/i
 ta’ ġestjoni previsti
 2. MIŻURI TA’
 ĠESTJONI
 2.1. Regoli
 ta’ monitoraġġ u rapportar
 2.2. Sistema
 ta’ ġestjoni u kontroll
 2.3. Miżuri
 għall-prevenzjoni ta’ frodi u irregolaritajiet
 3. STIMA TAL-IMPATT FINANZJARJU
 TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA
 3.1. Intestatura/i
 tal-qafas finanzjarju multiannwali u intestatura/i tal-baġit tal-infiq
 affettwati
 3.2. Stima
 tal-impatt fuq l-infiq
 3.2.1. Sommarju tal-istima tal-impatt fuq l-infiq
 3.2.2. Stima
 tal-impatt fuq l-approprjazzjonijiet operattivi
 3.2.3. Stima
 tal-impatt fuq l-approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva
 3.2.4. Kompatibilità
 mal-qafas finanzjarju multiannwali kurrenti
 3.2.5. Parteċipazzjoni
 ta’ partijiet terzi fil-finanzjament
 3.3. Stima tal-impatt fuq
 id-dħul
 DIKJARAZZJONI
 FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA
 6.
 QAFAS TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA
 6.1.
 Titolu tal-proposta/inizjattiva
 IL-PROGRAMM
 IS-SAĦĦA GĦAT-TKABBIR (2014 – 2020)
 6.2.
 Qasam/oqsma politiċi konċernati
 fl-istruttura ABM/ABB
 IS-SAĦĦA
 PUBBLIKA
 6.3.
 Natura tal-proposta/inizjattiva
 ̈ Il-proposta/inizjattiva
 hija relatata ma’ azzjoni ġdida
 ̈ Il-proposta/inizjattiva
 hija relatata ma’ azzjoni ġdida li ssegwi proġett bi prova/azzjoni
 preparatorja[20]
 þIl-proposta/inizjattiva hija relatata mal-estensjoni
 ta’ azzjoni eżistenti
 ̈ Il-proposta/inizjattiva
 hija relatata ma’ azzjoni diretta mill-ġdid lejn azzjoni ġdida
 6.4.
 Objettivi
 6.4.1.
 L-objettiv(i) strateġiċi multiannwali
 tal-Kummissjoni mmirati mill-proposta/inizjattiva
 Il-Programm
 Is-Saħħa għat-Tkabbir għandu jfittex li jikkontribwixxi
 għaż-żewġ objettivi/għanijiet strateġiċi
 hawn taħt:
 INNOVAZZJONI:
 fejn
 il-Programm jara li jiffaċilita l-użu minn dawk li jfasslu
 l-politika u tal-prattikanti tas-saħħa ta' soluzzjonijiet
 innovattivi, teknoloġiċi jew organizzattivi, biex jitjiebu l-kwalità
 u s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa u jiżdied
 l-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar u aktar sikura.
 PREVENZJONI:
 fejn
 il-Programm jara li jippromwovi s-saħħa u l-evitar tal-mard
 fil-livell tal-UE billi jgħin u jikkumplimenta l-isforzi tal-Istati Membri
 biex iżidu n-numru ta’ snin ta’ ħajja fi stat tajjeb ta'
 saħħa taċ-ċittadini tagħhom.
 Il-programm
 se jappoġġa l-objettivi ġenerali tal-politika
 tas-saħħa pubblika futura.
 6.4.2.
 Objettiv(i) speċifiċi u
 attività/attivitajiet ABM/ABB ikkonċernati
 Objettiv speċifiku Nru 1:
 Li jkunu żviluppati għodod u mekkaniżmi komuni
 fil-livell tal-UE biex jittrattaw in-nuqqas ta' riżorsi, kemm umani u kemm
 finanzjarji, u biex jiffaċilitaw l-użu tal-innovazzjoni fil-qasam
 tal-kura tas-saħħa sabiex iwasslu għal sistemi innovattivi u
 sostenibbli tas-saħħa.
 Objettiv speċifiku Nru 2:
 Aktar aċċess għall-għarfien espert mediku
 (in-netwerks Ta' Referenza Ewropej) u informazzjoni medika għal
 kundizzjonijiet speċifiċi anki lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u
 l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet u linji gwida komuni biex titjieb il-kwalità
 tal-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti sabiex jikber
 l-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar u aktar sikura
 għaċ-ċittadini tal-UE
 Objettiv speċifiku Nru 3:
 Li jkun identifikat, mifrux u promoss l-użu tal-aqwa prattiki
 vvalidati għall-miżura ta' prevenzjoni kosteffettivi billi jiġu
 indirizzati l-fatturi ta' riskju ewlenin, jiġifieri t-tipjip, l-abbuż
 tal-alkoħol u l-obeżità, kif ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq
 id-dimensjoni transkonfinali, sabiex jiġi evitat il-mard u tiġi
 promossa s-saħħa.
 Objettiv speċifiku Nru 4:
 L-iżvilupp ta' approċċi komuni u l-wiri tal-valur
 tagħhom għal stat ta' tħejjija u għal koordinazzjoni
 aħjar f'emerġenzi tas-saħħa sabiex iċ-ċittadini
 jitħarsu mit-theddid għas-saħħa ta' natura transkonfinali.
 Attività ABM/ABB ikkonċernata
 IL-POLITIKA
 TAS-SAĦĦA PUBBLIKA għall-objettivi speċifiċi kollha
 elenkati hawn fuq.
 6.4.3.
 Riżultat(i) u impatt mistennija
 Objettiv speċifiku Nru 1:
 Li jkunu żviluppati għodod u mekkaniżmi komuni
 fil-livell tal-UE biex jittrattaw in-nuqqas ta' riżorsi, kemm umani u kemm
 finanzjarji, u biex jiffaċilitaw l-użu tal-innovazzjoni fil-qasam
 tal-kura tas-saħħa sabiex iwasslu għal sistemi innovattivi u
 sostenibbli tas-saħħa.
 Effetti fil-livell tal-programm:
 Li
 jkun hemm l-ogħla numru ta’ Stati Membri (permezz ta’ dawk li jfasslu
 l-politika, il-professjonisti tas-saħħa, u l-istituzzjonijiet
 tas-saħħa tagħhom) li jużaw l-għodod,
 il-mekkaniżmi u l-linji gwida żviluppati/il-pariri.
 Effetti fil-livell politiku:
 L-Istati
 Membri (Dawk li jfasslu l-politika, il-professjonisti tas-saħħa, u
 l-istituzzjonijiet tas-saħħa) jingħataw appoġġ
 effettiv biex:
 *
 L-implimentazzjoni tal-innovazzjoni fis-sistemi tagħhom
 tas-saħħa.
 * Jilħqu provvista adegwata ta’ professjonisti
 mediċi fl-SM.
 * Jilħqu użu kost-effettiv ta’ teknoloġiji
 mediċi.
 * Itejbu t-teħid ta’ deċiżjonijiet,
 il-ġestjoni organizzattiva u l-prestazzjoni tas-sistemi
 tas-saħħa.
 Benefiċjarji:
 L-istati
 Membri, permezz ta' dawk li jfasslu l-politika tas-saħħa, il-professjonisti
 tas-saħħa, u l-istituzzjonijiet tas-saħħa.
 Objettiv speċifiku Nru 2:
 Aktar aċċess għall-għarfien espert mediku
 (in-netwerks Ta' Referenza Ewropej) u informazzjoni medika għal
 kundizzjonijiet speċifiċi anki lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u
 l-iżvilupp ta' soluzzjonijiet u linji gwida komuni biex titjieb il-kwalità
 tal-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sikurezza tal-pazjenti sabiex jikber
 l-aċċess għal kura tas-saħħa aħjar u aktar sikura
 għaċ-ċittadini tal-UE.
 Effetti fil-livell tal-programm:
 Li
 jkun hemm l-ogħla numru ta’ professjonisti tas-saħħa li
 jużaw il-kompetenzi miġbura permezz tan-Netwerks ta’ Referenza
 Ewropej stabbiliti u operattivi.
 Li
 jkun hemm l-ogħla numru ta’ Stati Membri (permezz ta’ dawk li jfasslu
 l-politika, il-professjonisti tas-saħħa, u l-istituzzjonijiet
 tas-saħħa tagħhom) li jużaw il-linji gwida żviluppati.
 Effetti fil-livell politiku:
 L-Istati
 Membri jingħataw appoġġ fit-titjib tal-aċċess
 għad-dijanjożi u l-provvista għall-pazjenti kollha li
 jeħtieġu kura speċjalizzata ħafna għal marda jew grupp
 ta’ mard speċifiku.
 L-Istati
 Membri jingħataw appoġġ fit-tnaqqis tal-morbożità u
 l-mortalità relatati mal-kwalità tal-kura tas-saħħa u
 fiż-żieda tal-fiduċja tal-pazjenti/taċ-ċittadini
 fis-sistema tal-kura tas-saħħa.
 Benefiċjarji:
 L-Istati
 Membri, permezz ta' dawk li jfasslu l-politika tas-saħħa,
 il-professjonisti tas-saħħa u fl-aħħar mill-aħħar
 il-pazjenti u ċ-ċittadini.
 Objettiv speċifiku Nru 3:
 Li jkun identifikat, mifrux u promoss l-użu tal-aqwa prattiki
 vvalidati għall-miżura ta' prevenzjoni kosteffettiva billi jiġu
 indirizzati l-fatturi ta' riskju ewlenin, jiġifieri t-tipjip, l-abbuż
 tal-alkoħol u l-obeżità, kif ukoll l-HIV/AIDS, b'enfasi fuq
 id-dimensjoni transkonfinali, sabiex jiġi evitat il-mard u tiġi
 promossa s-saħħa.
 Effetti fil-livell tal-programm:
 Li
 jkun hemm l-ogħla numru ta’ Stati Membri, permezz ta’ dawk li jfasslu
 l-politika, il-professjonisti tas-saħħa, l-istituzzjonijiet
 tas-saħħa tagħhom u l-partijiet interessati minn korpi involuti
 fl-istili tal-ħajja, li jużaw l-aħjar prattiki validati.
 Effetti fil-livell politiku:
 L-Istati
 Membri jingħataw appoġġ fl-isforzi tagħhom biex inaqqsu
 l-fatturi tar-riskju għall-mard kroniku
 Benefiċjarji:
 L-Istati
 Membri, permezz ta' dawk li jfasslu l-politika tas-saħħa,
 il-professjonisti tas-saħħa, l-istituzzjonijiet tas-saħħa,
 l-NGOs impenjati fil-promozzjoni tas-saħħa u fl-aħħar
 mill-aħħar iċ-ċittadini.
 Objettiv speċifiku Nru 4:
 L-iżvilupp ta' approċċi komuni u l-wiri tal-valur
 tagħhom għal stat ta' tħejjija u għal koordinazzjoni
 aħjar f'emerġenzi tas-saħħa sabiex iċ-ċittadini
 jitħarsu mit-theddid għas-saħħa ta' natura transkonfinali.
 Effetti fil-livell tal-programm:
 Li
 jkun hemm l-ogħla numru ta’ Stati Membri, permezz ta’ dawk li jfasslu
 l-politika, il-professjonisti tas-saħħa u l-istituzzjonijiet
 tas-saħħa tagħhom, li jintegraw l-approċċi komuni
 żviluppati fit-tfassil tal-pjanijiet ta’ tħejjija tagħhom.
 Effetti fil-livell politiku:
 Sabiex
 isostnu lill-Istati Membri biex jistabbilixxu sett b’saħħtu ta’
 miżuri tas-saħħa pubblika koordinati fil-livell tal-UE li
 jgħinu jnaqqsu l-konsegwenzi għas-saħħa pubblika
 tat-theddid għas-saħħa ta' natura transkonfinali (li jista’
 jvarja minn kontaminazzjoni tal-massa kkawżata minn inċidenti
 kimiċi għal epidemiji jew pandemiji).
 Benefiċjarji:
 L-Istati
 Membri, permezz ta' dawk li jfasslu l-politika tas-saħħa,
 il-professjonisti tas-saħħa, l-istituzzjonijiet tas-saħħa u
 korpi kompetenti oħra involuti fl-affarijiet interni u l-protezzjoni
 ċivili.
 6.4.4.
 Indikaturi tar-riżultati u l-impatt
 Objettiv speċifiku Nru 1
 Indikaturi tar-riżultati:
 Numru
 ta’ għodod u mekkaniżmi żviluppati sal-2017, l-2020 u l-2023.
 Numru
 ta’ linji gwida/rakkomandazzjonijiet/pariri mogħtija mill-2015 u
 mbagħad kull sena.
 Indikaturi tal-impatt:
 Numru
 ta’ Stati Membri (permezz ta’ dawk li jfasslu l-politika, il-professjonisti
 tas-saħħa u l-istituzzjonijiet tas-saħħa tagħhom) li
 jużaw l-għodod u l-mekkaniżmi żviluppati u l-pariri sal-2018,
 l-2021 u l-2024.
 Objettiv speċifiku Nru 2
 Indikaturi tar-riżultati:
 Numru
 ta’ Netwerks ta’ Referenza Ewropej operattivi sal-2017, l-2020 u l-2023.
 Numru
 ta’ linji gwida żviluppati sal-2017, l-2020 u l-2023.
 Indikaturi tal-impatt:
 Numru
 ta’ professjonisti tas-saħħa li jużaw il-kompetenzi miġbura
 permezz tan-Netwerks ta’ Referenza Ewropej stabbiliti u operattivi sal-2018, l-2021
 u l-2024.
 Numru
 ta’ Stati Membri (permezz ta’ dawk li jfasslu l-politika, il-professjonisti
 tas-saħħa, u l-istituzzjonijiet tas-saħħa tagħhom) li
 jużaw il-linji gwida żviluppati sal-2018, l-2021 u l-2024.
 Numru
 ta’ pazjenti li jużaw in-Netwerks ta’ Referenza Ewropej (fi Stat Membru
 ieħor minbarra l-istat li jgħixu fih)
 Objettiv speċifiku Nru 3
 Indikaturi tar-riżultati:
 Numru
 tal-aqwa prattiki validati żviluppati sal-2017, l-2020 u l-2023.
 Żieda
 fin-numru ta’ professjonisti tas-saħħa li jużaw il-linji gwida
 dwar l-iskrinjar għall-kanċer.
 Indikaturi tal-impatt:
 Numru
 ta’ Stati Membri, permezz ta’ dawk li jfasslu l-politika, il-professjonisti
 tas-saħħa, l-istituzzjonijiet tas-saħħa tagħhom u
 l-partijiet interessati minn korpi involuti fil-promozzjoni tas-saħħa
 u l-prevenzjoni tal-mard, li jużaw l-aqwa prattiki validati sal-2018, l-2021
 u l- 2024.
 Objettiv speċifiku Nru 4
 Indikaturi tar-riżultati:
 Numru
 ta’ approċċi komuni żviluppati sal-2017, l-2020 u l-2013.
 Indikaturi tal-impatt:
 Numru
 ta’ Stati Membri, permezz ta’ dawk li jfasslu l-politika, il-professjonisti
 tas-saħħa u l-istituzzjonijiet tas-saħħa tagħhom, u
 korpi kompetenti oħra involuti fl-affarijiet interni u l-protezzjoni
 ċivili, li jintegraw l-approċċi komuni żviluppati
 fit-tfassil tal-pjanijiet ta’ tħejjija tagħhom sal-2018, l-2021 u l-2024.
 6.5.
 Raġunijiet għall-proposta/inizjattiva
 6.5.1.
 Rekwiżit(i) li jridu jintlaħqu fuq
 perjodu ta’ żmien qasir jew twil
 Il-programm
 "Is-Saħħa għat-Tkabbir" ta’ wara l-2013 għandu
 jappoġġa l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet tal-Kummissjoni fil-qasam
 tal-politika tas-Saħħa Pubblika mill-2014 ’il quddiem. Il-programm
 ġdid għandu jibni fuq ir-riżultati miksuba matul il-programm
 attwali (2008 – 2013), b’kunsiderazzjoni wkoll tar-rakkomandazzjonijiet
 tal-evalwazzjoni ex post tal-programm 2003 – 2007 u l-evalwazzjoni ta’ nofs
 it-terminu tal-programm 2008 – 2013.
 Il-Programm
 għandu jara li jappoġġa lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u
 lill-partijiet interessati prinċipali fit-tfassil, il-koordinazzjoni u
 l-implimentazzjoni ta’ politiki effettivi li se jkollhom l-għan li
 jittrattaw l-isfidi fit-tul li ġejjin:
 *
 is-sostenibilità finanzjarja tas-sistemi tas-saħħa fl-Ewropa
 bħala riżultat tat-tixjiħ tal-popolazzjoni, u b’kunsiderazzjoni
 tas-sitwazzjoni attwali tal-finanzi pubbliċi fl-Istati Membri;
 *
 in-nuqqasijiet fil-forza tax-xogħol tas-saħħa bħala
 riżultat tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol li qed tonqos u
 żieda fid-domanda għat-tali forza tax-xogħol;
 *
 il-ħtieġa li jitjiebu s-sikurezza tal-pazjent u l-kwalità tal-kura
 tas-saħħa minħabba li aktar minn nofs iċ-ċittadini
 tal-UE jibżgħu li jweġġgħu huma u jingħataw kura;
 *
 in-nuqqas ta’ progress sostnut fuq il-kontroll u l-prevenzjoni ta’
 kundizzjonijiet kroniċi li jirriżultaw fit-telf tal-aktar snin
 produttivi
 *
 iż-żieda fd-diżlivelli fil-qasam tas-saħħa
 fis-saħħa madwar l-Ewropa
 *
 li jkunu lesti jiffaċċjaw theddid għas-saħħa globali u
 transkonfinali li jista’ jvarja minn kontaminazzjoni kkawżata minn
 inċidenti kimiċi għal epidemiji jew pandemiji, bħal dawk li
 xirfu riċentement bl-E coli, l-H1N1 jew is-SARS (Sindromu
 Respiratorju Akut Gravi).
 Fuq
 perjodu ta’ żmien qasir, il-programm se jkun qed jieħu wkoll
 l-azzjonijiet li ġejjin:
 *
 appoġġ għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni
 fis-saħħa u s-sodisfazzjon tal-obbligi tal-Kummissjoni
 għall-prodotti mediċinali u l-apparat mediku;
 *
 ħtieġa ta’ evidenza, statistika u indikaturi tajbin, paragunabbli u
 aċċessibbli mill-UE kollha.
 6.5.2.
 Il-valur miżjud tal-involviment tal-UE
 Il-Programm
 propost joffri opportunitajiet finanzjarji għall-bini u t-tnedija ta’
 mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni u proċessi ta’ koordinazzjoni bejn
 l-Istati Membri bil-għan li jiġu identifikati għodod komuni u
 l-aħjar prattiki li jistgħu joħolqu sinerġiji, iġibu
 valur miżjud tal-UE u jwasslu għal ekonomiji ta’ skala. Il-Programm
 ma jistax jissostitwixxi l-azzjoni tal-Istati Membri. Minflok, kif iddikjarat
 fl-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
 l-azzjoni tal-UE għandha tikkumplimenta l-politika nazzjonali u
 tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri.
 Għaldaqstant, il-programm għandu jikkontribwixxi biss fejn l-Istati
 Membri ma jistgħux jaġixxu individwalment jew fejn il-koordinazzjoni
 hija l-aħjar mod ’il quddiem. Huwa rikonoxxut li l-problemi tas-saħħa
 jvarjaw minn Stat Membri wieħed għal ieħor u li l-kapaċità
 tal-Istati Membri li jsolvuhom tista’ mhux neċessarjament tkun ugwali.
 Minn din il-perspettiva, il-kooperazzjoni tista’ mhux dejjem tkun proċess
 li huwa awtoorganizzattiv u naturali. Il-Programm għalhekk se jintervjeni,
 preferibbilment, fejn jista’ jippromwovi u jmexxi din il-koordinazzjoni
 fil-livell Ewropew, filwaqt li jservi wkoll l-interessi tal-Istati Membri u
 tal-aġenda usa’ tas-saħħa pubblika.
 L-objettivi
 tal-Programmi proposti jirriflettu l-oqsma li fihom ġie attestat b’mod
 ċar u verifikat li l-Programm jipprovdi valur miżjud tal-UE. Dawn
 huma: it-trawwim tal-iskambju tal-aqwa prassi bejn l-Istati Membri; is-sostenn
 lin-netwerks għall-iskambju tal-għarfien jew tagħlim
 reċiproku; l-indirizzar tat-theddid transkonfinali biex jitnaqqsu r-riskji
 u jitrażżnu l-konsegwenzi tagħhom; l-indirizzar ta' ċerti
 kwistjonijiet marbuta mas-suq intern fejn l-UE għandha l-leġittimità
 biex tiżgura soluzzjonijiet ta' livell għoli madwar l-Istati Membri;
 jinħall il-potenzjal tal-innovazzjoni fil-qasam tas-saħħa;
 l-azzjonijiet li jistgħu jwasslu għal sistema ta' valutazzjoni
 komparattiva; it-titjib tal-ekonomiji ta' skala billi tiġi evitata
 l-ħela minħabba xogħol doppju u jsir l-aħjar użu mir-riżorsi
 finanzjarji.
 6.5.3.
 Tagħlimiet minn esperjenzi simili fil-passat
 Sommarju tal-evalwazzjoni ex post tal-Programmi tas-Saħħa
 Pubblika għall-2003-2007 u l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-Programm
 tas-Saħħa għall-2008-2013:
 L-evalwazzjonijiet
 tal-Programm tas-Saħħa jirrikonoxxu l-kontribut potenzjali qawwi
 tiegħu għat-tħejjija, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’
 politiki tas-saħħa pubblika tal-UE.
 Anki
 jekk il-Programm tas-Saħħa huwa relattivament żgħir
 f’termini ta’ daqs, dan huwa strumentali għall-ħolqien u
 ż-żamma ta’ komunità professjonali b’saħħitha
 tas-saħħa pubblika fil-livell Ewropew li tiskambja għarfien u
 esperjenzi. Dan għandu impatti sinifikanti fuq il-ħidma li ssir
 mill-professjonisti tas-saħħa pubblika madwar l-UE, u jikseb
 ċerta reżonanza globali, għalkemm modesta, li hija importanti
 għar-rikonoxximent ġenerali tagħha. L-isforzi modesti,
 għalkemm ta’ min ifaħħarhom, attwali fuq il-ġbir u
 l-iskambji tad-dejta bejn l-Istati Membri ma kinux iseħħu
 mingħajr l-appoġġ tal-Programm tas-Saħħa.
 L-appoġġ
 mill-Programm tas-Saħħa għamilha possibbli li jiġu
 żviluppati attivitajiet, pereżempju fuq id-determinanti
 tas-saħħa u d-dejta tas-saħħa paragunabbli, fi Stati Membri
 ġodda, fejn is-sitwazzjoni ekonomika u r-restrizzjonijiet tal-baġit
 ma kinux jippermettu li dawn isiru prijorità.
 Il-Programm
 tas-Saħħa attwali ppromwova kwistjonijiet importanti fil-livell
 tal-UE u fuq l-aġendi politiċi nazzjonali, bħal linji gwida dwar
 mard rari u l-iskrinjar għall-kanċer, u influwenza t-tfassil
 tal-politika u l-implimentazzjoni tagħha fil-livell nazzjonali.
 Fil-livell
 tal-ġestjoni, kien hemm titjib sinifikanti fit-twettiq tal-Programm wara
 l-ewwel ċiklu ta’ ħames snin, l-aktar minħabba l-inkarigu
 tal-ġestjoni mgħoddi lill-Aġenzija Eżekuttiva
 għas-Saħħa u l-Konsumaturi . Il-proċedura
 għall-għażla tal-azzjoni li trid tiġi ffinanzjata ġiet
 ristretta sabiex jiġi żgurat li jintgħażlu
 għall-finanzjament l-applikanti ġusti. Il-mekkaniżmi finanzjarji
 ġodda ġeneralment ġew milqugħa b’mod pożittiv u
 ntużaw kollha.
 Madankollu,
 il-partijiet interessati kif ukoll il-membri tal-kumitat tal-programm
 jaħsbu li l-objettivi huma wiesgħa wisq tant li kultant mhumiex
 ċari u li hemm wisq prijoritajiet fil-pjanijiet ta’ ħidma annwali.
 L-evalwazzjonijiet irrakkomandaw li jiġu rfinuti l-objettivi tal-Programm
 tas-Saħħa sabiex ikunu aktar tanġibbli u ffukati fuq ċerti
 kwistjonijiet tas-saħħa pubblika, speċjalment dawk li huma
 diffiċli għall-Istati Membri li jilħquhom individwalment.
 L-evalwazzjonijiet
 irrakkomandaw ukoll li jitnaqqas in-numru ta’ oqsma prijoritarji fil-pjanijiet
 ta’ ħidma annwali u li dawn jiġu bbażati fuq
 il-ħtiġijiet u l-valur miżjud tal-UE tagħhom.
 L-istudji
 tal-każijiet juru rabta ċara bejn l-objettivi tal-Programm
 tas-Saħħa u l-proġetti ffinanzjati minn naħa waħda u
 kif dawn il-proġetti jistgħu jikkontribwixxu għall-kisbiet tal-objettivi
 tal-Programm min-naħa l-oħra. Madankollu, il-valutazzjoni tal-kisba
 tal-objettivi hija ostakolata min-nuqqas ta’ indikaturi tal-prestazzjoni
 ċari.
 Ġie
 rrakkomandat ukoll li jkun hemm definizzjoni ta’ indikaturi tal-prestazzjoni
 ċari sabiex jiġu ffaċilitati s-segwitu u l-evalwazzjoni
 tal-kisbiet u sabiex il-progress ikun jista’ jitkejjel f’termini
 tar-realizzazzjoni tal-objettivi. U, sabiex tiġi żgurata
 implimentazzjoni effettiva tal-Programm tas-Saħħa, ġie rrakkomandat
 li jiġi żviluppat pjan għal miri fit-tul li jridu jinkisbu
 mill-Programm. Flimkien ma’ għodod oħra ta’ implimentazzjoni
 tal-politika, setgħu mbagħad jiġu stabbiliti azzjonijiet
 prijoritarji xierqa, jintgħażlu mekkaniżmi ta’ finanzjament u tiġi
 żgurata firxa xierqa fost l-objettivi u l-prijoritajiet.
 It-tixrid
 tar-riżultati tal-Programm tas-Saħħa hu meqjus bħala qasam
 ieħor fejn hemm lok għat-titjib u hu marbut direttament
 mal-loġika sottostanti: ir-riżultati tal-azzjoni ffinanzjata li
 timmira lejn it-tfassil tal-politika tas-saħħa fil-livell tal-UE, kif
 ukoll fil-livelli nazzjonali jew reġjonali, mhumiex rikonoxxuti
 biżżejjed mill-partijiet interessati nazzjonali u dawk li jfasslu
 l-politika. Madankollu, huwa essenzjali li tiġi żgurata
 s-sostenibbilità tar-riżultati u li jsir monitoraġġ tal-impatt
 tal-azzjoni taħt il-Programm.
 Għalhekk
 iż-żewġ evalwazzjonijiet jirrakkomandaw li jsir aktar sforz
 fit-tixrid tar-riżultati miksuba permezz ta’ kanali differenti.
 Sommarju tar-Rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Awdituri:
 Dawn
 ir-rakkomandazzjonijiet huma konformi mas-sejbiet tal-evalwazzjonijiet
 mogħtija fil-qosor hawn fuq, u enfasizzaw il-ħtiġijiet li
 ġejjin:
 *
 Kull programm suċċessur għandu jingħata objettivi
 tal-programm immirati aħjar li jikkonformaw mal-mezzi baġitarji
 tiegħu.
 * Il-loġika
 tal-intervent sottostanti għandha tiġi ddikjarata b’mod
 espliċitu, hekk li tistabbilixxi objettivi SMART fil-livell
 tal-politika u tal-programm, u turi r-rabtiet bejniethom u tiddefinixxi
 indikaturi għall-kejl tar-realizzazzjoni tagħhom.
 * Eżerċizzju
 ta' ppjanar sabiex tinkiseb dehra ġenerali tal-proġetti mwettqa u
 r-riżultati tagħhom biex jiġu identifikati koinċidenzi
 eżistenti u xi lakuni li għad hemm fil-portafoll tiegħu.
 *
 In-numru ta’ "oqsma ta’ azzjonijiet" annwali għandhom
 jitnaqqsu b’mod sinifikanti u jiffukaw fuq prijoritajiet strateġiċi.
 *
 Il-Kummissjoni tindirizza d-dgħufijiet fit-tfassil u l-implimentazzjoni
 tal-proġetti billi:
 - ġġib
 l-objettivi tal-proġetti konformi mal-objettivi tal-programm u
 l-"prijoritajiet annwali" mogħtija direzzjoni ġdida
 rakkomandati hawn fuq;
 -
 Il-ftehimiet ta’ għajnuna finanzjarja għandhom jistabbilixxu mhux
 biss liema attivitajiet għandhom jitwettqu, iżda wkoll
 ir-riżultati mixtieqa ta’ dawk l-attivitajiet, il-gruppi fil-mira u kif
 ir-riżultati se jintużaw b’mod sostenibbli wara li jitlesta
 l-proġett;
 - tistabbilixxi
 miri kwantifikati u indikaturi tal-prestazzjoni fejn dan huwa possibbli
 sabiex tiffaċilita l-monitoraġġ tal-progress lejn l-objettivi;
 - tevalwa
 proġetti ex post għat-titjib tad-disinn tal-proġetti
 li jmiss (u programmi suċċessuri putattivi) billi tapplika
 t-"tagħlimiet mill-passat".
 *
 Il-Kummissjoni għandha tisfrutta bis-sħiħ il-mekkaniżmi
 finanzjarji tal-Programm tas-Saħħa eżistenti (2008-2013)
 għan-netwerks (jiġifieri l-għotjiet operattivi)
 minħabba li dawn huma adatti aktar għal tali attivitajiet u kuntratti
 ta’ servizzi biex jitwettqu attivitajiet li jikkontribwixxu
 għall-iżvilupp tal-politika. Madankollu, dan jirrikjedi definizzjoni
 aktar rigoruża tat-Termini ta’ Referenza milli għas-sejħa
 għal proposti.
 *
 Il-Qorti tirrakkomanda wkoll li "għall-perjodu wara l-2013,
 il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jikkunsidraw
 mill-ġdid l-ambitu tal-attivitajiet tas-saħħa tal-UE u
 l-approċċ tal-finanzjament tal-UE f'dan il-qasam. Dan għandu jsir
 filwaqt li nżommu f'moħħna l-mezzi baġitarji disponibbli u
 l-eżistenza ta' mekkaniżmi oħra ta' kooperazzjoni (bħalma
 hu l-metodu miftuħ ta' kooperazzjoni) bħala mod ta' kif
 niffaċilitaw il-kollaborazzjoni u l-iskambju ta' informazzjoni fost
 il-partijiet interessati madwar l-Ewropa".
 6.5.4.
 Il-koerenza u s-sinerġija possibbli ma’
 strumenti oħra rilevanti
 Il-Programm
 għandu jippromwovi s-sinerġiji filwaqt li jevita x-xogħol doppju
 b'rabta ma’ programmi u azzjonijiet relatati tal-Unjoni. Għandu jsir
 użu xieraq ta’ fondi u programmi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari:
 *
 il-programmi ta’ qafas attwali u tal-futur tal-Unjoni għar-riċerka u
 r-riżultati tagħhom,
 *
 il-Fondi Strutturali,
 *
 il-Programm għall-Bidla Soċjali u l-Innovazzjoni
 *
 il-Fond ta' Solidarjetà Ewropew,
 *
 l-Istrateġija Ewropea għas-saħħa fuq il-post
 tax-xogħol,
 *
 il-Programm tal-Kompetittività u l-Innovazzjoni,
 *
 il-Programm ta' Qafas ta' Qafas għall-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima (LIFE)
 *
 il-programm ta’ azzjoni tal-Unjoni fil-qasam tal-politika tal-konsumatur (2014-2020)
 *
 il-programm tal-Ġustizzja (2014-2020),
 *
 il-Programm tal-Istatistika tal-Unjoni fl-attivitajiet rispettivi tiegħu,
 *
 il-Programm Konġunt għall-Assistenza fil-Ħajja d-Dar (AAL).
 *
 il-Programm tal-Ewropa għall-Edukazzjoni.
 6.6.
 Tul ta’ żmien u impatt finanzjarju
 ý Proposta/inizjattiva ta’ tul limitat
 –
 ý Proposta/inizjattiva b’effett mill-01/01/2014 sal-31/12/2020
 –
 ý L-impatt finanzjarju bejn l-2014 u l-2023 f'pagamenti ta'
 approprjazzjoni biss
 ̈ Proposta/inizjattiva ta’ tul mhux
 limitat
 –
 Implimentazzjoni b’perjodu tal-bidu mill-YYYY
 sal-YYYY,
 –
 segwita minn tħaddim sħiħ.
 6.7.
 Mod(i) ta’ ġestjoni previsti[21]
 ý Ġestjoni diretta ċentralizzata mill-Kummissjoni
 ý Ġestjoni indiretta ċentralizzata bid-delega tal-kompiti ta’ implimentazzjoni lil:
 –
 ý aġenziji eżekuttivi
 –
 ̈ korpi stabbiliti mill-Komunitajiet[22]
 –
 ̈ korpi tas-settur pubbliku nazzjonali/korpi b’missjoni ta’ servizz
 pubbliku
 –
 ̈ persuni mogħtija r-responsabbiltà tal-implimentazzjoni ta’
 azzjonijiet speċifiċi skont it-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni
 Ewropea u identifikati fl-att bażiku skont it-tifsira tal-Artikolu 49
 tar-Regolament Finanzjarju
 ̈ Ġestjoni kondiviża mal-Istati Membri
 ̈ Ġestjoni deċentralizzata ma’ pajjiżi terzi
 ý Ġestjoni konġunta ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali (iridu jiġu
 speċifikati)
 Kummenti
 L-Aġenzija
 Eżekuttiva għas-Saħħa u l-Konsumaturi (EAHC): Skont
 ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 58/2003 tad-19 ta’ Diċembru 2002
 li jfassal l-istatut għall-Aġenziji Eżekuttivi li jridu
 jingħataw ċerti kompiti fil-ġestjoni tal-programmi tal-Komunità[23], il-Kummissjoni inkarigat[24] l-Aġenzija
 Eżekuttiva għas-Saħħa u l-Konsumaturi bil-kompiti
 tal-implimentazzjoni tal-tieni programm ta’ Azzjoni Komunitarja fil-qasam
 tas-Saħħa għal bejn l-2008 u l-2013. Għall-implimentazzjoni
 tal-Programm "Is-Saħħa għat-Tkabbir 2014-2020",
 il-Kummissjoni tista' għalhekk tiddeċiedi li tafda aġenzija
 eżekuttiva wkoll.
 Ġestjoni
 konġunta ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali:
 Maħsuba
 biex tiżviluppa kooperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali
 rilevanti bħan-Nazzjonijiet Uniti u l-aġenziji speċjalizzati
 tagħha, b’mod partikolari l-WHO, kif ukoll mal-Kunsill tal-Ewropa u
 l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi,
 bil-għan li timplimenta l-Programm permezz tal-massimizzazzjoni tal-effikaċja
 u l-effiċjenza tal-azzjonijiet relatati mas-saħħa fil-livell
 tal-Unjoni u internazzjonali, b’kunsiderazzjoni tal-kapaċitajiet u r-rwoli
 partikolari tal-organizzazzjonijiet differenti.
 7.
 MIŻURI TA’ ĠESTJONI
 7.1.
 Regoli ta’ monitoraġġ u rapportar
 Il-Programm
 għandu jiġi mmonitorjat fuq bażi annwali sabiex issir
 valutazzjoni tal-progress lejn ir-realizzazzjoni tal-objettivi
 speċifiċi tiegħu kontra r-riżultati tiegħu u
 l-indikaturi tal-impatt kif ukoll jippermetti li jsir kull
 aġġustament tal-prijoritajiet politiċi u ta’ finanzjament.
 Il-Programm
 għandu jkun soġġett għal evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu u
 evalwazzjoni ex post. Evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu se jkollha l-għan
 li tkejjel il-progress fis-sodisfazzjoni tal-objettivi tal-Programm,
 tiddetermina jekk ir-riżorsi tiegħu intużawx b’mod
 effiċjenti u tivvaluta l-valur miżjud Ewropew tiegħu.
 L-evalwazzjoni
 ex post tal-programm attwali (2008 – 2013), li hi prevista qabel
 it-tmiem tal-2015, sejra tipprovdi wkoll elementi utli
 għall-implimentazzjoni tal-programm 2014 – 2020.
 Fil-programmi
 ta' ħidma annwali se tkun inkluża informazzjoni speċifika dwar
 l-ammont ta' nefqa marbuta mal-klima, ikkalkulata skont il-metodoloġija
 abbażi tal-indikazzjonijiet Rio, kif speċifikat fil-Komunikazzjoni
 MFF ta' Ġunju 2011, kif ukoll fl-evalwazzjonijiet fil-livelli kollha
 u fir-rapporti annwali, ta' nofs it-terminu u dawk ex-post.
 7.2.
 Sistema ta’ ġestjoni u kontroll
 7.2.1.
 Riskji identifikati
 L-implimentazzjoni
 tal-baġit tiffoka fuq l-attribuzzjoni ta’ għotjiet u kuntratti ta’
 servizzi.
 Il-kuntratti
 ta’ servizzi sejrin jiġu konklużi fl-oqsma bħal studji,
 ġbir ta’ dejta, kuntratti ta’ evalwazzjoni, taħriġ, kampanji
 tal-informazzjoni, servizzi tal-IT u tal-komunikazzjoni, ġestjoni
 tal-faċilitajiet eċċ. Il-kuntratturi huma l-aktar istituti
 tas-saħħa, laboratorji, ditti tal-konsulenza u kumpaniji privati
 oħra li ħafna minnhom huma SMEs. Il-baġit annwali medju
 għall-kuntratti huwa stmat madwar EUR 14-il miljun għal bejn
 wieħed u ieħor 30 kuntratt fis-sena.
 L-għotjiet
 sejrin jingħataw l-aktar għal attivitajiet ta’ sostenn lil
 organizzazzjonijiet mhux governattivi, aġenziji nazzjonali,
 universitajiet, eċċ. Il-perjodu ta’ twettiq tal-proġetti
 ssussidjati normalment huwa bejn sena u tliet snin. Il-baġit annwali medju
 għall-għotjiet huwa stmat madwar EUR 37-il miljun għal bejn
 wieħed u ieħor 50 għotja fis-sena.
 Ir-riskji
 ewlenin huma dawn li ġejjin:
 *
 Ir-riskju ta’ kwalità dgħajfa tal-proġetti magħżula u
 implimentazzjoni teknika dgħajfa tal-proġett, li jnaqqas l-impatt
 tal-programmi; dovut għal proċeduri ta' selezzjoni mhux adegwati,
 nuqqas ta' għarfien espert jew sorveljanza insuffiċjenti;
 *
 Ir-riskju ta’ użu ineffiċjenti jew mhux ekonomiku tal-fondi
 mogħtija, kemm għall-għotjiet (il-kumplessità tar-rimborż
 tal-ispejjeż eliġibbli attwali flimkien mal-possibbiltajiet limitati
 biex jiġu kontrollati l-ispejjeż eliġibbli
 mill-uffiċċju) kif ukoll għall-akkwist (kultant numru limitat
 ta’ fornituri ekonomiċi bl-għarfien speċjalizzat
 meħtieġ li jinvolvi possibbiltajiet insuffiċjenti
 għall-ipparagunar tal-offerti tal-prezzijiet);
 *
 Riskju ta' reputazzjoni għall-Kummissjoni, kemm-il darba jixirfu
 każijiet ta' frodi jew attivitajiet kriminali, tista’ tittieħed biss
 assigurazzjoni parzjali mis-sistemi ta’ kontroll interni tal-partijiet terzi
 minħabba n-numru pjuttost kbir ta’ kuntratturi u benefiċjarji
 eteroġenji, kull wieħed jopera s-sistema ta’ kontroll proprja,
 ħafna drabi pjuttost żgħar fid-daqs.
 7.2.2.
 Metodi ta’ kontroll previsti
 Il-baġit
 għandu jkun implimentat minn ġestjoni diretta ċentralizzat,
 għalkemm il-partijiet tal-impenji tal-implimentazzjoni tal-programm
 jistgħu jiġu delegati lill-aġenzija eżekuttiva
 eżistenti EAHC. Din l-aġenzija stabbilixxiet is-sistema ta’ kontroll
 interna proprja, hija mmonitorjata minn DĠ SANCO, u vverifikata
 mill-awditur intern tal-Kummissjoni kif ukoll mill-Qorti tal-Awdituri.
 Kemm
 DĠ SANCO kif ukoll l-EAHC stabbilew proċeduri interni li
 għandhom l-għan li jkopru r-riskji identifikati hawn fuq.
 Il-proċeduri interni huma f’konformità sħiħa mar-regolament
 finanzjarju u jinkludu kunsiderazzjonijiet tal-kostbenefiċċju. F’dan
 il-qafas, SANCO jkompli jesplora l-possibbiltajiet biex itejjeb
 il-ġestjoni u jżid is-simplifikazzjoni. Il-karatteristiċi
 ewlenin tal-qafas ta’ kontroll huma dawn li ġejjin:
 Il-karatteristiċi tal-proċess tal-għażla
 tal-proġetti: kull sejħa għal
 proposti/offerti hija bbażata fuq il-Programm ta’ Ħidma annwali
 adottat mill-Kummissjoni. F’kull sejħa, jiġu ppubblikati l-kriterji
 tal-għażla u tal-għoti biex jintgħażlu l-proposti/offerti.
 Fid-dawl ta' dawn il-kriterji, il-kumitat ta’ evalwazzjoni, possibbilment
 megħjun minn esperti esterni, jevalwa kull proposta/offerta u josserva
 l-prinċipji ta’ indipendenza, trasparenza, proporzjonalità, trattament
 indaqs u nondiskriminazzjoni. Fil-Kummissjoni ssir konsultazzjoni bejn is-servizzi
 dwar il-proposti magħżula sabiex jiġi evitat finanzjament
 doppju.
 L-istrateġija tal-Komunikazzjoni Esterna: Id-DĠ SANCO għandu strateġija ta’ komunikazzjoni
 żviluppata sew li tfittex li tiżgura l-fehim sħiħa
 tal-kuntratturi/benefiċjarji tar-rekwiżiti u d-dispożizzjonijiet
 kuntrattwali. Qegħdin jintużaw il-mezzi li ġejjin : Il-websajt
 tal-Programm Europa, "il-mistoqsijiet frekwenti", il-help desk, noti
 estensivi ta' gwida kif ukoll laqgħat ta' informazzjoni
 mal-benefiċjarji/il-kuntratturi.
 * Kontrolli qabel u matul l-implimentazzjoni tal-proġetti:
 -
 Kemm id-DĠ SANCO kif ukoll l-EAHC, jużaw il-ftehimiet ta’
 għajnuna finanzjarja mudell u l-kuntratti ta’ servizzi rakkomandati
 mill-Kummissjoni. Dawn jipprovdu għal numru ta’ dispożizzjonijiet ta’
 kontroll bħal ċertifikati ta’ verifika, garanziji finanzjarji,
 verifiki fuq il-post kif ukoll spezzjonijiet mill-OLAF. Ir-regoli li
 jikkontrollaw l-eliġibbiltà tal-ispejjeż sejrin jiġu
 ssimplifikati, pereżempju, bl-użu ta’ ammonti b'rata fissa f’numru
 limitat ta’ kategoriji tal-ispejjeż. Dawn għandhom jgħinu wkoll
 jikkonċentraw aħjar il-verifiki u l-kontrolli. Il-ftehimiet ta’
 sħubija huma mistennija jtejbu r-relazzjonijiet tax-xogħol
 mal-benefiċjarji u jsaħħu l-fehim tar-regoli
 tal-eliġibbiltà.
 -
 Il-persunal kollu jiffirma l-kodiċi ta’ imġiba amministrattiva tajba.
 Il-personal li huwa involut fil-proċedura tal-għażla jew
 fil-ġestjoni tal-ftehimiet ta’ għajnuna finanzjarja/kuntratti
 jiffirma wkoll dikjarazzjoni ta’ nuqqas ta’ kunflitt ta’ interess. Il-persunal
 jitħarreġ regolarment u juża netwerks għall-iskambju
 tal-aħjar prattiki.
 -
 L-implimentazzjoni teknika ta' proġett tiġi ċċekkjata
 f'intervalli regolari fl-uffiċċju abbażi ta' rapporti ta'
 progress tekniċi tal-kuntrattur, u dan apparti li huma previsti
 abbażi tal-każijiet individwali laqgħat tal-kuntratturi u
 żjarat fuq il-post.
 -
 Il-proċeduri finanzjarji kemm ta’ SANCO kif ukoll tal-EAHC huma
 appoġġati mill-għodod tal-IT tal-Kummissjoni u għandhom
 livell għoli ta’ segregazzjoni tad-doveri: it-tranżazzjonijiet
 finanzjarji kollha relatati mal-kuntratti/ftehimiet ta’ għajnuna
 finanzjarja huma vverifikati minn żewġ persuni indipendenti qabel
 jiġu ffirmati mill-uffiċjali tal-awtorizzazzjoni responsabbli
 għall-attività. Il-bidu u l-verifika operazzjonali jitwettqu minn membri
 differenti tal-personal tal-oqsma politiċi. Il-pagamenti jsiru abbażi
 ta’ numru ta’ dokumenti ta’ appoġġ definiti minn qabel bħal
 rapporti tekniċi kif ukoll tal-pretensjonijiet u l-fatturi
 tal-ispejjeż ivverifikati. Għal kampjun ta' tranżazzjonijiet,
 iċ-ċellola finanzjarja ċentrali tagħmel verifika
 mill-uffiċċju fit-tieni livell, abbażi tal-każijiet
 individwali, u kontroll finanzjarju ex-ante u fuq il-post jistgħu jsiru
 qabel il-pagament finali.
 * Kontrolli fl-aħħar tal-proġett:
 Kemm
 id-DĠ SANCO kif ukoll l-EAHC għandhom timijiet tal-verifika
 ċentralizzati li jivverifikaw fuq il-post l-eliġibbiltà
 tal-pretensjonijiet tal-ispejjeż. L-għan ta’ dawn il-kontrolli huwa
 li jiġu evitati, skoperti u korretti l-iżbalji materjali relatati
 mal-legalità u r-regolarità tat-tranżazzjonijiet finanzjarji.
 Bil-għan li jinkiseb impatt għoli ta’ kontroll, l-għażla
 tal-kuntratturi li jridu jiġu vverifikati tipprevedi li (a) ssir
 kumbinazzzjoni tal-għażla bbażata fuq ir-riskju ma’ teħid
 aleatorju ta’ kampjuni, u li (b) tingħata attenzjoni lill-aspetti
 operattivi kull meta dan ikun possibbli matul verifika fuq il-post.
 * Kosti u benefiċċji tal-kontrolli:
 Il-miżuri
 tal-ġestjoni u l-kontroll tal-programm huma mfassla abbażi
 tal-esperjenza tal-imgħoddi: fit-tliet snin li għaddew, is-sistema
 interna ta' kontroll stabbilita żgurat rata ta' żball residwali medja
 ta' inqas minn 2 % kif ukoll konformità mal-proċeduri dwar
 l-għoti u l-akkwisti stabbiliti fir-regolament finanzjarju. Dawn huma
 ż-żewġ "objettivi ta' kontroll" ewlenin kemm
 tal-programm preċedenti tas-saħħa pubblika u kemm ta' dak
 ġdid.
 Minħabba
 li l-karatteristiċi tal-programm il-ġdid mhumiex daqshekk differenti
 minn tal-programm preċedenti, ir-riskji marbuta mal-implimentazzjoni
 tal-programm huma meqjusa li jibqgħu relattivament stabbli.
 Għaldaqstant, huwa ppjanat li l-miżuri ta' ġestjoni u ta'
 kontroll stabbiliti jitkomplew; madankollu, aktar simplifikazzjonijiet li
 jistgħu jiġru taħt ir-regolament finanzjarju se jsiru kemm
 jista' jkun malajr u sal-ogħla livell possibbli.
 L-ispejjeż
 totali ta' ġestjoni inklużi fid-Dikjarazzjoni Finanzjarja
 (il-parti 3.2.3) jammontaw għal EUR 45,4 miljun tal-EUR 446,0
 miljun ta' fondi ġestiti mill-2014 sal-2020; dan iwassal għal
 proporzjon bejn "l-ispejjeż ta' ġestjoni u l-fondi ġestiti"
 ta' madwar 10,2 %, li għandu jitqies fil-kuntest ta' qasam ta'
 politika li mhux orjentat lejn l-infiq daqs politiki oħrajn tal-UE.
 Grazzi
 għall-kumbinazzjoni ta' għotjiet u akkwisti, il-kontrolli ex-ante
 u ex-post abbażi tar-riskju kif ukoll il-kontrolli
 mill-uffiċċju u l-verifiki fuq il-post, l-"objettivi ta'
 kontroll" se jkunu realizzati f'livell ta' spiża raġonevoli.
 Il-benefiċċji li tinkiseb rata ta' żball residwali medja ta'
 inqas minn 2 % u l-konformità mad-dispożizzjonijiet tar-regolament
 finanzjarju huma stmati bħala importanti biżżejjed biex
 jiġġustifikaw il-miżuri magħżula ta' ġestjoni u
 kontroll.
 7.3.
 Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u
 irregolaritajiet
 Speċifika
 l-miżuri ta’ prevenzjoni u protezzjoni eżistenti jew previsti.
 Apparti
 l-applikazzjoni tal-mekkaniżmi regolatorji kollha ta' kontroll, id-DĠ
 SANCO se jfassal strateġija kontra l-frodi f'konformità
 mal-istrateġija ġdida kontra l-frodi tal-Kummissjoni (CAFS) adottata
 fl-24 ta' Ġunju 2011 sabiex fost l-oħrajn ikun
 żgurat li l-kontrolli interni u esterni marbuta mal-kontrolli huma
 allinjati għalkollox mal-CAFS u li l-approċċ tagħha
 tal-ġestjoni tar-riskji ta' frodi huwa mmirat li jidentifika l-oqsma ta'
 riskju ta' frodi u reazzjonijiet adegwati. Fejn neċessarju, se jitwaqqfu
 gruppi ta' netwerking u għodod adegwati tat-TI dedikati
 għall-analiżi tal-każijiet ta' frodi marbuta mal-programm
 tas-saħħa pubblika, partikolarment serje ta' miżuri bħalma
 huma:
 -
 deċiżjonijiet, ftehimiet u kuntratti li jirriżultaw
 mill-implimentazzjoni tal-Programm tas-Saħħa għandhom jintitolaw
 espressament lill-Kummissjoni, inkluż l-OLAF, u l-Qorti tal-Awdituri biex
 iwettqu verifiki, kontrolli u spezzjonijiet fil-post;
 -
 matul il-fażi ta’ evalwazzjoni ta’ sejħa għal proposti/offerti,
 il-proponenti u l-offerenti jiġu kontrollati skont il-kriterji ta’
 esklużjoni ppubblikati abbażi tad-dikjarazzjonijiet u s-Sistema ta’
 Twissija Bikrija;
 -
 ir-regoli li jikkontrollaw l-eliġibbiltà tal-ispejjeż sejrin
 jiġu ssimplifikati skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament
 Finanzjarju;
 -
 taħriġ regolari dwar kwistjonijiet relatati mal-frodi u
 l-irregolaritajiet jingħata lill-persunal kollu involut fil-ġestjoni
 tal-kuntratti kif ukoll lill-awdituri u lill-kontrolluri li jivverifikaw
 id-dikjarazzjonijiet tal-benefiċjarji fuq il-post.
 8.
 STIMA TAL-IMPATT FINANZJARJU
 TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA
 8.1.
 Intestatura/i tal-qafas finanzjarju multiannwali u
 intestatura/i tal-baġit tal-infiq affettwati
 · Intestaturi tal-baġit tal-infiq eżistenti
 Skont l-ordni
 tal-intestaturi tal-qafas finanzjarju multiannwali u l-intestaturi
 tal-baġit:
 Intestatura tal-qafas finanzjarju multiannwali || Linja baġitarja || Tip ta' nefqa || Kontribuzzjoni
 Numru || Diff./mhux diff [25] || minn pajjiżi tal-EFTA[26] || minn pajjiżi kandidati[27] || minn pajjiżi terzi || skont it-tifsira tal-Artikolu 18(1)(aa) tar-Regolament Finanzjarju
 3: sikurezza u ċittadinanza || 17 03 06 Azzjoni tal-UE fil-qasam tas-saħħa || Diff. || IVA || IVA || LE || LE
 3: sikurezza u ċittadinanza || 17 01 04 Programm ta’ azzjoni tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tas-Saħħa – infiq fuq ġestjoni amministrattiva || Mhux diff. || IVA || IVA || LE || LE
 Ebda
 intestatura tal-baġit ġdida mitluba.
 8.2.
 Stima tal-impatt fuq l-infiq
 8.2.1.
 Sommarju tal-istima tal-impatt fuq l-infiq
 EUR miljun (sa 3 punti deċimali) fil-prezzijiet
 attwali
 Intestatura tal-qafas finanzjarju multiannwali: || Numru 3 || Sikurezza u ċittadinanza
 DĠ: SANCO || || || Sena 2014 || Sena 2015 || Sena 2016 || Sena 2017 || Sena 2018 || Sena 2019 || Sena 2020 || Snin sussegwenti || TOTAL
 Approprjazzjonijiet operattivi || || || || || || || || ||
 17 03 06 || Impenji || (1) || 54.465 || 56.281 || 57.188 || 58.096 || 59.004 || 60.819 || 59.004 || || 404.857
 Pagamenti || (2) || 5.000 || 16.000 || 32.000 || 49.000 || 54.000 || 57.000 || 57.000 || 134.857 || 404.857
 Approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva finanzjati mill-pakkett għal programmi speċifiċi[28] ||
 17 01 04 || || (3) || 5.535 || 5.719 || 5.812 || 5.904 || 5.996 || 6.181 || 5.996 || || 41.143
 Approprjazzjonijiet TOTALI għal DĠ SANCO || Impenji || =1+1a +3 || 60.000 || 62.000 || 63.000 || 64.000 || 65.000 || 67.000 || 65.000 || || 446.000
 Pagamenti || =2+2a +3 || 10.535 || 21.719 || 37.812 || 54.904 || 59.996 || 63.181 || 62.996 || 134.857 || 446.000
  Approprjazzjonijiet operazzjonali TOTALI || Impenji || (4) || 54.465 || 56.281 || 57.188 || 58.096 || 59.004 || 60.819 || 59.004 || || 404.857
 Pagamenti || (5) || 5.000 || 16.000 || 32.000 || 49.000 || 54.000 || 57.000 || 57.000 || 134.857 || 404.857
  Approprjazzjonijiet TOTALI ta’ natura amministrattiva ffinanzjati mill-pakkett għal programmi speċifiċi || (6) || 5.535 || 5.719 || 5.812 || 5.904 || 5.996 || 6.181 || 5.996 || || 41.143
 Approprjazzjonijiet TOTALI taħt INTESTATURA 3 Sikurezza u ċittadinanza || Impenji || =4+ 6 || 60.000 || 62.000 || 63.000 || 64.000 || 65.000 || 67.000 || 65.000 || || 446.000
 Pagamenti || =5+ 6 || 10.535 || 21.719 || 37.812 || 54.904 || 59.996 || 63.181 || 62.996 || 134.857 || 446.000
 Il-Kummissjoni tista' tipprevedi li
 testernalizza l-implimentazzjoni tal-programm Is-Saħħa
 għat-Tkabbir lil aġenzija eżekuttiva. L-ammonti u r-rendikont
 tal-ispejjeż previsti jistgħu jiġu aġġustati skont il-grad
 ta' esternalizzazzjoni li finalment issir.
 .
 EUR miljun (sa 3 punti deċimali) fil-prezzijiet
 attwali
 Intestatura tal-qafas finanzjarju multiannwali: || 5 || " Infiq amministrattiv "
 || || || Sena 2014 || Sena 2015 || Sena 2016 || Sena 2017 || Sena 2018 || Sena 2019 || Sena 2020 || TOTAL
 DĠ: SANCO ||
  Riżorsi umani SANCO (17 01 01) || 1.088 || 1.110 || 1.132 || 1.155 || 1.178 || 1.202 || 1.226 || 8.091
 DĠ: SANCO ||
  Infiq amministrattiv ieħor (17 01 02 11) || 2.125 || 2.168 || 2.211 || 2.255 || 2.300 || 2.346 || 2.300 || 15.705
 TOTAL DĠ SANCO || Approprjazzjonijiet || 3.213 || 3.278 || 3.343 || 3.410 || 3.478 || 3.548 || 3.526 || 23.796
 Approprjazzjonijiet TOTALI taħt INTESTATURA 5 tal-MFF || (Total ta' impenji = Total ta' pagamenti) || 3.213 || 3.278 || 3.343 || 3.410 || 3.478 || 3.548 || 3.526 || 23.796
 || || || Sena 2014 || Sena 2015 || Sena 2016 || Sena 2017 || Sena 2018 || Sena 2019 || Sena 2020 || TOTAL
 Approprjazzjonijiet TOTALI taħt INTESTATURI 1 sa 5 tal-qafas finanzjarju multiannwali || Impenji || 63.213 || 65.278 || 66.343 || 67.410 || 68.478 || 70.548 || 68.526 || 469.796
 Pagamenti || 13.748 || 24.997 || 41.155 || 58.314 || 63.475 || 66.729 || 66.522 || 334.939
 8.2.2.
 Stima tal-impatt fuq l-approprjazzjonijiet
 operattivi
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’
 approprjazzjonijiet operattivi
 –
 ý Il-proposta/inizjattiva teħtieġ l-użu ta’
 approprjazzjonijiet operattivi, kif spjegat hawn taħt:
 –
 Approprjazzjonijiet ta'
 impenji f'EUR miljuni (sa 3 punti deċimali) fil-prezzijiet attwali
 Indika l-objettivi u r-riżultati ò || || || Sena 2014 || Sena 2015 || Sena 2016 || Sena 2017 || Sena 2018 || Sena 2019 || Sena 2020 || TOTAL
 OUTPUTS
 Tip ta’ riżultat || || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru ta’ riżultati || Spiża || Numru totali ta’ riżultati || Spiża Totali
 OBJETTIV SPEĊIFIKU Nru 1 || 3 || 26.143 || 7 || 27.015 || 11 || 27.450 || 11 || 27.886 || 11 || 28.322 || 11 || 29.193 || 11 || 28.322 || 65 || 194.331
 OBJETTIV SPEĊIFIKU Nru 2 || 2 || 11.982 || 4 || 12.382 || 6 || 12.581 || 6 || 12.871 || 6 || 12.981 || 6 || 13.380 || 6 || 12.981 || 36 || 89.069
 OBJETTIV SPEĊIFIKU Nru 3 || 2 || 11.438 || 5 || 11.819 || 8 || 12.010 || 8 || 12.200 || 8 || 12.391 || 8 || 12.772 || 8 || 12.391 || 47 || 85.020
 OBJETTIV SPEĊIFIKU Nru 4 || 1 || 4.902 || 3 || 5.065 || 5 || 5.147 || 5 || 5.229 || 5 || 5.310 || 5 || 5.474 || 5 || 5.310 || 29 || 36.437
 SPIŻA TOTALI || 9 || 54.174 || 19 || 55.980 || 30 || 56.882 || 30 || 57.785 || 30 || 58.688 || 30 || 60.494 || 30 || 58.688 || 178 || 404.857
 Ir-riżultati mistennija fl-2021 u l-2022:
 objettiv 1: 12; l-objettiv 2: 6; l-objettiv 3: 9; objettiv 4: 6
 jiġifieri 32 għall-programm kollu. B'kollox, hu mistenni total
 indikattiv ta' 210 riżultat.
 Ir-riżultati jikkonsistu fi:
 l-objettiv speċifiku 1: in-numru ta'
 għodod u mekkaniżmi żviluppati;
 l-objettiv speċifiku 2: in-numru ta'
 Netwerks ta' Referenza Ewropej li jiffunzjonaw u n-numru ta' linji gwida
 żviluppati;
 l-objettiv speċifiku 3: numru ta'
 prattiki ta' eċċelelnza għal miżuri ta' prevenzjoni
 kosteffettivi identifikati u mifruxa;
 l-objettiv speċifiku 4: in-numru ta'
 approċċi komuni (lejn it-theddid għas-saħħa ta' natura
 transkonfinali) li ġew żviluppati.
 Id-disaggregazzjoni fis-sena hija medja u
 purament indikattiva għaliex hija d-disaggregazzjoni għall-pakkett
 totali li hija aktar sinifikanti għall-programm. Tabilħaqq, jista’
 jkun li f’sena waħda jsiru aktar sforzi fuq objettiv speċifiku
 wieħed minn ieħor. L-orjentazzjonijiet għall-infiq annwali
 għandhom jingħataw fi programmazzjoni strateġika multiannwali.
 Id-deċiżjoni finali tittieħed meta jiġi ppreparat
 il-programm ta’ ħidma annwali.
 8.2.3.
 Stima tal-impatt fuq l-approprjazzjonijiet ta’
 natura amministrattiva
 8.2.3.1.
 Sommarju
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’
 approprjazzjonijiet amministrattivi
 –
 ý Il-proposta/inizjattiva teħtieġ l-użu ta’
 approprjazzjonijiet amministrattivi , kif spjegat hawn taħt:
 EUR miljun (sa 3 punti deċimali) fil-prezzijiet
 tal-2011
 || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || TOTAL
 INTESTATURA 5 tal-MFF
 Riżorsi umani (BL 17 01 01) || 1.026 || 1.026 || 1.026 || 1.026 || 1.026 || 1.026 || 1.026 || 7.182
 Infiq amministrattiv ieħor (BL 17 01 02 11) || 2.025 || 2.025 || 2.025 || 2.025 || 2.025 || 2.025 || 2.025 || 14.175
 Subtotal tal-INTESTATURA 5 tal-MFF || 3.051 || 3.051 || 3.051 || 3.051 || 3.051 || 3.051 || 3.051 || 21.357
 Barra mill-INTESTATURA 5 tal-MFF
 Nefqa amministrattiva f'sostenn lill-programm (BL 17 01 04) || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 37.240
 Subtotal barra mill-INTESTATURA 5 tal-MFF || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 5.320 || 37.240
 TOTAL || 8.371 || 8.371 || 8.371 || 8.371 || 8.371 || 8.371 || 8.371 || 58.597
 8.2.3.2.
 Stima tal-ħtieġa ta’ riżorsi umani
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’
 riżorsi umani
 –
 ý Il-proposta/inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ riżorsi
 umani, kif spjegat hawn taħt:
 Numru ta' postijiet f'FTEs
 || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020
 · Pożizzjonijiet għall-Pjan ta’ Stabbiliment (uffiċjali u aġenti temporanji) SANCO
 17 01 01 01 – fil-kwartieri ġenerali u fl-uffiċċji ta’ rappreżentanza tal-Kummissjoni fl-Istati Membri (AD &AST) || 5.7 || 5.7 || 5.7 || 5.7 || 5.7 || 5.7 || 5.7
 2.375 || 2.375 || 2.375 || 2.375 || 2.375 || 2.375 || 2.375
 Total ta’ postijiet għall-pjan ta’ stabbiliment SANCO || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075
 TOTAL || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075 || 8.075
 Ir-riżorsi
 umani meħtieġa se jiġu sodisfatti mill-personal mid-DĠ li
 huma diġà assenjati għall-ġestjoni tal-azzjoni u/jew li ġew
 skjerati mill-ġdid fid-DĠ, flimkien jekk neċessarju ma’ kull
 allokazzjoni addizzjonali li tista’ tingħata lid-DĠ inkarigat
 mill-estjoni skont il-proċedura ta’ allokazzjoni annwali u fid-dawl
 tar-ristrezzjonijiet baġitarji.
 Deskrizzjoni
 tal-kompiti li jridu jitwettqu:
 Uffiċjali u aġenti temporanji || F’SANCO: Elaborazzjoni tal-programm, il-programm ta’ ħidma multiannwali, il-programmi ta’ ħidma annwali, is-segwitu tal-implimentazzjoni tal-programm, l-evalwazzjoni, il-verifiki, eċċ. Koordinazzjoni mal-aġenzija eżekuttiva jekk eventwalment tiġi deċiża l-esternalizzazzjoni tal-ġestjoni tal-Programm
 8.2.4.
 Kompatibilità mal-qafas finanzjarju multiannwali
 kurrenti
 –
 ý Il-proposta/inizjattiva hi kompatibbli mal-qafas finanzjarju
 multiannwali 2014-2020 kif propost mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2011) 500.
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva se tinvolvi r-riprogrammar tal-intestatura
 rilevanti fil-qafas finanzjarju multiannwali.
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva teħtieġ l-applikazzjoni ta’
 strumenti ta’ flessibilità jew ir-reviżjoni tal-qafas finanzjarju
 multiannwali[29].
 8.2.5.
 Kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi
 –
 ý Il-proposta/inizjattiva ma tipprovdix għal kofinanzjament minn
 partijiet terzi
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva tipprovdi għall-kofinanzjament stmat hawn
 taħt:
 8.3.
 Stima tal-impatt fuq l-infiq
 –
 ý Il-proposta/inizjattiva ma għandhiex impatt finanzjarju fuq
 id-dħul.
 –
 ̈ Il-proposta/inizjattiva għandha l-impatt finanzjarju li
 ġej:
 [1] COM(2011) 500 Final.
 [2] COM(2010) 2020 Final.
 [3] Sors: meħud mill-bażi tad-dejta onlajn
 tal-Eurostat f'Lulju 2011 'General expenditure by function - health
 compared to total’. 2009: 14.63%; http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=gov_a_exp&lang=en
 .
 [4] IMF 2011 u Joumard et al., 2010, jiġifieri
 ż-żieda fl-infiq tas-saħħa pubblika fuq il-PDG li
 taqbeż dak dovut għat-tixjiħ tal-popolazzjoni (din
 iż-żieda fl-ispiża eċċessiva hija stmata għal
 medja ta’ madwar 1 % għall-OECD).
 [5] Id-Direttiva 2011/24/UE tal-Parlament Ewropew u
 tal-Kunsill tad-9 ta' Marzu 2011
 [6] ĠU C , , p. .
 [7] ĠU C , , p. .
 [8] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, COM(2010) 2020
 finali
 [9] ĠU L 271, 9.10.2002, p. 1-12
 [10] ĠU L 301, 20.11.2007, p. 3-13
 [11] Ir-Rapport Speċjali tal-Qorti tal-Awdituri Nru 212009
 tal-5.3.2009, "Il-Programm tas-Saħħa Pubblika tal-Unjoni Ewropea
 (2003-2007): mod effettiv biex itejjeb is-saħħa?"
 [12] Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u
 l-Kontroll tal-Mard ġie stabbilit bir-Regolament (KE) 851/2004
 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
 [13] Il-Kumitati Xjentifiċi ġew stabbiliti skont
 id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/721/KE, referenza tal-ĠU
 [14] ĠU L, ,p.
 [15] ĠU L 248, 16.9.2002,
 p. 1.
 [16] ĠU L 55, 28.2.2011,
 p. 13.
 [17] COM(2010) 546 final
 [18] ĠU L 88, 4.4.2011, p. 45.
 [19] ĠU L 88, 4.4.2011, p. 45.
 [20] Kif imsemmi fl-Artikolu 49(6)(a) jew (b)
 tar-Regolament Finanzjarju.
 [21] Dettalji tal-modi ta’ ġestjoni u referenzi
 għar-Regolament Finanzjarju jistgħu jinsabu fuq is-sit BudgWeb: http://www.cc.cec/budg/man/budgmanag/budgmanag_en.html
 [22] Kif imsemmi fl-Artikolu 185 tar-Regolament
 Finanzjarju.
 [23] ĠU L 11, 16.1.2003, p. 1.
 [24] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2008) 4943
 tad-9 ta' Settembru 2008.
 [25] Diff. = Approprjazzjonijiet differenzjati/Mhux Diff. =
 Approprjazzjonijiet mhux differenzjati
 [26] EFTA: Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ
 Ħieles .
 [27] Il-pajjiżi kandidati u, fejn applikabbli,
 il-pajjiżi kandidati potenzjali mill-Balkani tal-Punent.
 [28] Għajnuna u nfiq tekniku u/jew amministrattiv
 għall-appoġġ tal-implimentazzjoni tal-programmi u/jew
 azzjonijiet tal-UE (intestaturi "BA" ta’ qabel), riċerka
 indiretta, riċerka diretta.
 [29] Ara l-punti 19 u 24 tal-Ftehim Interistituzzjonali.