text:
Definicja (z łac. definitio; od czas. definire: de + finire, „do końca, granicy”; od finis: granica, koniec) – wypowiedź o określonej budowie, w której informuje się o znaczeniu pewnego wyrażenia przez wskazanie innego wyrażenia oddającego sens sformułowania.
 Za zakres nazwy „definicja” uważa się sumę zakresów wszystkich nazw, które można utworzyć ze słowa „definicja” wzbogaconego następującym po nim przymiotnikiem (np. kontekstowa, równościowa, cząstkowa, w stylizacji przedmiotowej, w stylizacji językowej).
 Definicja jest narzędziem, które:
 wzbogaca język o nowe zwroty
 chroni wypowiedzi przed wieloznacznością
 uściśla znaczenia wyrazów i zwrotów
 pogłębia rozumienie wyrazów i zwrotów.
 Budowa definicji
 Biorąc za przykład następującą definicję:
 Okrąg to zbiór wszystkich punktów na danej płaszczyźnie oddalonych o daną odległość od danego punktu
 można zauważyć, że wszystkie definicje równościowe i niektóre cząstkowe zawierają następujące elementy:
 definiendum – wyrażenie definiowane, a więc to, co ma być zdefiniowane. W podanym przykładzie: pojęcie „okrąg”
 definiens – wyrażenie definiujące, a więc wyrażenie, za pomocą którego definicja informuje o znaczeniu wyrażenia definiowanego. W podanym przykładzie: wyrażenie „zbiór wszystkich punktów na danej płaszczyźnie oddalonych o daną odległość od danego punktu”
 łącznik definicyjny (spójka definicyjna) – definicyjny znak równości: „jest”, „to”, „oznacza”, „jest to” i tym podobne albo myślnik (półpauza lub pauza).
 Definicja realna i definicja nominalna
 Definicja realna
 Jednoznaczna albo niejednoznaczna charakterystyka jakiegoś pojęcia, którą można wypowiedzieć w dowolnym języku – na przykład Bursztyn jest to żywica skamieniała.
 Istotną cechą budowy takiej definicji jest forma łącznika definicyjnego. Ma on postać wyrażenia „jest to”, „to tyle, co” lub innego odsyłającego do cech danego przedmiotu.
 Definicja nominalna
 Wypowiedź informująca o znaczeniu danego wyrażenia w danym języku – na przykład Słowo „bursztyn” znaczy tyle, co „żywica skamieniała”.
 Istotną cechą budowy takiej definicji jest forma łącznika definicyjnego. Ma on postać wyrażenia „znaczy tyle, co” lub „należy rozumieć jako” lub innego odsyłającego do znaczenia słowa w danym języku.
 UWAGA
 Należy zauważyć, że wypowiedzenie definicji realnej danego przedmiotu informuje o znaczeniu słowa oznaczającego ten przedmiot w języku, do którego ta wypowiedź należy, a więc jest w tym języku definicją nominalną tego słowa. Przytoczona wyżej definicja realna bursztynu jest w języku polskim definicją nominalną słowa „bursztyn” – można powiedzieć, że podając cechy charakterystyczne pojęcia jednocześnie informuje o znaczeniu słowa w języku polskim.
 Definicja równościowa i definicja cząstkowa
 Definicja równościowa
 Inne nazwy to: definicja normalna, definicja klasyczna. Definicja równościowa dostarcza kryteriów pozwalających na rozstrzygnięcie – z reguły wobec każdego przedmiotu – czy podpada on pod wyraz (zwrot) definiowany (definiendum), czy nie podpada. Inaczej jest to taka definicja, która przedstawia swoistą równość między wyrazem lub zwrotem, o znaczeniu którego informuje, lub typowym dla tego wyrazu (zwrotu) kontekstem a wyrażeniem, za pomocą którego o tym znaczeniu informuje.
 Definicja cząstkowa
 Istnieją również definicje, które nie dostarczają kryteriów pozwalających na rozstrzygnięcie w stosunku do każdego przedmiotu, czy podpada on pod wyraz (zwrot) definiowany, czy nie podpada. Nie określają one w pełni znaczenia i zakresu definiowanego wyrazu, dają o nim jedynie informację niepełną, cząstkową. Tego rodzaju definicje, mające szerokie zastosowanie w nauce, w nauczaniu i w życiu codziennym, nazywa się definicjami cząstkowymi. Wskazać można dwa powody stosowania definicji cząstkowych:
 aktualny stan wiedzy w danej dziedzinie nie daje podstawy do sformułowania definicji równościowej używanego w języku tej dziedziny terminu, co ma miejsce przeważnie w obrębie nauk humanistycznych, na przykład „umysł”, „świadomość”, „dzieło sztuki”
 istnieją terminy, których nie da się definiować równościowo, „widzialny”, „odczuwalny”, „łamliwy”, „gra”
 Definicje równościowe
 Podstawowe podziały definicji równościowych
 Definicja w stylizacji przedmiotowej i definicja w stylizacji językowej
 Definicja w stylizacji przedmiotowej jest to taka definicja nominalna, która na gruncie danego języka jest wypowiedzią definicji realnej przedmiotu oznaczonego przez – należący do tego języka – wyraz (zwrot) definiowany.
 Definicja ta informuje o znaczeniu terminu definiowanego drogą dostarczenia informacji o cechach posiadanych przez przedmiot, do którego odnosi się definiowany termin. Jest ona zatem wypowiedzią o przedmiocie, którego dany termin jest znakiem w danym języku.
 Przykład:
 Bursztyn jest to skamieniała żywica.
 Powyższa definicja informuje o znaczeniu wyrazu „bursztyn” w języku polskim w taki sposób, że: a) mówi o cechach bursztynu; i jednocześnie b) pokazuje, jak rozumieć ten termin zgodnie ze znaczeniem odpowiadającym mu w języku polskim.
 Definicja w stylizacji językowej jest to definicja, która mówi o wyrazie (zwrocie) definiowanym.
 W tego typu definicji stwierdzamy równość znaczeń (albo zakresów) definiendum i definiensa, posługując się nazwami tych wyrażeń utworzonymi przy pomocy cudzysłowu.
 Przykład:
 Wyraz „bursztyn” znaczy tyle, co wyrażenie „żywica skamieniała”.
 Definicja ta nie mówi o bursztynie, lecz o nazwie (znaczeniu) pewnego przedmiotu – o nazwie (znaczeniu) przedmiotu bursztyn.
 Definicja wyraźna i definicja kontekstowa
 Definicja wyraźna jest to definicja podająca przekład wyrażenia definiowanego.
 Przykład:
 Okrąg to zbiór wszystkich punktów na danej płaszczyźnie oddalonych o daną odległość od danego punktu.
 Definicja kontekstowa jest to definicja podająca kontekst, w którym dany wyraz jest uwikłany.
 Przykład:
 x jest dziadkiem y wtedy i tylko wtedy, gdy x jest ojcem ojca lub matki y.
 Definicja sprawozdawcza i definicja projektująca
 Definicja sprawozdawcza jest to definicja informująca o zastanym znaczeniu danego przedmiotu.
 Tym rodzajem definicji posługujemy się głównie celem przekazywania wiedzy zastanej.
 Przykład:
 Okrąg to zbiór wszystkich punktów na danej płaszczyźnie oddalonych o daną odległość od danego punktu.
 Definicja projektująca jest to definicja, która: a) wprowadza do danego języka nowy wyraz (zwrot); lub b) ze względu na jakiś określony cel zmienia zastane w danym języku znaczenie danego wyrazu (zwrotu).
 Definicję mającą na celu b) nazywa się niekiedy definicją regulującą i mówi się, że jest to definicja, która najczęściej koryguje jakąś wadę znaczeniową, głównie nieostrość lub niewyraźność.
 Przykład skorygowania wady nieostrości:
 Wada ta polega na tym, że znaczenie danego wyrazu (zwrotu) nie wyznacza jednoznacznie jego zakresu (nie potrafimy wskazać wszystkich przedmiotów, które pod tę nazwę podpadają). Dobrym na to przykładem jest nieostry wyraz „wysoki” używany w odniesieniu do ludzi, dla którego nie potrafimy jednoznacznie wskazać ludzi wysokich.
 Przyjmując np. taką definicję regulującą: Osoba wysoka to taka, która mierzy nie mniej niż 175 cm wzrostu rozstrzygniemy bez trudu każde pytanie o postaci „Czy x jest wysoki?”.
 Przykład skorygowania wady niewyraźności:
 Wada ta polega na tym, że znaczenie danego wyrazu (zwrotu) nie wyznacza jednoznacznie zbioru jego desygnatów. Dobrym przykładem jest niewyraźna nazwa "idealizm", dla której nie potrafimy wymienić zbioru cech przysługujących jej i tylko jej.
 Przyjmując np. taką definicję regulującą: Idealizmem nazwiemy każdy kierunek, nurt lub stanowisko filozoficzne, które jest w opozycji do materializmu rozstrzygniemy każde pytanie o postaci: Czy x jest idealizmem?"
 Definicja projektująca jest definicją projektującą tylko do momentu, aż zostanie przyjęta przez jakąś grupę ludzi (np. wspólnotę uczonych). Od tego momentu jest ona definicją sprawozdawczą.
 Większość terminów, jakimi posługują się nauki, wprowadzonych zostało drogą definicji projektujących, przykładowo metr jako jedna tysięczna kilometra czy prędkość jako iloraz drogi i czasu. Dziś, gdy terminy te funkcjonują w nauce, definicje te mają charakter sprawozdawczych.
 Definicja tylko podająca znaczenie i definicja określająca znaczenie
 Definicja tylko podająca znaczenie definiowanego wyrazu jest to definicja, w której definiendum i definiens posiadają taką samą zawartość informacyjną.
 Definicja taka uczy jak przekładać jeden zwrot na drugi.
 Przykład:
 Angielski wyraz „table” znaczy tyle co polski wyraz „stół”.
 Definicja określająca znaczenie definiowanego wyrazu jest to definicja, w której definiens ma większą zawartość informacyjną niż definiendum.
 Definicja ta pogłębia rozumienie definiowanego terminu, jest ona maksymalnie zwięzłym wykładem istotnej treści definiowanego terminu.
 Przykład:
 Okrąg to zbiór wszystkich punktów na danej płaszczyźnie oddalonych o daną odległość od danego punktu.
 Definicja określająca znaczenie: analityczna i syntetyczna
 Definicje określające znaczenie definiowanego terminu podzielić można na analityczne i syntetyczne.
 Definicja analityczna jest to definicja określająca znaczenie definiowanego terminu sprawozdawcza, zaś definicja syntetyczna jest to definicja określająca znaczenie definiowanego terminu projektująca.
 Podstawowe błędy w definiowaniu (Definicje równościowe)
 Definicje fałszywe
 Koniecznym warunkiem prawdziwości definicji równościowej musi być tożsamość zakresowa jej członów – definiendum i definiens muszą być zakresowo tożsame. A zatem: Definicja fałszywa jest to taka definicja, w której nie zachodzi stosunek tożsamości zakresowej definiendum i definiensa.
 Biorąc pod uwagę powyższą relację, wyróżnia się następujące odmiany definicji fałszywej:
 definicja za wąska;
 definicja za szeroka;
 definicja, której człony krzyżują się zakresowo;
 definicja zawierająca błąd przesunięcia kategorialnego.
 Definicją fałszywą może być jedynie definicja sprawozdawcza, tylko ona bowiem podlegać może zarzutowi fałszu, ponieważ informacja, którą podaje, może nie być zgodna z zastanym znaczeniem wyrazu.
 Definicja za wąska
 Definicja jest za wąska, gdy definiens jest zakresowo podrzędny względem definiendum.
 Przykłady (wszystkie podane w tym miejscu <1-8> biorą wyrazy w ich zwykłym znaczeniu!):
 1. Marynarz jest to osoba pływająca na statku handlowym.
 Błąd: za wąski definiens – istnieją marynarze pływający np. na statkach pasażerskich, wojennych.
 2. Robotnik jest to pracownik fizyczny zatrudniony w przedsiębiorstwie państwowym.
 Błąd: za wąski definiens – istnieją pracownicy fizyczni zatrudnieni np. w przedsiębiorstwach prywatnych.
 Definicja za szeroka
 Definicja jest za szeroka, gdy definiens jest zakresowo nadrzędny względem definiendum.
 Przykłady:
 3. Adwokat jest to osoba wykonująca zawód prawnika.
 Błąd: za szeroki definiens – istnieją osoby wykonujące zawód prawnika, które nie są adwokatami, np. prokurator czy sędzia.
 4. Krowa jest to ssak roślinożerny.
 Błąd: za szeroki definiens – istnieją roślinożerne ssaki, niebędące krowami, np. owca.
 Definicja, której człony krzyżują się zakresowo
 Jest to definicja, w której definiendum i definiens krzyżują się zakresowo.
 Przykłady:
 5. Powieść jest to utwór literacki napisany prozą.
 Błąd: krzyżowanie się zakresów definiendum i definiensa – istnieją powieści nienapisane prozą np. Grażyna Mickiewicza oraz istnieją utwory literackie napisane prozą niebędące powieściami, np. opowiadania.
 6. Stół jest to mebel służący do spożywania posiłków.
 Błąd: krzyżowanie się zakresów definiendum i definiensa – istnieją stoły nienadające się, ze względu na przypisywaną im funkcję, do spożywania posiłków (np. szpitalny stół operacyjny) i istnieją meble służące m.in. do spożywania posiłków, które nie są stołami (np. krzesła, taborety).
 Definicja zawierająca błąd przesunięcia kategorialnego
 jest to taka definicja, której człony (definiendum i definiens) pozostają do siebie w zakresowym stosunku wykluczania.
 Przykłady:
 7. Piękno jest to piękna młoda kobieta.
 Błąd: wykluczanie się zakresów – ani piękno nie jest piękną młodą kobietą, ani piękna młoda kobieta nie jest pięknem. Zakresy definiendum i definiensa mówią o zupełnie innych klasach przedmiotów, definiendum jest przedmiotem abstrakcyjnym (idealnym) a definiens jest przedmiotem realnie istniejącym. Strukturalnie przedmioty te należą do różnych kategorii: idealnych własności i konkretów.
 8. Sprawiedliwość to tyle, co wszystkie uczynki sprawiedliwe.
 Błąd: wykluczanie się zakresów – ani sprawiedliwość nie jest sumą uczynków sprawiedliwych, ani suma uczynków sprawiedliwych nie tworzy sprawiedliwości. Zakresy definiendum i definiensa mówią o zupełnie innych klasach przedmiotów, definiendum jest przedmiotem abstrakcyjnym (idealnym), a definiens jest zbiorem zdarzeń realnie istniejących.
 Definicje nieinformujące
 Definicja nieinformująca to taka definicja, która nie spełnia co najmniej jednego z następujących trzech warunków:
 jej człon definiujący (definiens) jest zrozumiały dla osoby (osób), dla której (których) definicja jest przeznaczona;
 osoba (osoby), do której (których) definicja jest adresowana, rozumie (rozumieją) człon definiujący (definiens) tej definicji właściwie;
 człon definiujący definicji nie zawiera wyrazu (zwrotu) definiowanego.
 Jej podstawowe odmiany to:
 Definicja zawierająca błąd ignotum per ignotum
 Pogwałcenie warunku pierwszego: Błąd ignotum per ignotum (nieznanego przez nieznane) jest to błąd polegający na tym, że zarówno definiendum jak i definiens są wyrażeniami niezrozumiałymi.
 Przykłady:
 1. Dusza jest to pierwsza entelechia ciała.
 2. Bycie bytu jest to nicościowanie się nicości.
 Należy mieć na względzie, że niezrozumiałość definiensa ma charakter względny, ponieważ znawcy filozofii Arystotelesa (df. 1) doskonale wiedzą co to jest entelechia, a znawcy filozofii Heideggera (df. 2) co to jest nicościowanie się nicości. Ową względność unaocznić można, przytaczając następującą definicję:
 3. Okrąg jest to zbiór punktów oddalonych dokładnie o zadaną odległość od jednego zadanego punktu na płaszczyźnie.
 Z punktu widzenia osoby przynajmniej intuicyjnie uchwytującej znaczenia słów: "zbiór", "zadany punkt", "zadana płaszczyzna", definicja będzie adekwatna treściowo (prawdziwa). Z punktu widzenia np. pierwszoklasisty definiens jest całkowicie, lub przynajmniej w znacznym stopniu, uniemożliwiającym zrozumienie całości, niezrozumiały. Dlatego, proponując jakąś definicję, uwzględniać należy jej adresata.
 Definicja myląca
 Pogwałcenie warunku drugiego: Błąd ten polega na tym, że niewłaściwe zrozumienie członu definiującego (definiensa) pociąga za sobą niewłaściwe rozumienie definiendum.
 Przykład:
 Prawda jest to wyraz szczerego przekonania.
 Błąd: w tym konkretnym przypadku definiens jest tu potraktowany emocjonalnie, co sugeruje, że definiendum ma wymiar emocjonalny. "x jest szczerze przekonany, że p" nie świadczy o tym, że p, świadczy, co najwyżej, że x pod wpływem jakichś przeżyć psychicznych o podłożu emocjonalnym (np. głębokiego smutku czy wielkiej radości) utrzymuje, że p.
 Definicja tautologiczna
 Pogwałcenie warunku trzeciego: Definicja tautologiczna to taka definicja, w której definiensie powtórzone jest definiendum (w której zwrot definiujący powtarza zwrot definiowany). Powtórzenie w definiensie nie przyczynia się do lepszego zrozumienia definiendum, jest bowiem wyłącznie powtórzeniem definiendum. Występuje ona w dwóch odmianach:
 Definicja zawierająca błąd idem per idem
 Definicja zawierająca błąd to samo przez to samo, nazywana jest również "definicją wyraźnie tautologiczną". Ma taki schemat: p jest to p.
 Przykłady:
 1. Okrąg jest to zbiór punktów oddalonych dokładnie o zadaną odległość od środka okręgu.
 2. Dialektologia jest to nauka o dialektach.
 Definicja zawierająca błąd circulus in definiendo
 Definicja zawierająca błąd koło w określaniu (koło w definiowaniu), zwana również "definicją pośrednio tautologiczną" przebiega według następującego schematu: Wyrażenie P definiujemy przy pomocy wyrażenia Q, które z kolei definiujemy przy pomocy wyrażenia P. (W ciągu definicji tworzących błędne koło może występować oczywiście więcej niż dwa wyrażenia, np. wyrażenie P definiujemy przy pomocy wyrażenia Q, wyrażenie Q przy pomocy wyrażenia R, a wyrażenie R przy pomocy wyrażenia P, itd.)
 Przykłady:
 Logika jest to nauka o poprawnym rozumowaniu - Poprawne rozumowanie to takie, które przebiega wedle ściśle określonych reguł - Ściśle określone reguły wyznacza logika.
 Definicje cząstkowe
 Definicje równościowe dostarczają kryteriów pozwalających na rozstrzygnięcie, w zasadzie w stosunku do każdego przedmiotu, czy podpada on pod wyraz (zwrot) definiowany, czy nie podpada. Obok nich istnieją definicje, które nie dostarczają w pełni tego typu informacji – nie określają one w pełni znaczenia i zakresu definiowanego wyrazu. Tego rodzaju definicje, mające szerokie zastosowanie w nauce, w nauczaniu i w życiu codziennym, to właśnie definicje cząstkowe.
 Termin zdefiniowany cząstkowo jest zawsze nieostry.
 Podstawowe odmiany definicji cząstkowej
 Definicja ostensywna (deiktyczna)
 Najbardziej ogólnie rzecz biorąc, definicja ostensywna jest to definicja informująca o znaczeniu (sposobie rozumienia) danego terminu przez wskazanie w jakiś sposób (np. gestem wskazującym) konkretnego egzemplarza (konkretnych egzemplarzy) przedmiotu będącego desygnatem definiowanego terminu.
 Składa się na nią, oprócz formuły słownej (np. to jest A), wskazanie desygnatu podpadającego pod to pojęcie.
 Definicje ostensywne (z łac. ostendo – wskazuję) stanowią istotny element metody dydaktycznej (stosowanej np. w nauczaniu: języków obcych, jak też niemowląt pierwszego języka) zwanej metodą poglądową. Ta forma definiowania daleka jest od ścisłości, dlatego też kwestia uściślania przekazywanej przy pomocy tej definicji informacji jest bardzo istotna. Jedną z takich najstarszych i zarazem najbardziej skutecznych metod jest pokazywanie (wskazywanie na) jak największej liczby wzorców pozytywnych – przy użyciu wypowiedzi typu:
 to jest A, oraz wzorców negatywnych – to nie jest A.
 Wskazywanie na wzorce (tak pozytywne jak i negatywne) – czyli konkretne desygnaty danego pojęcia – dostarcza jedynie części informacji na temat znaczenia tego pojęcia.
 Z jednej strony zawodność, a z drugiej skuteczność tej metody definiowania, unaocznić można poprzez wyobrażenie sobie sytuacji, że znaleźliśmy się wśród ludzi, którzy w ogóle nie mówią naszym językiem, my nie znamy ich języka, oraz nie znamy (my i oni) wspólnie żadnego innego języka. O lokalnych nazwach konkretnych przedmiotów dowiadywać się będziemy wyłącznie drogą wskazywania na ich egzemplarze – oczekując, że ktoś wypowie ich nazwę.
 Definiowanie poprzez rodziny znaczeniowe
 Nie zawsze jest tak, że gdzie dana jest jedna nazwa, tam musi być również dana jedna wspólna własność rzeczy pod tę nazwę podpadających. Istnieje spora grupa nazw, którymi się posługujemy, a które nie poddają się definicji równościowej, bowiem klasa przedmiotów, do których się one odnoszą, jest nie tylko bardzo rozległa, ale i niejednolita. Pojęcia tego typu nazywane są „otwartymi”. (Najpopularniejsze przykłady nazw z tej klasy to: „gra”, „piękno”, „wartość estetyczna”, „sztuka”, „nauka”, „technika”.) Charakterystyczne dla nich jest to, że:
 przedmioty przez nie oznaczane mają bardzo niewiele (lub wcale nie mają) cech wspólnych (np. dla pojęcia „gra” – rozumianego kolektywnie jako „gra miłosna”, „gra wojenna”, „gra sportowa”, „gra logiczna”: typu szachy, warcaby – nikomu nie udało się znaleźć jednej cechy wspólnej); lub
 nie znamy jeszcze wszystkich desygnatów tych pojęć (np. dla pojęcia „sztuka” nie wiemy, co będzie za sztukę uznawane za 100 lat); i, jako takie;
 są nazwami nieostrymi i niewyraźnymi.
 O każdym z takich pojęć powiedzieć możemy, że ma jedynie tzw. „podobieństwo rodzinne”. Znaczenie tego terminu oddać można odwołując się (stąd zresztą pomysł Wittgensteina) do pojęcia „rodzina” w sensie zbioru ludzi powiązanych ze sobą więzami krwi i matrymonialnymi. W skład tak rozumianej rodziny wchodzi wiele rodzin – jedne ze strony matki, drugie ze strony ojca. Odnosząc uwagi te do pojęcia „gra”, zauważyć możemy przykładowo, że: dla sporej części gier wspólną cechą będzie współzawodnictwo, którego brakuje np. przy pasjansie, dla sporej części gier istnieje wygrana i przegrana, czego brakuje np. wtedy, gdy sami odbijamy piłkę od ściany, dla sporej liczby gier liczy się zręczność, której brakuje np. w szachach – ale wszystkie one w jakiś sposób są ze sobą spokrewnione. Widzimy skomplikowaną siatkę zachodzących na siebie i krzyżujących się podobieństw; podobieństw w skali dużej i małej. (Wittgenstein)
 Metoda przykładów paradygmatycznych Wittgensteina
 Krok pierwszy: Celem określenia znaczenia nazwy układa się listę typowych przykładów (tzw. paradygmatów desygnatów), które na mocy przyjętych konwencji kulturowych podpadają pod jej zakres.
 Krok drugi: Listę taką można modyfikować na bazie nowych informacji i konwencji. Modyfikacja polega na rozszerzeniu o nowe przypadki oraz na redukcji przypadków niewłaściwych. To, który przypadek jest niewłaściwy, okazuje się przy bliższym sprawdzeniu – określeniu podobieństwa rodzinnego. Z biegiem czasu osiągnięta zostaje lista minimalna, czyli taka, której zredukować nie można, ponieważ jej wszystkie desygnaty dotyczyć będą danego pojęcia.
 Krok trzeci: Listę taką można poszerzać dalej w oparciu o nowe przypadki. Lista taka to lista paradygmatów desygnatów, na podstawie której buduje się znaczenie pojęcia.
 Metoda tworzenia pojęcia przez znajdowanie takiej listy nazywana jest metodą przykładów paradygmatycznych.
 Przykład: Chcemy określić znaczenie nazwy „dzieło sztuki”. Postępowanie (w bardzo ogólnym zarysie) wygląda tak:
 Krok pierwszy: Układamy listę paradygmatów: np. Sonety krymskie, Mickiewicza, V Symfonia Beethovena, Ulisses Joyce’a, Jaskółczy ogon Dalego, Ziemia obiecana Wajdy, Gmach Centrosojuzu Le Corbusiera (w rzeczywistości lista powinna być znacznie dłuższa).
 Krok drugi: Modyfikacja – Czy Cadillac Eldorado Convertible Serie Sixty-Two jest dziełem sztuki? Gdyby za dzieło sztuki uznać tylko wytwory pozbawione praktycznych zastosowań, z cadillaca należałoby zrezygnować. Skoro jednak architekturę, mającą walory użytkowe, uznaliśmy (a nie zawsze tak było) za sztukę (Le Corbusier), to trudno z naszego cadillaca zrezygnować. Skoro jednak przyjęliśmy, że samochód może być dziełem sztuki, to zapytajmy: Czy dziełem sztuki jest Trabant 601 Limusine? Próbujemy określić podobieństwo rodzinne. Dotychczas wymienione desygnaty (bez trabanta) zachwycały, albo wzruszały, albo wstrząsały nami. Trabant też wstrząsa (bo wywołuje odrazę), ale brakuje mu czegoś, co oddaje się słowem „kunszt” i czego nie brakuje innym desygnatom tu wymienionym. Trabantowi mówimy zatem: Nie! (W podobny sposób zapytać można i o inne przedmioty, co do których moglibyśmy zakładać, że stanowią dzieło sztuki. Wynikiem tych działań będzie minimalna lista, czyli taka, że usunięcie jednego z desygnatów pociągnie za sobą konieczność usunięcia jakiegoś innego desygnatu (desygnatów).
 Krok trzeci: Poszerzanie listy o nowe przypadki to powtórzenie kroku drugiego (z uwzględnieniem tego, co w nim zostało włączone do zakresu pojęcia „dzieło sztuki”) do kolejnych przypadków, o których moglibyśmy przypuszczać, że mogłyby być desygnatami pojęcia „dzieło sztuki”. Z racji na to, że to, co nazywamy sztuką – pojęcie otwarte – wciąż się rozwija, powstają coraz to nowe wytwory, proces ten – poszukiwania desygnatów pojęcia „dzieło sztuki” jest niezakończony, dalej, w oparciu o wcześniejsze ustalenia, tworzymy listę paradygmatów desygnatów pojęcia „dzieło sztuki” i tym samym rozszerzamy jego zakres.
 Definicja alternatywna Tatarkiewicza
 Definicja alternatywna powstała na bazie metody przykładów paradygmatycznych. Jest ona zdaniem sprawy z tego, jak pojmowano znaczenie poszukiwanego pojęcia na przestrzeni dziejów, drogą wskazania na historycznie powstałe desygnaty – paradygmaty tego pojęcia i połączeniem ich przy pomocy spójnika alternatywy.
 Schematycznie definicja przybiera postać:
 N jest to n1 albo n2 albo n3 albo ... nx.
 Przy czym, o ile zajdzie potrzeba, dołączyć można nowe człony alternatywy.
 Przykład Tatarkiewicza: Dzieło sztuki jest odtworzeniem rzeczy bądź konstrukcją form, bądź wyrażaniem przeżyć, jednakże tylko takim odtworzeniem, taką konstrukcją, takim wyrazem, jakie są zdolne zachwycać bądź wzruszać, bądź wstrząsać.
 Zdania warunkowe
 Jedną z odmian definicji cząstkowej stanowią zdania warunkowe, przedstawiane w dwóch postaciach:
 1. Definicji podającej cząstkowe kryterium pozytywne:
 symbolicznie: Wx→Px
 słownie: Jeśli przedmiot x posiada własność W, to posiada własność P.
 2. Definicji podającej cząstkowe kryterium negatywne:
 symbolicznie: Ex→~Px
 słownie: Jeśli przedmiot x posiada własność E, to nie posiada własności P.
 Godnym odnotowania jest tu fakt, że gdyby wszystkie przedmioty x spełniały albo warunek W, albo warunek E, to para definicji Wx→Px oraz Ex→~Px stanowiłaby definicję równościową terminu definiowanego P. Nie zawsze się tak dzieje, dlatego obie łącznie tworzą jedynie definicję cząstkową.
 Przykłady:
 Jeśli x jest elipsą, to x jest orbitą planety.
 Jeśli x jest okręgiem, to x nie jest orbitą planety.
 Jeśli x ma dwadzieścia lat, to x jest osobą dorosłą.
 Jeśli x ma szesnaście lat, to x nie jest osobą dorosłą.
 Jako okres warunkowy wyrażenia te podają tylko niektóre kryteria stosowalności niezbędne dla stosowania terminów: „orbita planety” i „osoba dorosła”.
 Odmianą zdań warunkowych są definicje redukcyjne.
 Definicja redukcyjna
 Definicja redukcyjna służy do definiowania terminów teoretycznych (czyli takich, które nie są spostrzeżeniowymi, i do spostrzeżeniowych pozostają w określonych stosunkach definicyjnych). Pojęć (predykatów) dyspozycyjnych nie daje się definiować równościowo w oparciu o terminy spostrzeżeniowe, czyli terminy, których konotację stanowi cecha obserwowalna zmysłowo (np. jakiś kolor, dźwięk, itp.). Predykaty te przypisują pewnym obiektom dyspozycje do reagowania tak a nie inaczej w określonych warunkach (np. „rozpuszczalny w wodzie”, „odporny ma mróz”, „kochliwy”). Na podstawie analizy predykatu „rozpuszczalny w wodzie” przedstawić można ten sposób definiowania. Predykat ten wprowadzić można przy pomocy tzw. obustronnego zdania redukcyjnego R:
 symbolicznie: (R)(x)(t) Q1(x,t) → [Q3(x,t) ≡ Q2(x,t)]
 słownie: jeżeli ciało x zostaje w czasie t umieszczone w wodzie, to jeśli x jest rozpuszczalne w wodzie, x rozpuszcza się w czasie t, a jeśli nie jest rozpuszczalne – x nie rozpuszcza się w czasie t.
 Generalizując problem, terminy dyspozycyjne definiować można w następujący sposób. Chcąc zdefiniować jakiś predykat Q3 przy pomocy predykatów Q1, Q2, Q4, Q5, tworzymy w tym celu parę redukcyjną składającą się z dwóch zdań:
 (R1) O ile przedmiot x poddamy testowi Q1, to jeśli x zachowa się w sposób Q2, to posiada własność Q3.
 Symbolicznie: Q1 → (Q2→Q3)
 (R2) O ile przedmiot x poddamy testowi Q4, to jeśli zachowa się w sposób Q5, to nie posiada własności Q3.
 Symbolicznie: Q4 → (Q5→~Q3)
 Para R1, R2 określa sens empiryczny, czyli zakres empirycznej stosowalności, terminu Q3. Gdy spełniono Q1 oraz Q2 wtedy Q3 ma zastosowanie. Gdy spełniono Q4 oraz Q5 na mocy R2 zdanie Q3 nie ma zastosowania. O ile testy Q1 lub Q4 nie zostały wykonane, predykat Q3 pozbawiony jest empirycznego sensu. Możliwe jest również rozbudowywanie par redukcyjnych i przekształcenie ich w koniunkcyjnie lub alternatywnie połączone tzw. łańcuchy redukcyjne, jak również budowę tzw. obustronnych zdań redukcyjnych, tj. gdy: Q1 ≡ Q4 oraz Q2 ≡ ~Q4
 Definicja operacyjna
 Definicje operacyjne najczęściej tworzone są przy pomocy zdań redukcyjnych. Definicja operacyjna to taka definicja cząstkowa, w której znaczenie definiowanej nazwy określane jest drogą podania czynności (operacji) niezbędnych do określenia znaczenia tej nazwy.
 Przykładowo:
 czas definiować można przy pomocy pomiarów dokonanych za pomocą zegarów kwarcowych;
 prawdziwość zdania definiować można poprzez opis czynności je potwierdzających;
 wiek drzewa definiować można poprzez pomiar długości i kształtu słojów w jego przekroju;
 długość definiować można za pomocą pomiarów dokonanych przy użyciu pręta mierniczego.
 Przy takim rozumieniu znaczenia nazwy "definicja operacyjna" należy mieć na względzie, że:
 definiowany termin ma znaczenie (sens) jedynie w tej dziedzinie, gdzie wykonywalne są opisywane operacje (przykładowo: pomiar długości <odległości> przy użyciu pręta mierniczego w skali odległości kosmicznych pozbawiony jest sensu);
 nazwy opisywane przy pomocy różnych operacji różnią się między sobą znaczeniem – bowiem znaczenie nazwy tworzy opis czynności pomiarowych (przykładowo: pojęcie inteligencji mierzonej przy pomocy różnych testów).
 Definicje operacyjne najczęściej przedstawia się za pomocą zdania redukcyjnego o postaci:
 Πx [Px → (Qx ≡ Sx)]
 Q reprezentuje definiowaną nazwę, P reprezentuje opis wykonanej operacji, S reprezentuje opis zachowania się przedmiotu x poddawanego operacji.
 Przykład definicji: Jeśli do x przyłożyć pręt mierniczy, to x ma metr długości wtedy i tylko wtedy, gdy końce przedmiotu x pokrywają się z końcami pręta mierniczego.
 Zobacz też
 definicja legalna – definicja zawarta w przepisie prawnym
 definicja (programowanie) – definicja w programowaniu komputerów
 Bibliografia
 Kazimierz Ajdukiewicz, Logika pragmatyczna, PWN, Warszawa 1962;
 Tadeusz Kotarbiński, Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk, Zakład Narodowy Imnienia Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław – Warszawa – Kraków, 1961;
 Tadeusz Kotarbiński, Kurs logiki dla prawników, Gebethner i Wolf, Warszawa 1951;
 Tadeusz Kwiatkowski, Wykłady i szkice z logiki ogólnej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2002;
 Narcyz Łubnicki, Nauka poprawnego myślenia, PWN, Warszawa, 1963;
 Witold Marciszewski [red.], Mała encyklopedia logiki, Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław – Warszawa – Kraków, Gdańsk – Łódź, 1988;
 Władysław Tatarkiewicz, Sztuka: dzieje pojęcia [w] Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, PWN, Warszawa 1975;
 Ludwig Wittgenstein, Dociekania filozoficzne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2004.
 Linki zewnętrzne
 Logika
 Byłe Artykuły na Medal


type: wikipedia

text:
Isabella 1. af Kastilien (født 22. april 1451 i Madrigal de las Altas Torres, død 26. november 1504 i Medina del Campo) var regerende dronning af Kastilien og León.
 Navn
 Den kastilianske version af hendes navn var Ysabel (Isabel i moderne stavning). I germanske lande er hun mest kendt ved den italienske udgave af navnet, Isabella. Hendes mands navn var på spansk Fernando, men i germanske lande er han kendt som Ferdinand.
 Biografi
 Hun var datter af Johan 2. af Kastilien og Léon.
 I 1469 blev hun gift med sin fætter Ferdinand 2. af Aragonien. Dette ægteskab kom til at forene de to største kongeriger på den iberiske halvø, og lagde grunden til et samlet Spanien under deres barnebarn Karl 1. af Spanien.
 Da Isabellas halvbror Henrik 4. af Kastilien (1425-74) døde, brød krigen om den kastilianske arvefølge ud mellem Isabellas parti og hendes afdøde brors formentlig uægte datter, Johanna af Kastilien, der blev støttet af sin morbror Alfonso 5. af Portugal. I 1476 sejrede Isabellas parti endeligt, og hun blev regerende dronning af Kastilien. I 1479 døde Fredinands far, og Isabella og Fredinand var nu regenter over både Kastilien og Aragonien.
 Kongeparret forsøgte at styrke kronens magt på bekostning af adelen.
 I 1480 instituerede Isabella og Ferdinand den spanske inkvisition, som primært skulle behandle sager mod jøder og muslimer, der var konverteret til kristendommen, men som formodedes fortsat at praktisere deres gamle religion i det skjulte. For denne indsats tildelte paven dem tilnavnene Isabella den Katolske og Ferdinand den Katolske.
 I 1492 lykkedes det Isabella og Ferdinand at indtage det sidste mauriske (muslimske) kongerige i Granada. Samme år udvistes alle jøder, der ikke ønskede at konvertere til kristendommen. I samme år opsøgtes kongeparret af en genovesisk sømand, Christopher Columbus, der overtalte dem til at sponsere en ekspedition, der skulle finde en ny søvej til Indien. Som bekendt førte dette til opdagelsen af "den nye verden".
 Kongeparret ligger begravet i Granada. To stenstatuer af dem ligger side om side på gravene. Isabellas hoved synker dybere ned i puden end Ferdinands, angiveligt fordi man anså, at hun havde en større hjerne end sin mand. Da Eva Peron besøgte gravene og hørte historien, udbrød hun: "Men det passer jo altid!"
 Kongeparret blev via to af deres døtre bedsteforældre til de senere dronninger Maria 1. af England (datter af Katharina) og Elisabeth af Danmark (datter af Johanna).
 Børn
 Isabella og Ferdinand fik ti børn, hvoraf fem var dødfødte eller døde umiddelbart efter fødslen. De overlevende børn er:
 Isabella (1. oktober 1470 – 23. august 1498), gift 1. gang i 1490 med arveprins Alfons af Portugal (1475-91), gift 2. gang i 1497 med dennes fætter Manuel 1. af Portugal (1469-1521), død i barselseng.
 Johann (28. juni 1478 – 4. oktober 1497)
 Johanna den Vanvittige, (6. november 1479 – 13. april 1555), gift med Filip den Smukke, konge af Kastilien.
 Maria (29. juni 1482 – 7. marts 1517), gift med Manuel 1. af Portugal.
 Katharina (15. december 1485 -7. januar 1536), gift 1. gang med Arthur Tudor, prins af Wales, gift 2. gang med dennes bror Henrik 8.
 Pedro (1488-90)
 Henvisninger
 Regerende dronninger
 Regenter af Spanien
 Fyrster af Asturien
 Dronninger af Aragonien
 Spaniere i 1400-tallet
 Spaniere i 1500-tallet


type: contracts

jurisdiction: EU

text:
3.9.2015
 LT
 Europos Sąjungos oficialusis leidinys
 L 230/41
 EEE JUNGTINIO KOMITETO SPRENDIMAS
 Nr. 234/2014
 2014 m. spalio 24 d.
 kuriuo iš dalies keičiamas EEE susitarimo XIII priedas (Transportas) [2015/1458]
 EEE JUNGTINIS KOMITETAS,
 atsižvelgdamas į Europos ekonominės erdvės susitarimą (toliau – EEE susitarimas), ypač į jo 98 straipsnį,
 kadangi:
 (1)
 į EEE susitarimą turi būti įtrauktas 2014 m. kovo 13 d. Komisijos reglamentas (ES) Nr. 245/2014, kuriuo iš dalies keičiamas 2011 m. lapkričio 3 d. Reglamentas (ES) Nr. 1178/2011, kuriuo nustatomi su civilinės aviacijos orlaivių įgula susiję techniniai reikalavimai ir administracinės procedūros (1);
 (2)
 todėl EEE susitarimo XIII priedas turėtų būti atitinkamai iš dalies pakeistas,
 PRIĖMĖ ŠĮ SPRENDIMĄ:
 1 straipsnis
 EEE susitarimo XIII priedo 66ne punktas (Komisijos reglamentas (ES) Nr. 1178/2011) papildomas šia įtrauka:
 „—
 32014 R 0245: 2014 m. kovo 13 d. Komisijos reglamentas (ES) Nr. 245/2014 (OL L 74, 2014 3 14, p. 33).“
 2 straipsnis
 Europos Sąjungos oficialiojo leidinio EEE priede skelbtinas Reglamento (ES) Nr. 245/2014 tekstas islandų ir norvegų kalbomis yra autentiškas.
 3 straipsnis
 Šis sprendimas įsigalioja 2014 m. lapkričio 1 d., jei pateikti visi pranešimai pagal EEE susitarimo 103 straipsnio 1 dalį (2).
 4 straipsnis
 Šis sprendimas skelbiamas Europos Sąjungos oficialiojo leidinio EEE skyriuje ir EEE priede.
 Priimta Briuselyje 2014 m. spalio 24 d.
 EEE jungtinio komiteto vardu
 Pirmininkas
 Kurt JÄGER
 (1) OL L 74, 2014 3 14, p. 33.
 (2) Konstitucinių reikalavimų nenurodyta.


text:
 Udalosti
 7. až 22. február – Zimné olympijské hry, Nagano, Japonsko
 6. apríl – Pakistan uskutočnil skúšky rakiet stredného doletu schopných zasiahnuť Indiu
 3. jún – Nehoda rýchlovlaku ICE v Nemecku, pri ktorej zahynulo 101 ľudí
 20. júl – silná povodeň postihla obce Renčišov, Uzovské Pekľany a Jarovnice a ďalších 100 východoslovenských obcí. Zahynulo viac ako 50 ľudí.
 7. august – v Číne sa z koryta vyliala rieka Jang-c’-ťiang a spôsobila vážne záplavy, ktoré si vyžiadali približne 12 000 ľudských životov
 15. až 26. september – Na Slovensku sa uskutočnili parlamentné voľby. Výsledkom bola koalícia SDK, SDĽ, SMK a SOP a prvá vláda Mikuláša Dzurindu.
 Nobelova cena
 za fyziku: Robert B. Laughlin, Horst Ludwig Störmer, Daniel Chee Tsui
 za chémiu: Walter Kohn, John Pople
 za medicínu: Robert F. Furchgott, Louis Ignarro, Ferid Murad
 za literatúru: José Saramago
 za mier: John Hume, David Trimble
 za ekonómiu: Robert Mundell
 Narodenia
 5. január – Carles Aleñá, španielsky futbalista
 7. február – Martin Vantruba, slovenský futbalový brankár
 11. február – Khalid, americký spevák a skladateľ
 23. február – Paulína Hudáková, slovenská florbalistka
 5. marec – Yusra Mardiniová, sýrska plavkyňa
 10. marec – Martin Vargic, slovenský grafický dizajnér
 30. marec – Matej Oravec, slovenský futbalista
 9. apríl – Elle Fanningová, americká herečka
 11. máj – Viktória Kužmová, slovenská tenistka
 23. máj – Karmen Pál-Baláž, slovenská speváčka
 2. jún – Tereza Mihalíková, slovenská juniorská tenistka
 5. jún – Julija Viačeslavovna Lipnická, ruská krasokorčuliarka
 18. jún – Patricia Janečková, slovenská operná speváčka
 8. august – Shawn Mendes, kanadský spevák
 25. august – China Anne McClainová, americká herečka, speváčka a skladateľka
 1. september – Jakub Švec, slovenský herec
 1. november – Marie-Antoinette Katoto, francúzska futbalistka
 20. december – Kylian Mbappé, francúzsky futbalista
 Úmrtia
 2. január – Milan Schenko, operný spevák (barytón) (* 1938)
 5. január – Sony Bono, americký spevák (* 1935)
 6. január – Bedřich Füsseger, český tanečník a choreograf zameriavajúci sa na revuálnu choreografiu (* 1918)
 7. január – Richard Hamming, americký matematik (* 1915)
 7. január – Vladimir Prelog, chorvátsky chemik (* 1906)
 19. január – Carl Perkins, americký gitarista (* 1932)
 21. január – Jack Lord, americký herec (* 1920)
 30. január – Samuel Eilenberg, poľsko-americký matematik židovského pôvodu (* 1913)
 3. február – Mikuláš Ricotti, slovenský kameraman a režisér prírodopisných a dokumentárnych filmov (* 1929)
 6. február – Falco, rakúsky spevák (* 1957)
 8. február – Halldór Laxness, islandský spisovateľ, nositeľ Nobelovej ceny (* 1902)
 8. február – Enoch Powell, britský konzervatívny politik (* 1912)
 18. február – Ernst Jünger, nemecký spisovateľ, publicista, filozof a entomológ (* 1895)
 23. február – Jarolím Janoštin, slovenský basketbalový funkcionár (* 1945)
 26. február – Theodore Schultz, americký ekonómom z chicagskej školy (* 1902)
 27. február – J. T. Walsh, americký herec (* 1943)
 4. marec – Ossip K. Flechtheim, americký politológ a futurológ (* 1909)
 10. marec – Lloyd Bridges, americký herec (* 1913)
 12. marec – Jozef Kroner, slovenský herec (* 1924)
 13. marec – Alex Hughes, anglický reggae a ska hudobník (* 1945)
 14. marec – Dušan Pašek, slovenský hokejista, prezident Slovenského zväzu ľadového hokeja a klubu HC Slovan Bratislava (* 1960)
 16. marec – Derek Harold Richard Barton, anglický chemik (* 1918)
 27. marec – Maciej Słomczyński, poľský prozaik, dramatik, prekladateľ a scenárista (* 1920)
 28. marec – Miroslav Zounar, český herec (* 1932)
 31. marec – Ondrej Rusko, slovenský športovec (* 1921)
 5. apríl – Cozy Powell, britský rockový bubeník (* 1947)
 9. apríl – František Setnička, český vysokoškolský pedagóg a konštruktér, pôsobiaci na Slovensku (* 1910)
 15. apríl – Pol Pot, kambodžský diktátor (* 1925)
 16. apríl – Alberto Calderón, argentínsky matematik (* 1920)
 20. apríl – Octavio Paz, mexický spisovateľ, nositeľ Nobelovej ceny za literatúru (* 1914)
 21. apríl – Jean-François Lyotard, francúzsky filozof a literárny teoretik (* 1924)
 27. apríl – Carlos Castaneda, americký antropológ a spisovateľ (* 1925)
 30. apríl – Andrej Gregorčok Igovän, slovenský úradník, vlastivedný pracovník (* 1916)
 2. máj – Hide, japonský hudobník, spevák a textár (* 1964)
 6. máj – Vladimír Piják, slovenský pedagóg a matematik (* 1923)
 7. máj – Allan McLeod Cormack, americký fyzik juhoafrického pôvodu (* 1924)
 14. máj – Frank Sinatra, americký spevák a herec (* 1915)
 25. máj – Todd Witsken, americký profesionálny tenista (* 1963)
 31. máj – Karel Augusta, český herec, komik a zabávač (* 1935)
 1. jún – Peter Baláž, slovenský fyzik a pedagóg (* 1917)
 3. jún – Tibor Králik, slovenský športovec a obchodník (* 1914)
 9. jún – Agostino Casaroli, taliansky rímskokatolícky arcibiskup a kardinál, diplomat a štátny sekretár Vatikánu (* 1914)
 11. jún – František Lukeš, český katolícky kňaz, spisovateľ a pedagóg (* 1921)
 13. jún – Lúcio Costa, brazílsky architekt a urbanista (* 1902)
 19. jún – Nelly Štúrová, slovenská teatrologička (* 1929)
 3. júl – Dušan Faško, slovenský právnik, športovec, športový funkcionár (* 1922)
 11. júl – Panajotis Kondylis, grécky filozof a spisovateľ (* 1943)
 21. júl – Alan Shepard, americký astronaut (* 1923)
 4. august – Jurij Petrovič Arťuchin, sovietsky kozmonaut (* 1930)
 4. august – Ivan Korec, slovenský matematik a pedagóg (* 1943)
 5. august – Todor Živkov, komunistický vodca Bulharska v rokoch 1954 – 1989 (* 1911)
 6. august – André Weil, francúzsky matematik (* 1906)
 8. august – Anna Jane Harrisonová, americká organická chemička a profesorka chémie na Mount Holyoke College (* 1912)
 18. august – Otto Wichterle, český chemik a vynálezca, vynálezca kontaktných šošoviek (* 1913)
 25. august – Andrej Chmelko, slovenský prozaik, dramatik a publicista (* 1908)
 26. august – Frederick Reines, americký fyzik (* 1918)
 27. august – Ondrej Gábor, slovenský matematik a pedagóg (* 1922)
 27. august – Ľuba Pavlovičová-Baková, slovenská folkloristka, tanečníčka, redaktorka a dramaturgička (* 1924)
 1. september – Józef Krupiński, poľský básnik (* 1930)
 6. september – Akira Kurosawa, japonský režisér (* 1910)
 10. september – František Sedlák, slovenský archivár a historik (* 1925)
 10. september – Jozef Telgársky, slovenský spisovateľ pre deti a mládež, kultúrny pracovník, bibliograf, redaktor (* 1919)
 14. september – Jang Šang-kchun, čínsky politik a prezident Čínskej ľudovej republiky v rokoch 1988 až 1993 (* 1907)
 17. september – Gustav Nezval, český herec (* 1907)
 21. september – Florence Griffithová-Joynerová, americká atlétka (* 1959)
 23. september – Milan Paštéka, slovenský maliar (* 1931)
 2. október – Štefan Slivka, slovenský lyžiar, tréner (* 1917)
 3. október – Roddy McDowall, anglický herec (* 1928)
 7. október – Jozef Malovec, slovenský hudobný skladateľ (* 1933)
 18. október – Andrej Kuc, slovenský maliar a reštaurátor (* 1919)
 21. október – Ernest Jucovič, slovenský matematik a pedagóg (* 1926)
 28. október – Ján Sirácky, slovenský historik (* 1925)
 2. november – Alojz Litva, náboženský spisovateľ, teológ, pedagóg (* 1912)
 6. november – Niklas Luhmann, nemecký filozof a sociológ (* 1927)
 8. november – Jean Marais, francúzsky herec (* 1913)
 9. november – Cyril Bystrík Janík, slovenský politický väzeň stíhaný pre náboženstvo (* 1952)
 10. november – Jean Leray, francúzsky matematik (* 1906)
 14. november – Elena Bellušová, slovenská maliarka a sochárka (* 1908)
 16. november – Michal Ferianc, slovenský fyzik (* 1931)
 16. november – Ľudovít Kozár, slovenský tenisový funkcionár a v rokoch 1975 – 1988 predseda Slovenského tenisového zväzu (* 1923)
 17. november – Dionýz Blaškovič, slovenský bakteriológ, virológ, lekár, pedagóg a akademik (* 1913)
 19. november – Alan J. Pakula, americký režisér (* 1928)
 23. november – Dan Osman, americký extrémny športovec a sólo lezec (* 1963)
 25. november – Nelson Goodman, americký filozof (* 1906)
 4. december – Natália Makedonová, slovenská publicistka a vydavateľka (* 1950)
 5. december – Hazel Gladys Bishopová, americká chemička a podnikateľka (* 1906)
 6. december – César Baldaccini, francúzsky sochár (* 1921)
 14. december – Karol Ježík, slovenský novinár (* 1953)
 18. december – Lev Stepanovič Ďomin, sovietsky kozmonaut (* 1926)
 20. december – Alan Lloyd Hodgkin, britský fyziológ a biofyzik, nositeľ Nobelovej ceny za fyziológiu alebo medicínu (* 1914)
 Softvér
 Microsoft Windows 98
 1998


type: other

text:
Töövaidluskomisjoni otsuse menetlemine hagimenetluses. Töövaidluskomisjoni otsuse jõustumine - Pluss
 Töövaidluskomisjoni otsuse menetlemine hagimenetluses. Töövaidluskomisjoni otsuse jõustumine
 http://www.riigikohus.ee/?id=11&tekst=RK/3-2-1-176-14
 Riigikohtu 04.03.2015 lahend nr 3-2-1-176-14
 Isik (hageja) esitas töövaidluskomisjonile (TVK) OÜ X (kostja) vastu avalduse, milles palus tuvastada pooltevahelise töösuhte olemasolu ning välja mõista saamata jäänud töötasu, 7315 eurot 95 senti. TVK rahuldas hageja nõude osaliselt, mõistes välja osa töötasust, 3828 eurot 21 senti. Kostja esitas maakohtule taotluse lahendada asi hagimenetluses. Maakohus võttis hagi kostja vastu menetlusse. Maakohus rahuldas hagi, mõistes kostjalt hageja kasuks välja saamata jäänud töötasu. Kostja esitas apellatsioonkaebuse, hageja vastuapellatsiooni. Ringkonnakohus mõistis kostjalt hageja kasuks välja kogu saamata jäänud töötasu. Kostja pöördus Riigikohtusse.
 1. Ringkonnakohtu otsus tuleb tühistada materiaalõiguse normi väära kohaldamise tõttu osas, milles hageja nõue kostja vastu rahuldati 3828 eurot 21 senti ületavas osas.
 2. Juhul, kui töötaja esitab TVK-le taotluse mõista tööandjalt välja töötasu ja TVK rahuldab selle nõude osaliselt, siis on tegemist olukorraga, kus töötaja peab TVK otsusega mittenõustumise korral esitama individuaalse töövaidluse lahendamise seaduse (ITVS) § 25 lõike 1 esimese lause järgi hagi selleks, et tema töötasu nõue rahuldataks täielikult. Hageja ei ole esitanud hagi mõistmata jäetud töötasu 3487 euro 74 sendi saamiseks. Järelikult jõustus TVK otsus ITVS § 25 lg 1 teise lause järgi osas, millega TVK jättis hageja nõude rahuldamata.
 3. Hageja TVK-le esitatud avaldust ja selle täiendust oli võimalik hagimenetluses menetleda vaid osas, milles TVK otsusega mõisteti kostjalt hageja kasuks välja 3828 eurot 21 senti, muus osas on TVK otsus jõustunud.
 Riigikohus tegi asjas uue otsuse, millega kostjalt mõisteti hageja kasuks välja 3828 eurot 21 senti.


type: caselaw

text:
 1.6.2015
 PT
 Jornal Oficial da União Europeia
 C 178/17
 Recurso interposto em 12 de março de 2015 — Landeskreditbank Baden-Württemberg/BCE
 (Processo T-122/15)
 (2015/C 178/18)
 Língua do processo: alemão
 Partes
 Recorrente: Landeskreditbank Baden-Württemberg — Förderbank (Karlsruhe, Alemanha) (representantes: A. Glos, K. Lackhoff e M. Benzing, advogados)
 Recorrido: Banco Central Europeu
 Pedidos
 O recorrente conclui pedindo que o Tribunal Geral se digne:
 —
 Anular o despacho do BCE de 5 de janeiro de 2015 (processo ECB/SSM/15/1 — 0SK1ILSPWNVBNQWU0W18/3) e decretar a repristinação do despacho do BCE de 1 de setembro de 2014 (Az.: ECB/SSM/14/1 — 0SK1ILSPWNVBNQWU0W18/1);
 —
 Condenar o recorrido nas despesas.
 Fundamentos e principais argumentos
 Em apoio do seu recurso, o recorrente invoca cinco fundamentos.
 1.
 Primeiro fundamento: aplicação, pelo BCE, de um critério errado na apreciação de circunstâncias específicas
 —
 A recorrente alega, a este respeito, que o BCE tomou por base quatro critérios diferentes e inconciliáveis entre eles, ao apreciar se o recorrente, mesmo cumprindo o critério da dimensão, devia ser qualificado de instituição menos significativa devido a circunstâncias específicas, nos termos do artigo 6.o, n.o 4, segundo parágrafo, do Regulamento (UE) n.o 1024/2014 (1), em conjugação com o artigo 70.o, n.o 1, do Regulamento (UE) n.o 468/2014 (2). Defende que cada um desses critérios, por si só, apresenta erros.
 —
 Além disso, o recorrente alega que, nos termos do artigo 70.o, n.o 1, do Regulamento n.o 468/2014, para que existam circunstâncias específicas é necessário que se verifiquem «circunstâncias específicas e factuais», com base nas quais uma instituição é classificada como significativa e, conexamente, se torna «desadequada» uma supervisão central pelo BCE. No entender do recorrente, a classificação de um instituto como significativo apenas com base no critério da dimensão é «desadequada», na aceção do artigo 70.o, n.o 1, do Regulamento n.o 468/2014, se não for necessária para alcançar os objetivos do Regulamento n.o 1024/2013, antes sendo suficiente a supervisão pela autoridade nacional competente, sob a supervisão do sistema do BCE, para alcançar os objetivos pretendidos.
 2.
 Segundo fundamento: erro de apreciação manifesto na apreciação dos factos
 —
 No âmbito deste fundamento, o recorrente alega que o BCE não se apercebeu de que, face às suas alegações na audição e no procedimento na Comissão de Reexame, a sua classificação como instituição significativa não é de modo algum necessária para alcançar os objetivos do Regulamento n.o 1024/2013, nem de que a classificação do recorrente como instituição menos significativa também está de acordo com os princípios do Regulamento n.o 1024/2013. O entendimento do BCE de que não se verificam circunstâncias específicas é manifestamente errado.
 3.
 Terceiro fundamento: violação do dever de fundamentação
 —
 O recorrente alega, a este respeito, que a fundamentação do despacho impugnado não é coerente e, em termos de conteúdo, é contraditória. O BCE refere, no total, quatro critérios que estão lado a lado, sem que haja ligação entre eles e sejam conciliáveis.
 —
 Não resultam do despacho impugnado os principais fundamentos. Pelo contrário, as considerações do BCE não passam de simples afirmações e negações.
 —
 Além do mais, o despacho não pondera, erradamente, as alegações do recorrente no procedimento administrativo. Sobretudo, o BCE não expõe por que razão as circunstâncias factuais e legais invocadas pelo recorrente não foram suficientes para ilidir a presunção do artigo 6.o, n.o 4, segundo parágrafo, do Regulamento n.o 1024/2013.
 4.
 Quarto fundamento: abuso do poder discricionário, por não exercício do mesmo
 —
 No âmbito deste fundamento, o recorrente alega que o BCE violou o seu dever de exercer, no caso concreto, o poder discricionário que lhe é conferido pelos artigos 6.o, n.o 4, do Regulamento n.o 1024/2013 e 70.o do Regulamento n.o 468/2014. Assim sendo, o BCE cometeu um abuso do poder discricionário.
 5.
 Quinto fundamento: violação do dever de análise e de ter em consideração todas as circunstâncias relevantes do caso concreto
 —
 O recorrente alega a este respeito, que o BCE violou o seu dever de analisar e ter em consideração, ao exercer o poder discricionário de que dispõe, todas as circunstâncias factuais e legais do caso concreto de forma cuidadosa e imparcial. Sobretudo, não procedeu à análise de todos as circunstâncias factuais e legais que o recorrente alegou.
 (1) Regulamento (UE) n.o 1024/2013 do Conselho, de 15 de outubro de 2013, que confere ao BCE atribuições específicas no que diz respeito às políticas relativas à supervisão prudencial das instituições de crédito (JO L 287, p. 63).
 (2) Regulamento (UE) n.o 468/2014 do Banco Central Europeu, de 16 de abril de 2014, que estabelece o quadro de cooperação, no âmbito do Mecanismo Único de Supervisão, entre o Banco Central Europeu e as autoridades nacionais competentes e com as autoridades nacionais designadas (Regulamento-Quadro do MUS) (JO L 141, p. 1).


text:
El post más largo sobre publicidad y sus leyes. – Marketcon
 El post más largo sobre publicidad y sus leyes.
 Este es el post más largo sobre publicidad y sus leyes de Villahermosa... que haya escrito.
 Comienzo diciéndoles que este post no fue planeado, se me escapó una noche que no recuerdo ni cómo ni por qué le di vida; la idea principal fue mutando hasta convertirse en esta masa que pareciera amorfa pero que tiene sentido.
 Siempre me ha gustado sorprender en lo que hago, no quiere decir que siempre lo haga. En publicidad lo trato de hacer inspirándome en Internet, leyendo revistas, viendo la calle de mi ciudad e imaginándome campañas perfectas para negocios locales. Por esa fijación, no me gusta repetir aunque eso es imposible. Lo que trato de hacer son cosas que no se vean tan seguido para que el cliente esté feliz y el mercado informado.
 Esto me lleva a empezar a hablar de lo que iba a ser inicialmente el post. “Publicidad informal” era el título y el tema principal era escribir sobre la forma en que se usan los postes de alumbrado público, los de energía eléctrica, los de telefonía, puentes, árboles y cualquier soporte físico que se forra de publicidad, a mi gusto, pésimo.
 Empecé a tomar fotos de los postes, árboles y puentes para tener evidencia, tenía las preguntas que dejaría al aire para que las contestarán, algunos ataques contra el H. Ayuntamiento de mi ciudad y demás ayuda para escribir según YO, el post revolucionario del 2013.
 Para tener más fiabilidad decidí ir al H. Ayuntamiento de Villahermosa, al área de Coordinación General de Servicios Municipales, oficina Jurídica (dónde se solicitan permisos para realizar actos publicitarios en la ciudad), para fingir ser un anunciante cualquiera y solicitar informes de todo lo que estaba en duda para realizar el post. ¿Y qué creen que pasó?... Todo de lo que me estaba quejando es legal.
 Es legal colocar publicidad en los postes, siempre que pidas permiso y pagues por hacerlo (pensaba que la gente los colocaba porque sí). Algunos ya sabían y se ríen de mi ahora, pero lo desconocía, no se burlen, respeten.
 Esto cambió por completo el post, ¿ahora de qué escribiría? ¿contra quién dirigiría mi furia de poner fea la ciudad? ¿por qué es tan popular hacer eso? ¿por qué quieren esa imagen las empresas? y muchas preguntas más. Pensé sobre cómo aprovechar lo que había conocido y si iba a seguir con la idea, tendría que mejorar. Con el afán de corroborar lo que en el H. Ayuntamiento me dijeron, busqué y descargué el REGLAMENTO DE ANUNCIOS Y PUBLICIDAD DEL MUNICIPIO DE CENTRO, TABASCO, versión 2006-2012.
 Me di la tarea de leer todo el reglamento en el menor tiempo e ir anotando los artículos que fueran interesantes para comparar si se cumplían en realidad. Conforme iba avanzando, la lista de artículos e incisos que subrayaba crecía, ya que muchas de las cosas que se prohibían están presentes por la ciudad.
 Todos los días cuando voy por la calle me fijo si hay algo interesante en publicidad, veo los cruceros esperando encontrar algo que me llame la atención, miro hacia arriba, reviso las esquinas pero no siempre pasa. En cambio, los postes de luz, de teléfonos, los árboles y semáforos son probadores permanentes de lonas con palos anunciando todo, que por su altura y acercamiento con las personas son los soportes más usados. No es una queja contra esos métodos, pero no comprendo porque no se intentan otras formas de comunicar, no es la primera vez que digo que las personas están cansadas de la publicidad y que ya no existe el mismo impacto. Por ejemplo, el uso de los dispositivos móviles nos prohibe ver que hay afuera del coche o mientras caminamos ver más allá de nuestra ruta.
 Aceptando que lo que yo pensaba era ilegal estaba permitido, me dediqué a leer el reglamento sin abrir la boca; todo iba bien hasta llegar al artículo 11 que habla acerca de la duración de los anuncios transitorios o eventuales:
 I. Transitorios o Eventuales.- Son aquellos anuncios o publicidad, cualesquiera que sea su naturaleza que se exhiban en un periodo no mayor de noventa días.
 (Esta foto fue tomada en marzo y ese anuncio era de Febrero)
 Y aquí empecé de nuevo, dije “esto no está bien” pues hay anuncios que siguen estando en circulación después de sus 90 días de permiso e incluso mucho después de que pasó lo que anunciaban. A lo que ahora nos damos un salto al artículo 86 que se encarga de explicar las multas que existen:
 “El equivalente de 501 a 1000 veces el salario mínimo general vigente en el Estado: Cuando una vez fenecido el plazo autorizado se siga exhibiendo la publicidad o el anuncio”.
 ¿Qué pasa aquí? ¿no hay quién aplique esa ley? Porque si se aplicara no hubiera tanta basura fijada. En fin.
 Continué leyendo y me topé con el artículo 22:
 “Quedan prohibidos los anuncios o publicidad en mantas y sólo en casos excepcionales previa autorización expresa de la Dirección, se permitirán por un término no mayor a ocho días, siempre y cuando estas no obstruyan la vía publica o alteren la imagen urbana”.
 (Colocación en un semáforo, ¿qué más distracción?).
 Otro artículo que no se respeta. Por lo menos en Villahermosa esta violación se da mucho, si bien en ocasiones existe un permiso por parte de la Dirección, las lonas desplegadas en avenidas SÍ SE VEN MAL ya que no es un lugar natural para colocarlas. No solo estorban la visibilidad, además distraen a las personas que manejan.
 Al terminar de leer el artículo 25, recordé un caso actual que ocurre en Villahermosa. Una empresa comenzó a instalar “ecobotes” por la ciudad con espacios para publicidad en zonas que supuestamente no se permite. Tal vez son tan poderosos que lograron convencer al titular del departamento para la licitación, el detalle es que el artículo menciona que no se puede colocar en banquetas señalamientos que las dañen y tienen que estar 6 mts. dentro. Todo mal.
 -” Cuando los anuncios se instalen en colindancias con avenidas y/o terrenos colindantes con carreteras, se deberán colocar a un mínimo de 6.00 metros hacia el interior del alineamiento y los límites del predio en el que tenga su base; se prohíbe colocarlos sobre la banqueta, parques, terrenos municipales, áreas históricas, monumentos, áreas protegidas, derechos de vía o en sitios en que estén programados desarrollos de vialidades, pasos a desnivel, libramientos, puentes y camellones”.
 (Mal aspecto a la ciudad, no se lleva con la imagen arquitectónica)
 (Colocado a orilla de baqueta).
 El caso sonó tanto que un periódico publicó un reportaje de las irregularidades que se habían encontrado en las revisiones de los supervisores (http://www.tabascohoy.com/2/notas/index.php?ID=111077)
 Artículo 28: ¿Uh?.
 – No se permitirá la instalación o colocación de anuncios panorámicos o espectaculares en las siguientes vialidades; Avenida 27 de Febrero entre su entronque con Avenida Samarkanda hasta el malecón Carlos A. Madrazo; Avenida Coronel Gregorio Méndez Magaña entre su entronque con periférico Carlos Pellicer Cámara hasta Malecón Carlos A. Madrazo; Avenida Paseo Tabasco entre su entronque con Periférico Carlos Pellicer Cámara hasta el Malecón Carlos A. Madrazo; y, Avenida Paseo Usumacinta entre su entronque con Periférico Carlos Pellicer Cámara hasta el Malecón Carlos A. Madrazo”.
 En todas esas avenidas de Villahermosa hay espectaculares, los hay separados, juntos, unos encima de otros, chiquitos y grandes. Soy nuevo y no sé cómo funciona la aplicación de la ley.
 Uno más, el artículo 38 fracción V:
 “V.- No se permitirá la colocación de todo tipo de anuncios fijados o pintados en muros laterales, elementos estructurales y/o superficies verticales en puentes y pasos a desnivel”.
 Como se imaginan, también hay de esto por acá. Cuando fui a preguntar en cubierta sobre mis dudas, me dijeron que para poner los anuncios en los puentes el permiso se me daba con ellos pero tenía que ir con las empresas que manejan el espacio. No entiendo, ¿prohibido o no?.
 El esperado artículo 41, el que empezó todo, por el cual comencé a investigar y buscar respuestas, y dice así:
 – “Los medios de publicidad que los licenciatarios o permisionarios empleen en postes y arbotantes, solo podrán ser colocados o fijados en gallardetes o pendones mismos que deberán ser colocados en una estructura soportante a una altura mínima del nivel de piso terminado de 220.00 centímetros a la parte baja; serán fabricados preferentemente en lonaflex y deberán estar fijados a la estructura por medios de cinchos plásticos en los extremos superior e inferior.
 Las estructuras a que refiere este artículo serán con cargo a quienes anuncien o realicen actividades publicitarias.
 Queda estrictamente prohibido la utilización de alambre en la fijación de este tipo
 (Evento en febrero y estamos en marzo).
 (Ese evento se realizó en noviembre del 2012, sigue ahí).
 TODOS ESTÁN FIJADOS CON ALAMBRES o hilos y muchos no tienen la altura que se menciona. Estos son los que pueden pasar meses en removerlos, los que hacen que la ciudad se vea sucia y abandonada y los que al parecer no reciben atención de quienes los autorizaron; solo son removidos cuando viene otra cosa que anunciar.
 Otros heridos de esta guerra son los árboles, que sin deberla ni temerla son encintados con masking tape mayormente envolviendo un cartel y a veces fotocopias, esto si bien les va, porque algunas personas clavan los anuncios en sus cortezas. Y a esos sí, nadie los ayuda a desvestirse de fea publicidad.
 El artículo 69 puede ser la continuación natural del artículo 11, este termina de explicar que:
 “Expirado el plazo de la autorización concedida, el anuncio o la publicidad, deberá ser retirado por el titular de la misma, dentro de los siguientes quince días naturales. En caso de inobservancia de esta disposición, la Dirección ordenará el retiro de todos aquellos elementos del anuncio o publicidad, con cargo al titular de la licencia o permiso o en su caso, del solidario responsable, sin perjuicio de las sanciones a que haya lugar”.
 Dudo que se sancione a las empresas que se dedican a colocar esos pendones, porque en la mayoría no viene el impreso el nombre del responsable y su número de licencia como lo requiere el artículo 71 del mismo reglamento.
 Por último el artículo 86 que es el que dicta las sanciones a los que infringen este reglamento por primera vez y/o si son reincidentes de la misma falta. Las multas van desde 50 a 1000 salarios mínimos general vigente en el estado.
 Anexo: artículo 10, este artículo habla del uso del idioma en la publicidad de Villahermosa, dice que solo se puede usar el idioma español con el correcto uso de la gramática; permite el uso de cualquier dialecto nacional, nada más. Si se usaran palabras en otro idioma se debe colocar su traducción.
 Este es el único artículo que no comparto con el reglamento, le da cierto aire de “cerrado”. Comprendo la intención, pero estamos hablando de publicidad que su misión más importante es comunicar, y después vender. Otra opinión si fuera propaganda.
 Con todo esto pretendo dar una realidad de lo que existe en Villahermosa y a lo que debemos acoplarnos los que queremos desenvolvernos en publicidad.
 No me mal interpreten, este post no es una queja, ni estoy llorando como la Popis, ni los voy a acusar con mi mamá. Solo quiero saber como se maneja la publicidad en mi estado para hacerme un camino propio. Llevo poco tiempo de lleno en la publicidad y busco hacer las cosas bien.
 A todos los que tengan la misma inquietud que yo, les recomiendo buscar el reglamento de su estado, leerlo, aplicarlo y si tienen dudas, preguntar para que no trabajen con una nube en sus ojos.
 De igual manera si alguien que está leyendo esto y conoce del tema y desea ubicarme, adelante.
 Gracias por el tiempo que dedicaron para leer este post que es más dudas que respuestas.
 Mi cuenta de twitter es @_jimmytoledo, los invito a seguirme.
 27 de marzo de 2013 de marketcon empresas, ley, Marketing, publicidad, Tabasco, Villahermosa
 5 pensamientos en “El post más largo sobre publicidad y sus leyes.”
 Pingback: El marketing de guerrilla sigue vivo. | Gerardo Ponce
 28 de marzo de 2013 en 11:26
 Siempre si incluiste la frase “los voy a acusar con mi mamá” excelente post y contenido, los que trabajamos de esto debemos conocer las reglas, pero también como ciudadanos debemos exigir que se respeten y se conserve un lugar limpio. Saludos bro
 28 de marzo de 2013 en 11:32
 Si se dedicó tiempo y dinero para crear esa ley, mínimo hay que respetarla, anunciantes y gobierno.
 Gracias por leer, saludos Gera.
 joshmedici dijo:
 27 de marzo de 2013 en 16:54
 No es que sea necesaria más legislación, ya existe. Lo que hace falta es mejores medios para controlar la corrupción que permite la contaminación visual de nuestras ciudades.
 Es una sección de la mercadotecnia que puede sonar extraña y fuera de lugar, pero si existe, en serio! Se llama: ETICA.
 27 de marzo de 2013 en 17:15
 La ética es necesaria para ser mejor competencia, para innovar y sorprender no sólo al cliente, al público también.


text:
(969) Leocadia – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 3 lat i 317 dni w średniej odległości 2,46 au. Została odkryta 5 listopada 1921 roku w Obserwatorium Simejiz na górze Koszka na Półwyspie Krymskim przez Siergieja Bielawskiego. Nazwa planetoidy pochodzi od popularnego w Rosji imienia Leokadia. Przed nadaniem nazwy planetoida nosiła oznaczenie tymczasowe (969) 1921 KZ.
 Zobacz też
 lista planetoid 1–1000
 lista ponumerowanych planetoid
 Bibliografia
 Linki zewnętrzne
 Planetoidy pasa głównego
 Nazwane planetoidy
 Obiekty astronomiczne odkryte w 1921