type: legislation

text:
 |
 52013PC0147
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le bearta chun an costas ar chur in úsáid líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a laghdú /* COM/2013/0147 final - 2013/0080 (COD) */
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 Sa mheabhrán míniúcháin seo déantar cur síos
 ar an togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
 maidir le bearta chun an costas a bhaineann le cur in úsáid líonraí cumarsáide
 leictreonaí ardluais a laghdú.
 1. COMHTHÉACS AN TOGRA
 1.1. Cuspóirí
 an Togra
 Is iad cuspóirí an Rialacháin atá beartaithe
 an costas a laghdú agus an éifeachtúlacht a fheabhsú maidir le bonneagar
 cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid tríd an dea-chleachtas atá ann
 cheana féin ar fud an AE a mhéadú ó scála, rud a fheabhsóidh na dálaí chun an
 margadh inmheánach a bhunú agus a fheidhmiú i réimse a thacaíonn le beagnach
 gach earnáil den gheilleagar.
 Go deimhin, tá comhaontú forleathan ann gurb
 iad oibreacha innealtóireachta sibhialta is mó atá i gceist sna costais
 fhoriomlána as cur in úsáid líonraí[1],
 beag beann ar an teicneolaíocht a úsáidtear, agus tá meastacháin chomh hard le
 80 % ann i dteicneolaíochtaí áirithe.
 Is féidir na costais a laghdú go suntasach ach
 foráil a dhéanamh i leith roinnt ceart a bheadh infheidhme go díreach agus
 oibleagáidí a bheadh infheidhme thar na céimeanna éagsúla de chur in úsáid an
 bhonneagair. Is féidir bacainní ar infheistíocht agus ar dhul isteach sa
 mhargadh a mhaolú trí úsáid níos déine den bhonneagar fisiciúil atá ann cheana
 féin, trí chomhar feabhsaithe maidir le hoibreacha sibhialta atá beartaithe
 agus trí nósanna imeachta um dheonú ceadanna a shruthlíniú agus trí bhacainní
 atá roimh bhonneagar foirgnimh atá réidh don ardluas a bhaint.
 Mar sin, tugtar aghaidh sa tionscnamh seo ar
 cheithre phríomhréimse fadhbanna: (1) neamhéifeachtúlachtaí nó baic a
 bhaineann le bonneagar fisiciúil atá ann cheana féin a úsáid (mar shampla,
 duchtanna, seolphíobáin, dúnphoill, caibinéid, cuaillí, crainn, aeróga, túir agus
 tógálacha tacaíochta eile), (2) baic a bhaineann le comhchur in úsáid, (3) neamhéifeachtúlachtaí
 a bhaineann le ceadanna riaracháin a dheonú agus, ar deireadh, (4) baic a
 bhaineann le cur in úsáid laistigh d'fhoirgneamh.
 Toisc go bhfuil nasc ag gach réimse fadhbanna
 le céim shonrach sa phróiseas sholáthair chéimnigh, is é an toradh a bheadh air
 dá dtabharfaí aghaidh ar na fadhbanna sin le chéile go gcruthófaí sraith
 gníomhaíochtaí comhsheashacha a dhéanfadh atreisiú ar a chéile. Dar le staidéar
 a rinneadh, meastar go mbeadh na coigiltí i leith Capex a d’fhéadfadh a bheith
 ann d'oibreoirí sa raon idir 20 agus 30 % den chostas iomlán
 infheistíochta[2],
 i.e. suas le EUR 63 billiún faoi 2020[3],
 dá ndéanfaí bearta chun aghaidh a thabhairt ar na réimsí fadhbanna a aithníodh.
 D'fhonn sineirgí a uasmhéadú thar líonraí, ní
 ar sholáthraithe líonraí cumarsáide leictreonaí amháin atá an rialachán seo
 dírithe ach ar aon úinéir de bhonneagar fisiciúil, amhail seirbhísí
 leictreachais, gáis, uisce agus camrais, téimh agus iompair, atá oiriúnach chun
 eilimintí de líonraí cumarsáide leictreonaí a óstáil.
 1.2. Comhthéacs
 ginearálta
 De réir thuarascáil 2010 ar an Margadh Aonair[4], tá seirbhísí agus bonneagar
 teileachumarsáide san AE thar a bheith ilroinnte de réir teorainneacha
 náisiúnta fós. Léirigh tuarascáil níos déanaí ar chostas na neamh‐Eorpachta
 san earnáil cumarsáide leictreonaí [5]
 gurb ionann agus 0.9 % den OTI sa bhliain, nó 110 billiún euro,
 acmhainneacht an Mhargaidh Aonair nach bhfuil leas á baint aisti.
 Tá bonneagar leathanbhanda ardluais ag croílár
 an Mhargaidh Aonair Dhigitigh agus ina réamhchoinníoll don iomaíochas domhanda,
 i.e. i réimse na ríomhthráchtála. Mar a meabhraíodh sa Teachtaireacht maidir le
 Gníomh um an Margadh Aonair II[6],
 is féidir méadú 1-1.5 % san OTI bhliantúil agus méadú 1.5 % ar
 tháirgiúlacht an lucht saothair teacht as ardú 10 % ar an bhfáil ar
 leathanbhanda[7]
 . Trí nuálaíocht arna spreagadh ag leathanbhanda i gcuideachtaí cruthaítear
 fostaíocht, agus d'fhéadfadh seo 2 mhilliún post breise a chruthú faoi
 2020.[8]
 Tá céatadán suntasach de na féidearthachtaí
 seo nach bhfuil leas á mbaint astu le fáil ar leibhéal an bhonneagair líonraí:
 nuair a úsáidtear bealaí difriúla rialála i leith soláthar céimneach líonraí
 cuirtear leis an gcostas rochtana ar mhargaí náisiúnta, cuirtear cosc ar leas a
 bhaint as barainneachtaí scála ar leibhéal na seirbhísí agus an trealaimh agus
 cuirtear bac ar fhorbairt seirbhísí nuálacha a d'fhéadfadh teacht chun cinn ar
 líonraí fíor-ardluais a théann thar theorainneacha gan idirbhriseadh. Cé go
 mbíonn forálacha agus nósanna imeachta arna riar ar an leibhéal áitiúil i
 gceist go minic le cur in úsáid na líonraí rochtana, féadfaidh bearta den sórt
 sin, lena n-áirítear reachtaíocht thánaisteach áitiúil, tionchar neamhdhíreach
 a imirt ar an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar agus bonn cirt a thabhairt
 d'idirghabháil an Aontais[9].
 Lena chois sin, bunaithe ar Airteagal 114 CFAE, rith an tAontas
 reachtaíocht roimhe seo d'fhonn cur in úsáid bonneagair líonraí logánta a
 chothú, trí dhíchuachadh na lúibe logánta.[10]
 Beidh an tAontas thíos leis má fhágtar
 saoránaigh agus gnólachtaí lasmuigh de raon an bhonneagair sin agus tá
 spriocanna uaillmhianacha leathanbhanda leagtha síos sa Chlár Oibre Digiteach
 don Eoraip: faoi 2013, bunseirbhís leathanbhanda do gach Eorpach, agus faoi
 2020, (i) rochtain ar luas os cionn 30 Mbps do gach Eorpach, agus (ii)
 síntiús le nasc idirlín os cionn 100 Mbps do 50 % nó níos mó de
 theaghlaigh na hEorpa. Ní bhainfear na spriocanna sin amach ach amháin má
 íslítear na costais ar chur in úsáid bonneagair ar fud an AE.
 1.3. Cúlra
 polaitiúil
 Is tionscnamh suaitheanta é Clár Oibre
 Digiteach don Eoraip faoin Straitéis Eoraip 2020 a bhfuil sé mar aidhm léi
 tairbhí inbhuanaithe eacnamaíocha agus sóisialta a bhaint as margadh aonair
 digiteach atá bunaithe ar Idirlíon tapa agus fíorthapa agus ar fheidhmchláir
 idir-inoibritheacha.
 Aithníodh go háirithe an gá na costais ar chur
 in úsáid leathanbhanda a ísliú ar chríoch iomlán an Aontais, lena n-áirítear
 pleanáil agus comhordú ceart a dhéanamh agus ualaí riaracháin a laghdú.[11]
 Ag an gComhairle Eorpach an 1 agus 2 Márta
 2012 iarradh beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais chun cumhdach
 leathanbhanda níos fearr a sholáthar, lena n-áirítear an costas ar bhonneagar
 leathanbhanda ardluais a laghdú.[12]
 Aithníodh an tionscnamh sa Teachtaireacht
 "Gníomh um an Margadh Aonair II: Le chéile ar mhaithe le fás
 nua" mar cheann de 12 phríomhghníomhaíocht a chuirfidh borradh faoi
 fhás, faoi fhostaíocht agus faoi mhuinín sa Mhargadh Aonair agus beidh tionchar
 dáiríre aige ar an láthair[13].
 Sa Ghníomh um an Margadh Aonair II, tá foráil maidir leis an togra ón
 gCoimisiún a ghlacadh sa chéad ráithe de 2013. D'iarr Comhairle Eorpach an 13
 agus 14 Nollaig 2012 ar an gCoimisiún gach príomhthogra a chur i láthair
 faoi earrach na bliana 2013.[14]
 2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE
 LEASMHARA AGUS MEASÚNÚ TIONCHAIR
 2.1. Comhairliúchán
 poiblí leis na páirtithe leasmhara
 D'eagraigh seirbhísí an Choimisiún
 comhairliúchán poiblí ón 27 Aibreán go dtí an 20 Iúil 2012, agus
 tugadh cuireadh do pháirtithe leasmhara a dtuairimí a thabhairt ar chúig
 shraith ceisteanna, a chumhdaíonn slabhra iomlán cur in úsáid líonraí, ón gcéim
 phleanála go nascadh na n-úsáideoirí deiridh.[15]
 Tháinig os cionn céad freagra i scríbhinn ó gheallsealbhóirí
 éagsúla in 26 tír ar fud an AE agus ar fud LSE. Ba sholáthraithe
 cumarsáide leictreonaí (27) agus a gcomhlachais trádála (14) an chatagóir is mó
 freagróirí, chomh maith le comhlachtaí poiblí, lena n-áirítear údaráis láir
 (22, lena n-áirítear 6 Údarás Rialála Náisiúnta (ÚRN)) agus údaráis áitiúla
 (9). Thug páirtithe eile (7) ionchur uathu trí chomhlachais trádála den chuid
 is mó. Fuarthas freagraí freisin ó mhonaróirí trealaimh (5) agus comhlachais
 trádála innealtóireachta agus TFC (6).
 Go ginearálta, bhí na freagróirí fabhrach i
 leith an togra atá beartaithe ag an gCoimisiún chun dul i ngleic leis na
 costais innealtóireachta sibhialta ar sholáthar céimneach leathanbhanda ar fud
 an mhargaidh aonair. Dhearbhaigh móramh de na freagróirí go bhfuil
 neamhéifeachtúlachtaí agus baic ann agus go bhféadfaí costais a laghdú.
 D'admhaigh na geallsealbhóirí go soiléir go bhfuil fadhbanna ann agus go bhfuil
 gá le gníomhaíochtaí. Cuireadh roinnt réiteach chun tosaigh, cuid acu
 an-uaillmhianach agus cuid eile nach bhfuil chomh huaillmhianach céanna.
 Chomh maith leis an gcomhairliúchán poiblí,
 bhunaigh seirbhísí an Choimisiún fóram plé ar an Idirlíon chun smaointe na
 bpáirtithe leasmhara a shluafhoinsiú.[16]
 Bhí seirbhísí an Choimisiúin i dteagmháil
 rialta leis na mór-gheallsealbhóirí, idir gheallsealbhóirí príobháideacha agus
 poiblí araon, sna hearnálacha lena mbaineann.
 2.2 Staidéir
 agus foinsí eile faisnéise
 Rinne seirbhísí an Choimisiúin dhá staidéar a
 choimisiúnú, staidéar amháin le Deloitte maidir le cleachtais laghdaithe costas
 i ndáil le soláthar céimneach bonneagair éighníomhaigh leathanbhanda,[17] agus staidéar eile le Analysys
 Mason chun tacú le measúnú tionchair a ghabhann leis an togra reatha.[18]
 Chomh maith leis sin, d’úsáid seirbhísí an
 Choimisiúin foinsí eile faisnéise, staidéir agus dea-chleachtais náisiúnta
 (lena n-áirítear foinsí sa Ghearmáin, sa Spáinn, sa Fhrainc, san Iodáil, sa
 Liotuáin, san Ísiltír, sa Pholainn, sa Phortaingéil, sa tSlóivéin, sa tSualainn
 agus sa Ríocht Aontaithe)[19].
 Bhailigh na seirbhísí freagracha sin den Choimisiún faisnéis mhionsonraithe ó
 na hÚdaráis Rialála Náisiúnta freisin.
 2.3 Measúnú
 ar thionchar an Rialacháin atá beartaithe
 Thug seirbhísí an Choimisiúin faoi mheasúnú
 tionchair.[20]
 Roghnaíodh ceithre Rogha beartais le cur faoi anailís bhreise:
 Rogha 1: Gan aon athrú a dhéanamh: an cur
 chuige faireacháin, forghníomhaithe agus treoraithe reatha a choinneáil.
 Rogha 2: Breis éifeachtúlachta a chur
 chun cinn laistigh den earnáil teileachumarsáide: moltar bearta chun go
 gcuirfidh na hÚdaráis Rialála Náisiúnta an creat rialála maidir le cumarsáid
 leictreonach i bhfeidhm ar bhealach níos comhsheasmhaí comhchuibhithe.
 Rogha 3: Breis éifeachtúlachta a chumasú
 thar earnálacha: togra le haghaidh Rialacháin a mbeadh sé mar aidhm leis leas a
 bhaint as acmhainn iomlán an chomhair thras‐earnála (tá foráil in dhá
 fhorogha, 3a - Rialachán amháin agus 3b - Rialachán agus Moladh le chéile).
 Rogha 4: Breis éifeachtúlachta a
 shainordú: togra le haghaidh reachtaíochta a chomhlánfaidh an creat rialála reatha
 chun bearta a shainordú agus a théadh níos faide ná Rogha 3, amhail atlais
 bhonneagair, rochtain ar bhonneagar bunaithe ar chostais, comhar sainordaithe
 d'oibreacha innealtóireachta sibhialta fiú nuair nach maoinítear iad le cistí
 poiblí agus bonneagar atá réidh don ardluas a shuiteáil i seanfhoirgnimh
 freisin.
 Tá anailís na roghanna dírithe go háirithe ar
 na costais agus ar na tairbhí a bheidh ar gheallsealbhóirí díreacha, an
 tionchar a bhfuiltear ag súil leis ar infheistíocht sna líonraí agus ar sholáthar
 céimneach leathanbhanda, agus ar anailís mhaicreacnamaíoch níos leithne ar an
 tionchar ar leas tomhaltóirí, ar fhás, ar iomaíochas agus ar an Margadh Aonair.
 Is é conclúid na Tuarascála ar an Measúnú
 Tionchair gurb í Rogha 3a an Rogha is fearr atá ar fáil, toisc a
 éifeachtaí atá sí ó thaobh na nithe a aithníodh, an anailís costais is tairbhe,
 éifeachtúlacht agus soiléire maidir le leas a bhaint as an acmhainn laghdaithe
 costas ag úsáid cuspóirí ginearálta bheartais an AE, i gcomhréir le prionsabail
 na comhréireachta agus na coimhdeachta.
 Maidir leis an Rogha ionstraime atá
 beartaithe, féach roinn 3.4 thíos.
 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 3.1. Bunús
 Dlí
 Tá an togra bunaithe ar Airteagal 114 den
 Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Tá bonn cirt leis sin bunaithe
 ar chuspóirí an togra, a bhfuil sé mar aidhm leo na dálaí do bhunú agus
 d'fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú.
 Lena chois sin, mar a dhearbhaítear sa
 chásdlí, tugann an tAirteagal seo discréid do reachtaíocht an Aontais, ag
 brath ar an gcomhthéacs ginearálta agus dálaí sonracha an ábhair atá le
 comhchuibhiú, maidir leis an teicníocht comhchuibhithe is iomchuí chun an
 toradh inmhianaithe a bhaint amach, go háirithe i réimsí a bhfuil gnéithe casta
 teicniúla mar shaintréith acu.[21]
 3.2. Coimhdeacht
 Tugann prionsabal na coimhdeachta bonn cirt
 don idirghabháil Eorpach atá beartaithe chun an costas ar chur in úsáid
 bonneagair cumarsáide leictreonaí ardluais a laghdú.
 Tá dhá príomhaidhm le prionsabal na
 coimhdeachta. Ar lámh amháin, cuireann sé ar chumas an Aontais gníomhú mura
 féidir le Ballstát atá ag gníomhú léi féin fadhb a réiteach go leordhóthanach.
 Ar an lámh eile, iarrann sé seasamh le húdarás na mBallstát sna réimsí sin nach
 féidir déileáil leo níos éifeachtaí ach an oiread le gníomhaíocht ón Aontas. Is
 é an cuspóir an próiseas déanta cinntí laistigh den Aontas a thabhairt chomh
 gar agus is féidir don saoránach.
 Díríonn an Rialachán atá beartaithe ar chearta
 agus oibleagáidí sonracha is infheidhme go díreach a shainiú d’fhonn pleanáil
 agus tabhairt i gcrích sholáthar céimneach an bhonneagair fhisiciúil agus na
 n-oibreacha sibhialta a éascú, lena n-áirítear forálacha coimhdeacha chun
 trédhearcacht na faisnéise ábhartha agus comhordú na nósanna imeachta
 riaracháin a áirithiú. Chomh maith leis an méid sin, tá foráil ann maidir le
 ceanglais don bhonneagar fisiciúil laistigh d’fhoirgneamh le haghaidh gach
 foirgneamh agus mór-athchóiriú nua.
 Tógann na bearta atáthar ag súil leo ar an
 dea-chleachtas atá ann i roinnt Ballstát, amhail an dea-chleachtas a bhaineann
 le bonneagar fisiciúil atá ann cheana a athúsáid sa Liotuáin agus sa
 Phortaingéil, trédhearcacht an bhonneagair atá ann cheana sa Bheilg agus sa
 Ghearmáin, comhchur in úsáid san Fhionlainn agus sa tSualainn, sruthlíniú ceart
 slí agus nósanna imeachta riaracháin san Ísiltír agus sa Pholainn agus
 bonneagar leathanbhanda ardluais i bhfoirgnimh nua sa Spáinn agus sa Fhrainc[22]. Tá bearta tugtha isteach ag
 Ballstáit áirithe a théann, go feadh méid áirithe, níos faide ná na cinn atá
 beartaithe, amhail an t‐ionad ilfhreastail sa Ghréig. Tá an Rialachán atá
 beartaithe gan dochar d’fhorálacha níos mionsonraithe den sórt sin atá leagtha
 amach sa dlí náisiúnta.
 Tá an Rialachán atá beartaithe gan dochar
 freisin d’aon bheart sonrach rialála, lena n-áirítear leighis a fhorchur ar
 ghnóthais a bhfuil cumhacht shuntasach sa mhargadh acu, arna nglacadh ag na
 húdaráis rialála náisiúnta faoi chreat rialála an Aontais maidir le cumarsáid
 leictreonach.
 Tá na bearta atá beartaithe riachtanach ar
 leibhéal an Aontais chun na dálaí do bhunú agus d’fheidhmiú an mhargaidh
 inmheánaigh a fheabhsú, d’fhonn:
 –
 baic roimh fheidhmiú an Mhargaidh Aonair a bhaint,
 baic arna gcruthú ag píosaí difriúla rialacha agus nósanna imeachta ar leibhéil
 náisiúnta agus fo-náisiúnta, rud a chuireann bac ar fhorbairt agus ar fhás
 cuideachtaí Eorpacha, a bhfuil tionchar diúltach aige ar iomaíochas Eorpach
 agus a chruthaíonn baic roimh infheistíocht agus feidhmiú trasteorann, agus a
 chuireann bac, dá brí sin, ar an tsaoirse seirbhísí agus líonraí cumarsáide
 leictreonaí a sholáthar mar atá ráthaithe faoi reachtaíocht reatha an Aontais.
 Mar léiriú ar an méid sin, nuair a bhíonn cineálacha éagsúla cur chuige rialála
 atá scaipthe agus neamh‐thrédhearcach i bhfeidhm i leith soláthar
 céimneach líonraí, méadaítear ar an gcostas rochtana ar gach margadh náisiúnta.
 Tá ilroinnt den sórt sin ina bhac do chuideachtaí ilnáisiúnta chomh maith le
 cuideachtaí náisiúnta, atá toilteanach barainneachtaí scála a bhaint amach ar
 an leibhéal Eorpach agus aghaidh a thabhairt ar iomaíocht dhomhanda atá ag éirí
 níos géire. Cuireann sé srian freisin ar sheirbhísí nuálacha a fhorbairt,
 seirbhísí a d’fhéadfadh teacht chun cinn i líonraí fíor-ardluais a théann thar
 theorainneacha gan idirbhriseadh.
 –
 clúdach uilíoch leathanbhanda a spreagadh, rud atá
 ina réamhchoinníoll d’fhorbairt an Mhargaidh Aonair Dhigitigh, agus a
 rannchuideoidh, dá bhrí sin, le bac mór a bhaint ó thaobh an Margadh Aonair a
 thabhairt i gcrích agus a rannchuideoidh le comhtháthú críochach ag an am
 céanna. Ní bhainfear na spriocanna sin amach mura n-íslítear na costais ar fud
 an AE maidir le bonneagar a chur in úsáid;
 –
 na féidearthachtaí suntasacha atá ann a bhaint
 amach i ndáiríre maidir le costais a laghdú agus soláthar céimneach
 leathanbhanda a éascú, lena n-áirítear méadú ó scála a dhéanamh ar
 dhea-chleachtais atá ann cheana ar fud an AE aon uair is féidir.
 –
 sruthlíniú a dhéanamh ar phróisis éifeachtacha
 phleanála agus infheistíochta ar scála mór, rud a éascóidh forbairt oibreoirí
 pan-Eorpacha.
 –
 a áirithiú go gcaithfear go cothrom agus go neamh‐idirdhealaithe
 le gnóthais agus le hinfheisteoirí, i gcomhréir leis “na cuspóirí agus cúraimí
 sin a bhfuil dlúthbhaint acu leis an ábhar idir lámha”[23] atá i roinnt ionstraimí dá
 bhforáiltear cheana féin i ndlí an AE, go háirithe maidir leis an earnáil
 cumarsáide leictreonaí[24]
 ach freisin a bhaineann le hearnálacha eile (e.g. cuideachtaí fóntais atá ag
 iarraidh brabús a dhéanamh óna mbonneagar fisiciúil, sineirgí le greillí cliste
 a bhunú).
 Rinneadh roinnt socruithe le go gcomhlíonfaidh
 an togra seo prionsabal na coimhdeachta.
 –
 Ar an gcéad dul síos, féadfaidh Ballstáit forálacha
 níos mionsonraithe a choinneáil nó a ghlacadh ina ndéantar sonrú breise nó
 comhlántach ar na hoibleagáidí dá bhforáiltear sa Rialachán atá beartaithe,
 e.g. maidir le rochtain ar bhonneagar atá ann cheana, comhordú na n-oibreacha
 sibhialta agus comhchur in úsáid.
 –
 Thairis sin, cé go ndéantar na cúraimí arna gcruthú
 ag an Rialachán atá beartaithe a shannadh ar an ÚRN faoin gcreat rialála maidir
 le cumarsáid leictreonach, mura socraítear a mhalairt, féadfaidh Ballstáit
 comhlachtaí inniúla difriúla a cheapadh, i bhfianaise shaineolas agus
 neamhspleáchas na gcomhlachtaí sin, i gcomhréir leis an gcóras bunreachtúil
 náisiúnta maidir le hinniúlachtaí agus cumhachtaí a dháileadh[25], ar leibhéal barrfheabhsaithe
 comhiomlánaithe, áit ar féidir éifeachtúlachtaí luachmhara a áirithiú i
 bhfianaise na gcúraimí arna sannadh. Baineann sé seo le gach ceann de na
 cúraimí a fhoráiltear faoin rialachán: an pointe faisnéise maidir le deonú
 ceadanna, trédhearcacht agus réiteach díospóidí.
 –
 Ar an dara dul síos, maidir le trédhearcacht an
 bhonneagair fhisiciúil atá ann cheana, cé go bhfuil tionscnaimh mhapála curtha
 in áit ag roinnt Ballstát, i bhfoirm feidhmchláir CFG (Córais Faisnéise
 Geografaí), a chumhdaíonn ní amháin an bonneagar cumarsáide leictreonaí, ach
 bonneagar fisiciúil de chuid fóntas eile, ní cheanglaítear ar Bhallstáit
 tabhairt faoi fheachtas mapála den sórt sin faoin togra. Ní cheanglaítear faoi
 ach oiread go ndéanfaí sonraí a chomhiomlánú ná a stóráil ag pointe teagmhála
 aonair. Is í an oibleagáid a leagtar ar Bhallstáit sonraí den sórt sin ‘a chur
 ar fáil’ ag pointe faisnéise aonair, rud a d’fhéadfaí a dhéanamh trí
 hipearnaisc a chur ar fáil chuig suíomhanna eile. Ar an gcaoi chéanna, ní
 leagtar síos aon oibleagáid ghinearálta réamh‐fhógra a thabhairt maidir
 le hoibreacha sibhialta atá beartaithe faoin togra. In ionad é sin a dhéanamh,
 cuireann sé ar chumas soláthraithe cumarsáide leictreonaí an fhaisnéis seo a
 éileamh ó sholáthraithe líonraí, i bhfianaise líonraí cumarsáide leictreonaí
 ardluais a chur in úsáid.
 –
 Ar an tríú dul síos, maidir le deonú ceadanna, ní
 dhéanann an togra seo difear do neamhspleáchas na mBallstát ó thaobh nósanna
 imeachta de inniúlachtaí a shannadh go hinmheánach. Cé go gcaithfear faisnéis
 maidir le nósanna imeachta difriúla um dheonú ceadanna a bheith ar fáil agus go
 gcaithfear iarratais a chur isteach tríd an bpointe teagmhála, is ról teoranta
 atá aige maidir leis na ceadanna difriúla a sheoladh amach agus comhordú a
 dhéanamh ar an bpróiseas deonaithe ceadanna. Lena chois sin, ní dhéantar
 comhchuibhiú ar na spriocdhátaí difriúla ach amháin mura socraítear a mhalairt,
 agus tá cead ag Ballstáit a gcuid spriocdhátaí sonracha a choinneáil nó a thabhairt
 isteach, gan dochar do spriocdhátaí nó oibleagáidí sonracha eile, atá leagtha
 síos chun an nós imeachta a sheoladh mar is iomchuí, is infheidhme i gcomhréir
 leis an dlí náisiúnta nó le dlí an AE.
 –
 Ar deireadh, maidir le trealamh laistigh d’fhoirgneamh,
 tugann an rialachán atá beartaithe cead do Bhallstáit na hoibleagáidí dá
 bhforáiltear sa Rialachán a oiriúnú do chásanna náisiúnta agus áitiúla ar
 leith, trí chatagóirí foirgneamh, amhail foirgnimh aon theaghais nó foirgnimh
 athchóirithe, a dhíolmhú óna raon feidhme, i gcomhréir go hiomlán le
 prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta.
 3.3. Comhréireacht
 Tá bonn cirt leis na bearta atá molta ó thaobh
 na comhréireachta de freisin.
 Tá na bearta laghdaithe costais atá beartaithe
 dírithe ar chomhordú agus trédhearcacht a mhéadú, agus ar na huirlisí íosta a
 chomhchuibhiú, rud a chuirfidh ar chumas na ngeallsealbhóirí ábhartha leas a
 bhaint as sineirgí agus neamhéifeachtúlachtaí a laghdú sa soláthar céimneach.
 Freisin, cé go bhfuil sé mar aidhm ag na bearta atá beartaithe baic ar rochtain
 ar bhonneagar fisiciúil a laghdú, ní dhéanann siad cearta úinéireachta a lagú
 go míchuí agus caomhnaíonn siad idirbheartaíocht tráchtála ar an gcéad dul
 síos.
 Ní leagtar síos samhlacha sonracha gnó faoi na
 bearta atá beartaithe. Fágann siad an fhéidearthacht freisin ag Ballstáit
 forálacha níos mionsonraithe a ghlacadh, agus dá bhrí sin déanfaidh siad
 comhlánú ar thionscnaimh náisiúnta atá idir lámha seachas tionchar a bheith acu
 orthu. Mar mhalairt air sin, cuirfidh siad ar chumas na mBallstát tógáil ar na
 bearta reatha atá acu agus an modh eagrúcháin is fearr a oireann don chás atá i
 gceist le haon bheart atá ann cheana nó le haon bheart nua a roghnú, gan
 costais bhreise a ghearradh le riachtanas.
 Cé go ndéanfaidh an rialachán atá beartaithe
 difear do chearta úinéireachta go feadh méid áirithe, déantar é sin agus
 prionsabal na comhréireachta á urramú.
 Faoin togra, déantar caibidlíochtaí tráchtála
 a chumasú i ndáil le rochtain ar bhonneagar fisiciúil, gan rochtain a shainordú
 ar théamaí agus coinníollacha réamhshainithe ná ar théamaí agus coinníollacha
 atá dírithe ar chostais. Tá foráil ann maidir le cúiseanna táscacha ina
 bhféadfaí a mheas go bhfuil an diúltú rochtain a dheonú réasúnta, amhail
 oiriúnacht theicniúil an bhonneagair fhisiciúil ar iarradh rochtain air aon
 ghné de na líonraí cumarsáide leictreonaí a óstáil, gan spás a bheith ar fail
 chun na heilimintí a óstáil, nó sláine agus slándáil an líonra.
 Cé go bhfuil foráil ann maidir le réiteach
 díospóidí i gcás ina ndiúltaítear rochtain go míréasúnta, cuirtear roinnt
 paraiméadar san áireamh agus an praghas rochtana á shocrú, m.sh. an tionchar a
 bheidh ag an rochtain a iarradh ar an bplean gnó atá mar bhunsraith le
 hinfheistíochtaí arna ndéanamh ag oibreoir an líonra, go háirithe i gcás
 bonneagar fisiciúil a tógadh le déanaí agus a úsáidtear chun seirbhísí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a sholáthar.
 Maidir le trédhearcacht an bhonneagair
 fhisiciúil atá ann cheana, baineann an togra le bonneagar atá oiriúnach do chur
 in úsáid líonraí ardluais agus ní bhaineann sé le bonneagar fisiciúil ar bith
 go ginearálta. ugann sé cead freisin do Bhallstáit foráil a dhéanamh maidir le
 díolúintí ginearálta do bhonneagar ach bhfuil oiriúnach go teicniúil. Lena
 chois sin, tá sé mar aidhm leis an togra faisnéis a chur ar fáil ag an gcostas
 is ísle. Ar an gcúis sin, tá oibleagáidí céimnitheacha i gceist leis, lena
 gceadaítear rochtain ar fhaisnéis atá ar fáil cheana féin a eagrú agus gan dul
 i muinín suirbhéanna ach amháin i gcásanna nach bhfuil an fhaisnéis sin ar fáil
 go héasca ag údaráis phoiblí ná ag na soláthraithe cumarsáide leictreonaí.
 Maidir le comhordú ar oibreacha
 innealtóireachta sibhialta, ní chuirtear teorainn ar shaoirse eacnamaíoch
 gnóthas faoin togra – go háirithe, níl sainordú ann do pháirtithe nach bhfuil
 comhchur in úsáid roghnaithe acu mar shamhail tráchtála comhchur in úsáid a
 dhéanamh, ach amháin má tá an cur in úsáid á mhaoiniú le cistí poiblí. A
 mhalairt de scéal atá ann, déantar iarracht socruithe comhchur in úsáid
 tráchtála a chumasú, trí scaipeadh faisnéise níos fear a éascú maidir le
 hoibreacha innealtóireachta sibhialta amach anseo.
 Maidir le bonneagar fisiciúil laistigh
 d’fhoirgneamh, tá an oibleagáid foirgnimh a fheistiú le bonneagar fisiciúil atá
 réidh don ardluas teoranta d'fhoirgnimh nua agus d’fhoirgnimh a dhéantar
 mór-athchóiriú orthu. Sin mar gheall gur chostas incriminteach atá i gceist sna
 cásanna sin, i gcomparáid leis an gcostas ard a bhaineann le foirgnimh
 neamhfheistithe atá ann cheana a iarfheistiú le bonneagar éighníomhach agus gur
 dócha go gcúiteoidh an luach níos airde atá ar an tsócmhainn an costas. Lena
 chois sin, níl an oibleagáid sin infheidhme a thuilleadh faoin togra ach maidir
 le mór-athchóirithe a dteastaíonn cead tógála dóibh. Foráiltear go dtabharfaidh
 na Ballstáit díolúintí ginearálta ar chúiseanna comhréireachta freisin.
 3.4 Cearta Bunúsacha
 Rinneadh anailís ar an tionchar a bheadh ag na
 bearta atá molta ar chearta bunúsacha.
 Cé go bhféadfadh an oibleagáid ar oibreoirí
 líonraí gach iarraidh réasúnta ar rochtain ar a mbonneagar fisiciúil a
 chomhlíonadh srian a chur ar a gceart gnó a dhéanamh agus ar a gceart chun
 maoine chomh maith, maolaítear ar an tionchar diúltach ina leith sin i ngeall
 ar an bhforáil gur cheart rochtain den sórt sin a dheonú ar théarmaí agus ar
 choinníollacha cothroma, lena n-áirítear ó thaobh praghais de. Lena chois sin,
 is gá a mheas go bhfuil bonn cirt leis an teorannú seo agus go bhfuil sé
 comhréireach don aidhm an costas a bhaineann le cur in úsáid líonraí cumarsáide
 leictreonaí ardluais a laghdú toisc go laghdódh sé an gá le hoibreacha
 innealtóireachta sibhialta a dhéanamh, ar ionann iad agus beagnach 80 %
 den chostas ar chur in úsáid líonraí. Maidir leis an oibleagáid ar oibreoirí
 líonraí faisnéis íosta a thabhairt faoin mbonneagar atá ann cheana, cuirtear
 cosaintí maidir leis an gceart ar phríobháideacht agus cosaint rún gnó ar fáil
 tríd an bhforáil maidir le díolúintí chun críche rún gnó agus oibriúcháin.
 Maidir leis an oibleagáid atá ar ghnóthais, a
 dhéanann oibreacha sibhialta arna maoiniú go hiomlán nó i bpáirt le cistí
 poiblí, aon iarraidh réasúnta ar rochtain a dheonú i bhfianaise eilimintí de
 líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid, d’fhéadfaí srian a
 chur ar a gceart gnó a dhéanamh agus ar a gceart chun maoine chomh maith. Ní
 bheadh feidhm le haon oibleagáid den sórt sin, áfach, ach amháin mura mbeadh
 aon chostas breise i gceist leis as na hoibreacha sibhialta tosaigh a bhí
 beartaithe, agus dá ndéanfaí an iarraidh ar chomhordú a chomhdú chomh luath
 agus is féidir, agus i gcás ar bith aon mhí ar a laghad sula gcuirfí an
 tionscadal deiridh faoi bhráid na n-údarás inniúil i gcomhair deonú ceadanna.
 Lena chois sin, is gá a mheas go bhfuil bonn cirt leis an teorannú seo agus go
 bhfuil sé comhréireach don aidhm an costas a bhaineann le cur in úsáid líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a laghdú toisc nach gcuirfeadh sé ar chumas
 oibreoirí líonraí cumarsáide leictreonaí ach cuid de chostas na n-oibreacha
 innealtóireachta sibhialta a chumhdach.
 D'fhéadfadh an oibleagáid gach foirgneamh
 nuathógtha a fheistiú le bonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas
 tionchar a imirt ar na cearta chun maoine atá ag úinéirí na maoine lena
 mbaineann. Is gá a mheas go bhfuil bonn cirt leis an teorannú seo agus go
 bhfuil sé comhréireach don aidhm an costas a bhaineann le cur in úsáid líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a laghdú toisc go bhfágfaí as an áireamh aon
 ghá le hiarfheistiú a dhéanamh ar fhoirgnimh ina bhfuil bonneagar fisiciúil.
 D'fhéadfadh tionchar ar an gceart chun maoine
 atá ag úinéirí na maoine príobháidí lena mbaineann a bheith ag ceart soláthraí
 líonraí cumarsáide poiblí a líonra a fhoirceannadh ag an bpointe
 comhchruinnithe d'fhonn rochtain a fháil ar bhonneagar fisiciúil foirgnimh atá
 réidh don ardluas. Tá srianta den sórt sin teoranta ag an oibleagáid atá ar
 sholáthraithe líonraí cumarsáide poiblí an tionchar ar an maoin phríobháideach
 a íoslaghdú agus aon chostais arna dtabhú a chumhdach. Lena chois sin, is gá a
 mheas go bhfuil bonn cirt leis an teorannú seo agus go bhfuil sé comhréireach
 don aidhm an costas a bhaineann le cur in úsáid líonraí cumarsáide leictreonaí
 ardluais a laghdú toisc go gcuirfeadh sé ar chumas oibreoirí líonraí cumarsáide
 leictreonaí barainneachtaí scála a bhaint amach, agus a líonraí á gcur in úsáid
 acu.
 D'fhéadfadh an ceart atá ag soláthraithe
 líonraí cumarsáide poiblí rochtain a fháil ar aon bhonneagar fisiciúil
 foirgnimh atá réidh don ardluas tionchar a imirt ar chearta maoine shealbhóir
 an chirt an bonneagar fisiciúil foirgnimh a úsáid. Tá an srian sin teoranta
 áfach toisc go gcaithfí rochtain den sórt sin a dheonú ar théarmaí réasúnta
 agus toisc nach mbeadh feidhm leis ach i gcásanna ina bhfuil dúbailt dodhéanta
 ó thaobh na teicneolaíochta de nó neamhéifeachtúil go heacnamaíoch.
 Tá an ceart atá ag na páirtithe lena mbaineann
 na teorainneacha atá léirithe thuas leigheas éifeachtach a fháil ráthaithe leis
 an bhféidearthacht an cás a atreorú chuig comhlacht náisiúnta inniúil um
 réitigh díospóidí, agus ba cheart go mbeadh sin gan dochar don cheart atá ag
 aon cheann de na páirtithe an cás a chur faoi bhráid cúirte.
 3.5. Rogha ionstraime
 Tá Rialachán á bheartú ag an gCoimisiún mar go
 ráthaíonn sé réiteach cuimsitheach, atá infheidhme go díreach, lena n-áirítear
 do gach cead a theastaíonn le líonraí a sholáthar go céimneach. Áiritheoidh sé
 go mbeidh uirlisí laghdaithe costais ar fáil go tapa, rud a thagann le
 móiminteam na spriocanna sa Chlár Oibre Digiteach don Eoraip, spriocanna atá le
 baint amach faoi 2020.
 Murab ionann agus Treoir, lena mbeadh sé
 intuigthe go mbeadh am breise ar fáil ag na Ballstáit chun trasuíomh a
 dhéanamh, cuirfidh an rialachán na cearta agus oibleagáidí bunúsacha ar fáil le
 líonraí a chur in úsáid ar fud an mhargaidh aonair. Lena chois sin, dá nglacfaí
 treoir, cheadófaí méid suntasach difreála ó thaobh cur chun feidhme na gceart
 agus na n-oibleagáidí sin agus leanfaí ar aghaidh leis an éagsúlacht atá ag
 teacht chun cinn faoi láthair. I gcodarsnacht leis sin, trí ionstraim atá
 infheidhme go díreach a ghlacadh, laghdófar an ilroinnt atá ann faoi láthair
 agus cuirfidh sí cosc ar ilroinnt bhreise, trí dhíriú ar bhacainní ar leith a
 bhaint atá roimh mhargadh aonair a fhorbairt do líonraí cumarsáide leictreonaí,
 agus trí thógáil ar dhea-chleachtais ach na ceisteanna eagrúcháin a fhágáil go
 mór faoi dhiscréid na mBallstát. Is gá sraith de chearta atá infheidhme go
 díreach a chur ar fáil do sholáthraithe maidir le gach céim a bhaineann le
 líonra a phleanáil agus a sholáthar go céimneach, cearta a mbeidh siad in ann a
 agairt roimh na cúirteanna náisiúnta, ní amháin i gcoinne Ballstáit, ach i
 gcoinne páirtithe príobháideacha freisin, amhail úinéirí bonneagair.
 Ag coinneáil i gcuimhne go bhfuil sé mar
 chroílár an togra seo cearta agus oibleagáidí a shainiú atá infheidhme go
 díreach ar fud an Mhargaidh Aonair, tá an cuma ar an scéal gurb é Rialachán
 seachas Treoir an ionstraim dlí is fearr toisc go bhfuil buntáistí
 soiléire ag baint leis ó thaobh éifeachtúlachta agus éifeachtachta de agus
 soláthraíonn sé cothrom iomaíochta do shaonránaigh agus do ghnóthaí, le
 féidearthacht níos mó d'fhorghníomhú príobháideach[26]. Dá réir sin, tugann Rialachán
 atá infheidhme go díreach, murab ionann agus Treoir lena mbíonn trasuíomh
 náisiúnta i gceist leis, ráthaíocht níos fearr go mbeidh tionchar láithreach
 aige, rud atá de dhíth chun rannchuidiú le cuspóirí an Chláir Oibre Dhigitigh
 maidir le fáil ar leathanbhanda faoi 2020.
 Na buntáistí móra a bhaineann leis na bearta
 laghdaithe costais, i dtéarmaí leasa eacnamaíoch agus buntáistí ó thaobh na
 sochaí de, sáróidh siad go mór aon ualach riaracháin.
 3.6. Struchtúr
 an togra agus na príomhchearta agus oibleagáidí
 Airteagal 1
 – Cuspóir agus raon feidhme
 –
 Tá cuspóir agus raon feidhme an Rialacháin
 sonraithe in Airteagal 1.
 Airteagal 2
 – Sainmhínithe
 –
 Tugtar san Airteagal seo sainmhínithe sa
 bhreis orthu sin atá ar fáil i gcreat rialála an AE maidir le cumarsáid
 leictreonach.
 Airteagal 3
 – Rochtain ar bhonneagar fisiciúil atá ann cheana
 –
 In Airteagal 3 bunaítear ceart ginearálta na n-oibreoirí
 líonraí rochtain ar a mbonneagar fisiciúil a thairiscint agus oibleagáid ar
 oibreoirí líonraí iarratais réasúnta ar rochtain ar a mbonneagar fisiciúil a
 chomhlíonadh i bhfianaise eilimintí de líonraí cumarsáide leictreonaí a chur in
 úsáid faoi théarmaí agus coinníollacha cothroma.
 –
 Tá foráil déanta maidir le comhlacht um réiteach
 díospóidí chun súil siar a dhéanamh ar aon diúltú nó ar aon díospóid faoi na
 téarmaí agus na coinníollacha – d'fhágfaí an fheidhm seo ar iontaoibh an
 Údaráis Rialála Náisiúnta (ÚRN) mura socrófaí a mhalairt.
 Airteagal 4
 – Trédhearcacht an bhonneagair fhisiciúil
 –
 Tá foráil in Airteagal 4 maidir le ceart
 rochtana ar fhaisnéis íosta maidir le bonneagar fisiciúil atá ann cheana féin
 chomh maith le hoibreacha sibhialta atá beartaithe.
 –
 Tá oibleagáid ar oibreoirí líonraí iarratais
 réasúnta ar shuirbhéanna ar an láthair ar eilimintí sonracha dá mbonneagar
 fisiciúil ag gabháil leis seo.
 –
 D'fhágfaí réiteach díospóidí faoi shuirbhéanna ar
 an láthair nó rochtain ar fhaisnéis ar iontaoibh comhlachta um réiteach
 díospóidí, an ÚRN mura socrófaí a mhalairt.
 Airteagal 5
 – Comhordú na n-oibreacha sibhialta
 –
 Tá ceart san Airteagal seo chun comhordú ar
 oibreacha sibhialta a chaibidliú.
 –
 Chomh maith leis sin, leagtar oibleagáid ar
 ghnóthais a dhéanann oibreacha sibhialta arna maoiniú le hairgead poiblí
 iarratais réasúnta ar chomhaontuithe maidir le comhordú oibreacha sibhialta a
 chomhlíonadh faoi dhálaí trédhearcacha neamh‐idirdhealaitheacha.
 Airteagal 6
 – Deonú ceadanna
 –
 San Airteagal seo, tá ceart maidir le
 rochtain, ar mhodhanna leictreonacha agus trí phointe aonair faisnéise, ar aon
 fhaisnéis a bhaineann leis na dálaí agus na nósanna imeachta is infheidhme i
 leith oibreacha sibhialta sonracha chomh maith le ceart chun iarratais a chur
 isteach ar cheadanna le modhanna leictreonacha tríd an bpointe sin. Déanfaidh
 an pointe faisnéise éascaíocht agus comhordú ar an bpróiseas deonaithe ceadanna
 agus déanfaidh sé faireachán ar chomhlíonadh spriocdhátaí.
 –
 Lena chois sin, leagann sé síos spriocdháta ginearálta
 uasta mura gcuirtear spriocdháta ar fáil i reachtaíocht náisiúnta ná
 reachtaíocht an AE chomh maith le ceart chun cinneadh tráthúil a fháil maidir
 le hiarratais ar cheadanna.
 Airteagal 7-8
 – Trealamh foirgnimh
 –
 In Airteagal 7, bunaítear oibleagáid chun gach
 foirgneamh nua, chomh maith le foirgnimh a ndéanfar athchóiriú mór orthu, a
 fheistiú le bonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas, agus
 oibleagáid chun pointe comhchruinnithe a sholáthar i bhfoirgnimh nua
 ilteaghaisí, chomh maith le seanfhoirgnimh a ndéanfar athchóiriú mór orthu, a
 bheidh suite laistigh nó lasmuigh den fhoirgneamh.
 –
 Is é atá in Airteagal 8 ceart do sholáthraithe
 líonraí cumarsáide leictreonaí a dtrealamh líonraí a fhoirceannadh ag pointe
 comhchruinnithe foirgneamh, ceart d'oibreoirí cumarsáide leictreonaí rochtain a
 chaibidliú ar aon bhonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas agus ann
 cheana féin agus, ceal bonneagar inmheánach atá réidh don ardluas, ceart a
 dtrealamh líonraí a fhoirceannadh in áitreabh príobháideach an rannpháirtí ar
 choinníoll go ndeanfar an tionchar ar an maoin phríobháideach a íoslaghdú agus
 go ndéanfar ar a chostas féin é.
 Airteagail 9-11
 –
 Tá forálacha críochnaitheacha sna hAirteagail seo,
 lena n-áirítear ainmniú na gcomhlachtaí inniúla agus oibleagáid maidir le
 hathbhreithniú a dhéanamh ar an rialachán laistigh de trí bliana tar éis a
 theacht i bhfeidhm.
 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH
 Níl aon impleacht ag an Rialachán atá
 beartaithe ar bhuiséad an Aontais.
 2013/0080 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le bearta chun an costas ar chur in
 úsáid líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a laghdú
 (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis an dréachtghníomh reachtach a chur
 chuig na parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[27],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[28],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós
 imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1) Tá athrú ó bhonn á dhéanamh
 ar an Margadh Aonair ag an ngeilleagar digiteach. I ngeall ar an nuálaíocht,
 luas agus clúdach thar theorainneacha a bhaineann leis, d'fhéadfadh sé leibhéal
 nua a bhaint amach ó thaobh chomhtháthú an Mhargaidh Aonair de. Tá fís ag an
 Aontas de gheilleagar digiteach a chuireann leasanna inbhuanaithe eacnamaíocha
 agus sóisialta ar fáil bunaithe ar sheirbhísí nua-aimseartha ar líne agus naisc
 thapa Idirlín. Bíonn bonneagar digiteach d'ardchaighdeán mar fhothaca le
 beagnach gach earnáil de gheilleagar nua-aimseartha nuálach agus tá tábhacht
 straitéiseach ag baint leis ó thaobh comhtháthú sóisialta agus críochach de. Dá
 bhrí sin, is gá do gach saoránach agus do gach gnólacht deis a fháil bheith
 rannpháirteach sa gheilleagar digiteach.
 (2) Agus aitheantas á thabhairt
 acu don tábhacht a bhaineann le soláthar céimneach leathanbhanda ardluais,
 thacaigh na Ballstáit leis na spriocanna uaillmhianacha leathanbhanda atá
 leagtha amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig
 an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste
 na Réigiún dar teideal "Clár Oibre Digiteach don Eoraip - Fás Eorpach a
 dhreasú go digiteach"[29]("an
 Clár Oibre Digiteach"): cumhdach leathanbhanda 100 % faoi 2013 agus
 luas méadaithe 30 Mbps do gach líon tí, agus síntiús Idirlín os cionn 100 Mbps
 a bheith ag níos mó ná leath de na líonta tí faoi 2020.
 (3) Sa Chlár Oibre Digiteach,
 aithníodh freisin an gá le beartais chun na costais ar chur in úsáid
 leathanbhanda a ísliú ar chríoch iomlán an Aontais, lena n-áirítear pleanáil
 chuí agus comhordú cuí agus ualaí riaracháin a laghdú.
 (4) Mar go dtuigtear an gá le
 gníomhaíochtaí ar leibhéal an AE chun cumhdach leathanbhanda níos fearr a
 sholáthar, lena n-áirítear trí chostas an bhonneagair leathanbhanda ardluais a
 laghdú[30],
 leagtar béim sa Ghníomh um an Margadh Aonair II[31] ar an ngá le hiarrachtaí
 breise d’fhonn na cuspóirí atá leagtha amach sa Chlár Oibre Digiteach don
 Eoraip a bhaint amach go tapa, lena n áirítear inter alia dul i ngleic
 leis an dúshlán a bhaineann le hinfheistíocht i líonraí ardluais.
 (5) Beidh infheistíochtaí
 suntasacha de dhíth chun líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais fosaithe agus
 gan sreang a sholáthar go céimneach ar fud an Aontais agus is é an costas ar
 oibreacha innealtóireachta sibhialta cuid shuntasach den infheistíocht sin.
 (6) Is féidir cuid mhór de na
 costais sin a lua le neamhéifeachtúlachtaí sa phróiseas soláthair chéimnigh
 nuair a úsáidtear bonneagar éighníomhach atá ann cheana (amhail duchtanna,
 seolphíobáin, dúnphoill, caibinéid, cuaillí, crainn, suiteálacha aeróige, túir
 agus struchtúir tacaíochta eile), le baic a bhaineann le comhordú na
 n-oibreacha sibhialta, le nósanna imeachta riaracháin um dheonú ceadanna atá
 ródhian, agus le baic a bhaineann le líonraí a chur in úsáid laistigh
 d’fhoirgneamh.
 (7) Na bearta sin a bhfuil sé mar
 aidhm leo cur leis an éifeachtúlacht ó thaobh bonneagar atá ann cheana a úsáid
 agus costais agus bacainní a laghdú chun oibreacha nua innealtóireachta
 sibhialta a dhéanamh, rannchuideoidh siad go suntasach chun cur in úsáid tapa
 forleathan na líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a áirithiú agus iomaíocht
 éifeachtach a choinneáil ag an am céanna.
 (8) Tá bearta glactha ag roinnt
 Ballstát a bhfuil sé mar aidhm leo costais an tsoláthair chéimnigh
 leathanbhanda a laghdú. Dá ndéanfaí na dea-chleachtais sin a mhéadú ó scálú ar
 fud an Aontais, d’fhéadfadh sé rannchuidiú go mór le margadh aonair digiteach a
 bhunú. Tá na cleachtais sin tearc scaipthe fós áfach. Thairis sin, uaireanta
 cuireann difríochtaí sna ceanglais rialála cosc ar chomhar thar fhóntais agus
 d’fhéadfadh siad bacainní iontrála a chur roimh oibreoirí líonraí nua agus
 roimh dheiseanna gnó nua, rud a chuirfeadh bac ar fhorbairt margaidh aonair
 d’úsáid agus do chur in úsáid bonneagair fhisiciúil i líonraí cumarsáide
 leictreonaí ardluais. Ar deireadh, tá an chosúlacht ar an scéal nach
 tionscnaimh iomlánaíocha a bhíonn sna tionscnaimh sin ar leibhéal na mBallstát
 i gcónaí, agus tá sé riachtanach beart a dhéanamh thar an bpróiseas iomlán
 soláthair chéimnigh, agus thar earnálacha, d’fhonn tionchar soiléir suntasach a
 bhaint amach.
 (9) Tá sé mar aidhm ag an
 Rialachán seo roinnt ceart agus oibleagáidí íosta is infheidhme ar fud an
 Aontais a thabhairt d’fhonn soláthar céimneach líonraí cumarsáide leictreonaí
 ardluais agus comhardú tras‐earnála a éascú. Agus cothrom iomaíochta
 íosta a bheith á áirithiú, ba cheart go mbeadh sé gan dochar do
 dhea-chleachtais atá ann cheana agus do bhearta a glacadh ar an leibhéal
 náisiúnta nó ar an leibhéal áitiúil a bhfuil forálacha agus coinníollacha níos
 mionsonraithe i gceist leo, ná do bhearta breise a dhéanfadh comhlánú ar na
 cearta agus na hoibleagáidí sin, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta.
 (10) I bhfianaise an phrionsabail lex
 specialis, más rud é go bhfuil feidhm le bearta rialála níos sonraí i
 gcomhréir le dlí an AE, bheadh forlámhas ag na bearta sin ar na cearta agus
 oibleagáidí íosta dá bhforáiltear sa Rialachán seo. Dá bhrí sin, ba cheart an
 Rialachán seo a bheith gan dochar do dhlí an AE agus go háirithe d’aon bheart
 sonrach rialála, lena n-áirítear leigheasanna a fhorchur ar ghnóthais a bhfuil
 cumhacht shuntasach acu sa mhargadh, agus go gcuirfí i bhfeidhm é i gcomhréir
 le creat rialála an Aontais maidir le cumarsáid leictreonach (Treoir 2002/21/CE
 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le
 comhchreat rialála i gcomhair líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (Treoir Réime)[32], Treoir 2002/20/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le
 húdarú líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí (Treoir an Údaraithe)[33], Treoir 2002/19/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le
 rochtain ar líonraí cumarsáide leictreonaí agus ar shaoráidí gaolmhara, agus
 maidir le hidirnasc a bheith eatarthu (Treoir na Rochtana)[34], Treoir 2002/22/CE ó
 Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 7 Márta 2002 maidir le
 seirbhís uilíoch agus cearta úsáideoirí i dtaca le líonraí agus seirbhísí
 cumarsáide leictreonaí (An Treoir um Sheirbhís Uilíoch)[35] agus Treoir 2002/77/CE ón
 gCoimisiún an 16 Meán Fómhair 2002 maidir le hiomaíocht i margaí na
 líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí[36]).
 (11) Féadfaidh sé a bheidh cuid
 mhaith níos éifeachtaí d’oibreoirí líonraí cumarsáide leictreonaí, go háirithe
 iontrálaithe nua, bonneagar fisiciúil atá ann cheana a athúsáid, lena
 n-áirítear bonneagar de chuid fóntas eile, d’fhonn líonraí cumarsáide
 leictreonaí a sholáthar go céimneach, go háirithe i limistéir nach bhfuil
 líonra cumarsáide leictreonaí oiriúnach ar fáil iontu nó ina bhféadfadh sé nach
 bhfuil sé indéanta go heacnamaíoch bonneagar fisiciúil nua a thógáil. Lena
 chois sin, féadfaidh sineirgí thar earnálacha an gá le hoibreacha sibhialta de
 thoradh cur in úsáid líonraí cumarsáide leictreonaí a laghdú go suntasach agus
 na costais shóisialta agus chomhshaoil atá ag gabháil leo a laghdú freisin,
 amhail truailliú, núiseanna agus brú tráchta. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh
 an Rialachán seo infheidhme ní amháin i leith soláthraithe líonraí cumarsáide
 leictreonaí ach i leith aon úinéara nó aon sealbhóra ceart chun úsáid a bhaint
 as bonneagar fisiciúil forleathan uileláithreach atá oiriúnach chun eilimintí
 de líonraí cumarsáide leictreonaí a óstáil, amhail líonraí fisiciúla chun
 seirbhísí leictreachais, gáis, uisce agus camrais, téimh agus iompair a
 sholáthar.
 (12) I bhfianaise an méid íseal
 difreála eatarthu, is minic a fhéadfaidh saoráidí fisiciúla na líonraí sin raon
 leathan eilimintí de líonraí cumarsáide leictreonaí a óstáil ag aon am amháin,
 lena n-áirítear eilimintí atá in ann seirbhísí rochtana leathanbhanda a
 sholáthar ag luas 30 Mbps ar a laghad i gcomhréir le prionsabal neodracht
 na teicneolaíochta, gan dochar don phríomhsheirbhís arna tarchur agus gan ach
 na costais oiriúnaithe is lú a bheith i gceist. Dá bhrí sin, i bprionsabal, is
 féidir bonneagar fisiciúil nach bhfuil beartaithe leis ach eilimintí eile de
 líonra a óstáil, agus nach bhfuil ina eilimint ghníomhach den líonra í féin, a
 úsáid le cáblaí nó trealamh cumarsáide leictreonaí nó aon eilimint eile de
 líonraí cumarsáide leictreonaí a chur ann, beag beann ar an úsáid iarbhír a
 bhaintear as ná ar a úinéir. Gan dochar don leas ginearálta sonrach a bhaineann
 le soláthar na príomhsheirbhíse a bhaint amach, ba cheart sineirgí thar
 oibreoirí líonraí a spreagadh d’fhonn rannchuidiú ag an am céanna le spriocanna
 an Chláir Oibre Dhigitigh a bhaint amach.
 (13) Cé gur cheart go mbeadh an
 Rialachán seo gan dochar freisin d’aon chosaint shonrach is gá chun slándáil
 agus sláine na líonraí a áirithiú, agus lena áirithiú nach ndéanfar difear don
 phríomhsheirbhís atá á soláthar ag an oibreoir líonraí, d’fhéadfadh sé tarlú,
 mar sin féin, má tá rialacha ginearálta sa reachtaíocht náisiúnta lena
 dtoirmisctear d’oibreoirí líonraí dul i mbun caibidlíochta faoi rochtain ar
 bhonneagar fisiciúil a thabhairt do sholáthraithe líonraí cumarsáide
 leictreonaí, go gcuirfí cosc ar mhargadh a bhunú don rochtain ar bhonneagar
 fisiciúil agus ba cheart deireadh a chur leis na rialacha sin dá bhrí sin. Ag
 an am céanna, tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo gan dochar don
 fhéidearthacht go bhféadfadh Ballstáit soláthar na rochtana ar bhonneagar a
 dhéanamh níos tarraingtí d'oibreoirí fóntas trí fháltais a eascraíonn as an
 tseirbhís seo a eisiamh ón mbonn a úsáidtear chun taraifí na n-úsáideoirí
 deiridh as a bpríomhghníomhaíocht nó as a bpríomhghníomhaíochtaí a ríomh, i
 gcomhréir le dlí an AE is infheidhme.
 (14) Féadfaidh oibreoir líonraí
 rochtain ar bhonneagar fisiciúil sonrach a dhiúltú ar chúiseanna oibiachtúla.
 Go háirithe, d’fhéadfadh sé nach mbeadh bonneagar fisiciúil oiriúnach go
 teicniúil i bhfianaise dálaí sonracha a bhaineann le bonneagar ar iarradh
 rochtain air cheana, lena n-áirítear easpa spáis. Ar an gcaoi chéanna, faoi
 dhálaí sonracha, d’fhéadfadh sé go gcuirfí sláine agus slándáil an líonra i
 mbaol nó go gcuirfí soláthar na seirbhísí a chuirtear ar fáil go príomha thar
 an mbonneagar céanna i mbaol dá ndéanfaí é a chomhroinnt. Lena chois sin, i
 gcás ina bhfuil rochtain mhórdhíola ar bhonneagar fisiciúil líonraí a
 chomhlíonfadh riachtanais an iarrthóra ar rochtain á cur ar fáil cheana ag an
 oibreoir líonraí, d’fhéadfadh rochtain ar an mbonneagar fisiciúil foshrathach
 tionchar diúltach eacnamaíoch a imirt ar a shamhail ghnó agus ar dhreasachtaí
 infheistíochta, chomh maith le dúbláil neamhéifeachtach ar eilimintí de na líonraí
 a bheith i gceist freisin. Ag an am céanna, i gcás oibleagáidí rochtana ar
 bhonneagar fisiciúil arna bhforchur de bhun chreat rialála an Aontais maidir le
 cumarsáid leictreonach, amhail na hoibleagáidí sin atá ar ghnóthais a bhfuil
 cumhacht shuntasach sa mhargadh acu, bheadh an méid sin cumhdaithe cheana féin
 ag oibleagáidí sonracha rialála nár cheart go ndéanfadh an Rialachán seo aon
 difear dóibh.
 (15) I gcás ina n-iarrfadh
 soláthraithe líonraí cumarsáide leictreonaí rochtain i limistéar sonraithe, ba
 cheart go gcuirfeadh oibreoirí líonraí tairiscint ar fáil maidir le húsáid
 chomhroinnte a gcuid saoráidí faoi théarmaí agus coinníollacha cothroma, lena
 n-áirítear ó thaobh praghais de, ach amháin má dhéantar rochtain a dhiúltú ar
 chúiseanna oibiachtúla. Ag brath ar na dálaí, d’fhéadfadh eilimintí áirithe
 tionchar a imirt ar na coinníollacha faoina ndeonaítear rochtain den sórt sin,
 amhail: aon chostais chothabhála agus oiriúnaithe bhreise; aon chosaint
 choisctheach atá le glacadh chun tionchar diúltach ar shlándáil agus ar shláine
 an líonra a theorannú; aon socrú sonrach maidir le dliteanas i gcás damáiste;
 úsáid a bhaint as aon fhóirdheontas poiblí arna dheonú chun an bonneagar a
 thógáil, lena n-áirítear téarmaí agus coinníollacha sonracha atá ceangailte leis
 an bhfóirdheontas nó dá bhforáiltear faoin dlí náisiúnta i gcomhréir le dlí an
 Aontais; aon sriantaí a eascraíonn as forálacha náisiúnta a bhfuil sé mar aidhm
 leo an comhshaol, an tsláinte phoiblí nó an tslándáil phoiblí a chosaint nó
 chun cuspóirí pleanála bailte agus ceantar tuaithe a chomhlíonadh.
 (16) I gcás easaontais sa
 chaibidlíocht tráchtála faoi na téarmaí agus na coinníollacha teicniúla agus
 tráchtála, ba cheart go mbeadh gach páirtí in ann dul ar iontaoibh comhlachta
 náisiúnta um réiteach díospóidí chun réiteach a fhorchur ar na páirtithe,
 d’fhonn a sheachaint go ndiúltófaí margadh a dhéanamh gan bonn cirt nó go
 bhforchuirfí coinníollacha míréasúnta. Agus praghsanna á gcinneadh maidir le
 rochtain a dheonú, ba cheart don chomhlacht um réiteach díospóidí na
 hinfheistíochtaí a rinneadh sa bhonneagar fisiciúil a chur san áireamh. Sa chás
 sonrach maidir le rochtain ar bhonneagar fisiciúil oibreoirí líonraí cumarsáide
 leictreonaí, d’fhéadfadh na hinfheistíochtaí a rinneadh sa bhonneagar sin a
 bheith ag rannchuidiú go díreach le cuspóirí an Chláir Oibre Dhigitigh don
 Eoraip agus d’fhéadfadh tionchar iartheachtach a bheith ann de dheasca
 saorthairbhiú. Dá bhrí sin, ba cheart go gcuirfí san áireamh in aon oibleagáid
 rochtana inmharthanacht eacnamaíoch na n infheistíochtaí sin bunaithe ar aon
 sceideal ama don toradh ar infheistíocht, aon tionchar a bheadh ag an rochtain
 ar iomaíochas iartheachtach, aon dímheas ar shócmhainní an líonra tráth na
 hiarrata ar rochtain, aon chás gnó atá mar fhothaca leis an infheistíocht a
 rinneadh, go háirithe i gcás bonneagair fhisiciúil a tógadh le déanaí agus a
 úsáidtear chun seirbhísí cumarsáide leictreonaí ardluais a sholáthar, agus aon
 deis a chuirtear ar fáil don iarrthóir ar rochtain comhchur in úsáid a
 dhéanamh.
 (17) D’fhonn pleanáil éifeachtach a
 dhéanamh maidir le líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid agus
 d’fhonn a áirithiú go mbainfear an úsáid is éifeachtaí as an mbonneagar atá ann
 cheana féin atá oiriúnach chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar go
 céimneach, ba cheart go mbeadh na gnóthais a bhfuil údarú acu líonraí
 cumarsáide leictreonaí a sholáthar in ann faisnéis íosta a fháil a bhaineann
 leis an mbonneagar fisiciúil atá ar fáil cheana sa limistéar cur in úsáid. Ba
 cheart go dtabharfadh faisnéis íosta den sórt sin an deis measúnú a dhéanamh ar
 an bhféidearthacht bonneagar atá ann cheana féin i limistéar sonrach a úsáid,
 chomh maith le damáiste d'aon bhonneagar fisiciúil atá ann cheana a laghdú. I
 bhfianaise líon na ngeallsealbhóirí lena mbaineann agus d’fhonn rochtain ar an
 bhfaisnéis sin a éascú, thar earnálacha agus thar theorainneacha freisin, ba
 cheart faisnéis íosta den sórt sin a chur ar fáil trí phointe faisnéise aonair.
 Ba cheart go dtabharfadh an pointe faisnéise sin deis rochtana ar fhaisnéis
 íosta atá ar fáil cheana féin i bhfoirm leictreonach faoi réir teorainneacha
 chun slándáil agus sláine an líonra a áirithiú nó chun rúin dhlisteanacha
 oibriúcháin agus ghnó a chosaint.
 (18) Cé nach leagtar aon oibleagáid
 mapála nua ar Bhallstáit, foráiltear leis an Rialachán seo gur cheart faisnéis
 íosta a bhailigh comhlachtaí na hearnála poiblí cheana féin agus atá ar fáil i
 bhfoirm leictreonach de bhun tionscnamh náisiúnta, chomh maith le faoi dhlí an
 Aontais (amhail Treoir 2007/2/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 14 Márta 2007 lena mbunaítear Bonneagar d'Fhaisnéis
 Spáis sa Chomhphobal Eorpach (INSPIRE)[37]),
 a chur ar fáil, e.g. le hipearnaisc, chuig pointe faisnéise aonair d’fhonn deis
 ar rochtain chomhordaithe ar fhaisnéis maidir le bonneagar fisiciúil a
 thabhairt do sholáthraithe líonraí cumarsáide leictreonaí agus slándáil agus
 sláine aon fhaisnéise den sórt sin a áirithiú ag an am céanna. Ba cheart
 soláthar faisnéise den sórt sin a bheith gan dochar do na ceanglais ó thaobh
 trédhearcachta de is infheidhme cheana féin i leith faisnéis ón earnáil phoiblí
 a athúsáid de bhun Threoir 2003/98/EC ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 17 Samhain 2003 maidir le faisnéis ón earnáil phoiblí a
 athúsáid[38].
 I gcás nach leor an fhaisnéis atá ar fáil don earnáil phoiblí chun eolas
 leordhóthanach a thabhairt ar an mbonneagar fisiciúil atá ann cheana, i
 limistéar sonrach nó de chineál ar leith, ba cheart go gcuirfeadh oibreoirí
 líonraí an fhaisnéis ar fáil don phointe faisnéise aonair má iarrtar sin.
 (19) I gcás nach bhfuil faisnéis
 íosta ar fáil trí phointe faisnéise aonair, ba cheart a áirithiú, mar sin féin,
 go mbeadh deis ag na hoibreoirí líonraí cumarsáide leictreonaí faisnéis
 shonrach den sórt sin a iarraidh díreach ó aon oibreoir líonraí sa limistéar
 lena mbaineann. Chomh maith leis sin, más iarraidh réasúnta atá ann, agus go
 háirithe má tá gá leis le go bhféadfaí bonneagar fisiciúil atá ann cheana a
 chomhroinnt nó oibreacha sibhialta a chomhordú, ba cheart an deis a bheith ag oibreoirí
 líonraí cumarsáide suirbhéanna ar an láthair a dhéanamh agus faisnéis a
 bhaineann le hoibreacha sibhialta atá beartaithe a iarraidh faoi choinníollacha
 trédhearcacha comhréireacha neamh‐idirdhealaitheacha agus gan dochar do
 na cosaintí arna nglacadh d’fhonn slándáil agus sláine líonraí a áirithiú,
 chomh maith le rúin oibriúcháin agus ghnó a chosaint. Ba cheart go spreagfaí na
 hoibreoirí líonraí iad féin, nó na pointí faisnéise aonair a bhfuil an
 chumhacht acu faisnéis den sórt sin a iarraidh, trédhearcacht ardleibhéil a
 áirithiú i gcás oibreacha sibhialta atá beartaithe, go háirithe maidir leis na
 limistéir is mó áirgiúlachta, trí oibreoirí údaraithe a atreorú chuig faisnéis
 den sórt sin aon uair a bhíonn sí ar fáil.
 (20) I gcás ina dtagann díospóidí
 chun cinn maidir le rochtain ar an bhfaisnéis maidir le bonneagar fisiciúil
 d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid, ba cheart go
 mbeadh an pointe faisnéise aonair in ann díospóidí den sórt sin a réiteach trí
 bhíthin cinneadh ceangailteach, gan dochar don deis atá ag aon pháirtí an cás a
 chur faoi bhráid cúirte.
 (21) D’fhéadfaí coigiltí suntasacha
 a áirithiú agus míchaoithiúlacht a íoslaghdú sa limistéar atá faoi thionchar
 chur in úsáid na líonraí cumarsáide leictreonaí nua má dhéantar comhordú ar
 oibreacha sibhialta a bhaineann le bonneagar fisiciúil. Ar an gcúis sin, ba
 cheart toirmeasc a chur ar shriantaí rialála lena gcuirtear cosc, mar riail
 ghinearálta, ar chaibidlíocht i measc oibreoirí líonraí d’fhonn oibreacha den
 sórt sin a chomhordú d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in
 úsáid freisin. I gcás oibreacha sibhialta nach maoinítear le cistí poiblí,
 áfach, níor cheart go ndéanfadh sin dochar don deis atá ag na geallsealbhóirí
 comhaontuithe um chomhordú oibreacha sibhialta a thabhairt i gcrích i gcomhréir
 lena bpleananna gnó agus infheistíochta féin agus an tráth a thograíonn siad
 féin.
 (22) Ba cheart go mbeadh sé mar
 aidhm leis na hoibreacha sibhialta a mhaoinítear, go hiomlán nó i bpáirt, le
 cistí poiblí an toradh dearfach comhchoiteann a uasmhéadú, trí leas a bhaint as
 gnéithe dearfacha seachtracha na n-oibreacha sin thar earnálacha agus trí
 chomhdheiseanna a áirithiú chun an bonneagar atá ar fáil agus atá beartaithe a
 chomhroinnt d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí a chur in úsáid. Cé nár
 cheart go mbeadh tionchar diúltach ag an méid sin ar phríomhchuspóir na
 n-oibreacha sibhialta arna maoiniú le cistí poiblí, ba cheart don ghnóthas atá
 ag tabhairt faoi na hoibreacha sibhialta lena mbaineann iarrataí tráthúla
 réasúnta ar chur in úsáid eilimintí de líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais,
 d’fhonn a áirithiú, mar shampla, go gcumhdófaí aon chostas breise nó go
 ndéanfaí athruithe ar na pleananna bunaidh a íoslaghdú, a chomhlíonadh faoi
 théarmaí comhréireacha neamh‐idirdhealaitheacha trédhearcacha, gan dochar
 do na rialacha is infheidhme maidir le Státchabhair. Ba cheart nósanna imeachta
 sonracha um réiteach a bheith ar fáil d’fhonn a áirithiú go ndéanfar díospóidí
 a bhaineann le caibidliú na gcomhaontuithe seo um chomhordú a réiteach go tapa
 faoi théarmaí réasúnta, comhréireacha, neamh‐idirdhealaitheacha agus
 trédhearcacha. Ba cheart go mbeadh forálacha den sórt sin gan dochar do cheart
 na mBallstát acmhainn a fhorchoimeád le haghaidh líonraí cumarsáide leictreonaí
 fiú mura ndéantar iarrataí ar leith, d’fhonn éileamh amach anseo ar bhonneagar
 fisiciúil a shásamh chun luach na n-oibreacha sibhialta a uasmhéadú, nó chun
 bearta a ghlacadh lena mbaineann cearta comhchosúla chun oibreacha sibhialta a
 chomhordú d'oibreoirí cineálacha eile líonraí, amhail gás nó leictreachas.
 (23) Féadfaidh roinnt ceadanna
 difriúla a bhaineann le cur in úsáid líonraí cumarsáide leictreonaí nó
 eilimintí nua de líonraí a bheith riachtanach, lena n-áirítear ceadanna tógála,
 pleanála baile, comhshaoil agus ceadanna eile, d’fhonn leasanna náisiúnta agus
 leasanna ginearálta an Aontais a chosaint. D’fhéadfadh sé go gcuirfí nósanna
 imeachta agus coinníollacha éagsúla i bhfeidhm i ngeall ar líon na gceadanna
 atá riachtanach chun cineálacha difriúla líonraí cumarsáide leictreonaí a chur
 in úsáid agus chun gné áitiúil an chur in úsáid a áirithiú. Agus cosaint á
 tabhairt don cheart atá ag gach údarás inniúil bheith rannpháirteach agus a
 shainchearta cinnteoireachta a choinneáil i gcomhréir le prionsabal na
 coimhdeachta, d’fhéadfaí castacht a laghdú agus éifeachtúlacht agus
 trédhearcacht a mhéadú ach pointe faisnéise aonair a bhunú a chuirfeadh
 faisnéis ar fáil faoi gach nós imeachta agus gach coinníoll ginearálta is
 infheidhme i leith oibreacha sibhialta, go háirithe d’iontrálaithe nua nó
 d’oibreoirí nach bhfuil gníomhach sa réimse. Thairis sin, ba cheart go mbeadh
 sé de cheart ag gnóthais a bhfuil líonraí cumarsáide leictreonaí á gcur in
 úsáid acu a n-iarraidh ar chead a sheoladh isteach chuig pointe teagmhála
 aonair, pointe a bheadh freagrach as na nósanna imeachta difriúla a chomhordú
 agus as faireachán a dhéanamh cibé ar glacadh nó nár glacadh cinntí laistigh de
 na spriocdhátaí dlíthiúla. Ba cheart go bhfeidhmeodh pointe teagmhála den sórt
 sin mar shiopa ilfhreastail, gan cumhachtaí cinnteoireachta a fheidhmiú ó
 riachtanas ach amháin má bhronntar na cumhachtaí sin air faoin dlí náisiúnta.
 (24) D’fhonn a áirithiú nach mbeidh
 nósanna imeachta um dheonú ceadanna ina mbacainní roimh infheistíocht, agus
 nach mbeidh tionchar diúltach acu ar an margadh aonair, ba cheart cinneadh
 maidir le iarrataí ar cheadanna a dheonú nó gan a dheonú a bheith ar fáil i
 gcás ar bith laistigh de shé mhí ar a dhéanaí, gan dochar do spriocdhátaí nó
 oibleagáidí sonracha eile, atá leagtha síos chun an nós imeachta a sheoladh mar
 is iomchuí, is infheidhme don nós imeachta um dheonú ceadanna i gcomhréir leis
 an dlí náisiúnta nó le dlí an AE. Féadfaidh gné intuigthe nó shainráite a
 bheith ag baint le cinneadh den sórt sin i gcomhréir leis na forálacha dli is
 infheidhme. Thairis sin, más rud é go gcuirtear moill ar an gcinneadh maidir le
 deonú ceadanna, ba cheart go dtabharfaí ceart cúitimh do ghnóthais a bhfuil
 ceadanna den sórt sin iarrtha acu más féidir leo fianaise a thabhairt go bhfuil
 siad thíos le damáistí de thoradh moille den sórt sin. Ba cheart go
 bhfeidhmeofaí ceart den sórt sin i gcomhréir leis na cosaintí nós imeachta agus
 substainteacha dá bhforáiltear faoi dhlíthe náisiúnta.
 (25) D’fhonn a áirithiú go
 gcuirfear na nósanna imeachta sin um dheonú ceadanna i gcrích laistigh de
 spriocdhátaí réasúnta, féadfaidh Ballstáit roinnt cosaintí a bhunú, amhail
 faomhadh intuigthe, nó bearta a ghlacadh chun na nósanna imeachta um dheonú
 ceadanna a shimpliú trí líon na gceadanna is gá chun líonraí cumarsáide
 leictreonaí a chur in úsáid a laghdú nó trí chatagóirí áirithe d’oibreacha
 sibhialta beaga nó caighdeánaithe a dhíolmhú ó dheonú ceadanna, i measc nithe
 eile. Ba cheart d’údaráis, ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach nó áitiúil, bonn
 cirt a thabhairt i leith aon diúltú ceadanna den sórt sin a thagann faoina
 n-inniúlacht a dheonú, bunaithe ar chritéir agus ar choinníollacha atá
 trédhearcach, neamh‐idirdhealaitheach, oibiachtúil agus comhréireach. Ba
 cheart go mbeadh sin gan dochar d’aon bheart arna ghlacadh ag na Ballstáit,
 d’fhonn eilimintí áirithe de líonraí cumarsáide leictreonaí, bídís ina
 n-eilimintí gníomhacha nó éighníomhacha, a dhíolmhú ó dheonú ceadanna.
 (26) Chun spriocanna an Chláir
 Oibre Dhigitigh a bhaint amach, is gá an soláthar céimneach bonneagair a
 dhéanamh chomh gar agus is féidir do shuíomh na n úsáideoirí deiridh, agus
 prionsabal na comhréireachta a urramú go hiomlán maidir le haon teorannú ar an
 gceart chun maoine i bhfianaise an leasa ghinearálta atá á shaothrú. Ba cheart
 é a éascú líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur ar fáil i gcóngar an
 úsáideora deiridh agus neodracht theicneolaíoch a áirithiú ag an am céanna, go
 háirithe le bonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas. Ós rud é nach
 bhfuil ach costas incriminteach teoranta ag baint le mionduchtanna a sholáthar
 feadh thréimhse tógála an fhoirgnimh agus go bhféadfadh sé gur cuid shuntasach
 den chostas a bhaineann le líonraí ardluais a chur in úsáid é na foirgnimh a
 iarfheistiú le bonneagar ardluais, ba cheart gach foirgneamh nua agus gach
 foirgneamh a ndearnadh mór-athchóiriú air a fheistiú le bonneagar fisiciúil a
 fhágfaidh go mbeifear in ann úsáideoirí deiridh a nascadh le líonraí ardluais.
 Thairis sin, chun líonra cumarsáide leictreonaí ardluais a sholáthar go
 céimneach, ba cheart foirgnimh ilteaghaisí nua, chomh maith le foirgnimh
 ilteaghaisí a ndearnadh mór-athchóiriú orthu, a fheistiú le pointe rochtana nó
 comhchruinnithe lena bhféadfaidh an soláthraí rochtain a fháil ar an líonra
 laistigh den fhoirgneamh. Sa chleachtas, d’fhágfadh sé seo gur cheart
 d’fhorbróirí tógála féachaint chuige go gcuirtear duchtanna folmha ar fáil lena
 gceanglófaí gach teaghais le pointe comhchruinnithe, a bheadh suite laistigh nó
 lasmuigh den fhoirgneamh. D’fhéadfadh cásanna a bheith ann amhail teaghais
 aonair nua nó catagóirí de mhór-oibreacha athchóirithe i limistéir iargúlta ina
 measfaí, ar fhorais oibiachtúla, go mbeadh nasc ardluais róchianda mar bhonn
 cirt leis na costais bhreise a bhaineann le bonneagar fisiciúil inmheánach atá
 réidh don ardluas agus/nó pointe comhchruinnithe a chur in úsáid.
 (27) Nuair a dhéanann soláthraithe
 líonraí cumarsáide leictreonaí líonraí ardluais a chur in úsáid i limistéar ar
 leith, bíonn barainneachtaí scála suntasacha ann más féidir leo a líonra a
 fhoirceannadh ag pointe comhchruinnithe an fhoirgnimh, is cuma ar léirigh nó
 nár léirigh na húinéirí, an comhthiarnas nó na cónaitheoirí spéis fhollasach sa
 tseirbhís ag an bpointe ama sin, ach ar choinníoll go ndéantar an tionchar ar
 mhaoin phríobháideach a íoslaghdú, trí úsáid a bhaint as bonneagar fisiciúil
 atá ann cheana féin agus an limistéar ina ndéantar na hoibreacha a chur ar ais
 mar a bhí sé. Tar éis an líonra a fhoirceannadh ag an bpointe comhchruinnithe,
 is féidir custaiméir breise a nascadh ar chostas cuid mhaith níos ísle, go
 háirithe trí rochtain a fháil ar phíosa ingearach laistigh den fhoirgneamh,
 píosa atá réidh don ardluas, sa chás ina bhfuil a leithéid sin de phíosa ann
 cheana féin.
 (28) I bhfianaise na leasanna
 sóisialta a eascraíonn as r-chuimsiú agus ag cur san áireamh cúinsí
 eacnamaíochta ó thaobh líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid,
 más rud é nach bhfuil bonneagar gníomhach ná bonneagar éighníomhach ann cheana
 féin atá réidh don ardluas nó nach bhfuil roghanna eile ann chun líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a sholáthar d’úsáideoirí deiridh, ba cheart go
 mbeadh an ceart ag soláthraí líonraí cumarsáide poiblí a líonra a fhoirceannadh
 ag áitreabh príobháideach ar a chostas féin, i gcás ina bhfuil comhaontú an
 tsíntiúsóra faighte aige, agus ar choinníoll go ndéanfaidh sé an tionchar ar
 mhaoin phríobháideach a íoslaghdú, mar shampla, nuair is féidir, trí bhonneagar
 fisiciúil atá ar fáil san fhoirgneamh cheana a athúsáid nó trí limistéir na
 bpointí foircinn a athdheisiú go hiomlán má rinneadh difear dóibh.
 (29) Gan dochar do na cúraimí a
 chuirtear ar iontaoibh na n-údarás rialála náisiúnta faoi chreat rialála an
 Aontais maidir le cumarsáid leictreonach, mura bhfuil ainmniúcháin shonracha
 déanta ag Ballstáit, d'fhonn cinntí comhsheasmhacha um réiteach díospóidí a
 áirithiú, ba bheart na feidhmeanna dá bhforáiltear sa Rialachán seo a shannadh
 do na húdaráis a chomhlíonann na cúraimí dá bhforáiltear in Airteagal 20
 de Threoir 2002/21/CE, agus an saineolas atá ar fáil agus ráthaíochtaí
 maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht a chur san áireamh. I gcomhréir
 le prionsabal na comhréireachta, áfach, ba cheart go mbeadh an Rialachán seo
 gan dochar don deis atá ag Ballstáit na cúraimí rialála dá bhforáiltear leis
 seo a shannadh d’údaráis a bheadh níos oiriúnaí chun iad a chomhlíonadh i
 gcomhréir leis an gcóras bunreachtúil náisiúnta dáilte inniúlachtaí agus
 cumhachtaí agus i gcomhréir leis na ceanglais atá leagtha amach sa Rialachán
 seo.
 (30) Cibé cén comhlacht a
 ainmneoidh an Ballstát chun díospóidí a réiteach, ba cheart dó neamhchlaontacht
 agus neamhspleáchas a áirithiú i leith na bpáirtithe lena mbaineann. Ba cheart
 acmhainní oiriúnacha agus cumhachtaí chun pionóis a ghearradh i gcás
 mainneachtana na cinntí arna nglacadh a chomhlíonadh a bheith ag na húdaráis
 ainmnithe chomh maith.
 (31) D’fhonn éifeachtacht na
 bpointí faisnéise dá bhforáiltear sa Rialachán seo a áirithiú, ba cheart do
 Bhallstáit a chinnfidh comhlachtaí difriúla a cheapadh seachas an t‐údarás
 náisiúnta rialála a chomhlíonann na cúraimí dá bhforáiltear in Airteagal 20
 de Threoir 2002/21/CE acmhainní leordhóthanacha a áirithiú, agus a
 áirithiú freisin go gcuirfear an fhaisnéis ábhartha a bhaineann le limistéar ar
 leith ar fáil ag pointí faisnéise den sórt sin ar bharrleibhéal comhiomlánaithe
 sa chaoi go bhféadfaí éifeachtúlachtaí luachmhara a áirithiú i bhfianaise na
 gcúraimí arna sannadh (amhail an cadastar). Ar an ábhar seo, féadfaidh na
 Ballstáit machnamh a dhéanamh ar na sineirgí agus barainneachtaí scála a
 d’fhéadfaí a dhéanamh leis na Pointí Teagmhála Aonair de réir bhrí Airteagal 6
 de Threoir 2006/123/CE an 12 Nollaig 2006 maidir le seirbhísí sa
 mhargadh inmheánach (an Treoir um Sheirbhísí), d’fhonn tógáil ar na
 struchtúir atá ann cheana agus na leasanna is fearr is féidir a bhaint amach do
 na húsáideoirí deiridh.
 (32) Ós rud é nach féidir leis na
 Ballstáit cuspóirí na gníomhaíochta atá beartaithe a bhaint amach go sásúil, is
 é sin bonneagar fisiciúil atá oiriúnach do líonraí cumarsáide leictreonaí
 ardluais a chur in úsáid ar fud an Aontais, agus gur fearr, dá bhrí sin, de
 bharr fhairsinge nó iarmhairtí na gníomhaíochta, is féidir iad a bhaint amach
 ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le
 prionsabal na coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh.
 I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, atá leagtha amach san Airteagal sin,
 ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a
 bhaint amach.
 (33) Urramaítear sa Rialachán seo
 na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear, go háirithe, i gCairt um
 Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go mór mór an ceart chun príobháideachta
 agus cosaint na rún gnó, an tsaoirse chun gnó a dhéanamh, an ceart chun maoine
 agus an ceart chun leigheas éifeachtach. Is gá do na Ballstáit an Rialachán seo
 a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta agus na prionsabail sin.
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 Airteagal 1
 Ábhar agus raon feidhme
 1. Tá sé mar aidhm leis an Rialachán seo
 soláthar céimneach líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a éascú agus a
 dhreasú trí úsáid chomhpháirteach bonneagair atá ann cheana féin a chur chun
 cinn agus cur in úsáid níos éifeachtaí bonneagair fhisiciúil nua a chumasú sa
 chaoi go mbeifear in ann líonraí den sórt sin a sholáthar go céimneach ar
 chostas níos lú.
 2. Beidh feidhm ag an Rialachán seo i leith na
 n-oibreacha sibhialta agus an bhonneagair fhisiciúil uile, mar atá sainmhínithe
 in Airteagal 2.
 3. Tá an Rialachán seo gan dochar do chearta
 na mBallstát bearta ina bhfuil forálacha níos mionsonraithe ná na cinn atá
 leagtha amach sa Rialachán seo a choinneáil nó a thabhairt isteach i gcomhréir
 le dlí an Aontais.
 4. Tá an Rialachán seo gan dochar do Threoir 2002/21/CE,
 do Threoir 2002/20/CE, do Threoir 2002/19/CE, do Threoir 2002/22/CE
 agus do Threoir 2002/77/CE.
 Airteagal 2
 Sainmhínithe
 Chun críche an Rialacháin seo, beidh feidhm
 leis na sainmhínithe atá leagtha amach sna Treoracha 2002/21/CE,
 2002/20/CE, 2002/19/CE, 2002/22/CE agus 2002/77/CE.
 Beidh feidhm freisin ag na sainmhínithe seo a
 leanas:
 (1) ciallaíonn "oibreoir líonraí"
 soláthraí líonraí cumarsáide leictreonaí, chomh maith le gnóthas, a
 sholáthraíonn bonneagar fisiciúil a bhfuil sé mar aidhm leis na nithe seo a
 leanas a sholáthar: seirbhís táirgthe, iompair nó dáilte gáis, leictreachais,
 lena n-áirítear soilsiú poiblí, téamh, uisce, lena n-áirítear diúscairt nó
 cóireáil ar fhuíolluisce agus ar chamras; seirbhísí iompair, lena n-áirítear
 iarnróid, bóithre, calafoirt agus aerfoirt;
 (2) ciallaíonn "bonneagar fisiciúil"
 aon ghné de líonra nach bhfuil gníomhach amhail píobáin, crainn, duchtanna,
 dúnphoill iniúchta, dúnphoill, caibinéid, foirgnimh nó bealaí isteach ar
 fhoirgnimh, suiteálacha aeróige, túir agus cuaillí agus na saoráidí a ghabhann
 leo;
 (3) ciallaíonn "líonra cumarsáide
 leictreonaí ardluais" líonra cumarsáide leictreonaí atá in ann seirbhísí
 rochtana leathanbhanda a sholáthar ag luas 30 Mbps ar a laghad.
 (4) ciallaíonn "oibreacha sibhialta"
 gach toradh ar oibreacha tógála nó innealtóireachta sibhialta, glactha ina
 iomláine, ar leor é ann féin chun feidhm eacnamaíoch nó theicniúil a
 chomhlíonadh agus a bhfuil eilimint amháin nó níos mó de bhonneagar fisiciúil i
 gceist leis;
 (5) ciallaíonn "comhlacht de chuid na
 hearnála poiblí" údarás Stáit, réigiúnach nó áitiúil, comhlacht faoi rialú
 an dlí phoiblí nó comhlachas arna dhéanamh ag údarás amháin nó roinnt údarás
 den sórt sin nó comhlacht amháin nó roinnt comhlachtaí den sórt sin faoi rialú
 an dlí phoiblí;
 (6) ciallaíonn "comhlacht faoi rialú an
 dlí phoiblí" aon chomhlacht:
 (a) a bhunaítear leis an gcuspóir sonrach
 riachtanais ghinearálta a chomhlíonadh, nach bhfuil gné thionsclaíoch ná
 thráchtála ag baint dó;
 (b) a bhfuil pearsantacht dhlítheanach aige;
 (c) atá á mhaoiniú, go hiomlán nó den chuid is mó,
 ag an Stát nó ag údaráis réigiúnacha nó áitiúla, nó ag comhlachtaí eile faoi
 rialú an dlí phoiblí; nó atá faoi réir faireacháin bainistíochta ag údaráis nó
 ag comhlachtaí den sórt sin; nó a bhfuil bord riaracháin, bainistíochta nó faireacháin
 aige, a bhfuil níos mó ná leath dá chomhaltaí ceaptha ag an Stát, ag údaráis
 réigiúnacha nó áitiúla nó ag comhlachtaí eile faoi rialú an dlí phoiblí;
 (7) ciallaíonn "bonneagar fisiciúil
 foirgnimh" bonneagar fisiciúil ag suíomh an úsáideora deiridh, lena
 n-áirítear eilimintí faoi chomhúinéireacht, a bhfuil sé mar aidhm leo líonraí
 rochtana le sreang agus/nó gan sreang a óstáil, i gcás ina bhfuil líonraí
 rochtana den sórt sin in ann seirbhísí cumarsáide leictreonaí a sholáthar agus
 pointe comhchruinnithe an fhoirgnimh a nascadh le pointe foircinn an líonra;
 (8) ciallaíonn "bonneagar fisiciúil
 foirgnimh atá réidh don ardluas" bonneagar fisiciúil foirgnimh a bhfuil sé
 i gceist leis eilimintí de líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a óstáil;
 (9) ciallaíonn "mór-oibreacha
 athchóirithe" oibreacha tógála nó innealtóireachta sibhialta ag suíomh an
 úsáideora deiridh lena gcuimsítear modhnuithe struchtúracha ar an mbonneagar
 fisiciúil foirgnimh agus a bhfuil cead tógála de dhíth ina leith;
 (10) ciallaíonn "cead" cinneadh
 foirmiúil nó intuigthe de chuid údaráis inniúil tar éis aon nós imeachta faoina
 gceanglaítear ar dhuine céimeanna a ghlacadh d'fhonn oibreacha tógála nó
 innealtóireachta sibhialta a chur i gcrích go dlíthiúil.
 Airteagal 3
 Rochtain ar bhonneagar fisiciúil atá ann cheana
 1. Beidh sé de cheart ag gach oibreoir líonraí
 rochtain a thairiscint ar a bhonneagar fisiciúil d’fhonn eilimintí de líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid.
 2. Má iarrann gnóthas atá údaraithe chun
 líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar é go sonrach i scríbhinn, beidh sé
 d'oibleagáid ar aon oibreoir líonraí gach iarraidh réasúnta ar rochtain ar a
 bhonneagar fisiciúil a chomhlíonadh faoi théarmaí agus coinníollacha cothroma,
 lena n-áirítear ó thaobh praghais de, d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí
 ardluais a chur in úsáid.
 3. Beidh gach diúltú rochtana bunaithe ar
 chritéir oibiachtúla, a bhféadfadh baint a bheith acu go háirithe leis na nithe
 seo a leanas:
 (a) oiriúnacht theicniúil an bhonneagair fhisiciúil
 ar iarradh rochtain air chun aon eilimint de na líonraí cumarsáide leictreonaí
 dá dtagraítear i mír 2 a óstáil;
 (b) spás a bheith ar fáil chun na heilimintí
 dá dtagraítear i bpointe (a) a óstáil;
 (c) sláine agus slándáil aon líonra atá curtha
 in úsáid cheana féin;
 (d) an riosca go gcuirfí isteach go
 tromchúiseach ar na seirbhísí cumarsáide leictreonaí atá pleanáilte dá ndéanfaí
 seirbhísí eile a sholáthar ar an mbonneagar fisiciúil céanna;
 (e) fáil a bheith ar mhodhanna malartacha
 rochtana mórdhíola ar bhonneagar fisiciúil arna soláthar ag an oibreoir líonra
 agus oiriúnach chun líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a sholáthar.
 Sonróidh an t‐oibreoir líonraí na
 cúiseanna le haon diúltú laistigh de mhí amháin tar éis an iarraidh i scríbhinn
 ar rochtain a dhéanamh.
 4. I gcás ina ndiúltófar rochtain nó nach
 dtiocfar ar chomhaontú maidir le téarmaí agus coinníollacha sonracha, lena
 n-áirítear ó thaobh praghais de, laistigh de dhá mhí ón iarraidh i scríbhinn ar
 rochtain a dhéanamh, beidh aon cheann de na páirtithe i dteideal an cás a chur
 faoi bhráid an chomhlachta náisiúnta inniúil um réiteach díospóidí.
 5. Agus prionsabal na comhréireachta á chur
 san áireamh go hiomlán, eiseoidh an comhlacht náisiúnta um réiteach díospóidí
 dá dtagraítear i mír 4 cinneadh ceangailteach chun an díospóid a
 tionscnaíodh de bhun mhír 4 a réiteach, lena n-áirítear téarmaí, coinníollacha
 agus praghsanna cothroma a chinneadh más iomchuí, laistigh den achar ama is lú
 is féidir agus laistigh de cheithre mhí i gcás ar bith, gan dochar don deis atá
 ag aon pháirtí an cás a chur faoi bhráid cúirte. Cuirfear san áireamh in aon
 phraghas arna shocrú ag an gcomhlacht um réiteach díospóidí an tionchar a
 bheidh ag an rochtain a iarradh ar an bplean gnó atá mar fhothaca le
 hinfheistíochtaí arna ndéanamh ag oibreoir an líonra a iarradh rochtain air, go
 háirithe i gcás bonneagar fisiciúil a tógadh le déanaí agus a úsáidtear chun
 seirbhísí cumarsáide leictreonaí ardluais a sholáthar.
 Airteagal 4
 Trédhearcacht an bhonneagair fhisiciúil
 1. D'fhonn iarratas ar rochtain a chomhlíonadh
 i gcomhréir le hAirteagal 3, beidh sé de cheart ag gach gnóthas atá
 údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar rochtain a fháil,
 arna iarraidh sin dóibh, trí phointe faisnéise aonair, ar an bhfaisnéis íosta
 seo a leanas a bhaineann le bonneagar fisiciúil atá ag aon oibreoir líonraí
 cheana féin:
 (a) suíomh, bealach agus comhordanáidí
 geoshuite;
 (b) méid, cineál agus úsáid reatha an
 bhonneagair;
 (c) ainm an úinéara nó ainm shealbhóir chearta
 úsáide an bhonneagair fhisiciúil agus pointe teagmhála.
 Sonróidh an gnóthas a iarrann rochtain an
 limistéar lena mbaineann d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur
 in úsáid.
 Déanfar rochtain ar an bhfaisnéis íosta maidir
 leis an limistéar sonraithe a thabhairt láithreach bonn i bhfoirm leictreonach
 faoi théarmaí comhréireacha neamh‐idirdhealaitheacha trédhearcacha. Ní
 fhéadfaidh an pointe faisnéise aonair rochtain ar an bhfaisnéis íosta a
 theorannú ach amháin má mheastar go bhfuil sé riachtanach i bhfianaise
 shlándáil na líonraí agus a sláine nó i bhfianaise rún oibriúcháin agus gnó.
 Áiritheoidh an pointe faisnéise aonair go
 gcuirfear rochtain ar an bhfaisnéis íosta de bhun na míre seo ar fáil faoin [Publications
 Office: please insert the exact date: entry into force of this Regulation + 12
 months] ar a dhéanaí.
 2. Gach comhlacht de chuid na hearnála poiblí
 a bhfuil an fhaisnéis íosta dá dtagraítear i mír 1 a bhaineann le
 bonneagar fisiciúil de chuid oibreora líonraí ina sheilbh aige i bhformáid
 leictreonach, de thoradh a chúraimí, cuirfidh sé ar fáil í don phointe
 faisnéise aonair ar mhodhanna leictreonacha roimh an [Publications Office:
 please insert the exact date: entry into force of this Regulation + 6 months].
 Aon nuashonrú ar an bhfaisnéis seo agus aon fhaisnéis íosta nua dá dtagraítear
 i mír 1 a gheobhaidh an comhlacht de chuid na hearnála poiblí, cuirfear ar
 fáil é don phointe faisnéise aonair laistigh de mhí amháin tar éis é a fháil.
 3. I gcás nach bhfuil an fhaisnéis íosta dá
 dtagraítear i mír 1 i seilbh comhlachtaí de chuid na hearnála poiblí i
 gcomhréir le mír 2, déanfaidh aon oibreoir líonraí, ar iarraidh shonrach a
 fháil ón bpointe faisnéise aonair, an fhaisnéis íosta dá dtagraítear i mír 1
 maidir lena bhonneagar fisiciúil a chur ar fáil dó i bhformáid leictreonach
 laistigh de mhí amháin tar éis í a iarraidh. Déanfaidh an t‐oibreoir
 líonraí aon nuashonrú ar an bhfaisnéis íosta a cuireadh ar fáil, a chur ar fáil
 don phointe faisnéise aonair laistigh de mhí amháin ón modhnú iarbhír ar an
 líonra fisiciúil arb é is cúis leis an athrú ar an bhfaisnéis íosta sin.
 4. I gcás nach bhfuil an fhaisnéis íosta dá
 dtagraítear i mír 1 ar fáil tríd an bpointe faisnéise aonair, cuirfidh
 oibreoirí líonraí rochtain ar fhaisnéis den sórt sin ar fáil má iarrann gnóthas
 atá údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar é go sonrach i
 scríbhinn. Sonrófar san iarraidh sin an limistéar lena mbaineann d’fhonn
 líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid. Déanfar an rochtain ar
 fhaisnéis a dheonú faoi théarmaí comhréireacha, neamh‐idirdhealaitheacha
 agus trédhearcacha laistigh de mhí amháin ón iarraidh i scríbhinn a fháil, gan
 dochar do na teorainneacha de bhun mhír 1.
 5. Ar iarraidh shonrach i scríbhinn a fháil ó
 ghnóthas atá údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar,
 comhlíonfaidh oibreoirí líonraí iarrataí réasúnta ar shuirbhéanna ar an láthair
 ar eilimintí sonracha dá mbonneagair fhisiciúil. Sonrófar san iarraidh na
 heilimintí sin den líonra lena mbaineann d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí
 ardluais a chur in úsáid. Déanfar suirbhéanna ar an láthair ar na heilimintí
 sonracha den líonra a dheonú faoi théarmaí comhréireacha, neamh‐idirdhealaitheacha
 agus trédhearcacha laistigh de mhí amháin ón iarraidh a fháil i scríbhinn, gan
 dochar do na teorainneacha de bhun mhír 1.
 6. Ar iarraidh shonrach i scríbhinn a fháil ó
 ghnóthas atá údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar,
 déanfaidh aon oibreoir líonraí an fhaisnéis íosta seo a leanas a chur ar fáil,
 faisnéis a bhaineann le hoibreacha sibhialta atá idir lámha nó atá beartaithe
 maidir le bonneagar fisiciúil ar deonaíodh cead ina leith, a bhfuil nós
 imeachta um dheonú ceadanna ina leith ar feitheamh nó a bhfuil sé beartaithe an
 chéad iarratas ar chead ina leith a chur chuig na húdaráis inniúla laistigh de
 shé mhí:
 (a) suíomh agus cineál na n-oibreacha;
 (b) na heilimintí den líonra atá i gceist;
 (c) an dáta a mheastar go dtosóidh na
 hoibreacha agus a bhfad;
 (d) pointe teagmhála.
 Sonrófar san iarraidh ó ghnóthas atá údaraithe
 chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar an limistéar lena mbaineann
 d’fhonn líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid. Laistigh de
 dhá sheachtain ón iarraidh i scríbhinn a chur isteach, cuirfidh oibreoirí
 líonraí an fhaisnéis a iarradh ar fáil faoi théarmaí comhréireacha, neamh‐idirdhealaitheacha
 agus trédhearcacha, gan dochar do na teorainneacha de bhun mhír 1.
 7. Féadfaidh an t‐oibreoir líonraí an
 iarraidh de bhun mhír 6 a dhiúltú:
 - má tá an fhaisnéis a iarradh curtha ar fáil
 go poiblí aige i bhformáid leictreonach nó
 - má tá rochtain ar fhaisnéis den sórt sin
 áirithithe trí phointe faisnéise aonair.
 8. Ar iarraidh shonrach a fháil ó phointe
 faisnéise aonair, cuirfidh aon oibreoir líonraí an fhaisnéis íosta dá
 dtagraítear i mír 6 ar fáil dó.
 9. I gcás díospóide a thagann chun cinn maidir
 leis na cearta agus oibleagáidí dá bhforáiltear i mír 4 go mír 7,
 beidh aon cheann de na páirtithe i dteideal í a chur faoi bhráid comhlachta
 náisiúnta um réiteach díospóidí. Agus prionsabal na comhréireachta á chur san
 áireamh go hiomlán, eiseoidh an comhlacht atá i gceannas ar réiteach díospóidí
 cinneadh ceangailteach chun an díospóid a réiteach laistigh den achar ama is lú
 is féidir agus laistigh de dhá mhí i gcás ar bith, gan dochar don deis atá ag
 aon pháirtí an cás a chur faoi bhráid cúirte.
 10. Féadfaidh Ballstáit foráil a dhéanamh
 maidir le díolúintí ó na hoibleagáidí dá bhforáiltear i mír 1 go mír 5
 i gcás bonneagair fhisiciúil atá ann cheana féin a mheastar nach bhfuil sé
 oiriúnach go teicniúil chun líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in
 úsáid. Beidh bearta den sórt sin cuí-réasúnaithe ar an ábhar sin. Tabharfar
 deis do na páirtithe leasmhara trácht a dhéanamh ar na dréachtbhearta laistigh
 de thréimhse réasúnta. Tabharfar fógra don Choimisiún maidir le haon bheart den
 sórt sin.
 Airteagal 5
 Comhordú na n-oibreacha sibhialta
 1. Beidh sé de cheart ag gach oibreoir líonraí
 comhaontuithe maidir le comhordú oibreacha sibhialta a chaibidliú le gnóthais
 atá údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar d’fhonn líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid.
 2. Gach gnóthas a dhéanann oibreacha sibhialta
 a mhaoinítear, go hiomlán nó i bpáirt, le cistí poiblí, déanfaidh sé aon
 iarraidh réasúnta ar chomhaontú maidir le comhordú oibreacha sibhialta a
 fhaightear ó ghnóthais atá údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a
 sholáthar d’fhonn eilimintí de líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a chur
 in úsáid a chomhlíonadh faoi théarmaí trédhearcacha neamh‐idirdhealaitheacha,
 ar choinníoll nach bhfuil aon chostais bhreise i gceist leis do na hoibreacha
 sibhialta a bhí beartaithe i dtosach agus go ndéantar an iarraidh ar chomhordú
 a chomhdú chomh luath agus is féidir, agus i gcás ar bith aon mhí ar a laghad
 sula gcuirfear an tionscadal deiridh faoi bhráid na n-údarás atá inniúil maidir
 le deonú ceadanna.
 3. I gcás nach féidir teacht ar chomhaontú
 maidir le comhordú oibreacha sibhialta de bhun mhír 2 laistigh de mhí amháin
 tar éis an iarraidh fhoirmiúil ar chaibidlíocht a chur isteach, beidh aon
 cheann de na páirtithe i dteideal an cás a chur faoi bhráid an chomhlachta
 náisiúnta inniúil um réiteach díospóidí.
 4. Agus prionsabal na comhréireachta á chur
 san áireamh go hiomlán, eiseoidh an comhlacht náisiúnta um réiteach díospóidí
 dá dtagraítear i mír 3 cinneadh ceangailteach chun an díospóid a
 tionscnaíodh de bhun mhír 3 a réiteach, lena n-áirítear téarmaí, coinníollacha
 agus muirir atá cothrom agus neamh‐idirdhealaitheach a chinneadh más
 iomchuí, laistigh den achar ama is lú is féidir agus laistigh de dhá mhí i gcás
 ar bith, gan dochar don deis atá ag aon pháirtí an cás a chur faoi bhráid
 cúirte.
 5. Féadfaidh Ballstáit foráil a dhéanamh
 maidir le díolúintí ó na hoibleagáidí dá bhforáiltear san Airteagal seo i
 gcás oibreacha sibhialta a mbaineann luach neamhshuntasach leo. Beidh bearta
 den sórt sin cuí-réasúnaithe ar an ábhar sin. Tabharfar deis do na páirtithe
 leasmhara trácht a dhéanamh ar na dréachtbhearta laistigh de thréimhse
 réasúnta. Tabharfar fógra don Choimisiún maidir le haon bheart den sórt sin.
 Airteagal 6
 Deonú ceadanna
 1. Beidh sé de cheart ag gach gnóthas atá
 údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar rochtain leictreonach
 a fháil, arna iarraidh sin dó agus trí phointe faisnéise aonair, ar aon
 fhaisnéis a bhaineann leis na téarmaí agus coinníollacha is infheidhme maidir
 le ceadanna a dheonú ar oibreacha sibhialta is gá d’fhonn eilimintí de líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid, lena n-áirítear aon díolúintí
 is infheidhme i leith eilimintí den sórt sin maidir le roinnt de na ceadanna nó
 gach cead is gá faoin dlí náisiúnta.
 2. Beidh sé de cheart ag gach gnóthas atá
 údaraithe chun líonraí cumarsáide leictreonaí a sholáthar iarratais a chur
 isteach, ar mhodhanna leictreonacha tríd an bpointe faisnéise aonair, ar
 cheadanna is gá le haghaidh oibreacha sibhialta d’fhonn eilimintí de líonraí
 cumarsáide leictreonaí ardluais a chur in úsáid. Déanfaidh an pointe faisnéise
 aonair an próiseas um dheonú ceadanna a éascú agus a chomhordú. Áiritheoidh sé
 go háirithe go seolfar na hiarratais ar aghaidh chuig aon údarás inniúil a
 bhfuil baint aige le deonú na gceadanna is infheidhme i leith na n-oibreacha
 sibhialta atá i gceist agus déanfaidh sé faireachán ar chomhlíonadh na
 spriocdhátaí is infheidhme i gcomhréir le mír 3.
 3. Déanfaidh na húdaráis inniúla ceadanna a
 dheonú nó a dhiúltú laistigh de shé mhí tar éis iarraidh a fháil, gan dochar do
 spriocdhátaí nó oibleagáidí sonracha eile, atá leagtha síos chun an nós
 imeachta a sheoladh mar is iomchuí, is infheidhme don nós imeachta um dheonú
 ceadanna i gcomhréir leis an dlí náisiúnta nó le dlí an AE. Beidh bonn cirt cuí
 le gach diúltú, bunaithe ar chritéir oibiachtúla, thrédhearcacha, neamh‐idirdhealaitheacha
 agus chomhréireacha.
 4. Gach gnóthas atá údaraithe chun líonraí
 cumarsáide leictreonaí a sholáthar agus atá thíos le damáistí de thoradh
 neamhchomhlíonadh na spriocdhátaí is infheidhme faoi mhír 3, beidh sé de cheart
 aige cúiteamh a fháil ón údaráis inniúil as an damáiste a rinneadh dó, i gcomhréir
 leis an dlí náisiúnta.
 Airteagal 7
 Trealamh foirgnimh
 1. Déanfar gach foirgneamh nuathógtha ag
 suíomh an úsáideora deiridh, lena n-áirítear eilimintí faoi chomhúinéireacht,
 ar cuireadh iarratais ar cheadanna tógála isteach ina leith tar éis an [Publications
 Office: please insert the exact date of the entry into force of this Regulation],
 a fheistiú le bonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas, go dtí
 pointí foircinn an líonra. Tá feidhm leis an oibleagáid chéanna i gcás
 mór-oibreacha athchóirithe ar cuireadh iarratais ar cheadanna tógála isteach
 ina leith tar éis an [Publications Office: please insert the exact date of
 the entry into force of this Regulation].
 2. Déanfar gach foirgneamh ilteaghaisí
 nuathógtha, ar cuireadh iarratais ar cheadanna tógála isteach ina leith tar éis
 an [Publications Office: please insert the exact date of the entry into
 force of this Regulation], a fheistiú le pointe comhchruinnithe, a bheidh
 suite laistigh nó lasmuigh den fhoirgneamh, agus a mbeidh rochtain ag
 soláthraithe líonraí cumarsáide leictreonaí air, ina gcuirfear nasc chuig an
 mbonneagar foirgnimh atá réidh don ardluas ar fáil. Tá feidhm leis an
 oibleagáid chéanna i gcás mór-oibreacha athchóirithe a bhaineann le foirgnimh
 ilteaghaisí ar cuireadh iarratais ar cheadanna tógála isteach ina leith tar éis
 an [Publications Office: please insert the exact date of the entry into
 force of this Regulation].
 3. Féadfaidh Ballstáit foráil a dhéanamh
 maidir le díolúintí ó na hoibleagáidí dá bhforáiltear i mír 1 agus i mír 2
 do chatagóirí foirgneamh, go háirithe teaghaisí aonair, nó do mhór-oibreacha
 athchóirithe, i gcás ina mbeidh costas díréireach i gceist chun na hoibleagáidí
 sin a chomhlíonadh. Beidh bearta den sórt sin cuí-réasúnaithe. Tabharfar deis
 do na páirtithe leasmhara trácht a dhéanamh ar na dréachtbhearta laistigh de
 thréimhse réasúnta. Tabharfar fógra don Choimisiún maidir le haon bheart den
 sórt sin.
 Airteagal 8
 Rochtain
 ar threalamh foirgnimh
 1. Beidh sé de cheart ag gach soláthraí
 líonraí cumarsáide leictreonaí a líonra a fhoirceannadh ag an bpointe
 comhchruinnithe, ar choinníoll go ndéanfaidh sé an tionchar ar mhaoin
 phríobháideach a íoslaghdú agus go ndéanfaidh sé ar a chostas féin é, d’fhonn
 rochtain a fháil ar an mbonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas.
 2. Beidh sé de cheart ag gach soláthraí
 líonraí cumarsáide leictreonaí rochtain a fháil faoi théarmaí réasúnta ar aon
 bhonneagar fisiciúil foirgnimh atá réidh don ardluas atá ann cheana féin más
 rud é go mbeadh dúbailt dodhéanta ó thaobh na teicneolaíochta de nó
 neamhéifeachtúil go heacnamaíoch. Déanfaidh sealbhóir cirt chun an bonneagar
 fisiciúil foirgnimh a úsáid rochtain a dheonú faoi théarmaí agus coinníollacha
 neamh‐idirdhealaitheacha.
 3. I gcás nach féidir teacht ar chomhaontú
 maidir le rochtain de bhun mhír 1 nó mhír 2 laistigh de dhá mhí tar éis an
 rochtain a iarraidh go foirmiúil, beidh sé de cheart ag gach páirtí an cás a
 chur faoi bhráid an chomhlachta náisiúnta inniúil um réiteach díospóidí d'fhonn
 measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh na gceanglas dá bhforáiltear sna míreanna
 sin. Agus prionsabal na comhréireachta á chur san áireamh go hiomlán, eiseoidh
 an comhlacht náisiúnta um réiteach díospóidí cinneadh ceangailteach chun an
 díospóid a réiteach laistigh den achar ama is lú is féidir, agus laistigh de
 cheithre mhí i gcás ar bith, gan dochar don deis atá ag aon pháirtí an cás a
 chur faoi bhráid cúirte.
 4. Mura bhfuil bonneagar foirgnimh atá réidh
 don ardluas ar fáil, beidh sé de cheart ag gach soláthraí líonraí cumarsáide leictreonaí
 a threalamh líonra a fhoirceannadh in áitreabh síntiúsóra seirbhíse cumarsáide
 leictreonaí ardluais, faoi réir chomhaontú an tsíntiúsóra, agus ar choinníoll
 go ndéanfaidh sé an tionchar ar mhaoin phríobháideach a íoslaghdú agus go
 ndéanfaidh sé ar a chostas féin é.
 Airteagal 9
 Comhlachtaí inniúla
 1. An t‐údarás rialála náisiúnta a
 chomhlíonann na cúraimí dá bhforáiltear in Airteagal 20 de Threoir 2002/21/CE,
 feidhmeoidh sé feidhmeanna an chomhlachta náisiúnta um réiteach díospóidí dá
 dtagraítear in Airteagal 3(4), Airteagal 4(9), Airteagal 5(4)
 agus Airteagal 8(3), ach amháin má cheapann an Ballstát comhlachtaí
 inniúla eile.
 2. Beidh aon chomhlacht eile náisiúnta um
 réiteach díospóidí arna cheapadh ag na Ballstáit de bhun mhír 1 leithleach go dlíthiúil
 agus neamhspleách ó thaobh feidhmeanna de ar gach oibreoir líonraí. Beidh sé de
 chumhacht aige smachtbhannaí oiriúnacha, éifeachtacha, comhréireacha agus
 athchomhairleacha a fhorchur ar oibreoirí líonraí i gcás sárú ar na
 hoibleagáidí a eascraíonn ó na cinntí arna nglacadh agus an díospóid á
 réiteach.
 3. An t‐údarás rialála náisiúnta a
 chomhlíonann na cúraimí dá bhforáiltear in Airteagal 20 de Threoir 2002/21/CE,
 comhlíonfaidh sé feidhmeanna an phointe faisnéise aonair dá dtagraítear in Airteagal 4
 agus in Airteagal 6, ach amháin má cheapann an Ballstát comhlachtaí
 inniúla eile.
 4. Beidh sé de chumhacht ag aon phointe
 faisnéise aonair eile a cheapfaidh Ballstáit de bhun mhír 3 smachtbhannaí
 oiriúnacha, éifeachtacha, comhréireacha agus athchomhairleacha a fhorchur ar
 oibreoirí líonraí i gcás sárú ar na hoibleagáidí a eascraíonn ó Airteagal 4(3)
 agus (8).
 5. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don
 Choimisiún maidir le céannacht gach comhlachta inniúil arna ainmniú i gcomhréir
 leis an Airteagal seo chun cúram a dhéanamh faoin Rialachán seo faoin [Publications
 Office: please insert the exact date: entry into force of this
 Regulation] agus faoi aon mhodhnú air, roimh d'ainmniú nó do mhodhnú den
 sórt sin teacht i bhfeidhm.
 6. Beidh aon chinneadh a dhéanfaidh aon
 chomhlacht inniúil dá dtagraítear san Airteagal seo faoi réir achomhairc
 os comhair cúirte i gcomhréir leis an dlí náisiúnta.
 Airteagal 10
 Athbhreithniú
 Cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar chur chun
 feidhme an Rialacháin seo faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus faoi bhráid na
 Comhairle faoin [Publications Office: please insert the exact date: entry
 into force of this Regulation + 3 years] ar a dhéanaí. Beidh achoimre ar
 thionchar na mbeart dá bhforáiltear sa Rialachán seo san áireamh sa tuarascáil
 chomh maith le measúnú ar an dul chun cinn maidir lena chuspóirí a bhaint
 amach.
 Airteagal 11
 Teacht i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
 dara lá déag tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an
 Aontais Eorpaigh.
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal
 go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An tUachtarán An
 tUachtarán
 [1] Analysys Mason, 2008, Analysys Mason 2012, WIK, 2008
 [2] Analysys Mason, 2012, Tá an meastachán sin bunaithe ar
 na toimhdí seo a leanas: Baineann 25 % den chur in úsáid le duchtanna atá
 ann cheana féin, sin coigilt 75 % i leith Capex don chuid seo, tá
 10 % de chur in úsáid an líonra nasctha le forbairtí nua tithíochta, agus
 baintear úsáid as comhchur in úsáid le hoibreoirí/cuideachtaí fóntais eile, sin
 coigilt 15-60 %, agus tá 5 % de chur in úsáid an líonra nasctha le
 haonaid ilteaghaisí réamh‐shreangaithe, sin coigilt 20 - 60 %. Chomh
 maith leis sin, beidh tairbhí sóisialta, comhshaoil agus eacnamaíocha i gceist.
 [3] Tá an meastachán bunaithe ar chás infheistíochta a
 ríomhadh mar chuid de staidéar forleathan le Analysys Mason agus Tech4i2 (The
 socio-economic impact of bandwidth ["Tionchar socheacnamaíoch leathanbhanda"],
 2013). Sa staidéar seo, réamh‐mheastar nach mbainfí amach spriocanna
 leathanbhanda DAE dá ndéanfaí mór-idirghabháil, sé sin infheistíocht NGA de EUR
 211 billiún. Chun na coigiltí féideartha a fháil, cuireadh na céatadáin a luadh
 i bhfeidhm ar an méid sin.
 [4] A new Strategy for the Single Market
 ["Straitéis nua don Mhargadh Aonair"], tuarascáil le Mario Monti
 chuig Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, 9 Bealtaine 2010
 [5] Steps towards a truly Internal Market for
 e-communications in the run-up to 2020 ["Céimeanna i dtreo
 fíor-Mhargadh Inmheánach do r-chumarsáid agus muid ag tarraingt ar 2020"],
 Ecorys, TU Delft agus TNO, arna eisiúint i bhFeabhra 2012
 [6] (COM (2012) 573)
 [7] Booz and Company, Maximising the impact of
 Digitalisation ["Tionchar an Digitithe a Uasmhéadú"], 2012
 [8] Meastachán ón gCoimisiún bunaithe ar staidéir náisiúnta
 (Liebenau, J., Atkinson, R., Karrberg, P., Castro, D. agus Ezell, S., 2009, The
 UK Digital Road to Recovery ["Bóthar Digiteach na Ríochta Aontaithe i
 dtreo Téarnaimh"]; Katz R.L. et al , 2009, The Impact of Broadband on
 Jobs and the German Economy ["Tionchar an Leathanbhanda ar Jabanna
 agus ar Gheilleagar na Géarmáine"]).
 [9] Mheabhraigh an Chúirt Bhreithiúnais in De Coster
 (C-17/00, [2001] Rec. lch. I-9445, UImh. 37) gur ghá d'aon reachtaíocht
 thánaisteach áitiúil a imríonn tionchar ar an tsaoirse chun seirbhísí a
 sholáthar prionsabal na comhréireachta a chomhlíonadh. Sa chás céanna maidir le
 miasa satailíte, mheabhraigh an Coimisiún ina Theachtaireacht maidir le cur i
 bhfeidhm ginearálta phrionsabail shaorghluaiseacht earraí agus seirbhísí –
 Airteagal 28 agus Airteagal 49 – maidir le miasa satailíte a úsáid
 (COM(2001) 351 final), cé go bhfuil gach Ballstát freagrach as na coinníollacha
 is gá a chomhlíonadh laistigh dá chóras dlíthiúil inmheánach chun miasa
 satailíte a shuiteáil agus a úsáid, féadfaidh roinnt rialachán náisiúnta
 tionchar a imirt ar an méid is féidir a fháil mar sin féin. Dá bhrí sin,
 imríonn siad tionchar neamhdhíreach ar dháileadh an raoin leathan seirbhísí
 arna dtarchur le satailít – seirbhísí a théann thar theorainneacha i ngeall ar
 a nádúr – amhail craoladh teilifíse agus raidió, chomh maith le seirbhísí
 idirghníomhacha ("seirbhísí shochaí na faisnéise"). Is gá do bhearta
 náisiúnta den sórt sin bunphrionsabail an Chonartha a chomhlionadh, amhail
 saorghluaiseacht earraí agus an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar laistigh
 den Mhargadh Aonair.
 [10] Rialachán (CE) UImh. 2887/2000 ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le rochtain dhíchuachta ar
 an lúb logánta, IO 30.12.2000, L336/4.
 [11] Clár Oibre Digiteach don Eoraip, Teachtaireacht ón
 gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste
 Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún, COM(2010)245
 an 19.5.2010, go háirithe roinn 2.4.1.
 [12] Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 1/2 Márta 2012, EUCO
 4/2/12, http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/12/st00/st00004-re02.en12.pdf,
 mír 15.
 [13] Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa,
 chuig an gComhairle, chuig an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus chuig
 Coiste na Réigiún, COM(2012)573 an 3.10.2012, Príomhghníomhaíocht 9.
 [14] Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 13/14 Nollaig 2012,
 EUCO 205/12, http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_Data/docs/pressdata/en/ec/134353.pdf,
 mír 17.
 [15] Tá tuarascáil ar an toradh ón gcomhairliúchán poiblí sin
 mar chuid den Tuarascáil ar an Measúnú Tionchair atá ceangailte leis an togra
 seo (Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Tuarascáil).
 [16] Féach http://daa.ec.europa.eu/content/special/crowdsourcing.
 [17] Tá tuarascáil a thógann ar an staidéar a d'ullmhaigh
 Deloitte, agus a cros‐seiceáladh le foinsí eile, mar chuid den Tuarascáil
 ar an Measúnú Tionchair atá ceangailte leis an togra seo (Iarscríbhinn II a
 ghabhann leis an Tuarascáil).
 [18] Tá an tuarascáil sin mar chuid den Tuarascáil ar an
 Measúnú Tionchair atá ceangailte leis an togra seo (Iarscríbhinn III a ghabhann
 leis an Tuarascáil).
 [19] Tá liosta iomlán de na foinsí sin ar fáil sa leabharliosta
 sa Tuarascáil ar an Measúnú Tionchair
 [20] Tá an Tuarascáil ar an Measúnú Tionchair ceangailte leis
 an togra seo.
 [21] Féach Cás C-66/04, mír 45, agus Cás C-217/04,
 mír 43.
 [22] Féach Analysys Mason, Tuarascáil deiridh d’Ard‐Stiúrthóireacht
 na Sochaí Faisnéise agus na Meán Cumarsáide, European Commission Support for
 the preparation of an impact assessment to accompany an EU initiative on
 reducing the costs of high‐speed broadband infrastructure deployment
 ["Tacaíocht an Choimisiúin Eorpaigh chun measúnú tionchair a ullmhú a
 bheidh ag gabháil le tionscnamh an AE chun na costais ar chur in úsáid
 bonneagair leathanbhanda ardluais a laghdú"] (SMART 2012/2013)
 [23] Féach Cás C-217 /04, mír 47.
 [24] Féach mar shampla Aithris 8 den Rialachán maidir le
 Rialáil Níos Fearr 2009/140/CE, Aithris 22 den Treoir Réime, Aithris 1
 agus Aithris 4 de Rialachán 2887/200/CE.
 [25] Féach Cás 272/83, mír 25 agus mír 27.
 [26] Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 14 Meitheamh 2012 maidir le
 "Gníomh um an Margadh Aonair II: Na Chéad Chéimeanna i dtreo an
 Fháis" (2012/2663(RSP)), pointe 10.
 [27] IO C , , lch.
 [28] IO C , , lch.
 [29] COM (2010)245; féach freisin
 an tAthbhreithniú ar an gClár Oibre Digiteach, COM (2012) 784 final.
 [30] Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 13/14 Nollaig 2012,
 EUCO 205/12, mír 17.
 [31] COM(2012) 573 final.
 [32] IO L 108, 24.4.2002, lch. 33.
 [33] IO L 108, 24.4.2002, lch. 21.
 [34] IO L 108, 24.4.2002, lch. 7.
 [35] IO L 108, 24.4.2002, lch. 51.
 [36] IO L 249, 17.9.2002, lch. 21.
 [37] IO L 108, 25.4.2007, lch. 1.
 [38] IO L 345, 31.12.2003, lch. 90.