text:
Damásk (arabsko دمشق الشام, Dimašk aš-Šam) je glavno mesto Sirije in eno najstarejših mest na svetu. Čeprav arabsko mesto pogosto skrajšajo v Dimašk, ga njegovi meščani, pa tudi Sirijci in prebivalci sosednjih arabskih držav pogovorno imenujejo aš-Šam. Slovensko ime izhaja prek latinskega imena »Damascus« iz grškega »Δαμασκός«, to pa nadalje iz aramejskega imena za mesto, »דרמשק« Darmeśeq.
 Damask leži približno 80 kilometrov od Sredozemskega morja pod Antilibanonskimi gorami. Obdaja ga oaza Guta (الغوطة), ki jo napaja reka Barada.
 Podnebje
 Mesečne povprečne temperature za mesto Damask
 Zgodovina
 Lega ob oazi, ki jo napaja reka Barada, je povzročila, da je bilo območje Damaska poseljeno že zgodaj in da se Damask ponaša kot eno izmed mest z najdaljšo nepretrgano poselitvijo na svetu. Najstarejše arheološke najdbe segajo v 4. in 3. tisočletje pr. n. št., najstarejša znana omemba mesta kot Dimaška je na glinenih tablicah iz Marija iz približno leta 2500 pr. n. št., le nekoliko mlajše so tablice iz Elbe, ki mesto omenjajo kot Dimaski.
 Okoli leta 2000 pr. n. št. so se na območju mesta naselili Amoriti, sodeč pa zapisih iz Amarne pa je okoli 500 let kasneje mesto prešlo pod vpliv egipčanskega faraona Tutmozisa III. Sčasoma so ga zavzeli Hititi.
 Okoli leta 1200 pr. n. št. so se v njem nastanili Aramejci in med 10. in 8. stoletjem pr. n. št. je Aram Damascus bil središče aramejskega kraljestva, ki se je večkrat spopadlo z judovskimi kraljestvi, kar je zabeleženo tudi v Stari zavezi.
 Leta 732 pr. n. št. so mesto zavzeli Asirci pod vodstvom Tiglata Pileserja III., leta 572 pr. n. št. so jim sledili Neobabilonci pod vodstvom Nebukadnezarja II., leta 539 pr. n. št. pa še Perzijci pod vodstvom Kira II.
 Leta 332 pr. n. št., ko je Aleksander Veliki pri Isu premagal Perzijce, je Damask osvojil Aleksandrov general Parmenion. V tem času je mesto prvič dobilo pravokotno zasnovo ulic. Po Aleksandrovi smrti sta se za prevlado nad mestom bojevali dinastiji Selevkidov in Ptolemidov, dokler ni po zatonu obeh v 1. stoletju pr. n. št. mesta k svojemu kraljestvu priključil nabatejski kralj Aretas III.
 Leta 64 pr. n. št., ob rimski osvojitvi Sirije, je bil Damask razmeroma nepomeben, tako so ga pustili pod uradnim nabatejskim nadzorom, čeprav je dejansko bil na pol neodvisna mestna država. Šele leta 54 je prešel pod neposredno rimsko oblast, s čimer se mu je ponovno vrnil pomen. Leta 117 ga je Hadrijan povišal v metropolis, leta 222 pa Severij v kolonijo. Ob stabilnih razmerah v rimskem imperiju je zacvetela trgovina in Damask je zaradi lege ob križišču karavanskih poti imel od tega velike dobičke. V tem času so v mestu potekala obsežna gradbena dela, mestno obzidje so utrdili in namestili mestna vrata, razširjena Via Recta je postala s kolonado obdan decumanus maximus, zgradili so akvadukte in prenovili namakalni sistem še iz aramejskega obdobja. V obdobju Bizantincev od 4. stoletja dalje se je v mestu uveljavilo krščanstvo in Damask je postal sedež škofije.
 Leta 612 so ga za kratek čas zavzeli sasanidski Perzijci, vendar ga je že leta 628 ponovno osvojil Heraclius. Že sedem let zatem ga je zasedel arabski vojskovodja Khalid Ibn al-Valid, se nato umaknil proti jugu, ob reki Jarmuk odločilno potolkel Heracliusa in nato leta 636 za stalno zavzel Damask, ki je spočetka bil nepomembno provincialno mesto v senci Medine. Leta 661 se je guverner Muavija oklical za kalifa in tako postal začetnik dinastije Omajadov. V tem času je Damask postal središče islamskega imperija, znova sta zacvetela tako Damask kot območje današnje Sirije in nastala je slovita mošeja Omajadov.
 Leta 750 so Omajade nasledili Abasidi, središče islamskega imperija se je preselilo v Bagdad, Damask pa se je znašel v senci vplivnih sfer Bagdada, Kaira, Mosula in Alepa. V 9. stoletju je prešel pod Tulunide, zatem pod Ikšidide in Fatimide, dokler ni leta 1076 prešel pod seldžuške Turke. V 12. stoletju so ga trikrat napadli križarji, vendar ga niso nikoli osvojili. Leta 1154 ga je zavzel Nuredin iz Alepa, leta 1174 pa Saladin, ki je strmoglavil Fatimide v Egiptu in osnoval dinastijo Ajubidov. Tako pod Nuredinom kot Saladinom je Damask zaradi upora proti križarjem znova postal politično središče.
 Leta 1260 so ga razdejali Mongoli in končali z ajubidsko vladavino. Mongole so kmalu premagali Mameluki in zavladali v Siriji. Damask je znova doživel razcvet (zlasti pod Bajbarsom in Tengizom) in bil poleg Kaira druga prestolnica. Leta 1400 ga je mongolski vladar Timurlenk porušil do tal in mesto si vse do konca ponovno vzpostavljene mameluške vladavine ni več opomoglo.
 Leta 1516 je Selim I. današnjo Sirijo priključil Otomanskemu imperiju in Damask je postal ena pomembnih postaj hadža v Meko, guvernerji pa so dobili veliko stopnjo avtonomije. Že prvi paša Janbirdi Al-Ghazali je tako oklical popolno neodvisnost in mesto je tako ob turškem ponovnem zavzetju leta 1521 utrpelo precejšnjo škodo. Nekoliko si je opomogel v 18. stoletju, ko so vladali guvernerji iz družine Azem. Začetek 19. stoletja je prinesel nezadovoljstvo zaradi stagnacije in korupcije. V Egiptu se je leta 1805 uprl Mohamed Ali, kmalu se je uporu pridružil Damask in leta 1832 je nadzor nad mestom prevzel Alijev sin Ibrahim Paša. V kratkem obdobju njegove vladavine se je stanje nekoliko izboljšalo, vendar se je po ponovni vzpostavitvi otomanske nadvlade leta 1840 znova nadaljevala stagnacija. Leta 1860 je v gorovju Libanon prišlo do spopadov med maroniti in druzi. Nemiri so se razširili tudi v Damask in po pokolu se je močno zmanjšal delež kristjanov v mestu. Konec 19. stoletja, v obdobju Midhat Paše, se je stanje znova nekoliko izboljšalo, Damask pa je s številnimi intelektualci postal središče arabskega nacionalizma.
 Pomen se mu je strateško povečal ob izbruhu 1. svetovne vojne in njegov padec v roke antantnih sil leta 1918 je simbolično napovedal konec Otomanskega imperija. Kljub željam po neodvisni Siriji je bil leta 1920 z dovoljenjem Društva narodov uveden francoski mandat s sedežem v Damasku. Leta 1925 je izbruhnil protifrancoski upor, ki se je končal s francoskim bombardiranjem in veliko škodo. Do novega obstreljevanja mesta je prišlo še ob nemirih leta 1945, kmalu pa so se francoske in britanske enote umaknile in Damask je postal prestolnica neodvisne Sirije.
 Verski pomen
 Po zgodbi iz Nove zaveze naj bi bil sveti Pavel na poti v Damask, da bi obračunal s kristjani, ki so verske obrede opravljali kar v sinagogah, ko je doživel razsvetljenje in se spreobrnil v krščanstvo, po božjem navodilu pa ga je krstil Ananias. Ker si je s to spreobrnitvijo nakopal bes damaščanskih Judov, je bil prisiljen pobegniti iz mesta. Pri tem so mu pomagali njegovi učenci, ki so ga v košari spustili čez ponoči zaprta vrata 'Bab Kisan ob južni stranici starega mesta. Ko je Mohamed z gore Kasjun zagledal damaščanke vrtove, je po legendi rekel, da je sleherniku dano kvečjemu enkrat doživeti raj, zato se naj bi odrekel obisku mesta, da bi si s tem zagotovil vstop v posmrtni »pravi« raj. V osmem in devetem stoletju je bil Damask sedež omajadskih kalifov. Zategadelj štejejo Damask za enega centrov svoje vere tako kristjani kot muslimani.
 Znamenitosti
 Stari del mesta je obzidan, vendar je danes večji del obzidja skrit za zgradbami. Njegova mrežasta zasnova ulic izvira iz časov helenizma. V preteklosti je mesto bilo razdeljeno na muslimanski (zahodni) del, krščanski del na severovzhodu ter judovski del na jugovzhodu. Danes ti predeli niso več medsebojno ločeni.
 V obdobju helenizma je tako nastala tudi znamenita ulica Via Recta (»ravna ulica«, čeprav v dolžini 1,3 km dvakrat rahlo spremeni smer), ki teče od zahodnih vrat Bab al-Džabije (zahodni del se danes imenuje Šaria Madhat Paša) do vzhodnih vrat Bab aš-Šarki (vzhodni del ulice se po teh vratih danes imenuje Šaria Bab Šarki). v času Rimljanov je postala glavna ulica decumanus maximus, ob njej je bila postavljena kolonada in bila razširjena na 26 metrov (danes je precej ožja). Nekoliko bližje vzhodnemu kot zahodnemu koncu še danes stojijo ostanki rimskega slavoloka, kjer je včasih tekla meja med muslimanskim in krščanskim delom mesta.
 Znotraj severozahodnega »kvadranta« stoji verjetno največja mestna znamenitost, mošeja Omajadov, ki je podrobneje opisana v ločenem članku.
 Severno od mošeje Omajadov stoji Saladinova grobnica, glede na Saladinov pomen presenetljivo skromna in majhna. Kupolasto stavbo so kot del medrese postavili leta 1196, tri leta po Saladinovi smrti. Leta 1898, ko jo je obiskal nemški cesar Viljem II., je bila v tako slabem stanju, da se jo je odločil obnoviti. Danes sta v njej dva sarkofaga. V prvotnem lesenem so še danes Saladinovi posmrtni ostanki, sosednjega iz belega marmorja pa so postavili z Viljemovo finančno pomočjo.
 Na severozahodnem vogalu starega mesta stoji citadela. Postavljena je bila v času Dioklecijana kot utrdba, Bizantinci so jo razširili na današnjo velikost, prezidovali in utrjevali so jo še seldžuki in Saladin, njegov brat Al Adil, leta 1260 so jo uničili mongoli, nato so jo obnovili Mameluki in Mongoli znova dvakrta uničili. Nato je njen pomen upadel vse do sirske neodvisnosti, ko je nekaj časa služila kot vojašnica, zatem zapor, danes pa jo obnavljajo.
 Azemova palača stoji južno od mošeje Omajadov. Na kraju, kjer je že prej stala palača mameluškega guvernerja Tengiza, je v letih 1749 - 1752 otomanski guverner Asad Paša al-Azem čudovito okrašeno palačo. Danes je v njej urejen muzej ljudske tradicije.
 Na skrajnem vzhodu starega mesta, nekoliko severno od Vie Recte, stoji Ananijeva hiša (od moža, ki je krstil sv. Pavla). V kleti je danes urejena manjša cerkev. Na kraju same Ananijeve hiše so rimske oblasti sprva zgradile lasten tempelj, da bi kristjane odvrnile od čaščenja tega kraja, današnja cerkev je nastala šele v času Bizantincev.
 S sv. Pavlom so povezana tudi Kisanska vrata (Bab Kisan) ob jugovzhodnem odseku obzidja. Ko je sv. Pavel moral pobegniti pred razjajenimi Judi (ker je zaradi spreobrnitve v krščanstvo opustil svoj prvotni namen pregnati kristjane iz sinagog). Pri pobegu so mu pomagali njegovi učenci, kiso ga v košari spustili z vrat na prostost. Danes na mestu teh vrat stoji grškopravoslavna kapela novejšega datuma.
 Zuanj starega mesta stoji trg, zna kot Merdžeh, čeprav se uradno na čast žrtev francosge bombardiranja leta 1925 imenuje Trg mučenikov. Pred stoletjem je bil glavno mestno prometno vozlišče, kjer se je stikalo 6 tramvajskih prog (Damask je namreč bil prvo mesto v Otomanskem imperiju, ki je dobilo električni tramvaj, danes pa so tramvaji ukinjeni). Danes na trgu stoji steber, ki so ga postavili ob dograditvi telegrafske povezave Damaska in Medine, prve telegrafske povetzave na Bližnjem vzhodu.
 Narodni muzej se ponaša z bogatimi arheološkimi zbirkami iz vse države. Ena njegovih največjih znamenitosti je iz Dura-Europosa prenešena s freskami poslikana sinagoga.
 Severno od mestnega središča se nahaja predel Salihija ob vznožju Kasjuna. Poseljen je bil v 12. stoletju, ko je Nuredin tam naselil begunce iz zasedenega (od križarjev) Jeruzalema, da bi s tem zmanjšal vpliv znotraj mestnega obzidja močne šole Šaffi. Sčasoma so se tja preselili nekateri vplivnejši meščani in tam zgradili mavzoleje, mošeje in medrese. Večina teh znamenitosti je danes nedostopnih javnosti, sta pa zato odprti dve mošeji. Mošeja Mohi ud-Din je še danes romarski cilj pristašev sufizma, saj je v njej pokopan tudi eden od začetnikov tega gibanja, Mohi ud-Din Ibn al-Arabi. Samo mošejo so sicer zgradili šele v 16. stoletju nad prerokovim grobom. Druga je mošeja Hanbala iz 13. stoletja.
 Damaščansko jeklo je med križarji uživalo mitičen ugled; za vzorčasto jeklo se še vedno uporablja izraz »damaščansko«. Vzorčasto bizantinsko in kitajsko svileno blago, s katerim se je trgovalo po Svileni cesti, ki je tekla skozi Damask, je dalo tudi ime vrsti svile (»damask«).
 Po Damasku se več ameriških mest imenuje Damascus, nahajajo se v naslednjih zveznih državah: Maryland, Oregon, Pensilvanija in Virginija
 Glej tudi
 seznam mest v Siriji
 Zunanje povezave
 Mesta v Siriji
 Glavna mesta Azije
 Kraji svetovne dediščine v Siriji


type: contracts

jurisdiction: EU

text:
 Avis juridique important
 |
 21980A1017(02)
 Briefwisseling die een overeenkomst vormt tussen de Europese Economische Gemeenschap en Nieuw-Zeeland inzake de handel in vlees van schapen, lammeren en geiten
 Publicatieblad Nr. L 275 van 18/10/1980 blz. 0028 - 0035 Bijzondere uitgave in het Fins: Hoofdstuk 3 Deel 12 blz. 0162 Bijzondere uitgave in het Zweeds: Hoofdstuk 3 Deel 12 blz. 0162 Bijzondere uitgave in het Grieks: Hoofdstuk 11 Deel 22 blz. 0018
 BRIEFWISSELING die een overeenkomst vormt tussen de Europese Economische Gemeenschap en Nieuw-Zeeland inzake de handel in vlees van schapen, lammeren en geiten Brief nr. 1 Mijnheer, Ik heb de eer te verwijzen naar de onlangs tussen onze respectieve delegaties gevoerde onderhandelingen welke ten doel hadden bepalingen uit te werken betreffende de invoer in de Gemeenschap van vlees van schapen, lammeren en geiten uit Nieuw-Zeeland, in verband met de tenuitvoerlegging van de verordening voor een gemeenschappelijke marktordening voor vlees van schapen, lammeren en geiten. In het besef van de vitale afhankelijkheid van de Nieuwzeelandse economie van de schapenteelt en van de uitvoer van schape- en lamsvlees naar de wereldmarkten, in het bijzonder naar de Gemeenschap, en van het belang dat eraan gelegen is erop toe te zien dat de normale afzet van Nieuwzeelands schape- en lamsvlees op deze markten niet in het gedrang komt, zijn onze delegaties het volgende overeengekomen: Clausule 1 Bedoelde produkten De overeenkomst heeft betrekking op: - vers of gekoeld vlees van schapen, lammeren en geiten (02.01 A IV a)); - bevroren vlees van schapen, lammeren en geiten (02.01 A IV b)). Clausule 2 Toegang tot de markt en hoeveelheid In het kader van deze overeenkomst worden aan Nieuw-Zeeland mogelijkheden voor toegang tot de Gemeenschap van zijn vlees van schapen, lammeren en geiten gegarandeerd tot de in de overeenkomst vastgelegde hoeveelheid. Aan Nieuw-Zeeland wordt de verzekering gegeven dat zijn normale afzet van schape- en lamsvlees door de toepassing van de verordening niet zal worden geschaad. Ter verzekering van een goede werking van de overeenkomst gaat Nieuw-Zeeland de verplichting aan de procedures toe te passen die nodig zijn om te bewerkstelligen dat de werkelijk uitgevoerde jaarlijkse hoeveelheid de vastgestelde hoeveelheid niet overschrijdt. Deze hoeveelheid wordt bepaald op 234 000 metrieke ton, uitgedrukt in geslacht gewicht (1). Bevroren produkten De hierboven vastgestelde hoeveelheden zullen worden uitgevoerd met inachtneming van de traditionele structuur van de aanbiedingsvormen (bevroren vlees of gekoeld vlees). De Gemeenschap bevestigt dat het niet in de bedoeling van deze overeenkomst ligt, (1)Geslacht gewicht (equivalent van het gewicht met been). Onder deze term wordt verstaan het gewicht van met been aangeboden vlees, alsmede het gewicht van vlees zonder been omgerekend met behulp van een coëfficiënt in gewicht vlees met been. Geraamd kan worden dat 55 kg schapevlees zonder been overeenstemt met 100 kg vlees met been en dat 60 kg lamsvlees zonder been overeenstemt met 100 kg vlees met been. Nieuw-Zeeland te verhinderen profijt te trekken van nieuwe ontwikkelingen op technologisch gebied of haar concurrentiepositie te handhaven ten aanzien van haar marktaandeel binnen de Gemeenschap. Indien wijzigingen in de technologie en de handel het mogelijk maken de structuur van de handel wat betreft de aanbiedingsvormen te veranderen, zullen de partijen bij deze overeenkomst alvorens enige verandering aan te brengen in het kader van het in clausule 10 bedoelde comité met elkaar overleg plegen ten einde een geschikte oplossing te vinden. Clausule 3 Vrijwaringsclausule Indien de Gemeenschap de vrijwaringsclausule inroept, draagt zij er zorg voor de belangen van Nieuw-Zeeland, zoals deze uit de onderhavige overeenkomst voortvloeien, te beschermen. Clausule 4 Overschrijding van de hoeveelheid Indien de invoer uit Nieuw-Zeeland de overeengekomen hoeveelheid overschrijdt, behoudt de Gemeenschap zich het recht voor de invoer uit dat land te schorsen. Clausule 5 Tarief De Gemeenschap verbindt zich ertoe de heffing bij invoer van onder deze overeenkomst vallende produkten te beperken tot maximum 10 % ad valorem. Clausule 6 Toetreding van nieuwe Lid-Staten Bij de toetreding van nieuwe Lid-Staten wijzigt de Gemeenschap na raadpleging van Nieuw-Zeeland de in clausule 2 genoemde hoeveelheid naar gelang van de handel van Nieuw-Zeeland met elke nieuwe Lid-Staat. De belasting bij invoer zal voor deze nieuwe Lid-Staten worden vastgesteld overeenkomstig de regels vervat in het Toetredingsverdrag, waarbij rekening wordt gehouden met het maximumniveau van de heffing als bedoeld in clausule 5 van deze overeenkomst. De in clausule 2 bedoelde totale hoeveelheid wordt met ingang van de datum van toetreding van Griekenland tot de Gemeenschap vastgesteld op 245 500 metrieke ton geslacht gewicht. Clausule 7 Afzet van interventievoorraden De Gemeenschap zal ernaar streven elke ontwikkeling van de markt die de normale afzet op de markt van de Gemeenschap van vlees van schapen en lammeren afkomstig uit Nieuw-Zeeland binnen de grens van de overeengekomen hoeveelheid in gevaar zou kunnen brengen, te voorkomen. In het bijzonder zal de Gemeenschap maatregelen nemen ten einde erop toe te zien dat de afzet van de interventievoorraden bevroren vlees, resulterende uit de tenuitvoerlegging van de verordening, deze doelstelling niet zal doorkruisen. Voorts zullen beide partijen alles in het werk stellen om het gebruik van schapevlees in de Gemeenschap te bevorderen, zonder de stabiliteit van de markt nadelig te beïnvloeden. Clausule 8 Exportrestituties Gelet op de doelstellingen en bepalingen van deze overeenkomst betuigt de Gemeenschap er haar instemming mede, dat elke effectieve toepassing van restituties of enige andere vorm van steun met betrekking tot de uitvoer van vlees van schapen en lammeren, alsmede van levende schapen of lammeren bestemd voor de slacht, slechts zal geschieden op basis van prijzen en voorwaarden die voldoen aan de bestaande internationale verplichtingen en met inachtneming van het traditionele aandeel van de Gemeenschap in de wereldhandel in deze produkten. Deze formulering moet worden geïnterpreteerd op een wijze die in overeenstemming is met artikel XVI van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel (GATT) en met name met artikel 10, lid 2, sub c), van de Overeenkomst inzake de interpretatie en de toepassing van de artikelen VI, XVI en XXIII van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel. Clausule 9 In- en uitvoercertificaten Nieuw-Zeeland ziet erop toe dat de in clausule 2 genoemde jaarlijkse hoeveelheden de daar omschreven maxima niet overschrijden, met name door ervoor zorg te dragen dat voor hoeveelheden die deze maxima te boven gaan geen uitvoercertificaten worden afgegeven. Van haar kant verbindt de Gemeenschap zich ertoe alle nodige bepalingen vast te stellen ten einde de afgifte van een invoercertificaat voor de bovengenoemde produkten, van oorsprong uit Nieuw-Zeeland, afhankelijk te stellen van de overlegging van een uitvoercertificaat afgegeven door de bevoegde, door de Regering van Nieuw-Zeeland aangewezen autoriteiten. De bepalingen ter uitvoering van deze regeling zullen zodanig worden vastgesteld dat het stellen van een waarborg voor de afgifte van het invoercertificaat voor de betrokken produkten niet noodzakelijk is. Deze uitvoeringsbepalingen zullen tevens inhouden dat de bevoegde Nieuwzeelandse autoriteiten de bevoegde autoriteiten van de Gemeenschap periodiek de hoeveelheden mededelen waarvoor uitvoercertificaten zijn afgegeven, eventueel onderverdeeld naar bestemming. Clausule 10 Raadgevend Comité Er wordt een Raadgevend Comité ingesteld, samengesteld uit vertegenwoordigers van de Gemeenschap en van Nieuw-Zeeland. Het Comité ziet erop toe dat de overeenkomst correct wordt toegepast en harmonisch functioneert. Het bestudeert regelmatig de ontwikkeling van de markten van vlees van schapen, lammeren en geiten van de beide partijen en die van de internationale markt, alsmede de voorwaarden voor de afzet op deze markten, met inbegrip van die voortvloeiend uit de clausule 7 van deze overeenkomst vastgestelde doelstelling. Het ziet erop toe dat de correcte toepassing van de overeenkomst niet nadelig wordt beïnvloed door de uitvoer naar de Gemeenschap van produkten op basis van vlees van schapen, lammeren en geiten welke vallen onder niet in de overeenkomst genoemde tariefposten. Het Comité bespreekt alle vraagstukken die zich bij de toepassing van de overeenkomst kunnen voordoen en zal de bevoegde instanties passende oplossingen aanbevelen. Clausule 11 GATT-verplichtingen De bepalingen van deze overeenkomst worden aanvaard onverminderd de rechten en verplichtingen van de partijen in het kader van de GATT. Clausule 12 Periode van vrijwillige beperking De in clausule 2 vastgestelde jaarlijkse hoeveelheid heeft betrekking op de periode van 1 januari tot en met 31 december. De hoeveelheid welke geldt met ingang van de inwerkingtreding van deze overeenkomst tot 1 januari van het volgende jaar zal naar rato van de totale jaarlijkse hoeveelheid worden vastgesteld. Clausule 13 Deze overeenkomst is van toepassing, enerzijds, op de gebieden waar het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap van toepassing is en onder de in dat Verdrag neergelegde voorwaarden en, anderzijds, op het centrale grondgebied van Nieuw-Zeeland. Clausule 14 Aanvang en herziening Deze overeenkomst treedt in werking op 20 oktober 1980. Zij blijft van kracht tot en met 31 maart 1984, en zal nadien van kracht blijven onder voorbehoud van het recht van beide partijen haar schriftelijk op te zeggen met inachtneming van een opzegtermijn van een jaar. In elk geval zullen de bepalingen van deze overeenkomst door beide partijen vóór 1 april 1984 aan een onderzoek worden onderworpen ten einde er zo nodig aanpassingen in aan te brengen. Ik moge U voorstellen dat, indien het bovenstaande voor Uw Regering aanvaardbaar is, deze brief en het bevestigende antwoord daarop een overeenkomst vormen tussen de Europese Economische Gemeenschap en Nieuw-Zeeland omtrent deze aangelegenheid. Gelieve, Mijnheer, de verzekering van mijn bijzondere hoogachting te aanvaarden. Namens de Raad van de Europese Gemeenschappen Brief nr. 2 Mijnheer, Ik heb de eer U de ontvangst te bevestigen van Uw brief van heden, welke als volgt luidt: "Ik heb de eer te verwijzen naar de onlangs tussen onze respectieve delegaties gevoerde onderhandelingen welke ten doel hadden bepalingen uit te werken betreffende de invoer in de Gemeenschap van vlees van schapen, lammeren en geiten uit Nieuw-Zeeland, in verband met de tenuitvoerlegging van de verordening voor een gemeenschappelijke marktordening voor vlees van schapen, lammeren en geiten. In het besef van de vitale afhankelijkheid van de Nieuwzeelandse economie van de schapenteelt en van de uitvoer van schape- en lamsvlees naar de wereldmarkten, in het bijzonder naar de Gemeenschap, en van het belang dat eraan gelegen is erop toe te zien dat de normale afzet van Nieuw-Zeelands schape- en lamsvlees op deze markten niet in het gedrang komt, zijn onze delegaties het volgende overeengekomen: Clausule 1 Bedoelde produkten De overeenkomst heeft betrekking op: - vers of gekoeld vlees van schapen, lammeren en geiten (02.01 A IV a)); - bevroren vlees van schapen, lammeren en geiten (02.01 A IV b)). Clausule 2 Toegang tot de markt en hoeveelheid In het kader van deze overeenkomst worden aan Nieuw-Zeeland mogelijkheden voor toegang tot de Gemeenschap van zijn vlees van schapen, lammeren en geiten gegarandeerd tot de in de overeenkomst vastgelegde hoeveelheid. Aan Nieuw-Zeeland wordt de verzekering gegeven dat zijn normale afzet van schape- en lamsvlees door de toepassing van de verordening niet zal worden geschaad. Ter verzekering van een goede werking van de overeenkomst gaat Nieuw-Zeeland de verplichting aan de procedures toe te passen die nodig zijn om te bewerkstelligen dat de werkelijk uitgevoerde jaarlijkse hoeveelheid de vastgestelde hoeveelheid niet overschrijdt. Deze hoeveelheid wordt bepaald op 234 000 metrieke ton, uitgedrukt in geslacht gewicht (1). Bevroren produkten De hierboven vastgestelde hoeveelheden zullen worden uitgevoerd met inachtneming van de traditionele structuur van de aanbiedingsvormen (bevroren vlees of gekoeld vlees). De Gemeenschap bevestigt dat het niet in de bedoeling van deze overeenkomst ligt, Nieuw-Zeeland te verhinderen profijt te trekken van nieuwe ontwikkelingen op technologisch gebied of haar concurrentiepositie te handhaven ten aanzien van haar marktaandeel binnen de Gemeenschap. Indien wijzigingen in de technologie en de handel het mogelijk maken de structuur van de handel wat betreft de aanbiedingsvormen de veranderen, (1)Geslacht gewicht (equivalent van het gewicht met been). onder deze term wordt verstaan het gewicht van met been aangeboden vlees, als mede het gewicht van vlees zonder been omgerekend met behulp van een coëfficiënt in gewicht vlees met been. Geraamd kan worden dat 55 kg schapevlees zonder been overeenstemt met 100 kg vlees met been en dat 60 kg lamsvlees zonder been overeenstemt met 100 kg vlees met been.". zullen de partijen bij deze overeenkomst alvorens enige verandering aan te brengen in het kader van het in clausule 10 bedoelde comité met elkaar overleg plegen ten einde een geschikte oplossing te vinden. Clausule 3 Vrijwaringsclausule Indien de Gemeenschap de vrijwaringsclausule inroept, draagt zij er zorg voor de belangen van Nieuw-Zeeland, zoals deze uit de onderhavige overeenkomst voortvloeien, te beschermen. Clausule 4 Overschrijding van de hoeveelheid Indien de invoer uit Nieuw-Zeeland de overeengekomen hoeveelheid overschrijdt, behoudt de Gemeenschap zich het recht voor de invoer uit dat land te schorsen. Clausule 5 Tarief De Gemeenschap verbind zich ertoe de heffing bij invoer van onder deze overeenkomst vallende produkten te beperken tot maximum 10 % ad valorem. Clausule 6 Toetreding van nieuwe Lid-Staten Bij de toetreding van nieuwe Lid-Staten wijzigt de Gemeenschap na raadpleging van Nieuw-Zeeland de in clausule 2 genoemde hoeveelheid naar gelang van de handel van Nieuw-Zeeland met elke nieuwe Lid-Staat. De belasting bij invoer zal voor deze nieuwe Lid-Staten worden vastgesteld overeenkomstig de regels vervat in het Toetredingsverdrag, waarbij rekening wordt gehouden met het maximumniveau van de heffing als bedoeld in clausule 5 van deze overeenkomst. De in clausule 2 bedoelde totale hoeveelheid wordt met ingang van de datum van toetreding van Griekenland tot de Gemeenschap vastgesteld op 245 500 metrieke ton geslacht gewicht. Clausule 7 Afzet van interventievoorraden De Gemeenschap zal ernaar streven elke ontwikkeling van de markt die de normale afzet op de markt van de Gemeenschap van vlees van schapen en lammeren afkomstig uit Nieuw-Zeeland binnen de grens van de overeengekomen hoeveelheid in gevaar zou kunnen brengen, te voorkomen. In het bijzonder zal de Gemeenschap maatregelen nemen ten einde erop toe te zien dat de afzet van de interventievoorraden bevroren vlees, resulterende uit de tenuitvoerlegging van de verordening, deze doelstelling niet zal doorkruisen. Voorts zullen beide partijen alles in het werk stellen om het gebruik van schapevlees in de Gemeenschap te bevorderen, zonder de stabiliteit van de markt nadelig te beïnvloeden. Clausule 8 Exportrestituties Gelet op de doelstellingen en bepalingen van deze overeenkomst betuigt de Gemeenschap er haar instemming mede, dat elke effectieve toepassing van restituties of enige andere vorm van steun met betrekking tot de uitvoer van vlees van schapen en lammeren, alsmede van levende schapen of lammeren bestemd voor de slacht, slechts zal geschieden op basis van prijzen en voorwaarden die voldoen aan de bestaande internationale verplichtingen en met inachtneming van het traditionele aandeel van de Gemeenschap in de wereldhandel in deze produkten. Deze formulering moet worden geïnterpreteerd op een wijze die in overeenstemming is met artikel XVI van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel (GATT) en met name met artikel 10, lid 2, sub c), van de Overeenkomst inzake de interpretatie en de toepassing van de artikelen VI, XVI en XXIII van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel. Clausule 9 In- en uitvoercertificaten Nieuw-Zeeland ziet erop toe dat de in clausule 2 genoemde jaarlijkse hoeveelheden de daar omschreven maxima niet overschrijden, met name door ervoor zorg te dragen dat voor hoeveelheden die deze maxima te boven gaan geen uitvoercertificaten worden afgegeven. Van haar kant verbindt de Gemeenschap zich ertoe alle nodige bepalingen vast te stellen ten einde de afgifte van een invoercertificaat voor de bovengenoemde produkten, van oorsprong uit Nieuw-Zeeland, afhankelijk te stellen van de overlegging van een uitvoercertificaat afgegeven door de bevoegde, door de Regering van Nieuw-Zeeland aangewezen autoriteiten. De bepalingen ter uitvoering van deze regeling zullen zodanig worden vastgesteld dat het stellen van een waarborg voor de afgifte van het invoercertificaat voor de betrokken produkten niet noodzakelijk is. Deze uitvoeringsbepalingen zullen tevens inhouden dat de bevoegde Nieuwzeelandse autoriteiten de bevoegde autoriteiten van de Gemeenschap periodiek de hoeveelheden mededelen waarvoor uitvoercertificaten zijn afgegeven, eventueel onderverdeeld naar bestemming. Clausule 10 Raadgevend Comité Er wordt een Raadgevend Comité ingesteld, samengesteld uit vertegenwoordigers van de Gemeenschap en van Nieuw-Zeeland. Het Comité ziet erop toe dat de overeenkomst correct wordt toegepast en harmonisch functioneert. Het bestudeert regelmatig de ontwikkeling van de markten van vlees van schapen, lammeren en geiten van de beide partijen en die van de internationale markt, alsmede de voorwaarden voor de afzet op deze markten, met inbegrip van die voortvloeiend uit de in clausule 7 van deze overeenkomst vastgestelde doelstelling. Het ziet erop toe dat de correcte toepassing van de overeenkomst niet nadelig wordt beïnvloed door de uitvoer naar de Gemeenschap van produkten op basis van vlees van schapen, lammeren en geiten welke vallen onder niet in de overeenkomst genoemde tariefposten. Het Comité bespreekt alle vraagstukken die zich bij de toepassing van de overeenkomst kunnen voordoen en zal de bevoegde instanties passende oplossingen aanbevelen. Clausule 11 GATT-verplichtingen De bepalingen van deze overeenkomst worden aanvaard onverminderd de rechten en verplichtingen van de partijen in het kader van de GATT. Clausule 12 Periode van vrijwillige beperking De in clausule 2 vastgestelde jaarlijkse hoeveelheid heeft betrekking op de periode van 1 januari tot en met 31 december. De hoeveelheid welke geldt met ingang van de inwerkingtreding van deze overeenkomst tot 1 januari van het volgende jaar zal naar rato van de totale jaarlijkse hoeveelheid worden vastgesteld. Clausule 13 Deze overeenkomst is van toepassing, enerzijds, op de gebieden waar het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap van toepassing is en onder de in dat Verdrag neergelegde voorwaarden en, anderzijds, op het centrale grondgebied van Nieuw-Zeeland. Clausule 14 Aanvang en herziening Deze overeenkomst treedt in werking op 20 oktober 1980. Zij blijft van kracht tot en met 31 maart 1984, en zal nadien van kracht blijven onder voorbehoud van het recht van beide partijen haar schriftelijk op te zeggen met inachtneming van een opzegtermijn van een jaar. In elk geval zullen de bepalingen van deze overeenkomst door beide partijen vóór 1 april 1984 aan een onderzoek worden onderworpen ten einde er zo nodig aanpassingen in aan te brengen. Ik moge U voorstellen dat, indien het bovenstaande voor Uw Regering aanvaardbaar is, deze brief en het bevestigende antwoord daarop een overeenkomst vormen tussen de Europese Economische Gemeenschap en Nieuw-Zeeland omtrent deze aangelegenheid. Ik heb de eer U te bevestigen dat het bovenstaande voor mijn Regering aanvaardbaar is en dat Uw brief en dit antwoord een overeenkomst vormen zoals door U voorgesteld. Gelieve, Mijnheer, de verzekering van mijn bijzondere hoogachting te aanvaarden. Voor de Regering van Nieuw-Zeeland


type: legislation

text:
 17.12.2016
 PL
 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
 L 344/63
 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/2287
 z dnia 16 grudnia 2016 r.
 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 431/2008 otwierające i ustalające zarządzanie kontyngentem taryfowym na przywóz mrożonego mięsa wołowego i cielęcego oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 593/2013 otwierające kontyngenty taryfowe na wysokiej jakości świeżą, chłodzoną i mrożoną wołowinę i mrożone mięso bawole oraz ustalające zarządzanie nimi
 KOMISJA EUROPEJSKA,
 uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (1), w szczególności jego art. 187 lit. a),
 a także mając na uwadze, co następuje:
 (1)
 W rozporządzeniu Komisji (WE) nr 431/2008 (2) przewidziano otwarcie i ustalenie zarządzania kontyngentem taryfowym na przywóz mrożonego mięsa wołowego i cielęcego objętego kodem CN 0202 i produktów objętych kodem CN 0206 29 91.
 (2)
 W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 593/2013 (3) przewidziano otwarcie kontyngentów taryfowych na wysokiej jakości świeżą, chłodzoną i mrożoną wołowinę i mrożone mięso bawole oraz ustalono zarządzanie nimi.
 (3)
 Wraz z przystąpieniem Republiki Chorwacji Unia Europejska rozszerzyła unię celną. W związku z tym, zgodnie z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO), UE jest zobowiązana do rozpoczęcia negocjacji z członkami WTO, którzy mają prawa negocjacyjne w odniesieniu do przystępującego państwa członkowskiego, w celu ewentualnego uzgodnienia rekompensaty.
 (4)
 Porozumienie w formie wymiany listów między Unią Europejską a Wschodnią Republiką Urugwaju na podstawie art. XXIV ust. 6. oraz art. XXVIII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) z 1994 r. odnoszące się do zmian list koncesyjnych Republiki Chorwacji w związku z jej przystąpieniem do Unii Europejskiej, zatwierdzone decyzją Rady (UE) 2016/1884 (4), przewiduje rozszerzenie dwóch obowiązujących kontyngentów taryfowych na wołowinę. Obowiązujący kontyngent na mięso wołowe bez kości należy rozszerzyć o 76 ton, a obowiązujący kontyngent na mrożoną wołowinę należy rozszerzyć o 1 875 ton.
 (5)
 Ponieważ to porozumienie między Unią Europejską a Wschodnią Republiką Urugwaju stosuje się od dnia 1 stycznia 2017 r., niniejsze rozporządzenie stosuje się również od tego dnia.
 (6)
 Do celów odpowiedniego zarządzania kontyngentem taryfowym ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 431/2008 dodatkowe ilości mrożonego mięsa wołowego i cielęcego powinny być dostępne z okresu obowiązywania kontyngentu 2017/2018.
 (7)
 Należy odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 431/2008 oraz rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 593/2013.
 (8)
 Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych,
 PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
 Artykuł 1
 W art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 431/2008 wprowadza się następujące zmiany:
 1)
 w akapicie pierwszym wyrazy „53 000 ton” zastępuje się wyrazami „54 875 ton”;
 2)
 dodaje się akapit drugi w brzmieniu:
 „Na okres obowiązywania przywozowego kontyngentu taryfowego 2016/2017 całkowita ilość wynosi jednak 53 000 ton.”.
 Artykuł 2
 W rozporządzeniu wykonawczym (UE) nr 593/2013 wprowadza się następujące zmiany:
 1)
 art. 1 ust. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:
 „a)
 66 826 ton na wysokiej jakości świeże, chłodzone lub zamrożone mięso z bydła objęte kodami CN 0201 i 0202 oraz na produkty objęte kodami CN 0206 10 95 i 0206 29 91;”;
 2)
 w art. 2 lit. c) akapit pierwszy wyrazy „6 300 ton” zastępuje się wyrazami „6 376 ton”.
 Artykuł 3
 Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
 Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2017 r.
 Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
 Sporządzono w Brukseli dnia 16 grudnia 2016 r.
 W imieniu Komisji
 Jean-Claude JUNCKER
 Przewodniczący
 (1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671.
 (2) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 431/2008 z dnia 19 maja 2008 r. otwierające i ustalające zarządzanie kontyngentem taryfowym na przywóz mrożonego mięsa wołowego i cielęcego objętego kodem CN 0202 i produktów objętych kodem CN 0206 29 91 (Dz.U. L 130 z 20.5.2008, s. 3).
 (3) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 593/2013 z dnia 21 czerwca 2013 r. otwierające kontyngenty taryfowe na wysokiej jakości świeżą, chłodzoną i mrożoną wołowinę i mrożone mięso bawole oraz ustalające zarządzanie nimi (Dz.U. L 170 z 22.6.2013, s. 32).
 (4) Decyzja Rady (UE) 2016/1884 z dnia 18 października 2016 r. w sprawie zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Wschodnią Republiką Urugwaju na podstawie art. XXIV ust. 6 oraz art. XXVIII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) z 1994 r. odnoszącego się do zmian list koncesyjnych Republiki Chorwacji w związku z jej przystąpieniem do Unii Europejskiej (Dz.U. L 291 z 26.10.2016, s. 1).


type: wikipedia

text:
Is é is dronairde ann ná an stua den mheánchiorcal neamhaí atá idir an réalta agus pointe trasnaithe an mheánchiorcail neamhaí agus an éicliptigh. Is é sin an pointe ina dtrasnaíonn an Ghrian an meánchiorcal neamhaí, lá cónochta (lá leathach) an Earraigh. Ceann de chomhordanáidí an mheánchiorcail atá ann, mar dhronairde, a úsáidtear le suíomh na réalta nó na rinne neimhe ar an spéir a chur in iúl. Ar chúiseanna praiticiúla matamaitice, is gnách an stua sin a shainiú in aonaid an ama, seachas sna céimeanna stua. Is ionann, ansin, ceithre huaire fichead an chloig agus stua iomlán an chiorcail.
 Is é an diallas an chomhordanáid a théann leis an ndronairde. Úsáidtear córas comhordanáidí an mheánchiorcail le háit na réalta ar an sféar neamhaí a shainiú. Tá córais eile ann le gluaiseachtaí na réaltaí ar an spéir ar feadh an lae agus na hoíche a léiriú.
 Astralaíocht
 Uillinn


text:
(458063) Gustavomuler est un astéroïde de la ceinture principale.
 Description
 (458063) Gustavomuler est un astéroïde de la ceinture principale. Il fut découvert le à Tzec Maun par Erwin Schwab. Il présente une orbite caractérisée par un demi-grand axe de 3,11 UA, une excentricité de 0,24 et une inclinaison de 10,99° par rapport à l'écliptique.
 Il est nommé d'après l'astronome amateur Gustavo Muler.
 Articles connexes
 Liste des planètes mineures (458001-459000)
 Ceinture d'astéroïdes
 Références
 Planète mineure découverte en 2009
 Astéroïde de la ceinture principale
 Objet céleste découvert par Erwin Schwab
 Gustavomuler


text:
Sudaan on riik Aafrika kesk- ja kirdeosas, Niiluse jõe keskjooksul. Riigi kirdeosa jääb Punase mere äärde ja põhjaosa Sahara kõrbesse. Põhjas piirneb Sudaan Egiptuse, loodes Liibüa, läänes Tšaadi ja edelas Kesk-Aafrika Vabariigiga, lõunas Lõuna-Sudaani ning idas Eritrea ja Etioopiaga. Kuni Lõuna-Sudaani iseseisvumiseni 9. juulil 2011 oli Sudaan pindalalt Aafrika suurim riik, nüüd kolmas Alžeeria ja Kongo DV järel.
 20 aastat kestnud kodusõja järel oli Sudaani Musta Aafrikasse kuuluvatel lõunapiirkondadel 2005. aasta algusest autonoomia. Jaanuaris 2011 toimunud referendumil otsustas Lõuna-Sudaan iseseisvuda.
 Haldusjaotus
 Sudaan jaguneb 18 provintsiks (wilāyah).
 Poliitiline olukord
 Sisepoliitika
 Sudaani valitseb autoritaarne valitsus, mida juhib president ‘Umar Ḩasan Aḩmad al-Bashīr. Ta on koos oma parteiga riiki valitsenud alates 30. juunil 1989 toimunud sõjalisest riigipöördest.
 Alates 1997. aastast oli Sudaan jaotatud 26 provintsiks (wilāyah, mitmuses wilayat). Kõik juhtivtöötajad nimetab ametisse president. Samuti kontrollib keskvalitsus regioonide eelarveid. Seega on provintsid majanduslikult keskvalitsusest sõltuvad.
 Kümme lõunapoolsemat provintsi (Kesk-Ekvatoriaalprovints, Ida-Ekvatoriaalprovints, Junqalī, Al-Buḩayrāt, Põhja-Baḩr al-Ghazāl, Ülem-Niilus, Al-Waḩdah, Wārāb, Lääne-Baḩr al-Ghazāl ja Lääne-Ekvatoriaalprovints) moodustasid ulatusliku autonoomiaga Lõuna-Sudaani. 9–15. jaanuaril 2011 peetud Lõuna-Sudaani iseseisvusreferendumil otsustas rahvas Lõuna-Sudaani iseseisvaks kuulutada. Iseseisvus kuulutati välja 9. juulil 2011. Sellega kaotas Sudaan pindalalt esimese koha Aafrika riikide seas.
 Välissuhted
 Sudaani suhted naaberriikide ja muu maailmaga pole olnud eriti head. 1990. aastatel lõid Uganda, Keenia ja Etioopia USA toetusel liidu, et kontrollida Sudaani valitseva partei tegevust. Samal ajal kui Sudaan toetas Uganda valitsusvastaseid mässulisi, toetas Uganda Sudaani sisse. Sudaan ja Egiptus vaidlevad Hala'ibi kolmnurga kuuluvuse üle. Alates 2003. aastast on Sudaani välispoliitika keskendunud lõunaosa kodusõja lõpetamisele.
 Darfuri konflikt
 Darfuri konflikti on Sudaani lääneosas toimuv konflikt araablastest rändkarjakasvatajate ja kohalike mustanahaliste põlluharijate vahel. Üks tüli peapõhjus on piirkonnas kasvav veepuudus ning kõrbestumine. Mõlemad konflikti osalised on ühtmoodi islamiusulised ja tumedanahalised. Konflikt on põhjustanud piirkonnas näljahäda. Septembris 2004 arvati nälja ja haiguste tõttu surnud olevat 74 000 inimest. Ligi 2 miljonit inimest on pidanud oma kodudest lahkuma.
 Konflikt sai alguse 2003. aasta alguses, kui neegritest mässulised (liikumine "Õiglus ja võrdsus" – JEM) ründasid valitsusvägede positsioone. Valitsus asus seepeale toetama araablastest Janjaweedi hõimu. Mõlemat poolt on süüdistatud inimõiguste rikkumistes.
 2004. aasta augustis saadeti piirkonda esimesed rahuvalvajad – 150 Rwanda sõdurit. Neile peaks lisanduma veel kuni paar tuhat rahuvalvajat. Nigeeria vahendusel on mässulised ja valitsus rahuläbirääkimisi pidanud, kuid vägivald piirkonnas jätkub.
 Rahvastik
 Sudaani rahvaarv on 31,9 miljonit. Rahvaarv kasvab kiiresti – iive on 2,6%. 43,7% rahvastikust on kuni 14-aastased, 54,1% 15–64-aastased ja 2,4% üle 65-aastased. Pealinna Hartumi rahvaarv on umbes 6 miljonit ja linnarahvastik moodustab riigis 31%. Keskmine rahvastiku tihedus on 16,4 in/km2. Suurem osa rahvastikust on koondunud Niiluse jõe orgu. Mõnevõrra suurem on rahvastiku tihedus ka riigi lõunaosas. Põhjaosa kõrbetes on see väga väike.
 Majandus
 Energiamajandus
 Sudaani territooriumil paiknevad võrdlemisi suured nafta ja maagaasi varud. Need asuvad peamiselt riigi lääne- ja keskosas. 2004. aasta jaanuari seisuga oli Sudaanil hinnangulisi naftavarusid 631,5 miljonit barrelit ja gaasivarusid 99,11 miljardit kuupmeetrit. Naftatoodang oli 2004. aasta keskel 350 000 barrelit päevas. 2005. aasta lõpuks on kavas tootmist suurendada vähemalt 500 000 barrelini päevas. Nafta on ka riigi üks peamisi ekspordiartikleid.
 Sudaani elektrijaamade koguvõimsus on umbes 730 MW – poole sellest moodustavad hüdro- ja poole soojuselektrijaamad. Võimsaim elektrijaam on 280 megavatine Sinisel Niilusel asuv Roseirese hüdroelektrijaam. Roseirese tammi juurest suundub piki jõge pealinna poole Sinise Niiluse elektrivõrk, mis on riigis põhimõtteliselt ainuke. Ülejäänud riigis elektrivõrk puudub ja elektrit toodetakse väikese võimsusega kohalikes diisliküttega elektrijaamades.
 Hüdroenergia potentsiaali on Sudaanil 2000 MW, mis võiks seega katta suure osa riigi elektrienergiavajadusest. 400 kilomeetrit Hartumist põhja pool Niiluse 4. kärestikel ongi alustatud 1300 MW võimsusega Merowe hüdroelektrijaama ehitust.
 Põllumajandus
 Põllumajanduslikus kasutuses on Sudaanis 15% maast. Suurem osa haritavast maast asub Niiluse orus ja savannides. Karjakasvatusega tegeletakse rohkem kuivematel ja mägisematel aladel. Aastane sademetehulk ulatub lõunas üle 1000 mm, põhja poole minnes väheneb see kiiresti – pealinnas Hartumis on sademeid 200 mm aastas. Aasta keskmine temperatuur on peaaegu kogu riigis üle 30 °C. Niisutatavaid põlde on umbes neljandik kogu põllumaast. Vett ammutatakse üldjuhul Niilusest.
 Põllumajandusest sõltub 80% rahvastikust ja see sektor annab 39% SKT-st.
 Eri tüüpide osatähtsus põllumajandustoodangus jaotub järgmiselt: loomakasvatus – 33%; vihmaveest sõltuv traditsiooniline põllumajandus – 25%; niisutuspõllundus – 25%, vihmaveest sõltuv mehhaniseeritud põllumajandus – 12%; kalakasvatused ja metsandus – 5%.
 Peamised põllukultuurid on puuvill, maapähklid, nisu, suhkruroog, mango, banaan, maguskartul, seesam. Karjakasvatuses omavad juhtivad rolli lambad, veised ning kõrbepiirkondades kaamelid. Eksporditakse puuvilla, seesamit, suhkrut, maapähklid, veiseid.
 Põllumajandusega seotud keskkonnaprobleemid on väga tüüpilised võrreldes teiste Aafrika riikidega. Niisutuspõllunduse tõttu on üles kerkinud muldade sooldumise probleem. Teine suur probleem on, nagu kogu Saheli piirkonnas, ülekarjatamisest tingitud kõrbestumine. Mitmes piirkonnas on põhjaveetase alanenud, jättes kuivale kaevud.
 Metsandus
 Metsad hõlmavad neljandiku Sudaani pindalast. Suurem osa neist on siiski hõredad metsad, kus puuvõrad katavad 10–25% maapinnast. Metsad paiknevad riigi kesk- ja lõunaosas ning jõeorgudes. Keskosas domineerivad hõredad savannimetsad, lõuna suunas muutuvad metsad tihedamaks ja lopsamaks ning otsapidi ulatub riik vihmametsavööndisse. Savannis domineerivad eri liiki akaatsiad, teised levinud puuliigid on baobab, eebenipuu, mahagon.Metsast varutakse suur osa riigis kasutatavast küttest. 1990. aastate keskel kasutati üle 75% riigi energiavajaduse rahuldamiseks puitu ja puusütt. Nüüdseks on puidu roll nafta ja maagaasi laialdasema kasutuselevõtu tõttu ilmselt vähenenud. Märkimisväärne tegevusala on ka kummiaraabiku kogumine akaatsialt. Kummiaraabik on üks tähtsamaid ekspordiartikleid ning Sudaan asub selle tootmisel maailmas juhtpositsioonil.Viimasel ajal on põllumaade laiendamise tõttu metsade pindala vähenenud. Seetõttu on valitsus astunud mitmeid samme metsaraie piiramiseks ja reguleerimiseks.
 Vaata ka
 Sedeinga
 Sudaani riigipeade loend
 Sudaani jalgpallikoondis
 Viited
 Välislingid
 Khalid Abdelaziz. Sudan PM, ministers detained in apparent military coup - sources. Reuters, 25. oktoober 2021
 Riigid
 Aafrika maad


text:
Pastizz (plural pastizzi) huwa ikel tradizzjonali minn Malta . Il-pastizzi normalment għandhom mili (tal-ħaxu) tal-irikotta jew tal-piżelli. Il-pastizzi huma ikel tradizzjonali Malti popolari u magħruf. M'għandux jiġi konfuż mal-pastizz Taljan, magħruf aħjar bħala U' pastizz 'rtunnar.
 Tħejjija
 Il-pastizzi ġeneralment ikunu f’forma ta’ djamant jew tondi (magħrufa bħala pastizzi tax-xema’) u magħmulin b’għaġina simili ħafna għall-għaġina filo Griega. L-għaġina tintewa b’modi differenti skont il-mili. Dawn huma tipikament moħmija fuq tilari tal-metall fi fran tal-elettriku jew tal-gass fi pastizzerija, normalment ikun ħanut żgħir jew tal-familja. Jinbiegħu wkoll fil-bars, kafetteriji u minn bejjiegħa tat-triq.
 Esportazzjoni
 Pastizzi huma prodotti wkoll minn komunitajiet ta' immigranti Maltin fl-Awstralja, il-Kanada, ir-Renju Unit u l-Istati Uniti . L-ewwel pastizzerija fl-Iskozja fetħet fl-2007.
 Il-kelma Pastizz fil-Malti
 Minħabba l-popolarità tagħha, il-kelma “pastizzi” għandha numru ta' tifsiriet fil-Malti. Jintuża bħala ewfemiżmu għall-organu sesswali tal-mara, minħabba l-forma tiegħu, u biex tiddeskrivi lil xi ħadd bħala dgħajjef, jaqa' għal kollox (feeble). L-idjoma Maltija jinbiegħu bħall-pastizzi hija ekwivalenti għall-idjoma Ingliża "selling like hot cakes", biex jiddeskrivi prodott li jidher li għandu domanda għolja. Affarijiet li jinħarġu bħall-pastizzi, jistgħu jingħadu li qed joħorġu b'rata mgħaġġla, kultant malajr wisq.
 Ara ukoll
 Kċina Maltija
 Lista ta' platti Maltin
 Referenzi
 Links esterni
 Il-portal uffiċjali tat-turiżmu ta' Malta - Ikel u Xorb


type: other

text:
ROMÂNIA, UNEŞTE-TE!: 08.07.2014
 PPCD ȘI FUNDĂTURA EURASIATICĂ. De la hommo sovieticus la hommo eurasiaticus.
 ”Noi construim un Imperiu!”
 Alexandr Dughin, Emisiunea ”Discurs”, O producție Russia.ru 2013
 ”În mare, Federația Rusă are o singură problemă în Republica Moldova: prezența militară ilegală pe teritoriul nostru național. (...) Cine dintre autoritățile noastre s-a gândit cum poate fi folosită în avantajul Republicii Moldova această prezență militară, ce avantaje de ordin comercial, energetic, politic am putea să scoatem noi din prezența militară a Federației Ruse? (...) Prin urmare, aici ar fi cheia: ce obținem în schimb? În schimbul acestei prezențe militare ruse neplăcute, indezirabile, dar inevitabile pentru noi, un obstacol pe care nu-l putem depăși și pe care îl putem transforma într-un avantaj.”
 Iurie Roșca, conferința de presă din 19 martie 2014
 Fără să mă fi așteptat, am avut în ziua de 4 iulie 2014 o discuție pe alocuri tensionată, pe alocuri liniștită cu secretarul general al PPCD, Dinu Țurcanu, în prezența președintelui PPCD, Victor Ciobanu, pe terasa unui local din Chișinău. Motivul care a determinat întâlnirea cu secretarul general al PPCD nu a avut tangență cu politicul, cu toate că, pe parcurs, discuția a ajuns la politica desfășurată în ultimii ani de PPCD. Chiar dacă a decurs în contradictoriu, aflându-ne în vădită divergență de păreri și de idei, aceasta a fost o discuție necesară, cred, de natură să limpezească lucrurile. Luând act de atitudinea mea critică și chiar foarte negativă față de cursul promovat de conducerea PPCD, secretarul general Dinu Țurcanu m-a îndemnat în mod repetat să-mi formulez public, în scris, poziția atât în acest subiect, cât și față de alinierea fruntașilor de azi ai PPCD la ideologia promovată de un pretins ”filosof” de la Moscova, Alexandr Dughin, supranumit de unii drept cardinal din umbră, dar și ideolog al Kremlinului. O fac acum cu plăcere.
 Am scris și cu alte ocazii că, în opinia mea, PPCD este supus unui proces de destructurare dirijată, în paralel cu unul de izolare internațională, prin scoaterea sa din familia Partidului Popular European și deturnarea geopolitică spre o orbită răsăriteană, eurasiatică. Obiectivele irevocabile au fost revocate. Consecvența a lăsat loc inconsecvenței și oportunismului geopolitic. Altădată un organism de esență antiimperială, PPCD se autoreneagă și este astăzi laolaltă cu apologeții și ideologii imperialismului moscovit, fiind transformat într-un grupuscul de adepți ai școlii dughiniste a eurasianismului. Antieuropenismul, antinatoismul, antiamericanismul, iar pe alocuri și antiromânismul, pe de o parte, și promoscovismul și eurasianismul, dar pe alocuri și proseparatismul disimulat, pe de altă parte, sunt linii de gândire confirmate tot mai des în discursul sau de comportamentul public al acestui grupuscul, convertit la ideologia eurasianistă opusă obiectivelor strategice ale formațiunii. Acest fapt este la vedere, pe înțelesul oricărui observator obiectiv.
 Din păcate, fruntașii de astăzi ai PPCD, de care atât eu, cât și multă altă lume ne-am legat inițial multe speranțe, au derapat grav și flagrant de la obiectivele strategice și idealurile programatice ale formațiunii, așa cum sunt formulate acestea în Statutul și Programul politic în vigoare, adoptate de Congresul partidului. Secretarul general Dinu Țurcanu a precizat că ar urma să fie convocat un Congres care să rebuteze Statutul și Programul politic în vigoare, înlocuindu-le cu altele, conforme noului curs care i s-a trasat formațiunii. Adică, după ce PPCD este izolat pe plan european și mânat către fundătura eurasiatică, stindardul de luptă națională și antisovietică, pe care l-am ridicat și ținut sus mai bine de două decenii și care acum este călcat în picioare, va fi înlocuit cu un alt drapel, eurasiatic. Schimbarea de vector geopolitic și cantonarea partidului în mlaștina eurasianismului putinisto-dughinist abia urmează a fi legitimată formal.
 Ce principii și idealuri sunt călcate în picioare?
 Este necesar să readucem în atenție obiectivele strategice ale PPCD pe plan geopolitic.
 Potrivit articolului 8 din Capitolul II al Statutului actual al formațiunii, ”Obiectivele strategice ale PPCD sunt: (...) integrarea într-o Europă a națiunilor și înfăptuirea unității naționale, în acord cu voința poporului și în spiritul tratatelor internaționale, printr-un proces firesc de apropiere a celor două state românești, susținut de programe realiste și acțiuni pragmatice de ordin economic, social, spiritual și diplomatic”.
 La fel, este potrivit să cităm câteva articole din Programul actual al partidului:
 ”PPCD își reafirmă atașamentul față de principiul constituțional privind caracterul unitar și indivizibil al statului. Noi considerăm că restabilirea legalității și ordinii pe întreg teritoriul Republicii Moldova trebuie realizată prin metode politice, cu sprijinul și participarea organismelor internaționale, excluzând orice șantaj din afară sau condiții ultimative din partea secesioniștilor transnistreni” (articolul 39. Unitate teritorială).
 ”PPCD rămâne atașat ideii de unitate națională, care trebuie acceptată ca un dat și ca o condiție primordială a păcii în regiune. Ideea de unitate națională trebuie să fie luminată de morala creștină, care înseamnă dragoste față de aproapele tău, față de familia ta, față de națiunea ta, față de națiunile din jurul tău, față de umanitate. Nimeni nu poate să se integreze prin iubire în umanitate dacă nu-și iubește națiunea. Morala creștină ne protejează de excesul de a face din dragostea față de propria națiune un motiv de ură sau de respingere a celorlalte națiuni” (articolul 41. Unitate națională).
 ”Globalizarea și crearea unor entități interstatale optime din punct de vedere politic, economic, social, militar etc. constituie tendințe ale lumii contemporane. Transparența frontierelor și promovarea valorilor comune sunt în interesul statelor. Aderarea Republicii Moldova într-un viitor previzibil la Uniunea Europeană constituie pentru noi un obiectiv strategic major. Până la atingerea acestui obiectiv raporturile Republicii Moldova cu Uniunea Europeană trebuie să se dezvolte în cadrul Acordului de Parteneriat și Cooperare din 1994. De asemenea, relațiile cu Consiliul Europei trebuie să fie axate în continuare pe cele trei dimensiuni: cooperare interparlamentară, interguvernamentală și în domeniul democrației locale” (articolul 42. Integrare europeană).
 ”Pentru noi este de o importanță cu totul deosebită buna vecinătate cu cele două țări limitrofe: la est cu Ucraina, care este unul dintre partenerii cei mai importanți ai Republicii Moldova pe plan economic, și la vest cu România, de care ne leagă relații speciale determinate de comunitatea istorică și identitatea noastră lingvistică, etnică și culturală. Considerăm benefică sub toate aspectele constituirea Trilateralei România-Moldova-Ucraina, precum și a celor două euroregiuni: a Dunării de Jos și a Prutului Superior” (articolul 43. Cooperare regională și transfrontalieră).
 ”Având în vedere situația geopolitică a Republicii Moldova, PPCD apreciază drept inadecvat principiul neutralității fixat în Constituție. Opțiunea strategică irevocabilă a PPCD de integrare a Republicii Moldova în Alianța nord-atlantică (NATO) constituie singura soluție viabilă pentru apărarea independenței, suveranități și integrității statului” (articolul 44. Securitatea noastră militară).
 Trebuie să amintim că respectarea acestor obiective programatice a fost pusă sub jurământ public, iar orice încălcare sau nesocotire a lor face dovada sperjurului.
 ”Jur în faţa lui Dumnezeu şi a fraţilor mei de familie politică să fiu un bun apărător şi promotor al intereselor naţionale ale Republicii Moldova, să îmi iubesc Patria până la jertfire de sine, să slujesc principiile democratice şi idealurile naţionale din toată inima mea şi din tot cugetul meu, să îmi dăruiesc toată priceperea şi străduinţa pentru realizarea obiectivelor programatice ale PPCD, (...) să respect acest legământ cu onoare şi demnitate până la sfârşitul vieţii mele” (din Jurământul membrului PPCD).
 Ideile de bază din aceste documente nu cadrează cu noua linie politică trasată de către Moscova pentru cei pe care Dughin îi numește deschis ”coloana noastră a cincea”.
 De la hommo sovieticus la hommo eurasiaticus
 Părerea mea, formată în baza observațiilor atente din ultimii ani, este că un număr redus totuși de persoane din Republica Moldova, inclusiv unii dintre actualii fruntași ai PPCD, s-au pus benevol, dar deloc dezinteresat, în serviciul ideologiei eurasianiste, conectându-se, cu toate consecințele, la spațiul și pârghiile de putere ale Rusiei. Nu doar eu, ci și oricine s-a putut convinge că aceste persoane au aderat la platforma ideologică formulată de prolificul ”filosof” și geopolitician Alexandr Dughin, autor al unui întreg șir de idei otrăvite cu ținte precise. Această platformă constituie o nouă expresie manifestă și radicală a tradiționalului expansionism moscovit. Ea coincide cu optica oficială a Kremlinului.
 La o analiză atentă, curentul eurasianist ni se înfățișează ca unul lipsit de onestitate și moderație intelectuală, ca și de capacitatea de a evita radicalismele și extremismul. Cauza acestui fapt stă în caracterul său nerealist, precum și în eclectismul conceptelor din care eurasianismul își trage rădăcinile.
 Pentru cei interesați de analiza fenomenului vom preciza că eurasianismul geopolitic predicat astăzi de Dughin sau Putin și orientat către exterior nu trebuie confundat cu doctrina eurasianismului formulat în anii ’20-’30 ai secolului XX de către profesorul Nikolai Trubețkoi, o doctrină care se sprijinea pe asumarea moștenirii istorice și culturale tătaro-mongole, fiind orientată către interior.
 Eurasianismul lui Putin și Dughin reprezintă o colecție impresionant de largă și foarte eclectică de falsuri, sofisme și prejudecăți, clișee dogmatice și etichete politice, speculații și visuri grandomane, toate servite într-un sos propagandistic condimentat cu elemente preluate din arsenalul țarismului, kominternismului, național-bolșevismului, panslavismului, misticismului politic sau panortodoxismului rus.
 Scopul adepților platformei eurasianiste, când ne referim concret la Republica Moldova, este readucerea ei în matca imperială rusă, iar mai exact în prizonieratul geopolitic al Moscovei sub pretextul unor sofisme pe teme de morală, alimentate de o frică irațională față de restul lumii, mai cu seamă față de un Occident ”decadent”, ”putred” și ”muribund”, dar și de un soi de dragoste subită față de o Rusie ”puternică”, ”apărătoare și promotoare a valorilor creștine”, ”aflată în plin avânt”. Eurasianiștii visează o ”Rusie Mare din Carpați până la Oceanul Pacific, de la Marea Baltică până în Kamceatka, din Karelia până în Munții Pamir”, dar nu-și ascund nici visul de construire a unui imperiu rus global și de ”cotropire și anexare a Uniunii Europene”, care să fie pusă sub sceptrul unui țar rus pe care Dughin, prin recurs la conceptul medieval ”Moscova – a treia Romă”, îl numește ”наш русский римский царь” (țarul nostru roman rus). Am putea vorbi aici doar despre o mitologie geopolitică sau despre fantasme, dacă adepții acestei ideologii neoimperiale nu ar insista asupra punerii programului lor în practică.
 Un alt scop al eurasianiștilor este înlocuirea mentalității culturale și politice eurocentrice cu una kremlinocentrică. Consider că un asemenea efort este sortit eșecului. Și pentru că nu este la mijloc o simplă inconștiență, efortul relativ proaspeților eurasianiști de la Chișinău trădează o vinovată complicitate cu interesele Moscovei.
 Scopurile pe care și le-a fixat eurasianismul putinisto-dughinist sunt irealizabile în lumea de astăzi, cu care Moscova a intrat într-un conflict deschis.
 Această situație ne demonstrează că eurasianiștii de la noi, inclusiv grupusculul din fruntea PPCD, nu aderă sincer și plenar la cauza noastră națională, făcând cauză comună cu o Moscovă tot mai deșănțată și mai depășită de realități, complexată, frustrată, agresivă, violentă și sustrasă dinamicii europene și internaționale.
 Vom mai reține că eurasianiștii susțin separatismul provocat și alimentat de Moscova în spațiul post-sovietic, opunându-se consolidării și afirmării depline a noilor state scăpate de sub tutela Rusiei.
 Continuare la Vlad Cubreacov
 Etichete: Eurasia, Iurie Rosca Dughin, Vlad Cubreacov
 Revoluţia de după inventarea pilulei: Cipul contraceptiv!
 O O companie din Statele Unite a anunţat debutul testelor clinice cu un microcip... contraceptiv. Să fie aceasta viitoarea revoluţie legată de controlul sarcinilor nedorite?
 Compania se numeşte MicroCHIPS, localizată în Lexington, Massachusetts şi a pus la punct un microcip implantabil, capabil să elibereze în organismul purtătoarei sale, în fiecare zi, la aceeaşi oră, timp de până la 16 ani, doza zilnică de contraceptiv. Fără bătăi de cap, fără posibilitatea de a uita, fără probabilitatea de a utiliza pilule necorespunzătoare calitativ, scriu cei de la Playboy. Dacă femeia respectivă doreşte să rămână gravidă, poate opri temporar administrarea contraceptivului, wireless, cu ajutorul unei telecomenzi. Sau, dimpotrivă, medicul curant poate decide creşterea dozei de contraceptiv, tot wireless. Microcipul poate fi implantat la nivelul abdomenului, sau sub un braţ sau aproape oriunde altundeva. Inclusiv în ceafă sau în frunte.
 MicroCHIPS aşteaptă aprobările FDA pentru a porni studiile pre-clinice anul viitor şi se aşteaptă să aducă această tehnologie pe piaţă până în 2018.
 Revoluţia de după inventarea pilulei: Cipul contraceptiv! | Buna ziua Brasov
 Curtea Constitutionala a decis: Legea Big Brother, privind stocarea datelor, neconstitutionala.
 “In urma deliberarilor, Curtea Constitutionala, cu unanimitate de voturi, a admis exceptia de neconstitutionalitate si a constatat ca dispozitiile Legii nr.82/2012 privind retinerea datelor generate sau prelucrate de furnizorii de retele publice de comunicatii electronice si de furnizorii de servicii de comunicatii electronice destinate publicului, precum si pentru modificarea si completarea Legii nr.506/2004 privind prelucrarea datelor cu caracter personal si protectia vietii private in sectorul comunicatiilor electronice sunt neconstitutionale. Cu unanimitate de voturi, a respins ca neintemeiata exceptia de neconstitutionalitate a prevederilor art.152 din Codul de procedura penala “, se arata intr-un comunicat al CCR.
 CCR a luat in dezbatere in sedinta de marti exceptia de neconstitutionalitate a dispozitiilor Legii 82/2012 privind retinerea datelor generate sau prelucrate de furnizorii de retele publice de comunicatii electronice si de furnizorii de servicii de comunicatii electronice destinate publicului. De asemenea, a fost dezbatuta si exceptia de neconstitutionalitate pentru modificarea si completarea Legii nr.506/2004 privind prelucrarea datelor cu caracter personal si protectia vietii private in sectorul comunicatiilor electronice, precum si a dispozitiilor art.152 din Codul de procedura penala.
 Decizia este definitiva si general obligatorie si se comunica celor doua Camere ale Parlamentului, Guvernului si instantelor care au sesizat Curtea Constitutionala.
 Cititi aici: http://www.enational.ro/news/curtea-constitutionala-a-decis-legea-big-brother-privind-stocarea-datelor-neconstitutionala-413752.html/#ixzz36tc9YrC9
 Stareţul Mănăstirii Petru Vodă, Pr. Hariton Negrea – Despre credinţa sutaşului şi necredinţa contemporanilor
 Părintele protosinghel Hariton Negrea, stareţul Mănăstirii Petru Vodă, vorbind despre credinţa sutaşului /centurionului din Capernaum şi necredinţa contemporanilor noştri.
 Sursa: Manastirea Petru Voda
 Iulian Traşă: De ce am murit. Scrisoarea către lume a fondatorului Imagoo: De mii de ani tăcem din gură
 Într-o zi, obosit după câteva nopţi nedormite si scris încontinuu, cum ni se întâmplă multora dintre noi, cei care citim aceste rânduri, tânărul creator de publicaţii de mare succes, Iulian Traşă, a vrut, cu inima plină de bucurie, să arate şi celor apropiaţi la ce a lucrat în ultimele zile. Rezultatul a fost internarea lui forţată “la 9′′, cu “diagnosticul” de “delir mistic”. “Tratamentul” la care a fost supus – un om a cărui singură “boală” era dragostea de Dumnezeu şi neam – i-a provocat puternice dureri de inimă şi o congestie cerebrală cu şiroaie de sânge, de neoprit, revărsate pe nas până când a intrat în stare de inconştienţă. “Veneam dupa patru zile de închisoare în camera condamnaţilor nebuni, înbuibat de pastilele lor halucinogene, iar în dimineaţa aceea mă trezisem cu o hemoragie puternică, sângele curgând şiroaie din nas pe întreaga podea. M-am gândit apoi, după câteva luni, că ala trebuie să fi fost primul atac cerebral.” Au urmat, apoi, alte atacuri cerebrale.
 Eliberat după o perioadă din spitalul clinic de psihiatrie “Alexandru Obregia”, Iulian a rămas sub observaţia familiei sale cu obligaţia de a i se administra în continuare o serie de medicamente foarte tari ce ar fi urmat “să-i cureţe gândurile”. Încet-încet şi-a revenit din stadiul de “legumă”, mai ales după ce a început să ia medicamentele cu o mână şi să le arunce cu alta. A reuşit să “evadeze” din mediul recluzionar unde fusese abandonat şi să-şi reia activitatea publicistică, întorcându-se la Bucureşti.
 În ciuda succesului enorm adus de mintea sa – inclusiv în afaceri -, unor nume “grele” din media şi publicitate, ultimul său “loc de muncă” pe acest pământ a fost acela de “content editor” pentru Mediafax. Adică transmitea articole, ştiri şi reportaje, plătite “la bucată” şi fără drept de semnătură, unor fătuci care decideau dacă acestea intră, sau nu, pe fluxul agenţiei Mediafax. Tare, nu?
 Într-o zi de Duminică, la puţin timp de la revenirea sa între “colegi”, inima i-a cedat. A murit, singur, la 35 de ani, într-un apartament de mâna a doua închiriat în zona bulevardului Basarabiei, unde se bucura că nu are “geamuri termopan”. “Am rame de lemn, ca odinioară...”
 Am aflat de trecerea sa la cele veşnice săptămâna trecută, miercuri, prea târziu pentru a-l mai însoţi pe ultimul drum, la înmormântarea care a avut loc în dimineaţa aceleiaşi zile, de 2 iulie 2014, departe de prieteni, în satul Peretu din Teleorman. Duminică după amiază, de Sfinţii Apostoli Petru şi Pavel, i-am auzit strigarea. Gândindu-mă brusc la el, am încercat în aceea zi să-l sun în câteva rânduri. O ciudată ispită puternică m-a impiedicat.
 Aş putea să spun multe despre tot ce a trăit Iulian în ultimul an de zile. Dar mă opresc aici. Ceea ce este cel mai important, e faptul că Iulian le-a trecut pe toate cu mucenicie. Şi aşa a şi plecat. Pentru că, după părerea mea, cauza morţii sale se datorează medicaţiei impuse de “tratamentul” pentru “delir mistic”. Dumnezeu e mare şi le vede pe toate, aşa că nu mă îndoiesc că va avea grijă şi de sufletul robului său Iulian, cautătorul Adevărului.
 “Victore, dacă păţesc ceva să publici textul ăsta pe Ziaristi Online”. Imi fac datoria de onoare. Dumnezeu sa te odihnească în pace, suflete bun!
 De mii de ani tăcem din gură
 Din tot, ne-a mai rămas aieve,
 Acest zid grav, aceste dreve.
 Crunt ferecaţi în piatra dură
 Cu pumnii strânşi tăcem din gură.
 Tăcem, parc-am tăcea de veacuri
 Ca nişte funduri vechi de lacuri.
 Şi ferecaţi în bezna sură,
 De mii de ani, tăcem din gură.
 Ei: ziduri, lanţuri, temnicerii,
 noi, numai cremenea tăcerii.
 Ei, biciuri cu bătăi şi ură,
 noi, uriaş îngheţ pe gură.
 Deasupra vremii şi genunii,
 Tăcem ca spinii şi tăciunii.
 Tăcem ca lama de custură,
 Tăcem mereu, tăcem din gură.
 Ne linge frigul pe ciolane,
 Ei, foame, cuie şi ciocane
 Şi orice zi e-o muşcătură
 Scrâşnind din dinţi, tăcem din gură.
 Tăcem ca lacătul pe uşe,
 Tăcem ca focul sub cenuşe,
 Tăcem... dar noaptea sub celule,
 Vuiesc torente nesătule.
 Un zgomot bubuie departe,
 Se darmă parcă ziduri sparte
 Şi parcă lanţuri cad în zgură.
 Noi aşteptăm, tăcem din gură.
 Cu Radu Gyr în celulă
 M-am uitat drept în ochii lui şi l-am întrebat dacă a auzit de Radu Gyr. Trecuseră câteva zeci de minute de discuţie cu psihologul clinician. Tot ce-i spuneam nota cu precizie ca şi cum lucrurile din trecutul meu urmau să se îndrepte din stiloul lui scump. Pentru că, la fiecare cuvânt scris, aruncam ochii de pe foaie pe geam, azvarlindu-l, pe el, cuvântul scris de clinician, se hotarî să închidă geamul. Era mai nervos şi mai neliniştit decât mine. Veneam dupa patru zile de închisoare în camera condamnaţilor nebuni, înbuibat de pastilele lor halucinogene, iar în dimineaţa aceea mă trezisem cu o hemoragie puternică, sângele curgând şiroaie din nas pe întreaga podea. M-am gândit apoi, după câteva luni, că ala trebuie să fi fost primul atac cerebral. Zic primul, pentru că, au mai urmat câteva hemoragii şi un puternic atac cerebral la aproape cinci luni după externare. M-am aşezat comod pe scaunul terapeutic şi am continuat să-i vorbesc de Gyr: când era în închisoare, îi spuneam clinicianului, slăbise atât de tare încât nu mai putea merge pe picioare şi atunci era dus de altcineva în cârcă. Suferind cum era a întâlnit un cunoscut pe culoarele închisorii care l-a recunoscut şi l-a întrebat: Ce faci moşule? Zâmbind i-a răspuns: Eu moş? Cocoş când e vorba de duşmanul roş! Asta era şi una din glumele preferate ale mele şi ale iubitei mele când începea să ne meargă mai rău. Eu moş?, zicea unul dintre noi şi râdeam amândoi.
 Integral, conform ultimei dorinţe a lui Iulian Traşă, la Ziaristi Online
 ▼ Iul 08 (5)
 PPCD ȘI FUNDĂTURA EURASIATICĂ. De la hommo sovieti...
 Revoluţia de după inventarea pilulei: Cipul contra...
 Curtea Constitutionala a decis: Legea Big Brother,...
 Stareţul Mănăstirii Petru Vodă, Pr. Hariton Negrea...
 Iulian Traşă: De ce am murit. Scrisoarea către lum...
 Părintele Justin Pârvu: Despre dezvoltarea filocalică a vieții monahale și laice


text:
Το αρσενικό (λατινικά: arsenicum και αγγλικά: arsenic) είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο As και ατομικό αριθμό 33. Το αρσενικό υπάρχει σε πολλά ορυκτά, συνήθως σε συνδυασμό με θείο και μέταλλα, αλλά επίσης και σε καθαρή στοιχειακή κρυσταλλική μορφή. Ανήκει στα μεταλλοειδή. Υπάρχει σε διάφορες αλλομορφές, παρόλο που μόνο η γκρι μορφή έχει σημαντική εφαρμογή στη βιομηχανία.
 Η κύρια χρήση του μεταλλικού (δηλαδή του στοιχειακού) αρσενικού είναι η ενίσχυση κραμάτων του χαλκού και ιδιαίτερα του μολύβδου (για παράδειγμα στις μπαταρίες αυτοκινήτων). Το αρσενικό είναι μια συνηθισμένη πρόσμειξη τύπου n σε ημιαγωγικές ηλεκτρονικές συσκευές, και η οπτοηλεκτρονική ένωση αρσενιούχο γάλλιο (GaAs) είναι ο πιο συνηθισμένος σε χρήση ημιαγωγός, μετά από το πυρίτιο με προσμείξεις. Το ίδιο το αρσενικό και οι ενώσεις του, ιδιαίτερα το τριοξείδιο του αρσενικού (As2O3), χρησιμοποιούνται για την παραγωγή παρασιτοκτόνων, προϊόντων συντήρησης ξύλου, ζιζανιοκτόνων και εντομοκτόνων. Αυτές οι εφαρμογές του, όμως, βρίσκονται σε κάμψη.
 Πολύ λίγα είδη βακτηριδίων είναι ικανά να χρησιμοποιήσουν ενώσεις αρσενικού ως αναπνευστικούς μεταβολίτες. Ιχνοποσότητες αρσενικού είναι απαραίτητες διατροφικά για αρουραίους, χοιρίδια, κατσίκια, κοτόπουλα, και υποθετικά για πολλά ακόμη είδη, που συμπεριλαμβάνουν και τους ανθρώπους. Ωστόσο, το στοιχείο μπορεί να είναι τοξικό για τις πολυκυτταρικές μορφές ζωής, αν βρίσκεται σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από τις απαραίτητες. Η ρύπανση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα με αρσενικό είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
 Ιστορία
 Η λέξη «αρσενικό» έχει την προέλευσή του από τη συριακή λέξη ܠܐ ܙܐܦܢܝܐ (αλ) ζαμικά, από την περσική λέξη زرنيخ ζαμίχ, που σημαίνει κίτρινο ή χρυσόχρωμο ή χρισίζον. Υιοθετήθηκε στα ελληνικά ως ἀρσενικόν, μια μορφή που λαϊκής ετυμολογίας, όντας η νεώτερη μορφή της ελληνικής λέξης ἀρσενικός, που σημαίνει το αρσενικό φύλο. Η ελληνική λέξη υιοθετήθηκε, στη συνέχεια, από τη λατινική ως arsenicum, η οποία στη γαλλική έγινε arsenic και στην αγγλική arsenic. Τα σουλφίδια και τα οξείδια του αρσενικού ήταν γνωστά από την αρχαία εποχή. Ιδιαίτερα τα σουλφίδια αναφέρονται κατά τον 4ο αιώνα π.Χ. όπου ο Αριστοτέλης αναφέρει μία ουσία με το όνομα «σανδαράχη», που προφανώς πρόκειται για το σύγχρονο ορυκτό που ονομάζεται ερυθρή σανδαράχη. Τόσο, όμως, ο Διοσκουρίδης, όσο και ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος αναφέρουν τον 1ο αιώνα μ.Χ. ομοίως, μια χρυσίζουσα ουσία, που πολύ πιθανόν να πρόκειται για την κίτρινη σανδαράχη.
 Και οι δύο συγγραφείς σημείωσαν τη μεταβολή του χρώματος και των ιδιοτήτων του θειούχου αυτού ορυκτού με τη μεταβολή της θερμοκρασίας.
 Πολύ αργότερα κατά τον 13ο αιώνα ο Αλβέρτος ο Μέγας σημείωσε την εμφάνιση μιας μεταλλοειδούς ουσίας, που παράγεται όταν θερμανθεί τριθειούχο αρσενικό με σαπούνι. Αργότερα, χημικοί ερευνητές κατέταξαν το As σε ημιμέταλλο. Έτσι το 1733 ο Α. Μπραντ απέδειξε πως το λευκό παρατηρούμενο Αρσενικό αποτελεί στη πραγματικότητα οξείδιο του Αρσενικού, και ένα αιώνα μετά, το 1817 ο Γιονς Γιάκομπ Μπερτσέλιους κατάφερε και προσδιόρισε τις σχέσεις βάρους του αρσενικού ως προς τα άλλα στοιχεία.
 Προέλευση
 Υπολογίζεται πως η περιεκτικότητα στο φλοιό της Γης φθάνει περίπου τα 5 γραμμάρια ανά τόνο ενώ η περιεκτικότητά του γενικά στη φύση φθάνει τα 4 άτομα ανά 1 εκατομμύριο ατόμων Πυριτίου. Πολύ μικρό ποσοστό του βρίσκεται σε καθαρή φυσική κατάσταση (αυτοφυές). Το μεγαλύτερο μέρος του είναι ενωμένο με διάφορα ορυκτά (πάνω από 150) κυρίως θειούχα, αρσενικούχα, η προσμίξεις και των δύο προηγουμένων, και τα λεγόμενα αρσενικά. Σπουδαιότερα εξ αυτών είναι:
 ο αρσενοπυρίτης
 ο αρσενολαμπρίτης
 η σανδαράχη (ερυθρά)
 η σανδαράχη (κίτρινη)
 ο λευκοπυρίτης
 ο εναργίτης και
 ο αρσενιοσιδηρίτης (ένυδρο ορυκτό).
 Το μεγαλύτερο, όμως, μέρος του διακινούμενου στο εμπόριο αρσενικού προέρχεται ως υποπροϊόν από τη κατεργασία μεταλλευμάτων κυρίως χαλκού, μολύβδου, κοβαλτίου και χρυσού.
 Παραγωγή - χρήση
 Το αρσενικό παράγεται κυρίως από τον αρσενοπυρίτη που όταν θερμανθεί περίπου στους 670 °C, σε απουσία του αέρα σχηματίζει το μεταλλικό αρσενικό. Γενικά το αρσενικό τόσο στον αρσενοπυρίτη όσο και σε προσμίξεις του με άλλα ορυκτά, όταν θερμανθούν στον αέρα, ενώνεται εύκολα με το οξυγόνο δημιουργώντας το οξείδιο As4O6 γνωστό και ως "λευκό αρσενικό". Ο ατμός του οξειδίου συλλέγεται, και με διαδοχικούς θαλάμους συμπυκνώνεται, και στη συνέχεια καθαρίζεται με "επανεξάχνωση". Έτσι με την αναγωγή από άνθρακα της σκόνης του οξειδίου που συλλέγεται κατά το τρόπο αυτό παρασκευάζεται και το περισσότερο αρσενικό.
 Σε παγκόσμια κλίμακα η κατανάλωση του μεταλλικού αρσενικού είναι σχετικά μικρή, περίπου 500 τόνοι ετησίως. Η μεγαλύτερη παραγωγή και κατανάλωση είναι από τη Σουηδία. Λόγω των ιδιοτήτων του χρησιμοποιείται σε κράμα 1% στη παραγωγή μολύβδινων σφαιρών, 3% σε μολύβδινους τριβείς καθώς και σε μπαταρίες και περικαλύμματα καλωδίων, ενώ σε υψηλότερη καθαρότητα χρησιμοποιείται μαζί με το πυρίτιο και το γερμάνιο σε κατασκευές ημιαγωγών, καθώς και σε μορφή αρσενικούχου γαλλίου σε διόδους για λέιζερ, και σε κρυσταλλοτριόδους (τρανζίστορς).
 Σε αντίθεση όμως του περιορισμένου μεταλλικού αρσενικού, σε χιλιάδες τόνους, καταναλώνονται ετησίως σε μορφές πλείστων χημικών ενώσεών του, και ιδίως στη γεωργία, ως εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, ξηραντικά αλλά και απολυμαντικά προϊόντα. Επίσης κάποια εξ αυτών χρησιμοποιούνται και ως κύρια ύλη βεγγαλικών καθώς και στην υαλουργία για κατασκευή φακών και γι ́ αποχρωματισμό γυαλιών.
 Ιδιότητες
 Φυσικές
 Το αρσενικό στην ελεύθερη κατάσταση είναι γκρίζο (χαλυβδόφαιο) στερεό, εύθραυστο με χαμηλή θερμική και χημική αγωγιμότητα. Εξαχνώνεται στους 613 °C. Ο ατμός του αποτελείται από μόρια As4 που διατηρούνται μέχρι τους 800 °C πέραν των οποίων αποσυντίθενται σε As2, η δε αποσύνθεσή του ολοκληρώνεται στους 1700 °C.
 Χημικές
 Το αρσενικό ενώ στον ξερό αέρα παραμένει σταθερό, στον υγρό καλύπτεται από ένα μαύρο οξείδιο. Το ελεύθερο στοιχείο του δεν επηρεάζεται από το νερό ή τις βάσεις, πλην όμως μπορεί να οξειδωθεί από το νιτρικό οξύ.
 Παράγωγα
 Κύρια παράγωγα εκ του Αρσενικού είναι η Αρσίνη και εξ αυτής οι λεγόμενες Αρσίνες.
 Παραπομπές
 Πηγές
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Ορυκτά
 Ηπατοτοξίνες