text:
India, oficiálny názov Indická republika, je druhá najľudnatejšia krajina na svete.
 Zaberá takmer celý Indický subkontinent a jej pobrežná čiara má viac ako 7 000 kilometrov. Susedí s Pakistanom na západe, Čínou na severozápade aj severovýchode, Nepálom a Bhutánom na severovýchode, Bangladéšom a Mjanmarskom na východe a v Indickom oceáne ležiacimi Maldivami na juhozápade a Srí Lankou na juhu. India považuje aj Afganistan za štát, s ktorým hraničí.
 S počtom obyvateľov vyše jednej miliardy je druhou najľudnatejšou krajinou na svete a rozlohou jej prislúcha siedme miesto. Je domovom niekoľkých starovekých civilizácií a centrom dôležitých historických obchodných ciest.
 India je známa svojimi bohatými náboženskými tradíciami. Štyri z najrozšírenejších náboženstiev sveta – hinduizmus, budhizmus, džinizmus a sikhizmus – majú svoje korene v Indii.
 Ako bývalá kolónia Britská India do roku 1907 sa India počas posledných dvadsiatich rokov výrazne rozvíjala, obzvlášť v ekonomickej a vojenskej sfére, v regionálnom aj globálnom meradle.
 Názov
 Názov India je odvodený od staroperzskej verzie slova Sindhu, historického miestneho mena pre rieku Indus. Ústava Indie uznáva ako bežné používanie aj výraz Bharat (hin.: भारत /bhɑːrət̪/ ) ako oficiálne pomenovanie rovnakého statusu. Tento názov je odvodený od sanskritského mena kráľa Hindov, Bharata, ktorého príbeh je spomenutý v epickej básni Mahábhárata. Tretie meno, Hindustan (hin.: हिन्दुस्तान /hin̪d̪ust̪ɑːn/) (per. Hindská krajina), sa používa od dvanásteho storočia, hoci jeho súčasné použitie je obmedzené z dôvodov vnútroštátnych konfliktov o tom, ako toto slovo reprezentuje krajinu.
 Dejiny
 Úkryty s maľbami z kamennej doby v Bhímbétke v štáte Madhjapradéš sú najstaršími známymi stopami ľudského osídlenia na území súčasnej Indie. Prvé známe trvalé osídlenie sa objavilo pred 9 000 rokmi a postupne sa vyvinulo do civilizácie povodia Indusu, ktorá začala okolo 3 300 pred Kr. a kulminovala medzi 2 600 pred Kr. a 1 900 pred Kr. Nasledovala ju védska civilizácia. Zhruba od roku 550 pred Kr. vzniklo veľa nezávislých kráľovstiev.
 Na severe územia sa nachádzala ríša Maurjovcov, ktorá prispela vo veľkej miere ku kultúrnemu dedičstvu krajiny. Od roku 180 pred Kr. nasledovali série invázií zo strednej Ázie, ktoré viedli k vzniku Indo-gréckeho, Indo-skýtskeho a Indo-partského kráľovstva.
 Od tretieho storočia pred Kr. panovali Guptovci a ich obdobie má prívlastok „Zlatý vek“ starovekej Indie. Na severe krajiny sa vystriedalo zopár dynastií v priebehu niekoľkých období vrátane dynastií Čálukjovci, Čérovci, Čólovci, Kadambovci, Pallavovci a Pándjovci. Veda, umenie, literatúra, matematika, astronómia, náboženstvo a filozofia prekvitali pod patronátom týchto kráľov.
 Po islamských inváziách zo strednej Ázie a Perzie (7. - 12. stor.) väčšina severnej a strednej Indie padla pod nadvládu dillíjskeho sultanátu a neskôr pod Mughalskú dynastiu, ktorá postupne rozšírila ich vládu do väčšiny Indického subkontinentu. Aj napriek tomu niekoľko pôvodných kráľovstiev prosperovalo, špeciálne v krytých oblastiach juhu, ako napríklad ríša Vidžajanagar. V polovici druhého tisícročia niekoľko európskych krajín vrátane Portugalska, Holandska, Francúzska a Spojeného kráľovstva, ktoré pôvodne chceli obchodovať s Indiou, využili situáciu v krajine, kedy zničené kráľovstvá bojovali proti sebe, a zriadili v krajine kolónie. Povstanie z roku 1857, miestne známe ako prvá vojna za indickú nezávislosť, proti Britskej východoindickej spoločnosti zlyhalo. Potom ako bola vzbura potlačená, väčšina indického územia padla pod priamu správu Britského impéria. Na začiatku 20. storočia dlhotrvajúce, nenásilné úsilie o nezávislosť, vedené Mahatmom Gándhim, široko známym pod označením „Otec národa“, vyvrcholilo 15. augusta 1947, kedy India získala úplnú nezávislosť od Británie a stala sa republikou 26. januára 1950.
 Ako multietnický a multináboženský štát zažila India niekoľko náboženských násilností a povstaní v rôznych častiach krajiny, no to ju neoslabilo a pokračuje ako suverénna demokracia. Má niekoľko nedoriešených sporov o hranice s Čínou, ktoré sa vystupňovali do krátkej čínsko-indickej vojny v roku 1962 a s Pakistanom, ktoré vyústili do vojen v rokoch 1947, 1965, 1971 a v roku 1999 v Kargile. India je zakladajúci člen Hnutia nezúčastnených krajín a OSN. V roku 1974 India vykonala podzemné skúšky jadrových zbraní, čo ju neoficiálne robí členom „jadrového klubu“. V roku 1998 nasledovala séria ďalších piatich testov. Významné ekonomické reformy, ktoré začali v roku 1991, transformovali Indiu medzi krajiny s najrýchlejšie rastúcim hospodárstvom na svete a pridala si na celosvetovom a regionálnom vplyve.
 Vláda
 India je suverénna, sekulárna a demokratická republika s kvázi - federálnou formou vlády a dvojkomorovým parlamentom fungujúcim podľa westminsterského parlamentného systému. Má tri formy riadenia: legislatívu, exekutívu a súdnu moc. Prezident je hlavou štátu a má z veľkej časti reprezentatívnu úlohu, ktorá zahŕňa interpretovanie ústavy, podpisovanie zákonov, udeľovanie milostí a vyhlasovanie stavu núdze. Je aj vrchným veliteľom Indických ozbrojených síl. Prezident a viceprezident sú volení nepriamo voličmi na päťročné obdobie.
 Premiér je predsedom vlády a má najviac výkonných právomocí. Je volený zákonodarcami politických strán alebo koalíciou majúcou parlamentnú väčšinu a slúži päť rokov. Ústava otvorene neustanovuje funkciu zástupcu predsedu vlády, ale táto možnosť bola občas praktizovaná. Zákonodarný zbor Indie je dvojkomorový parlament, ktorý sa skladá z hornej snemovne zvanej Radžja Sabha (Rada štátov), a dolnej snemovne zvanej Lok Sabha (Snemovňa ľudu). 245 – členná Radžja Sabha je volená nepriamo voličmi na funkčné obdobie šesť rokov. 545–členná Lok Sabha je volená priamo všeľudovým hlasovaním na päťročné obdobie a je ustanovujúcou zložkou politickej sily a vládneho zoskupenia. Všetci indickí obyvatelia nad 18 rokov majú právo voliť. Premiér predsedá Rade ministrov.
 Exekutíva je zastúpená prezidentom, viceprezidentom a ministerským kabinetom, vedeným predsedom vlády. Každý minister spravujúci ministerský úrad musí byť členom jednej z komôr parlamentu. V indickom parlamentnom systéme je výkonná moc podriadená zákonodarnej. Nezávislá súdna moc Indie pozostáva z Najvyššieho súdu na čele s predsedom Najvyššieho súdu v Indii. Najvyšší súd ma oboje, prvostupňovú jurisdikciu nad spormi medzi štátmi a odvolaciu jurisdikciu nad vrchnými súdmi. India má 18. odvolacích vrchných súdov, každý má jurisdikciu nad zväzovým štátom alebo skupinou menších zväzových štátov. Každý z týchto štátov má odstupňovaný systém nižších súdov. Prípadný konflikt medzi legislatívou a justíciou je prenechaný prezidentovi.
 Politika a zahraničné vzťahy
 Na čele krajiny stojí Indická národná kongresová strana (INC), ktorá si udržuje svoj vplyv už od vzniku nezávislej Indie. INC, často vedená členom rodiny Nahru – Gándhi, sa tešila parlamentnej väčšine s výnimkou krátkych období počas 70. a 80. rokov. Medzi rokmi 1996 a 1998 nastalo obdobie politickej nestability a vláda bola najprv zostavená pravicovou nacionalistickou stranou Bharatija Džanata (BJ) a neskôr ľavicovou koalíciou Spojený front (United Front). V roku 1998 BJ s menšími regionálnymi stranami vytvorila Národnú demokratickú alianciu (NDA) a stala sa prvou nekongresovou stranou, ktorá dokončila celé päťročné volebné obdobie. Vo voľbách v roku 2004 zvíťazila Národná kongresová strana a získala dostatočný počet kresiel, aby mohla vytvoriť koalíciu s pomocou ľavicových strán.
 India si udržuje priateľské vzťahy s väčšinou krajín, no roky, ktoré nasledovali po vyhlásení nezávislosti, sú poznačené neustálymi konfliktami s Pakistanom a Čínou o územie Kašmíru a Arunáčalpradéšu. Počas Studenej vojny sa India pokúsila udržať si svoju neutralitu a bola jedným zo zakladajúcich členov Hnutia nezúčastnených krajín. Po čínsko-indickej vojne v roku 1962 sa zlepšili vzájomné vzťahy Indie so Sovietskym zväzom, čo ale narušilo vzťahy so Spojenými štátmi. Stav sa opäť ustálil po skončení Studenej vojny. Súčasne priateľské ponuky predkladané Indickou vládou posilnili vzťahy so Spojenými štátmi, Čínou a Pakistanom. V ekonomickej sfére má India blízky vzťah s inými rozvojovými krajinami v Južnej Amerike, Ázii a Afrike, špeciálne s Brazíliou a Mexikom. India je taktiež zakladajúci člen OSN a do veľkej miery prispela k úspechu operácií OSN prebiehajúcich na štyroch kontinentoch. Viac ako 55 000 indických príslušníkov bojových a policajných síl slúžilo v 35 mierových misiách Spojených národov.
 Štáty a zväzové teritóriá
 Hlavný článok: Administratívne členenie Indie
 India je rozdelená na 28 štátov (ktoré sa ďalej delia na okresy), šesť zväzových teritórií a teritórium hlavného mesta Dillí. Štáty majú svoju vlastnú volenú vládu, kým zväzovým teritóriám vládne správca menovaný zväzovou vládou (len niektoré majú volené vlády).
 India má dve výskumné základne v Antarktíde - Dakšin Gangotri a Maitri, no zatiaľ sa nedomáha práva na územie.
 Geografia
 Himaláje, tvoriace severnú hranicu Indie, sú najvyšším pohorím na svete. Najvyšším vrchom Indie je Káčaňdžunga, ležiaca na hranici indického štátu Sikkim a Nepálu, vysoká . Najvyšší vrch ležiaci iba na území Indie je Nandádéví, vysoký . Na východe India hraničí s Bangladéšom a Mjanmarskom. Za severnou hranicou leží Čína, Bhután a Nepál. Na severozápade, kde leží púšť Thar prebieha hranica s Pakistanom. Zvyšok severnej, strednej a východnej Indie pozostáva z úrodnej Indogangskej nížiny, ktorá sa nachádza v povodí riek Indus, Ganga a Brahmaputra.
 Južný indický polostrov sa skoro celý rozkladá na Dekanskej plošine, ktorá je z juhozápadu, juhu a juhovýchodu obmývaná Indickým oceánom. Pobrežie je dlhé okolo 6 tisíc kilometrov a je pomerne málo členité. Len na západe sú dva väčšie polostrovy Kačchský a polostrov Káthijávar. Časť západného pobrežia od Khambhátskeho zálivu po Paňdžim, sa nazýva Konkán. Ďalej na juh pokračuje ako lagúnové Malabarské pobrežie. Najjužnejším bodom pevninovej časti Indie a polostrova Predná India je mys Kumári. Ostrov Srí Lanka oddeľuje od Indie Mannársky záliv a Palcký prieliv. Južná časť východného pobrežia Indie medzi ústím Kávérí a Krišny sa nazýva Koromandelské pobrežie. Rovnako ako ďalšia časť východného pobrežia je nízke, lagúnové a menej vhodné na budovanie prístavov. Súčasťou Indie sú aj súostrovia Andamany a Nikobary v Bengálskom zálive a Lakadivy a ostrov Mimikoj v Arabskom mori.
 Podnebie Indie sa líši od tropického na juhu až po mierne na severe krajiny. Časti Indie, ktoré ležia v Himalájach majú podnebie tundry. Väčšina dažďov je spôsobená monzúnmi.
 Geológia
 Územie Indie možno rozdeliť na tri hlavné oblasti, ktoré sa odlišujú svojim geologickým vývojom ako aj charakterom povrchu:
 Oblasť Himalájí a Karakoramu
 Indogangská nížina
 Dekanská plošina (Dakšin)
 Himaláje, tvoria severnú hranicu Indie. Himalájske pohorie od pohoria Karakoram oddeľuje horný tok rieky Indus. Najvyššie polohy oboch vysokohorských masívov sú zaľadnené. Stály sneh leží v súčasnosti na južných stranách vo výškach 4 400 až a okolo na severe. V Karakorame sa táto výška pohybuje v rozmedzí 5 000-. Dĺžka ľadovcov presahuje miestami . V prevažnej časti Himalájí prevláda vysokohorský ľadovcový reliéf.
 Indogangská nížina je rozsiahla nížina v povodí riek Indus, Ganga a Brahmaputra.
 Dekanská plošina je rozľahlá vysočina zaberajúca vnútrozemie Indického polostrova.
 Hospodárstvo
 India má síce v absolútnom ponímaní štvrtú najväčšiu ekonomiku, pretože patrí medzi krajiny s najväčším počtom obyvateľov. Jej HDP na obyvateľa ju však radí medzi chudobné krajiny. V súčasnosti má však tendenciu dobiehať vyspelé krajiny (na prelome rokov 2005 – 2006 zaznamenala India hospodársky rast 8,1 %), ale HDP na obyvateľa zostáva stále nízke.
 Devízové rezervy Indie majú hodnotu vyše 145 miliárd USD. Mumbaj je finančným centrom a základňou Rezervnej banky Indie a poprednej Bombajskej burzy. Kým štvrtina obyvateľov Indie stále žije pod úrovňou chudoby, vyvinula sa spolu s informačnými technológiami a službami rozsiahla stredná trieda.
 India má pracovnú silu 496,4 milióna obyvateľov, z ktorých poľnohospodárstvo tvorí 60 %, priemysel 17 % a služby 23 %. Miera nezamestnanosti je 9 %. Poľnohospodárstvo produkuje ryžu, pšenicu, bavlnu, jutu, čaj, cukrovú trstinu, zemiaky; dobytok, bizóny, ovce, kozy, hydinu a ryby. Priemysel zahŕňa textil, chemikálie, spracovanie jedla, oceľ, prepravovanie zariadenia, cement, ropa a stroje.
 Každoročne do Indie cestujú len asi 3 milióny turistov, pričom turizmus predstavuje dôležitý, no stále nedostatočne vyvinutý zdroj národného dôchodku. Turizmus tvorí 5,3 % hrubého domáceho produktu a priamo či nepriamo vytvára asi 42 miliónov pracovných miest, čo je asi 10 percent pracovnej sily Indie.
 Hlavnými obchodnými partnermi sú Spojené štáty, Európska únia, Japonsko, Čína a Spojené arabské emiráty.
 Demografia
 India je druhá najľudnatejšia krajina na svete. Jazyk, náboženstvo a kasty sú determinované sociálnou a politickou organizáciou v rámci vysoko rôznorodej populácie. Indickými najväčšími aglomeráciami sú Mumbaj (kedysi Bombaj), Dillí, Kalkata (kedysi Calcutta) a Chennai (kedysi Madras). Gramotnosť obyvateľstva je 64,8 %, z toho 53,7 % žien a 75,3 % mužov. Pomer pohlaví je 933 žien na 1000 mužov. Percento pracujúcich je 39,1 %, z toho 51,7 % mužov a 25,6 % žien. Priemerný vek je 24,66 a populačný rast je 22,32 pôrodov na 1000 obyvateľov.
 Napriek tomu, že 80,5 % ľudí sú Hindovia, India je tiež domovom tretej najväčšej populácie moslimov na svete (13,4 %) po Indonézii a Pakistane. Ďalšie náboženské skupiny zahŕňajú kresťanov (2,3 %), sikhov (1,84 %), budhistov (0,76 %), džainistov (0,40 %), židov, zoroastristov, ahmadi-moslimov a bahaistov.
 India je domovom dvoch hlavných lingvistických skupín: indoárijskej (používa ju asi 74 % populácie) a drávidskej (používa ju asi 24 % populácie). Iné jazyky používané v Indii pochádzajú z austroázijských a tibetsko-barmských jazykových skupín. Indická ústava uznáva 23 oficiálnych jazykov. Hindčinu a angličtinu používa vláda na úradné účely. Dva tradičné jazyky Indie sú sanskrit a tamilčina. Počet materinských jazykov v Indii dosahuje až 1 652.
 Kultúra
 India ma bohaté a unikátne kultúrne dedičstvo a dokázala si zachovať svoje tradície počas histórie aj napriek preberaniu nových zvykov, tradícií a myšlienok zároveň od útočníkov aj imigrantov. Množstvo zvykov, jazykov a monumentov je dôkazom vzájomného miešania sa vplyvov počas storočí. Napríklad slávny Tádž Mahal, alebo iné pamiatky sú príkladom islamsky inšpirovanej architektúry, ktoré boli zdedené po Mugalskej dynastii. Sú výsledkom synkretickej tradície, ktorá kombinuje elementy zo všetkých častí krajiny. Indická spoločnosť je široko pluralitná, mnohojazyčná a mnohonárodnostná.
 Indická hudba je reprezentovaná širokým spektrom foriem. Dva hlavné prúdy klasickej hudby sú Carnatic z Južnej Indie a Hindustani zo Severnej Indie. Populárne formy hudby taktiež prevládajú, za zmienku stojí napríklad Filmi hudba. V Indii taktiež existuje množstvo druhov klasických tancov vrátane Bharatanatyam, Kathakali, Kathak a Manipuri. Často majú formu príbehu a obsahujú duchovné a náboženské prvky. India má rozmanité festivaly, z ktorých je mnoho oslavovaných bez ohľadu na kastu a vierovyznanie. Najznámejšie a najpopulárnejšie oslavy zahŕňajú hinduistické festivaly Díválí, Holí a Dussehra a moslimské oslavy Eid.
 Prvé literárne zmienky v Indii mali väčšinou ústnu formu a až neskôr boli prevedené do písomnej podoby ako napríklad Védy, alebo eposy Mahábhárata a Rámájana. V Indii je taktiež množstvo významných a moderných spisovateľov píšucich v indických jazykoch a angličtine. Jediným nositeľom Nobelovej ceny za literatúru bol bengálsky spisovateľ Rabíndranáth Thákur. Ročne India produkuje najväčší počet filmov vo svete. Filmová produkcia má svoju základňu v Mumbaji, ktorá je často označovaná ako „Bollywood“.
 Vzdelanie je vysoko cenené členmi každej sociálno-ekonomickej vrstvy obyvateľstva. Tradičné indické hodnoty ako rodina sú vysoko rešpektované a považované za posvätné, hoci mestské rodiny začínajú preferovať rodinu dvoch partnerov z dôvodov socioekonomických obmedzení kladených systémom skupinovej rodiny. Náboženstvo v Indii je veľmi spoločenskou udalosťou s množstvom praktík sprevádzaných pompéznosťou a vitalitou a tvorí neodlučiteľnú súčasť každodenného života.
 Indická kuchyňa je neobyčajne rozmanitá; ingrediencie, korenie a kuchárske metódy sa líšia každým regiónom. Ryža a pšenica tvoria základnú potravinovú zložku v krajine. India je taktiež pozoruhodná pre pestrosť vegetariánskej a nevegetariánskej kuchyne. Korenisté jedlá a sladkosti sú veľmi populárne.
 Indické tradičné oblečenie je odlišné medzi jednotlivými regiónmi. Značne sa líši či už farbami, alebo štýlmi, záleží na rôznych faktoroch ako podnebie. Najpopulárnejší odev pre ženy sa nazýva sárí a dhotí pre mužov.
 Športy a hry
 Národný šport Indie je pozemný hokej, no aj napriek tomu je kriket teraz veľmi populárnym športom spôsobený úspechom a popularitou v poslednej dobe. V niektorých štátoch, najmä na severovýchode, futbal je najpopulárnejším športom a je široko sledovaný napriek tomu, že India sa umiestnila mimo top 100 národných tímov, vo svetovom rebríčku FIFA. India ma taktiež silné zastúpenie v šachu s niekoľkými hráčmi s medzinárodným statusom vrátane Višvanátan Ánand, ktorý bol FIDE šampiónom. Ďalšie populárne športy sú biliard a streľba.
 S jednou striebornou a dvoma bronzovými medailami na posledných troch olympiádach má India len málo športových úspechov. Do roku 1980 vyhrala osemkrát zlatú medailu v pozemnom hokeji.
 Tradičné domorodé športy sú jazdecké pólo, kabaddi a gilli-danda, ktoré sa hrajú v celej krajine. Šach, bedminton a carom sa považujú, že vznikli v Indii. Biliard a bedminton priniesli Indii medzinárodný úspech. Formula 1 sa taktiež teší popularite, aj keď len v mestských oblastiach.
 Sviatky
 Na federálnej úrovni má India tri štátne sviatky. Ďalších deväť až dvanásť voľných dní je vyhradených pre festivaly, náboženské sviatky a narodenia čelných predstaviteľov a určujú ich jednotlivé štáty.
 Indické naj...
 Najdlhšia železničná stanica na svete (okolo )
 Najvyššie položený pivovar na svete
 Najvyššie položené vojenské letisko na svete
 Najväčší zamestnávateľ na svete je indická železničná spoločnosť (zamestnáva 1,6 mil. ľudí)
 Najväčší producent bavlnených výrobkov na svete
 Druhá najľudnatejšia krajina sveta (vyše 1 429 866 154 obyvateľov)
 Štvrtá najrozsiahlejšia železničná sieť na svete (vyše s vyše 7000 vlakmi)
 Piaty najväčší výrobca uhlia na svete
 Šiesty najväčší producent cukru na svete
 Siedmy najväčší štát sveta.
 Zaujímavosti
 India je písmenom I v Medzinárodnej hláskovacej tabuľke NATO
 V Indii bolo zistených 117 druhov netopierov
 Pred viac ako 5 000 rokmi sa do Vridavanu reinkarnovala Najvyššia Božská Osobnosť - Śri Krišna.
 Slováci, ktorí tu pôsobili
 Michal Čahoj (* 1911† 1994) salezián, misionár (misionárom v Indii bol 60 rokov).
 Karol Nižňanský (* 1919† 1984) rímskokatolícky kňaz, salezián, misionár (misionárom bol 46 rokov; India, USA).
 Pozri aj
 Indická kultúra
 indické náboženstvo
 hinduizmus
 Referencie
 Iné projekty
 Externé odkazy
 Ministerstvo zahraničných vecí Slovenskej republiky - India
 Slovensko a India
 Zdroj
 http://www.indianembassy.org/dydemo/indiaprofile/profile.htm
 http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1093864.cms
 http://www.traveldocs.com/in/economy.htm
 http://www.indiainbusiness.nic.in/india-profile/ser-infotech.htm
 http://timesfoundation.indiatimes.com/articleshow/819309.cms
 http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/in.html
 http://www.censusindia.net/results/resultsmain.html
 http://india.eu.org/1963.html
 http://www.indexmundi.com/India/
 http://www.censusindia.net/results/religion_main.htm
 http://indiaimage.nic.in/languages.html
 http://www.indianembassy.org/policy/Foreign_Policy/2004/AR2004.htm
 Členovia Commonwealthu
 Členovia OSN
 Štáty v Ázii


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
2.10.1999 FI Euroopan yhteisöjen virallinen lehti C 281/31
 Saehan Media Ireland Limitedin 17.8.1999 Euroopan yh- Lisäksi kantaja väittää, että komissio ei ole millään tavalla
 teisöjen komissiota vastaan nostama kanne perustellut sitä, miksi kantajan olisi perustellusti pitänyt havaita
 Irlannin tulliviranomaisten virhe, jonka komissio on myöntä-
 nyt tapahtuneen osalla päätöksen kattamasta ajanjaksosta, ja
 (Asia T-186/99) että komissio on toteamalla, että kantaja olisi perustellusti
 voinut havaita Irlannin tulliviranomaisten virheen, rikkonut
 (1999/C 281/57) 5 artiklan 2 kohtaa jättämällä ottamatta huomioon tai ottamat-
 ta asianmukaisesti huomioon a) virheen luonteen, b) kantajan
 kokemuksen alalta ja c) kantajan huolellisuuden asteen.
 (Oikeudenkäyntikieli: englanti) Kantaja väittää myös, että kieltäytymällä peruuttamasta ky-
 seessä olevia tuontitulleja komissio on rikkonut asetuksen
 Saehan Media Ireland Limited on nostanut 17.8.1999 Euroo- (ETY) N:o 1430/79 13 artiklaa ja jättänyt päätöksensä peruste-
 pan yhteisöjen ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuimessa lematta. Komissio ei ole varsinkaan ymmärtänyt 13 artiklassa
 kanteen Euroopan yhteisöjen komissiota vastaan. Kantajan tarkoitetun peruuttamismenettelyn yleistä kohtuullisuutta ta-
 edustajat ovat Damian Collins ja Gerald FitzGerald, prosessi- voittelevaa luonnetta, kun se ei ole ottanut asianmukaisesti
 osoite Luxemburgissa asianajotoimisto Stéphane Le Goueff, huomioon Irlannin viranomaisten käyttäytymistä ja sen vaiku-
 9 avenue Guillaume. tuksia kantajaan eikä kantajan tilannetta kyseessä olevina
 ajanjaksoina. Lisäksi komissio on tukeutunut väärin
 ymmärtämäänsä ”ilmeinen laiminlyönti” -käsitteeseen ja vaatii
 Kantaja vaatii, että ensimmäisen oikeusasteen tuomioistuin kyseessä olevalta elinkeinonharjoittajalta liian suurta huolelli-
 – kumoaa komission 28.4.1999 tekemän päätöksen K(99) suutta. Lopuksi komissio, vaikka se on todennut, että erityiset
 968 kokonaan, olosuhteet vallitsevat osalla päätöksen kattamasta ajanjaksosta
 ja että kantaja ei ole koskaan toiminut vilpillisesti, on kuitenkin
 – toissijaisesti kumoaa päätöksen siltä osin kuin se koskee kieltäytynyt peruuttamasta tuontitulleja, vaikkei se ole
 tuontitulleja tammikuulta 1992 helmikuulle 1993, myöskään katsonut kantajan syyllistyneen ”ilmeiseen laimin-
 lyöntiin” aikana, jolloin erityisten olosuhteiden on myönnetty
 – tai ainakin kumoaa päätöksen siltä osin kuin se koskee vallinneen, tai, jos se on katsonut kantajan syyllistyneen
 tuontitulleja tammikuulta lokakuulle 1992, ”ilmeiseen laiminlyöntiin”, se ei ole ilmoittanut perusteluja,
 joihin tämä käsitys ilmeiseen laiminlyöntiin syyllistymisestä
 – velvoittaa komission korvaamaan oikeudenkäyntikulut. perustuu.
 Oikeudelliset perusteet ja pääasialliset perustelut
 Komissio määräsi valituksenalaisella päätöksellä Irlannin kan- Asian T-169/97 (1) poistaminen rekisteristä
 tamaan kantajalta tuontitulleja jälkitullauksin ja kieltäytyi
 peruuttamasta näitä tuontitulleja. Kantaja väittää, että (1999/C 281/58)
 määräämällä tullit kannettavaksi jälkitullauksin komissio on
 rikkonut asetuksen (ETY) N:o 1697/79 5 artiklan 2 kohtaa ja (Oikeudenkäyntikieli: italia)
 jättänyt päätöksensä perustelematta. Erityisesti komissio on
 perusteettomasti tukeutunut ”aktiivisen virheen” teoriaan so- Euroopan yhteisöjen ensimmäisen oikeusasteen tuomioistui-
 veltaessan 5 artiklan 2 kohtaa, eikä se ole arvioinut, missä men ensimmäisen jaoston puheenjohtajan 19.7.1999 antamal-
 määrin Irlannin viranomaiset ovat tiettyinä päätöksen kattami- la määräyksellä tuomioistuimen rekisteristä on poistettu asia
 na ajanjaksoina toimineet virheellisesti hyväksyessään jatku- T-169/97, Farine Laziali SpA vastaan Euroopan yhteisöjen
 vasti kantajan tulli-ilmoitukset, joissa käytettiin tariffiin luokit- komissio.
 telua, jonka nämä viranomaiset tiesivät tai niiden olisi pitänyt
 tietää olevan virheellinen. (1) EYVL C 228, 26.7.1997.


type: contracts

text:
 23.3.2022
 GA
 Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh
 18
 COMHAONTÚ
 idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Poblacht na Moldóive, den pháirt eile, maidir le rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive i gclár an Aontais, Fís Eorpach — an Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht
 An Coimisiún Eorpach (dá ngairtear “an Coimisiún” anseo feasta), thar ceann an Aontais Eorpaigh, de pháirt,
 agus
 Poblacht na Moldóive,
 den pháirt eile,
 dá ngairtear “na Páirtithe” anseo feasta,
 DE BHRÍ go sonraítear i bPrótacal I den Chomhaontú Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a mBallstáit, de pháirt, agus Poblacht na Moldóive, den pháirt eile (1), maidir le Creat-Chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive maidir leis na prionsabail ghinearálta i dtaca le rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive i gcláir an Aontais (2), de bhrí go sonraítear ann go ndéanfar téarmaí agus coinníollacha sonracha maidir le rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive i ngach clár sonrach, go háirithe an ranníocaíocht airgeadais is iníoctha agus na nósanna imeachta tuairiscithe agus meastóireachta, a chinneadh i Meabhrán Tuisceana idir an Coimisiún Eorpach agus údaráis inniúla Phoblacht na Moldóive ar bhonn na gcritéar arna mbunú leis na cláir lena mbaineann (3);
 DE BHRÍ gur bunaíodh clár an Aontais Eorpaigh, Fís Eorpach — an Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht, le Rialachán (AE) 2021/695 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) (dá ngairtear “an Clár Fís Eorpach” anseo feasta);
 I bhFIANAISE iarrachtaí an Aontais Eorpaigh an fhreagairt a stiúradh trí dhul i gcomhar lena chomhpháirtithe idirnáisiúnta chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda i gcomhréir leis an bplean gníomhaíochta ar mhaithe le daoine, an pláinéad agus an rathúnas i gClár Oibre na Náisiún Aontaithe “I mbun athraithe: Clár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe”, agus á admháil dóibh gur uirlisí fíor-riachtanacha iad an taighde agus an nuálaíocht agus gurb iad is mó a spreagann an fás inbhuanaithe a bheidh á threorú ag an nuálaíocht, an t-iomaíochas agus an tarraingteacht eacnamaíoch;
 AG AITHINT DÓIBH na bprionsabal ginearálta mar a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/695;
 AG ADMHÁIL DÓIBH chuspóirí an Limistéir Eorpaigh Taighde athnuaite chun limistéar coiteann eolaíoch agus teicneolaíoch a fhorbairt, margadh aonair don taighde agus don nuálaíocht a chruthú, an comhar idir eagraíochtaí i réimse an taighde agus na nuálaíochta, lena n-áirítear ollscoileanna, agus malartú dea-chleachtas agus gairmeacha taighde tarraingteacha a chothú agus a éascú, soghluaisteacht trasteorann agus idirearnálach taighdeoirí a éascú, saorghluaiseacht eolais eolaíoch agus nuálaíochta eolaíche a chothú, an urraim don tsaoirse acadúil agus do shaoirse an taighde eolaíoch a chur chun cinn, tacú le hoideachas eolaíochta agus gníomhaíochtaí cumarsáide, agus iomaíochas agus tarraingteacht na ngeilleagar rannpháirteach a spreagadh, agus ag admháil dóibh gur príomh-chomhpháirtithe iad na tíortha comhlachaithe san iarracht sin;
 AG CUR I dTÁBHACHT ról na gComhpháirtíochtaí Eorpacha a thugann aghaidh ar roinnt de na dúshláin is práinní atá san Eoraip trí thionscnaimh chomhbheartaithe taighde agus nuálaíochta lena rannchuidítear go mór le tosaíochtaí an Aontais Eorpaigh i réimse an taighde agus na nuálaíochta ina bhfuil gá le mais chriticiúil agus fís fhadtéarmach agus tábhacht rannpháirtíocht na dtíortha comhlachaithe sna Comhpháirtíochtaí sin;
 AG FÉACHAINT le coinníollacha comhthairbheacha a bhunú chun poist chuibhiúla a chruthú, éiceachórais nuálaíochta na bPáirtithe a neartú agus tacú leo trí chabhrú le fiontair nuálaíocht agus méadú a dhéanamh i margaí na bPáirtithe agus trí ghlacadh na nuálaíochta, mar aon le cur in úsáid agus inrochtaineacht na nuálaíochta, a éascú, lena n-áirítear gníomhaíochtaí fothaithe acmhainneachta;
 AG AITHINT DÓIBH gur cheart go dtiocfadh sochair fhrithpháirteacha as rannpháirtíocht chómhalartach i gcláir thaighde agus nuálaíochta a chéile; agus á admháil dóibh go bhforchoimeádann na Páirtithe a gceart chun teorainn nó coinníoll a chur le rannpháirtíocht ina gcláir thaighde agus nuálaíochta; lena n-áirítear, go háirithe, i gcás gníomhaíochtaí a bhaineann lena sócmhainní straitéiseacha, leasanna, neamhspleáchas nó slándáil;
 I bhFIANAISE spriocanna coiteanna, luachanna agus naisc láidre na bPáirtithe i réimse an taighde agus na nuálaíochta, arna mbunú san am a chuaigh thart trí na Comhaontuithe Comhlachais a ghabh leis na Cláir Réime ina dhiaidh sin, agus ag aithint dóibh mian chomhchoiteann na bPáirtithe a gcaidreamh agus an comhar eatarthu a fhorbairt, a neartú, a spreagadh agus a shíneadh a thuilleadh ann,
 TAR ÉIS COMHAONTÚ MAR A LEANAS:
 Airteagal 1
 Raon feidhme an chomhlachais
 1. Glacfaidh Poblacht na Moldóive páirt mar thír chomhlachaithe i ngach cuid den Chlár Fís Eorpach — an Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht (an Clár Fís Eorpach), agus rannchuideoidh sí le gach cuid de, dá dtagraítear in Airteagal 4 de Rialachán (AE) 2021/695 agus a chuirtear chun feidhme trí bhíthin an chláir shonraigh arna bhunú le Cinneadh (AE) 2021/764 (5), sna leaganacha is cothroime le dáta díobh, agus trí bhíthin ranníocaíocht airgeadais leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht.
 2. Beidh feidhm ag Rialachán (AE) 2021/819 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), agus Cinneadh (AE) 2021/820 (7), sna leaganacha is cothroime le dáta díobh; beidh feidhm acu maidir le rannpháirtíocht eintitis dhlítheanacha na Moldóive i bPobail Eolais agus Nuálaíochta.
 Airteagal 2
 Téarmaí agus coinníollacha sonracha na rannpháirtíochta sa Chlár Fís Eorpach
 1. Glacfaidh Poblacht na Moldóive páirt sa Chlár Fís Eorpach i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos i bPrótacal I a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a mBallstáit, de pháirt, agus Poblacht na Moldóive, den pháirt eile, maidir le Creat-Chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive maidir leis na prionsabail ghinearálta i dtaca le rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive i gcláir an Aontais agus faoi na téarmaí agus na coinníollacha a leagtar amach sa Chomhaontú seo, sna gníomhartha dlí dá dtagraítear in Airteagal 1 den Chomhaontú seo, agus in aon riail eile a bhaineann le cur chun feidhme an Chláir Fís Eorpach, sna leaganacha is cothroime le dáta díobh.
 2. Mura bhforáiltear a mhalairt sna téarmaí agus sna coinníollacha dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, lena n-áirítear i gcur chun feidhme Airteagal 22(5) de Rialachán (AE) 2021/695, féadfaidh eintitis dhlítheanacha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí indíreacha an Chláir Fís Eorpach faoi choinníollacha atá coibhéiseach leis na coinníollacha is infheidhme maidir le heintitis dhlítheanacha atá bunaithe san Aontas Eorpach, lena n-áirítear urraim do bhearta sriantacha an Aontais Eorpaigh (8).
 3. Sula ndéanfar cinneadh maidir le cé acu atá nó nach bhfuil eintitis dhlítheanacha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive incháilithe chun páirt a ghlacadh i ngníomhaíocht a bhaineann le sócmhainní straitéiseacha, leasanna, neamhspleáchas nó slándáil an Aontais Eorpaigh faoi Airteagal 22(5) de Rialachán (AE) 2021/695, féadfaidh an Coimisiún faisnéis nó dearbhuithe sonracha a iarraidh, amhail:
 a)
 faisnéis maidir le cé acu a deonaíodh nó a dheonófar rochtain chómhalartach d’eintitis dhlítheanacha atá bunaithe san Aontas Eorpach ar chláir agus ar thionscadail Phoblacht na Moldóive atá ann cheana agus atá beartaithe, ar cláir agus tionscadail iad atá coibhéiseach leis an ngníomhaíocht Fís Eorpach lena mbaineann;
 b)
 faisnéis maidir le cé acu atá nó nach bhfuil sásra náisiúnta um scagadh ar infheistíocht ag Poblacht na Moldóive agus dearbhuithe go ndéanfaidh údaráis Phoblacht na Moldóive tuairisciú chuig an gCoimisiún agus go rachaidh siad i gcomhairle leis maidir le haon chás féideartha i gcás, agus sásra den chineál sin á chur i bhfeidhm, ina bhfaighidh siad eolas faoi infheistíocht eachtrach/táthcheangal atá beartaithe ag eintiteas atá bunaithe lasmuigh de Phoblacht na Moldóive, nó atá á rialú ó lasmuigh di, ar eintiteas dlítheanach de chuid na Moldóive, a fuair cistiú ó Fhís Eorpach i ngníomhaíochtaí a bhaineann le sócmhainní straitéiseacha, leasanna, neamhspleáchas nó slándáil an Aontais, ar choinníoll go soláthróidh an Coimisiún do Phoblacht na Moldóive liosta de na heintitis dhlítheanacha ábhartha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive tar éis shíniú na gcomhaontuithe deontais leis na heintitis sin; agus
 c)
 dearbhuithe nach mbeidh aon cheann de na torthaí, na teicneolaíochtaí, na seirbhísí nó na táirgí arna bhforbairt faoi na gníomhaíochtaí lena mbaineann ag eintitis atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive faoi réir srianta ar a n-onnmhairiú chuig Ballstáit an Aontais Eorpaigh le linn na gníomhaíochta agus ar feadh 4 bliana tar éis dheireadh na gníomhaíochta. Roinnfidh Poblacht na Moldóive liosta cothrom le dáta de na hábhair maidir le srianta náisiúnta ar onnmhairiú ar bhonn bliantúil, le linn na gníomhaíochta agus ar feadh 4 bliana tar éis dheireadh na gníomhaíochta.
 4. Féadfaidh eintitis dhlítheanacha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde (JRC), faoi théarmaí agus coinníollacha atá coibhéiseach leis na téarmaí agus na coinníollacha is infheidhme maidir le heintitis dhlítheanacha atá bunaithe san Aontas Eorpach ach amháin má tá gá le teorainneacha chun comhsheasmhacht a áirithiú le raon feidhme na rannpháirtíochta a eascraíonn as cur chun feidhme mhír 2 agus 3 den Airteagal seo.
 5. I gcás ina gcuirfidh an tAontas Eorpach an Clár Fís Eorpach chun feidhme trí Airteagail 185 agus 187 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a chur i bhfeidhm, féadfaidh Poblacht na Moldóive agus eintitis dhlítheanacha na Moldóive páirt a ghlacadh sna struchtúir dhlíthiúla a chruthaítear faoi na forálacha sin, i gcomhréir le gníomhartha dlí de chuid an Aontais Eorpaigh a glacadh nó a ghlacfar chun na struchtúir dhlíthiúla sin a bhunú.
 6. Beidh sé de cheart ag ionadaithe Phoblacht na Moldóive páirt a ghlacadh mar bhreathnóirí sa choiste dá dtagraítear in Airteagal 14 de Chinneadh (AE) 2021/764, gan cearta vótála agus le haghaidh pointí a bhaineann le Poblacht na Moldóive.
 Tiocfaidh na coistí seo le chéile gan ionadaithe Phoblacht na Moldóive a bheith i láthair tráth na vótála. Cuirfear Poblacht na Moldóive ar an eolas faoin toradh.
 An fhoirm a bheidh ar an rannpháirtíocht dá dtagraítear sa mhír seo, lena n-áirítear nósanna imeachta maidir le faisnéis agus doiciméadacht a fháil, beidh sí ar aon fhoirm leis an bhfoirm is infheidhme maidir le hionadaithe ó Bhallstáit an Aontais Eorpaigh.
 7. Na cearta is infheidhme maidir le tíortha comhlachaithe, sin iad na cearta ionadaíochta agus rannpháirtíochta a bheidh ag Poblacht na Moldóive sa Choiste um an Limistéar Eorpach Taighde agus ina fhoghrúpaí.
 8. Beidh sé de cheart ag ionadaithe Phoblacht na Moldóive páirt a ghlacadh mar bhreathnóirí ar Bhord Gobharnóirí JRC, gan cearta vótála a bheith acu. Faoi réir an choinníll sin, rialófar an rannpháirtíocht sin leis na rialacha agus na nósanna imeachta céanna is infheidhme maidir le hionadaithe Bhallstáit an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear cearta labhartha agus nósanna imeachta maidir le faisnéis agus doiciméadacht a fháil i ndáil le pointe a bhaineann le Poblacht na Moldóive.
 9. Féadfaidh Poblacht na Moldóive páirt a ghlacadh i gCuibhreannas don Bhonneagar Taighde Eorpach (ERIC) i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 723/2009 ón gComhairle (9), sa leagan is cothroime le dáta de, agus leis an ngníomh dlí lena mbunaítear ERIC.
 10. Na costais taistil agus na speansais chothaithe a thabhóidh ionadaithe agus saineolaithe Phoblacht na Moldóive as bheith páirteach mar bhreathnóirí in obair an choiste dá dtagraítear in Airteagal 14 de Chinneadh (AE) 2021/764, nó i gcruinnithe eile a bhaineann le cur chun feidhme an Chláir Fís Eorpach, aisíocfaidh an tAontas Eorpach iad ar an mbonn céanna agus i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá i bhfeidhm le haghaidh ionadaithe Bhallstáit an Aontais Eorpaigh.
 11. Déanfaidh na Páirtithe gach iarracht, laistigh de chreat na bhforálacha atá ann cheana, chun saorghluaiseacht agus áit chónaithe na n-eolaithe a ghlacann páirt sna gníomhaíochtaí a chumhdaítear leis an gComhaontú seo a éascú agus chun gluaiseacht trasteorann earraí agus seirbhísí atá ceaptha lena n-úsáid i ngníomhaíochtaí den sórt sin a éascú.
 12. Déanfaidh Poblacht na Moldóive na bearta uile is gá, mar is iomchuí, chun a áirithiú go mbeidh earraí agus seirbhísí, a cheannófar i bPoblacht na Moldóive nó a allmhaireofar isteach i bPoblacht na Moldóive, arb earraí agus seirbhísí iad a mhaoinítear i bpáirt nó go hiomlán de bhun na gcomhaontuithe deontais agus/nó na gconarthaí a tugadh i gcrích chun na gníomhaíochtaí a bhaint amach i gcomhréir leis an gComhaontú seo, go mbeidh siad díolmhaithe ó dhleachtanna custaim, ó dhleachtanna allmhairiúcháin agus ó mhuirir fhioscacha eile, lena n-áirítear CBL, is infheidhme i bPoblacht na Moldóive.
 Airteagal 3
 Ranníocaíocht airgeadais
 1. Rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive nó rannpháirtíocht eintitis dhlítheanacha na Moldóive sa Chlár Fís Eorpach, beidh sí faoi réir ranníocaíocht airgeadais ó Phoblacht na Moldóive leis an gClár agus leis na costais ghaolmhara bhainistíochta, chur i bhfeidhm agus oibriúcháin faoi bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh (dá ngairtear “buiséad an Aontais” anseo feasta).
 2. Is éard a bheidh sa ranníocaíocht airgeadais suim na méideanna seo a leanas:
 a)
 ranníocaíocht oibríochtúil; agus
 b)
 táille rannpháirtíochta.
 3. Beidh an ranníocaíocht airgeadais i bhfoirm íocaíochta bliantúla a dhéanfar in dhá thráthchuid, agus beidh sí le híoc i mí na Bealtaine agus i mí Iúil ar a dhéanaí.
 4. Cumhdófar leis an ranníocaíocht oibríochtúil caiteachas oibríochtúil agus caiteachas tacaíochta an Chláir agus beidh sí sa bhreis, i gcás leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus leithreasuithe íocaíochta araon, ar na méideanna arna n-iontráil i mbuiséad an Aontais Eorpaigh arna ghlacadh go cinntitheach le haghaidh an Cháir Fís Eorpach, lena n-áirítear aon leithreasú a chomhfhreagraíonn do ghealltanais saortha a chuirtear ar fáil arís dá dtagraítear in Airteagal 15(3) de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10), sa leagan is cothroime le dáta de (dá ngairtear “an Rialachán Airgeadais” anseo feasta), agus arna méadú le hioncam sannta seachtrach nach n-eascraíonn as ranníocaíochtaí airgeadais leis an gClár Fís Eorpach ó dheontóirí eile (11).
 I gcás ioncam sannta seachtrach a leithdháiltear ar an gClár Fís Eorpach faoi Airteagal 3(1) de Rialachán (AE) 2020/2094 ón gComhairle lena mbunaítear Ionstraim Théarnaimh de chuid an Aontais Eorpaigh chun tacú leis an téarnamh i ndiaidh ghéarchéim COVID-19 (12), comhfhreagróidh an méadú seo do na leithreasuithe bliantúla a léirítear sna doiciméid a ghabhann leis an Dréachtbhuiséad maidir leis an gClár Fís Eorpach.
 5. Beidh an ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh bunaithe ar threoir ranníoca arna sainiú mar an cóimheas idir Olltáirgeacht Intíre (OTI) Phoblacht na Moldóive ag praghsanna an mhargaidh agus OTI an Aontais Eorpaigh ag praghsanna an mhargaidh. Is iad seirbhísí tiomnaithe an Choimisiúin a chinnfidh na OTInna ag praghsanna an mhargaidh a bheidh le cur i bhfeidhm bunaithe ar na sonraí staidrimh is déanaí atá ar fáil do ríomhanna buiséid sa bhliain roimh an mbliain ina mbeidh an íocaíocht bhliantúil le híoc. De mhaolú air sin, le haghaidh 2021, is ar OTI na bliana 2019 ag praghsanna an mhargaidh a bheidh an ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh bunaithe. Leagtar síos coigeartuithe ar an treoir ranníoca sin in Iarscríbhinn I.
 6. Ríomhfar an ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh tríd an treoir ranníoca, arna coigeartú, a chur i bhfeidhm ar na leithreasuithe faoi chomhair gealltanas tosaigh arna n-iontráil i mbuiséad an Aontais Eorpaigh a ghlacfar go cinntitheach i leith na bliana is infheidhme chun an Clár Fís Eorpach a mhaoiniú, leithreasuithe a mhéadófar i gcomhréir le mír 4 den Airteagal seo.
 7. Is 4 % den ranníocaíocht oibríochtúil bhliantúil tosaigh a bheidh sa táille rannpháirtíochta, táille a ríomhfar i gcomhréir le mír 5 agus 6 den Airteagal seo, agus déanfar í a chéimniú isteach mar a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Ní bheidh an táille rannpháirtíochta faoi réir coigeartuithe ná ceartuithe cúlghabhálacha.
 8. Féadfar an ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh le haghaidh bhliain N a choigeartú suas nó síos go cúlghabhálach i mbliain amháin nó níos mó blianta ina dhiaidh sin ar bhonn na ngealltanas buiséadach a dhéanfar maidir leis na leithreasuithe faoi chomhair gealltanas le haghaidh bhliain N sin, ranníocaíocht a mhéadófar i gcomhréir le mír 4 den Airteagal seo, agus ar bhonn chur chun feidhme a ngealltanas dlíthiúil agus a ngealltanas saortha. Leagtar amach na forálacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme an Airteagail seo in Iarscríbhinn I.
 9. Soláthróidh an tAontas Eorpach do Phoblacht na Moldóive faisnéis i ndáil lena rannpháirtíocht airgeadais mar a áirítear san fhaisnéis bhuiséadach, chuntasaíochta, feidhmíochta agus mheastóireachta arna soláthar d’údaráis bhuiséadacha agus d’údaráis um urscaoileadh an Aontais Eorpaigh maidir leis an gClár Fís Eorpach. Soláthrófar an fhaisnéis sin agus aird chuí á tabhairt do rialacha rúndachta agus cosanta sonraí an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Moldóive agus beidh sí gan dochar don fhaisnéis atá Poblacht na Moldóive i dteideal a fháil faoi Iarscríbhinn III.
 10. Is in euro a dhéanfar ranníocaíochtaí uile Phoblacht na Moldóive nó na híocaíochtaí uile ón Aontas Eorpach agus is in euro a ríomhfar na méideanna a bheidh dlite nó le fáil.
 Airteagal 4
 Sásra ceartúcháin uathoibríoch
 1. Beidh feidhm ag sásra ceartúcháin uathoibríoch ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh Phoblacht na Moldóive le haghaidh bhliain N, a choigeartófar i gcomhréir le hAirteagal 3(8), agus déanfar é a ríomh i mbliain N+2. Beidh sé bunaithe ar fheidhmíocht Phoblacht na Moldóive agus ar fheidhmíocht eintitis dhlítheanacha na Moldóive sna codanna sin den Chlár Fís Eorpach a chuirtear chun feidhme trí dheontais iomaíocha a mhaoinítear le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas na bliana N, a mhéadófar i gcomhréir le hAirteagal 3(4).
 Déanfar méid an cheartúcháin uathoibríoch a ríomh bunaithe ar an difríocht idir:
 a)
 méideanna tosaigh na ngealltanas dlíthiúil le haghaidh deontais iomaíocha a dhéanfar iarbhír le Poblacht na Moldóive nó le heintitis dhlítheanacha na Moldóive a mhaoineofar le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas na bliana N, leithreasuithe a mhéadófar i gcomhréir le hAirteagal 3(4); agus
 b)
 an ranníocaíocht oibríochtúil chomhfhreagrach do bhliain N a íocfaidh Poblacht na Moldóive de réir a choigeartófar de bhun Airteagal 3(8), cé is moite de chostais neamh-idirghabhálacha arna maoiniú le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas ó bhliain N, leithreasuithe a mhéadófar i gcomhréir le hAirteagal 3(4).
 2. I gcás inar mó an méid dá dtagraítear i mír 1, cibé acu atá an méid sin dearfach nó diúltach, ná 8 % den ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh chomhfhreagrach arna coigeartú de bhun Airteagal 3(8), ceartófar ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh Phoblacht na Moldóive le haghaidh bhliain N. Is é an méid a sháraíonn an tairseach 8 % sin an méid a bheidh dlite nó le fáil ag Poblacht na Moldóive mar ranníocaíocht bhreise nó mar laghdú ar ranníocaíocht Phoblacht na Moldóive faoin sásra ceartúcháin uathoibríoch, ní chuirfear an méid faoin tairseach 8 % sin san áireamh agus an ranníocaíocht bhreise atá dlite nó le cúiteamh á ríomh.
 3. Leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir leis an sásra ceartúcháin uathoibríoch in Iarscríbhinn I.
 Airteagal 5
 Cómhalartacht
 1. Féadfaidh eintitis dhlítheanacha atá bunaithe san Aontas Eorpach páirt a ghlacadh i gcláir agus i dtionscadail Phoblacht na Moldóive atá coibhéiseach leis an gClár Fís Eorpach, i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme i bPoblacht na Moldóive.
 2. Soláthraítear liosta neamh-uileghabhálach de chláir agus de thionscadail choibhéiseacha Phoblacht na Moldóive in Iarscríbhinn II.
 3. Beidh cistiú ó eintitis dhlítheanacha Phoblacht na Moldóive atá bunaithe san Aontas Eorpach faoi réir na reachtaíochta náisiúnta is infheidhme i bPoblacht na Moldóive lena rialaítear oibriú na gclár agus na dtionscadal taighde agus nuálaíochta. I gcás nach soláthrófar cistiú, féadfaidh eintitis dhlítheanacha atá bunaithe san Aontas páirt a ghlacadh trí bhíthin a gcuid acmhainní féin.
 Airteagal 6
 An Eolaíocht Oscailte
 Déanfaidh na Páirtithe cleachtais eolaíochta oscailte a chur chun cinn agus a spreagadh go frithpháirteach ina gcuid clár agus tionscadal i gcomhréir le rialacha an Chláir Fís Eorpach agus leis an reachtaíocht náisiúnta is infheidhme i bPoblacht na Moldóive.
 Airteagal 7
 Faireachán, Meastóireacht agus Tuairisciú
 1. Gan dochar de fhreagrachtaí an Choimisiúin, na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (OLAF) agus Chúirt Iniúchóirí an Aontais Eorpaigh i ndáil le faireachán, meastóireacht agus tuairisciú a dhéanamh ar an gClár Fís Eorpach, déanfar faireachán leanúnach ar rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive sa Chlár sin ar bhonn comhpháirtíochta lena mbeidh baint ag an gCoimisiún agus ag Poblacht na Moldóive.
 2. Leagtar síos in Iarscríbhinn III na rialacha maidir leis an mbainistíocht fhónta airgeadais, lena n-áirítear bearta rialaithe airgeadais, na bearta téarnaimh agus na bearta frithchalaoise eile i ndáil le cistiú ón Aontas Eorpach faoin gComhaontú seo.
 Airteagal 8
 Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive um Thaighde agus um Nuálaíocht
 1. Bunaítear leis seo an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive um Thaighde agus um Nuálaíocht (dá ngairtear “an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive” anseo feasta). Áireofar an méid seo a leanas i gcúraimí an Chomhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive:
 a)
 measúnú, meastóireacht agus athbhreithniú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe seo, go háirithe:
 (i)
 rannpháirtíocht agus feidhmíocht eintitis dhlítheanacha Phoblacht na Moldóive sa Chlár Fís Eorpach;
 (ii)
 leibhéal oscailteachta (frithpháirtí) na n-eintiteas dlítheanach atá bunaithe i ngach Páirtí páirt a ghlacadh i gcláir agus i dtionscadail an Pháirtí eile;
 (iii)
 cur chun feidhme an tsásra ranníocaíochta airgeadais agus an tsásra ceartúcháin uathoibríoch i gcomhréir le hAirteagal 3 agus 4;
 (iv)
 malartú faisnéise agus scrúdú a dhéanamh ar aon cheist a d'fhéadfadh a bheith ann maidir le saothrú torthaí, lena n-áirítear cearta maoine intleachtúla;
 b)
 plé a dhéanamh, arna iarraidh sin do cheachtar Páirtí, ar shrianta arna gcur i bhfeidhm nó atá beartaithe ag na Páirtithe ar an rochtain ar a gcláir thaighde agus nuálaíochta féin, lena n-áirítear go háirithe i gcás gníomhaíochtaí a bhaineann lena sócmhainní straitéiseacha, leasanna, neamhspleáchas nó slándáil;
 c)
 scrúdú a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir comhar a fheabhsú agus a fhorbairt;
 plé comhpháirteach a dhéanamh ar threoshuíomhanna agus ar thosaíochtaí na mbeartas a bheidh ann amach anseo a bhaineann leis an taighde agus an nuálaíocht agus le pleanáil taighde leasa choitinn; agus
 d)
 malartú faisnéise, inter alia, maidir le reachtaíocht nua, cinntí nua nó cláir thaighde agus nuálaíochta náisiúnta nua atá ábhartha maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo.
 2. Déanfaidh an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive, ar a mbeidh ionadaithe an Aontais Eorpaigh agus Phoblacht na Moldóive, a Rialacha Nós Imeachta a ghlacadh.
 3. Féadfaidh an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive a chinneadh aon mheitheal/aon chomhlacht comhairleach a bhunú ar bhonn ad hoc ar leibhéal na saineolaithe a bheidh in ann cúnamh a thabhairt an Comhaontú seo a chur chun feidhme.
 4. Tiocfaidh an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive le chéile uair amháin sa bhliain ar a laghad, agus, i gcás ina n-éileofar sin le himthosca speisialta, arna iarraidh sin d’aon Pháirtí. Déanfaidh an tAontas Eorpach agus an tÚdarás Náisiúnta arna ainmniú ag Rialtas Phoblacht na Moldóive na cruinnithe a eagrú agus a óstáil ar bhonn idirmhalartach.
 5. Oibreoidh an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive ar bhonn leanúnach trí fhaisnéis ábhartha a mhalartú trí bhíthin aon mhodh cumarsáide; go háirithe a mhéid a bhaineann le rannpháirtíocht/feidhmíocht eintitis dhlítheanacha Phoblacht na Moldóive. Féadfaidh an Comhchoiste idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive, go háirithe, a chuid cúraimí a dhéanamh i scríbhinn aon uair is gá.
 Airteagal 9
 Forálacha críochnaitheacha
 1. Tiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm ar an dáta a thabharfaidh an dá Pháirtí fógra dá chéile gur cuireadh i gcrích a nósanna imeachta inmheánacha is gá chun na críche sin.
 2. Beidh feidhm ag an gComhaontú seo ón 1 Eanáir 2021. Fanfaidh sé i bhfeidhm chomh fada agus is gá chun go dtabharfar i gcrích na tionscadail, na gníomhartha agus na gníomhaíochtaí uile, nó codanna díobh, a mhaoineofar ón gClár Eorpach Fís, na gníomhartha uile is gá chun leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chosaint agus na hoibleagáidí airgeadais uile a eascraíonn as cur chun feidhme an Comhaontaithe seo idir na Páirtithe.
 3. Cuirfear an Comhaontú seo i bhfeidhm go sealadach i gcomhréir le nósanna imeachta inmheánacha agus reachtaíocht an dá Pháirtí. Tosóidh an cur i bhfeidhm sealadach ar an dáta a thabharfaidh an dá Pháirtí fógra dá chéile gur cuireadh i gcrích a nósanna imeachta inmheánacha is gá chun na críche sin.
 4. Sa chás go dtabharfaidh Poblacht na Moldóive fógra don Choimisiún, ag feidhmiú dó thar ceann an Aontais Eorpaigh, nach gcuirfidh siad i gcrích a nósanna imeachta inmheánacha is gá le haghaidh theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, scoirfidh an Comhaontú seo d’fheidhm shealadach a bheith aige ar an dáta a gheobhaidh an Coimisiún an fógra sin, arb éard a bheidh sa dáta sin an dáta scoir chun críocha an Chomhaontaithe seo.
 5. Féadfaidh an tAontas Eorpach cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo a chur ar fionraí i gcás neamhíocaíocht pháirteach nó neamhíocaíocht iomlán na ranníocaíochta airgeadais atá dlite ag Poblacht na Moldóive faoin gComhaontú seo.
 I gcás neamhíocaíocht a d’fhéadfadh cur chun feidhme agus bainistiú an Chláir Fís Eorpach a chur i mbaol go mór, seolfaidh an Coimisiún litir mheabhrúcháin fhoirmiúil. I gcás nach ndéanfar aon íocaíocht laistigh de 20 lá oibre tar éis na litreach meabhrúcháin foirmiúla, tabharfaidh an Coimisiún fógra do Phoblacht na Moldóive maidir le cur ar fionraí chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo trí litir fógra fhoirmiúil, fionraí a thiocfaidh i bhfeidhm 15 lá tar éis do Phoblacht na Moldóive an fógra sin a fháil.
 I gcás ina gcuirfear cur i bhfeidhm an Comhaontaithe seo ar fionraí, ní bheidh eintitis dhlítheanacha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive incháilithe páirt a ghlacadh i nósanna imeachta dámhachtana nach bhfuil tugtha i gcrích go fóill nuair a chuirfear an fhionraí i bhfeidhm. Measfar nós imeachta dámhachtana a bheith tugtha i gcrích nuair a ghlacfar gealltanais dhlíthiúla de láimh mar thoradh ar an nós imeachta sin.
 Leis an bhfionraí, ní dhéanfar difear do na gealltanais dhlíthiúla arna ndéanamh de láimh leis na heintitis dhlítheanacha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive sular tháinig an fhionraí i bhfeidhm. Leanfaidh an Comhaontú seo d’fheidhm a bheith aige maidir le gealltanais dhlíthiúla den sórt sin.
 Tabharfaidh an tAontas Eorpach fógra láithreach do Phoblacht na Moldóive a luaithe a gheobhaidh an tAontas Eorpach méid iomlán na ranníocaíochta airgeadais atá dlite. Cuirfear deireadh leis an bhfionraí le héifeacht láithreach ar an bhfógra sin a thabhairt.
 Ón dáta a chuirfear deireadh leis an bhfionraí, beidh eintitis dhlítheanacha Phoblacht na Moldóive incháilithe arís le haghaidh nósanna imeachta dámhachtana a sheolfar tar éis an dáta sin agus le haghaidh nósanna imeachta dámhachtana a seoladh roimh an dáta sin, ar nósanna imeachta dámhachtana iad nach bhfuil na sprioc-amanna chun iarratais a chur isteach dulta in éag.
 6. Féadfaidh ceachtar Páirtí an Comhaontú seo a fhoirceannadh tráth ar bith trí fhógra i scríbhinn a thabhairt go bhfuil sé beartaithe é a fhoirceannadh.
 Tiocfaidh an foirceannadh i bhfeidhm trí mhí féilire tar éis an dáta a gheobhaidh an seolaí an fógra i scríbhinn. Is éard a bheidh sa dáta foirceanta chun críocha an Chomhaontaithe seo, an dáta a thiocfaidh an foirceannadh i bhfeidhm.
 7. I gcás ina scoirfidh an Comhaontú seo d’fheidhm shealadach a bheith aige i gcomhréir le mír 4 den Airteagal seo nó i gcás ina ndéanfar é a fhoirceannadh i gcomhréir le mír 6 den Airteagal seo, comhaontaíonn na Páirtithe gurb amhlaidh:
 (a)
 leanfar le tionscadail, gníomhartha agus gníomhaíochtaí, nó codanna díobh, a ndearnadh gealltanais dhlíthiúla a ghlacadh de láimh ina leith le linn chur i bhfeidhm sealadach agus/nó tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, agus sula scoirfidh an Comhaontú seo d’fheidhm a bheith aige nó sula ndéanfar é a fhoirceannadh, leanfar leo go dtí go dtabharfar i gcrích iad faoi na coinníollacha a leagtar síos sa Chomhaontú seo;
 (b)
 íocfar ina hiomláine i gcomhréir le hAirteagal 3 ranníocaíocht airgeadais bhliantúil bhliain N, ar lena linn a scoirfidh an Comhaontú seo d’fheidhm shealadach a bheith aige nó a dhéanfar é a fhoirceannadh. Déanfar ranníocaíocht oibríochtúil bhliain N a choigeartú i gcomhréir le hAirteagal 3(8) agus a cheartú i gcomhréir le hAirteagal 4 den Chomhaontú seo. Ní dhéanfar an táille rannpháirtíochta a íocfar le haghaidh bhliain N a choigeartú ná a cheartú; agus
 (c)
 tar éis na bliana ar lena linn a scoirfidh an Comhaontú seo d’fheidhm shealadach a bheith aige nó a dhéanfar é a fhoirceannadh, déanfar na ranníocaíochtaí oibríochtúla tosaigh, a íocadh le haghaidh na mblianta ar lena linn a bhí feidhm ag an gComhaontú seo, a choigeartú i gcomhréir le hAirteagal 3(8) agus ceartófar go huathoibríoch iad i gcomhréir le hAirteagal 4 den Chomhaontú seo.
 Socróidh na Páirtithe de chomhthoil aon iarmhairt eile a ghabhann le cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe seo a fhoirceannadh nó a scor.
 8. Ní fhéadfar an Comhaontú seo a leasú ach amháin i scríbhinn de chomhthoil na bPáirtithe. Leanfaidh teacht i bhfeidhm na leasuithe an nós imeachta céanna is infheidhme maidir le teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo.
 9. Cuid dhílis den Chomhaontú seo a bheidh sna hIarscríbhinní a ghabhann leis.
 Dréachtófar an Comhaontú seo in dhá scríbhinn bhunaidh i mBéarla agus sa Rómáinis, agus comhúdarás ag gach téacs. I gcás ina mbeidh éagsúlacht sa léirmhíniú, is ag an téacs Béarla a bheidh an forlámhas.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an 27ú lá de mhí Dheireadh Fómhair sa bhliain 2021 in dhá scríbhinn bhunaidh, i mBéarla agus sa Rómáinis.
 Thar ceann an Choimisiúin, thar ceann an Aontais Eorpaigh,
 Mariya GABRIEL
 An Coimisinéir um Nuálaíocht, um Thaighde, um Chultúr, um Oideachas agus um an Óige
 Thar ceann Phoblacht na Moldóive,
 Natalia GAVRILIȚA
 Príomh-Aire
 (1) IO L 260, 30.8.2014, lch. 4.
 (2) IO L 260, 30.8.2014, lch. 619.
 (3) Is Meabhrán Tuisceana atá sa Chomhaontú seo a bhfuil na héifeachtaí dlíthiúla céanna aige agus atá ag an Meabhrán Tuisceana a shonraítear faoi Phrótacal I maidir le Creat-Chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Moldóive maidir leis na prionsabail ghinearálta i dtaca le rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive i gcláir an Aontais.
 (4) Rialachán (AE) 2021/695 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Aibreán 2021 lena mbunaítear Fís Eorpach – an Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht, lena leagtar síos a rialacha maidir le rannpháirtíocht agus scaipeadh, agus lena n-aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh. 1290/2013 agus (AE) Uimh. 1291/2013 (IO L 170, 12.5.2021, lch. 1.).
 (5) Cinneadh (AE) 2021/764 ón gComhairle an 10 Bealtaine 2021 lena mbunaítear an Clár Sonrach lena gcuirtear chun feidhme Fís Eorpach — an Clár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht, agus lena n-aisghairtear Cinneadh 2013/743/AE (IO L 167 I, 12.5.2021, lch. 1).
 (6) Rialachán (AE) 2021/819 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2021 maidir leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (athmhúnlú), (IO L 189, 28.5.2021, lch. 61.).
 (7) Cinneadh (AE) 2021/820 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2021 maidir le Clár Oibre Straitéiseach um Nuálaíocht na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) 2021-2027: Borradh a chur faoi Thallann Nuálaíochta agus faoi Chumas Nuálaíochta na hEorpa agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1312/2013/AE (IO L 189, 28.5.2021, lch. 91.).
 (8) Glactar bearta sriantacha an Aontais Eorpaigh de bhun Airteagal 29 den Chonradh ar an Aontas Eorpach nó de bhun Airteagal 215 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.
 (9) Rialachán (CE) Uimh. 723/2009 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2009 maidir le Creat dlíthiúil an Chomhphobail maidir le Cuibhreannas don Bhonneagar Taighde Eorpach (ERIC) (IO L 206, 8.8.2009, lch. 1).
 (10) Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1).
 (11) Áirítear leis seo go háirithe na hacmhainní ó Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh arna bunú le Rialachán (AE) 2020/2094 ón gComhairle an 14 Nollaig 2020 lena mbunaítear Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh chun tacú leis an téarnamh i ndiaidh ghéarchéim COVID-19 (IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 23).
 (12) IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 23.
 IARSCRÍBHINN I
 Rialacha lena rialaítear ranníocaíocht airgeadais Phoblacht na Moldóive leis an gClár Fís Eorpach (2021-2027)
 I. Ranníocaíocht airgeadais Phoblacht na Moldóive a ríomh
 1.
 Déanfar ranníocaíocht airgeadais Phoblacht na Moldóive leis an gClár Fís Eorpach a bhunú ar bhonn bliantúil i gcomhréir leis an méid a bheidh ar fáil gach bliain i mbuiséad an Aontais le haghaidh leithreasuithe faoi chomhair gealltanas is gá chun an Clár Fís Eorpach a bhainistiú, a chur i bhfeidhm agus a oibriú, agus beidh an ranníocaíocht sin sa bhreis ar an méid sin, méid a mhéadófar i gcomhréir le hAirteagal 3(4) den Chomhaontú seo.
 2.
 An táille rannpháirtíochta dá dtagraítear in Airteagal 3(7) den Chomhaontú seo, déanfar í a chéimniú isteach mar a leanas:
 —
 2021: 0,5 %;
 —
 2022: 1 %;
 —
 2023: 1,5 %;
 —
 2024: 2 %;
 —
 2025: 2,5 %;
 —
 2026: 3 %;
 —
 2027: 4 %.
 3.
 I gcomhréir le hAirteagal 3(5) den Chomhaontú seo, déanfar an ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh atá le híoc ag Poblacht na Moldóive maidir lena rannpháirtíocht sa Chlár Fís Eorpach a ríomh le haghaidh na mblianta airgeadais faoi seach trí choigeartú a chur i bhfeidhm ar an treoir ranníoca.
 Is éard a bheidh sa choigeartú ar an treoir ranníoca:
 An Treoir Ranníoca arna Coigeartú = An Treoir Ranníoca × Comhéifeacht
 Is 0,10 a bheidh sa chomhéifeacht a úsáidfear sa ríomh thuasluaite chun an treoir ranníoca a choigeartú.
 4.
 I gcomhréir le hAirteagal 3(8) den Chomhaontú seo, sa bhliain N+1 a dhéanfar an chéad choigeartú a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid le haghaidh bhliain N nuair a choigeartófar ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh bhliain N suas nó síos de réir na difríochta idir:
 a)
 ranníocaíocht choigeartaithe arna ríomh tríd an treoir ranníoca a choigeartófar le haghaidh bhliain N a chur i bhfeidhm maidir le suim:
 i.
 mhéid na ngealltanas buiséadach a rinneadh maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas a údaraíodh le haghaidh bhliain N faoi bhuiséad an Aontais Eorpaigh ar vótáladh ina fhabhar agus maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas a chomhfhreagraíonn do ghealltanais saortha a chuirtear ar fáil arís; agus
 ii.
 aon leithreasú faoi chomhair gealltanas atá bunaithe ar ioncam sannta seachtrach nach dtagann as ranníocaíochtaí airgeadais leis an gClár Fís Eorpach ó dheontóirí eile agus a bhí ar fáil ag deireadh bhliain N (1). I gcás ioncam sannta seachtrach a shanntar d’Fhís Eorpach faoi Airteagal 3(1) de Rialachán (AE) 2020/2094 ón gComhairle lena mbunaítear Ionstraim Théarnaimh de chuid an Aontais Eorpaigh chun tacú leis an téarnamh i ndiaidh ghéarchéim COVID-19 (2), úsáidfear na méideanna táscacha ilbhliantúla i gclársceidealú CAI chun an ranníocaíocht choigeartaithe a ríomh.
 b)
 agus ranníocaíocht oibríochtúil tosaigh bhliain N.
 Ag tosú i mbliain N+2, agus gach bliain ina dhiaidh sin, go dtí go mbeidh na gealltanais bhuiséadacha uile a mhaoinítear faoi leithreasaithe faoi chomhair gealltanas a thionscnaítear ó bhliain N, arna méadú i gcomhréir le hAirteagal 3(4) den chomhaontú seo, íoctha nó saortha, agus 3 bliana ar a dhéanaí tar éis dheireadh an Chláir Fís Eorpach, ríomhfaidh an tAontas coigeartú ar ranníocaíocht oibríochtúil bhliain N trí ranníocaíocht oibríochtúil Phoblacht na Moldóive a laghdú faoin méid a fuarthas tríd an treoir ranníoca, arna coigeartú le haghaidh bhliain N, a chur i bhfeidhm maidir leis na gealltanais saortha a rinneadh gach bliain maidir le gealltanais bhliain N a mhaoinítear faoi bhuiséad an Aontais nó ó ghealltanais saortha a chuirtear ar fáil arís.
 I gcás ina gcuirfear ar ceal na méideanna a eascraíonn as ioncam sannta seachtrach bhliain N (chun leithreasuithe faoi chomhair gealltanas, agus, i gcás méideanna faoi Rialachán (AE) 2020/2094 ón gComhairle, na méideanna táscacha ilbhliantúla i gclársceidealú CAI, a áireamh) nach dtagann as ranníocaíochtaí airgeadais leis an gClár Fís Eorpach ó dheontóirí eile, déanfar ranníocaíocht oibríochtúil Phoblacht na Moldóive a laghdú faoin méid a fuarthas tríd an treoir ranníoca, arna coigeartú le haghaidh bhliain N, a chur i bhfeidhm maidir leis an méid a cuireadh ar ceal.
 II. Ranníocaíocht oibríochtúil Phoblacht na Moldóive a cheartú go huathoibríoch
 1.
 Chun an ceartúchán uathoibríoch dá dtagraítear in Airteagal 4 den Chomhaontú seo a ríomh, beidh feidhm ag na módúlachtaí seo a leanas:
 a)
 ciallaíonn “deontais iomaíocha” deontais a dhámhtar trí ghlaonna ar thograí inar féidir na tairbhithe deiridh a shainaithint tráth a ríomhtar an ceartúchán uathoibríoch. Eisiatar tacaíocht airgeadais do thríú páirtithe mar a shainmhínítear in Airteagal 204 den Rialachán Airgeadais;
 b)
 i gcás ina síneofar gealltanas dlíthiúil le cuibhreannas, is iad na méideanna carnacha a leithdháiltear ar thairbhithe is eintitis de chuid na Moldóive na méideanna a úsáidfear chun méideanna tosaigh an ghealltanais dhlíthiúil a bhunú i gcomhréir le miondealú táscach buiséid an chomhaontaithe deontais;
 c)
 bunófar méideanna uile na ngealltanas dlíthiúil a chomhfhreagraíonn do dheontais iomaíocha trí úsáid a bhaint as córas leictreonach an Choimisiúin Eorpaigh, e-Corda, agus asbhainfear iad ar an dara Céadaoin i mí Feabhra na bliana N+2;
 d)
 ciallaíonn “costais neamh-idirghabhálacha” costais an Chláir seachas deontais iomaíocha, lena n-áirítear caiteachas tacaíochta, riarachán clárshonrach, gníomhaíochtaí eile (3);
 e)
 measfar gur costais neamh-idirghabhálacha iad na méideanna a leithdháiltear ar eagraíochtaí idirnáisiúnta mar eintitis dhlítheanacha arb iad an tairbhí deiridh (4) iad.
 2.
 Cuirfear an sásra i bhfeidhm mar a leanas:
 a)
 Ceartúcháin uathoibríocha le haghaidh bhliain N i ndáil le forghníomhú leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i leith bhliain N, arna méadú i gcomhréir le hAirteagal 3(4) den Chomhaontú seo, cuirfear i bhfeidhm iad bunaithe ar shonraí bhliain N agus ar shonraí bhliain N+1 ó e-Corda dá dtagraítear i bpointe (c) de mhír (1) de phointe (II) den Iarscríbhinn seo i mbliain N+2 tar éis aon choigeartú i gcomhréir le hAirteagal 3(8) den Chomhaontú seo a chur i bhfeidhm maidir le ranníocaíocht Phoblacht na Moldóive leis an gClár Fís Eorpach. Is é an méid a bhreithneofar méid na ndeontas iomaíoch a bhfuil sonraí ar fáil ina leith, tráth a ríomhtar an ceartúchán.
 b)
 Ag tosú i mbliain N+2 agus suas go dtí 2029, déanfar méid an cheartúcháin uathoibríoch a ríomh le haghaidh bhliain N tríd an difríocht idir na nithe seo a leanas a ghlacadh:
 i.
 méid iomlán na ndeontas iomaíoch arna gcionroinnt ar Phoblacht na Moldóive nó ar eintitis dhlítheanacha na Moldóive mar ghealltanais arna ndéanamh maidir le leithreasuithe buiséid le haghaidh bhliain N; agus
 ii.
 méid ranníocaíocht oibríochtúil choigeartaithe Phoblacht na Moldóive le haghaidh bhliain N arna iolrú faoin gcóimheas idir:
 A.
 méid na ndeontas iomaíoch arna dtabhairt ar leithreasuithe faoi chomhair gealltanas do bhliain N, arna méadú i gcomhréir le hAirteagal 3(4) den Chomhaontú seo; agus
 B.
 iomlán na leithreasuithe buiséadacha údaraithe faoi chomhair gealltanas le haghaidh bhliain N, lena n-áirítear costais neamh-idirghabhálacha.
 III. Íocaíocht ranníocaíocht airgeadais Phoblacht na Moldóive, íocaíocht na gcoigeartuithe a rinneadh ar ranníocaíocht oibríochtúil Phoblacht na Moldóive, agus íocaíocht an cheartúcháin uathoibríoch is infheidhme maidir le ranníocaíocht oibríochtúil Phoblacht na Moldóive
 1.
 Cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis seo a leanas in iúl do Phoblacht na Moldóive a luaithe is féidir agus tráth nach déanaí ná tráth eisiúna an chéad ghlao ar chistí na bliana airgeadais:
 a.
 na méideanna i leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i mbuiséad an Aontais arna nglacadh go críochnaitheach le haghaidh na bliana i gceist do na línte buiséid lena gcumhdaítear rannpháirtíocht Phoblacht na Moldóive sa Chlár Fís Eorpach, méideanna a mhéadófar, más ábhartha, i gcomhréir le hAirteagal 3(4) den Chomhaontú seo;
 b.
 méid na táille rannpháirtíochta dá dtagraítear in Airteagal 3(7) den Chomhaontú seo;
 c.
 ó bhliain N+1 de chur chun feidhme an Chláir Fís Eorpach, cur chun feidhme leithreasuithe faoi chomhair gealltanas a chomhfhreagraíonn do bhliain bhuiséadach N, leithreasuithe a mhéadófar i gcomhréir le hAirteagal 3(4) den Chomhaontú seo, agus leibhéal na ngealltanas saortha;
 d.
 maidir leis an gcuid den Chlár Fís Eorpach ina bhfuil gá leis an bhfaisnéis sin chun an ceartúchán uathoibríoch, leibhéal na ngealltanas a tugadh i bhfabhar eintitis dhlítheanacha na Moldóive arna miondealú de réir bhliain chomhfhreagrach na leithreasuithe buiséadacha agus leibhéal iomlán gaolmhar na ngealltanas a ríomh.
 Ar bhonn a Dhréachtbhuiséid, soláthróidh an Coimisiún meastachán ar fhaisnéis le haghaidh na bliana dár gcionn faoi phointí (a) agus (b) a luaithe is féidir, agus, faoin 1 Meán Fómhair den bhliain airgeadais ar a dhéanaí.
 2.
 I mí Aibreáin agus i mí an Mheithimh gach bliain airgeadais ar a dhéanaí, eiseoidh an Coimisiún glao ar chistí chuig Poblacht na Moldóive a chomhfhreagraíonn dá ranníocaíocht faoin gComhaontú seo.
 Le gach glao ar chistí, déanfar foráil maidir le híocaíocht sé dhódhéagú de ranníocaíocht Phoblacht na Moldóive tráth nach déanaí ná 30 lá tar éis eisiúint an ghlao ar chistí.
 I gcás na chéad bhliana de chur chun feidhme an Chomhaontaithe seo, eiseoidh an Coimisiún aon ghlao amháin ar chistí laistigh de 60 lá ó shíniú an Chomhaontaithe seo.
 3.
 Gach bliain ó 2023 amach, léireofar sna glaonna ar chistí méid an cheartúcháin uathoibríoch is infheidhme maidir leis an ranníocaíocht oibríochtúil a íocfar le haghaidh bhliain N-2.
 Féadfar a áireamh freisin sa ghlao ar chistí a eiseofar i mí Aibreáin ar a dhéanaí, coigeartuithe ar an ranníocaíocht airgeadais a íocfaidh Poblacht na Moldóive as cur chun feidhme, bainistiú agus oibriú an Chláir nó na gClár Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht a bhí ann roimhe ar ghlac Poblacht na Moldóive páirt iontu.
 I gcás gach ceann de na blianta airgeadais 2028, 2029 agus 2030, an méid a eascraíonn as an gceartúchán uathoibríoch a chur i bhfeidhm maidir leis na ranníocaíochtaí oibríochtúla a íocfaidh Poblacht na Moldóive sa bhliain 2026 agus sa bhliain 2027, nó an méid a eascraíonn as na coigeartuithe a dhéanfar i gcomhréir le hAirteagal 3(8) den Chomhaontú seo, beidh sé dlite do Phoblacht na Moldóive nó dlite uaidh.
 4.
 Íocfaidh Poblacht na Moldóive a ranníocaíocht airgeadais faoin gComhaontú seo i gcomhréir le pointe (III) den Iarscríbhinn seo. In éagmais íocaíocht Phoblacht na Moldóive faoin dáta dlite, seolfaidh an Coimisiún litir mheabhrúcháin fhoirmiúil. Is é an toradh a bheidh ar aon mhoill ar íocaíocht na ranníocaíochta go n-íocfaidh Poblacht na Moldóive ús mainneachtana ar an méid atá gan íoc ón dáta dlite.
 Is é an ráta úis ar mhéideanna is infhaighte nach n-íoctar ar an dáta dlite an ráta arna chur i bhfeidhm ag an mBanc Ceannais Eorpach ar a phríomhoibríochtaí athmhaoinithe, arna fhoilsiú i sraith C d’Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, a bheidh i bhfeidhm ar an gcéad lá féilire den mhí ina mbeidh an dáta dlite, agus é sin méadaithe faoi aon phointe céatadáin go leith.
 (1) Áirítear leis seo go háirithe na hacmhainní ó Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh arna bunú le Rialachán (AE) 2020/2094 ón gComhairle an 14 Nollaig 2020 lena mbunaítear Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh chun tacú leis an téarnamh i ndiaidh ghéarchéim COVID-19 (IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 23.).
 (2) IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 23.
 (3) I measc na ngníomhaíochtaí eile, go háirithe, tá soláthar, duaiseanna, ionstraimí airgeadais, gníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde, Síntiúis (an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta, Eureka, an Chomhpháirtíocht Idirnáisiúnta um Chomhar in Éifeachtúlacht Fuinnimh, an Ghníomhaireacht Idirnáisiúnta Fuinnimh, ...), saineolaithe (meastóirí, faireachán ar thionscadail) etc.
 (4) Ní mheasfar gur costais neamh-idirghabhálacha iad eagraíochtaí idirnáisiúnta ach amháin más tairbhithe deiridh iad. Ní bheidh feidhm aige sin i gcás inar comhordaitheoir ar thionscadal í an eagraíocht idirnáisiúnta (agus cistí á ndáileadh ar chomhordaitheoirí eile).
 IARSCRÍBHINN II
 Liosta de chláir agus de thionscadail choibhéiseacha Phoblacht na Moldóive
 Is mar chláir agus tionscadail atá coibhéiseach leis an gClár Fís Eorpach i bPoblacht na Moldóive a mheasfar an liosta neamh-uileghabhálach seo a leanas:
 —
 Cláir Stáit;
 —
 Cláir um Aistriú Teicneolaíochta agus um Nuálaíocht;
 —
 Cláir Dhéthaobhacha agus Iltaobhacha;
 —
 Cláir iar-Dhochtúireachta.
 IARSCRÍBHINN III
 Bainistíocht Fhónta Airgeadais
 Leasanna airgeadais a chosaint agus a aisghabháil
 Airteagal 1
 Athbhreithnithe agus iniúchtaí
 1. Beidh sé de cheart ag an Aontas Eorpach, i gcomhréir leis na gníomhartha is infheidhme ó cheann amháin nó níos mó d’institiúidí nó comhlachtaí an Aontais agus mar a fhoráiltear i gcomhaontuithe agus/nó i gconarthaí ábhartha, athbhreithnithe agus iniúchtaí teicniúla, eolaíocha, airgeadais, nó cineálacha eile athbhreithnithe agus iniúchtaí, a dhéanamh ar áitreabh aon duine nádúrtha a bhfuil cónaí air i bPoblacht na Moldóive nó ar áitreabh aon eintitis dhlítheanaigh atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive agus a fhaigheann cistiú ón Aontas Eorpach, chomh maith le haon tríú páirtí atá rannpháirteach i gcur chun feidhme chistí an Aontais atá ina chónaí nó bunaithe i bPoblacht na Moldóive. Féadfaidh gníomhairí institiúidí agus chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh, go háirithe gníomhairí an Choimisiúin Eorpaigh agus Chúirt Iniúchóirí na hEorpa na hathbhreithnithe agus na hiniúchtaí sin a dhéanamh, nó féadfaidh daoine eile, ar thug an Coimisiún Eorpach sainordú dóibh, iad a dhéanamh.
 2. Beidh rochtain iomchuí ag gníomhairí institiúidí agus chomhlachtaí an Aontais, go háirithe gníomhairí an Choimisiúin Eorpaigh agus Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus na daoine eile ar thug an Coimisiún Eorpach sainordú dóibh, ar láithreáin, oibreacha agus doiciméid (idir leaganacha leictreonacha agus leaganacha páipéir) agus ar an bhfaisnéis uile is gá chun na hiniúchtaí sin a dhéanamh, lena n-áirítear an ceart chun cóip fhisiceach/leictreonach d’aon doiciméad nó d’ábhar aon mheáin sonraí, agus sleachta ó na doiciméid sin, atá ag an duine nádúrtha nó dlítheanach atá faoi iniúchadh nó ag an tríú páirtí atá faoi iniúchadh.
 3. Ní chuirfidh Poblacht na Moldóive cosc ná aon bhac ar leith ar an gceart iontrála i bPoblacht na Moldóive ná ar rochtain ar áitreabh na ngníomhairí agus na ndaoine eile dá dtagraítear i mír 2 ar fhorais fheidhmiú a ndualgas dá dtagraítear san Airteagal seo.
 4. Féadfar na hathbhreithnithe agus na hiniúchtaí a dhéanamh freisin, tar éis chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo a chur ar fionraí, de bhun Airteagal 9(5) de, tar éis scor an chur i bhfeidhm shealadaigh nó tar éis fhoirceannadh an Chomhaontaithe seo, ar bhonn na dtéarmaí a leagtar síos sna gníomhartha is infheidhme ó cheann amháin nó níos mó d’institiúidí nó comhlachtaí an Aontais agus dá bhforáiltear i gcomhaontuithe agus/nó i gconarthaí ábhartha i ndáil le haon ghealltanas dlíthiúil lena gcuirtear chun feidhme buiséad an Aontais Eorpaigh ar gealltanas é a bheidh déanta ag an Aontas Eorpach roimh an dáta óna ngabhfaidh éifeacht le fionraí chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo de bhun Airteagal 9(5) ann, le scor an chur i bhfeidhm shealadaigh nó le foirceannadh an Chomhaontaithe seo.
 Airteagal 2
 An comhrac i gcoinne neamhrialtachtaí, calaoise agus cionta coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais
 1. Údarófar don Choimisiún Eorpach agus don Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh i gcríoch Phoblacht na Moldóive, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair. Déanfar na himscrúduithe sin i gcomhréir leis na téarmaí agus na coinníollacha arna mbunú leis na gníomhartha is infheidhme ó cheann amháin nó níos mó d’institiúidí an Aontais.
 2. Cuirfidh údaráis inniúla na Moldóive an Coimisiún Eorpach nó OLAF ar an eolas laistigh de thréimhse réasúnach ama faoi aon fhíoras nó amhras atá tugtha faoi deara acu i ndáil le neamhrialtacht, calaois nó gníomhaíocht neamhdhleathach eile lena ndéantar difear do leasanna airgeadais an Aontais.
 3. Féadfar seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh ar áitreabh aon duine nádúrtha a bhfuil cónaí air i bPoblacht na Moldóive nó ar áitreabh aon eintitis dhlítheanaigh atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive agus a fhaigheann cistí ón Aontas, chomh maith le haon tríú páirtí atá rannpháirteach i gcur chun feidhme chistí an Aontais atá ina chónaí nó bunaithe i bPoblacht na Moldóive.
 4. Is é an Coimisiún Eorpach nó OLAF, i ndlúthchomhar le húdarás inniúil na Moldóive arna ainmniú ag rialtas na Moldóive, a ullmhóidh agus a thabharfaidh i gcrích na seiceálacha agus na cigireachtaí ar an láthair. Tabharfar fógra, tréimhse réasúnach ama roimh ré, don údarás ainmnithe faoi aidhm, cuspóir agus bunús dlí na seiceálacha agus na gcigireachtaí, ionas go mbeidh sé in ann cúnamh a thabhairt. Chuige sin, féadfaidh oifigigh údaráis inniúla na Moldóive páirt a ghlacadh sna seiceálacha agus sna cigireachtaí ar an láthair.
 5. Arna iarraidh sin d’údaráis na Moldóive, féadfar na seiceálacha agus na cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh go comhpháirteach leis an gCoimisiún Eorpach nó le OLAF.
 6. Beidh rochtain ag gníomhairí an Choimisiúin agus ag baill foirne OLAF ar an bhfaisnéis agus ar an doiciméadacht uile, lena n-áirítear sonraí ríomhaireachta, maidir leis na hoibríochtaí lena mbaineann, atá riachtanach chun na seiceálacha agus na cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh mar is cuí. Féadfaidh siad, go háirithe, doiciméid ábhartha a chóipeáil.
 7. I gcás ina gcuireann duine, eintiteas nó tríú páirtí eile i gcoinne seiceáil nó cigireacht ar an láthair, tabharfaidh údaráis na Moldóive cúnamh, ag gníomhú dóibh i gcomhréir le rialacha agus rialacháin náisiúnta, don Choimisiún Eorpach nó do OLAF, ionas gur féidir leo a ndualgas a chomhlíonadh maidir le seiceáil nó cigireacht ar an láthair a dhéanamh. Áireofar leis an gcúnamh sin na bearta réamhchúraim iomchuí a dhéanamh faoin dlí náisiúnta, go háirithe chun fianaise a chosaint.
 8. Cuirfidh an Coimisiún Eorpach nó OLAF údaráis inniúla na Moldóive ar an eolas faoi thoradh na seiceálacha agus na gcigireachtaí sin. Tuairisceoidh an Coimisiún Eorpach nó OLAF, go háirithe, a luaithe is féidir d’údarás inniúil na Moldóive maidir le haon fhíoras nó aon amhras a bhaineann le neamhrialtacht atá tugtha faoi deara acu le linn na seiceála nó na cigireachta ar an láthair.
 9. Gan dochar do chur i bhfeidhm dhlí coiriúil na Moldóive, féadfaidh an Coimisiún Eorpach bearta agus pionóis riaracháin a fhorchur ar dhaoine dlítheanacha nó ar dhaoine nádúrtha de chuid Phoblacht na Moldóive a ghlacann páirt i gcur chun feidhme cláir nó gníomhaíochta i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais Eorpaigh.
 10. Chun críocha chur chun feidhme cuí an Airteagail seo, déanfaidh an Coimisiún Eorpach nó OLAF agus údaráis inniúla na Moldóive faisnéis a mhalartú go rialta agus, arna iarraidh sin do cheann de na páirtithe sa Chomhaontú seo, rachaidh siad i gcomhairle le chéile.
 11. Chun comhar agus malartú faisnéise éifeachtach le OLAF a éascú, ainmneoidh Poblacht na Moldóive pointe teagmhála.
 12. An malartú faisnéise a dhéanfar idir an Coimisiún Eorpach nó OLAF agus údaráis inniúla na Moldóive, déanfar é agus aird chuí á tabhairt ar na ceanglais rúndachta. Na sonraí pearsanta a áireofar sa mhalartú faisnéise, cosnófar iad i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme.
 13. Oibreoidh údaráis na Moldóive i gcomhar le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh ionas go mbeidh siad in ann a ndualgas a chomhlíonadh maidir le déantóirí cionta coiriúla, agus a gcomhchoirithe, i gcionta coiriúla a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, a imscrúdú, a ionchúiseamh agus a thabhairt chun breithiúnais i gcomhréir leis an reachtaíocht is infheidhme.
 Airteagal 3
 Aisghabháil agus forfheidhmiú
 1. Cinntí arna nglacadh ag an gCoimisiún Eorpach lena bhforchuirtear oibleagáid airgid ar dhaoine dlítheanacha nó nádúrtha seachas Stáit i ndáil le haon éileamh a eascraíonn as an gClár Fís Eorpach, beidh siad in-fhorfheidhmithe i bPoblacht na Moldóive. Beidh an t-ordú maidir lena fhorfheidhmiú i gceangal leis an gcinneadh, gan aon fhoirmiúlacht eile seachas fíorú ar bharántúlacht an chinnidh ag an údarás náisiúnta arna ainmniú chun na críche sin ag Rialtas Phoblacht na Moldóive. Cuirfidh rialtas Phoblacht na Moldóive a údarás náisiúnta ainmnithe in iúl don Choimisiún agus do Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. I gcomhréir le hAirteagal 4, beidh an Coimisiún Eorpach i dteideal fógra maidir le cinntí in-fhorfheidhmithe den sórt sin a thabhairt go díreach do dhaoine a bhfuil cónaí orthu i bPoblacht na Moldóive agus d’eintitis dhlítheanacha atá bunaithe i bPoblacht na Moldóive. Déanfar an forfheidhmiú i gcomhréir le dlí agus rialacha nós imeachta na Moldóive.
 2. I gcás breithiúnais agus orduithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a thugtar i gcur i bhfeidhm clásail eadrána atá i gconradh nó i gcomhaontú i ndáil le cláir, gníomhaíochtaí, gníomhartha nó tionscadail an Aontais, beidh siad in-fhorfheidhmithe i bPoblacht na Moldóive ar an gcaoi chéanna le cinntí ón gCoimisiún Eorpach dá dtagraítear i mír (1).
 3. Beidh dlínse ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh chun athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht an chinnidh ón gCoimisiún dá dtagraítear i mír 1 agus forfheidhmiú an chinnidh sin a chur ar fionraí. Beidh dlínse ag cúirteanna Phoblacht na Moldóive, áfach, i dtaca le gearáin á rá go bhfuil an forfheidhmiú á chur i gcrích ar dhóigh neamhrialta.
 Airteagal 4
 Cumarsáid agus malartú faisnéise
 Institiúidí agus comhlachtaí an Aontais Eorpaigh atá rannpháirteach i gcur chun feidhme an Chláir Fís Eorpach, nó i rialú an chláir sin, beidh siad i dteideal cumarsáid a dhéanamh go díreach, lena n-áirítear trí chórais malartaithe leictreonaigh, le haon duine nádúrtha a bhfuil cónaí air i bPoblacht na Moldóive nó le haon eintiteas dlítheanach atá bunaithe inti agus a fhaigheann cistí ón Aontas, chomh maith le haon tríú páirtí atá rannpháirteach i gcur chun feidhme chistí an Aontais agus a bhfuil cónaí air i bPoblacht na Moldóive nó atá bunaithe inti. Féadfaidh na daoine, na heintitis agus na páirtithe sin an fhaisnéis agus an doiciméadacht ábhartha uile a chur go díreach faoi bhráid institiúidí agus chomhlachtaí an Aontais Eorpaigh, ar faisnéis agus doiciméadacht iad a cheanglaítear orthu a chur isteach ar bhonn reachtaíocht an Aontais Eorpaigh is infheidhme maidir le clár an Aontais agus ar bhonn na gconarthaí nó na gcomhaontuithe arna dtabhairt i gcrích chun an clár sin a chur chun feidhme.


type: legislation

text:
 Avis juridique important
 |
 31969R2488
 Regolamento (CEE) n. 2488/69 del Consiglio, del 9 dicembre 1969, che modifica l' articolo 5 del regolamento (CEE) n. 766/68 che stabilisce le regole generali per la concessione di restituzioni all' esportazione dello zucchero
 Gazzetta ufficiale n. L 314 del 15/12/1969 pag. 0012 - 0012 edizione speciale finlandese: capitolo 3 tomo 2 pag. 0239 edizione speciale danese: serie I capitolo 1969(II) pag. 0521 edizione speciale svedese/ capitolo 3 tomo 2 pag. 0239 edizione speciale inglese: serie I capitolo 1969(II) pag. 0535 edizione speciale greca: capitolo 03 tomo 5 pag. 0004 edizione speciale spagnola: capitolo 03 tomo 3 pag. 0158 edizione speciale portoghese: capitolo 03 tomo 3 pag. 0158
 REGOLAMENTO (CEE) N. 2488/69 DEL CONSIGLIO del 9 dicembre 1969 che modifica l'articolo 5 del regolamento (CEE) n. 766/68 che stabilisce le regole generali per la concessione di restituzioni all'esportazione dello zuccheroIL CONSIGLIO DELLE COMUNITÀ EUROPEE, visto il trattato che istituisce la Comunità economica europea, visto il regolamento n. 1009/67/CEE del Consiglio, del 18 dicembre 1967, relativo all'organizzazione comune dei mercati nel settore dello zucchero (1), modificato da ultimo dai regolamenti (CEE) n. 2463/69 (2) e n. 2485/69 (3), in particolare l'articolo 17, paragrafi 2 e 3, vista la proposta della Commissione, considerando che lo zucchero candito della voce 17.01 della tariffa doganale comune deve essere considerato come zucchero greggio secondo le definizioni previste all'articolo 1, paragrafo 2, del regolamento n. 1009/67/CEE; che tale classificazione comporta alcuni inconvenienti per l'esportazione dello zucchero candito dovuti al fatto che esso è prodotto utilizzando zucchero bianco; considerando che, per ovviare a tali difficoltà, occorre prevedere determinate deroghe a talune disposizioni del regolamento (CEE) n. 766/68 del Consiglio, del 18 giugno 1968, che stabilisce le regole generali per la concessione di restituzioni all'esportazione dello zucchero (4), modificato dal regolamento (CEE) n. 729/69 (5), HA ADOTTATO IL PRESENTE REGOLAMENTO: Articolo 1 All'articolo 5, paragrafo 2, del regolamento (CEE) n. 766/68 è aggiunto il comma seguente: « Tuttavia, il limite superiore di cui alla prima frase del comma precedente non si applica alla restituzione da fissare per lo zucchero candito. » Articolo 2 Il presente regolamento entra in vigore il terzo giorno successivo alla pubblicazione nella Gazzetta ufficiale delle Comunità europee. Il presente regolamento è obbligatorio in tutti i suoi elementi e direttamente applicabile in ciascuno degli Stati membri. Fatto a Bruxelles, addí 9 dicembre 1969. Per il Consiglio Il Presidente P. LARDINOIS (1) GU n. 308 del 18. 12. 1967, pag. 1.(2) GU n. L 312 del 12. 12. 1969, pag. 3.(3) Vedi pag. 6 della presente Gazzetta ufficiale.(4) GU n. L 143 del 25. 6. 1968, pag. 6.(5) GU n. L 96 del 23. 4. 1969, pag. 1.