text:
 |
 52011PC0611
 Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le forálacha sonracha i dtaca le tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an chomhair chríche Eorpaigh /* COIM/2011/0611 leagan deireanach - 2011/0273 (COD) */
 {SEC(2011) 1138 final}
 {SEC(2011) 1139 final}
 MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN
 1.
 COMHTHÉACS AN TOGRA
 An 29 Meitheamh 2011, ghlac an Coimisiún togra
 le haghaidh an chéad chreata airgeadais ilbhliantúil eile don tréimhse
 2014-2020: buiséad chun Straitéis Eoraip 2020 a sholáthar. Ina thogra,
 chinn an Coimisiún gur cheart beartas comhtháthaithe a bheith ina ghné
 riachtanach den chéad phacáiste airgeadais eile i gcónaí agus chuir sé béim ar
 a ról ríthábhachtach maidir leis an Straitéis Eoraip 2020 a sholáthar.
 Mhol an Coimisiún roinnt athruithe
 tábhachtacha ar an mbealach ina ndéantar beartas comhtháthaithe a cheapadh agus
 a chur chun feidhme. Is iad príomh-shainmharcanna an togra cistiú a dhíriú ar
 líon níos lú tosaíochtaí atá nasctha níos fearr le Straitéis Eoraip 2020, díriú
 ar thorthaí, faireacháin a dhéanamh ar dhul chun cinn i dtreo cuspóirí
 comhaontaithe, úsáid coinníollachta a mhéadú agus an soláthar a shimpliú.
 Leagtar amach sa Rialachán seo na forálacha
 ginearálta a rialaíonn Comhar Críche Eorpach. Baintear leas ann as an obair a
 rinneadh ó foilsíodh an Ceathrú Tuarascáil faoin gComhtháthú i mí Bealtaine
 2007 ina bhfuil cuntas ar na príomhdhúshláin atá os comhair na réigiún sna
 blianta atá le teacht agus inar cuireadh tús leis an díospóireacht ar an
 mbeartas comhtháthaithe amach anseo. Ar an 9 Samhain 2010, ghlac an Coimisiún
 leis an gCúigiú Tuarascáil faoin gComhtháthú inar soláthraíodh anailís ar na
 treochtaí sóisialta agus eacnamaíocha agus inar cuireadh síos ar na treoshuímh
 maidir leis an mbeartas comhtháthaithe amach anseo.
 Is é an beartas
 comhtháthaithe an phríomhionstraim infheistíochta chun tacú le
 heochairthosaíochtaí an Aontais mar atá siad cumhdaithe i Straitéis Eoraip 2020.
 Déanann sé amhlaidh trí dhíriú isteach ar na tíortha agus na réigiúin is mó atá
 i ngátar. Is é ceann de mhóréachtaí an AE an chaoi a
 bhfuil sé in ann caighdeáin mhaireachtála a ardú dá shaoránaigh uile. Déanann
 sé é seo, trí chuidiú leis na Ballstáit agus na réigiún níos boichte forbairt
 agus fás agus chomh maith leis sin trí bhíthin a róil i lánpháirtiú an
 Mhargaidh Aonair a sholáthraíonn margaí agus barainneachtaí scála de bharr a
 mhéide, i ngach áit san AE, idir shaibhir agus bhocht, mhór agus bheag.
 Léiríodh a lán samplaí i meastóireacht an Choimisiúin ar bheartas
 comhtháthaithe san am a chuaigh thart de luach breise agus d’fhás agus
 infheistíocht chruthaithe post nach dtarlódh murach tacaíocht ó bhuiséad an AE.
 Mar sin féin, léirítear tionchar an scaipthe agus an easpa ord tosaíochta sna
 torthaí. Ag tráth a bhfuil airgead poiblí gann agus infheistíocht lena
 neartaítear fás de dhíth níos mó ná mar a bhí riamh, chinn an Coimisiún
 athruithe tábhachtacha a bheartú ar an mbeartas comhtháthaithe.
 Is cuid den phacáiste reachtach do bheartas
 comhtháthaithe don tréimhse 2014-2020 é an togra. Tá Comhar Críche Eorpach ar
 cheann de na spriocanna atá i mbeartas comhtháthaithe agus cuireann sé creat ar
 fáil chun gníomhaíochtaí comhpháirteacha agus malartuithe beartais a chur chun
 feidhme idir gníomhaithe náisiúnta, gníomhaithe réigiúnacha agus gníomhaithe
 áitiúla ó Bhallstáit éagsúla. Tá tábhacht níos mó ag baint leis seo de bharr na
 ndúshlán atá roimh Bhallstáit agus réigiúin á ngearradh níos minice thar
 theorainneacha náisiúnta/réigiúnacha agus óna dteastaíonn gníomhaíocht
 chomhoibritheach ar an leibhéal críochach iomchuí. Is féidir le Comhar Críche
 Eorpach, dá bhrí sin, cabhrú freisin chun cuspóir an Chonartha nua maidir le
 comhtháthú críochach a chothú.
 Tá luach ar leith ag baint le Comhar Críche
 Eorpach toisc na nithe seo a leanas:
 ·
 Is féidir fadhbanna trasteorann a réiteach ar an
 mbealach is éifeachtaí má chomhoibríonn gach réigiún lena mbaineann le chéile
 chun costais dhíréireacha roinnt díobh agus saorthairbhiú roinnt eile díobh a
 sheachaint (e.g. truailliú comhshaoil trasteorann).
 ·
 Is féidir meicníocht éifeachtach a chur ar fáil trí
 chomhar chun dea-chleachtas a roinnt agus chun a fhoghlaim conas fios gnó a
 scaipeadh (e.g. iomaíochas a bhreisiú).
 ·
 Is féidir a áirithiú trí chomhar go mbíonn réiteach
 níos éifeachtaí ar fhadhb shonrach i ngeall ar bharainneachtaí scála agus i
 ngeall ar mhais chriticiúil a ghnóthú (bunú braislí chun taighde agus
 nuálaíocht a chothú).
 ·
 D’fhéadfaí rialachas a fheabhsú mar thoradh ar
 chomhordú a dhéanamh ar bheartais, ar ghníomhaíochtaí agus ar infheistíochtaí
 na hearnála ar scála trasteorann agus trasnáisiúnta.
 ·
 Is féidir le caidrimh le comharsana an AE trí
 chláir chomhair ar theorainneacha seachtracha an AE rannchuidiú le
 sábháilteacht agus le cobhsaíocht, agus le caidrimh chomhthairbheacha.
 ·
 I roinnt comhthéacsanna amhail imchuacha agus
 réigiúin ar an gcósta, ní féidir déanamh d’uireasa comhair agus gníomhaíochta
 trasnáisiúnta i ndáil le tacú le fás, fostaíocht agus le bainistíocht bunaithe
 ar éiceachóras.
 Tá na treoshuímh beartais uileghabhálacha
 maidir le beartas comhtháthaithe amach anseo infheidhme chomh maith i
 gcomhthéacs an Chomhair Chríche Eorpaigh. Dá bhrí sin, cuimsíonn an rialachán
 arna bheartú ailíniú le Straitéis Eoraip 2020, gnéithe chun éifeachtacht
 na n‐idirghabhálacha Ciste a mhéadú agus cur chuige foriomlán simplithe
 maidir le cur chun feidhme.
 2.
 TORTHAÍ COMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA
 MEASÚNUITHE TIONCHAIR
 2.1.
 Comhairliúchán agus comhairle na saineolaithe
 Baintear leas sa rialachán sin as comhairliúchán
 forleathan leis na páirtithe leasmhara, lena n‐áirítear Ballstáit,
 réigiúin, comhpháirtithe sóisialta agus eacnamaíocha.
 Tionóladh an comhairliúchán poiblí maidir le
 Conclúidí an 5ú Tuarascáil faoin gComhtháthú idir an 12 Samhain 2010
 agus an 31 Eanáir 2011. Chuir 444 páirtí ar an iomlán leis an gcomhairliúchán.
 Áiríodh leis na freagróirí Ballstáit, údaráis réigiúnacha agus áitiúla,
 comhpháirtithe sóisialta, eagraíochtaí a bhfuil leas Eorpach acu, eagraíochtaí
 neamhrialtasacha, saoránaigh agus páirtithe leasmhara eile. Cuireadh sraith
 ceisteanna ag an gcomhairliúchán poiblí maidir le todhchaí an bheartais
 chomhtháthaithe. Foilsíodh achoimre ar na torthaí an 13 Bealtaine 2011[1].
 Úsáideadh torthaí na meastóireachtaí ex-post a
 rinneadh maidir le cláir INTERREG 2000-2006[2], an “Tuarascáil
 maidir le cuspóir 3” ón bparlaimint[3] agus raon leathan
 staidéar agus comhairle na saineolaithe, mar shampla trí bhíthin an chláir
 INTERACT, mar ionchur. Cuireadh comhairle na saineolaithe ar fáil chomh maith
 tríd an nGrúpa Ardleibhéil ag machnamh ar Bheartas Comhtháthaithe amach anseo,
 ina raibh saineolaithe as riaracháin náisiúnta, a raibh dhá chruinniú acu ina
 raibh díospóireachtaí níos sonraithe maidir le Comhar Críche Eorpach.
 Léiríonn torthaí an chomhairliúcháin phoiblí ar
 an 5ú tuarascáil faoin gcomhtháthú, gur aontaíodh go forleathan
 maidir leis an ard-bhreisluach atá le baint as Comhar Críche Eorpach. Éilíodh,
 áfach, caighdeánú níos mó a dhéanamh ar rialacha agus ar nósanna imeachta ar
 fud na mBallstát[4]. Cuirtear béim chomh
 maith in aighneachtaí roinnt de na Ballstáit ar an ngá atá le rialachán ar
 leithligh nó le creat dlíthiúil ar leithligh le haghaidh clár comhair chun dul
 i ngleic ar bhealach níos fearr leis an gcomhthéacs ilnáisiúnta [5].
 Príomhphointe ón meastóireacht ex-post is ea
 nach ndíríonn cláir chomhair chríche ar líon teoranta topaicí a bhfuil
 tosaíocht acu i gcónaí, ach go nglacann siad straitéisí idirghabhála leathana,
 rud a chruthaíonn deacrachtaí i dtaobh iarmhairtí atá so‐aitheanta go
 héasca a bhaint amach[6]. Baineann moladh mór eile
 leis an ngá atá le hidirghníomhaíocht níos réamhghníomhaí agus níos leanúnaí a
 bhunú leis na cláir Chóineasaithe agus Iomaíochais agus cláir chomhair chríche
 eile i réimse an chláir, d’fhonn comhlántacht, comhordú agus sineirgí a
 áirithiú. Moltar go sainráite sa mheastóireacht cur chuige níos comhlántaí agus
 níos comhtháite a fhorbairt don tréimhse tar éis 2013[7].
 Ar an dóigh chéanna, chuir saineolaithe béim sa
 Ghrúpa Ardleibhéil ar an ngá atá le comhordú níos fearr agus díriú
 straitéiseach, ar leibhéal beartais ghinearálta agus aonair an chláir[8].
 Thug siad le fios chomh maith gur cheart go láidreofaí naisc leis na cláir
 Chóineasaithe agus Iomaíochais agus d’éiligh siad forálacha sonracha rialála
 maidir le comhar críche agus comhchuibhiú foriomlán rialacha infheidhme agus
 simpliú[9].
 Cuireadh béim sa tuarascáil pharlaiminteach ar
 an ngá le comhtháthú níos fearr a dhéanamh ar Chomhar Críche Eorpach ar gach
 leibhéal pleanála straitéisí, clárú níos fearr a chomhordú idir cláir chomhair
 agus cláir réigiúnacha agus cur chun feidhme a shimpliú trí rialachán ar
 leithligh um chomhar a léireoidh na sainiúlachtaí ar bhealach níos fearr[10].
 2.2.
 Measúnú tionchair
 Baineann na roghanna a ndéanfar measúnú orthu sa
 mheasúnú tionchair leis an díriú straitéiseach agus an comhordú idir cláir chomhair
 agus cláir réigiúnacha a fheabhsú. Áiríodh leis na roghanna a breithníodh
 leanúint den status quo (tosaíochtaí leathana, gan nasc foirmiúil ar bith idir
 cláir chomhair agus cláir réigiúnacha), bunchás dírithe ar dhíriú téamach agus
 ar chomhtháthú an chomhair i gcreat straitéiseach foriomlán (líon teoranta
 cuspóirí téamacha is féidir le cláir trasteorann agus cláir trasnáisiúnta a
 roghnú, comhtháthú ghnéithe comhair i gCreat Straitéiseach Coiteann agus
 Conradh Comhpháirtíochta) agus ar deireadh bunchás ina ndéanfaí comhtháthú
 iomlán ar ghnéithe i gcláir réigiúnacha gan gá le cláir chomhair ar leithligh.
 Glacadh an dara rogha mar an rogha tosaíochta mar gheall go n‐áiritheofar
 léi go ndíreofar níos fearr ar thosaíochtaí Eorpacha, go láidreofar loighic idirghabhála
 an chláir agus go n‐áiritheofar nasc agus comhchuibheas níos fearr le
 cláir réigiúnacha.
 Mar thoradh ar na comhairliúcháin agus an
 measúnú tionchair a rinneadh agus an t-ionchur a fuarthas, foráiltear sa togra
 reachtach do Rialachán na bhForálacha Coiteanna comhtháthú daingean ar Chomhar
 Críche Eorpach sa Chomhchreat Straitéiseach agus sa chonradh Comhpháirtíochta
 araon mar aon leis na nósanna imeachta tuairiscithe gaolmhara. Ina theannta
 sin, tá gnéithe maidir le comhchuibheas idir na cláir réigiúnacha agus na cláir
 chomhair atá ag feidhmiú sa limistéar céanna mar chuid de na doiciméid
 chláraithe. Feabhsófar leis seo comhchuibheas an bheartais chomhtháthaithe ina
 iomláine.
 D'fhonn creat níos sainchuspóra a chur ar fáil
 do chláir chomhair, beartaítear rialachán ar leithligh do chláir um chomhar
 críche Eorpach. Tá forálacha maidir le díriú téamach agus díriú níos mó ar
 thorthaí mar aon le roinnt gnéithe simplithe sa rialachán seo (féach thíos).
 3.
 EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA
 In Airteagal 174 den Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh (CFAE) iarrtar go ngníomhóidh an tAontas Eorpach chun
 comhtháthú sóisialta, eacnamaíoch agus críochach a neartú agus chun forbairt
 chomhchuí fhoriomlán a chur chun cinn trí bhíthin na n‐éagothromaíochtaí
 idir leibhéil forbartha na réigiún éagsúil a laghdú agus forbairt a chur chun
 cinn sna réigiúin is mídheisiúla.
 Cuirtear an sprioc maidir le comhtháthú
 eacnamaíoch, sóisialta agus críochach chun cinn trí thrí chiste de chuid an AE.
 Mar a shonraítear in Airteagal 176 den CFAE, is é aidhm an ERDF forbairt agus
 coigeartú struchtúrach a chur chun cinn i réigiúin atá tite ar gcúl agus i
 réigiúin ina bhfuil meath tionsclaíoch ag tarlú.
 Sonraítear in Airteagal 174 den CFAE, go
 dtabharfar aird faoi leith ar limistéir thuaithe, ar limistéir a bhfuil an
 trasdul tionsclaíoch ag dul dóibh agus ar réigiúin a bhfuil míbhuntáistí móra
 buana nádúrtha nó déimeagrafacha acu ar nós na réigiún is faide ó thuaidh a
 bhfuil dlús fíoríseal daonra iontu agus ar nós na réigiún oileánach, na réigiún
 trasteorann agus na réigiún sléibhteach.
 Sonraítear in Airteagal 349 den CFAE go nglacfar
 le bearta sonracha chun aird a thabhairt ar staid shóisialta agus eacnamaíoch
 struchtúrach na réigiúin is forimeallaí, staid is measa fós mar gheall ar
 ghnéithe sonracha áirithe a dhéanann mórdhochar dá bhforbairt. Áireofar leis na
 bearta ar leith dálaí rochtana ar na cistí struchtúracha.
 Beartaítear rialachán ar leithligh do Chomhar
 Críche Eorpach chun cuntas níos fearr a ghlacadh ar chomhthéacs iltíre na gclár
 agus forálacha níos mionsonraí a dhéanamh do chláir chomhair agus
 d’oibríochtaí, arna iarraidh ag roinnt mhór páirtithe leasmhara. Bunaítear sa
 togra raon feidhme Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa le haird ar sprioc
 an Chomhair Chríche Eorpaigh. Sainítear ann na cuspóirí tosaíochta agus
 eagrúchán ERDF, critéir incháilitheachta, na hacmhainní airgeadais atá ar fáil
 agus na critéir dá leithdháileadh. Leagtar amach ann chomh maith socruithe cur
 chun feidhme, lena n‐áirítear forálacha maidir le bainistíocht agus rialú
 airgeadais. Tá feidhm ag Rialachán na bhForálacha Coiteanna agus ag an
 rialachán ERDF araon faoi réir na bhforálacha sonracha atá sa rialachán seo.
 Tá an ionstraim reachtach, agus an cineál birt
 araon (i.e. cistiú) sainithe san CFAE, ina soláthraítear an bunús dlí maidir
 leis na Cistí Struchtúracha, agus ina sonraítear go mbeidh na cúraimí, na cuspóirí tosaíochta
 agus eagrúchán na gCistí Struchtúracha sainithe i rialacháin. Mar a léirítear thuas, tá údar leis an togra chun rialachán ar
 leithligh a bheith ann de bhrí go gcaithfear na forálacha ginearálta a
 bhaineann leis na Cistí agus leis an rialachán ERDF a aistriú isteach i
 gcomhthéacs comhair.
 4.
 IMPLEACHT BHUISÉADACH
 Foráiltear le haghaidh suim EUR 376 billiún le
 haghaidh na tréimhse 2014-2020 i dtogra an Choimisiúin le haghaidh an Chreata
 Airgeadais Ilbhliantúil maidir le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus
 críochach.
 Buiséad molta 2014-2020 || EUR billiún
 Réigiúin bheagfhorbartha Réigiúin trasdula Réigiúin mhórfhorbartha Comhar críche Ciste comhtháthaithe Leithdháileadh breise le haghaidh na réigiún is forimeallaí agus is lú daonra || 162,6 39 53,1 11,7 68,7 0,926
 An tSaoráid “Connecting Europe” maidir le hiompar, fuinneamh agus TFC || EUR 40 billiún (chomh maith le EUR 10 mbilliún breise imfhálaithe sa Chiste Comhtháthaithe)
 *Tá na figiúirí ar
 fad i bpraghsanna tairiseacha 2011
 Leagtar amach sa togra arna bheartú an
 chionroinnt cistiúcháin a fhoráiltear maidir le Comhar Críche idir na
 comhpháirteanna éagsúla comhair mar seo a leanas:
 (a)
 73,24 % (i.e., iomlán EUR 8 569 000 003) le
 haghaidh comhair thrasteorann;
 (b)
 20,78 % (i.e., iomlán EUR 2 431 000 001) le
 haghaidh comhair thrasnáisiúnta;
 (c)
 5,98 % (i.e., iomlán EUR 700 000 000) le
 haghaidh comhair idir-réigiúnaigh.
 5.
 ACHOIMRE AR ÁBHAR AN RIALACHÁIN
 Is é is aidhm do rialachán ar leithligh don CCE
 cur i láthair níos soiléire a cheadú maidir le sainiúlachtaí CCE d’fhonn cur
 chun feidhme a éascú, toisc gur féidir téarmeolaíocht a oiriúnú go díreach do
 chomhthéacs iltíre na gclár comhair. Tá roinnt tagairtí sa togra dá réir sin do
 rannpháirtíocht tríú tír más gá chun fírinneacht an chomhair a léiriú ar
 bhealach níos fearr. Tá tagairtí níos córasaí ann chomh maith don ról is féidir
 le Grúpálacha Eorpacha an Chomhair Chríche (EGTC) a bheith acu i gcomhthéacs
 comhair.
 Bunaítear sa rialachán raon feidhme an ERDF le
 haird ar sprioc an chomhair chríche Eorpaigh.
 Leagtar amach sa togra na hacmhainní airgeadais
 atá ar fáil maidir le gach sraith agus na critéir dá leithdháileadh ar
 Bhallstáit. Áirítear anseo chomh maith leanúint le meicníocht chun acmhainní a
 aistriú le haghaidh gníomhaíochtaí comhair ag teorainneacha seachtracha an
 Aontais, le tacaíocht faoin Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht agus um
 Chomhpháirtíocht agus an ionstraim do Chúnamh Réamhaontachais. Déanfar sineirgí
 agus comhlántacht idir cláir faoi sprioc an Chomhair Chríche Eorpaigh agus faoi
 chláir arna maoiniú faoi ionstraimí seachtracha a chur chun cinn.
 Gné nua sa togra is ea na forálacha maidir le
 díriú téamach agus tosaíochtaí infheistíochta. Tá sé seo le feiceáil sa
 chomhthéacs foriomlán de dhíriú straitéiseach clár agus a dtreoshuíomh torthaí
 a fheabhsú. Is féidir le cláir líon teoranta tosaíochtaí a roghnú ó roghchlár
 téamach le tosaíochtaí infheistíochta comhfhreagracha, ag áirithiú dá réir sin
 go ndírítear ar thosaíochtaí agus ar idirghabhálacha Eorpacha sa chás ina
 dtabharfaidh comhar an breisluach is mó. Ina theannta sin, sainaithníodh
 critéir roghnúcháin ar bhealach níos géire lena áirithiú go dtugtar cistiú do
 chomhoibríochtaí dílse. Beidh creat feidhmíochta sna cláir chomh maith ag
 sainiú garspriocanna sonracha don chlár ar féidir dul chun cinn ó thaobh cur
 chun feidhme a mheas ina gcoinne.
 Tháinig cineálacha nua comhair críche,
 freagairtí sainchuspóra chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin mhacrairéigiúnacha,
 chun cinn sa tréimhse chlárúcháin 2007-2013. Ar iarratas ón gComhairle Eorpach,
 réitigh an Coimisiún dhá straitéis mhacrairéigiúnacha don Mhuir Bhailt agus do
 réigiúin na Danóibe faoi seach[11]. Ina theannta sin,
 baineann comhpháirt shuntasach den Bheartas Muirí Comhtháite leis an gcur
 chuige córasach maidir le gníomhaíocht bheartais chomhtháite faoi bheartais
 mhuirí agus faoi bheartais chósta i gcomhthéacs imchuach agus éiceachóras. Is
 ionstraimí comhtháite le bunús leathan iad straitéisí macrairéigiúnacha agus
 imchuacha ina gcuimsítear roinnt Ballstát agus réigiún ag díriú ar bheartais
 agus ar chistiú a chur ar chomhréim d’fhonn comhchuibheas beartais agus
 tionchar foriomlán an chaiteachais phoiblí a mhéadú. De bhrí go bhféadfadh
 forluí féideartha a bheith idir réimsí cláir macrairéigiúnacha, imchuacha agus
 trasnáisiúnta atá ann cheana agus a bheidh ann sa todhchaí, foráiltear go
 sainráite sa rialachán arna bheartú gur féidir leis an gcomhar trasnáisiúnta
 tacú freisin le forbairt agus le cur chun feidhme straitéisí macrairéigiúnacha
 agus clár imchuach (lena n-áirítear na cinn arna mbunú ar theorainneacha
 seachtracha an AE).
 Rinneadh sruthlíniú ar mhódúlachtaí cur chun
 feidhme do chláir chomhair. Laghdaíodh líon na n‐údarás a bhí bainteach
 le cur chun feidhme clár agus rinneadh soiléiriú breise ar róil agus ar
 fhreagrachtaí. Rinneadh riachtanais ábhar na gclár comhair agus na
 dtuarascálacha ar chur chun feidhme níos cruinne d’fhonn an t-ualach riaracháin
 ar údaráis na gclár a laghdú. Sainaithníodh comhtháscairí chun aschuir an
 treoshuímh fhoriomláin ar thorthaí a ghabháil ar bhealach níos fearr agus iad a
 mhéadú.
 Foráiltear comhchuibhiú níos fearr ar rialacha
 sa togra. Socrófar rialacha incháilitheachta don chlár ina iomláine ar leibhéal
 an AE nó socróidh an Coiste Faireacháin iad. Ní bheidh feidhm ag rialacha
 náisiúnta ach amháin mura bhfuil a leithéid de rialacha ar fáil. Éascóidh sé
 seo cur chuige comhpháirteach agus fíoruithe bainistíochta agus iniúchtaí á
 ndéanamh ag an údarás iniúchóireachta agus dá bhrí sin rannchuideoidh sé le
 comhchuibhiú níos fearr sa réimse seo.
 Ar deireadh, mar thoradh ar shíneadh a chur leis
 an spriocdháta don riail um dhíscor agus forálacha sonracha do chur i bhfeidhm
 na rialacha maidir le státchabhair agus comhshó airgeadraí coigríche go dtí an
 Euro, éascóidh sé tuilleadh cur chun feidhme an chláir.
 2011/0273 (COD)
 Togra le haghaidh
 RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 ÓN gCOMHAIRLE
 maidir le forálacha sonracha i dtaca le
 tacaíocht ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa do sprioc an chomhair
 chríche Eorpaigh
 TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS
 COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH
 Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an
 Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 178 de,
 Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,
 Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a
 chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch
 agus Sóisialta na hEorpa[12],
 Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[13],
 Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis
 an ngnáthnós imeachta reachtach,
 De bharr an méid seo a leanas:
 (1)
 Foráiltear in Airteagal 176 den Chonradh go bhfuil
 sé i gceist go gcabhróidh Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) leis na
 príomh-éagothromaíochtaí réigiúnacha san Aontas a chur i gceart. I gcomhréir le
 hAirteagal 174 den Chonradh, rannchuidíonn an ERDF chun na héagothromaíochtaí
 idir leibhéil forbartha na réigiún éagsúil agus cúlmhaireacht na réigiún is
 mídheisiúla a laghdú, ina measc siúd gur chóir aird faoi leith a thabhairt
 ar réigiúin a bhfuil míbhuntáistí móra buana nádúrtha nó déimeagrafacha acu ar
 nós na réigiún oileánach, na réigiún trasteorann agus na réigiún sléibhteach.
 (2)
 Leagtar amach na forálacha is coiteann don ERDF,
 Ciste Sóisialta na hEorpa (in éineacht leis na ‘Cistí Struchtúracha’: na
 'Cistí') agus don Chiste Comhtháthaithe i Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 an
 [...] ina leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta
 Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa, an Ciste Comhtháthaithe, an
 Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus Ciste Muirí agus Iascaigh
 na hEorpa arna gcuimsiú ag an gComhchreat Straitéiseach agus ina leagtar síos
 forálacha ginearálta maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste
 Sóisialta na hEorpa agus an Ciste Comhtháthaithe agus lena n‐aisghairtear
 Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006[14] [Rialachán na bhForálacha
 Coiteanna - RFC]. Leagtar amach forálacha sonracha a bhaineann leis an gcineál
 gníomhaíochtaí a fhéadfaidh an ERDF a mhaoiniú faoi na spriocanna a shainítear i
 Rialachán (AE) Uimh. /2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
 maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa agus lena n‐aisghairtear
 Rialachán (CE) Uimh. 1080/2006[15] [Rialachán CFRE] sa
 Rialachán sin. Níl na Rialacháin sin oiriúnaithe go hiomlán do riachtanais
 shonracha sprioc an chomhair chríche Eorpaigh, ina mbíonn comhar idir dhá
 Bhallstát ar a laghad nó Ballstát amháin agus tríú tíortha. Is gá dá bhrí sin
 forálacha a leagan síos a bhaineann go sonrach le sprioc an chomhair chríche
 Eorpaigh maidir le raon feidhme agus le cumhdach geografach, acmhainní
 airgeadais, tosaíochtaí infheistíochta agus díriú infheistíochta, clárú,
 faireachán agus athbhreithniú, cúnamh teicniúil, tacaíocht airgeadais agus
 incháilitheacht airgeadais, bainistíocht, rialú agus creidiúnú agus bainistíocht
 airgeadais.
 (3)
 Chun breisluach bheartas comhtháthaithe an Aontais
 a ardú, ba chóir go mbeadh simpliú suntasach ar gach leibhéal mar thoradh ar
 fhorálacha sonracha: tairbhithe, údaráis clár, Ballstáit rannpháirteacha agus
 tríú tíortha, mar aon leis an gCoimisiún.
 (4)
 Faoi sprioc an chomhair chríche Eorpaigh, tacaíonn
 an ERDF le comhar trasteorann, trasnáisiúnta, agus idir-réigiúnach.
 (5)
 Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag comhar
 trasteorann dul i ngleic le dúshláin choitianta arna sainaithint i réigiúin
 teorann (amhail droch-inrochtaineacht, timpeallacht ghnó mhíchuí, easpa líonraí
 i measc riarachán áitiúil agus réigiúnach, taighde agus nuálaíocht agus glacadh
 teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, truailliú comhshaoil, cosc ar
 riosca, meonta diúltacha i dtreo saoránach comharsanachta na tíre) agus na
 féidearthachtaí nach bhfuil saothraithe i limistéar na teorann a shaothrú
 (forbairt áiseanna agus braislí taighde agus nuálaíochta trasteorann,
 comhtháthú mhargadh an tsaothair trasteorann, comhar i measc ollscoileanna nó
 ionaid sláinte), agus ag an am céanna ag breisiú an phróisis chomhair ar
 mhaithe le forbairt chomhchuí fhoriomlán an Aontais. I gcás aon chláir
 trasteorann idir Tuaisceart Éireann agus contaetha teorann na hÉireann ar
 mhaithe le síochán agus athmhuintearas, rannchuideoidh CFRE freisin le
 seasmhacht shóisialta agus eacnamaíoch a chur chun cinn sna réigiúin lena
 mbaineann, go háirithe trí ghníomhaíochtaí chun comhtháthú idir pobail a chur
 chun cinn.
 (6)
 Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag comhar trasnáisiúnta
 comhar a láidriú trí mheán gníomhartha a chabhraíonn le forbairt chríochach
 chomhtháite nasctha le tosaíochtaí bheartas comhtháthaithe an Aontais.
 (7)
 Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag comhar
 idir-réigiúnach éifeachtacht an bheartais chomhtháthaithe a threisiú trí
 mhalartú taithí idir réigiúin a spreagadh chun dearadh agus cur chun feidhme na
 gclár oibríochta a bhreisiú faoi sprioc na hinfheistíochta le haghaidh fáis
 agus post. Ba cheart dó, go háirithe comhar idir braislí agus malairtí nuálacha
 agus dian‐thaighde a chothú idir taighdeoirí agus institiúidí taighde,
 bunaithe ar “Réigiúin Eolais” agus “An cumas Taighde i Réigiúin Chóineasaithe
 agus sna Réigiúin is forimeallaí” faoin Seachtú Creatchlár um Thaighde.
 (8)
 Ba cheart critéir oibiachtúla a shocrú chun
 réigiúin agus limistéir incháilithe a ainmniú. Chuige sin, ba cheart
 sainaithint réigiún agus limistéar incháilithe ar leibhéal an Aontais a bhunú
 ar chóras coitianta aicmithe na réigiún arna bhunú le Rialachán (CE) Uimh.
 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Bealtaine 2003
 maidir le haicmiú aonad críochach le haghaidh staidrimh (NUTS) a bhunú[16].
 (9)
 Ba cheart go dtacódh comhar trasteorann le réigiúin
 atá lonnaithe ar theorainneacha talún nó farraige. Bunaithe ar thaithí ó thréimhsí
 clárúcháin roimhe seo, ba cheart cumhacht a thabhairt don Choimisiún sainiú
 níos simplí a dhéanamh ar an liosta de na limistéir trasteorann chun tacaíocht
 a fháil faoi chláir um chomhar trasteorann, de réir cláir chomhair. Agus an
 liosta sin á tharraingt suas aige, ba cheart go gcuirfeadh an Coimisiún san
 áireamh na coigeartuithe a theastaíonn chun comhchuibheas a áirithiú, go
 háirithe maidir le teorainneacha talún agus muirí, agus leanúnachas limistéar
 clár arna bhunú don tréimhse chlárúcháin 2007-2013. Is féidir leis na
 coigeartuithe seo na limistéir clár atá ann nó líon na gclár um chomhar
 trasteorann a laghdú nó a mhéadú ach is féidir leo forluí tíreolaíoch a cheadú
 freisin.
 (10)
 Ba cheart limistéir do chomhar trasnáisiúnta a
 shainiú ag féachaint do ghníomhaíochtaí a theastaíonn chun forbairt chríochach
 chomhtháite a chur chun cinn. Ba cheart cumhacht a thabhairt don Choimisiún
 chun limistéir um chomhar trasnáisiúnta a shainiú.
 (11)
 Ba cheart go gcumhdódh aon chlár um chomhar
 idir-réigiúnach an tAontas ar fad.
 (12)
 Is gá tacaíocht a thabhairt i gcónaí do chomhar
 trasteorann, trasnáisiúnta agus idir-réigiúnach le tríú tíortha comharsanachta
 an Aontais – nó, i gcás ina bhfuil gá leis, an comhar sin a chur ar bun – toisc
 go rachaidh sé seo chun leasa réigiúin na mBallstát atá ar an teorainn le tríú
 tíortha. Chuige sin, rannchuideoidh an ERDF leis na cláir trasteorann agus
 imchuacha a bunaíodh faoin Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht (ENI) de bhun
 Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012[17] agus faoin ionstraim um
 Chúnamh Réamhaontachais (IPA) de bhun Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012.[18].
 (13)
 Chun leasa réigiúin an Aontais, ba cheart
 meicníocht a bhunú chun tacaíocht ón ERDF d’ionstraimí beartais sheachtraigh
 amhail ENI agus IPA a eagrú, lena n‐áirítear nuair nach féidir cláir um
 chomhar seachtrach a ghlacadh nó má chaitear deireadh a chur leo.
 (14)
 Seachas na hidirghabhálacha ar theorainneacha
 seachtracha atá á gcothú ag ionstraimí beartais sheachtraigh an Aontais a
 chumhdaíonn réigiúin teorann taobh istigh agus taobh amuigh den Aontas,
 d’fhéadfadh cláir chomhair a bheith ann arna gcothú ag an ERDF a chumhdaíonn
 réigiúin taobh istigh agus taobh amuigh den Aontas i gcás nach gcumhdaíonn
 ionstraimí beartais sheachtraigh na réigiúin taobh amuigh den Aontas, toisc
 nach bhfuil siad ina dtír tairbhí sainithe nó toisc nach féidir cláir um
 chomhar seachtrach den sórt sin a bhunú. Ba cheart cumhacht a thabhairt don
 Choimisiún dá bhrí sin, agus liostaí de limistéir clár trasteorann agus
 trasnáisiúnta á ndréachtú aige, réigiúin ó thríú tíortha a chumhdach chomh maith.
 (15)
 Is gá na hacmhainní a leagan amach atá leithdháilte
 do gach eilimint éagsúil de sprioc an chomhair chríche Eorpaigh, agus ag an am
 céanna díriú go suntasach ar chomhar trasteorann agus ar leibhéil cistithe
 leordhóthanacha a áirithiú do chomhar i measc na réigiún forimeallach.
 (16)
 Ba cheart teorainn a chur le roghnú na gcuspóirí
 téamacha d’fhonn tionchar an bheartais chomhtháthaithe ar fud an Aontais a
 uasmhéadú. Mar sin féin, ba cheart an díriú faoin gcomhar idir-réigiúnach a
 léiriú in aidhm gach oibríochta seachas i dteorannú líon cuspóirí téamacha,
 d’fhonn an méid is mó a bhaint as comhar idir-réigiúnach chun éifeachtacht an
 bheartais chomhtháthaithe a atreisiú faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh
 fáis agus post agus faoi sprioc an chomhair chríche Eorpaigh.
 (17)
 D’fhonn na spriocanna agus na cuspóirí i dtaca le
 fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach mar atá leagtha amach sa straitéis Eoraip 2020
 a sholáthar[19], ba cheart don ERDF,
 faoi sprioc an chomhair chríche Eorpaigh, rannchuidiú leis na cuspóirí téamacha
 a bhaineann le geilleagar a fhorbairt atá bunaithe ar eolas, ar thaighde agus
 ar nuálaíocht, rud a chuirfidh geilleagar níos glaise, níos éifeachtúla ó
 thaobh acmhainní agus níos iomaíche chun cinn, ag cothú ardfhostaíochta a
 chuireann comhtháthú sóisialta agus críochach ar fáil agus a fhorbraíonn cumas
 riaracháin. Mar sin féin, ba cheart an liosta de thosaíochtaí infheistíochta
 faoi na cuspóirí téamacha éagsúla a chur in oiriúint do riachtanais shonracha
 sprioc an chomhair chríche Eorpaigh, go háirithe trí chead a thabhairt leanúint
 faoi chomhar trasteorann de chomhar dlí agus riaracháin agus comhar idir
 saoránaigh agus institiúidí, comhar i réimsí fostaíochta, oiliúna agus
 cuimsithe sóisialta i gcomhthéacs trasteorann, trí chead a thabhairt leanúint
 faoi chomhar trasnáisiúnta do chomhar trasteorann muirí nach gcumhdaítear i
 gcláir um chomhar trasteorann, agus trí straitéisí macrairéigiúnacha agus
 imchuacha a fhorbairt agus a chur chun feidhme.
 (18)
 Is gá ceanglais inneachair clár comhair a chur in
 oiriúint faoi sprioc an chomhair chríche Eorpaigh dá riachtanais shonracha. Caithfidh
 siad, dá bhrí sin, gnéithe a chumhdach atá riachtanach do chur chun feidhme
 éifeachtach ar chríoch Ballstát rannpháirteach, amhail na comhlachtaí atá
 freagrach as iniúchóireacht agus rialú, an nós imeachta chun comhrúnaíocht a
 bhunú, agus leithdháileadh na ndliteanas i gcás ceartuithe airgeadais. Ina
 theannta sin, mar gheall ar nádúr cothrománach clár comhair idiréigiúnach, ba
 cheart inneachar na gclár comhair sin a oiriúnú, go mór mór maidir le
 sainmhíniú an tairbhí nó na dtairbhithe faoi chláir reatha INTERACT agus ESPON.
 (19)
 Ag teacht leis an sprioc maidir le fás cliste,
 inbhuanaithe agus cuimsitheach, ba cheart go dtabharfadh na Cistí Struchtúracha
 cur chuige níos comhtháite agus níos cuimsithí chun dul i ngleic le fadhbanna
 áitiúla. D’fhonn an cur chuige sin a láidriú, ba cheart tacaíocht ón ERDF i
 réigiúin teorann a chomhordú le tacaíocht ón gCiste Eorpach Talmhaíochta um
 Fhorbairt Tuaithe (an CETFT) agus Ciste Muirí agus Iascaigh na hEorpa agus ba
 cheart dó, nuair is iomchuí, a bheith bainteach le grúpálacha Eorpacha um
 chomhar críche arna mbunú faoi Rialachán (CE) Uimh. 1082/2006 ó Pharlaimint na
 hEorpa agus ón gComhairle an 5 Iúil 2006 maidir le grúpáil Eorpach um chomhar
 críche (EGTC)[20]i gcás ina bhfuil
 forbairt áitiúil i measc a gcuid cuspóirí.
 (20)
 Bunaithe ar thaithí ó thréimhse chlárúcháin
 2007-2013, ba cheart na dálaí maidir le roghnú oibríochtaí a shoiléiriú agus a
 neartú d'fhonn a áirithiú nach roghnaítear ach comhoibríochtaí dílse. Ba cheart
 coincheap na dtairbhithe aonair a shainmhíniú agus ba cheart a shoiléiriú gur
 ceadmach dóibh oibríochtaí comhair a chur i gcrích leo féin
 (21)
 Ba cheart freagrachtaí príomhthairbhithe, a bhfuil
 freagracht fhoriomlán acu as cur chun feidhme oibríochta, a shonrú.
 (22)
 Ba cheart na ceanglais maidir le tuarascálacha cur
 chun feidhme a chur in oiriúint do chomhthéacs an chomhair agus timthriall chur
 chun feidhme an chláir a léiriú. Ar mhaithe le bainistíocht fhónta, féadfar
 tabhairt faoi chruinnithe bliantúla athbhreithnithe i scríbhinn.
 (23)
 Ba cheart sraith comhtháscairí a leagan síos chun
 measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn atáthar a dhéanamh maidir le cur chun
 feidhme an chláir arna chur in oiriúint do shaintréith shonrach na gclár
 comhair agus sin a dhéanamh sula ndéanfaidh Ballstáit a gcuid clár comhair féin
 a dhréachtú. Ba cheart go mbeidh táscairí atá sonrach don chlár mar thaca ag na
 táscairí sin.
 (24)
 I ngeall ar rannpháirtíocht níos mó ná Ballstát
 amháin agus na costais riaracháin a bheith níos airde dá réir, go háirithe
 maidir le rialuithe agus aistriúchán, ba cheart go mbeadh an uasteorainn le
 haghaidh caiteachais ar chúnamh teicniúil níos airde ná mar a bhí faoi sprioc
 na hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post. Ina theannta sin, ba cheart do chláir
 chomhair a bhfuil tacaíocht shrianta ERDF acu mionshuim áirithe a fháil chun
 gníomhaíochtaí éifeachtacha cúnaimh theicniúil a áirithiú.
 (25)
 I ngeall ar rannpháirtíocht níos mó ná Ballstát
 amháin, níl an riail ghinearálta atá leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [RFC] go nglacann gach Ballstát lena rialacha incháilitheachta
 náisiúnta, níl sí iomchuí maidir le sprioc an chomhair chríche Eorpaigh.
 Bunaithe ar thaithí ón tréimhse chlárúcháin 2007-13, ba cheart go mbunófaí
 cliarlathas soiléir maidir le rialacha incháilitheachta agus claonadh láidir
 ann i dtreo rialacha comhpháirteacha maidir le
 hincháilitheacht.
 (26)
 I ngeall ar rannpháirtíocht mhinic foirne ó níos mó
 ná Ballstát amháin i gcur chun feidhme oibríochtaí, agus mar gheall ar líon na n‐oibríochtaí
 dá bhfuil costais foirne ina ghné shuntasach, ba cheart ráta comhréidh le
 haghaidh costas a chuimsíonn foireann a chur i bhfeidhm ar chostais dhíreacha
 eile oibríochtaí comhair, ag seachaint cuntasaíochta aonair le haghaidh
 bainistíocht oibríochtaí den sórt sin dá réir.
 (27)
 Ba cheart na rialacha ar sholúbthacht maidir le
 suíomh oibríochtaí lasmuigh de réimse an chláir a shimpliú. Ina theannta sin,
 is gá comhar éifeachtach trasteorann, trasnáisiúnta agus idir-réigiúnach a
 chothú le tríú tíortha comharsanachta an Aontais nuair is gá lena áirithiú gur
 féidir cuidiú go héifeachtach le forbairt réigiúin na mBallstát atá ar an
 teorainn le tríú tíortha. Dá réir sin, is iomchuí údarás a thabhairt ar bhonn
 eisceachtúil agus faoi dhálaí áirithe do mhaoiniú an chúnaimh ón ERDF le
 haghaidh oibríochtaí atá lonnaithe ar chríoch tríú tíortha i gcás ina rachaidh
 na hoibríochtaí chun leasa réigiúin an Aontais.
 (28)
 Ba cheart go spreagfaí Ballstáit tasc an údaráis
 bhainistíochta a thabhairt do EGTC nó grúpáil den sórt sin a dhéanamh freagrach
 as an gcuid den chlár comhair a bhainistiú ina gcuimsítear an chríoch lena
 mbaineann ag an EGTC.
 (29)
 Ba cheart don údarás bainistíochta comhrúnaireacht
 a bhunú ar cheart dó faisnéis a sholáthar d’iarratasóirí ar thacaíocht,
 déileáil le iarratais ar thograí agus cuidiú le tairbhithe a n‐oibríochtaí
 a chur chun feidhme.
 (30)
 Ba cheart go mbeadh údaráis bhainistíochta
 freagrach as feidhmeanna uile an údaráis bhainistíochta atá liostaithe in
 Airteagal 114 de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC], lena n‐áirítear as fíoruithe
 bainistíochta chun caighdeáin aonfhoirmeacha a áirithiú i réimse iomlán an
 chláir. Mar sin féin, i gcas ina mbíonn EGTC ceaptha mar údarás bainistíochta,
 ba cheart go mbeadh sé údaraithe le tabhairt faoi fhíoruithe den sórt sin, de
 bhrí go ndéantar ar gach Ballstát rannpháirteach ina orgáin. Fiú i gcás nach
 mbíonn EGTC ar bith ceaptha, ba cheart go mbeadh an t-údarás bainistíochta
 údaraithe ag na Ballstáit rannpháirteacha chun tabhairt faoi fhíoruithe ar
 réimse iomlán an chláir.
 (31)
 Ba cheart go mbeadh údarás aonair iniúchóireachta
 freagrach as tabhairt faoi gach feidhm atá liostaithe in Airteagal 116 de
 Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC] chun caighdeáin aonfhoirmeacha a áirithiú
 i réimse iomlán an chláir. I gcás nach bhfuil sé seo indéanta, ba cheart go
 mbeadh grúpa iniúchóirí in ann cuidiú le húdarás iniúchóireachta an chláir.
 (32)
 Ba cheart slabhra soiléir dliteanais airgeadais a
 bhunú maidir le neamhrialtachtaí a aisghabháil, ó thairbhithe agus go dtí an
 príomhthairbhí go dtí an údarás bainistíochta go dtí an Coimisiún. Ba cheart
 foráil a dhéanamh le haghaidh dliteanais Bhallstát i gcás nach féidir teacht ar
 théarnamh ar bith.
 (33)
 Bunaithe ar an taithí ón tréimhse chlárúcháin
 2007-2013, ba cheart maolú sainráite a bhunú chun caiteachas tabhaithe a chomhshó
 in airgeadra seachas an euro, tríd an ráta comhshóite a chur i bhfeidhm ar
 dháta chomh cóngarach agus is féidir do phointe ama an chaiteachais. Níor
 cheart pleananna maoinithe, tuairiscí agus cuntais i dtaobh comhoibríochtaí
 comhair a chur isteach in euro i gcás ar bith ach chuig an gcomhrúnaireacht,
 chuig údaráis an chláir agus chuig an gcoiste faireacháin. Ba cheart
 ceartaiseacht an chomhshóite a bheith fíoraithe.
 (34)
 Ag féachaint do na deacrachtaí agus na moilleanna a
 bhíonn ann nuair atá struchtúir na gclár comhpháirteach á mbunú, ba cheart go
 mairfeadh an tréimhse ama le haghaidh íocaíochtaí a dhlisteanú maidir le
 ceangaltais bhuiséadacha faoi sprioc an chomhair chríche Eorpaigh trí bliana i
 ndiaidh bhliain an cheangaltais bhuiséadaigh.
 (35)
 Is gá soiléiriú a dhéanamh ar na rialacha is
 infheidhme maidir le bainistíocht airgeadais, clárú, faireachán, meastóireacht
 agus rialú maidir le rannpháirtíocht tríú tíortha i gcláir um chomhar
 trasnáisiúnta agus i gcláir um chomhar idir-réigiúnach. Ba cheart na rialacha
 sin a bhunú sa chlár comhair iomchuí agus/nó sa chomhaontú maoinithe iomchuí
 idir an Coimisiún, gach ceann de na tríú tíortha agus an Ballstát atá ina n‐óstach
 ar údarás bainistíochta an chláir chomhair iomchuí.
 (36)
 Chun rialacha sonracha incháilitheachta a leagan
 amach, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh a tharmligean
 chuig an gCoimisiún maidir le hinneachar agus maidir le raon feidhme atá
 leagtha amach in Airteagal 17. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfaidh an
 Coimisiún comhairliúchán iomchuí le linn a oibre ullmhúcháin, lena n‐áirítear
 comhairliúchán le saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú, agus
 gníomhartha tarmligthe á n‐ullmhú agus á dtarraingt suas aige, go
 ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go
 hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.
 (37)
 D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú le
 haghaidh cur chun feidhme an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun
 feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir leis na liostaí de limistéir
 thrasteorann agus de limistéir thrasnáisiúnta, maidir le taisceadh na
 ndréachtchlár comhair, an ainmníocht maidir le catagóirí idirghabhála agus
 tuarascálacha cur chun feidhme. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i
 gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón
 gComhairle an 16 Feabhra 2011 ina leagtar síos na rialacha agus na
 prionsabail ghinearálta maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú
 inniúlachtaí cur chun feidhme an Choimisiúin[21].
 TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
 Caibidil I
 FORÁLACHA GINEARÁLTA
 Airteagal 1
 Ábhar agus raon feidhme
 1.
 Bunaítear sa Rialachán raon feidhme Chiste
 Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (ERDF) le haird ar sprioc an chomhair chríche
 Eorpaigh agus leagtar forálacha sonracha síos ann maidir leis an sprioc sin.
 2.
 Sainítear sa Rialachán seo, maidir le sprioc an
 chomhair chríche Eorpaigh, príomhchuspóirí agus eagrúchán an ERDF, critéir le
 haghaidh na mBallstát agus na réigiún le bheith incháilithe le haghaidh
 tacaíochta ón ERDF, na hacmhainní airgeadais atá ar fáil le haghaidh tacaíochta
 ón ERDF agus na critéir maidir lena leithdháileadh.
 Leagtar síos ann freisin na forálacha is gá
 d’fhonn cur chun feidhme éifeachtach, bainistíocht airgeadais agus cláir
 oibríochta a rialú faoi sprioc an chomhair chríche Eorpaigh a áirithiú (‘cláir
 chomhair’), lena n‐áirítear i gcás tríú tíortha a ghlacann páirt i gcláir
 chomhair den sórt sin.
 3.
 Beidh feidhm ag Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC]
 agus ag Caibidil I de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [Rialachán ERDF] maidir
 le sprioc an chomhair chríche Eorpaigh agus ar chláir oibríochta faoi, cé is
 moite dá bhforáiltear go sonrach faoin Rialachán seo nó i gcás nach féidir
 feidhm a bheith ag forálacha den sórt sin ach amháin do sprioc na
 hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post.
 Airteagal 2
 Eilimintí de sprioc an chomhair chríche Eorpaigh
 Faoi sprioc an
 chomhair chríche Eorpaigh, tacóidh an ERDF le:
 (1) comhar trasteorann idir réigiúin
 chóngaracha chun forbairt chomhtháite réigiúnaí a chur chun cinn idir talamh
 comharsanachta agus réigiúin teorann mhuirí ó dhá Bhallstát nó níos mó nó idir
 réigiúin teorann chomharsanachta ó Bhallstát amháin ar a laghad agus tríú tír
 ar theorainneacha seachtracha an Aontais seachas iad siúd a chuimsítear ag
 cláir faoi ionstraimí seachtracha airgeadais an Aontais;
 (2) comhar trasnáisiúnta ar fud críocha
 trasnáisiúnta níos mó, lena n‐áirítear údaráis náisiúnta, réigiúnacha
 agus áitiúla agus lena gcumhdaítear freisin comhar trasteorann muirí i gcásanna
 nach bhfuil cumhdaithe ag comhar trasteorann, d’fhonn céim níos airde
 comhtháthaithe chríochaigh a bhaint amach sna críocha sin, agus a chuirfidh ar
 an gcaoi sin le comhtháthú críochach ar fud an Aontais;
 (3) comhar idir-réigiúnach le
 héifeachtacht an bheartais chomhtháthaithe a threisiú tríd na nithe seo a
 leanas a chur chun cinn:
 (a) taithí a mhalartú ar chuspóirí téamacha
 idir comhpháirtithe ar fud an Aontais maidir le sainaithint agus scaipeadh
 dea-chleachtais d’fhonn aistriú chuig cláir oibríochta faoin sprioc na
 hInfheistíochta le haghaidh fáis agus post;
 (b) taithí a mhalartú maidir le sainaithint,
 aistriú agus scaipeadh dea-chleachtais maidir le forbairt tuaithe agus uirbeach
 inbhuanaithe;
 (c) taithí a mhalartú maidir le sainaithint,
 aistriú agus scaipeadh dea-chleachtais agus cineálacha cur chuige nuálacha
 maidir le gníomhaíochtaí a bhaineann le comhar críche agus le húsáid EGTCanna;
 (d) anailís ar threochtaí forbartha maidir le
 haidhmeanna comhtháthaithe chríochaigh agus forbairt chomhchuí ar chríoch na
 hEorpa trí staidéir, trí bhailiú sonraí agus trí bhearta eile.
 Airteagal 3
 Cumhdach geografach
 1.
 Maidir le comhar trasteorann, is iad réigiúin
 leibhéal NUTS 3 an Aontais na réigiúin a dtacófar leo ar gach teorainn talún
 inmheánach agus seachtrach seachas na cinn sin a chuimsítear ag cláir faoi
 ionstraimí seachtracha airgeadais an Aontais, agus gach réigiún leibhéal NUTS 3
 an Aontais ar theorainneacha muirí scartha ag 150km ar a mhéad, gan dochar do
 choigeartuithe féideartha is gá chun comhchuibheas agus leanúnachas limistéar
 clár comhair a áirithiú arna mbunú le haghaidh tréimhse clárúcháin 2007-2013.
 Glacfaidh an Coimisiún le liosta na limistéar
 trasteorann a gheobhaidh tacaíocht, arna miondealú de réir cláir chomhair trí
 bhíthin gníomhartha tarmligthe. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i
 gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 30(2).
 Agus dréachtchláir um chomhar trasteorann á gcur
 isteach, féadfaidh Ballstáit a iarraidh go gcuirtear réigiúin bhreise leibhéal
 NUTS 3 cóngarach dóibh siúd atá liostaithe sa chinneadh dá dtagraítear sa dara
 fomhír le limistéar comhair trasteorann agus tabharfaidh cúiseanna le haghaidh
 an iarratais.
 2.
 Gan dochar d’Airteagal 19(2) agus (3), féadfaidh
 cláir chomhair trasteorann réigiúin ón Iorua, ón Eilvéis, ó Lichtinstéin, ó
 Andóra, ó Monacó agus ó San Marino agus ó thríú thíortha nó ó chríocha
 comharsanachta na réigiún is forimeallaí.
 Réigiúin leibhéal NUTS 3 nó réigiúin
 choibhéiseacha a bheidh i réigiúin den sórt sin.
 3.
 Maidir le comhar trasnáisiúnta, glacfaidh an
 Coimisiún liosta na limistéar trasnáisiúnta a gheobhaidh tacaíocht, arna
 miondealú de réir cláir chomhair agus ina gcuimsítear réigiúin leibhéal NUTS 2
 agus áiritheoidh sé leanúnachas an chomhair sin i limistéir chomhtháite níos
 fairsinge bunaithe ar chláir roimhe seo, trí bhíthin gníomhartha cur chun
 feidhme. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós
 imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 30(2).
 Déanfaidh an liosta sin na réigiúin leibhéal NUTS
 3 san Aontas a shonrú freisin, ar réigiúin iad arna gcur san áireamh do
 leithdháileadh CFRE do chomhar trasteorann ar gach teorainn inmheánach agus ar
 na teorainneacha seachtracha uile sin atá cumhdaithe ag ionstraimí seachtracha
 airgeadais an Aontais, amhail ENI de bhun Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [an Rialachán
 maidir leis an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht] agus IPA de bhun Rialachán
 (AE) Uimh. [...]/2012 [an Rialachán maidir leis an Ionstraim um Chúnamh
 Réamhaontachais].
 Agus dréachtchláir chomhair trasnáisiúnta á gcur
 isteach, féadfaidh Ballstáit a iarraidh go gcuirtear réigiúin bhreise leibhéal
 NUTS 3 cóngarach dóibh siúd atá liostaithe sa chinneadh dá dtagraítear sa chéad
 fhomhír le limistéar comhair trasnáisiúnta agus tabharfaidh cúiseanna le
 haghaidh an iarratais.
 4.
 Gan dochar d’Airteagal 19(2) agus (3), is féidir go
 gcumhdóidh cláir chomhair thrasnáisiúnta réigiúin ó na tríú tíortha nó ó na
 críocha seo a leanas:
 (a)
 na tríú tíortha nó na críocha atá liostaithe nó dá
 dtagraítear i mír 2; agus
 (b)
 Oileáin Fharó agus an Ghraonlainn.
 Gan dochar d’Airteagal 19(2) agus (3), is féidir
 go gcumhdóidh cláir chomhair thrasnáisiúnta réigiúin ó thríú tíortha arna
 gcuimsiú ag ionstraimí seachtracha airgeadais an Aontais, amhail ENI de bhun
 Rialachán (CE) Uimh. [...]/2012, lena n‐áirítear réigiúin ábhartha
 Chónaidhm na Rúise, agus IPA de bhun Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012. Déanfar
 leithreasaí bliantúla a chomhfhreagraíonn do thacaíocht ENI agus IPA do na
 cláir sin a chur ar fáil, ar choinníoll go dtugann na cláir aghaidh mar is
 ceart ar na cuspóirí ábhartha maidir le comhar seachtrach.
 Réigiúin leibhéal NUTS 2 nó réigiúin
 choibhéiseacha a bheidh i réigiúin den sórt sin.
 5.
 Maidir le comhair idir-réigiúnach, cumhdóidh
 tacaíocht ón ERDF críoch iomlán an Aontais.
 Gan dochar d’Airteagal 19(2) agus (3), is féidir
 go gcumhdóidh cláir um chomhar idir-réigiúnach críoch iomlán tríú tíortha dá
 dtagraítear i mír 4(a) agus (b) nó cuid den chríoch sin.
 6.
 Chun críocha faisnéise, déanfar réigiúin i dtríú
 tíortha nó i gcríoch dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 4 a lua sna liostaí dá
 dtagraítear i mír 1 agus i mír 3.
 Airteagal 4
 Acmhainní le haghaidh comhair chríche Eorpaigh
 1.
 Beidh acmhainní le haghaidh sprioc an chomhair
 chríche Eorpaigh cothrom le 3,48% de na hacmhainní domhanda atá ar fáil le
 haghaidh an cheangaltais bhuiséadaigh ó na Cistí le haghaidh na tréimhse 2014
 go 2020 agus atá leagtha amach in Airteagal 83 (1) de Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [RFC] (i.e., EUR 11 700 000 004 san iomlán) agus leithdháilfear iad
 mar seo a leanas:
 (a) 73,24 % (i.e., iomlán EUR 8 569 000
 003) le haghaidh comhair thrasteorann;
 (b) 20,78 % (i.e., iomlán EUR 2 431 000
 001) le haghaidh comhair thrasnáisiúnta;
 (c) 5,98 % (i.e., iomlán EUR 700 000
 000) le haghaidh comhair idir-réigiúnaigh.
 2.
 Gheobhaidh na cláir chomhair lena mbaineann na
 réigiúin is forimeallaí nach lú ná 150% den tacaíocht ERDF a fuair siad sa
 tréimhse 2007-2013. Ina theannta sin, cuirfear EUR 50 000 000 ón leithdháileadh
 le haghaidh comhair idir-réigiúnaigh ar leataobh le haghaidh comhair na réigiún
 is forimeallaí. Maidir le díriú téamach, beidh feidhm ag Airteagal 5 (b) ar an
 leithdháileadh breise seo.
 3.
 Glacfaidh an Coimisiún cinneadh amháin ina leagfar
 amach liosta na gclár comhar ar fad agus ina sonrófar méideanna thacaíocht
 iomlán CFRE in aghaidh an chláir agus leithdháileadh 2014 in aghaidh an chláir
 agus sin trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme. Déanfar na gníomhartha cur
 chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta comhairliúcháin dá
 dtagraítear in Airteagal 30(2).
 Bainfear úsáid as daonáireamh sna limistéir dá
 dtagraítear sa tríú fomhír d'Airteagal 3(1) agus sa chéad fhomhír d'Airteagal 3(3)
 mar chritéar don mhiondealú bliantúil de réir Ballstáit.
 4.
 Bunóidh an Coimisiún agus na Ballstáit lena
 mbaineann an tacaíocht ón ERDF do chláir trasteorann agus imchuacha faoi ENI
 agus do chláir trasteorann faoi IPA.
 5.
 Deonófar tacaíocht ón CFRE do gach clár trasteorann
 agus imchuacha farraige faoin ENI agus IPA ar choinníoll go soláthraíonn an ENI
 agus IPA méideanna cothroma ar a laghad. Beidh an coibhéis faoi réir ag
 uasmhéid atá leagtha amach sa Rialachán maidir leis an Ionstraim Eorpach um
 Chomharsanacht nó sa Rialachán maidir leis an Ionstraim um Chúnamh
 Réamhaontachais.
 6.
 Cuirfear isteach na leithreasuithe bliantúla atá comhionann
 le tacaíocht ón ERDF chuig cláir faoin ENI agus IPA i línte buiséid iomchuí na n‐ionstraimí
 sin laistigh d’fheidhm bhuiséadach 2014.
 7.
 Sa bhliain 2015 agus 2016 déanfar an ranníocaíocht
 bhliantúil ón ERDF chuig na cláir faoin ENI agus IPA nach bhfuil clár ar bith
 curtha isteach ina leith chuig an gCoimisiún faoin 30 Meitheamh faoi na cláir
 trasteorann agus imchuacha farraige faoin ENI agus IPA, déanfar an
 ranníocaíocht sin a leithdháileadh ar na cláir inmheánacha um chomhar
 trasteorann faoi mhír 1(a) ina nglacann an Ballstát lena mbaineann páirt.
 Má bhíonn, faoin 30 Meitheamh 2017, cláir ann go fóill faoi na
 cláir trasteorann agus imchuacha farraige faoin ENI agus IPA nár cuireadh
 isteach chuig an gCoimisiún, déanfar an tacaíocht iomlán ón ERDF atá luaite i
 mír 4 le haghaidh na mblianta atá fanta suas go dtí 2020 a leithdháileadh ar na
 cláir inmheánacha um chomhar trasteorann faoi mhír 1(a) ina nglacann an
 Ballstát lena mbaineann páirt.
 8.
 Scoirfear de chláir trasteorann agus imchuacha dá
 dtagraítear i mír 4 arna nglacadh ag an gCoimisiún:
 (c)
 murar shínigh ceachtar de na tíortha
 comhpháirtíochta arna gcumhdach ag an gclár an comhaontú maoinithe iomchuí
 faoin spriocdháta atá leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh./2012 [a rialachán
 ENI] nó Rialachán (AE) Uimh. /2012 [IPA]; nó
 (d)
 murar féidir an clár a chur chun feidhme i ngeall
 ar fhadhbanna a thagann chun cinn i gcaidrimh idir na tíortha rannpháirteacha.
 I gcás teagmhais den sórt sin,
 déanfar an tacaíocht ón ERDF a luadh i mír 4 a chomhfhreagraíonn do thráthchodanna
 bliantúla nár cuireadh in áirithe go fóill a leithdháileadh chuig na cláir
 inmheánacha um chomhar trasteorann faoi mhír 1(a) ina nglacann an Ballstát lena
 mbaineann páirt, nuair a iarrtar é.
 CAIBIDIL II
 díriú téamach agus
 tosaíochtaí infheistíochta
 Airteagal 5
 Díriú téamach
 Díreofar na cuspóirí téamacha dá dtagraítear
 in Airteagal 9 de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC] mar seo a leanas:
 (a) roghnófar suas le 4 chuspóir
 théamacha le haghaidh gach cláir um chomhar trasteorann;
 (a) roghnófar suas le 4 chuspóir
 théamacha le haghaidh gach cláir um chomhar trasnáisiúnta;
 (c) féadfar gach cuspóir téamach a
 roghnú le haghaidh clár um chomhar idir-réigiúnach de bhun Airteagal 2(3)(a).
 Airteagal 6
 Tosaíochtaí infheistíochta
 I dteannta Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [Rialachán ERDF], tacóidh an ERDF le hacmhainní daonna, le saoráidí
 agus le bonneagair a roinnt thar theorainneacha faoi na tosaíochtaí
 infheistíochta difriúla, chomh maith leis na tosaíochtaí infheistíochta seo a
 leanas laistigh de na cuspóirí téamacha:
 (a) faoi chomhar trasteorann:
 (i) margaí saothair trasteorann a
 chomhtháthú, lena n‐áirítear soghluaisteacht trasteorann,
 comhthionscnaimh áitiúla fostaíochta agus comhoiliúint (laistigh den chuspóir
 téamach maidir le fostaíocht a chur chun cinn agus tacú le soghluaisteacht
 lucht saothair);
 (ii) comhionannas inscne agus comhdheiseanna
 a chur chun cinn thar theorainneacha, chomh maith le cuimsiú sóisialta a chur
 chun cinn thar theorainneacha (laistigh den chuspóir téamach maidir le cuimsiú
 sóisialta a chur chun cinn agus an bhochtaineacht a chomhrac);
 (iii) scéimeanna comhpháirteacha oideachais
 agus oiliúna a fhorbairt agus a chur chun feidhme (laistigh den chuspóir
 téamach maidir le hinfheistíocht a dhéanamh i scileanna, in oideachas agus san
 fhoghlaim ar feadh an tsaoil);
 (iv) comhar dlíthiúil agus comhar riaracháin a
 chur chun cinn idir saoránaigh agus institiúidí (laistigh den chuspóir téamach
 maidir le méadú cumais institiúidigh agus riarachán poiblí éifeachtúil);
 (b) faoi chomhar trasnáisiúnta: forbairt
 agus cur chun feidhme straitéisí macrairéigiúnacha agus imchuacha (laistigh den
 chuspóir téamach maidir le méadú cumais institiúidigh agus riarachán poiblí
 éifeachtúil).
 CAIBIDIL III
 CLÁRÚ
 Airteagal 7
 Ábhar na gclár comhair
 1.
 Cuimseoidh clár comhair aiseanna tosaíochta.
 Bainfidh ais tosaíochta le Ciste amháin agus comhfhreagróidh sí do chuspóir
 téamach agus is éard a bheidh inti tosaíocht infheistíochta amháin nó níos mó
 de chuid an chuspóra théamaigh sin i gcomhréir le hAirteagal 5 agus Airteagal 6
 den Rialachán seo.
 2.
 Leagfar an méid seo a leanas amach i gclár comhair:
 (e)
 straitéis maidir le rannchuidiú an chláir chomhair le
 straitéis an Aontais maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach
 lena n‐áireofar:
 (i) sainaithint na riachtanas a thugann
 aghaidh ar na dúshláin maidir le réimse an chláir ina iomláine;
 (ii) dlisteanú ar rogha na gcuspóirí
 téamacha agus na dtosaíochtaí infheistíochta comhfhreagracha, ag féachaint don
 Chomhchreat Straitéiseach agus do thorthaí na meastóireachta ex ante;
 (f)
 le haghaidh gach aise tosaíochta:
 (i) na tosaíochtaí infheistíochta agus na
 cuspóirí sonracha comhfhreagracha;
 (ii) táscairí sonracha agus comhtháscairí ar
 thorthaí agus ar aschur, mar aon le luach bonnlíne agus luach sprice
 cainníochtaithe nuair is iomchuí, i gcomhréir leis na rialacha atá sainiúil do
 Chiste;
 (iii) tuairisc ar ghníomhaíochtaí a bhfuil
 tacaíocht le fáil acu lena n‐áirítear na príomh-spriocghrúpaí, na críocha
 sonracha ar díríodh orthu mar aon le cineálacha na dtairbhithe, nuair is
 iomchuí, agus úsáid bheartaithe na n‐ionstraimí airgeadais a
 shainaithint;
 (iv) na catagóirí comhfhreagracha
 idirghabhála bunaithe ar ainmníocht a ghlac an Coimisiún trí bhíthin
 gníomhartha cur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá
 dtagraítear in Airteagal 30(3) agus miondealú táscach ar na hacmhainní
 cláreagraithe;
 (g)
 a mhéid a rannchuidítear leis an straitéis
 chomhtháite maidir le forbairt chríochach arna leagan amach sa chonradh
 comhpháirtíochta lena n‐áirítear;
 (i) na meicníochtaí lena n‐áirithítear
 comhordú idir na Cistí, an CETFT, an EMFF agus ionstraimí cistiúcháin náisiúnta
 agus ionstraimí cistiúcháin eile de chuid an Aontais agus leis an mBanc Eorpach
 Infheistíochta (BEI);
 (ii) nuair is iomchuí, cur chuige comhtháite
 pleanáilte i leith fhorbairt chríochach na limistéar uirbeach, tuaithe, cósta
 agus na limistéar ag a bhfuil sainghnéithe críochacha áirithe, go háirithe na
 socruithe cur chun feidhme maidir le hAirteagal 28 agus Airteagal 29 de
 Rialachán (AE) Uimh./2012 [CPR];
 (iii) i gcás inarb iomchuí, liosta de na
 cathracha ina ndéanfar gníomhaíochtaí comhtháite maidir le forbairt uirbeach
 inbhuanaithe a chur chun feidhme; an cionroinnt bliantúil táscach de thacaíocht
 an ERDF le haghaidh na ngníomhaíochtaí seo, lena n‐áirítear na hacmhainní
 arna dtarmligean do chathracha lena mbainistiú faoi Airteagal 7(2) de Rialachán
 (AE) Uimh./2012 [ERDF];
 (iv) déanfar na limistéir ina gcuirfear
 forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail chun feidhme a shainaithint;
 (v) i gcás inarb iomchuí, a mhéid a
 rannchuidíonn na hidirghabhálacha beartaithe le straitéisí macrairéigiúnacha
 agus straitéisí imchuacha;
 (h)
 socruithe d’fhonn cur chun feidhme éifeachtach na
 gcistí a áirithiú lena n‐áirítear:
 (i) creat feidhmíochta i gcomhréir le
 hAirteagal 19(1) de Rialachán (AE) Uimh./2012 [CPR];
 (ii) na gníomhaíochtaí arna ndéanamh chun na
 comhpháirtithe a tharraingt isteach in ullmhú an chláir chomhair, agus ról na
 gcomhpháirtithe maidir le cur chun feidhme an chláir chomhair agus faireachán
 agus meastóireacht a dhéanamh air;
 (i)
 socruithe chun cur chun feidhme éifeachtach na
 gcistí a áirithiú lena n‐áirítear:
 (i) úsáid bheartaithe an chúnaimh theicniúil
 lena n‐áirítear gníomhaíochtaí chun cumas riaracháin na n‐údarás
 agus na dtairbhithe a threisiú leis an bhfaisnéis ábhartha dá dtagraítear i mír
 2(b) le haghaidh na haise tosaíochta lena mbaineann;
 (ii) measúnú ar an ualach riaracháin le
 haghaidh tairbhithe agus na gníomhaíochtaí arna mbeartú chun laghdú a bhaint
 amach mar aon le spriocanna ag gabháil leo;
 (iii) liosta de na príomhthionscadail a
 bhfuil an dáta tosaithe measta maidir le feidhmiú na bpríomhoibreacha roimh an
 1 Eanáir 2018;
 (j)
 plean maoinithe ina bhfuil dhá thábla (gan aon roinnt
 in aghaidh an Bhallstáit rannpháirtigh):
 (i) tábla ina saineofar le haghaidh gach bliana,
 i gcomhréir le hAirteagail 53, 110 agus 111 de Rialachán (AE) Uimh./2012
 [CPR], méid an leithreasaithe airgeadais iomláin atá beartaithe don tacaíocht ó
 CFRE;
 (ii) tábla ina saineofar méid an
 leithreasaithe airgeadais iomláin den tacaíocht ón ERDF agus ón gcómhaoiniú
 náisiúnta le haghaidh na tréimhse clárúcháin ar fad, maidir leis an gclár
 comhair agus maidir le gach ais tosaíochta. Sa chás ina bhfuil an cómhaoiniú
 náisiúnta comhdhéanta de chómhaoiniú poiblí agus príobháideach, beidh miondealú
 táscach sa tábla idir na comhpháirteanna poiblí agus príobháideacha. Déanfar
 rannpháirtíocht bheartaithe an BEI a léiriú ann chun críocha faisnéise;
 (k)
 na forálacha cur chun feidhme le haghaidh an chláir
 chomhair, lena n‐áirítear an méid seo a leanas:
 (i) an comhlacht creidiúnaithe, t-údarás
 bainistíochta agus an t-údarás iniúchóireachta a shainaithint;
 (ii) an comhlacht arna ainmniú nó na
 comhlachtaí arna n-ainmniú chun tascanna rialaithe a dhéanamh;
 (iii) an comhlacht arna ainmniú nó na
 comhlachtaí arna n-ainmniú le bheith freagrach as tascanna iniúchóireachta a
 dhéanamh;
 (iv) an nós imeachta chun an chomhrúnaireacht
 a bhunú;
 (v) tuairisc achoimre ar na socruithe
 rialaithe agus bainistíochta;
 (vi) cionroinnt dliteanas i measc na
 mBallstát rannpháirteach i gcás ceartuithe airgeadais arna bhforchur ag an
 údarás bainistíochta nó ag an gCoimisiún.
 Cuirfear faisnéis a éilítear faoi phointí (a) go
 (d) in oiriúint do shaintréith na gclár comhair faoi Airteagal 2(3)(b), (c)
 agus (d) den Rialachán seo.
 Ní áireofar faisnéis a éilítear faoi phointe
 (e)(ii) agus (iii) i gcláir chomhair faoi Airteagal 2(3)(b), (c) agus (d) den
 Rialachán seo.
 3.
 Áireofar an méid seo a leanas i ngach clár comhair:
 (i) tuairisc ar na gníomhaíochtaí sonracha
 chun ceanglais chosanta comhshaoil, éifeachtúlacht taighde, maolú athrú na
 haeráide agus oiriúnú don athrú aeráide, agus cosc ar riosca agus bainistíocht
 riosca a chur san áireamh i roghnú na n‐oibríochtaí;
 (ii) tuairisc ar na gníomhaíochtaí sonracha
 chun comhdheiseanna a chur chun cinn agus idirdhealú ar bith bunaithe ar
 inscne, ar chine nó bunadh eitneach, ar reiligiún nó creideamh, ar mhíchumas,
 ar aois nó ar chlaonadh gnéasach a chosc agus an clár comhair á ullmhú, á
 cheapadh agus á chur chun feidhme agus go háirithe maidir le rochtain ar chistiú
 ag féachaint do riachtanais na spriocghrúpaí éagsúla atá i mbaol idirdhealaithe
 den chineál sin, go háirithe na ceanglais chun inrochtaineacht do dhaoine faoi
 mhíchumas a áirithiú;
 (iii) tuairisc ar a mhéid a rannchuidíonn sé
 le cur chun cinn an chomhionannais idir fir agus mná agus ar na socruithe chun
 comhtháthú na gné inscne a áirithiú ar leibhéal an chláir agus na hoibríochta,
 nuair is iomchuí.
 Déanfaidh na Ballstáit tuairim ó na comhlachtaí
 comhionannais náisiúnta maidir leis na bearta arna leagan amach i bpointí (ii)
 agus (iii) a chur isteach in éineacht leis an togra le haghaidh cláir chomhair.
 Ní bheidh feidhm ag an gcéad fhomhír agus ag an
 dara fomhír maidir le cláir chomhair faoi Airteagal 2(3)(b), (c) agus (d).
 4.
 Saineoidh cláir chomhair faoi Airteagal 2(3)(c)
 agus (d) an tairbhí nó na tairbhithe le haghaidh cláir chomhair den sórt sin
 agus féadfaidh siad an nós imeachta deonaithe a shonrú.
 5.
 Daingneoidh na Ballstáit rannpháirteacha agus na
 tríú tíortha nó na críocha i scríbhinn, nuair is infheidhme, a gcomhaontú le
 hinneachar cláir chomhair sula ndéantar é a thaisceadh don Choimisiún. Áireofar
 leis an gcomhaontú seo freisin tiomantas gach Ballstáit rannpháirtigh an
 cómhaoiniú is gá chun an clár comhair a chur chun feidhme.
 6.
 Déanfaidh na Ballstáit na cláir chomhair a
 dhréachtú de réir na samhla arna glacadh ag an gCoimisiún.
 7.
 Déanfaidh an Coimisiún an tsamhail sin a ghlacadh
 trí bhíthin na ngníomhartha cur chun feidhme. Glacfar na gníomhartha cur chun
 feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in
 Airteagal 30(2).
 Airteagal 8
 Comhphlean
 Gníomhaíochta
 I gcás ina dtugtar faoi chomhphlean
 gníomhaíochta dá dtagraítear in Airteagal 93(1) de Rialachán (AE) Uimh./2012
 [CPR] faoi chúram EGTC mar thairbhí, féadfaidh go mbeidh foireann
 chomhrúnaireacht an chláir chomhair agus comhaltaí Thionól an EGTC ina
 gcomhaltaí den choiste stiúrtha dá dtagraítear in Airteagal 97(1) de Rialachán
 (AE) Uimh./2012 [CPR]. Ní bheidh móramh ag comhaltaí Thionól EGCT laistigh den
 choiste stiúrtha sin.
 Airteagal 9
 Forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail
 Féadfar forbairt áitiúil faoi stiúir an
 phobail faoi Airteagal 28 den Rialachán (AE) Uimh./2012 [CPR] i gcláir um
 chomhar trasteorann a chur chun feidhme, ar an gcoinníoll go bhfuil ionadaithe
 dhá thír, ceann acu ina Bhallstát, ar a laghad, sa ghrúpa forbartha áitiúil.
 Airteagal 10
 Infheistíocht chríochach chomhtháite
 I gcás clár comhair, is EGTC nó comhlacht
 dlíthiúil eile atá bunaithe faoi dhlíthe cheann de na tíortha rannpháirteacha a
 bheidh sa chomhlacht idirmheánach a dhéanfaidh bainistíocht agus cur chun
 feidhme ar Infheistíocht chríochach chomhtháite dá dtagraítear in Airteagal
 99(3) de Rialachán (AE) Uimh./2012 [CPR] ar an gcoinníoll gur údaráis phoiblí ó
 dhá thír rannpháirteacha ar a laghad a bhunóidh é.
 Airteagal 11
 Oibríochtaí a roghnú
 1.
 Roghnóidh an coiste faireacháin dá dtagraítear in
 Airteagal 41 de Rialachán (AE) Uimh.[...]/2012 [CPR] oibríochtaí faoi chláir
 chomhair.
 2.
 Beidh baint ag tairbhithe ó dhá thír
 rannpháirteacha ar a laghad, agus ceann acu ar a laghad ó Bhallstát, le
 hoibríochtaí roghnaithe faoi chomhar trasteorann agus faoi chomhar
 trasnáisiúnta. Féadfar oibríocht a chur chun feidhme i dtír aonair, fad is gur
 ar mhaithe le leas limistéar an chláir atá sé.
 Beidh baint ag tairbhithe ó thrí thír ar a laghad,
 agus dhá cheann acu ina mBallstáit, le hoibríochtaí maidir le comhar
 idir-réigiúnach faoi Airteagal 2(3)(a) agus (b).
 3.
 D'ainneoin mhír 2, féadfaidh EGTC nó comhlacht
 dlíthiúil eile bunaithe faoi dhlíthe cheann de na tíortha rannpháirteacha
 iarratas a chur isteach mar thairbhí aonair le haghaidh oibríochta ar an
 gcoinníoll go bhfuil sé bunaithe ag údaráis phoiblí agus ag comhlachtaí ó dhá
 thír rannpháirteacha ar a laghad, le haghaidh comhair thrasteorann agus
 thrasnáisiúnta, agus ó thrí thír rannpháirteacha ar a laghad, le haghaidh
 comhair idir-réigiúnaigh.
 4.
 Comhoibreoidh tairbhithe i bhforbairt, i gcur chun
 feidhme, i soláthar foirne agus i maoiniú oibríochtaí.
 5.
 Cuirfidh an t-údarás bainistíochta ar fáil, don
 phríomhthairbhí nó don tairbhí aonair le haghaidh gach oibríochta, doiciméad
 ina leagtar amach na dálaí tacaíochta le haghaidh gach oibríochta lena n‐áirítear
 na ceanglais shonracha maidir leis na táirgí nó na seirbhísí atá le seachadadh
 faoin oibríocht, an plean maoinithe, agus an teorainn ama lena chur i ngníomh.
 Airteagal 12
 Tairbhithe
 1.
 I gcás ina bhfuil beirt tairbhithe nó níos mó le
 haghaidh oibríochta i gclár comhair, ainmneoidh na tairbhithe uile duine acu
 mar phríomhthairbhí.
 2.
 Beidh de chúram ar an bpríomhthairbhí an méid seo a
 leanas:
 (a) na socruithe le tairbhithe eile a leagan
 síos i gcomhaontú ina bhfuil forálacha lena ráthaítear, inter alia, bainistíocht
 fhónta airgeadais na gcistí atá leithdháilte ar an oibríocht, lena n‐áirítear
 na socruithe chun méideanna a íocadh go míchuí a fháil ar ais;
 (b) freagracht a ghlacadh as cur chun feidhme
 na hoibríochta iomláine a áirithiú;
 (c) a áirithiú go bhfuil caiteachas arna
 thíolacadh ag tairbhithe tabhaithe i gcur chun feidhme na hoibríochta agus go
 gcomhfhreagraíonn sé do na gníomhaíochtaí a comhaontaíodh idir na tairbhithe ar
 fad;
 (d) deimhniú go bhfuil caiteachas arna
 thíolacadh ag tairbhithe eile bailíochtaithe ag rialtóir nó ag rialtóirí i gcás
 nach bhfuil an bailíochtú seo déanta ag an údarás bainistíochta de bhun
 Airteagal 22(3).
 3.
 Áiritheoidh an príomhthairbhí go bhfaighidh na
 tairbhithe eile méid iomlán na tacaíochta poiblí a luaithe agus is féidir agus
 ina iomlán. Ní asbhainfear méid ar bith ná ní choinneofar méid ar bith siar
 agus ní thoibheofar muirear sonrach ar bith ná muirear ar bith eile den
 éifeacht chéanna a laghdódh na méideanna sin ar na tairbhithe eile.
 4.
 Beidh príomhthairbhithe lonnaithe i mBallstát agus
 beidh tairbhithe aonair cláraithe i mBallstát.
 CAIBDIL IV
 FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT
 Airteagal 13
 Tuarascálacha cur chun feidhme
 1.
 Déanfaidh an t-údarás bainistíochta tuarascáil
 bhliantúil a chur faoi bhráid an Choimisiúin i gcomhréir le hAirteagal 44(1) de
 Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC]. Cumhdófar na blianta airgeadais 2014
 agus 2015, chomh maith leis an tréimhse idir an dáta tosaigh le haghaidh
 incháilitheachta caiteachais agus an 31 Nollaig 2013, sa tuarascáil a chuirfear
 isteach in 2016.
 2.
 Leagfar amach faisnéis i dtuarascálacha cur chun
 feidhme maidir leo seo a leanas:
 (l)
 cur chun feidhme an chláir chomhair i gcomhréir le
 hAirteagal 44(2) de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC];
 (m)
 dul chun cinn ó thaobh mórthionscadail agus
 comhphleananna gníomhaíochta a ullmhú agus a chur chun feidhme.
 3.
 Sna tuarascálacha bliantúla ar chur chun feidhme a
 chuirfear isteach in 2017 agus 2019, leagfar amach an fhaisnéis a cheanglaítear
 faoi Airteagal 44(3) agus (4) de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [RFC] faoi
 seach agus an fhaisnéis atá leagtha amach i mír 2 agus déanfar measúnú uirthi,
 chomh maith leis an méid seo a leanas:
 (n)
 dul chun cinn i gcur chun feidhme an chur chuige
 chomhtháite i dtaobh forbartha críochaí, lena n-áirítear forbairt inbhuanaithe
 uirbeach, agus forbairt áitiúil faoi stiúr an phobail faoin gclár oibríochtúil;
 (o)
 an dul chun cinn atá déanta i gcur chun feidhme
 gníomhaíochtaí chun cumas údarás agus tairbhithe CFRE a riar agus úsáid a
 bhaint as a atreisiú;
 (p)
 na gníomhaíochtaí sonracha a rinneadh chun
 comhionannas idir fir agus mná chur chun cinn agus chun idirdhealú a chosc,
 lena n-áirítear inrochtaineacht do dhaoine faoi mhíchumas, agus na socruithe a
 cuireadh chun feidhme chun a áirithiú gur ionchorpraíodh gné na hinscne sa
 chlár oibríochtúil agus sna hoibríochtaí;
 (q)
 gníomhaíochtaí a rinneadh chun forbairt
 inbhuanaithe a chur chun cinn;
 (r)
 torthaí na faisnéise agus na mbeart poiblíochta a
 dtugtar fúthu faoin straitéis chumarsáide;
 (s)
 dul chun cinn i gcur chun feidhme gníomhaíochtaí i
 réimse na nuálaíochta sóisialta, i gcás inarb iomchuí;
 (t)
 rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe maidir le cur
 chun feidhme, monatóireacht agus meastóireacht an chláir chomhair.
 4.
 Déanfar na tuarascálacha bliantúla agus deiridh ar
 chur chun feidhme a tharraingt suas de réir samhlacha arna nglacadh ag an
 gCoimisiún trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme. Glacfar na gníomhartha cur
 chun feidhme seo i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear
 in Airteagal 30(2).
 Airteagal 14
 Athbhreithniú bliantúil
 I gcás nach n-eagraítear cruinniú maidir le
 hathbhreithniú bliantúil de bhun Airteagal 45(3) de Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [CPR], féadfar an t-athbhreithniú bliantúil a dhéanamh i scríbhinn.
 Airteagal 15
 Táscairí maidir le sprioc an chomhair chríche Eorpaigh
 Bainfear úsáid as comhtháscairí de réir mar
 atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo, i gcás
 inarb iomchuí agus i gcomhréir le hAirteagal 24(3) de Rialachán (AE) Uimh./2012
 [CPR]. Socrófar a mbonnlínte ag nialas agus socrófar spriocanna carnacha do
 2022.
 Maidir le táscairí i ndáil
 le haschur a bhaineann go sonrach le clár, socrófar na
 bonnlínte ag nialas agus socrófar na spriocanna carnacha do 2022.
 Maidir le táscairí i ndáil le torthaí a
 bhaineann go sonrach le clár, socrófar bonnlínte ag baint úsáide as na sonraí
 is déanaí atá ar fáil agus socrófar spriocanna don bhliain 2022, ach féadfar
 iad a léiriú i dtéarmaí cainníochtúla nó cáilíochtúla.
 Airteagal 16
 Cúnamh
 teicniúil
 Beidh méid an ERDF a leithdháilfear ar chúnamh
 teicniúil teoranta do 6% den mhéid iomlán a leithdháilfear ar chláir chomhair,
 ach ní bheidh sé níos lú ná EUR 1 500 000.
 CAIBIDIL VI
 INCHÁILITHEACHT
 Airteagal 17
 Rialacha ginearálta maidir le hincháilitheacht caiteachais
 1.
 Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha
 tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 29 d’fhonn rialacha breise
 sonracha a shocrú maidir le hincháilitheacht caiteachais le haghaidh clár
 comhair.
 2.
 Gan dochar do na rialacha incháilitheachta atá
 leagtha síos nó ar bhonn Airteagail 55 go 61 de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012
 [CPR], Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [CFRE] nó an Rialacháin seo, bunóidh an
 coiste faireacháin rialacha incháilitheachta le haghaidh an chláir chomhair ina
 iomláine.
 3.
 Maidir le ceisteanna nach bhfuil cumhdaithe ag
 rialacha incháilitheachta atá leagtha síos sa Rialachán seo nó ar bhonn Airteagail
 55 go 61 de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [CPR], Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [CFRE], nó an Rialacháin seo nó ag an gcoiste faireacháin, beidh
 feidhm ag rialacha náisiúnta na tíre ina dtabhaítear an caiteachas.
 Airteagal 18
 Costais foirne
 Féadfar costais foirne oibríochta a ríomh mar
 ráta comhréidh suas le 15 % de na costais dhíreacha seachas costais foirne na
 hoibríochta sin.
 Airteagal 19
 Incháilitheacht oibríochtaí i gcláir chomhair ag brath ar láthair
 4.
 Beidh oibríochtaí faoi chláir chomhair, faoi réir
 ag na maoluithe dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 3, lonnaithe sa chuid den
 limistéar cláir ina bhfuil críoch an Aontais (‘cuid an Aontais de limistéar an
 chláir’).
 5.
 Féadfaidh an t-údarás bainistíochta glacadh leis go
 bhfuil oibríocht iomlán nó cuid de á cur chun feidhme taobh amuigh de limistéar
 chuid an Aontais de limistéar an chláir, ar an gcoinníoll go gcomhlíontar na
 coinníollacha seo a leanas ar fad:
 (u)
 is chun leasa limistéar an chláir atá an oibríocht;
 (v)
 ní sháraíonn an tsuim iomlán arna leithdháileadh
 faoin gclár comhair d’oibríochtaí atá lonnaithe lasmuigh de chuid an Aontais de
 limistéar an chláir 20 % den tacaíocht ón ERDF ar leibhéal cláir, nó 30 % i
 gcás clár comhair ina gcuimsítear na réigiúin is forimeallaí i gcuid an Aontais
 den chlár;
 (w)
 comhlíonfaidh údaráis na gclár comhar oibleagáidí
 na n‐údarás bainistíochta agus iniúchóireachta i dtaca le bainistíocht,
 rialú agus iniúchóireacht a bhaineann leis an oibríocht nó déanann siad
 comhaontú le húdaráis sa Bhallstát nó sa tríú tír nó sa chríoch ina gcuirtear
 an oibríocht chun feidhme ar choinníoll go gcomhlíontar na hoibleagáidí maidir
 le bainistíocht, rialú agus iniúchóireacht a bhaineann leis an oibríocht.
 6.
 Féadfar caiteachas maidir le hoibríochtaí a
 bhaineann le gníomhaíochtaí fógraíochta agus forbairt acmhainní, féadfar
 caiteachas a thabhú lasmuigh de chuid an Aontais de limistéar an chláir ar an
 gcoinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha i mír 2(a) agus i mír 2(c).
 CAIBIDIL VII
 BAINISTÍOCHT, RIALÚ AGUS CREIDIÚNÚ
 Airteagal 20
 Údaráis a ainmniú
 1.
 Chun críocha Airteagal 113(1) agus (2) de Rialachán
 (AE) Uimh. [...]/2012 [CPR], ceapfaidh Ballstáit a bheidh rannpháirteach i
 gclár comhair údarás bainistíochta aonair agus, chun críche Airteagal 113(4)
 den Rialachán sin, údarás iniúchóireachta aonair, a bheidh lonnaithe sa
 Bhallstát céanna.
 2.
 Gheobhaidh an t-údarás bainistíochta na
 híocaíochtaí arna ndéanamh ag an gCoimisiún agus déanfaidh íocaíochtaí leis an
 bpríomhthairbhí i gcomhréir le hAirteagal 122 de Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [CPR].
 Airteagal 21
 Grúpáil Eorpach um chomhar críche
 Féadfaidh Ballstáit a bheidh rannpháirteach i
 gclár comhair úsáid a bhaint as EGTC d’fhonn an ghrúpáil a dhéanamh freagrach
 as an gclár comhair nó cuid de a bhainistiú, go háirithe trí fhreagrachtaí
 údaráis bhainistíochta a thabhairt dó.
 Airteagal 22
 Feidhmeanna an údaráis bhainistíochta
 1.
 Tabharfaidh údarás bainistíochta cláir chomhair
 faoi fheidhmeanna uile an údaráis bhainistíochta agus an údaráis dheimhniúcháin
 leagtha síos in Airteagal 114 agus agus in Airteagal 115 de Rialachán (AE)
 Uimh. [...]/2012 [CPR].
 2.
 Bunóidh an t-údarás bainistíochta, i ndiaidh
 comhairliúcháin leis na Ballstáit agus leis na tríú tíortha atá ag glacadh
 páirte i gclár comhair, bunóidh sé comhrúnaireacht.
 Cuideoidh an chomhrúnaíocht leis an údarás
 bainistíochta agus leis an gcoiste faireacháin tabhairt faoina bhfeidhmeanna
 faoi seach. Cuirfidh an chomhrúnaireacht faisnéis ar fáil do thairbhithe
 féideartha faoi dheiseanna cistiúcháin faoi chláir chomhair agus cuideoidh le
 tairbhithe leis na hoibríochtaí a chur chun feidhme.
 3.
 Tabharfaidh an t-údarás bainistíochta faoi
 fhíoruithe faoi Airteagal 114(4)(a) de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [CPR] le
 haghaidh limistéar iomlán an chláir i gcás gur EGTC é an t-údarás
 bainistíochta.
 4.
 I gcás nach féidir leis an údarás bainistíochta
 tabhairt faoi fhíoruithe faoi Airteagal 114(4)(a) de Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [CPR] ar fud limistéar iomlán an chláir, saineoidh gach Ballstát nó
 tríú tír an comhlacht nó an duine atá freagrach as tabhairt faoi fhíoruithe den
 chineál seo maidir le tairbhithe ar a chríoch (‘rialtóir nó rialtóirí’).
 Is éard a bheidh sna rialtóirí seo, nuair is
 féidir é, na comhlachtaí céanna atá freagrach as tabhairt faoi fhíoruithe le
 haghaidh na gclár oibríochtúil faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh fáis
 agus post nó, i gcás tríú tíortha, iad siúd atá freagrach as tabhairt faoi
 fhíoruithe inchomparáide faoi ionstraimí beartais sheachtraigh an Aontais.
 Beidh gach Ballstát nó tríú tír freagrach as na
 fíoruithe a dtugtar fúthu ar a chríoch nó a críoch féin.
 5.
 I gcás ina féidir seachadadh táirgí nó seirbhísí cómhaoinithe
 a fhíorú maidir le hoibríocht iomlán amháin, déanfaidh an t-údarás
 bainistíochta nó rialtóir an Bhallstáit ina bhfuil an príomhthairbhí lonnaithe
 an fíorú.
 Airteagal 23
 Feidhmeanna an údaráis iniúchóireachta
 1.
 Féadfaidh na Ballstáit agus na tríú tíortha atá ag
 glacadh páirte i gclár comhair cinneadh a dhéanamh go bhfuil an t-údarás
 iniúchóireachta údaraithe le tabhairt faoi na feidhmeanna go díreach dá
 bhforáiltear in Airteagal 116 de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [CPR] sa
 chríoch iomlán atá cumhdaithe ag clár comhair. Saineoidh siad nuair a bheidh
 iniúchóir Ballstáit nó tríú tír in éineacht leis an údarás iniúchóireachta.
 2.
 I gcás nach bhfuil an t-údarás ag údarás
 iniúchóireachta dá dtagraítear i mír 1, beidh cúnamh aige ó ghrúpa iniúchóirí
 comhdhéanta d’ionadaí ó gach Ballstát nó tríú tír atá ag glacadh páirte sa
 chlár comhair agus ag tabhairt faoi na feidhmeanna dá bhforáiltear in Airteagal
 116 de Rialachán (AE) Uimh. {...]/2012 [CPR].
 Beidh gach ionadaí freagrach as na gnéithe
 fíorasacha a bhaineann le caiteachas ar a chríoch agus atá ag teastáil ón
 údarás bainistíochta d’fhonn a mheasúnú a chur i gcrích.
 Bunófar grúpa iniúchóirí ar a dhéanaí laistigh de
 thrí mhí ón gcinneadh ina ndéantar an clár comhair a fhormheas. Dréachtóidh sé
 a rialacha nós imeachta féin agus beidh údarás bainistíochta an chláir chomhair
 sa chathaoir air.
 3.
 Beidh na hiniúchóirí neamhspleách ó thaobh feidhme
 de ó rialtóirí a thugann faoi fhíoruithe faoi Airteagal 22.
 Airteagal 24
 Creidiúnú
 Gheobhaidh údarás bainistíochta creidiúnú ó
 chomhlacht creidiúnaithe an Bhallstáit ina bhfuil an t-údarás bainistíochta
 lonnaithe.
 CAIBIDIL VIII
 BAINISTÍOCHT AIRGEADAIS
 Airteagal 25
 Ceangaltais bhuiséadacha, íocaíochtaí agus aisghabhálacha
 4.
 Íocfar tacaíocht ERDF le cláir chomhair isteach i
 gcuntas aonair gan fochuntais ar bith náisiúnta.
 5.
 Áiritheoidh an t-údarás bainistíochta go
 bhfaighfear ar ais ón bpríomhthairbhí nó ón tairbhí aonair méid ar bith a
 íocfar mar gheall ar neamhrialtacht. Aisíocfaidh tairbhithe méideanna ar bith a
 íocadh go míchuí leis an bpríomhthairbhí.
 6.
 Mura n‐éiríonn leis an bpríomhthairbhí
 aisíocaíocht a dhaingniú ó thairbhithe eile nó mura n‐éiríonn leis an
 údarás bainistíochta aisíocaíocht a dhaingniú ón bpríomhthairbhí nó ón tairbhí
 aonair, aisíocfaidh an Ballstát nó an tríú tír ina bhfuil an príomhthairbhí nó
 an tairbhí aonair lonnaithe ar a chríoch nó, i gcás EGTC, cláraithe,
 aisíocfaidh sé leis an údarás bainistíochta an méid a íocadh go míchuí leis an
 tairbhí sin. Beidh an t-údarás bainistíochta freagrach as na méideanna a
 bhaineann le buiséad ginearálta an Aontais a aisíoc, i gcomhréir le cionroinnt
 na ndliteanas i measc na mBallstát rannpháirteach mar atá leagtha síos sa chlár
 comhair.
 Airteagal 26
 Úsáid an euro
 De mhaolú ar Airteagal 123 de Rialachán (AE)
 Uimh. [...]/2012 [CPR], déanfaidh na tairbhithe caiteachas arna thabhú in
 airgeadra seachas an euro a chomhshó go euro sa mhí inar tabhaíodh an
 caiteachas lena linn.
 Is é an t-údarás bainistíochta nó an rialtóir
 sa Bhallstát nó sa tríú tír ina bhfuil an tairbhí lonnaithe a fhíoróidh an
 comhshó.
 Airteagal 27
 Saoradh
 De mhaolú ar an gcéad fhomhír d'Airteagal 127(1),
 ach gan dochar d'Airteagal 127(4) de Rialachán (AE) Uimh. [...]/2012 [CPR],
 déanfaidh an Coimisiún saoradh ar aon chuid den mhéid arna ríomh i gcomhréir
 leis an dara fomhír den Airteagal sin i gclár comhair nár úsáideadh chun an
 réamh-mhaoiniú tosaigh bliantúil, íocaíochtaí eatramhacha agus an iarmhéid
 bliantúil a íoc faoin 31 Nollaig den tríú bliain airgeadais i ndiaidh bhliain
 an cheangaltais bhuiséadaigh faoin gclár comhair nó nach ndearnadh iarratas ar
 íocaíocht ina leith i gcomhréir le hAirteagal 126(1) de Rialachán (AE) Uimh.
 [...]/2012 [CPR].
 Airteagal 28
 Rannpháirtíocht tríú tíortha
 Rialacha mionsonraithe maidir le bainistíocht
 airgeadais chomh maith le clárú, faireachán, meastóireacht agus rialú
 rannpháirtíocht tríú tíortha i gcláir um chomhar trasnáisiúnta agus um chomhar
 idir-réigiúnach dá dtagraítear in Airteagal 3(4), an dara fomhír, agus (5),
 déanfar iad a bhunú sa chlár comhair iomchuí agus/nó sa chomhaontú maoinithe
 iomchuí idir an Coimisiún, gach ceann de na tríú tíortha agus an Ballstát atá
 ina n‐óstach ar údarás bainistíochta an chláir chomhair ábhartha, de réir
 mar is iomchuí.
 CAIBIDIL X
 FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
 Airteagal 29
 An tarmligean a fheidhmiú
 1.
 Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha
 tarmligthe a ghlacadh faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha síos san
 Airteagal seo.
 2.
 Déanfar na cumhachtaí chun na gníomhartha
 tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 17(1) a ghlacadh a thabhairt don
 Choimisiún ar feadh tréimhse neamhchinntithe ama ó dháta theacht i bhfeidhm an
 Rialacháin seo.
 3.
 Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle
 tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 17(1) a chúlghairm am ar
 bith.
 I gcás cinnidh maidir le cúlghairm, cuirfear
 deireadh le tarmligean na cumhachta a bheidh sonraithe sa chinneadh sin.
 Tiocfaidh sé i bhfeidhm an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil
 an Aontais Eorpaigh nó ag dáta níos déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní
 dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm
 cheana féin.
 4.
 A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe,
 tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith sin do Pharlaimint na hEorpa agus don
 Chomhairle ag an am céanna.
 5.
 Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe arna ghlacadh de
 bhun Airteagal 17(1) i bhfeidhm ach amháin mura ndéanann Parlaimint na hEorpa
 ná an Chomhairle agóid ina choinne laistigh de thréimhse dhá mhí ó fhógra faoin
 ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud
 é, sula dtéann an tréimhse sin in éag, go gcuireann Parlaimint na hEorpa agus
 an Chomhairle araon in iúl nach ndéanfaidh siad agóid ina choinne. Cuirfear dhá
 mhí leis an tréimhse sin ar thionscnamh ó Pharlaimint na hEorpa nó ón
 gComhairle.
 Airteagal 30
 Nós imeachta coiste
 1.
 Tabharfaidh Coiste Comhordúcháin na gCistí cúnamh
 don Choimisiún. Is é a bheidh sa Choiste sin Coiste de réir bhrí
 Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 2.
 I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh
 feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 3.
 I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh
 feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.
 Airteagal 31
 Forálacha idirthréimhseacha
 1.
 Chomh fada agus a bhaineann sé le cuspóir an
 chomhair chríche Eorpaigh, ní bheidh tionchar ag an Rialachán seo ar an
 tacaíocht arna faomhadh ag an gCoimisiún ar bhonn Rialachán (CE) Uimh.
 1080/2006 ón gComhairle, nó reachtaíocht ar bith eile a bhaineann leis an
 gcúnamh sin an 31 Nollaig 2013, a bhainfidh leis an gcúnamh sin nó leis na
 tionscadail atá i gceist ina dhiaidh sin go dtí go ndúnfar iad, a mhodhnú ná
 leanúint léi, lena n‐áirítear an tacaíocht sin a chur ar ceal i bpáirt nó
 ina hiomláine.
 2.
 Beidh iarratais a bhaineann le cuspóir an chomhair
 chríche Eorpaigh sa tréimhse 2007-2013 ar thacaíocht a fháil a rinneadh faoi
 Rialachán (CE) Uimh. 1080/2006 roimh an 1 Eanáir 2014 fós bailí.
 Airteagal 32
 Athbhreithniú
 Déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an
 Chomhairle athbhreithniú ar an Rialachán seo faoi 31 Nollaig 2022, i gcomhréir
 le hAirteagal 178 den Chonradh.
 Airteagal 33
 Teacht
 i bhfeidhm
 Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an
 lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
 Beidh an Rialachán seo ina cheangal
 go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.
 Arna dhéanamh sa Bhruiséil,
 Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar
 ceann na Comhairle
 An
 tUachtarán An tUachtarán
 IARSCRÍBHINN
 Comhtháscairí
 maidir le sprioc an chomhair chríche Eorpaigh
 (dá dtagraítear in Airteagal 15)
 || AONAD || AINM
 Infheistíocht tháirgiúil || ||
 || fiontair || Líon na bhfiontar a fhaigheann deontais
 || fiontair || Líon na bhfiontar a fhaigheann tacaíocht airgeadais seachas deontais
 || fiontair || Líon na bhfiontar a fhaigheann tacaíocht neamhairgeadais
 || fiontair || Líon na bhfiontar nua a fhaigheann tacaíocht
 || EUR || Infheistíocht phríobháideach atá ar aon dul le tacaíocht phoiblí do FBManna (deontais)
 || EUR || Infheistíocht phríobháideach atá ar aon dul le tacaíocht phoiblí do FBManna (nach deontais atá inti)
 || coibhéisí lánaimseartha || Líon na bpost cruthaithe i FBManna a fhaigheann cúnamh
 Turasóireacht || cuairteanna || Líon na gcuairteanna ar nithe is díol spéise do thurasóirí a fhaigheann tacaíocht
 Bonneagar TFC || daoine || Daonra a bhfuil rochtain leathanbhanda de 30 Mbps ar a laghad ar fáil dóibh
 Iompar || ||
 Iarnród || km || Fad iomlán na líne iarnróid nua
 || || ar ciliméadair díobh sin ar cuid de TEN‐T iad:
 || km || Fad iomlán na líne iarnróid atógtha nó uasghrádaithe
 || ar ciliméadair díobh sin ar cuid de TEN‐T iad:
 Bóithre || km || Fad iomlán na mbóithre nuathógtha
 || || ar ciliméadair díobh sin ar cuid de TEN‐T iad:
 km || Fad iomlán na mbóithre atógtha nó uasghrádaithe
 || ar ciliméadair díobh sin ar cuid de TEN‐T iad:
 Iompar uirbeach || turais phaisinéirí || Méadú ar thurais phaisinéirí ina n-úsáidtear seirbhís iompair uirbigh a fhaigheann tacaíocht
 Uiscebhealaí intíre || tona-km || Méadú ar an lasta a iompraítear ar uiscebhealaí intíre feabhsaithe
 Comhshaol || ||
 Dramhaíl sholadach || tonaí || Cumas athchúrsála dramhaíola breise
 Soláthar uisce || daoine || Daonra breise a chuirtear soláthar uisce feabhsaithe ar fáil dó
 || m3 || Laghdú measta ar sceitheadh sa ghréasán dáilte uisce
 Cóireáil fuíolluisce || coibhéis áitritheora || Daonra breise a chuirtear cóireáil fuíolluisce feabhsaithe ar fáil dó
 Cosc ar riosca agus bainistíocht riosca || daoine || Daonra a bhaineann tairbhe as bearta um chosaint ar thuile
 || daoine || Daonra a bhaineann tairbhe as cosaint dóiteáin foraoise agus as bearta eile cosanta
 Athshlánú talún || heicteáir || Achar dromchla iomlán na talún athshlánaithe
 Séalú ithreach || heicteáir || Athru ar an talamh arna séalú de dheasca forbartha
 Nádúr agus bithéagsúlacht || Heicteáir || Achar dromchla gnáthóg a bhfuil bail níos fearr orthu ó thaobh caomhnú de
 Taighde, Nuálaíocht || ||
 || Daoine || Líon na foirne/na dtaighdeoirí T&F atá ag obair i mbonneagair thaighde nuathógtha nó trealmhaithe
 || Fiontair || Líon na bhfiontar atá ag comhoibriú le hinstitiúidí taighde a fhaigheann cúnamh
 || Coibhéisí lánaimseartha || Líon na bpost d'fhoireann/do thaighdeoirí T&F cruthaithe in aonáin a fhaigheann cúnamh
 || EUR || Infheistíocht phríobháideach atá ar aon dul le tacaíocht phoiblí do thionscadail nuálaíochta nó T&F
 || Fiontair || Líon na bhfiontar a thug isteach táirgí nua nó táirgí atá feabhsaithe go mór, ar táirgí nua ar an margadh iad mar thoradh ar thionscadail T&F nó nuálaíochta a fhaigheann tacaíocht
 || Fiontair || Líon na bhfiontar a thug isteach táirgí nua nó táirgí atá feabhsaithe go mór, ar táirgí nua don ghnólacht iad mar thoradh ar thionscadail T&F nó nuálaíochta a fhaigheann tacaíocht
 Fuinneamh agus Athrú Aeráide || ||
 Foinsí inathnuaite fuinnimh || MW || Cumas breise maidir le fuinneamh inathnuaite a tháirgeadh
 Éifeachtúlacht fuinnimh || teaghlaigh || Líon na dteaghlach a bhfuil aicmiú ídithe fuinnimh feabhsaithe acu
 || kWh/bliana || Laghdú ar ídiú fuinnimh phríomhúil i bhfoirgnimh phoiblí
 || úsáideoirí || Líon na n‐úsáideoirí breise fuinnimh atá nasctha le heangacha cliste
 Laghdú ar ghás ceaptha teasa || tonaí de choibhéisí CO2 || Laghdú measta ar ghás ceaptha teasa i gcoibhéisí CO2
 Bonneagar sóisialta || ||
 Cúram leanaí & oideachas || daoine || Cumas seirbhíse an bhonneagair oideachais nó cúraim leanaí a fhaigheann tacaíocht
 Sláinte || daoine || Cumas seirbhísí sláinte a fhaigheann tacaíocht
 Tithíocht || teaghlaigh || Líon na dteaghlach a bhaineann tairbhe as dálaí tithíochta feabhsaithe
 Turasóireacht || cuairteanna || Líon na gcuairteanna ar nithe is díol spéise do thurasóirí a fhaigheann tacaíocht
 Oidhreacht chultúrtha || cuairteanna || Líon na gcuairteanna ar shuíomhanna is díol spéise iad a fhaigheann tacaíocht
 Forbairt uirbeach || Daoine || Daonra a bhfuil cónaí air i limistéir a bhfuil straitéisí comhtháite forbartha uirbí acu
 || méadair chearnacha || Spás oscailte nua i limistéir uirbeacha
 || méadair chearnacha || Foirgnimh phoiblí nó thráchtála nua i limistéir uirbeacha
 || méadair chearnacha || Tithíocht nua i limistéir uirbeacha
 Margadh an tSaothair agus Oiliúint || || ||
 || daoine || Líon na rannpháirtithe i dtionscnaimh trasteorann soghluaisteachta ||
 || daoine || Líon na rannpháirtithe i dtionscnaimh chomhpháirteacha fostaíochta áitiúla agus in oiliúint chomhpháirteach ||
 || daoine || Líon rannpháirtithe i dtionscadail a chuireann comhionannas inscne, comhdheiseanna agus cuimsiú sóisialta thar theorainneacha chun cinn ||
 || daoine || Líon na rannpháirtithe i scéimeanna comhpháirteacha oideachais agus oiliúna chun tacú le fostaíocht na n‐óg, deiseanna oideachais agus ardoideachas agus gairmoideachas thar theorainneacha ||
 Cumas Institiúide agus Riaracháin || || ||
 || líon || Líon na dtionscadal a chuireann comhar dlíthiúil agus comhar riaracháin agus comhar idir saoránaigh agus institiúidí chun cinn ||
 || líon || Líon na dtionscadal arna bhforbairt agus arna gcur chun feidhme chun tacú le cur chun feidhme straitéisí macrairéigiúnacha agus straitéisí imchuacha ||
 || líon || Líon na dtionscadal arna bhforbairt i gcomhar idir-réigiúnach le héifeachtacht an bheartais chomhtháthaithe a atreisiú ||
 || líon || Líon na dtionscadal arna bhforbairt i gcomhar idir-réigiúnach agus arna gcur chun feidhme le héifeachtacht an bheartais chomhtháthaithe a atreisiú ||
 [1] Results of the public consultation on the conclusions
 of the fifth report on economic, social and territorial cohesion (Torthaí
 an chomhairliúcháin phoiblí ar na conclúidí maidir leis an gcúigiú tuarascáil
 faoin gcomhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach), an Bhruiséil,
 Doiciméad Oibre Fhoireann an Choimisiúin SEC(2011) 590 leagan deireanach,
 13.5.2011.
 [2] INTERREG III Community Initiative (2000-2006) Ex Post
 evaluation, de chuid Panteia and Partners, Bealtaine 2010.
 [3] Report on Objective 3: a challenge for territorial
 cooperation – the future agenda for cross-border, transnational and interregional
 cooperation (2010/2155(INI)) (Tuarascáil maidir le Cuspóir 3: dúshlán do
 chomhar críche – an clár amach anseo do chomhar trasteorann, trasnáisiúnta agus
 idir-réigiúnach (2010/2155(INI)), arna glacadh an 23 Meitheamh 2011.
 [4] Results of the public consultation on the conclusions
 of the fifth report on economic, social and territorial cohesion (Torthaí
 an chomhairliúcháin phoiblí ar na conclúidí maidir leis an gcúigiú tuarascáil
 faoin gcomhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach), an Bhruiséil, Doiciméad
 Oibre Fhoireann an Choimisiúin SEC(2011) 590 leagan deireanach, 13.5.2011.
 [5] Aighneachtaí ó FR, HU, AT, MT, IT, ES, RO.
 [6] INTERREG III Community Initiative (2000-2006) Ex Post
 evaluation, de chuid Panteia and Partners, Bealtaine 2010, lch 3, 4.
 [7] INTERREG III Community Initiative (2000-2006) Ex Post
 evaluation, de chuid Panteia and Partners, Bealtaine 2010, lch 9.
 [8] High level Group reflecting on future cohesion policy
 ‐ report of fourth meeting – 25-26 March 2010 (Grúpa Ardleibhéil ag
 machnamh ar bheartas comhtháthaithe amach anseo – tuarascáil ón gceathrú
 cruinniú – 25-26 Márta 2010), lch. 2.
 [9] High level Group reflecting on future cohesion
 policy- report of Fifth meeting – 7-8 June 2010 (Grúpa Ardleibhéil ag
 machnamh ar bheartas comhtháthaithe amach anseo – tuarascáil ón gCúigiú
 cruinniú – 7-8 Meitheamh 2010), lch. 6.
 [10] Report on Objective 3: a challenge for territorial
 cooperation – the future agenda for cross-border, transnational and
 interregional cooperation (2010/2155(INI)) (Tuarascáil maidir le Cuspóir 3:
 dúshlán do chomhar críche – an clár amach anseo do chomhar trasteorann,
 trasnáisiúnta agus idir-réigiúnach (2010/2155(INI)), arna glacadh an 23
 Meitheamh 2011.
 [11] An Teachtaireacht European Union Strategy for the
 Baltic Sea Region (Straitéis an Aontais Eorpaigh do Réigiún Mhuir Bhailt),
 COIM (2009) 248, 10.6.2009 agus an Teachtaireacht European Union Strategy
 for Danube Region (Straitéis an Aontais Eorpaigh do Réigiún na Danóibe), An
 Bhruiséil, 8.12.2010, COIM(2010) 715.
 [12] IO C , , lch. .
 [13] IO C , , lch. .
 [14] IO L , , lch. .
 [15] Féach leathanach yy den Iris Oifigiúil seo.
 [16] IO L 154, 21.6.2003, lch. 1.
 [17] IO L
 [18] IO L
 [19] Teachtaireacht ón gCoimisiún: Europe 2020 – A strategy
 for smart, sustainable and inclusive growth (An Eoraip 2020 –
 Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach), leagan
 deireanach, 3.3.2010.
 [20] IO L 210, 31.7.2006, lch. 19.
 [21] IO L 55, 28.2.2011, lch. 13.