text:
Η Κρήτη είναι το μεγαλύτερο και πολυπληθέστερο νησί της Ελλάδας και το πέμπτο μεγαλύτερο σε έκταση της Μεσογείου, μετά τη Σικελία, τη Σαρδηνία, την Κύπρο και την Κορσική. Πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της είναι το Ηράκλειο, το οποίο είναι έδρα της περιφέρειας Κρήτης που συμπεριλαμβάνει γειτονικά νησιά και νησίδες. Με πληθυσμό 623.065 κατοίκων, περίπου 160 χιλιόμετρα νότια της ελληνικής ηπειρωτικής χώρας και εκτεινόμενη από τα δυτικά προς τα ανατολικά, βρέχεται βόρεια από το Κρητικό πέλαγος και νότια από το Λιβυκό πέλαγος. Αποτελεί σημαντικό κομμάτι της οικονομίας και της πολιτισμικής κληρονομιάς της Ελλάδας, διατηρώντας τα δικά της πολιτισμικά στοιχεία. Κατά τα έτη 3000 π.Χ.–1400 π.Χ. ήκμασε στο νησί ο Μινωικός πολιτισμός, ο αρχαιότερος πολιτισμός της Ευρώπης, με κυριότερα κέντρα του την Κνωσό, τη Φαιστό, τα Μάλια, τη Ζάκρο και τα Γουρνιά όπου βρέθηκαν ανακτορικά συγκροτήματα.
 Γεωγραφία
 Η Κρήτη βρίσκεται στο νότιο άκρο του Αιγαίου πελάγους και καλύπτει μια περιοχή 8.336 τ.χλμ. Ο μόνιμος πληθυσμός της είναι 623.065 κάτοικοι, ενώ ο πραγματικός, ντε φάκτο, 682.928 σύμφωνα με την απογραφή του 2011. Έχει μήκος περίπου 260 χιλιόμετρα και ποικίλλει στο πλάτος από μέγιστο 60 χιλιομέτρων, από το ακρωτήριο Δίον έως το ακρωτήριο Λίθινο, σε ελάχιστο 12 χιλιομέτρων στον ισθμό της Ιεράπετρας στην ανατολική Κρήτη. Η ακτογραμμή της παρουσιάζει βαθύ γεωγραφικό διαμελισμό, ο οποίος παρουσιάζει στην Κρήτη πάνω από 1.000 χιλιόμετρα ακτών.
 Το νησί είναι εξαιρετικά ορεινό με τρεις κύριες οροσειρές, τα Λευκά Όρη (2454 μ.), τον Ψηλορείτη (Ίδα) (2456 μ.) και τη Δίκτη (Λασιθιώτικα Όρη) (2148 μ.) που το διασχίζουν κατά σειρά από τη δύση ως την ανατολή. Επιπλέον ορεινοί όγκοι είναι αυτοί της Θρυπτής (1476 μ) στα ανατολικά, τα Αστερούσια Όρη (1231 μ.) στα νότια. Στα βόρεια του νομού Ρεθύμνης υψώνονται τα Ταλαία όρη (1088 μ.) καθώς και το αυτόνομο όρος Κέντρος (1777 μ.) στον ίδιο νομό.
 Σε αυτά τα βουνά υπάρχουν εύφορα οροπέδια, όπως ο Ομαλός στα Λευκά Όρη, η Νίδα στην Ίδα και το Λασίθι, και το Καθαρό στη Δίκτη. Στο νησί υπάρχουν σημαντικά σπήλαια όπως το Δικταίο και το Ιδαίο άντρο. Κύριο μορφολογικό χαρακτηριστικό της Κρήτης είναι τα επιβλητικά φαράγγια όπως το διάσημο φαράγγι της Σαμαριάς, το φαράγγι Ίμπρου, το φαράγγι του Χα, το φαράγγι των Μύλων, καθώς και το Κουρταλιώτικο φαράγγι.
 Κλίμα
 Η Κρήτη ανήκει στη μεσογειακή κλιματολογική ζώνη που προσδίδει τον κύριο κλιματικό χαρακτήρα της, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως εύκρατο. Η ατμόσφαιρα μπορεί να είναι αρκετά υγρή, ανάλογα με την εγγύτητα στη θάλασσα. Ο χειμώνας είναι αρκετά ήπιος και υγρός, με αρκετές βροχοπτώσεις, ως επί το πλείστον, στα δυτικά τμήματα του νησιού. Η χιονόπτωση είναι σπάνια στις πεδινές εκτάσεις, αλλά αρκετά συχνή στις ορεινές. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η μέση θερμοκρασία κυμαίνεται στους 25 με 30 βαθμούς Κελσίου, οπωσδήποτε πιο χαμηλά από εκείνο την ηπειρωτική Ελλάδα. Η νότια ακτή, συμπεριλαμβανομένης της πεδιάδας της Μεσαράς και των Αστερούσιων ορέων, απολαμβάνει περισσότερες ηλιόλουστες ημέρες και υψηλότερες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού σε σχέση με την υπόλοιπη μεγαλόνησο. Η χλωρίδα του νησιού απειλείται από τη βαθμιαία ανάπτυξη της κτηνοτροφίας.
 Πανίδα και Χλωρίδα
 Κυριότερα θηλαστικά του νησιού αποτελούν ο ασβός (άρκαλος στα κρητικά), η νυφίτσα, η ζουρίδα (πετροκούναβο), ο σκαντζόχοιρος, η μυγαλή, ο μυωξός, διάφορα είδη ποντικών και αρουραίων και πολλά είδη νυχτερίδας. Επίσης, τα νερά της Κρήτης φιλοξενούν μεγάλο αριθμό θαλάσσιων θηλαστικών, όπως φυσητήρες, φάλαινες, δελφίνια και μεσογειακές φώκιες. Οι ουρανοί της Κρήτης φιλοξενούν ένα μεγάλο αριθμό αρπακτικών πτηνών, με κυριότερα τους απειλούμενους γυπαετούς και χρυσαετούς, καθώς και τον μεγαλύτερο αριθμό όρνεων στην Ευρώπη. Επίσης, οι ακτές του νησιού αποτελούν σημαντικό καταφύγιο για θαλάσσιες χελώνες καρέτα καρέτα ή δερματοχελώνες. Επίσης στο νησί εκτρέφονται το αυτόχθον Μεσσαρίτικο άλογο και ο αυτόχθων Κρητικός Ιχνηλάτης. Ενώ ζει ελεύθερη στα βουνά η ενδημική άγρια αίγα της Κρήτης, το Κρι-Κρι.
 Εκτός από τα ζώα, υπάρχουν πολλά ενδημικά είδη φυτών, ακόμη και σε στενοενδημική μορφή, δηλαδή που βρίσκονται απομονωμένα σε περιορισμένες περιοχές, όπως η Μαλοτύρα (Siderites syrioca). Στην Κρήτη υπάρχουν εκατοντάδες είδη ορχιδέας, που αποτελούν πόλο έλξης για τους λάτρεις και τους ερευνητές των φυτών. Επίσης γνωστά είναι τα βότανα της Κρήτης, όπως ο δίκταμος και η κόκκινη τουλίπα, η οποία πλέον απαντάται σε πολλά μέρη. Τα φυτά της Κρήτης έχουν υπάρχει αντικείμενο έλξης και συστηματικής μελέτης από περιηγητές τουλάχιστον από την εποχή του Τουρνεφόρ (αρχές 18ου αιώνα) με βασική ιδέα αυτήν της μοναδικότητας και ενδημικότητας. Οι ιδέες αυτές παράγουν σήμερα και στοιχείο πολιτισμικής περηφάνιας και τις συναντά κανείς ευρέως στην Κρήτη, ιδίως σε ορεινές περιοχές όπως τα Σφακιά όπου απαντώνται και πολλές από τις ενδημικές ποικιλίες αυτές. Τα φυτά και δη η ιδιότητα των άγριων και ενδημικών ειδών να αντέχουν ορεινές συνθήκες (ξηρασία, υψόμετρο, άνεμος, κλπ.) συναντώνται και σε μαντινάδες αλλά και άλλες αναπαραστάσεις μέσω των οποίων μιλούν σύγχρονοι Κρητικοί για την ίδια τη ζωή τους αλλά και τα χαρακτηριστικά της εκάστοτε περιοχής τους καθώς τη διακρίνουν από άλλες περιοχές
 Μυθολογία
 Πολλοί ιστορικοί της αρχαιότητας αναφέρονται στη μυθολογία της Κρήτης. Ο παρακάτω μύθος προέρχεται από το πέμπτο βιβλίο του Διόδωρου του Σικελιώτη και το πρώτο βιβλίο της βιβλιοθήκης του Απολλόδωρου, καθώς θεωρούνται σημείο αναφοράς για την ελληνική μυθολογία και σε μεγάλο βαθμό συμφωνούν μεταξύ τους. Επίσης οι περιγραφές τους είναι πιο πλήρεις από ότι άλλων συγγραφέων. Ο μύθος ξεκινάει πολύ πριν τη γέννηση των θεοτήτων της κλασικής Ελλάδας, με τον Κρήτη, τον πρώτο Δάκτυλο και πρώτο βασιλιά της Κρήτης. Ακολουθεί η ανάπτυξη των πρωτόγονων τεχνών και η δημιουργία των πρώτων ανθρώπινων κοινωνιών. Ύστερα η Ρέα γεννάει τον Δια στο όρος Ίδα και ανατρέφεται εκεί από τις Νύμφες Αδράστεια και Ίδα. Η Ρέα ταυτίζεται από σύγχρονους μελετητές με τη Μεγάλη Μητέρα, την κύρια θεότητα της Μινωικής θρησκείας, η οποία προϋπάρχει όλων.
 Ιστορία
 Ανασκαφές το 2008-2009 στον Πλακιά της νότιας Κρήτης έφεραν στο φως εργαλεία χειρός 130.000 εως 190.000 ετών. Γεγονός που αναγκάζει τους ιδικούς να αναθεωρήσουν την προέλευση, τις κινήσεις, καθώς και τις ικανότητες των προϊστορικών ανθρώπων. Στη νήσο Γαύδο έχουν επίσης βρεθεί ίχνη κατοίκησης από την Πρώιμη και τη Μέση Παλαιολιθική περίοδο.
 Μέσα στη 2η χιλιετία π.Χ αναπτύσσεται στην Κρήτη ο μινωικός πολιτισμός, ο πρώτος πολιτισμός της Ευρώπης, δημιουργούνται ανάκτορα και μεγάλη ναυτική δύναμη, και αποκτά ηγεμονική θέση σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Τη δύση του μινωικού πολιτισμού το 17ο αιώνα π.Χ ακολουθεί η μυκηναϊκή επικράτηση στο νησί τους επόμενους αιώνες, έως και την κάθοδο τον Δωριέων το 1100 π.Χ όπου τα πράγματα ακολουθούν μια φθίνουσα πορεία προς τους σκοτεινούς αιώνες. Η Κρήτη κατά την κλασική εποχή δεν θα συμμετάσχει στους περσικούς και τους πελοποννησιακούς πολέμους, Ενώ κατά την ελληνιστική εποχή έχουμε κάθε είδους εσωτερικές διενέξεις μεταξύ των μεγάλων πόλεων του νησιού καθώς και εξωτερικές παρεμβάσεις από τούς Μακεδόνες και τους Ρόδιους. Ο Μάρκος Αντώνιος Κρητικός επιτέθηκε στην Κρήτη το 71 π.Χ. και απωθήθηκε. Το 66 π.Χ., η Ρώμη απέστειλε τον Κουίντο Καικίλιο Μέτελλο, ο οποίος έπειτα από σκληρή εκστρατεία διάρκειας τριών ετών πέτυχε την κατάληψη της Κρήτης για λογαριασμό της Ρώμης το 69 π.Χ., ενώ ο ίδιος ο Μέτελλος έλαβε το προσωνύμιο "Κρητικός" ως τιμή για την κατάληψή του και υποταγή της Κρήτης. Με τη δημοσίευση του εικονοκλαστικού διατάγματος του Λέοντα Γ του Ίσαυρου το 726 μ.Χ. η Ανατολική Ρωμαίικη Αυτοκρατορία θα διχαστεί. Και ενώ η εικονομαχία μαίνονταν μεταξύ του 820 μ.Χ και 829 μ.Χ θα αποβιβαστούν στο νησί οι Άραβες της Ανδαλουσίας και θα κυριεύσουν τη νήσο. Την άνοιξη του 961 ο Βυζαντινός στρατηγός (δομέστικος των σχολών) Νικηφόρος Φωκάς ξεκίνησε επιχείρηση μεγάλης κλίμακας με στόχο την ανακατάληψη της Κρήτης που βρισκόταν από το 824 υπό αραβική κυριαρχία. Χάρη στην καλή οργάνωση του στρατού, και πρωτίστως στο ταλέντο του διακεκριμένου στρατηγού και μελλοντικού αυτοκράτορα, στις 8 Μαρτίου η καλά οχυρωμένη πόλη του Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο) έπεσε στα χέρια των Βυζαντινών. Η επανένταξη της Κρήτης στη βυζαντινή επικράτεια υπήρξε από τα σπουδαιότερα γεγονότα της εποχής και συντέλεσε στην αναδίπλωση των Αράβων και την άνοδο της βυζαντινής ισχύος κατά το 10ο αιώνα.
 Κατά την τετάρτη σταυροφορία το 1201 μ.χ. και με τις συμφωνίες που ακολούθησαν στην Κωνσταντινούπολη, η Κρήτη παραχωρήθηκε στη Βενετία. Τους δυο επόμενους αιώνες η Βενετία αντιμετώπισε δεκάδες εξεγέρσεις από τούς Κρήτες γαιοκτήμονες απόγονους των βυζαντινών οικογενειών (Σκορδίλης, Γαβαλάς, Καλαφάτης, Αρxολέον, Χορτάτζης, Μουσούρος, Βαρούχας, Λύτινοι, Βλαστοί, Αργύροι-Διογένες, Καλλέργης, Φωκάδες, Μελλισινοί). Σύμφωνα με τις Ενετικές απογραφες με τελευταία την απογραφή του Τριβάν οι οποίοι αντιστάθηκαν πληρώνοντας βαρύ τίμημα αίματος, και υποχρεώθηκε σε πολλές υποχωρήσεις απέναντι τους έως ότου επιτεύχθηκε η ειρήνη, με τη σύμβαση του 1299, αλλά ουσιαστικά μετά την αποστασία του αγίου Τίτου το 1363. Κατά την πολιορκία και την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, οι Κρήτες έδωσαν το παρών μαχόμενοι σύμφωνα με το Φραντζή στους Πύργους του Βασιλείου του Λέοντος και του Αλεξίου με επικεφαλής τον Μανούσο Καλικράτη, όπου η εποχή αλλάζει, καθώς ο μεσαίωνας δίνει τη θέση του στην αναγέννηση, και η Κρήτη μπαίνει σε μια περίοδο άνθισης των τεχνών και των γραμμάτων όπου ουσιαστικά τέθηκαν τα θεμέλια της σύγχρονης Ελλάδας πολιτισμικά. Η περίοδος αυτή θα τελειώσει με την κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς το 1669, και η Κρήτη θα επιστρέψει στον μεσαίωνα για τους επόμενους δυο αιώνες. Από το 1770 ως και την τελική αυτονόμηση του νησιού το 1898 η Κρήτη θα περάσει μια περίοδο ασταμάτητων πολέμων και εξεγέρσεων, οι οποίοι θα αναδείξουν μεγάλους οπλαρχηγούς κάποιοι απόγονοι των παλιών οικογενειών και πολιτικούς όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος μετά τη θητεία του στην Κρητική πολιτεία θα αναλάβει τις τύχες της Ελλάδας αρκετές φορές διαδοχικά και με εξαιρετικές επιτυχίες για τη χώρα.
 Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, πολλοί Έλληνες Μικρασιάτες πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη. Κατά την επακόλουθη Ανταλλαγή πληθυσμών, με βάση τη συνθήκη της Λωζάνης το 1923, οι Τούρκοι που κατοικούσαν στην Κρήτη, περίπου 33.000, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί και Έλληνες Μικρασιάτες πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στο νησί, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός της Κρήτης να καταστεί εθνικά και θρησκευτικά ομογενής.. Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες εμπλούτισαν τον τοπικό πολιτισμό και την οικονομία και δημιούργησαν συνοικισμούς που φέρουν τα ονόματα των πόλεων της Μικράς Ασίας από όπου προήλθαν, όπως Νέες Κλαζομενές, Νέα Αλικαρνασσός, Νέα Βρύουλα, Νέα Αλάτσατα .
 Ο Β ́ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν η τελευταία φορά που οι Κρήτες κλήθηκαν να υπερασπιστούν το νησί τους, και, στην πλειοψηφία τους άοπλοι, κατάφεραν να καταγραφούν στις σελίδες της ιστορίας του δευτέρου παγκόσμιου πολέμου.
 Πολιτισμός
 Στη Κρήτη ομιλείται από τη πλειοψηφία των κατοίκων η Κρητική διάλεκτος. Υπάρχει μεγάλη παράδοση στη μαντινάδα.Η Κρήτη επίσης είναι γνωστή για τη παραδοσιακή μουσική της, χαρακτηριστικά όργανα της οποίας είναι πρωτίστως η κρητική λύρα και το λαούτο και δευτερευόντως το βιολί, το μαντολίνο και η ασκομαντούρα. Μερικοί από τους γνωστότερους Κρητικούς μουσικούς είναι ο Νίκος Ξυλούρης, ο Θανάσης Σκορδαλός, ο Κώστας Μουντάκης και ο Ψαραντώνης.
 Μεγάλη παράδοση υπάρχει και στο χορό με αρκετά διαφορετικά είδη. Από τους πιο γνωστούς χορούς είναι ο σιγανός, ο πεντοζάλης, ο συρτός ή χανιώτης, η σούστα και ο καστρινός ή μαλεβιζιώτικος.
 Πολλοί ιστορικοί της αρχαιότητας αναφέρουν τους μυθικούς Κουρήτες, και τον πολεμικό χορό τους, στον μύθο της γέννησης του Δία στην Κρήτη (Βλέπε παράγραφος Μυθολογία αυτού του λήμματος). Ο Πλάτωνας κατά την κλασική εποχή αναφέρει στους Νόμους ότι οι Αθηναίοι θα έπρεπε να μιμηθούν τους Κρήτες και την αθλητικότητα τους όταν χορεύουν τον χορό του πολέμου, τους οποίους αναφέρει ως Κουρήτες. Κατά την αρχαιότητα φαίνεται ότι υπήρχε χορευτική παράδοση στην Κρήτη, και η σχέση εκείνων με τους σημερινούς παραδοσιακούς χορούς είναι μεγάλη. Ενδιαφέρον έχουν οι αναφορές στους κρητικούς χορούς από ευρωπαίους περιηγητές του 16ου και του 17ου αιώνα. Ο Άγγλος περιηγητής Τζορτζ Σάντις βρέθηκε στην Κρήτη το 1610 και δημοσίευσε το έργο του το 1621.
 Ο Γάλλος περιηγητής Πιέρ Μπελόν βρέθηκε στην Κρήτη το 1550 και δημοσίευσε το έργο του το 1588.
 Χαρακτηριστική επίσης είναι και η κρητική φορεσιά, που συνήθως φοριέται από τα παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα.
 Στη λογοτεχνία Κρητικοί συγγραφείς έχουν προσφέρει πολλά με γνωστότερους τον Βιτσέντζο Κορνάρο που έγραψε τον Ερωτόκριτο τον 17ο αιώνα, τον Νίκο Καζαντζάκη τον 20ο αιώνα, ο οποίος προτάθηκε 3 φορές για Νόμπελ λογοτεχνίας.
 Κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης στη Κρήτη αναπτύχθηκε η Κρητική σχολή ζωγραφικής που επηρέασε τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο.
 Το νησί είναι ακόμα γνωστό για αρκετά παραδοσιακά έθιμα όπως ο κρητικός γάμος.
 Λαϊκή Τέχνη
 Η λαϊκή τέχνη διατηρήθηκε σε όλους τους αιώνες και βρίσκει σήμερα την έκφρασή της στα υφαντά, τα κεντήματα, τα κεραμικά, τα ξυλόγλυπτα, τη μεταλλοτεχνία και τη ζωγραφική. Σε όλα τα μέρη της Κρήτης γυναίκες δουλεύουν στους αργαλειούς και άντρες στον τροχό και τον πάγκο, προσφέροντας μια μεγάλη ποικιλία από όμορφα έργα τέχνης. Αρχικά τα έργα αυτά προορίζονταν για προσωπική χρήση, αλλά με το πέρασμα των ετών έγιναν περιζήτητα όπως οι περίφημες ξυλόγλυπτες κρητικές κασέλες, τα σεντούκια, οι λύρες αλλά και τα υφαντά. Ο όρθιος αργαλειός της εποχής του Ομήρου υπάρχει ακόμα σε πολλά μέρη καθώς και ο νεότερος ο οριζόντιος. Ολόκληρες οικογένειες απασχολούνται σήμερα με την υφαντουργία, από την εκτροφή των προβάτων ως την τελική ύφανση του μαλλιού. Πολλές υφάντρες εξακολουθούν να βάφουν το μαλλί που χρησιμοποιούν με φυτικές βαφές και στη συνέχεια βυθίζουν το νήμα στη θάλασσα για να μην ξεβάφει. Τα κρητικά υφαντά, διακρίνονται για τα πλούσια και ζωηρά τους χρώματα και τα σχέδια τους που είναι είτε γεωμετρικά είτε παραστάσεις ζώων και φυτών.
 Δημογραφικά δεδομένα
 Σύμφωνα τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ με την απογραφή του 2021, η Περιφέρεια Κρήτης, είχε πληθυσμό 617.360 κατοίκους. Σε σχέση με την απογραφή του 2011, υπέστη μια μείωση της τάξης του -0,9% (το 2011, είχε 623.065 κατοίκους). Στη ποσόστωση φύλου, το 50,7% (312.988 κάτοικοι) είναι γυναίκες και το 49,3% (304.372 κάτοικοι) είναι άνδρες.
 Οικονομία
 Η οικονομία της Κρήτης, η οποία βασιζόταν κυρίως στη γεωργία, άρχισε να αλλάζει ορατά κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970. Ενώ διατηρείται η παραδοσιακή έμφαση στη γεωργία και στην κτηνοτροφία, λόγω του κλίματος και της έκτασης του νησιού, παρουσιάζεται μια πτώση στις κατασκευές, καθώς και μια μεγάλη αύξηση στην παροχή υπηρεσιών (κυρίως σχετικών με τον τουρισμό). Και οι τρεις αυτοί τομείς της κρητικής οικονομίας, η (γεωργία, η επεξεργασία-συσκευασία, και οι υπηρεσίες), συνδέονται άμεσα και αλληλοεξαρτώνται. Η Κρήτη εμφανίζει μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα που αγγίζει το 100% εκείνου της υπόλοιπης χώρας και η ανεργία κυμαίνεται περίπου στο 4%.
 Το νησί διαθέτει τρεις σημαντικούς αερολιμένες: τον αερολιμένα Νίκος Καζαντζάκης στο Ηράκλειο που είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ελλάδα σε κίνηση Επιβατών και εμπορευμάτων, τον αερολιμένα Ι. Δασκαλογιάννης στα Χανιά και το νέο, μικρότερης έκτασης αερολιμένα στη Σητεία.
 Πόλεις και Χωριά
 Οι μεγαλύτερες πόλεις της Κρήτης είναι:
 Ηράκλειο 177.064
 Χανιά 53.910
 Ρέθυμνο 32.468
 Ιεράπετρα 16.139
 Άγιος Νικόλαος 12.638
 Σητεία 9.912
 Γάζι Ηρακλείου 8.018
 Μοίρες 6.305
 Τυμπάκι 5.285
 Αρκαλοχώρι 4.313
 Κίσσαμος 4.236
 Αρχάνες 3.969
 Μάλια 3.722
 Νεάπολη 2.838
 Χερσόνησος 2.468
 Πολιτική οργάνωση
 Το νησί της Κρήτης είναι μία από τις 13 περιφέρειες της Ελλάδας και αποτελείται από τέσσερις περιφερειακές ενότητες:
 Ηρακλείου 305.490 μόνιμος πληθυσμός και 338.052 πραγματικός πληθυσμός το 2011
 Λασιθίου 75.381 μόνιμος πληθυσμός και 75.995 πραγματικός πληθυσμός το 2011
 Ρεθύμνης 85.609 μόνιμος πληθυσμός και 97.059 πραγματικός πληθυσμός το 2011
 Χανίων 156.585 μόνιμος πληθυσμός και 171.822 πραγματικός πληθυσμός το 2011
 Περιφερειακό Συμβούλιο Περιφέρειας Κρήτης
 Αντιπεριφερειάρχες Κρήτης
 Δικαιοσύνη
 Για τις πολιτικές και ποινικές υποθέσεις στην Κρήτη λειτουργούν τέσσερα Πρωτοδικεία (Χανίων, Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Λασιθίου με έδρα τη Νεάπολη), 10 Ειρηνοδικεία και 3 Πταισματοδικεία (Χανίων, Ρεθύμνης και Ηρακλείου). Για τις διοικητικές υποθέσεις λειτουργούν δύο Διοικητικά Πρωτοδικεία (Χανίων και Ηρακλείου).
 Δευτεροβάθμια δικαστήρια λειτουργούν στο Ηράκλειο και στα Χανιά. Συγκεκριμένα, για τις πολιτικές και ποινικές υποθέσεις λειτουργούν δύο Εφετεία (Κρήτης με έδρα τα Χανιά και Ανατολικής Κρήτης με έδρα το Ηράκλειο), ενώ για τις διοικητικές διαφορές λειτουργεί ένα Διοικητικό Εφετείο (Χανίων).
 Τουρισμός
 Η Κρήτη είναι ένας από τους δημοφιλέστερους ελληνικούς προορισμούς διακοπών. Το 15% των συνολικών αφίξεων, λιμένα και αερολιμένα, στη χώρα γίνονται μέσω της πόλης του Ηρακλείου. Το 2006 οι ναυλωμένες πτήσεις στο Ηράκλειο αριθμούσαν το 20% του συνόλου των πτήσεων ναύλωσης στη χώρα και συνολικά, περισσότεροι από δύο εκατομμύρια τουρίστες επισκέφθηκαν την Κρήτη κατά το έτος αυτό. Η αύξηση αυτή στον τουρισμό απεικονίζεται στον αριθμό κλινών των ξενοδοχείων, ο οποίος αυξήθηκε στην Κρήτη κατά 53% από το 1986 ως το 1991, ενώ το υπόλοιπο της Ελλάδας παρουσίαζε αύξηση των 25%. Η σημερινή τουριστική υποδομή στην Κρήτη εξυπηρετεί μεγάλο εύρος προτιμήσεων, από μεγάλα, πολυτελή ξενοδοχεία, με όλες τις προδιαγεγραμμένες εγκαταστάσεις (πισίνες, εγκαταστάσεις αθλητισμού και αναψυχής κλπ), έως μικρότερα ιδιόκτητα οικογενειακά διαμερίσματα ή οργανωμένες κατασκηνώσεις. Η πρόσβαση των επισκεπτών στο νησί γίνεται αεροπορικώς μέσω του διεθνούς αερολιμένα στο Ηράκλειο και των κρατικών αερολιμένων στα Χανιά και στη Σητεία, ή ακτοπλοϊκώς στους λιμένες Ηρακλείου, Χανίων, Ρεθύμνου, Αγίου Νικολάου, Σητείας και Καστελίου Κισσάμου.
 Μεταφορές
 Οδικό δίκτυο
 Παρόλο που η Κρήτη έχει ένα καλά ανεπτυγμένο οδικό δίκτυο, ιδιαίτερα στο βόρειο τμήμα του νησιού, στερείται σύγχρονων αυτοκινητοδρόμων. Συγκεκριμένα, ο Αυτοκινητόδρομος 90, γνωστός και ως "Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης", είναι ένας υπό σχεδιασμό αυτοκινητόδρομος, ο οποίος θα συνδέει την Κίσσαμο με τη Σητεία, μέσω Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Αγ. Νικολάου, του οποίου η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει εντός του 2023. Υπάρχει κι ένας υπό σχεδιασμός αυτοκινητόδρομος, που θα τον συνδέσει με τον Νέο Αερολιμένα Καστελλίου. Το Εθνικό Οδικό Δίκτυο του νησιού αποτελείται από την Εθνική Οδό 90, που πρόκειται να αντικατασταθεί από τον ΒΟΑΚ, την Εθνική Οδό 92, που συνδέει τη Χερσόνησο με το Καστέλλι, την Εθνική Οδό 94, που συνδέει τα Χανιά με το Αεροδρόμιο της Σούδας, την Εθνική Οδό 97, που συνδέει την πόλη του Ηρακλείου με τη Μεσσαρά και η Εθνική Οδός 99, που συνδέει το Ηράκλειο με την Κνωσσό. Τέλος, η κάθε Περιφερειακή ενότητα, έχει και το αντίστοιχο επαρχιακό οδικό δίκτυο. Το οδικό δίκτυο καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του νησιού, με εξαίρεση τους οικισμούς Λουτρό και Αγία Ρουμέλη στην ΠΕ Χανίων, οι οποίοι δεν διαθέτουν κάποια οδό που να τους συνδέει με το υπόλοιπο νησί.
 Υπάρχουν δύο υπηρεσίες ΚΤΕΛ, τα ΚΤΕΛ Χανίων-Ρεθύμνου (Δυτική Κρήτη) και ΚΤΕΛ Ηρακλείου-Λασιθίου (Ανατολική Κρήτη).
 Ακτοπλοϊκές μεταφορές
 Στην Κρήτη, δραστηριοποιούνται οι ANEK Lines (που συνδέει τα Χανιά, το Ηράκλειο και τη Σητεία με τον Πειραιά, τις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα), Minoan Lines (Που συνδέει τα Χανιά και το Ηράκλειο με τον Πειραιά και τις Κυκλάδες), Blue Star Ferries (που συνδέει τα Χανιά και το Ηράκλειο με τον Πειραιά), η SeaJets (που συνδέει την Κίσαμο με τα νησιά της Πελοποννήσου και το Γύθειο, καθώς και το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο με τις Κυκλάδες.) και η ΑΝΕΝΔΥΚ (Που συνδέει την Παλαιόχωρα, τη Σούγια και τη Χώρα Σφακίων με την Αγία Ρουμέλη, το Λουτρό και τη Γαύδο). Η Κρήτη διαθέτει λιμάνια στην Κίσσαμο, τα Χανιά, το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο, τον Άγιο Νικόλαο, τη Σητεία, την Ιεράπετρα, τη Χώρα Σφακίων, την Αγία Ρουμέλη, το Λουτρό, τη Σούγια και την Παλαιόχωρα. (Συνολικά 12). Το πλοίο είναι το μοναδικό μέσον που συνδέει την Αγία Ρουμέλη και το Λουτρό μεταξύ τους, και με την ηπειρωτική νήσο.
 Αεροπορικές μεταφορές
 Στη Κρήτη υπάρχουν τρία αεροδρόμια, στο Ηράκλειο, στα Χανιά και στη Σητεία.
 Σιδηροδρομικές μεταφορές
 Στην Κρήτη υπήρξε βιομηχανικό σιδηροδρομικό δίκτυο, από το 1922 έως το 1935, το οποίο συνέδεε τον Κούλε Ηρακλείου με τον Ξηροπόταμο Ηρακλείου, κατά τη διάρκεια κατασκευής του λιμένος Ηρακλείου. Έκτοτε, υπήρξαν ουκ ολίγες μελέτες για ανάπτυξη σιδηροδρόμου στην Κρήτη, η οποίες όμως πάντα έμεναν άκαρπες. Υπάρχουν, ωστόσο, ενεργές σκέψεις, που αφορούν την κατασκευή τροχιοδρομικής γραμμής (Τραμ), το οποίο θα συνδέει το Ηράκλειο με το Νέο Αεροδρόμιο Καστελίου Πεδιάδας, από τον Δήμο Ηρακλείου και την Αττικό Μετρό.
 Παραπομπές
 Εξωτερικοί σύνδεσμοι
 Περιφέρεια Κρήτης
 Επίσημη τουριστική ιστοσελίδα της Περιφέρειας Κρήτης
 Κρητικό Λεξικό
 ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ


type: caselaw

jurisdiction: EU

text:
 31.7.2017
 HR
 Službeni list Europske unije
 C 249/13
 Rješenje Suda (prvo vijeće) od 11. svibnja 2017. (zahtjev za prethodnu odluku koji je uputila Curtea de Apel Cluj – Rumunjska) – SC Exmitiani SRL protiv Direcţia Generală a Finanţelor Publice Cluj
 (Predmet C-286/16) (1)
 ((Zahtjev za prethodnu odluku - Djelatnost cestovnog prijevoza osoba - Oporezivanje - Činjenice koje su prethodile ulasku Rumunjske u Europsku uniju - Očita nenadležnost Suda))
 (2017/C 249/18)
 Jezik postupka: rumunjski
 Sud koji je uputio zahtjev
 Curtea de Apel Cluj
 Stranke glavnog postupka
 Tužitelj: SC Exmitiani SRL
 Tuženik: Direcţia Generală a Finanţelor Publice Cluj
 Izreka
 Sud Europske unije je očito nenadležan za odgovoriti na pitanja koja je uputila Curtea de Apel Cluj (žalbeni sud u Cluju, Rumunjska).
 (1) SL C 296, 16. 8. 2016.


type: legislation

text:
21 . 10 . 75 Gazzetta ufficiale delle Comunità europee N. L 270/21
 REGOLAMENTO (CEE) N. 2663/75 DELLA COMMISSIONE
 del 20 ottobre 1975
 che fissa i prezzi limite e le imposte all'importazione per l'ovoalbumina e la
 lattoalbumina
 LA COMMISSIONE DELLE COMUNITÀ EUROPEE, considerando che tale prezzo limite e tale prelievo
 visto il trattato che istituisce la Comunità economica
 sono stati fissati dal regolamento (CEE) n . 2662/75
 della Commissione, del 20 ottobre 1975, che fissa i
 europea ,
 prezzi limite e i prelievi per le uova (4) ;
 visto il regolamento n . 170/67/CEE del Consiglio, del considerando che il prezzo limite e il prelievo applica
 27 giugno 1967, che instaura un regime comune degli bili alle uova in guscio sono stati modificati dal
 scambi per l'ovoalbumina e la lattoalbumina, e abroga suddetto regolamento ; che è pertanto necessario modi
 il regolamento n . 48/67/CEE (!), modificato da ultimo ficare di conseguenza anche i prezzi limite e le
 dal regolamento (CEE) n . 1081 /71 (2), in particolare imposte all'importazione per l'ovoalbumina o la latto
 l'articolo 2, paragrafo 2, e l'articolo 5, paragrafo 5, albumina fissati dal regolamento (CEE) n . 1879/75 ;
 secondo comma,
 considerando che le misure previste dal presente rego
 considerando che i prezzi limite e le imposte all'im lamento sono conformi al parere del comitato di
 portazione per i prodotti di cui all'articolo 1 del regola gestione per il pollame e le uova,
 mento n . 170/67/CEE devono essere fissati in anticipo
 trimestralmente secondo i metodi di calcolo indicati
 nel regolamento (CEE) n . 1879/75 della Commissione, HA ADOTTATO IL PRESENTE REGOLAMENTO :
 del 23 luglio 1975, che fissa i prezzi limite e le
 imposte all'importazione per l'ovoalbumina e la lattoal Articolo 1
 bumina (3) ;
 Le imposte all'importazione previste dall'articolo 2 del
 considerando che i prezzi limite e le imposte all'im regolamento n . 170/67/CEE ed i prezzi limite previsti
 portazione per l'ovoalbumina e la lattoalbumina sono dall'articolo 5 dello stesso regolamento per i prodotti
 stati fissati da ultimo dal regolamento (CEE) n . 1879/ di cui all'articolo 1 del suddetto regolamento sono
 75 per il periodo 1° agosto 1975 — 31 ottobre 1975 e fissati nell'allegato.
 che è quindi necessario procedere alla nuova fissa
 zione per il periodo 1° novembre 1975 — 31 gennaio Articolo 2
 1976 ; che questa fissazione deve essere effettuata sulla
 base del prezzo limite e del prelievo applicabili alle Il presente regolamento entra in vigore il 1° novembre
 uova in guscio per lo stesso periodo ; 1975 .
 Il presente regolamento è obbligatorio in tutti i suoi elementi e direttamente applicabile
 in ciascuno degli Stati membri .
 Fatto a Bruxelles, il 20 ottobre 1975 .
 Per la Commissione
 P.J. LARDINOIS
 Membro della Commissione
 (>) GU n . 130 del 28 . 6. 1967, pag. 2596/67 .
 (-') GU n . L 116 del 28 . 5 . 1971 , pag. 9 .
 (} ) GU n . L 191 del 24 . 7. 1975, pag. 11 . (4) Vedasi pag. 19 della presente Gazzetta ufficiale.
 ---pagebreak--- N. L 270/22 Gazzetta ufficiale delle Comunità europee 21 . 10. 75
 ALLEGATO
 Prezzi limite e imposte all'importazione per l'ovoalbumina e la lattoalbumina
 dal 1° novembre 1975 al 31 gennaio 1976
 Numero
 della tariffa
 Designazione delle merci Prezzi limite Prelievi
 doganale
 comune
 1 2 3 4
 \ UC/100 kg UC/100 kg
 35.02 Albumine, albuminati e altri derivati delle
 albumine :
 A. Albumine :
 II . altre (diverse da quelle non atte o rese
 inadatte all'alimentazione umana) :
 a ) Ovoalbumina e lattoalbumina :
 1 . essiccate ( in fogli, scaglie, cristalli,
 polvere, ecc.) 328,25 60,90
 2 . altre 44,00 8,25


type: contracts

text:
 22.7.2017
 BG
 Официален вестник на Европейския съюз
 L 191/11
 РЕШЕНИЕ No 1/2017 НА СЪВМЕСТНИЯ КОМИТЕТ НА РЕГИОНАЛНАТА КОНВЕНЦИЯ ЗА ПАНЕВРОСРЕДИЗЕМНОМОРСКИТЕ ПРЕФЕРЕНЦИАЛНИ ПРАВИЛА ЗА ПРОИЗХОД
 от 16 май 2017 година
 по отношение на молбата на Украйна да стане договаряща страна по Регионалната конвенция за паневросредиземноморските преференциални правила за произход [2017/1367]
 СЪВМЕСТНИЯТ КОМИТЕТ,
 като взе предвид Регионалната конвенция за паневросредиземноморските преференциални правила за произход (1),
 като има предвид, че:
 (1)
 В съответствие с член 5, параграф 1 от Регионалната конвенция за паневросредиземноморските преференциални правила за произход (наричана по-нататък „Конвенцията“) трета страна може да стане договаряща страна по Конвенцията, при условие че държавата кандидат или територията кандидат има действащо споразумение за свободна търговия с поне една от договарящите страни, в което се предвиждат преференциални правила за произход.
 (2)
 На 12 септември 2016 г. Украйна подаде писмена молба за присъединяване към Конвенцията.
 (3)
 Украйна има действащо споразумение за свободна търговия с няколко договарящи страни по Конвенцията и следователно отговаря на условието по член 5, параграф 1 от Конвенцията, което ѝ позволява да стане договаряща страна.
 (4)
 В съответствие с член 4, параграф 3, буква б) от Конвенцията Съвместният комитет приема с решение покани към трети страни за присъединяване към Конвенцията,
 ПРИЕ НАСТОЯЩОТО РЕШЕНИЕ:
 Член 1
 Към Украйна се отправя покана да се присъедини към Регионалната конвенция за паневросредиземноморските преференциални правила за произход.
 Член 2
 Настоящото решение влиза в сила в деня на приемането му.
 Съставено в Брюксел на 16 май 2017 година.
 За Съвместния комитет
 Председател
 Péter KOVÀCS
 (1) ОВ L 54, 26.2.2013 г., стр. 4.


type: wikipedia

text:
Zlato (lat. aurum) je chemický prvok v Periodickej tabuľke prvkov, ktorý má značku Au a protónové číslo 79. Zlato je ušľachtilý žltý, stály a veľmi kujný kov známy už od staroveku. Je elektricky aj tepelne dobre vodivý. V prírode sa vyskytuje najmä v rýdzej forme. Vo svojich zlúčeninách sa vyskytuje s mocnosťou Au+3 a Au+1.
 Zlato je chemicky veľmi odolný kov. Z bežných anorganických zlúčenín reaguje iba s lúčavkou kráľovskou, v ktorej sa rozpúšťa za vzniku tetrachlorozlatitého aniónu [Au(Cl)4]-. Okrem toho sa rozpúšťa v horúcej kyseline selénovej, v kyseline chlorovodíkovej nasýtenej chlórom, pri zvýšenej teplote reaguje s flouridom chloritým a s niektorými ďalšími veľmi reaktívnymi zlúčeninami. KrF2 (najsilnejšie oxidačné činidlo) oxiduje zlato do oxidačného stupňa V – vzniká komplex [KrF]+[AuF6]-. V alkalickom prostredí sa zlato rozpúšťa v prítomnosti kyanidových iónov (za prítomnosti kyslíka), pričom vzniká komplexný dikyanozlatnanový anión [Au(CN)2]-.
 Špeciálny prípad predstavuje rozpúšťanie zlata v elementárnej ortuti. Už stredovekí alchymisti vedeli, že pri kontakte zlata s ortuťou veľmi ľahko vzniká zvláštny roztok zlata v ortuti – amalgám. Amalgám pritom zostáva kvapalný aj pri pomerne vysokých obsahoch zlata. Zahriatím amalgámu na teplotu nad 300 °C sa ortuť jednoducho odparí a zostane rýdze zlato.
 V roku 1997 objavili japonskí chemici zmes organických zlúčenín, ktorá údajne rozpúšťa zlato. Ide o zmes jódu, tetraetylamoniumjodidu a acetonitrilu, ktorá pri teplote varu (82 °C) tvorí nasýtený roztok. Znížením teploty roztoku pod 20 °C sa z roztoku vyzráža čistý kov. Dá sa nájsť napríklad detektorom, ryžovacou panvicou a pod. Na Slovensku je bez povolenia zakázané používať detektor kovov a zlata.
 Výskyt v prírode
 Hlavný článok: Zlato (nerast)
 Zlato je v zemskej kôre veľmi vzácnym prvkom. Priemerný obsah je iba 45 ppb (μg/kg). Aj v morskej vode je jeho koncentrácia veľmi nízka, napriek tomu však vďaka vysokej koncentrácii chloridových iónov nie celkom zanedbateľná. Uvádza sa, že ide o 0,011 μg Au/l. Vo vesmíre pripadá na jeden atóm zlata približne 300 miliárd atómov vodíku.
 V horninách sa vďaka svojej inertnosti vyskytuje prakticky iba ako rýdzi kov. Kockový nerast vytvára pliešky a zrná uzavreté najčastejšie v kremennej výplni žíl. Kryštály nie sú hojné, často mikroskopicky rozptýlené v šedom žilnatom kremeni.
 Vyskytuje sa rýdze alebo v zliatine so striebrom (elektrum). Po rozrušení žíl sa dostáva do náplavov odkiaľ sa ryžuje. Najbohatšie svetové náleziská sú v južnej Afrike, na Urale, v Austrálii; okruhliaky zlata (nugety, až kilogramové) v Kanade a na Sibíri. V Česku sú zlatonosné žily v stredných Čechách (napr. Jílové u Prahy, Roudný-Zvěstov), v Jeseníkoch (Zlaté Hory) a v okolí Kašperských hôr, na Slovensku pri Kremnici, ale aj v západnej časti Malých Karpát.
 V súčasnosti sú ryžovateľné ložiská zlata už prakticky vyčerpané. Ťažia sa preto ložiská, kde je zlato veľmi jemne rozptýlené v hornine a kov sa z horniny získava hydrometalurgicky. Proces spočíva v jemnom namletí horniny, aby sa do kontaktu s roztokom mohla dostať väčšina prítomných mikroskopických zlatých zrniek. Namletá hornina sa potom lúhuje buď kyslým roztokom s vysokým obsahom chloridových iónov a oxidačným prostredím (napr. nasycovanie plynným chlórom alebo pridaním kyseliny dusičnej) alebo naopak roztokom alkalických kyanidov za prebublávania vzdušným kyslíkom. Z roztoku sa potom zlato získava redukciou, napr. prechodom elektrického prúdu – elektrochemicky, keď sa kovové zlato vylúči na zápornej elektróde – katóde. Redukciu je možno previesť aj chemicky pridaním vhodného redukčného činidla (hydrazin, kovový hliník a pod.).
 Amalgamačný spôsob ťažby zlata z rúd sa používal v minulosti pre ťažbu z náplavov, v ktorých sa zlato nachádzalo vo forme väčších oddelených zrniek, ktoré sa však už ťažko získavali ryžovaním. Pre tento účel bola zlatonosná hornina kontaktovaná s kovovou elementárnou ortuťou. Vzniknutý amalgám zlata bol po oddelení horniny zvyčajne jednoducho pyrolyzovaný a ortuť bola odparená do atmosféry. V súčasnosti sa tento postup takmer nepoužíva a ak áno, je zlato z amalgámu získavané šetrnejším spôsobom bez kontaminácie atmosféry parami ortuti.
 Ekologické riziká ťažby zlata
 Hydrometalurgický postup dobývania zlata z nízkoryzostných rúd predstavuje z ekologického hľadiska veľmi rizikový proces. Nasadenie kyanidových roztokov v tonových až stotonových množstvách predstavuje obrovské riziko v prípade, že dôjde k havárii. Príkladom môže byť katastrofálne zamorenie Dunaja kyanidmi z rumunskej hydrometalurgickej prevádzky v 90. rokoch 20. storočia. Výsledkom bola prírodná katastrofa – stovky ton mŕtvych rýb a ďalších živočíchov a porušenie životnej rovnováhy rozsiahleho územia na desiatky rokov. K haváriam podobného druhu došlo niekoľkokrát aj v juhoamerickej Brazílii, keď bola zamorená rieka Amazon a to nielen kyanidmi, ale aj ortuťou, ktorá sa používa pre tzv. amalgamačný spôsob ťažby. Nemožno zanedbať ani problémy s vhodným uložením tisíctonových množstiev vylúhovanej horniny. Jej poľnohospodárske využitie je v súčasnosti prakticky nemožné a tak tvorí iba odpad, ktorého sa ťažobná spoločnosť musí nejako zbaviť.
 Využitie
 Zlato sa používa najmä na výrobu šperkov a to vo forme zliatin so striebrom, meďou, zinkom, paládiom či niklom. Samotné rýdze zlato je príliš mäkké a šperky z neho zhotovené by sa nehodili pre praktické použitie. Prímesi paládia a niklu navyše sfarbujú vzniknutú zliatinu – vzniká tak v súčasnosti dosť moderné biele zlato. Obsah zlata v klenotníckych zliatinách alebo rýdzosť sa vyjadruje v karátoch.
 Aj veľmi tenký zlatý film na povrchu najušľachtilejšieho kovu ho dokáže účinne ochrániť pred koróziou. Pozlacovanie kovových materiálov sa zvyčajne prevádza elektrolytickým vylučovaním zlata na príslušnom kove, ktorý je ponorený do zlatiaceho kúpeľa a je na neho privedené záporné napätie (pôsobí ako katóda). Okrem toho pozlacovanie zvyšuje hodnotu pokovaného predmetu, ako príklad môžu slúžiť rôzne športové a príležitostné medaily, pamätné mince, bižutéria, elektropriemysel a pod.
 Na nekovové povrchy (drevo, kameň) sa zlato nanáša mechanicky, pričom sa využíva fakt, že kovové zlato možno rozvalcovať alebo vyklepať do mimoriadne tenkých fólií o hrúbke iba niekoľkých mikrometrov (z 1 g zlata možno vyrobiť fóliu s plochou až ). V tomto prípade má zlatá fólia na povrchu pozlacovaného predmetu funkciu nielen ochrannú, ale aj estetickú – pozlátené sochy, časti stavieb.
 Vzhľadom k svojej vynikajúcej elektrickej vodivosti a inertnosti voči vplyvom prostredia sa veľmi často používa v mikroelektronike a počítačovom priemysle. Hlavným oborom využitia je tu predovšetkým zaistenie dlhodobej a bezproblémovej vodivosti dôležitých spojov v počítači (kontakty mikroprocesora a zbernice dát). Pre tieto účely sa príslušné kontaktné povrchy elektrolyticky pokrývajú tenkou zlatou vrstvou.
 Zlato je už dlhý čas súčasťou väčšiny dentálnych zliatin, teda materiálov slúžiacich v zubnom lekárstve ako výplne zubov napadnutých zubným kazom alebo na konštrukciu mostíkov a iných aplikácií. Dôvodom je predovšetkým zdravotná nezávadnosť zlata, ktoré je natoľko chemicky inertné, že ani po mnohoročnom pôsobení pomerne agresívneho prostredia v ústnej dutine, nepodlieha korózii. Čisté zlato je však príliš mäkké a preto sa v aplikujú jeho zliatiny najmä s meďou, striebrom, paládiom, zinkom, cínom, antimónom, niekedy je súčasťou dentálnej zliatiny tiež indium, irídium, ródium alebo platina.
 Zlato sa využíva aj v sklárskom priemysle k farbeniu alebo pozlacovaniu skla. Na povrch skleneného predmetu sa najskôr štetcom nanáša roztok komplexných zlúčenín zlata v organickej matrici. Po vyžíhaní sa organické rozpúšťadlo odparí a na povrchu skla zostane trvalá zlatá kresba. Pridaním malého množstva zlata do hmoty skloviny sa dosahuje sfarbenie skla rôznymi odtieňmi červenej farby.
 Dlhý čas zlato uložené v štátnych bankách slúžilo ako zlatý štandard, garantujúci hodnotu štátom vydávaného obeživa (peňazí). Po druhej svetovej vojne význam zlata ako devízy postupne klesal a túto funkciu celkom prestalo plniť v roku 1971. Pri obchodovaní so zlatom pre bankové účely býva zvykom označovať jeho hmotnosť v trójskych unciach, čo je stará hmotnostná jednotka s hmotnosťou 31,103 g.
 Iné projekty
 Prechodné prvky
 Kovy
 0175


text:
 Avis juridique important
 |
 21998A0113(03)
 Συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Καναδά για τελωνειακή συνεργασία και αμοιβαία συνδρομή σε τελωνειακά ζητήματα
 Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 007 της 13/01/1998 σ. 0038 - 0045
 ΣΥΜΦΩΝΙΑ μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Καναδά για τελωνειακή συνεργασία και αμοιβαία συνδρομή σε τελωνειακά ζητήματαΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ και η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ,εφεξής καλούμενα «συμβαλλόμενα μέρη»,ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ως βάση την προνομιακή σχέση που εγκαθιδρύθηκε με τη συμφωνία-πλαίσιο για την εμπορική και οικονομική συνεργασία μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του Καναδά, η οποία υπεγράφη στην Οτάβα στις 6 Ιουλίου 1976,ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη δήλωση της 22ας Νοεμβρίου 1990 για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Κοινότητας-Καναδά, την κοινή δήλωση για τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης-Καναδά, που υπεγράφη στην Οτάβα στις 17 Δεκεμβρίου 1976,ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι οι παραβάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας παραβλάπτουν τα οικονομικά, φορολογικά, κοινωνικά, πολιτιστικά και εμπορικά συμφέροντά τους,ΠΙΣΤΕΥΟΝΤΑΣ ότι χρειάζεται προσπάθεια για την ανάπτυξη τελωνειακής συνεργασίας στην ευρύτερη δυνατή έκταση σε ζητήματα που περιλαμβάνουν την απλούστευση και εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών, χωρίς να περιορίζονται σε αυτά,ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ τη σημασία που ενέχει ο ακριβής υπολογισμός των δασμών και των φόρων κατά την εισαγωγή ή την εξαγωγή και η εξασφάλιση της δέουσας επιβολής των μέτρων απαγόρευσης, περιορισμού και ελέγχου,ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ την αναγκαιότητα της διεθνούς συνεργασίας σε τομείς που άπτονται της εφαρμογής και της επιβολής της τελωνειακής νομοθεσίας τους,ΠΕΠΕΙΣΜΕΝΕΣ ότι η καταπολέμηση των παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας μπορεί να καταστεί αποτελεσματικότερη με τη στενή συνεργασία των τελωνειακών υπηρεσιών τους,ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τα οικεία κείμενα του συμβουλίου τελωνειακής συνεργασίας, ειδικότερα δε τη σύσταση για την αμοιβαία διοικητική συνδρομή της 5ης Δεκεμβρίου 1953,ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ και τις διεθνείς συμβάσεις που περιλαμβάνουν απαγορεύσεις, περιορισμούς και ειδικά μέτρα ελέγχου όσον αφορά συγκεκριμένα προϊόντα,ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΝ ΤΑ ΕΞΗΣ:ΤΙΤΛΟΣ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 1 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας νοούνται ως:1. «τελωνειακές αρχές»:- στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και οι τελωνειακές αρχές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,- στον Καναδά, οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικού Εισοδήματος 72. «τελωνειακή νομοθεσία»:- στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, οι διατάξεις που εκδίδονται από την Κοινότητα και διέπουν την εισαγωγή, την εξαγωγή, τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων και την υπαγωγή αυτών σε οποιοδήποτε τελωνειακό καθεστώς, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων απαγόρευσης, περιορισμού και ελέγχου,- στον Καναδά, οι καταστατικές και ρυθμιστικές διατάξεις που διέπουν την εισαγωγή, την εξαγωγή, τη διαμετακόμιση εμπορευμάτων και την υπαγωγή αυτών σε οποιοδήποτε τελωνειακό καθεστώς, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων απαγόρευσης, περιορισμού και ελέγχου, των οποίων η διαχείριση και η επιβολή έχουν ανατεθεί ειδικώς στις τελωνειακές αρχές, καθώς και κάθε ρυθμιστική διάταξη που εκδίδουν οι τελωνειακές αρχές στο πλαίσιο των καταστατικών τους εξουσιών 73. «παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας»: κάθε παράβαση ή απόπειρα παράβασης της τελωνειακής νομοθεσίας 74. «πληροφορία»: κάθε στοιχείο, έγγραφο, αναφορά, θεωρημένο ή επικυρωμένο αντίγραφο αυτών ή άλλες κοινοποιήσεις, που περιέχουν στοιχεία, τα οποία υπέστησαν επεξεργασία ή ανάλυση, προκειμένου να συλλεγούν αποδείξεις σχετικές με παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας 75. «πρόσωπο»: είτε φυσικό πρόσωπο είτε νομικό 76. «προσωπικά στοιχεία»: όλες οι πληροφορίες που έχουν σχέση με συγκεκριμένο ή δυνάμενο να προσδιοριστεί άτομο 77. «αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση»: η αρμόδια τελωνειακή αρχή, στην οποία υποβάλλεται αίτηση συνδρομής 78. «αιτούσα αρχή»: η αρμόδια τελωνειακή αρχή, η οποία υποβάλλει αίτηση συνδρομής.ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Άρθρο 2 Έκταση της συμφωνίας 1. Τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν να αναπτύξουν την τελωνειακή συνεργασία στην ευρύτερη δυνατή έκταση.2. Στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας, η τελωνειακή συνεργασία περιλαμβάνει όλα τα θέματα εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας.Άρθρο 3 Τεχνική βοήθεια σε τρίτες χώρες Τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο, να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τη δράση που έχουν αναλάβει ή προτίθενται να αναλάβουν έναντι τρίτων χωρών σχετικά με τεχνική βοήθεια στον τελωνειακό τομέα, με σκοπό τη βελτίωση αυτής της δράσης τους.Άρθρο 4 Απλούστευση και εναρμόνιση Τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να καταβάλουν προσπάθειες για την απλούστευση και την εναρμόνιση των τελωνειακών διαδικασιών τους, λαμβάνοντας υπόψη το έργο που έχουν επιτελέσει σε αυτόν τον τομέα άλλοι διεθνείς οργανισμοί. Επίσης, συμφωνούν να εξετάσουν τρόπους και μέσα για την επίλυση κάθε τυχόν διαφοράς μεταξύ τους στον τομέα των τελωνείων.Άρθρο 5 Ανταλλαγή προσωπικού Οι τελωνειακές αρχές μπορούν, όποτε το θεωρούν αμοιβαίως επωφελές, να προβαίνουν σε ανταλλαγές προσωπικού, προκειμένου να προωθήσουν την αμοιβαία κατανόηση των αντίστοιχων τελωνειακών τεχνικών και διαδικασιών, καθώς και των μηχανογραφικών συστημάτων.Άρθρο 6 Μηχανοργάνωση Τα συμβαλλόμενα μέρη συνεργάζονται για τη μηχανοργάνωση των τελωνειακών διαδικασιών και διατυπώσεων, με στόχο τη διευκόλυνση των μεταξύ τους συναλλαγών.ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ Άρθρο 7 Έκταση συνδρομής 1. Οι τελωνειακές αρχές παρέχουν αμοιβαία συνδρομή, είτε κατόπιν αιτήσεως είτε αυτεπαγγέλτως, γνωστοποιώντας κάθε κατάλληλη πληροφορία που διευκολύνει την ορθή εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, καθώς και την αποτροπή, τη διερεύνηση και την καταπολέμηση οποιασδήποτε τελωνειακής παράβασης.2. Η συνδρομή στο πλαίσιο του παρόντος τίτλου παρέχεται από τα συμβαλλόμενα μέρη σύμφωνα με τους ισχύοντες σε αυτά νόμους, κανόνες και άλλες νομικές πράξεις, καθώς και εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων και δυνατοτήτων των τελωνειακών αρχών τους.3. Ο παρών τίτλος αφορά αποκλειστικά την παροχή αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής μεταξύ των συμβαλλομένων μερών και δεν δίδει σε κανέναν ιδιώτη το δικαίωμα να συλλέγει πληροφορίες, να λαμβάνει, να διαγράφει ή να αποκλείει αποδεικτικά στοιχεία ή να παρεμποδίζει την εκτέλεση σχετικής αίτησης.4. Ο παρών τίτλος δεν θίγει τους κανόνες που διέπουν την αμοιβαία συνδρομή σε ποινικά ζητήματα. Επίσης δεν εφαρμόζεται όσον αφορά πληροφορίες που συλλέγονται στο πλαίσιο εξουσιών ασκουμένων κατόπιν αιτήσεως δικαστικής αρχής, εκτός αν η κοινοποίηση τέτοιων πληροφοριών έχει εγκριθεί εκ των προτέρων από την εν λόγω δικαστική αρχή, της οποίας η γνώμη ζητείται για κάθε επιμέρους περίπτωση.Άρθρο 8 Πληροφορίες σχετικά με τις μεθόδους, τις τάσεις και τις εργασίες 1. Κάθε τελωνειακή αρχή γνωστοποιεί, είτε κατόπιν αιτήσεως είτε αυτεπαγγέλτως, κάθε πληροφορία που διαθέτει και αφορά:α) νέες τεχνικές επιβολής της τελωνειακής νομοθεσίας, αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητας 7β) νέες τάσεις, μέσα και μεθόδους παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας.2. Είτε κατόπιν αιτήσεως είτε αυτεπαγγέλτως, οι τελωνειακές αρχές παρέχουν αμοιβαία πληροφορίες σχετικές με τις ενέργειες, τελεσθείσες ή σχεδιαζόμενες, οι οποίες συνιστούν ή φαίνεται ότι συνιστούν παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας στο έδαφος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους.Άρθρο 9 Συνδρομή κατόπιν αιτήσεως 1. Η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση ενημερώνει την αιτούσα αρχή σχετικά με την τελωνειακή νομοθεσία και τις διαδικασίες που ισχύουν στη χώρα της και σχετίζονται με έρευνες για παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας.2. Αν ζητηθεί, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση οφείλει να την ενημερώνει:α) κατά πόσον εμπορεύματα που εισήχθησαν στο έδαφος του αιτούντος μέρους εξήχθησαν νομίμως από το έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, διευκρινίζοντας, όταν κρίνεται σκόπιμο, το τελωνειακό καθεστώς που εφαρμόσθηκε στα εν λόγω εμπορεύματα 7β) κατά πόσον εμπορεύματα που εξήχθησαν από το έδαφος του αιτούντος μέρους εισήχθησαν νομίμως στο έδαφος του συμβαλλόμενου μέρους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση, διευκρινίζοντας, όταν κρίνεται σκόπιμο, το τελωνειακό καθεστώς που εφαρμόσθηκε στα εν λόγω εμπορεύματα.3. Αν ζητηθεί και με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του άρθρου 13, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση παρέχει πληροφορίες και ασκεί ειδική επιτήρηση σε σχέση με:α) πρόσωπα τα οποία, όπως γνωρίζει ή υποπτεύεται η αιτούσα αρχή, παρέβησαν την τελωνειακή νομοθεσία 7β) εμπορεύματα τα οποία μεταφέρονται ή βρίσκονται σε αποθήκες, για τα οποία η αιτούσα αρχή εκφράζει την υποψία ότι ενδέχεται να προκαλέσουν αντικείμενο παράνομης διακίνησης 7γ) μεταφορικά μέσα, για τα οποία η αιτούσα αρχή έχει την υποψία ότι χρησιμοποιούνται για παραβάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας 7δ) εγκαταστάσεις, για τις οποίες η αιτούσα αρχή έχει την υποψία ότι χρησιμοποιούνται για παραβάσεις της τελωνειακής νομοθεσίας.Άρθρο 10 Αυτεπάγγελτη συνδρομή Σε σοβαρές περιπτώσεις, κατά τις οποίες θα ήταν δυνατό να ζημιωθεί σοβαρά η οικονομία, η δημόσια υγεία, η δημόσια ασφάλεια ή κάποιο άλλο ζωτικό συμφέρον ενός συμβαλλόμενου μέρους, η τελωνειακή αρχή του άλλου συμβαλλόμενου μέρους οφείλει, εφόσον είναι δυνατόν, να παρέχει τις σχετικές πληροφορίες αυτεπαγγέλτως.Άρθρο 11 Μορφή υπό την οποία ανακοινώνονται τα στοιχεία 1. Η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση οφείλει να κοινοποιεί στην αιτούσα αρχή τις κατάλληλες πληροφορίες υπό μορφή εγγράφων, επικυρωμένων αντιγράφων αυτών, εκθέσεων ή ηλεκτρονικώς. Ταυτόχρονα διαβιβάζονται και όλες οι πληροφορίες σχετικά με την ερμηνεία ή τη χρήση αυτών.2. Τα πρωτότυπα των φακέλων, εγγράφων ή άλλου υλικού απαιτούνται μόνον οσάκις θεωρείται ότι τα αντίγραφα δεν επαρκούν. Εφόσον ζητηθεί, αντίγραφα αυτών των φακέλων, εγγράφων και άλλου υλικού επικυρώνονται δεόντως.3. Τα πρωτότυπα των φακέλων, εγγράφων ή άλλου υλικού που διαβιβάστηκαν πρέπει να επιστρέφονται το ταχύτερο δυνατό 7 τα δικαιώματα της αρχής στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, ή των τρίτων μερών που έχουν σχέση με αυτά, δεν θίγονται.Άρθρο 12 Εμπειρογνώμονες και μάρτυρες 1. Η τελωνειακή αρχή ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη δύναται να εξουσιοδοτήσει τους υπαλλήλους της, εφόσον ζητηθεί από την τελωνειακή αρχή του άλλου μέρους, να παραστούν υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα ή του μάρτυρα σε δικαστικές ή διοικητικές διαδικασίες στο άλλο συμβαλλόμενο μέρος προσκομίζοντας φακέλους, έγγραφα ή άλλο υλικό ή επικυρωμένα αντίγραφα αυτών, ενδεχομένως αναγκαία για τις διαδικασίες.2. Οι εμπειρογνώμονες ή μάρτυρες, που παρίστανται σε δικαστικές ή διοικητικές διαδικασίες σύμφωνα με την παράγραφο 1, τίθενται πλήρως υπό την προστασία της νομοθεσίας του αιτούντος συμβαλλόμενου μέρους που διέπει τις μαρτυρικές καταθέσεις προνομιακού ή εμπιστευτικού χαρακτήρα, οι οποίες στο πλαίσιο αυτής της νομοθεσίας δεν επιτρέπεται να κοινοποιηθούν.3. Η αίτηση παραστάσεως κατά την παράγραφο 1 πρέπει να αναφέρει επακριβώς για ποιο ζήτημα και υπό ποίαν ιδιότητα ή αρμοδιότητα θα εξετασθεί ο υπάλληλος.Άρθρο 13 Κοινοποίηση των αιτήσεων συνδρομής 1. Οι αιτήσεις συνδρομής στο πλαίσιο του παρόντος τίτλου υποβάλλονται γραπτώς και συνοδεύονται από όλα τα σχετικά έγγραφα. Όταν το απαιτούν οι περιστάσεις, είναι δυνατόν να γίνονται αποδεκτές και προφορικές αιτήσεις, οι οποίες πρέπει αμέσως να επιβεβαιώνονται γραπτώς. Οι γραπτές αιτήσεις μπορεί να υποβάλλονται και με ηλεκτρονικά μέσα, από τα οποία να είναι δυνατή η εκτύπωση σε χαρτί.2. Οι αιτήσεις για τις οποίες γίνεται λόγος στην παράγραφο 1 πρέπει να περιλαμβάνουν τα παρακάτω στοιχεία:α) την αρχή που υποβάλλει την αίτηση 7β) τα αιτούμενα μέτρα 7γ) το θέμα και το λόγο της αίτησης 7δ) αναφορά στους σχετικούς νόμους, κανονισμούς και άλλες νομικές πράξεις 7ε) όσο το δυνατόν ακριβέστερα και περιεκτικά στοιχεία για τα πρόσωπα που αφορούν οι έρευνες καιστ) περίληψη των σχετικών πραγματικών γεγονότων και των ερευνών που έχουν ήδη διεξαχθεί, συμπεριλαμβανομένων των εμπλεκόμενων, κατά την υποβολή της αίτησης, τελωνειακών αρχών.3. Η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση συμφωνεί να ακολουθήσει κάποια διαδικασία προκειμένου να ανταποκριθεί στην αίτηση, εκτός αν αυτή η διαδικασία αντιβαίνει στις νομικές και διοικητικές διατάξεις που ισχύουν στο συμβαλλόμενο μέρος στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση.4. Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον παρόντα τίτλο κοινοποιούνται μόνο στους υπαλλήλους οι οποίοι έχουν οριστεί γι' αυτό τον σκοπό από κάθε τελωνειακή αρχή. Οι πίνακες αυτών των υπαλλήλων ανταλλάσσονται σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3.5. Οι αιτήσεις συντάσσονται σε μία από τις επίσημες γλώσσες της τελωνειακής αρχής στην οποία υποβάλλονται ή σε γλώσσα αποδεκτή από αυτήν.6. Αν κάποια αίτηση δεν πληροί τους τυπικούς όρους, η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση είναι δυνατόν να ζητήσει τη διόρθωση ή τη συμπλήρωσή της και έχει την ευχέρεια να λάβει προσωρινά μέτρα.Άρθρο 14 Εκτέλεση αιτήσεων 1. Αν η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση δεν διαθέτει την αιτηθείσα πληροφορία, οφείλει, σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία της, να πράξει ένα από τα ακόλουθα:α) να αρχίσει έρευνες για να λάβει αυτήν την πληροφορία 7β) να διαβιβάσει αμέσως το αίτημα στην αρμόδια υπηρεσία ήγ) να υποδείξει τις οικείες αρμόδιες αρχές.2. Οποιαδήποτε έρευνα στο πλαίσιο της παραγράφου 1 στοιχείο α) ενδέχεται να περιλαμβάνει τη λήψη καταθέσεων από πρόσωπα από τα οποία ζητούνται πληροφορίες σε συνάρτηση με παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας, καθώς και από μάρτυρες και πραγματογνώμονες.Άρθρο 15 Καθήκοντα των υπαλλήλων 1. Κατόπιν γραπτής αιτήσεως, με την έγκριση της αρχής στην οποία υποβάλλεται η αίτηση και υπό τους όρους που μπορεί να επιβάλει αυτή, και προκειμένου να διερευνηθεί κάποια παράβαση της τελωνειακής νομοθεσίας, υπάλληλοι ειδικώς οριζόμενοι από την αιτούσα αρχή μπορεί να παρίστανται κατά τη διενέργεια έρευνας, την οποία πραγματοποιεί η αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση στο αντίστοιχο συμβαλλόμενο μέρος και η οποία ενδιαφέρει την αιτούσα αρχή.2. Όταν υπάλληλοι της αιτούσας αρχής παρίστανται στο έδαφος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους, υπό τις περιστάσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1, πρέπει παντότε να είναι σε θέση να αποδείξουν την επίσημη ιδιότητά τους.3. Κατάλληλα εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι ενός συμβαλλόμενου μέρους είναι δυνατόν, συμφωνούντος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους και υπό τους όρους που καθορίζει το τελευταίο, να λαμβάνουν από τα γραφεία της αρχής στην οποία υποβάλλεται η αίτηση ή από άλλη αρχή υπαγόμενη στη δικαιοδοσία της πληροφορίες σχετικά με πράξεις που παραβιάζουν την τελωνειακή νομοθεσία, τις οποίες η αιτούσα αρχή χρειάζεται για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου.Άρθρο 16 Εμπιστευτικός χαρακτήρας των πληροφοριών 1. Κάθε πληροφορία ληφθείσα σύμφωνα με τον παρόντα τίτλο αντιμετωπίζεται ως εμπιστευτική και τυγχάνει της ίδιας τουλάχιστον προστασίας και εμπιστευτικότητας που παρέχονται στις ανάλογες πληροφορίες από τη νομοθεσία του συμβαλλόμενου μέρους που την λαμβάνει.2. Οι λαμβανόμενες πληροφορίες πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου. Αν κάποιο συμβαλλόμενο μέρος ζητά να τις χρησιμοποιήσει και για άλλους σκοπούς, οφείλει να ζητήσει την εκ των προτέρων γραπτή συγκατάθεση της τελωνειακής αρχής, η οποία τις παρέσχε, οπότε η χρήση των πληροφοριών υπόκειται στους περιορισμούς που θέτει η συγκεκριμένη αρχή.3. Η παράγραφος 2 δεν εμποδίζει τη χρησιμοποίηση στοιχείων σε οποιαδήποτε δικαστική ή διοικητική διαδικασία επακολούθως κινούμενη λόγω παράβασης της τελωνειακής νομοθεσίας. Τα συμβαλλόμενα μέρη έχουν την ευχέρεια, στα αρχεία αποδεικτικών στοιχείων που τηρούν, στις εκθέσεις και τις μαρτυρίες και σε διαδικασίες και καταγγελίες που παραπέμποται στα δικαστήρια, να χρησιμοποιούν αποδεικτικά στοιχεία που έχουν λάβει σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος τίτλου. Η αρχή που έδωσε τα στοιχεία ενημερώνεται εκ των προτέρων για τη συγκεκριμένη χρήση τους.4. Η ανταλλαγή προσωπικών στοιχείων επιτρέπεται μόνον όταν το συμβαλλόμενο μέρος που τα λαμβάνει δεσμεύεται να τα προσατεύσει με τρόπο τουλάχιστον ισοδύναμο προς τον ισχύοντα στη συγκεκριμένη περίπτωση στο συμβαλλόμενο μέρος που τα παρέχει.5. Η κυκλοφορία των πληροφοριών μεταξύ τελωνειακών αρχών εντός ενός εκάστου συμβαλλόμενου μέρους επιτρέπεται μόνον στο βαθμό που είναι απολύτως αναγκαίο. Όταν κάποια πληροφορία διαδίδεται σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο, το συμβαλλόμενο μέρος που την έδωσε ενημερώνεται για την έκταση της διάδοσής της.Άρθρο 17 Εξαιρέσεις από την υποχρέωση παροχής συνδρομής 1. Τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να αρνηθούν την παροχή συνδρομής ή να θέσουν όρους για την παροχή της, σύμφωνα με τον παρόντα τίτλο, οσάκις κάτι τέτοιο θα ήταν ενδεχόμενο να παραβλάψει την κυριαρχία κάποιου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ή του Καναδά ή τη δημόσια τάξη και ασφάλεια ή άλλα σημαντικά συμφέροντα συμβαλλόμενου μέρους (όπως αυτά που αναφέρονται στο άρθρο 16 παράγραφος 4) ή θα αποτελούσε παράβαση του βιομηχανικού, εμπορικού ή επαγγελματικού απορρήτου ή θα αντέκειτο στη νομοθεσία του.2. Όταν η αιτούσα αρχή ζητεί συνδρομή, την οποία η ίδια δεν θα ήταν σε θέση να παράσχει αν της είχε ζητηθεί από την αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, οφείλει στην αίτησή της να επιστήσει την προσοχή σε αυτό το γεγονός οπότε η ικανοποίηση της αίτησης εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της αρχής στην οποία αυτή υποβάλλεται.3. Η παροχή συνδρομής είναι δυνατόν να αναβληθεί από την αρχή στην οποία υποβάλλεται η αίτηση, οσάκις εκκρεμεί έρευνα, δίωξη ή διαδικασία. Στην περίπτωση αυτή, η αρχή αυτή εξετάζει με την αιτούσα αρχή κατά πόσον είναι δυνατό να παρασχεθεί βοήθεια υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που η πρώτη κρίνει αναγκαίους.4. Σε περίπτωση άρνησης ή αναβολής της συνδρομής, τα αίτια γνωστοποιούνται αμελλητί.Άρθρο 18 Κόστος της συνδρομής 1. Οι τελωνειακές αρχές παραιτούνται αμοιβαία από κάθε διεκδίκηση επιστροφής δαπανών, τις οποίες επισύρει η εφαρμογή του παρόντος τίτλου.2. Αν για την ικανοποίηση της αίτησης απαιτούνται ή ενδέχεται να απαιτηθούν ουσιαστικές ή εξαιρετικές δαπάνες, τα συμβαλλόμενα μέρη διενεργούν διαβουλεύσεις για να καθορίσουν τους όρους και τις προϋποθέσεις, στο πλαίσιο των οποίων θα ικανοποιηθεί η αίτηση, καθώς και πώς θα καλυφθούν οι δαπάνες.ΤΙΤΛΟΣ IV ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 19 Εφαρμογή της συμφωνίας 1. Η διαχείριση της παρούσας συμφωνίας ανατίθεται στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και στην τελωνειακή αρχή του Καναδά και όταν κρίνεται σκόπιμο στις τελωνειακές αρχές των κρατών μελών.2. Οι τελωνειακές αρχές μεριμνούν ώστε οι υπάλληλοί τους που είναι αρμόδιοι για τη διερεύνηση ή την καταπολέμηση των παραβάσεων της τελωνειακής νομοθεσίας να ευρίσκονται σε προσωπική και άμεση επαφή μεταξύ τους.3. Οι τελωνειακές αρχές αποφασίζουν τις λεπτομερείς ρυθμίσεις που απαιτούνται προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή της συμφωνίας.4. Οι τελωνειακές αρχές προσπαθούν να επιλύουν κάθε πρόβλημα ή αμφιβολία περί την ερμηνεία ή την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας.Άρθρο 20 Μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας 1. Συγκροτείται μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας αποτελούμενη από εκπροσώπους των τελωνειακών αρχών των συμβαλλόμενων μερών. Ο τρόπος και ο χρόνος των συνεδριάσεων και η ημερήσια διάταξη καθορίζονται με αμοιβαία συμφωνία.2. Η μεικτή επιτροπή μεριμνά για την ορθή λειτουργία της παρούσας συμφωνίας και εξετάζει όλα τα θέματα που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή της. Κατά την εκπλήρωση των καθηκόντων της, οι κυριότερες λειτουργίες της θα είναι:α) η λήψη των αναγκαίων μέτρων τελωνειακής συνεργασίας, σύμφωνα με τους στόχους της παρούσας συμφωνίας, με στόχο την άνοδο του επιπέδου τελωνειακής συνεργασίας και τη συμπλήρωσή του σε συγκεκριμένους τομείς ή ζητήματα 7β) η ανταλλαγή απόψεων για κάθε θέμα κοινού ενδιαφέροντος σχετικό με την τελωνειακή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένων μελλοντικών μέτρων και των πόρων που θα τους διατεθούν 7γ) η εν γένει διατύπωση λύσεων προς επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας.3. Η μεικτή επιτροπή τελωνειακής συνεργασίας θεσπίζει τον εσωτερικό της κανονισμό.Άρθρο 21 Υποχρεώσεις εξ άλλων συμφωνιών 1. Λαμβανομένων υπόψη των αντίστοιχων αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών, οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας:- δεν θίγουν τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών από άλλες διεθνείς συμβάσεις ή συμφωνίες,- τεκμαίρεται ότι συμπληρώνουν τις συμφωνίες για την τελωνειακή συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή που υφίστανται ή πρόκειται να συναφθούν μεταξύ μεμονωμένων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά και- δεν θίγουν τις διατάξεις που διέπουν τη γνωστοποίηση, μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών της Επιτροπής και των τελωνειακών αρχών των κρατών μελών, των απολύτως απαραίτητων πληροφοριών που λαμβάνονται στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας, οι οποίες θα ήταν δυνατό να ενδιαφέρουν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα.2. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 1, οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας υπερισχύουν των διμερών συμφωνιών για την τελωνειακή συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή που υφίστανται ή ενδέχεται να συναφθούν μεταξύ κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Καναδά, εφόσον οι διατάξεις αυτών αντιβαίνουν προς την παρούσα συμφωνία.3. Όσον αφορά θέματα σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας, τα συμβαλλόμενα μέρη διενεργούν διαβουλεύσεις μεταξύ τους για να επιλύσουν το θέμα στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής του άρθρου 20.Άρθρο 22 Εδαφική εφαρμογή Η παρούσα συμφωνία εφαρμόζεται στα εδάφη στα οποία εφαρμόζεται η συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, υπό τους όρους που θεσπίζονται στην εν λόγω συνθήκη, και στο έδαφος του Καναδά, υπό τους όρους που θεσπίζονται με την καναδική νομοθεσία.Άρθρο 23 Μελλοντικές εξελίξεις Τα συμβαλλόμενα μέρη δύνανται να επεκτείνουν, ομοφώνως, την παρούσα συμφωνία, με στόχο την άνοδο και τη συμπλήρωση του επιπέδου τελωνειακής συνεργασίας, με βάση την αντίστοιχη τελωνειακή νομοθεσία, μέσω συμφωνιών για συγκεκριμένους τομείς και ζητήματα.Άρθρο 24 Έναρξη ισχύος και περάτωση 1. Η παρούσα συμφωνία αρχίζει να ισχύει την πρώτη ημέρα του μηνός που ακολουθεί την ημερομηνία κατά την οποία τα συμβαλλόμενα μέρη γνωστοποιούν αμοιβαία την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών.2. Η παρούσα συμφωνία είναι απεριόριστης διάρκειας, αλλά κάθε συμβαλλόμενο μέρος δύναται να την τερματίσει οποτεδήποτε με σχετική γνωστοποίηση διά της διπλωματικής οδού.3. Η παρούσα συμφωνία παύει να ισχύει έναν μήνα μετά τη γνωστοποίηση της καταγγελίας της στο άλλο συμβαλλόμενο μέρος. Εντούτοις, οι διαδικασίες που εκκρεμούν κατά τη λήξη της ισχύος της ολοκληρώνονται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας.EN FE DE LO CUAL, los abajo firmantes, debidamente autorizados, suscriben el presente Acuerdo.TIL BEKRΖFTELSE HERAF har undertegnede, der er behψrigt befψjede hertil, undertegnet denne aftale.ZU URKUND DESSEN haben die hierzu gehφrig befugten Unterzeichneten ihre Unterschrift unter dieses Abkommen gesetzt.ΣΕ ΠΙΣΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ, οι υπογεγραμμένοι πληρεξούσιοι έθεσαν την υπογραφή τους κάτω από την παρούσα συμφωνία.IN WITNESS whereof the undersigned, being duly authorised thereto, have signed this Agreement.EN FOI DE QUOI les soussignιs, dϋment autorisιs, ont signι le prιsent accord.IN FEDE di che i sottoscritti, debitamente autorizzati, hanno apposto le loro firme in calce al presente accordo.TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd, deze overeenkomst hebben ondertekend.EM FΙ DO QUE, os abaixo-assinados, devidamente autorizados para o efeito, apuseram as suas assinaturas no presente acordo.TΔMΔN VAKUUDEKSI allekirjoittaneet asianmukaisesti valtuutetut edustajat ovat allekirjoittaneet tδmδn sopimuksen.TILL BEVIS HΔRPΕ har undertecknade undertecknat detta avtal.Hecho en Ottawa, el cuatro de diciembre de mil novecientos noventa y siete, en doble ejemplar en lenguas alemana, danesa, espaρola, finesa, francesa, griega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa y sueca, siendo cada uno de estos textos igualmente autιntico.Udfζrdiget i Ottawa den fjerde december nitten hundrede og syvoghalvfems i to eksemplarer pε dansk, engelsk, finsk, fransk, grζsk, italiensk, nederlandsk, portugisisk, spansk, svensk og tysk, idet hver af disse tekster har samme gyldighed.Geschehen zu Ottawa am vierten Dezember neunzehnhundertsiebenundneunzig in zwei Urschriften in dδnischer, deutscher, englischer, finnischer, franzφsischer, griechischer, italienischer, niederlδndischer, portugiesischer, schwedischer und spanischer Sprache, wobei jeder Wortlaut gleichermaίen verbindlich ist.Η παρούσα συμφωνία έγινε στην Οτάβα, στις τέσσερις Δεκεμβρίου χίλια εννιακόσια ενενήντα επτά, σε δύο αντίτυπα στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, δανική, ελληνική, ισπανική, ιταλική, ολλανδική, πορτογαλική, σουηδική και φινλανδική γλώσσα 7 όλα τα κείμενα είναι εξίσου αυθεντικά.Done at Ottawa on the fourth day of December in the year one thousand nine hundred and ninety-seven, in two copies in the Danish, Dutch, English, Finnish, French, German, Greek, Italian, Portuguese, Spanish and Swedish languages, each text being equally authentic.Fait ΰ Ottawa, le quatre dιcembre mil neuf cent quatre-vingt-dix-sept, en double exemplaire en langues allemande, anglaise, danoise, espagnole, finlandaise, franηaise, grecque, italienne, nιerlandaise, portugaise et suιdoise, chaque texte faisant ιgalement foi.Fatto a Ottawa, addμ quattro dicembre millenovecentonovantasette. Il presente accordo θ redatto in duplice esemplare in lingua danese, finnica, francese, greca, inglese, italiana, olandese, portoghese, spagnola, svedese e tedesca, tutti i testi facenti ugualmente fede.Gedaan te Ottawa, de vierde december negentienhonderd zevenennegentig in twee exemplaren in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.Feito em Otava, em quatro de Dezembro de mil novecentos e noventa e sete, em duplo exemplar, nas lνnguas alemγ, dinamarquesa, espanhola, finlandesa, francesa, grega, inglesa, italiana, neerlandesa portuguesa e sueca, fazendo igualmente fι todos os textos.Tehty Ottawassa neljδntenδ pδivδnδ joulukuuta vuonna tuhatyhdeksδnsataayhdeksδnkymmentδseitsemδn kahtena kappaleena englannin, espanjan, hollannin, italian, kreikan, portugalin, ranskan, ruotsin, saksan, suomen ja tanskan kielillδ kaikkien tekstien ollessa yhtδ todistusvoimaiset.Som skedde i Ottawa den fjδrde december nittonhundranittiosju i tvε exemplar pε danska, engelska, finska, franska, grekiska, italienska, nederlδndska, portugisiska, spanska, svenska och tyska, vilka samtliga texter δr lika giltiga.Por la Comunidad EuropeaFor Det Europζiske FζllesskabFόr die Europδische GemeinschaftΓια την Ευρωπαϊκή ΚοινότηταFor the European CommunityPour la Communautι europιennePer la Comunitΰ europeaVoor de Europese GemeenschapPela Comunidade EuropeiaEuroopan yhteisφn puolestaPε Europeiska gemenskapens vδgnar>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΦΗΛΜ>For the Government of CanadaPour le gouvernement du Canada>ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΕ ΦΗΛΜ>


type: other

text:
» Oszmán Birodalom ‧ r e c i t i ‧
 Kruppa Tamás. A kereszt, a sas és a sárkányfog: Kelet-közép-európai törökellenes ligatervek és küzdelmek a Báthory-korszakban (1578–1597). Bibliotheca Historiae Ecclesiasticae Universitatis Catholicae de Petro Pázmány nuncupatae, Series I. Collectanea Vaticana Hungariae Classis II., Tom. 5. Budapest–Róma: Gondolat, 2014.
 A szentszéki levéltárakban lévő magyar vonatkozású anyagok feltárása, s ezzel együtt a szentszéki–magyar kapcsolatok kutatása az utóbbi években, évtizedekben örvendetesen sokat haladt előre, köszönhetően – mások mellett – Molnár Antal, Tusor Péter és az alábbiakban tárgyalt kötet szerzője, Kruppa Tamás munkásságának. Szükség is van az új vizsgálódásokra, hiszen e témában Fraknói Vilmos és Veress Endre forráskiadványai és monográfiái már megértek arra, hogy friss szintézisek lépjenek a helyükbe, amelyek nagyobb forrásbázison alapulnak, illetve tartalmazzák a honi és nemzetközi szakirodalom újabb eredményeit is.
 2017. december 11. § 0 hozzászólás
 A cím és a megjelenés éve alapján az olvasó rögtön azt feltételezhetné a szóban forgó tanulmánykötetről, hogy a 2016-ban, az 1566-os szigetvári ostrom 450. évfordulója alkalmából megrendezésre került, Zrínyi Miklós – Szigetvár 1566 Emlékév címet viselő, megemlékezés-sorozat egyik kiadványát tartja a kezében. S jóllehet az emlékév ilyen tekintetben is gazdag eredményeket hozott (összesen egy tucat különböző műfajú és formájú, de minden esetben Zrínyi Miklóshoz és az 1566-os esztendő eseményeihez kapcsolódó munka látott napvilágot), az itt bemutatásra kerülő könyv nem ehhez az eseménysorozathoz, hanem az immár több, mint harminc esztendeje az egri Vártörténeti Műhely által szervezett végvári konferenciák sorozatához kötődik.
 Dávid Gábor Csaba, „Célunk tökéletesedésünk”: A nemzetnevelő Wesselényi Miklós, Bp., 2013., Argumentum (Irodalomtörténeti füzetek, 172).
 Wesselényi Mikóssal, az 1830–1840-es évek nemesi reformellenzékének egyik prominens személyiségével kapcsolatos ismereteink Trócsányi Zsolt 1965-ben megjelent monográfiája (Trócsányi Zsolt, Wesselényi Miklós, Bp., Akadémiai, 1965.) óta csak kevéssel gyarapodtak. Ráadásul az erdélyi politikus rendkívül terjedelmes és adatgazdag levelezésének, naplójának, valamint politikai beszédeinek is csak elenyésző részét rendezték eddig sajtó alá.
 Tags: kéziratosság, neveléstörténet, Oszmán Birodalom, reformkor, XIX. század
 Dorogi Ilona írása egy Köszem szultánáról szóló könyvről
 2017. február 7. § 0 hozzászólás
 Özlem Kumrular, Kösem Sultan: İktidar, hırs, entrika [Köszem szultána. Hatalom, becsvágy, intrika], İstanbul, Doğan Kitap, 2015, 329 p.
 Törökországban számos publikáció látott napvilágot az oszmán történelem Köszem szultána néven ismert nőalakjáról, azzal egyidőben, hogy a televízióban sugározni kezdték a szultána életét feldolgozó filmsorozatot. Az ismeretterjesztő kötetek mellett megjelentek tudományos igényű közlemények is, amelyek egyike Özlem Kumrular történész, egyetemi tanár munkája. Ahogy azt a szerző bevezetőjéből megtudhatjuk, a szultána alakjának érdekességére Halil İnalcık, az egyik legelismertebb török történész hívta fel a figyelmét. (İnalcık 2016 nyarán, száz esztendős korában hunyt el).
 Tags: biográfia, Oszmán Birodalom, szultána, történet-írás
 2016. december 17. § 0 hozzászólás
 „Nekünk mégis Mohács kell...” II. Lajos király rejtélyes halála és különböző temetései, szerk. Farkas Gábor Farkas, Szebelédi Zsolt, Varga Bernadett, Budapest, MTA BTK – OSzK, 2016.
 2015-ben az Országos Széchényi Könyvtárban került megrendezésre az a szimpózium, melynek célja az volt, hogy a mohácsi csata egy sok vitát kiváltó eseményével, nevezetesen II. Lajos király halálával kapcsolatos jelenlegi ismereteinket interdiszciplináris módon áttekintse. A rendezvény napja, augusztus 29.-e ellenkező előjellel ugyan, de a kora újkori magyar és oszmán történelemnek is kivételes napja, hiszen amellett, hogy 489 évvel ezelőtt ezen a napon volt a mohácsi csata, 1521-ben Nándorfehérvár, 1541-ben pedig Buda is ekkor került az oszmánok kezére.
 2016. december 15. § 0 hozzászólás
 Nükhet Varlık, Plague and Empire in the Early Modern Mediterranean World: The Ottoman Experience, 1347–1600, New York, Cambridge University Press, 2015
 Nükhet Varlık könyve a szakirodalom azon felkapott irányzatába tartozik, amely az utóbbi években bizonyos természeti jelenségek és egy birodalom kapcsolatát vizsgálja. A korabeli forrásokból összegyűjtött adatok rendszerezésével azt mutatja be, hogy az állam és a társadalom milyen válaszokat adott a természeti csapásokra.
 A Galata-torony árnyékában – F. Molnár Mónika írása
 2015. december 6. § 0 hozzászólás
 Incontri di civiltà nel Mediterraneo. L’Impero Ottomano e l’Italia del Rinascimento: Storia, arte e architettura [Civilizációk találkozása a földközi-tengeri térségben. Az Oszmán Birodalom és a reneszánsz Itália: Történelem, művészet és építészet], ed. Alireza Naser Eslami, Firenze, Leo S. Olschi, 2014 (Biblioteca dell’»Archivum Romanicum« – Serie I: Storia, Letteratura, Paleografia, 434).
 Genova városa – a Velencei Köztársaság és a Pápai Állam mellett – mindig is fontos szerepet játszott az Itáliai-félsziget és az Oszmán Birodalom kapcsolatában. A genovaiak a modern kori kolonizáció előképét valósították meg a térségben: gazdasági terjeszkedésük színhelye Hiosz szigete és a Krím-félsziget mellett Isztambul és Izmir volt, vagyis előbb a Bizánci, majd később az Oszmán Birodalom kereskedelmileg két legjelentősebb városa és kikötője.
 Tags: Genova, kulturális kölcsönhatás, olasz reneszánsz, Oszmán Birodalom
 Fóti Miklós írása Yaron Ayalon könyvéről
 2015. december 2. § 1 hozzászólás
 Yaron Ayalon, Natural disasters in the Ottoman Empire. Plague, famine, and other misfortunes, Cambridge University Press, New York, 2015.
 A társadalomtudományok figyelme az utóbbi évtizedekben fordult a természeti katasztrófák történetének kutatása felé. Az életet veszélyeztető katasztrófákra adott egyéni és kollektív válaszok elemzése révén ugyanis jól tanulmányozhatók a különböző társadalmak. A katasztrófakutatások a társadalmi struktúrák, a gazdasági erőforrások vagy a vallási-etnikai vonatkozások szempontjából olyan folyamatokba engednek betekintést, amelyek a mindennapi, hétköznapi életben nem tűnnek ki, így rejtve maradnak a kutatók előtt. Yaron Ayalon könyve az Oszmán Birodalomban vizsgálja a természeti vészhelyzetekre adott válaszokat az egyén, a helyi közösségek és az állam szintjén, különös tekintettel a 18. és 19. századokra.
 Tags: Oszmán Birodalom, oszmán-török társadalom, Szíria, természeti katasztrófák
 Fóti Miklós az MTA Könyvtára egy ó‐oszmánli kéziratának kiadásáról
 2014. december 28. § 0 hozzászólás
 Ferec ba’d eş-şidde. Freud nach Leid (Ein frühosmanisches Geschichtenbuch), 1–2, hrsg. von György Hazai, Andreas Tietze, Berlin, Klaus Schwarz Verlag, 2006 (Studien zur Sprache, Geschichte und Kultur der Türkvölker, 5.1).
 A Ferec ba’d eş-şidde – a Magyar Tudományos Akadémia Könyvtárában őrzött Keleti Kéziratgyűjtemény egyik legérdekesebb darabja – kritikai igényű kiadása 2006-ban jelent meg először. A szöveg mind tartalmát, mind pedig nyelvét tekintve egyedülálló.
 Tags: Oszmán Birodalom, oszmán-török nyelv, perzsa irodalom
 Fóti Miklós az MTA Könyvtára török kéziratainak katalógusairól
 2014. december 27. § 0 hozzászólás
 Catalogue of Turkish manuscripts in the Library of the Hungarian Academy of Sciences, eds. Ismail Parlatır, György Hazai, Barbara Kellner-Heinkele, Berlin, 2007 (Oriental Manuscripts in the Library of the Hungarian Academy of Sciences, 2); Macar Bilimler Akademisi Kütüphanesi’ndeki Türkçe el yazmaları kataloğu, eds. Ismail Parlatır, György Hazai, Ankara, 2007 (Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları, 13).
 A Magyar Tudományos Akadémia Könyvtárának keleti kéziratgyűjteménye a 19. századi magyar turkológusok gyűjtőmunkájának eredményeként jött létre, így érdekes példája a korabeli tudósok tudományos érdeklődésének. Legnagyobb hányadát Szilágyi Dánielnek köszönhetjük, aki az 1848–49-es szabadságharc után – Kossuth Lajos követőjeként – az Oszmán Birodalomban keresett menedéket és Isztambulban telepedett le.
 Tags: Oszmán Birodalom, oszmán-török kéziratok, Szilágyi Dániel
 Sz. Simon Éva, A hódoltságon kívüli „hódoltság”: Oszmán terjeszkedés a Délnyugat-Dunántúlon a 16. század második felében, Budapest, MTA Bölcsészettudományi Kutatóközpont Történettudományi Intézet, 2014 (Magyar Történelmi Emlékek. Értekezések).
 Mindig örömteli dolog mind az oszmanisták, mind a kora újkori magyar történelemmel foglalkozó kutatók számára, amikor közlésre kerül a korszak egy újabb, eddig publikálatlan oszmán-török forrása. Sz. Simon Éva munkájának tárgya a szigetvári szandzsák kanizsai náhijéjének, vagyis járásának 1579-es részletes összeírása (defter‐i mufassal), és annak összehasonlító elemzése az adott időszakra vonatkozóan rendelkezésre álló más oszmán-török és magyar források segítségével.
 F. Molnár Mónika az Identitás és kultúra a török hódoltság korában című kötetről
 2014. december 22. § 0 hozzászólás
 Identitás és kultúra a török hódoltság korában, szerk. Ács Pál, Székely Júlia, Budapest, Balassi, 2012.
 A 2008-as magyarországi Reneszánsz Év jegyében rendezte meg az MTA Irodalomtudományi Intézetének Reneszánsz Osztálya szokásos „ReBaKucs” (Reneszánsz-barokk Kutatócsoport) konferenciáját 2008. szeptember 18–20-án Esztergomban. A helyszín szimbolikus, hiszen a város, miután Nagy Szulejmán szultán seregei 1543-ban elfoglalták és szandzsákközponttá tették, egészen az 1683-as végleges visszafoglalásáig az Oszmán Birodalom egyik legészakibb végvára volt.
 Tags: hódoltság, identitás, muszlim, Oszmán Birodalom
 Mirosław Łukomski, Kwestia turecka jako czynnik polityki wewnętrznej Rzeczpospolitej w latach 1587–1606 [A török kérdés mint a Rzeczpospolita belpolitikájának alkotóeleme 1587 és 1606 között], Zabrze, Wydawnictwo Infort Editions, 2011 (Prace Historyczne, 7).
 Lengyelországban, honi léptékkel mérve, évről évre hihetetlen mennyiségű történeti munka jelenik meg. A lengyel könyvkiadás a piac méretéből adódóan sokkal nagyobb és szervezettebb, mint a hazai, amiben nem kis szerepet vállal a zabrze‐i Infort Editions is. Az apró sziléziai kiadó az elmúlt tíz évben számtalan sorozatot indított útjára, többek között egy közel hatvan kötetet számláló hadtörténeti válogatást is.
 Sadık Müfit BİLGE, Osmanlı’nın Macaristanı: Osmanlı hâkimiyetindeki Macaristan’ın tarihî coğrafyası ve idarî taksimâtı (1526–1718) [Az oszmánok Magyarországa: Az oszmán uralom alatti Magyarország történeti földrajza és közigazgatási szervezete (1526–1718)], İstanbul, Kitabevi, 2010.
 Sadık Müfit Bilge az Oszmán Birodalom történetének elhivatott török kutatója. Bár végzettsége szerint nem történész, az egyéni érdeklődés által vezérelt, önszorgalomból írt cikkei, könyvei nyomán ma már elismert kutatóként tartják számon Törökországban. Lelkes érdeklődését az oszmánok történelme iránt minden bizonnyal az is motiválja, hogy egy, a régi, oszmán elithez tartozó család leszármazottja.
 Fāṭıma cAliyye – Maḥmūd Escad, Tacaddüd‐i Zevcāt Zeyl – Continuation of the Debate on Polygamy, A Modern Turkish Version, Transcription, and Facsimile, ed. Rana von Mende-Altaylı, Berlin, 2010 (Studien zur Sprache, Geschichte und Kultur der Türkvölker, 9).
 A 19. században az Oszmán Birodalomban a reformkortól (Tanzimat) kezdődően az általános modernizációs törekvések között előtérbe került a nők helyzetét érintő reformok ügye. 1856-ban eltörölték a női rabszolgaságot (cāriyelik), 1858-ban a földtörvény keretein belül a nők örökösödési jogait terjesztették ki, 1869-ben jelent meg az első folyóirat nők részére (Teraḳḳī‐i Muḫadderāt), a következő évtizedekben pedig számos oktatási intézményt hoztak létre számukra. A kormányzat reformintézkedései mellett a kor irodalmi életének nagyjai is élénken foglalkoztak a nők helyzetével. Jelentős költők és írók – Namık Kemal, İbrahim Şinasi vagy Ahmet Mithat Paşa – írtak a megrendezett házasság, a nők közéleti szerepvállalása, illetve a fátyol viselésének kérdéséről. Kiálltak a nők jogainak kiterjesztését szolgáló intézkedések mellett, ugyanakkor védték az iszlámban gyökerező hagyományokat.
 Tags: női egyenjogúság, Oszmán Birodalom, poligámia, reformkor, XIX. század
 You are currently browsing entries tagged with Oszmán Birodalom at ‧ r e c i t i ‧.


text:
18. joulukuuta on gregoriaanisen kalenterin mukaan vuoden 352. päivä (353. päivä karkausvuonna). Vuodesta on jäljellä 13 päivää.
 Nimipäivät
 suomalainen kalenteri: Aapo, Rami, Aappo
 suomenruotsalainen kalenteri: Abraham
 ortodoksinen kalenteri: Seppo
 saamenkielinen kalenteri: Ábo, Ápparan, Ábrrán, Áppá, Áppo
 vanhemmissa kalentereissa: Apraham, Nikolai, Tauvo
 Tapahtumia
 1271 – Kublai-kaani nimesi valtakuntansa "Yuan"iksi (元 yuán), mistä virallisesti alkoi Kiinan Yuan- eli mongolidynastia.
 1352 – Innocentius VI valittiin paaviksi.
 1642 – Abel Tasman nousi ensimmäisenä eurooppalaisena maihin Uudessa-Seelannissa.
 1787 – New Jerseystä tuli Yhdysvaltain kolmas osavaltio.
 1865 – Orjuus kiellettiin Yhdysvalloissa.
 1892 – Pjotr Tšaikovskin baletin Pähkinänsärkijä ensiesitys Mariinski-teatterissa Pietarissa.
 1916 – Ensimmäinen maailmansota: Noin 700 000 henkeä vaatinut Verdunin taistelu päättyi Ranskan voittoon.
 1940 – Toinen maailmansota: Adolf Hitler hyväksyi ja allekirjoitti Saksan hyökkäystä Neuvostoliittoon koskeneen Barbarossa-suunnitelman.
 1944 – Toinen maailmansota: Yhdysvallat pommitti Wuhania.
 1961 – Indonesia hyökkäsi Länsi-Papuaan eli Alankomaiden Uuteen-Guineaan.
 1963 – Presidentti Urho Kekkonen myönsi eron Ahti Karjalaisen hallitukselle ja nimitti kansliapäällikkö Reino Lehdon muodostaman virkamieshallituksen.
 1966 – Tähtitiede: Richard L. Walker löysi Saturnuksen kuun Epimetheuksen.
 1972 – Vietnamin sota: Yhdysvallat aloitti Pohjois-Vietnamin rajun pommittamisen.
 1981 – Laulujoutsen valittiin Suomen kansallislinnuksi.
 1982 – Kilpa-autoilija Keke Rosberg valittiin urheilutoimittajien äänestyksessä vuoden parhaaksi suomalaisurheilijaksi ensimmäisenä moottoriurheilijana.
 1985 – Suomen Eläkeläisten Puolue hyväksyttiin oikeusministeriön puoluerekisteriin.
 1999 – Avaruustutkimus: Nasa laukaisi Earth Observing System -projektin ensimmäisen Maata kartoittavan tieteellisen tutkimussatelliitin, Terran.
 2005 – Ilkka Jääskeläinen voitti Idolsin.
 Syntyneitä
 1392 – Johannes VIII Palaiologos, Bysantin keisari (k. 1448)
 1626 – Kristiina, Ruotsin kuningatar (k. 1689)
 1784 – Carl Helenius, suomalainen pappi ja runoilija (k. 1855)
 1828 – Viktor Rydberg, ruotsalainen runoilija (k. 1895)
 1856 – J. J. Thomson, vuoden 1906 Nobelin fysiikanpalkinnon saanut englantilainen fyysikko (elektronin ja isotooppien löytäjä sekä massaspektrometrin keksijä) (k. 1940)
 1860 – Edward MacDowell, yhdysvaltalainen säveltäjä ja pianisti (k. 1908)
 1863 – Franz Ferdinand, Itävalta-Unkarin arkkiherttua ja kruununperillinen (k. 1914)
 1865 – Oskar Huttunen, suomalainen liikemies, kauppaneuvos ja Osk. Huttusen säätiön perustaja (k. 1955)
 1878 – Josif Stalin, Neuvostoliiton diktaattori (virallinen syntymäpäivä 21. joulukuuta 1879)
 1879 – Paul Klee, saksalais-sveitsiläinen taidemaalari (k. 1940)
 1880 – Aapo Harjula, suomalainen SDP:n kansanedustaja (k. 1961)
 1887 – Charles Galton Darwin, englantilainen fyysikko (k. 1962)
 1889 – Juho Heiskanen, suomalainen jääkärikenraalimajuri (k. 1950)
 1892 – Ragnar Ekelund, suomalainen kirjailija ja taidemaalari (k. 1960)
 1897 – Fletcher Henderson, yhdysvaltalainen jazzpianisti, yhtyejohtaja, sovittaja ja säveltäjä (k. 1952)
 1902 – Ernst Grönlund, suomalainen jalkapalloilija ja jääpalloilija (k. 1968)
 1907 – Christopher Fry, englantilainen kirjailija (k. 2005)
 1910 – Pauli Lehtosalo, suomalainen maalaisliittolainen poliitikko ja ministeri (k. 1989)
 1913 – Willy Brandt, vuoden 1971 Nobelin rauhanpalkinnon saanut Saksan liittokansleri 1969–1974 (k. 1992)
 1916 – Betty Grable, yhdysvaltalainen laulaja, filmitähti ja valokuvamalli (k. 1973)
 1931 – Gunnel Lindblom, ruotsalainen näyttelijä ja ohjaaja (k. 2021)
 1934 – John Bingham, brittiläinen jaarli (k. 1974)
 1938 – Chas Chandler, englantilainen muusikko, tuottaja ja manageri (k. 1996)
 1939 – Michael Moorcock, brittiläinen kirjailija
 1939 – Harold E. Varmus, vuoden 1989 Nobelin lääketieteen palkinnon saanut yhdysvaltalainen lääkäri
 1941 – Anssi Mänttäri, suomalainen elokuvaohjaaja
 1942 – Harvey Atkin, kanadalainen näyttelijä (k. 2017)
 1943 – Keith Richards, englantilainen kitaristi ("Rolling Stones")
 1946 – Steven Spielberg, yhdysvaltalainen elokuvaohjaaja
 1946 – Steve Biko, eteläafrikkalainen apartheidin väkivallaton vastustaja (k. 1977)
 1947 – Pekka Marjamäki, suomalainen jääkiekkoilija (k. 2012)
 1948 – Edmund Kemper, yhdysvaltalainen sarjamurhaaja ja nekrofiili
 1953 – Sakari Tamminen, suomalainen yritysjohtaja
 1954 – Ray Liotta, yhdysvaltalainen näyttelijä (Mafiaveljet)
 1955 – Vijay Mallya, intialalainen liikemies
 1961 – Brian Orser, kanadalainen taitoluistelija ja valmentaja
 1962 – James Sie, yhdysvaltalainen näyttelijä
 1963 – Brad Pitt, yhdysvaltalainen näyttelijä ja Oscar-palkittu elokuvatuottaja
 1964 – Steve Austin, yhdysvaltalainen showpainija ja näyttelijä
 1964 – Pierre Nkurunziza, burundilainen poliitikko, presidentti 2005–2020 (k. 2020)
 1966 – Olli Keskinen, suomalainen televisiovaikuttaja (Kummeli)
 1966 – Gianluca Pagliuca, italialainen jalkapallomaalivahti
 1967 – Radhouéne Salhi, tunisialainen jalkapallomaalivahti
 1969 – Santiago Cañizares, espanjalainen jalkapallomaalivahti
 1970 – Cezary Augustynowicz, puolalainen black metal -muusikko
 1971 – Arantxa Sánchez Vicario, espanjalainen tennispelaaja
 1974 – Kari Byron, yhdysvaltalainen televisiopersoona ("Myytinmurtajat")
 1975 – Sia, australialainen laulaja
 1975 – Dorjpalamyn Narmandakh, mongolialainen judoka ja olympiamitalisti
 1976 – Tomasz Halicki, puolalainen basisti
 1978 – Katie Holmes, yhdysvaltalainen näyttelijä
 1979 – Mikko Ilonen, suomalainen golfaaja
 1980 – Christina Aguilera, yhdysvaltalainen laulaja
 1982 – Jan-Axel Alanko, suomalainen koripalloilija
 1989 – Ashley Benson, yhdysvaltalainen näyttelijä
 1995 – Nelli Matula, suomalainen artisti
 2001 – Billie Eilish, yhdysvaltalainen laulaja-lauluntekijä
 Kuolleita
 1290 – Maunu Ladonlukko, Ruotsin kuningas (s. noin 1240)
 1515 – Alexander Stewart, Jaakko IV:n ja Margareeta Tudorin poika (s. 1514)
 1737 – Antonio Stradivari, italialainen viulunrakentaja (s. 1644)
 1792 – Johann van Beethoven, saksalainen tenorilaulaja (s. 1739 tai 1740)
 1803 – Johann Gottfried von Herder, saksalainen kirjailija ja filosofi (s. 1744)
 1829 – Jean-Baptiste Lamarck, ranskalainen luonnontieteilijä (s. 1744)
 1848 – Alexander Blomqvist, suomalainen kirjastonhoitaja ja oppihistorian professori (s. 1796)
 1848 – Bernard Bolzano, bööminsaksalainen matemaatikko, teologi, filosofi ja loogikko (s. 1781)
 1865 – Thomas Corwin, yhdysvaltalainen poliitikko (s. 1794)
 1880 – Michel Chasles, ranskalainen matemaatikko (s. 1793)
 1892 – Richard Owen, brittiläinen paleontologi (s. 1804)
 1931 – Walter Ahlström, suomalainen toimitusjohtaja ja vuorineuvos (s. 1875)
 1960 – August Rytkönen, suomalainen sosialistipoliitikko (s. 1886)
 1968 – Giovanni Messe, italialainen sotamarsalkka ja poliitikko (s. 1883)
 1969 – Charles Dvorak, yhdysvaltalainen seiväshyppääjä (s. 1878)
 1980 – Aleksei Kosygin, Neuvostoliiton pääministeri (s. 1904)
 1982 – Hans-Ulrich Rudel, saksalainen Stuka-lentäjä (s. 1916)
 1990 – Paul Tortelier, ranskalainen sellisti ja säveltäjä (s. 1914)
 1991 – George Abecassis, brittiläinen kilpa-autoilija (s. 1913)
 1995 – Nathan Rosen, israelilainen fyysikko (s. 1909)
 1995 – Konrad Zuse, saksalainen insinööri ja tietokonealan pioneeri (s. 1910)
 1997 – Chris Farley, yhdysvaltalainen näyttelijä ja koomikko (s. 1964)
 1999 – Robert Bresson, ranskalainen elokuvaohjaaja (s. 1901)
 1999 – Dennis Sciama, brittiläinen fyysikko (s. 1926)
 2006 – Joseph Barbera, yhdysvaltalainen animaattori ja tuottaja (s. 1911)
 2010 – Phil Cavarretta, yhdysvaltalainen baseballpelaaja (s. 1916)
 2010 – Tommaso Padoa-Schioppa, italialainen poliitikko ja entinen talousministeri (s. 1940)
 2010 – Nikos Papatakis, kreikkalais-ranskalainen elokuvaohjaaja (s. 1918)
 2010 – Jacqueline de Romilly, ranskalainen filologi (s. 1913)
 2010 – Saimi Ääri, suomalainen poliitikko (s. 1931)
 2011 – Jeremy Doyle, australialainen pyörätuolikoripalloilija (s. 1983)
 2011 – Václav Havel, Tšekkoslovakian viimeinen ja Tšekin tasavallan ensimmäinen presidentti (s. 1936)
 2011 – Don Sharp, brittiläinen elokuvaohjaaja (s. 1922)
 2014 – Ante Žanetić, kroatialainen jalkapalloilija (s. 1936)
 2017 – Kim Jong-hyun, etelä-korealainen laulaja (s. 1990)
 2019 – Claudine Auger, ranskalainen näyttelijä (s. 1941)
 Katso myös: kalenteri ~ 17. joulukuuta, 19. joulukuuta
 Joulukuu
 -12-18