dkoterwa/mlqa_filtered huggingface dataset:
Trong thời gian hình thành hệ Mặt Trời, Sao Hỏa được tạo ra từ đĩa tiền hành tinh quay quanh Mặt Trời do kết quả của các quá trình ngẫu nhiên của sự vận động đĩa tiền hành tinh. Trên Hỏa Tinh có nhiều đặc trưng hóa học khác biệt do vị trí của nó trong hệ Mặt Trời. Trên hành tinh này, các nguyên tố với điểm sôi tương đối thấp như clo, phốt pho và lưu huỳnh có mặt nhiều hơn so với trên Trái Đất; các nguyên tố này có lẽ đã bị đẩy khỏi những vùng gần Mặt Trời bởi gió Mặt Trời trong giai đoạn hình thành Thái Dương hệ.Ngay sau khi hình thành lên các hành tinh, tất cả chúng đều chịu những đợt bắn phá lớn của các thiên thạch ("Late Heavy Bombardment"). Khoảng 60% bề mặt Sao Hỏa còn để lại chứng tích những đợt va chạm trong thời kỳ này. Phần bề mặt còn lại có lẽ thuộc về một lòng chảo va chạm rộng lớn hình thành trong thời gian đó—chứng tích của một lòng chảo va chạm khổng lồ ở bán cầu bắc Sao Hỏa, dài khoảng 10.600 km và rộng 8.500 km, hay gần bốn lần lớn hơn lòng chảo cực nam Aitken của Mặt Trăng, lòng chảo lớn nhất từng được phát hiện. Các nhà thiên văn cho rằng trong thời kỳ này Sao Hỏa đã bị va chạm với một thiên thể kích cỡ tương đương với Pluto cách nay bốn tỷ năm. Sự kiện này được cho là nguyên nhân gây nên sự khác biệt về địa hình giữa bán cầu bắc và bán cầu nam của Hỏa Tinh, tạo nên lòng chảo Borealis bao phủ 40% diện tích bề mặt hành tinh.Lịch sử địa chất của Sao Hỏa có thể tách ra thành nhiều chu kỳ, nhưng bao gồm ba giai đoạn lớn sau:

Question: Đường kính lòng chảo va chạm trên sao Hoả tính bằng dặm? 
Answer: 10.600 km và rộng 8.500 km

Question: Lý thuyết này cho thấy sao Hỏa đã bị va chạm bởi vật thể từ lúc nào?
Answer: cách nay bốn tỷ năm
Khe đất hẹp (streak) thường xuất hiện trên khắp bề mặt Sao Hỏa và những cái mới thường xuất hiện trên các sườn dốc của các hố va chạm, trũng hẹp và thung lũng. Khe đất hẹp ban đầu có màu tối và theo thời gian nó bị nhạt màu dần. Thỉnh thoảng các rãnh này có mặt ở trong một vùng nhỏ hẹp sau đó chúng bắt đầu kéo dài ra hàng trăm mét. Khe rãnh hẹp cũng đã được quan sát thấy ở cạnh của các tảng đá lớn và những chướng ngại vật trên đường lan rộng của chúng. Các lý thuyết đa số cho rằng những khe rãnh hẹp có màu tối do chúng nằm ở dưới những lớp đất sau đó bị lộ ra bề mặt do tác động của quá trình sạt nở đất của bụi sáng màu hay các trận bão bụi. Một số cách giải thích khác lại trực tiếp hơn khi cho rằng có sự tham gia của nước hay thậm chí là sự sinh trưởng của các tổ chức sống.

Question: Lý thuyết nào được chấp nhận?
Answer: những khe rãnh hẹp có màu tối do chúng nằm ở dưới những lớp đất sau đó bị lộ ra bề mặt do tác động của quá trình sạt nở đất của bụi sáng màu hay các trận bão bụi
Mặc dù được công nhận nhiều là những người đã vẽ bản đồ Mặt Trăng, Johann Heinrich Mädler và Wilhelm Beer cũng là hai người đầu tiên vẽ bản đồ Sao Hỏa. Họ đã nhận ra rằng hầu hết đặc điểm trên bề mặt Sao Hỏa là vĩnh cửu và nhờ đó đã xác định được một cách chính xác chu kỳ tự quay của hành tinh này. Năm 1840, Mädler kết hợp 10 năm quan sát để vẽ ra tấm bản đồ địa hình đầu tiên trên Hỏa Tinh. Tuy không đặt tên cho những vị trí đặc trưng, Beer và Mädler đơn giản chỉ gán chữ cho chúng; ví dụ Vịnh Meridiani (Sinus Meridiani) được đặt tên với chữ "a."Ngày nay, các đặc điểm trên Sao Hỏa được đặt tên theo nhiều nguồn khác nhau. Những đặc điểm theo suất phản chiếu quang học được đặt tên trong thần thoại. Các hố lớn hơn 60 km được đặt tên để tưởng nhớ những nhà khoa học và văn chương và những người đã đóng góp cho việc nghiên cứu Hỏa Tinh. Những hố nhỏ hơn 60 km được đặt tên theo các thị trấn và ngôi làng trên Trái Đất với dân số nhỏ hơn 100.000 người. Những thung lũng lớn được đặt tên theo từ "Sao Hỏa" và các ngôi sao trong nghĩa của các ngôn ngữ khác nhau, những thung lũng nhỏ được đặt tên theo các con sông.Những đặc điểm có suất phản chiếu hình học lớn (albedo) mang nhiều tên gọi cũ, nhưng thường được thay đổi để phản ánh những hiểu biết mới về bản chất của đặc điểm. Ví dụ, tên gọi Nix Olympica (tuyết ở ngọn Olympus) được đổi thành Olympus Mons (núi Olympus). Bề mặt Sao Hỏa khi quan sát từ Trái Đất được chia ra thành loại vùng, với suất phản chiếu hình học khác nhau. Những đồng bằng nhạt màu bao phủ bởi bụi và cát trong màu đỏ của sắt ôxít từng được cho là các 'lục địa' và đặt tên như Arabia Terra (vùng đất Ả Rập) hay Amazonis Planitia (đồng bằng Amazon). Những vùng tối màu được coi là các biển, như Mare Erythraeum (biển Erythraeum), Mare Sirenum và Aurorae Sinus. Vùng tối lớn nhất khi nhìn từ Trái Đất là Syrtis Major Planum. Chỏm băng vĩnh cửu cực bắc được đặt tên là Planum Boreum, và Planum Australe.

Question: Biển còn được gọi là gì? 
Answer: Mare Erythraeum (biển Erythraeum), Mare Sirenum và Aurorae Sinus.

Question: Syrtis Major Planum được nhìn là gì từ Trái Đất?
Answer: Vùng tối lớn nhất
Núi lửa hình khiên Olympus Mons có chiều cao tới 27 km và là ngọn núi cao nhất trong hệ Mặt Trời. Nó là ngọn núi lửa đã tắt nằm trong vùng cao nguyên rộng lớn Tharsis, vùng này cũng chứa một vài ngọn núi lửa lớn khác. Olympus Mons cao gấp ba lần núi Everest, với chiều cao trên 8,8 km. Cũng chú ý rằng, ngoài những hoạt động kiến tạo, kích thước của hành tinh cũng giới hạn cho chiều cao của những ngọn núi trên bề mặt của nó.Hẻm vực lớn Valles Marineris (tiếng Latin của  thung lũng Mariner, hay còn gọi là Agathadaemon trong những tấm bản đồ kênh đào Sao Hỏa cũ), có chiều dài tới 4.000 km và độ sâu khoảng 7 km. Chiều dài của Valles Marineris tương đương với chiều dài của châu Âu và chiếm tới một phần năm chu vi của Sao Hỏa. Hẻm núi Grand Canyon trên Trái Đất có chiều dài 446 km và sâu gần 2 km. Valles Marineris được hình thành là do sự trồi lên của vùng cao nguyên Tharsis làm cho lớp vỏ hành tinh ở vùng Valles Marineris bị tách giãn và sụt xuống. Một hẻm vực lớn khác là Ma'adim Vallis (Ma'adim trong tiếng Hebrew là Sao Hỏa). Nó dài 700 km và bề rộng cũng lớn hơn Grand Canyon với chiều rộng 20 km và độ sâu 2 km ở một số vị trí. Trong quá khứ Ma'adim Vallis có thể đã bị ngập bởi nước lũ.

Question: Núi lửa hình khiên Olympus Mons nằm ở vùng nào của Sao Hỏa ?
Answer: Tharsis
Bầu khí quyển Sao Hỏa chứa 95% cacbon điôxít, 3% nitơ, 1,6% argon và chứa dấu vết của ôxy và hơi nước. Khí quyển khá là bụi bặm, chứa các hạt bụi đường kính khoảng 1,5 µm khiến cho bầu trời Sao Hỏa có màu vàng nâu khi đứng nhìn từ bề mặt của nó.

Question: Khí quyển như thế nào?
Answer: khá là bụi bặm
Trong số các hành tinh trong hệ Mặt Trời, các mùa trên Sao Hỏa là gần giống với trên Trái Đất nhất, do sự gần bằng về độ nghiêng của trục tự quay ở hai hành tinh. Độ dài các mùa trên Hỏa Tinh bằng khoảng hai lần trên Trái Đất, do khoảng cách từ Sao Hỏa đến Mặt Trời lớn hơn dẫn đến một năm trên hành tinh này bằng khoảng hai năm Trái Đất. Nhiệt độ Sao Hỏa thay đổi từ nhiệt độ rất thấp -87 °C trong thời gian mùa đông ở các cực cho đến -5 °C vào mùa hè. Biên độ nhiệt độ lớn như vậy là vì bầu khí quyển quá mỏng không thể giữ lại được nhiệt lượng từ Mặt Trời, do áp suất khí quyển thấp, và do tỉ số thể tích nhiệt rung riêng (thermal inertia) của đất Sao Hỏa thấp. Hành tinh cũng nằm xa Mặt Trời gấp 1,52 lần so với Trái Đất, do vậy nó chỉ nhận được khoảng 43% lượng ánh sáng so với Trái Đất.Nếu Sao Hỏa nằm vào quỹ đạo của Trái Đất, các mùa trên hành tinh này sẽ giống với trên địa cầu do độ lớn góc nghiêng trục quay hai hành tinh giống nhau. Độ lệch tâm quỹ đạo tương đối lớn của nó cũng có một tác động quan trọng. Khi Hỏa Tinh gần cận điểm quỹ đạo thì ở bán cầu bắc là mùa đông và bán cầu nam là mùa hè, khi nó gần viễn điểm quỹ đạo thì ngược lại. Các mùa ở bán cầu nam diễn ra khắc nghiệt hơn so với bán cầu bắc. Nhiệt độ trong mùa hè ở bán cầu nam có thể cao hơn tới 30 °C (86 °F) so với mùa hè ở bán cầu bắc.Sao Hỏa cũng có những trận bão bụi lớn nhất trong hệ Mặt Trời. Chúng có thể biến đổi từ một cơn bão trong một vùng nhỏ cho đến hình thành cơn bão khổng lồ bao phủ toàn bộ hành tinh. Những trận bão bụi thường xuất hiện khi Sao Hỏa nằm gần Mặt Trời và khi đó nhiệt độ toàn cầu cũng tăng lên do tác động của bão bụi.

Question: Các mùa khác nhau thế nào trên các bán cầu ở sao Hỏa?
Answer: Các mùa ở bán cầu nam diễn ra khắc nghiệt hơn so với bán cầu bắc
Khoảng cách trung bình từ Sao Hỏa đến Mặt Trời vào khoảng 230 triệu km (1,5 AU) và chu kỳ quỹ đạo của nó bằng 687 ngày Trái Đất. Ngày mặt trời (viết tắt sol) trên Sao Hỏa hơi dài hơn ngày Trái Đất và bằng: 24 giờ, 39 phút, và 35,244 giây. Một năm Sao Hỏa bằng 1,8809 năm Trái Đất; hay 1 năm, 320 ngày, và 18,2 giờ.Độ nghiêng trục quay bằng 25,19 độ và gần bằng với độ nghiêng trục quay của Trái Đất. Kết quả là Sao Hỏa có các mùa gần giống với Trái Đất mặc dù chúng có thời gian kéo dài gần gấp đôi trong một năm dài hơn. Hiện tại hướng của cực bắc Hỏa Tinh nằm gần với ngôi sao Deneb. Sao Hỏa đã vượt qua cận điểm quỹ đạo vào tháng 3 năm 2011 và vượt qua viễn điểm quỹ đạo vào tháng 2 năm 2012.Sao Hỏa có độ lệch tâm quỹ đạo tương đối lớn vào khoảng 0,09; trong bảy hành tinh còn lại của hệ Mặt Trời, chỉ có Sao Thủy có độ lệch tâm lớn hơn. Các nhà khoa học biết rằng trong quá khứ Sao Hỏa có quỹ đạo tròn hơn so với bây giờ. Cách đây khoảng 1,35 triệu năm Trái Đất, Sao Hỏa có độ lệch tâm gần bằng 0,002, nhỏ hơn nhiều so với Trái Đất ngày nay. Chu kỳ độ lệch tâm của Sao Hỏa bằng 96.000 năm Trái Đất so với chu kỳ lệch tâm của Trái Đất bằng 100.000 năm. Sao Hỏa cũng đã từng có chu kỳ lệch tâm bằng 2,2 triệu năm Trái Đất. Trong vòng 35.000 năm trước đây, quỹ đạo Sao Hỏa trở lên elip hơn do ảnh hưởng hấp dẫn từ những hành tinh khác. Khoảng cách gần nhất giữa Trái Đất và Sao Hỏa sẽ giảm nhẹ dần trong vòng 25.000 năm tới.

Question: Điều gì đã và đang xảy ra với chu kì của sao Hỏa?
Answer: lệch tâm
Sao Hỏa có hai vệ tinh tự nhiên tương đối nhỏ, Phobos và Deimos, chúng quay quanh trên những quỹ đạo khá gần hành tinh. Lý thuyết về tiểu hành tinh bị hành tinh đỏ bắt giữ đã thu hút sự quan tâm từ lâu nhưng nguồn gốc của nó vẫn còn nhiều bí ẩn. Nhà thiên văn học Asaph Hall đã phát hiện ra 2 vệ tinh này vào năm 1877, và ông đặt tên chúng theo tên các nhân vật trong thần thoại Hy Lạp là Phobos (đau đớn/sợ hãi) và Deimos (kinh hoàng/khiếp sợ), hai người con cùng tham gia những trận đánh của vị thần chiến tranh Ares. Ares trong thần thoại La Mã tên là Mars (mà người La Mã dùng tên của vị thần đó đặt tên cho Sao Hỏa).Nhìn từ bề mặt Hỏa Tinh, chuyển động của Phobos và Deimos hiện lên rất khác lạ so với chuyển động của Mặt Trăng. Phobos mọc lên ở phía tây, lặn ở phía đông, và lại mọc lên chỉ sau 11 giờ. Deimos nằm ngay bên ngoài quỹ đạo khóa thủy triều—tại đó chu kỳ quỹ đạo bằng với chu kỳ tự quay của hành tinh—nó mọc lên ở phía đông nhưng rất chậm. Mặc dù chu kỳ quỹ đạo của nó bằng 30 giờ, nó phải mất 2,7 ngày để lặn ở phía tây khi nó chậm dần đi về phía sau sự quay của Sao Hỏa, và sau đó phải khá lâu nó mới mọc trở lại.Bởi vì quỹ đạo của Phobos nằm bên trong quỹ đạo đồng bộ, lực thủy triều từ Hỏa Tinh đang dần dần hút vệ tinh này về phía nó. Trong khoảng 50 triệu năm nữa vệ tinh này sẽ đâm xuống bề mặt Sao Hỏa hoặc bị phá tan thành một cái vành bụi quay quanh hành tinh.Nguồn gốc của hai vệ tinh này vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Đặc tính suất phản chiếu hình học thấp và thành phần cấu tạo bằng "thiên thạch hạt chứa than" (carbonaceous chondrite) giống với tính chất của các tiểu hành tinh là một trong những bằng chứng ủng hộ lý thuyết tiểu hành tinh bị bắt. Quỹ đạo không ổn định của Phobos dường như là một chứng cứ khác cho thấy nó bị bắt trong thời gian khá gần ngày nay. Tuy vậy, cả hai vệ tinh có quỹ đạo tròn, mặt phẳng quỹ đạo rất gần với mặt phẳng xích đạo hành tinh, lại là một điều không thông thường cho các vật thể bị bắt và như thế đòi hỏi quá trình động lực bắt giữ 2 vệ tinh này rất phức tạp. Sự bồi tụ trong buổi đầu lịch sử hình thành Sao Hỏa cũng là một khả năng khác nhưng lý thuyết này lại không giải thích được thành phần cấu tạo của 2 vệ tinh giống với các tiểu hành tinh hơn là giống với thành phần của Hỏa Tinh.

Question: Một lý thuyết có hương vị dài gọi là gì?
Answer: tiểu hành tinh
Sự tồn tại của Sao Hỏa như một thiên thể đi lang thang trên bầu trời đêm đã được ghi lại bởi những nhà thiên văn học Ai Cập cổ đại và vào năm 1534 TCN họ đã nhận thấy được chuyển động nghịch hành biểu kiến của hành tinh đỏ. Trong lịch sử của đế chế Babylon lần hai, các nhà thiên văn Babylon đã quan sát một cách có hệ thống và ghi chép thường xuyên vị trí của các hành tinh. Đối với Sao Hỏa, họ biết rằng hành tinh này thực hiện được 37 chu kỳ giao hội, hay đi được 42 vòng trên vòng hoàng đạo, trong khoảng 79 năm Trái Đất. Họ cũng đã phát minh ra phương pháp số học nhằm hiệu chỉnh những độ lệch nhỏ trong việc tiên đoán vị trí của các hành tinh.Trong thế kỷ thứ tư trước Công nguyên, Aristoteles đã phát hiện ra Sao Hỏa biến mất đằng sau Mặt Trăng trong một lần che khuất, và ông nhận xét rằng hành tinh này phải nằm xa hơn Mặt Trăng. Ptolemaeus, nhà thiên văn Hy Lạp cổ đại ở Alexandria, đã cố gắng giải quyết vấn đề chuyển động quỹ đạo của Hỏa Tinh. Mô hình của Ptolemaeus và tập hợp những nghiên cứu của ông về thiên văn học đã được trình bày trong bản thảo nhiều tập mang tên Almagest, và nó đã trở thành nội dung được phổ biến trong thiên văn học phương Tây trong gần mười bốn thế kỷ sau. Các tư liệu lịch sử Trung Hoa cổ đại cho thấy Sao Hỏa được các nhà thiên văn Trung Hoa cổ đại biết đến không muộn hơn thế kỷ thứ tư trước Công nguyên. Ở thế kỷ thứ năm, trong tài liệu ghi chép thiên văn của Ấn Độ mang tên Surya Siddhanta đã ghi lại ước tính đường kính Sao Hỏa của những nhà thiên văn Ấn Độ.Trong thế kỷ thứ mười bảy, Tycho Brahe đã đo thị sai ngày của Sao Hỏa và dữ liệu này được Johannes Kepler sử dụng để tính toán sơ bộ về khoảng cách tương đối đến hành tinh đỏ. Khi kính thiên văn được phát minh ra và trở lên phổ biến hơn, thị sai ngày của Sao Hỏa đã được đo lại cẩn thận trong nỗ lực nhằm xác định khoảng cách Trái Đất-Mặt Trời. Nỗ lực này lần đầu tiên được thực hiện bởi Giovanni Domenico Cassini năm 1672. Những đo đạc thị sai trong thời kỳ này đã bị cản trở bởi chất lượng của dụng cụ quan sát. Ngày 13 tháng 10 năm 1590, sự kiện Sao Hỏa bị Sao Kim che khuất đã được Michael Maestlin ở Heidelberg ghi nhận. Năm 1610, Galileo Galilei là người đầu tiên đã quan sát Sao Hỏa qua một kính thiên văn. Người đầu tiên cố gắng vẽ ra tấm bản đồ Sao Hỏa thể hiện những đặc điểm trên bề mặt của nó là nhà thiên văn học người Hà Lan Christiaan Huygens.

Question: Cassini đã thực hiện nó đầu tiên vào năm nào?
Answer: 1672
Sau khi Marcus kết nối với máy chủ, anh biết được các thông tin về quá trình anh bị tử hình, về cái chết của Tiến sĩ Serena Kogan và việc Không lực Hoa Kỳ đã tiếp quản bản quyền các sáng chế của Cyberdyne Systems và cuối cùng là lý do vì sao anh còn tồn tại. Skynet đã sử dụng khuôn mặt của Tiến sĩ Kogan cho Marcus biết anh là một gián điệp, với mục đích là nhận dạng John và Reese với nhiệm vụ đưa họ vào bẫy. Sau khi nhiệm vụ hoàn thành, Marcus có thể tiếp tục tham chiến. Marcus xé nát phần cứng liên kết anh với Skynet và bảo rằng tuy anh không còn là con người nhưng anh cũng không phải là máy móc. Marcus giúp đỡ John chống lại Kẻ hủy diệt T-800 Model 101. John sơ ý bị Kẻ hủy diệt đâm thanh sắt vào tim. Đúng lúc này Marcus lấy hết sức rút thanh sắt ra và chém bay đầu T-800.

Question: Marcus đã giúp đỡ ai?
Answer: John
Năm 1997, C2 Pictures mua quyền làm loạt phim Kẻ hủy diệt. Hai năm sau, Tedi Sarafian được thuê viết Kẻ hủy diệt 3: Kỷ nguyên người máy (T3), còn David C. Wilson được thuê viết Kẻ hủy diệt 4 (T4). Thoạt đầu, T3 lấy bối cảnh năm 2001 và trận chiến đầu tiên là giữa Skynet và loài người. T4 là tập tiếp của T3 và sẽ tiếp nối những gì đã diễn ra trong hai tập đầu tiên. Sau khi T3 công chiếu năm 2003, hai nhà sản xuất Andrew G. Vajna và Mario Kassar định ký hợp đồng với Nick Stahl và Claire Danes để hai người trở lại với vai John Connor và Kate Brewster trong tập phim mới, nhưng không thành công. Đạo diễn Jonathan Mostow giám sát phần kịch bản do John D. Brancato và Michael Ferris viết, dự trù sẽ bấm máy vào năm 2005. Ngay lúc đó, vai diễn của Arnold Schwarzenegger đã được đưa xuống hàng thứ yếu vì anh bận sự nghiệp chính trị. Hãng Warner Bros đồng ý tài trợ cho T4 như đã làm với T3. Năm 2006, Metro-Goldwyn-Mayer (MGM), nhà phân phối của bộ phim gốc Kẻ hủy diệt, nhận lời phát hành tập thứ tư. Tháng 5/2007, do có sự tranh chấp giữa Vajna và Kassar, quyền sản xuất bộ phim được trao cho hãng phim Halcyon Company. Tháng 7/2007, dự án bị vướng vào tranh chấp pháp lý giữa MGM và chi nhánh T Asset của Halcyon. MGM tuyên bố sẽ chỉ dành ra 30 ngày để thương lượng quyền phát hành hai tập phim Kẻ hủy diệt mới. Nhưng khi thương lượng đến T4, Halcyon bác bỏ bề nghị của MGM dẫn đến việc MGM rời cuộc họp. Thời hạn 30 ngày đã hết, MGM đồng ý gia hạn thương lượng. Halcyon đưa vụ việc ra toà để tìm nhà phát hành khác. Kết quả: Warner Brothers nhận quyền phát hành tại Bắc Mỹ trong khi Sony Pictures Entertainment phát hành ở nước ngoài.

Question: Ai đã hoãn lại cuộc đàm phán?
Answer: MGM

Question: Thời gian đàm phán đã kéo dài bao lâu?
Answer: 30 ngày
Đạo diễn McG rất thích hai bộ phim đầu tiên. Ông thích đến nỗi đã mời diễn viên Robert Patrick (đóng vai T-1000) tham gia các bộ phim khác của mình. Rồi McG gặp đạo diễn James Cameron, đồng sáng tạo loạt phim Kẻ hủy diệt. Dù không có ý kiến về dự án nhưng Cameron cảnh báo McG những thách thức tương tự như ông đã gặp khi đi sau đạo diễn Ridley Scott trong việc thực hiện bộ phim Aliens. Trong trường hợp này, Cameron khuyên McG nên giữ lại hai yếu tố quan trọng của hai tập phim Kẻ hủy diệt trước: John Connor không dính líu gì đến chính phủ và phim phải có một nhân vật quan trọng trong tương lai cần được bảo vệ. Lần này là Kyle Reese. Kịch bản đầy đủ đầu tiên của T4 do John Brancato và Michael Ferris viết dựa vào phác thảo 100 trang của David C. Wilson. Sau đó Paul Haggis viết lại kịch bản của Brancato và Ferris rồi Shawn Ryan điều chỉnh lại lần nữa trước ngày bấm máy 3 tuần. Jonathan Nolan thêm thắt chút ít lúc phim đang quay. Anthony E. Zuiker cũng đóng góp ý kiến của mình về nhân vật chính John Connor. Nội dung phim được sửa đồi nhiều đến nỗi nhà văn Alan Dean Foster quyết định viết lại cuốn truyện của mình dù đã đưa cho nhà xuất bản. Trong bản thảo đầu tiên, John là nhân vật số hai, bị chết vào cuối phim, được Quân kháng chiến dùng da phủ lên thân thể người máy sinh học Marcus. Nhưng McG không đồng ý với diễn tiến như vậy mà muốn John là nhân vật chính, lãnh đạo lực lượng kháng chiến. Tựa đề đầu tiên của phim là Terminator Salvation: The Future Begins, nhưng phần đuôi sau đó bị bỏ bớt khi phim đang quay.

Question: Bao lâu trước khi bộ phim diễn ra mà kịch bản đã bị sửa?
Answer: 3 tuần

Question: Zuiker đã góp ý kiến và hỗ trợ gì? 
Answer: Nội dung
T4 khởi quay tại tiểu bang New Mexico, Mỹ ngày 5/5/2008, tại căn cứ không quân Kirtland của tiểu bang. Thật ra, các nhà làm phim định quay tại Budapest, nhưng họ rút lui vì mức thuế 25% quá cao đối với một bộ phim kinh phí 200 triệu USD. Để tránh ảnh hưởng bởi cuộc đình công của Hiệp hội diễn viên Mỹ (Screen Actors Guild) có thể diễn ra vào tháng 7/2008, tất cả cảnh quay bên ngoài phải hoàn tất trước ngày đó. Terminator Salvation quay xong phần thô vào ngày 22/8/2008 nhưng tháng 1/2009 phải quay bổ sung một số cảnh nữa. Trong quá trình quay phim, ngoài việc Bale bị nứt xương tay và Worthington bị thương ở lưng, kỹ thuật gia hiệu quả đặc biệt Mike Menardis gần như mất chân do một vụ nổ bất cẩn. Phần hậu kỳ, phim sử dụng kỹ thuật Technicolor's Oz. Trong quá trình làm phim, McG tham khảo ý kiến của nhiều nhà khoa học về cảnh quan thế giới sau thảm họa hạt nhân. Ông cũng xem lại bộ phim Cyborg Mad Max 2, bộ ba phim Star Wars và đọc cuốn truyện The Road. Đa số máy móc và robot trong phim do kỹ thuật viên Martin Laing thiết kế. Từng làm việc với hai bộ phim Titanic và Ghosts of the Abyss, Laing nghĩ ra loại robot nhỏ Aerostat như trung gian gửi tín hiệu cho những cỗ máy Harvester, vốn chậm chạp vì cao đến 18 mét. Harvester phải huy động đội ngũ Mototerminator để bắt con người rồi giam họ vào trong các robot vận tải Transporter. Binh đoàn hủy diệt của Skynet là những cỗ máy T-600 và T-700. Nhưng robot Hydrobot hình dáng giống con lươn mới là con chủ bài giúp Skynet chiếm lĩnh đất liền, biển cả và tầng cao. Stanley Winston được giao giám sát phần kỹ xảo điện ảnh, nhưng khi ông qua đời ngày 15/6/2008, trọng trách này được chuyển cho John Rosengrant và Charlie Gibson. Trong quá trình quay phim, có lúc Bale quát tháo đạo diễn hình ảnh Shane Hurlbut và dọa bỏ ngang dự án. Tháng 2/2009, đoạn băng ghi những lời chửi rủa của Bale được phát tán trên interenet khiến Bale phải công khai lên tiếng xin lỗi, đồng thời khẳng định đã giải quyết xong những dị biệt với Hurlbut. Nhạc sĩ Danny Elfman bắt đầu soạn nhạc nền cho T4 từ tháng 1.2008. Trước đó, McG định mời Gustavo Santaolalla hay Hans Zimmer làm việc này nhưng cả hai đều bận. Brad Fiedel, nhà soạn nhạc cho Kẻ hủy diệt và Kẻ hủy diệt 2: Ngày phán xét thì bị chê là "không thể làm mới chính mình".

Question: Tại sao các ngoại cảnh được tạo ra rất nhanh?
Answer: phải hoàn tất trước ngày đó
Borobudur, Barabodur hay Ba La Phù đồ (tiếng Indonesia: Candi Borobudur) là một ngôi đền Phật giáo có niên đại từ thế kỷ thứ 9 toạ lạc ở Magelang, miền trung Java, Indonesia, là một trong những ngôi đền cũng như di tích Phật giáo lớn nhất thế giới. Ngôi đền có chín tầng, xếp chồng lên nhau bao gồm sáu vuông, ba tròn và trên cùng là một mái tròn. Ngôi đền được trang trí bằng 2672 tấm phù điêu chạm khắc nổi và 504 pho tượng Phật. Mái vòm trên cùng được bao quanh bởi 72 pho tượng Phật, mỗi tượng được đặt trong một phù đồ.Đền được xây dựng vào thế kỷ thứ 9 dưới triều đại Sailendra theo phong cách kiến trúc Phật giáo Java, trong đó pha trộn với tục thờ cúng tổ tiên của người Indonesia bản địa cũng như các khái niệm nhập Niết-bàn của Phật giáo. Ngôi đền cũng cho thấy sự ảnh hưởng của phong cách Gupta, phản ánh ảnh hưởng của Ấn Độ trong khu vực, nhưng vẫn mang những nét đặc sắc Indonesia riêng biệt. Ngôi đền là nơi thờ Đức Phật và cũng là một địa điểm hành hương cho tín đồ Phật giáo. Cuộc hành trình của Phật tử bắt đầu từ nền đền rồi đi vòng quanh để lên đến đỉnh qua ba khu vực mô tả khái niệm tam giới vũ trụ của Phật giáo: Kāmadhātu (Dục giới), Rupadhatu (Sắc giới) và Arupadhatu (Vô sắc giới). Trên đường lên đến đỉnh ngôi đền, khách hành hương sẽ đi qua một hệ thống cầu thang và hành lang rộng lớn, qua 1460 tấm chạm khắc trên tường và lan can. Đền Borobodur là nơi có tập hợp phù điêu chạm khắc lớn nhất và đầy đủ nhất trên thế giới.Bằng chứng đã cho thấy Borobodur đã được xây dựng từ thế kỷ thứ 9 và bị bỏ rơi sau sự suy tàn của các vương quốc Ấn giáo ở thế kỷ 14 và người Java cải sang đao Hồi. Thế giới bên ngoài chỉ biết được về sự tồn tại của nó vào năm 1814 khi toàn quyền người Anh trên đảo Java là Sir Thomas Stamford Raffles được người bản địa chỉ địa điểm. Kể từ đây, Borobodur đã trải qua nhiều đợt trùng tu. Các lần lớn nhất là vào năm 1975 và1982 được thực hiện bởi chính phủ Indonesia và UNESCO. Sau đó, ngôi đền đã được liệt kê vào danh sách Di sản Thế giới.Ngày nay, Borobodur vẫn được sử dụng như là địa điểm hành hương; mỗi năm một lần, Phật tử tại Indonesia lại tổ chức Đại lễ Phật đản tại ngôi đền. Ngoài ra, đây là địa điểm thu hút nhiều khách du lịch nhất của Indonesia.

Question: Có bao nhiêu tượng Phật ở đây? 
Answer: 504
Biển Marmara (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: Marmara Denizi), còn gọi là biển Marmora, trong văn kiện cổ đại Hy-La mang tên Propontis, là một biển nội địa, nằm hoàn toàn trong biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, là biển tiếp nối giữa biển Đen và biển Aegea. Eo biển Bosphorus nối nó với biển Đen còn eo Dardanelles nối ra biển Aegea. Eo Bosphorus còn tách Istanbul ra phần châu Âu và châu Á. Biển Marmara là biển nhỏ nhất thế giới. Nó có diện tích bề mặt 11.350 km2 (4.380 sq mi), kích thước 280 km × 80 km (174 mi × 50 mi). Biển này đạt độ sâu tối đa 1.370 m (4.490 ft).

Question: Bosphorus Strait tách khỏi quốc gia với hai châu lục?
Answer: Istanbul