dkoterwa/mlqa_filtered huggingface dataset:
Một con cá voi xanh trưởng thành có thể tiêu thụ tới 40 triệu con moi lân một ngày. Chúng luôn kiếm ăn trong những vùng có mật độ moi lân nhiều nhất, thỉnh thoảng tiêu thụ đến 3.600 kilôgam (7.900 lb) moi lân chỉ trong vòng một ngày. Nhu cầu năng lượng cho một cá thể cá voi xanh trưởng thành là khoảng 1,5 triệu kilocalo. Mức tiêu thụ thức ăn của cá voi xanh biến động theo mùa. Chúng thường phải tiêu thụ một lượng lớn moi lân ở vùng nước lạnh giàu thức ăn ở vùng biển Châu Nam cực trước khi di chuyển tới các vùng biển ấm hơn gần xích đạo để sinh sản.Cá voi xanh thường lặn xuống tới 100 m (330 ft) để kiếm ăn vào ban ngày trong khi vào ban đêm, hoạt động này chủ yếu diễn ra ở gần mặt nước. Thông thường chúng có thể săn mồi liên tục mà không cần trở lên mặt nước trong 10 phút, tuy nhiên, có ghi nhận về các trường hợp lặn liên tục tới 21 phút. Cá voi xanh thường vô tình ăn cả những loài cá nhỏ, mực và các loài giáp xác nhỏ khác do cách thức săn mồi của chúng.

Question: Một con cá voi xanh ăn gì?
Answer: những loài cá nhỏ, mực và các loài giáp xác nhỏ
Kể từ khi luật cấm săn bắt cá voi được ban hành, người ta đã thực hiện nhiều nghiên cứu nhằm xem các quần thể cá voi xanh hiện nay tăng trưởng về số lượng hay là đang ổn định. Tại Nam Cực, ước tính khả quan nhất cho thấy tốc độ tăng trưởng là 7,3% một năm kể từ lúc việc săn trộm tại Liên Xô chấm dứt, nhưng tổng số cá voi xanh ở đây vẫn không vượt quá 1% vào thời điểm trước khi bị săn. Quần thể tại California hồi phục nhanh hơn, với nghiên cứu năm 2014 cho thấy quần thể này đã đạt 97% số lượng ban đầu.Số lượng cá voi xanh trên toàn thế giới năm 2002 được ước tính vào khoảng từ 5.000 đến 12.000 con. Tuy nhiên, ở rất nhiều vùng, người ta chỉ có thể suy đoán một cách không chắc chắn.Cá voi xanh được liệt kê là một trong những loài loài nguy cấp trong Sách đỏ IUCN ngay khi sách này được công bố. Tại Mỹ, Cục Nghề cá Quốc gia đã đặt cá voi xanh dưới sự bảo vệ của Luật Loài Nguy cấp. Quần thể cá voi xanh lớn nhất, gồm khoảng 2.800 con thuộc phân loài B. m. muculus, sinh sống tại Đông Bắc Thái Bình Dương từ Alaska đến Costa Rica. Vào mùa hè người ta có thể thấy chúng tại California. Lâu lâu quần thể này cũng bơi tới Tây Bắc Thái Bình Dương vùng giữa Kamchatka và cực bắc Nhật Bản.

Question: Những nơi nào người dân không thường lui tới? 
Answer: Tây Bắc Thái Bình Dương vùng giữa Kamchatka và cực bắc Nhật Bản.
Code Geass còn được dự kiến sẽ chuyển thể thành một loạt trò chơi điện tử, phát triển cho các hệ máy Nintendo DS, PlayStation Portable và PlayStation 2 do hãng Namco Bandai Games phát hành. Tất cả game dành cho các hệ máy trên chỉ được tung ra ở Nhật Bản, dù một bản vá không chính thức Pre-Alpha cung cấp bản dịch tiếng Anh cho Nintendo DS tồn tại trên internet. Game cho hệ máy Wii đã bị hủy bỏ vì lý do nào đó. Trang chủ chính thức của tựa game Nintendo DS đầu tiên ra mắt vào ngày 16 tháng 7 năm 2007, với bản game được phát hành vài tháng sau đó vào ngày 25 tháng 10 cùng năm.Tựa game thứ hai mang tên Code Geass: Lelouch of the Rebellion Lost Colors được phát triển cho hệ máy PlayStation Portable và PlayStation 2, và phát hành tại Nhật Bản vào ngày 27 tháng 3 năm 2008. Đây là một game visual novel nói về một nhân vật mới có tên Rai (ラ イ?) bỗng nhiên bị mất trí nhớ. Anh có một khả năng tương tự như Geass của Lelouch nhưng phải kích hoạt bằng giọng nói.

Question: Sức mạnh của Rai được kích hoạt như thế nào?
Answer: bằng giọng nói
Từ đầu năm 2003, ý tưởng về thế hệ Xbox kế tiếp đã được thai nghén, với các tên gọi trong thời gian sản xuất là Xbox Next, Xenon, Xbox 2, Xbox FS hoặc NextBox. Tháng 2 năm 2003, Phó Chủ tịch Microsoft J Allard lãnh đạo đội ngũ bắt đầu cho kế hoạch phát triển nền máy tính Xenon. Trong tháng này có hai sự kiến chính xảy ra: Microsoft đã tổ chức sự kiện tại Bellevue, Washington với sự tham gia của khoảng 400 người để tuyển người hỗ trợ cho dự án; Peter Moore, cựu Chủ tịch của Sega chi nhánh tại Mỹ, đầu quân cho Microsoft. Vào ngày 12 tháng 8 năm 2003, ATI thoả thuận sẽ sản xuất bộ vi xử lý đồ hoạ cho máy console mới, và vụ hợp tác làm ăn này được công bố trên báo chí 2 ngày sau đó.. Trước ngày ra mắt của Xbox 360, một vài bản Alpha test của máy được phát hiện sử dụng phần cứng Power Mac G5 của Apple. Sở dĩ có lý do như vậy bởi vì bộ vi xử lý của PowerPC 970 (hay Power Mac G5) sử dụng chung kiến trúc PowerPC mà bộ vi xử lý Xbox 360 cuối cùng sẽ sử dụng là Xenon của IBM. Bộ nhân của vi xử lý Xenon đã được thay đổi chút ít so với kiến trúc Cell Processor PPE của PlayStation 3. Theo David Shippy and Mickie Phipps, các nhân viên của IBM đã "lẩn trốn" công việc của họ khỏi hai đối tác của công ty là Toshiba và Sony trong việc sản xuất Cell Processor.

Question: Kế hoạch phát triển nền cho Xenon bởi Microsoft xảy ra ở năm nào?
Answer: 2003

Question: xbox360 được hình thành khi nào? 
Answer: Từ đầu năm 2003
Xbox 360 được phát hành vào ngày 22 tháng 11 năm 2005 tại Mỹ và Canada; ngày 2 tháng 12 năm 2005 châu Âu và ngày 10 tháng 12 năm 2005 tại Nhật Bản. Máy sau đó được ra mắt tại Mexico, Brazil, Chile, Colombia, Hong Kong, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, Australia, New Zealand, Nam Phi, Ấn Độ và Nga. Trong năm đầu tiên có mặt trên thị trường, Xbox 360 đã hiện diện tại 36 quốc gia, nhiều hơn sự ra mắt của bất cứ hệ máy console nào trong một năm.

Question: Xbox 360 được phát hành ở những nước châu Á nào khi ra mắt?
Answer: Hong Kong, Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan

Question: Xbox 360 ban đầu được đưa ra thị trường khi nào?
Answer: 2 tháng 12 năm 2005
Phần bên trong của Trái Đất, với cacbon từ lớp phủ và lớp vỏ Trái Đất được giải phóng vào khí quyển và thủy quyển thông qua hoạt động phun trào núi lửa và các hệ thống địa nhiệt.Sự di chuyển hàng năm của cacbon, hay sự trao đổi cacbon giữa các nguồn chứa, xảy ra là do các quá trình hóa học, vật lý, địa chất và sinh học khác nhau. Đại dương chứa vũng hoạt hóa lớn nhất của cacbon gần bề mặt Trái Đất, nhưng phần đại dương sâu của vũng này lại không trao đổi nhanh với khí quyển vì thiếu ảnh hưởng và tác động từ bên ngoài, chẳng hạn như miệng phun thủy nhiệt hay rò rỉ giếng dầu vùng nước sâu không bị kiềm chế.

Question: 4 quá trình xảy ra khi các nguồn chứa carbon tương tác nhau?
Answer: quá trình hóa học, vật lý, địa chất và sinh học
Trong các khu vực ôn đới của Bắc Bán cầu, mùa đông kéo dài từ tháng 12 đến tháng 2 (mặc dù thời tiết mùa đông có thể bắt đầu sớm vào tháng 11 và kéo dài đến tháng 3 hay đôi khi đến tận tháng 4) và mùa hè bắt đầu từ tháng 6 đến tháng 8. Trong kỷ nguyên J2000 thì điểm cận nhật của Trái Đất rơi vào đầu tháng 1, trong khoảng thời gian quanh đó chuyển động của Trái Đất trên quỹ đạo là nhanh nhất. Vì thế, các mùa đông của Bắc Bán cầu trong vài thế kỷ tới có xu hướng ngắn hơn và về lý thuyết là ít khắc nghiệt hơn (không đáng kể) so với các mùa đông ở Nam bán cầu ở cùng một giá trị của vĩ độ. Tuy nhiên, do hiện tượng tuế sai điểm cận nhật thì điều này lại không đúng và ngược lại hoàn toàn sau khoảng 9.000 năm nữa. Ngoài ra, do ảnh hưởng của đại dương ở Nam bán cầu là rõ nét hơn nên trên thực tế là khí hậu của Bắc Bán cầu khắc nghiệt hơn. Các khu vực nhiệt đới có xu hướng có mùa mưa trong các tháng 'mùa hè' và mùa khô trong các tháng 'mùa đông'.

Question: Khí hậu khu nào thường nóng quanh năm?
Answer: Các khu vực nhiệt đới
John Forbes Nash Jr. (13 tháng 6 năm 1928 – 23 tháng 5 năm 2015) là một nhà toán học người Mỹ với chuyên ngành lý thuyết trò chơi, hình học vi phân và phương trình đạo hàm riêng. Các học thuyết của ông được sử dụng trong kinh tế, điện toán, trí tuệ nhân tạo, sinh học tiến hóa, kế toán và chính trị. Năm 1994, ông nhận được giải thưởng Nobel về kinh tế cùng với hai nhà lý thuyết trò chơi khác, Reinhard Selten và John Harsanyi.

Question: Ai là người cùng nhận giải thưởng Nobel 1994 cùng với Reinhard Selten? 
Answer: John Harsanyi
Loài chim này ăn chủ yếu là côn trùng, mặc dù chim bố mẹ nuôi chim con bằng ếch nhái nhỏ.

Question: Chim hói đầu cổ trắng bố mẹ nuôi chim con bằng gì?
Answer: ếch nhái nhỏ.
Tỉnh Nam có điểm thấp nhất là ngang mực nước biển; điểm cao nhất là 1.000 m. Vào mùa đông, nhiệt độ có thể hạ xuống mức 4 °C, có mưa nhiều và tuyết rơi ở những nơi cao. Mùa hè ẩm; nhiệt độ có thể lên đến 30 °C tại các vùng ven biển. Tỉnh này có một số con sông: Litani, Zahrani, Naqura, Awali, Qasmiye và Hasbani. Tỉnh Nam nổi tiếng với các nông trại trồng cam chanh và chuối.

Question: Trong điều kiện thời tiết nào, vùng ven biển nhiệt độ nước biển tăng lên đến 30°C
Answer: Mùa hè ẩm

Question: trái cây cuối cùng được đề cập là gì?
Answer: chuối
Charlotte và Wilbur (tên gốc tiếng Anh: Charlotte's Web) là một cuốn tiểu thuyết dành cho thiếu nhi của nhà văn nổi tiếng của Mỹ E. B. White, nói về một con lợn có tên là Wilbur được một cô nhện thông minh có tên là Charlotte cứu nó khỏi bị giết thịt. Quyển sách được xuất bản lần đầu tiên vào năm 1952, do Garth Williams minh họa. Bản tiếng Việt do Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam mua bản quyền và phát hành vào năm 2008.

Question: E.B. White đã viết gì?
Answer: Charlotte's Web)
Được viết theo phong cách khô cứng, không sôi nổi của White, Charlotte và Wilbur được xem là một tác phẩm văn học kinh điển dành cho thiếu nhi, được cả thiếu nhi lẫn người lớn ưa thích. Cảnh mô tả cảm giác nhân vật khi đánh đu trên một sợi dây thừng mắc ở nhà kho thường được trích dẫn như cách thể hiện nhịp điệu trong tác phẩm, khi nhịp câu thể hiện chuyển động của chiếc đu. Publishers Weekly liệt quyển sách vào những cuốn sách bìa mềm dành cho thiếu nhi bán chạy nhất mọi thời đại vào năm 2000.Charlotte và Wilbur cũng được chuyển tải thành bộ phim hoạt hình do hãng Hanna-Barbera Productions và Paramount Pictures thực hiện năm 1973. Paramount cũng phát hành phần tiếp theo được thu băng, Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure, tại Mỹ vào năm 2003 (Universal phát hành ra thế giới). Một bộ phim người đóng dựa trên câu chuyện gốc của E. B. White cũng được phát hành vào ngày 15 tháng 12 năm 2006. Trò chơi điện tử được chuyển thể từ tác phẩm cũng đã phát hành vào ngày 12 tháng 12.

Question: Tác phẩm văn học nào được cả trẻ em và người lớn yêu thích?
Answer: Charlotte
Ít biết về lịch sử cổ đại của Sikkim, ngoài thực tế rằng các cư dân ban đầu là người Lepcha. Các đề cập lịch sử sớm nhất về Sikkim là một ghi chép hành trình của đại sư Phật giáo Liên Hoa Sinh, ông đi qua vùng đất này vào thế kỷ 8. Đại sư được thuật là đã ban phúc cho vùng đất, đưa đến Phật giáo, và báo hiệu thời kỳ quân chủ xảy đến tại Sikkim trong các thế kỷ sau đó. Theo truyền thuyết, Khye Bumsa là một thành viên trong thế kỷ 14 của nhà Minyak tại Kham thuộc đông bộ Tây Tạng, ông nhận được một thiên khải thần thánh chỉ dẫn ông đi về phía nam để tìm vận mệnh của mình. Phuntsog Namgyal là một hậu duệ đời thứ 5 năm Khye Bumsa, năm 1642 ba lạt ma đáng kính tôn phong ông làm Chogyal (pháp vương) đầu tiên tại Yuksom, chế độ quân chủ Sikkim hình thành.

Question: Rinpoche đã đưa tôn giáo nào vào?
Answer: Phật giáo
Năm 1670, con của Phuntsog Namgyal là Tensung Namgyal kế vị vương vị, ông thiên đô từ Yuksom đến Rabdentse. Năm 1700, người Bhutan xâm chiếm Sikkim với sự giúp đỡ của người chị khác mẹ của Chogyal Chakdor Namgyal do bà muốn đoạt vị. Người Tạng đẩy lui người Bhutan và phục vị cho Chakdor Namgyal. Dưới thời Gyurmed Namgyal từ năm 1717 đến năm 1733, vương quốc phải ứng phó với nhiều cuộc đột kích của người Nepal ở phía tây và của người Bhutan ở phía đông, cực độ là việc người Nepal phá hủy kinh đô Rabdentse. Năm 1791, triều Thanh đưa quân đến hỗ trợ Sikkim và phòng thủ Tây Tạng chống lại Vương quốc Gorkha tại Nepal hiện nay. Sau khi đánh bại Gorkha, triều Thanh thiết lập quyền kiểm soát đối với Sikkim.

Question: Vương quốc đã đối mặt với nhiều cuộc đột kích trong khoảng thời gian nào?
Answer: từ năm 1717 đến năm 1733,
Sau khi Anh Quốc bắt đầu cai trị Ấn Độ, Sikkim liên minh với Anh Quốc để chống lại kẻ thù chung là Nepal. Người Nepal tấn công Sikkim, tràn ngập hầu hết khu vực, bao gồm cả Terai. Điều này thúc đẩy Công ty Đông Ấn Anh tấn công Nepal, dẫn đến Chiến tranh Gurkha năm 1814. Các hiệp định được ký kết giữa Sikkim và Nepal, với kết quả là Nepal trao trả lại lãnh thổ bị họ thôn tính, vào năm 1817. Tuy nhiên, các quan hệ giữa Sikkim và người Anh trở nên suy yếu khi người Anh bắt đầu đánh thuế tại khu vực Morang. Năm 1849, hai bác sĩ Anh Quốc là Joseph Dalton Hooker và Arthur Campbell (người phụ trách quan hệ giữa chính phủ Anh Quốc và Sikkim), mạo hiểm tiến vào các dãy núi của Sikkim mà không báo trước và không được phép. Hai bác sĩ bị chính phủ Sikkim giam giữ, khiến người Anh tiến hành một cuộc viễn chinh chống Sikkim, sau đó huyện Darjeeling và Morang bị sáp nhập vào Ấn Độ thuộc Anh năm 1853. Cuộc xâm chiếm khiến Chogyal của Sikkim trở thành một quân chủ danh nghĩa nằm dưới quyền chi phối của thống đốc Anh. Năm 1890, Sikkim trở thành một nước bảo hộ của Anh, và dần được trao cho thêm chủ quyền trong ba thập niên sau đó.

Question: Ai là kẻ thù của Sikkim? 
Answer: Nepal.
Sikkim nằm trên dãy Himalaya, có đặc trưng là địa hình núi non. Hầu hết Sikkim là đồi núi, với cao độ dao động từ 280 mét (920 ft) đến 8.586 mét (28.169 ft). Đỉnh Kangchenjunga trên biên giới Sikkim-Nepal là đỉnh cao thứ ba trên Trái Đất và là đỉnh cao nhất tại Sikkim. Ở hầu hết các nơi, đất đai không thích hợp cho nông nghiệp vì có nhiều đá, dốc đứng. Tuy nhiên, một số sườn đồi được cải tạo thành các ruộng bậc thang. Nhiều dòng chảy bắt nguồn từ tuyết tan tạo thành các thung lũng sông ở phía tây và phía nam của bang. Các dòng chảy này hợp lại thành sông Teesta và chi lưu Rangeet của nó, chúng chảy từ bắc xuống nam của bang.

Question: Sườn đồi có thể biến thành gì?
Answer: ruộng bậc thang.
Mỗi huyện của Sikkim có người giám sát là một huyện trưởng do chính phủ TW bổ nhiệm, người này chịu trách nhiệm đối với các lĩnh vực dân sự trong huyện. Quân đội Ấn Độ kiểm soát một phần lớn lãnh thổ Sikkim, do bang là một khu vực biên giới nhạy cảm với Trung Quốc. Nhiều khu vực hạn chế đối với người ngoại quốc, và cần giấy phép chính thức để đến đó.

Question: Điều gì cần thiết để ghé thăm một số khu vực?
Answer: giấy phép chính thức
Sikkim nằm ở một điểm nóng sinh thái của Hạ Himalaya- một trong ba vùng sinh thái của Ấn Độ. Các khu vực có rừng bao phủ tại Sikkim có nhiều loài động thực vật đa dạng. Biến đổi dần theo cao độ, Sikkim có hệ thực vật đa dạng, từ các loài nhiệt đới đến ôn đới, núi cao và lãnh nguyên, và có lẽ là một trong số ít khu vực có sự đa dạng như vậy trong một diện tích nhỏ. Gần 81% diện tích của Sikkim nằm dưới quyền quản lý của cơ quan lâm nghiệp bang.Sikkim là nơi sinh sống của khoảng 5.000 loài thực vật có hoa, 515 loài lan quý, 60 loài báo xuân, 36 loài đỗ quyên, 11 giống sồi, 23 giống tre, 16 loài thông, 362 loài dương xỉ và giống quyết, 8 loài dương xỉ mộc, và trên 424 thực vật dược dụng. Một biến thể trạng nguyên, có tên gọi địa phương là "hoa Giáng sinh", có thể tìm thấy nhiều trên các dãy núi của bang. The xuân lan là hoa chính thức của Sikkim, trong khi đỗ quyên là cây chính thức.

Question: Các đặc điểm chính của khu vực có rừng là gì?
Answer: nhiều loài động thực vật đa dạng
Hệ động vật của Sikkim gồm có báo tuyết, hươu xạ, dê tahr Himalaya, gấu trúc đỏ, macmot Himalaya, sơn dương Himalaya, ban linh, mang, Semnopithecus, gấu ngựa, báo gấm, mèo gấm, mèo báo, sói đỏ, sói Tạng, lửng lợn, cầy mực, và mèo ri Himalaya. Ở vùng núi cao, trong các loài được phát hiện phổ biến có bò Tây Tạng, chúng được nuôi chủ yếu để lấy sữa, thịt, và là một gia súc chuyên chở.

Question: Báo tuyết thuộc nhóm nào?
Answer: Hệ động vật của Sikkim
Sikkim thiếu hạ tầng đường sắt, các ga đường sắt gần nhất là Siliguri và New Jalpaiguri thuộc bang Tây Bengal. Tuy nhiên, Dự án đường sắt Tân Sikkim được khởi đầu nhằm kết nối thị trấn Rangpo thuộc Sikkim với Sevoke trên biên giới của Tây Bengal. Tuyến đường sắt này gồm năm ga, được dự tính sẽ hỗ trợ cả phát triển kinh tế và các chiến dịch của Lục quân Ấn Độ, và ban đầu được lên kế hoạch hoàn thành vào năm 2015.Đường bộ tại Sikkim do Tổ chức đường bộ biên giới (BRO)- một nhánh của Lục quân Ấn Độ- quản lý. Đường bộ tại Nam Sikkim và NH-31A ở trong tình trạng tương đối tốt, sạt lở đất tại các khu vực này là ít thường xuyên hơn. Chín phủ bang quản lý 1.857 kilômét (1.154 mi) đường bộ không thuộc thẩm quyền của BRO.Hầu hết điện năng tại Sikkim lấy từ 19 nhà máy thủy điện trên địa bàn. Điện năng cũng được lấy từ Công ty hữu hạn Nhiệt điện quốc gia và Công ty hữu hạn Lưới điện Ấn Độ. Năm 2006, Sikkim đã điện khí hóa 100% nông thôn. Tuy nhiên, điện áp không ổn định và cần đến các bộ ổn áp. Chính phủ bang thúc đẩy khí sinh học và điện mặt trời để nấu ăn, song ít được hưởng ứng và chúng được sử dụng chủ yếu để thắp sáng. Năm 2005, 73,2% số hộ tại Sikkim được báo cáo là tiếp cận được với nước uống an toàn, và một lượng lớn các dòng chảy đảm bảo cung ứng nước đầy đủ.

Question: Những con đường ở phía nam của Sikkim có trạng thái gì?
Answer: tình trạng tương đối tốt
Vòng tuần hoàn nước cũng bị ảnh hưởng bởi phá rừng. Cây hút nước trong lòng đất và giải phóng vào không khí. Khi rừng bị phá bỏ, cây không còn làm bay hơi lượng nước này, điều này khiến khí hậu trở nên khô hạn hơn rất nhiều. Phá rừng làm giảm lượng nước trong đất, lượng nước ngầm và độ ẩm của không khí. Phá rừng làm giảm độ kết dính của đất, từ đó dẫn tới xói mòn, lũ lụt, lở đất. Rừng làm tái bổ sung nước ở tầng ngậm nước ở vài nơi, nhưng rừng là nguồn hút nước chủ yếu của tầng ngậm nước.Phá rừng làm giảm khả năng giữ và bay hơi nước mưa của đất. Thay vì giữ nước mưa được thấm xuống tầng nước ngầm, phá rừng làm tăng quá trình rửa trôi nước bề mặt, sự di chuyển của nước bề mặt có thể dẫn đến lũ quét và gây nhiều lũ lụt hơn khi có rừng bảo vệ. Quá trình làm giảm thoát hơi nước, từ đó làm giảm độ ẩm không khí, trong một vài trường hợp có thể làm giảm lượng mưa theo hướng gió từ khu vực bị phá rừng, vì nước không được tuần hoàn trở lại rừng do bị mất trong quá trình rửa trôi và đổ thẳng ra biển.

Question: Cái gì hút nước từ trong lòng đất?
Answer: Cây
Cỏ khô, lá rụng, các cặn bã hữu cơ làm thay đổi đặc tính của đất, từ đó ảnh hưởng tới khả năng giữ nước của đất;

Question: Nguyên nhân nào làm đất không giữ nước? 
Answer: Cỏ khô, lá rụng, các cặn bã hữu cơ
Trung bình một năm thì núi Merapi phun khói khoảng 300 ngày. Sức tàn phá của núi Merapi đã gây tử vong khi vụ nổ lớn đã giết chết 27 người vào ngày 22 tháng 11 năm 1994 làm thiệt hại thành phố Muntilan ở phía tây ngọn núi. Đợt phun lửa lớn nữa diễn ra năm 2006, ngay trước khi trận động đất làm rung động Yogyakarta.

Question: Động đất sau phun trào diễn ra ở đâu năm 2006?
Answer: Yogyakarta.
Sao Hỏa còn gọi là: Hỏa Tinh, (Tiếng Anh: Mars) là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Đôi khi hành tinh này còn được gọi tên là Hỏa Tinh. Nó thường được gọi với tên khác là "Hành tinh Đỏ", do sắt ôxít có mặt rất nhiều trên bề mặt hành tinh làm cho bề mặt nó hiện lên với màu đỏ đặc trưng. Sao Hỏa là một hành tinh đất đá với một khí quyển mỏng, có những đặc điểm trên bề mặt có nét giống với cả các hố va chạm trên Mặt Trăng và các núi lửa, thung lũng, sa mạc và chỏm băng ở cực trên của Trái Đất. Chu kỳ tự quay và sự tuần hoàn của các mùa trên Hỏa Tinh khá giống với của Trái Đất do độ nghiêng của trục quay tạo ra. Trên Sao Hỏa có ngọn núi Olympus Mons, ngọn núi cao nhất trong Hệ Mặt Trời, và hẻm núi Valles Marineris, hẻm núi dài và rộng nhất trong Thái Dương Hệ. Lòng chảo Borealis bằng phẳng trên bán cầu bắc bao phủ tới 40% diện tích bề mặt hành tinh đỏ và có thể là một hố va chạm khổng lồ trong quá khứ.Cho đến khi tàu Mariner 4 lần đầu tiên bay ngang qua Sao Hỏa vào năm 1965, đã có nhiều suy đoán về sự có mặt của nước lỏng trên bề mặt hành tinh này. Chúng dựa trên những quan sát về sự biến đổi chu kỳ về độ sáng và tối của những nơi trên bề mặt hành tinh, đặc biệt tại những vĩ độ vùng cực, nơi có đặc điểm của biển và lục địa; những đường kẻ sọc dài và tối ban đầu được cho là những kênh tưới tiêu chứa nước lỏng. Những đường sọc thẳng này sau đó được giải thích như là những ảo ảnh quang học, mặc dù các chứng cứ địa chất thu thập bởi các tàu thăm dò không gian cho thấy Sao Hỏa có khả năng đã từng có nước lỏng bao phủ trên diện rộng ở bề mặt của nó. Năm 2005, dữ liệu từ tín hiệu radar cho thấy sự có mặt của một lượng lớn nước đóng băng ở hai cực, và tại các vũng vĩ độ trung bình. Robot tự hành Spirit đã lấy được mẫu các hợp chất hóa học chứa phân tử nước vào tháng 3 năm 2007. Tàu đổ bộ Phoenix đã trực tiếp lấy được mẫu nước đóng băng trong lớp đất nông trên bề mặt vào ngày 31 tháng 7 năm 2008.Sao Hỏa có hai vệ tinh, Phobos và Deimos, chúng là các vệ tinh nhỏ và dị hình. Đây có thể là các tiểu hành tinh bị Hỏa Tinh bắt được, tương tự như 5261 Eureka-một tiểu hành tinh Troia của Hỏa Tinh. Hiện nay có ba tàu quỹ đạo còn hoạt động đang bay quanh Sao Hỏa: Mars Odyssey, Mars Express, và Mars Reconnaissance Orbiter. Trên bề mặt nó có robot tự hành thám hiểm Sao Hỏa (Mars Exploration Rover) Opportunity không còn hoạt động và cặp song sinh với nó robot tự hành Spirit đã ngừng hoạt động, cùng với đó là những tàu đổ bộ và robot tự hành trong quá khứ-cả thành công lẫn không thành công. Tàu đổ bộ Phoenix đã hoàn thành phi vụ của nó vào năm 2008. Những quan sát bởi tàu quỹ đạo đã ngừng hoạt động của NASA Mars Global Surveyor chỉ ra chứng cứ về sự dịch chuyển thu nhỏ và mở rộng của chỏm băng cực bắc theo các mùa. Tàu quỹ đạo Mars Reconnaissance Orbiter của NASA đã thu nhận được các bức ảnh cho thấy khả năng có nước chảy trong những tháng nóng nhất trên Hỏa Tinh.Sao Hỏa có thể dễ dàng nhìn từ Trái Đất bằng mắt thường. Cấp sao biểu kiến của nó đạt giá trị −3,0 chỉ đứng sau so với Sao Mộc, Sao Kim, Mặt Trăng, và Mặt Trời.

Question: Sao Hoả là hành tinh gì? 
Answer: là một hành tinh đất đá
Dựa trên những quan sát từ các tàu quỹ đạo và kết quả phân tích mẫu thiên thạch Sao Hỏa, các nhà khoa học nhận thấy bề mặt Sao Hỏa có thành phần chủ yếu từ đá bazan. Một số chứng cứ cho thấy có nơi trên bề mặt Sao Hỏa giàu silic hơn bazan, và có thể giống với đá andesit ở trên Trái Đất; những chứng cứ này cũng có thể được giải thích bởi sự có mặt của silic điôxít (silica glass). Đa phần bề mặt của hành tinh được bao phủ một lớp bụi mịn, dày của sắt(III) ôxít.Mặc dù Hỏa Tinh không còn thấy sự hoạt động của một từ trường trên toàn cầu, các quan sát cũng chỉ ra là nhiều phần trên lớp vỏ hành tinh bị từ hóa, và sự đảo ngược cực từ luân phiên đã xảy ra trong quá khứ. Những đặc điểm cổ từ học đối với những khoáng chất dễ bị từ hóa này có tính chất rất giống với những dải vằn từ luân phiên nhau trên nền đại dương của Trái Đất. Một lý thuyết được công bố năm 1999 và được tái kiểm tra vào tháng 10 năm 2005 (nhờ những dữ liệu từ tàu Mars Global Surveyor), theo đó những dải này thể hiện hoạt động kiến tạo mảng trên Sao Hỏa khoảng 4 tỷ năm trước, trước khi sự vận động dynamo của hành tinh bị suy giảm và dẫn đến sự mất hoàn toàn của từ trường toàn cầu bao quanh hành tinh đỏ.Những mô hình hiện tại về cấu trúc bên trong hành tinh cho rằng vùng lõi Hỏa Tinh có bán kính khoảng 1.480 km, với thành phần chủ yếu là sắt với khoảng 14–17% lưu huỳnh. Lõi sắt sunfit này có trạng thái lỏng một phần, với sự tập trung các nguyên tố nhẹ hơn cao gấp hai lần so với lõi của Trái Đất. Lõi được bao quanh bởi một lớp phủ silicat, lớp này hình thành lên sự kiến tạo và đặc điểm núi lửa của hành tinh, nhưng hiện nay những hoạt động này đã ngừng hẳn. Chiều dày trung bình của lớp vỏ Sao Hỏa vào khoảng 50 km, với chiều dày lớn nhất bằng 125 km. Lớp vỏ Trái Đất với chiều dày trung bình 40 km, chỉ dày bằng một phần ba so với Sao Hỏa khi so với tỉ lệ đường kính của hai hành tinh.

Question: Loại lớp phủ quanh trung tâm là gì?
Answer: silicat