چگونه بهترین ترجمه را انتخاب کنیم؟

ایوان دوم/ بهار 98/ ادبیات و ترجمه/ نیلوفر کریمی ورودی 95 مهندسی و علم مواد دانشگاه صنعتی شریفاز لذت‌های این روزگار تنگ و تاریک، قدم زدن در کتاب‌فروشی‌های بزرگ و تماشای کتاب‌های رنگارنگ است؛ جلدهای رنگارنگ و زیبا، عنوان‌ها و موضوعات رنگارنگ و متنوع، ناشران رنگارنگ و اسم‌های دهان پرکنشان، نویسنده‌های جدید و جوان، و ترجمه‌های نه زیاد رنگارنگ بلکه بیشتر زرد. همین موضوع پیدا کردن کتابی با ترجمه‌ای خوش‌رنگ را تبدیل به یک چالش همیشگی می‌کند. چالشی که به مدد گران شدن کاغذ و کتاب در این مدت اخیر بزرگتر هم شده و خرید کتاب را برای دوست‌داران آن مشکل کرده است. این امر باعث شده تا موقع خرید کتاب توجه و وقت زیادی را برای انتخاب ترجمه مناسب صرف کنیم و همیشه به دنبال راهکاری برای حل این مشکل باشیم. در ادامه این متن سعی شده تا تعداد قابل قبولی از این راهکارها ذکر شود:1 . اولین کار خواندن اسم مترجم و ناشر است. همه‌مان نام مترجم های معروف وکاربلدی مانند «نجف دریابندری» ( که در شماره قبل معرفی شد.)، «محمد قاضی»، «رضا رضایی»، «احمد شاملو»، «پیمان خاکسار»...به گوشمان خورده است. همینطور ناشرانی که در کار ترجمه سابقه خوبی دارند مثل نشر ماهی، نی، نیلوفر، آگاه، مرکز،... ، یا ناشرانی که به طور اختصاصی کارهای نویسنده خاصی را ترجمه کرده اند مثلا «کتابسرای تندیس» که کتاب‌های « هری پاتر » را ترجمه کرده یا سابقا « انتشارات کاروان» که کتاب‌های« پائولو کوئیلو» را ترجمه می‌کرد.البته بعضی ناشران معروف هم در یکی از شاخه‌های کتاب هایشان قابل اعتمادند مثلا ترجمه‌های «نشر چشمه» به میزان داستان‌ها و رمان‌های فارسی‌اش قابل اعتماد نیستند و نیاز به تأمل بیشتری در هنگام انتخاب دارند. نکته دیگر هم این که عموما نشرهای خوب در فروشگاه‌های مترو یا فروشگاه‌های با تخفیف بالا و 50 درصد، کتاب ندارند؛ مگر این که کپی غیر قانونی کتاب‌هایشان را دستِ دست فروشان بیابید.2. دومین کار جستوجوی عبارت « بهترین ترجمه کتاب... اثر....» در گوگل است. اغلب برای اکثر رمان‌ها و کتاب‌های قدیمی‌تر و معروف‌تر، نتیجه دلخواه در همین قدم حاصل میشود.یا اگر در کتابفروشی هستید می‌توانید از فروشندگان آنجا سوال کنید؛ که مانند راه قبلی اگر رمان یا کتاب معروف یا نسبتا قدیمی باشد بهترین ترجمه آن را می‌شناسند و نتیجه مطلوب حاصل می‌شود.3. قدم بعدی جستوجوی نام کتاب در شبکه اجتماعی «گودریدز» است، در این برنامه می‌توانید نظرات مختلف را راجع به کتاب مورد نظرتان بخوانید که ممکن است در بعضی نظرات به ترجمه باکیفیت‌تر آن کتاب نیز اشاره شده باشد. یکی از راه‌های غیر مستقیم هم توجه به امتیازهایی است که کاربران به آن کتاب داده‌اند، اگر تفاوت چشمگیری در میانگین امتیاز کاربران فارسی زبان و میانگین امتیاز کاربران غیر فارسی زبان دیدید می‌توانید به آن ترجمه شک کنید. 4. گام بعدی جستوجوی کتاب در برنامه‌های کتابخوانی « طاقچه »و « فیدیبو » یا بعضی فروشگاه‌های آنلاین کتاب است. در این برنامه‌ها علاوه بر نظرات کاربران می‌توانید نمونه کتاب را دریافت کرده و لحن و نگارش مترجم را بررسی کنید.5 . کار دیگری که می‌توانید با نمونه‌های کتابی که از « طاقچه» یا « فیدیبو » دریافت کرده‌اید انجام دهید این است که آن را با نمونه انگلیسی که از سایت‌های انگلیسی زبان می‌توان دریافت کرد مطابقت دهید. یکی از سایت هایی که در این گونه موارد به کار می‌آید سایت www.b-ok.cc است.«در همين شماره معرفي کتاب بلندي‌هاي بادگير را خواهيد خواند که ترجمه‌هاي زيادي از آن در بازار موجود است. بهترين ترجمه اين کتاب متعلق به «رضا رضايي» انتشارات « ني» ميباشد.»6. اگر پس از طی تمام این مراحل بازهم نتوانستید ترجمه موردنظرتان را انتخاب کنید باید از افراد با تجربه‌تر کمک بگیرید و نظر آن‌ها را بپرسید، گروه تلگرامی « جلسات کتابخوانی کانون شعر و ادب»، تعدادی از این آدم‌های باتجربه را دور خود جمع کرده که در این گونه موارد پرسشی را بی‌پاسخ نمی‌گذارند. اگر بدنبال چنین آدم‌هایی می‌گردید یا خودتان از آن آدم‌های با‌تجربه هستید به آیدی سردبیر پیام دهید و لینک گروه را دریافت کنید و این حلقه را ارزشمندتر کنید. و از ساعت و روز جلسات و کتاب‌های مورد بررسی در جلسات کتابخوانی هم آگاهی پیدا کنید. همچنین می‌توانید از طریق کانال تلگرامی «همخوان» به آیدی «@hamkhanclub » به گروه تلگرامی آن بپیوندید و ازتجربه افراد کتابخوانی که آنجا گرد هم آمده‌اند استفاده کنید. «همخوان»، باشگاه کتابخوانی مرکز کارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف است.قطعا راه‌های دیگری هم برای انتخاب بهترین ترجمه موجود، وجود دارد که از شما دعوت می‌کنم تا آنها را برای ما بفرستید تا در کانال «ایوان» نیز لیست جامعی از این راهکارها داشته باشیم. . https://instagram.com/eyvan.magazine?igshid=1cwdfsg1lz63f