وبسایت LibGen، مخزن کتاب‌های الکترونیک رایگان

زمانی نه چندان دور، قبل از انقلاب تکنولوژی، اکثر مردم ناچار بودند مسیرهایی طولانی طی کنند تا کتاب یا مقاله‌ی خاصی را پیدا کنند و بخوانند. این در حالیست که امروزه فقط با چند کلیک می‌توانیم به اقیانوسی از اطلاعات در هر فرم دست یابیم. چنین واقعه‌ای باعث افزایش روزافزون اطلاعات شد؛ تا اینکه حتی به حالتی تحت عنوان انفجار اطلاعات (information explosion) رسیدیم.انسان‌ها چاره‌ای جز این ندارند که پابه‌پای این سرعت بی‌سابقه‌ی افزایش داده‌ها پیش بروند و سبک زندگی خود را با آن وفق دهند. ولی طبیعتا همه‌ی افراد در هر نقطه‌ی جهان امکانات لازم برای هم‌سو شدن با این جریان اجتناب‌ناپذیر را ندارند و از آن عقب می‌مانند. چنین حقیقتی اساس کار فعالان دسترسی آزاد به اطلاعات (freedom of information) است. اینجاست که به سایت LibGen می‌رسیم.معرفی سایت Library Genesisوبسایت Library Genesis (به اختصار، LibGen) پایگاه داده‌ی آنلاینی است که از آن برای اشتراک‌گذاری انواع فایل مانند مقاله‌های علمی، کتاب‌های الکترونیک، مجله، داستان‌های مصور، و تصاویر استفاده می‌شود.همان‌طور که در تصویر زیر می‌بینید، گزینه‌ها و فیلترهای زیادی در اختیار دارید. در بخش topics بالای صفحه، طبقه‌بندیِ موضوعیِ به‌روز و مفصلی وجود دارد. به‌علاوه، قادرید فایل خود را (بعد از ساختن حساب کاربری) آپلود کنید.صفحه‌ی اصلی سایت Library Genesis تاریخچه‌ای مختصرلیبجن در سال 2008 به‌دست دانشمندان روسی ساخته شد و به‌سرعت به جایگزین مناسب و موفق‌تری برای وبسایت Library.nu تبدیل شد (که سال 2012 به‌علت اقدامات قضایی 17 نشریه بسته شده بود). در سال 2019، لیبجن از گستردگی پایگاه داده‌اش اطلاع داد: نزدیک به 80 میلیون مقاله‌ی علمی، 2.4 میلیون کتاب غیر داستانی، 2.2 میلیون کتاب داستانی، 2 میلیون کتاب‌داستان مصور، و 400 هزار مجله.(منبع: LibGen Stat)در سال 2019، آرشیویست‌ها و فعالان طرفدار لیبجن پروژه‌ای را با هدف غیر متمرکز کردن وبسایت شروع کردند. آن‌ها با استفاده از پروتکل IPFS (سیستم پرونده‌ی بین سیاره‌ای) موفق شدند اطلاعات وبسایت را به کتابخانه‌ی دیجیتال همتا به همتا (peer-to-peer) و غیرمتمرکز تبدیل کنند.درگیری‌های قانونیدر سال 2015، لیبجن و شرکت اِلزِویِر (Elsevier) وارد درگیری قانونی شدند. الزویر لیبجن را به دزدی مقالات و کتاب و نقض کپی‌رایت متهم کرد. در مقابل، لیبجن الزویر را به دریافت بیشتر سودهایش از تحقیقاتی متهم کرد که با بودجه‌ی دولتی تامین می‌شدند و می‌بایست در اصل به‌طور رایگان در دسترس عموم قرار گیرند.طبق گزارشات، وبسایت لیبجن در هر دو کشور روسیه و هلند ثبت شده است؛ به همین دلیل، هنوز راه حل قانونی مشخصی وجود ندارد. در حال حاضر، ISPهای این کشورها لیبجن را مسدود کرده اند: بریتانیا، فرانسه، آلمان، یونان، بلژیک، و روسیه.هنداخیراً شرکت‌های الزویر، وایلی و انجمن شیمی آمریکا از دیوان عالی هند تقاضا کردند رساننده‌ی خدمات اینترنتی هند وبسایت لیبجن را مسدود کند. در این مورد تا این تاریخ تصمیمی گرفته نشده و انجمن‌های علمی هند سخت در تلاشند دسترسی‌شان به لیبجن حفظ شود.استفاده در ایرانفرض کنیم که قصد داریم ای‌بوکِ Factfulness را از آمازون بخریم. برای این کار، باید کتابخوان کیندل داشته باشیم که خودش ممکن است هزینه‌ای بالای 4 میلیون تومان داشته باشد و همچنین باید نزدیک به 11 دلار برای خود کتاب بپردازیم؛ مگر اینکه سایت واسطه‌ی مورد استفاده‌مان (مانند ebookrally.ir) تخفیف زده باشد.جمعیت زیادی در ایران توانایی پرداخت چنین هزینه‌هایی را ندارند. با توجه به قیمت دلار و محدودیت‌هایی که ما مردم ایران داریم LibGen و منابع نظیر آن جزء نیازهای ما، به‌خصوص دانشجویان و پژوهشگران کشور، است. امید است مردم بیشتری از این‌گونه منابع آگاه شوند و با کمک آن‌ها کشور را به پیشرفت سوق دهند.سایت‌های مشابه لیبجن:Z-Lib (برای دانلود کتاب و مقاله)Sci-Hub (عموماً برای دانلود مقالات علمی)Ketabkoo (برای دانلود کتاب - دانلود رایگان فقط با آی‌پی ایران ممکن است)The Pirate Bay (برای دانلود هرگونه فایل)نظر شما چیست؟ آیا منبع بهتری سراغ دارید؟ در کامنت‌ها بنویسید.