از خروج از شرق سوئز تا خروج از غرب آسیا

حدود یک ماه تا پایان موعد تعیین شده برای خروج نظامیان امریکایی از عراق باقی مانده است، زمانی که به گفته بسیاری از تحلیلگران خیلی سخت به حقیقت خواهد پیوست اما گفته می‌شود اگر امریکایی‌ها به صورت کامل از عراق خارج شوند، از منطقه نیز خواهند رفت. اما این روزها خبرهای دیگری در حال منتشر شدن است و به نظر می‌رسد که پس از خروج انگلیس از شرق سوئز، یک بار دیگر رفتن یک قدرت غربی از آسیای غربی در حال دردسر شدن برای بسیاری از کشورهای ضعیف منطقه است که وابستگی بسیاری به غرب دارند شده است.موضوع خروج از شرق سوئز که در میانه قرن گذشته میلادی و پس از از دست رفتن امپراتوری بزرگ استعماری انگلیس شروع شد، با مخالفت بسیار زیاد کشورهای عرب منطقه به ویژه کشورهای عربِ حوزه خلیج فارس مواجه شد. این کشورها که فکر می‌کردند موضوع عقب نشتسن انگیسی‌ها از شرق سوئز بیشتر مالی است در دیدارهایی که با عالی‌ترین مقامات در لندن داشتند، گفتند که دو برابر هزینه استقرار نظامیان انگلیسی را پرداخت خواهند کرد به شرط آنکه این نیروها منطقه را ترک نکنند، ولی عقلِ کم مقامات وقت این کشورها نمی‌توانست دلیل واقعی خروج انگلیس را بفهمد.در واقع، انگلیسی‌ها همانگونه که گفته شد پس از جنگ جهانی دوم بخش بزرگی از قدرت اقتصادی و توان نظامی خود را از دست داده و شنل ابرقدرتی را به صورت رسمی بر دوش امریکایی‌ها انداخته بودند. مشکلات و مسائل داخلی انگلیس به شکلی بود که توان حضور موثر نظامی در خارج از مرزها را نداشت و این موضوع یک دهه بعد در نبرد جزایر فالکلند خود را نشان داد. هر چند که بر اثر بی‌عرضگی و ناتوانی محض ژنرال‌های حاکم بر آرژانتین انگلیسی‌ها پیروز این نبرد شدند، اما همه می‌دانند که انگلیس با یک قدرت واقعی وارد نبرد نشده بود.حقیقت آن است که پس از شکست جنگ کانال سوئز، انگلیسی‌ها فهمیدند که روزگار ماجراجویی نظامی به پایان رسیده و باید برای احیای دوباره خود، به جزیره برگشته و با کم کردن هزینه‌های نظامی و افزایش قدرت علمی و اقتصادی دستکم در حوزه پایداری سیاسی در عرصه بین‌الملل حرفی برای گفتن داشته باشند. دقیقا همین وضعیت را امروز امریکایی‌ها دارند تجربه می‌کنند. آن‌ها پس از ناکامی‌ها و شکست‌های متوالی در آسیای غربی به این نتیجه رسیده‌اند که باید از این منطقه بروند، حالا سران عربِ منطقه دنبال پشیمان کردن آن‌ها هستند.روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی در این زمینه نوشت: واشنگتن در متقاعد کردن متحدان عرب خود پیرامون نقشش در منطقه با دشواری روبروست و هر چند اتفاقات عکس آن را نشان می‌دهد؛ اما واشنگتن تلاش دارد به این متحدان بگوید که قصد خروج از خاورمیانه را ندارد. در این رابطه در نشستی که روز شنبه در آستانه مذاکرات جهانی علیه ایران در منامه برگزار شد لوید آستین، وزیر جنگ آمریکا درمورد نحوه تعامل متحدان عرب با سیاست امنیت ملی آمریکا که با آمدن هر رئیس جمهوری تغییر می‌کند، با سوالات سختی روبرو شد.همزمان با تلاش بایدن برای انصراف از تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری سابق آمریکا درباره خروج از توافق برجام، برخی از متحدان عرب واشنگتن ابراز ناامیدی کردند. واقعیت این است که اقدامات آمریکا از قبیل خروج از افغانستان و اعلام خروج از عراق تا پایان سال ۲۰۲۱ و اینکه دولت بایدن مقابله با چین را در اولویت خود قرار داده، مقامات را در خاورمیانه نگران کرده است و آنها گمان می‌کنند که آمریکا از آنها غافل شده است.فرهاد علاء الدین، رئیس شورای مشورتی عراق در نشست منامه به آستین گفت، با توجه به اینکه زمان خروج نیروهای آمریکایی از عراق در پی خروج از افغانستان نزدیک است، شرکای عرب بسیار نگران شده‌اند. آستین نیز تلاش کرد به همتایانش اطمینان خاطر دهد که آمریکا همچنان در خاورمیانه حضور خواهد داشت و منافعش در این منطقه را رها نخواهد کرد. برت مک گورک، هماهنگ کننده مسائل خاورمیانه و شمال آفریقا در شورای امنیت ملی آمریکا و رابرت مالی، نماینده آمریکا در امور ایران نیز در منامه به آستین پیوستند.مک گورک گفت، خروج از افغانستان تحت شرایطی انجام شد و هیچ ربطی به خروج آمریکا از خاورمیانه ندارد. «اهداف دولت جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا ایجاد ائتلاف‌ها و مشارکت در برابر چالش‌هایی است که منطقه را تهدید می‌کنند. واشنگتن دنبال کاهش تنش‌هاست و از کشورهای منطقه در حفاظت از سرزمین خود در برابر پهپادهای ایران حمایت می‌کند.» وی بر حمایت کشورش از عراق، قانون اساسی و نهادهای قانونی آن تاکید و بابت روابط در حال توسعه میان عراق و کشورهای عربی ابراز خوشوقتی کرد و گفت، دولت بایدن از توافقنامه‌های ابراهیمی و هرآنچه موجب ثبات منطقه می‌شود، حمایت می‌کند.