فضیلت کناره گرفتن ---هنر خویشتن داری در عصر افراط

کتاب «فضیلت کناره گرفتن»، نوشته‌ی سوِند برینکمن، به همت نشر ترجمان به چاپ رسیده است. سوند برینکمن استاد روان‌شناسی دانشگاه آلبورگ دانمارک است. او به‌طور خاص، به مطالعات بین رشته‌ای میان فلسفه، اخلاق و روان‌شناسی علاقه‌مند است و تحقیقات کیفی متعددی را در این زمینه پیش برده است .برینکمن تا به‌امروز بیش از ده جلد کتاب نوشته است که سه‌تا از آن‌ها بازتاب بین‌المللی گسترده‌ای پیدا کرده‌اند. این سه‌گانه، «محکم بایست»، «ایستگاه‌ها» و «فضیلت کناره گرفتن»، تلاشی بوده است برای مقابله با استدلال‌های رایج در کتاب‌های پرخواننده‌ی خودیاری. به این سبب گاهی او را نویسنده‌ای ضد خودیاری دانسته‌اند که کوشیده است با بیانی ساده، برخی از اصلی‌ترین محورهای کتاب‌های خودیاری را نقد کند. به همین دلیل، نثر او خالی از بازی‌های زبانی پیچیده است و اگرچه خواننده را به تحقیقات درجه یک و آثار ادبی و فلسفی کلاسیک ارجاع می‌دهد، تلاش می‌کند انتقادات خود را بی‌پرده و صریح مطرح کندنویسنده‌ی «کتاب فضیلت کناره گرفتن» می‌گوید: کل این کتاب درباره‌ی هنر خویشتن‌داری و ارزش کناره ‌گرفتن است. در آن ادعا می‌کنم که در سطح جمعی، برای همه‌ی ملت‌ها، و علی‌الخصوص برای ثروتمندترین کشورها، ضروری است که در این هنر مهارت پیدا کنند، البته اگر می‌خواهیم که در بحران‌های امروز و آتی عملکرد بهتری از خودمان نشان دهیم. همچنین اعتقاد دارم که در سطح فردی، به‌خودی‌خود، برای تک‌تک ما ارزشمند است که هنرِ قناعت کردن را بیاموزیم، به جای آنکه هر لحظه و هر جا بیشترین‌ها را بخواهیم. این کتاب از یک ضرورت به یک فضیلت می‌رسد و همدلانه از چیزی دفاع می‌کند که شاید امروزه شیوه‌ای منسوخ برای فکر کردن به زندگی به نظر برسد.«محکم بایست» جنونِ توسعه‌ی شخصی را نقد می‌کند و «ایستگاه‌ها» در جست‌وجوی بنیادهای اخلاقی‌ای است که بر مبنای آن‌ها ارزش دارد که محکم بایستیم. در «فضیلت کناره گرفتن»، درباره‌ی شیوه‌هایی از زندگی بحث می‌کنم که برای جامعه، به مثابه یک کل، امکان تمرکز کردن بر چنین ارزش‌هایی را فراهم می‌کند. بدین ترتیب، «فضیلت کناره گرفتن» هم در پیوند با کتاب‌های قبلی‌ام است. برای اینکییه بتوانی بر سر چیزی محکم بایستی، باید از چیزهای دیگر کناره بگیری. شاید این کار برایمان آسان نباشد، اما به‌هر‌حال ضرورتی وجودی، اخلاقی و روان‌شناختی است.در بخشی از این کتاب میخوانیم :?این روزها، موعظه‌ای که غالباً به گوشمان می‌خوانند مثال افراطی‌اش می‌شود تونی رابینز، مربی امریکایی‌ای که در همه‌ی دنیا معروف است و جملات قصار انگیزه‌بخشی که می‌سازد برای من بی‌نهایت جالب است. تعریف او از موفقیت این است: «اینکه بتوانی هر کاری می‌خواهی بکنی، هر وقت که می‌خواهی، هر جا که می‌خواهی، با هرکس که می‌خواهی و هر چقدر که می‌خواهی.»این تعریف به این سبب که بر اهمیتِ خواستنِ چیزی تأکید می‌کند شبیه «پاکی قلب» به نظر می‌رسد، اما در واقع دقیقاً بر عکس آن است، چون بی‌شکل، بی‌حد‌و‌مرز و بی‌پایان است (هر چقدر که می‌خواهی)، اما اگر آنچه می‌خواهی نیک نباشد چطور؟ اگر چیزی باشد که ارزشِ طلبیدن نداشته باشد چطور؟ خب، به‌هر‌حال، تو تا وقتی که هر کاری دلت می‌خواهد انجام بدهی آدم موفقی محسوب می‌شوی، اما اگر آنچه می‌خواهی دائماً تغییر کند چطور؟ خب، در این حالت هم باید دوان‌دوان از خواسته‌ای به خواسته‌ی دیگری بروی تا گزینه‌های بهتر را از دست ندهی. بدون داشتن چهارچوبی اخلاقی، خواسته‌های ما باری به هر جهت خواهد شد و افسار آن فقط به دست امیال و ترجیحاتِ کمابیش زودگذر فردی ما خواهد افتاد.فضیلت کناره گرفتن را محمد ملاعباسی ترجمه کرده و کتاب حاضر در ۱۱۲ صفحه رقعی با جلد نرم و قیمت ۲۶ هزار تومان چاپ و روانه کتابفروشی‌ها شده است.منبع :موسسه گسترش فرهنگ و مطالعات