خروج گام به گام از مذاکره ای نافرجام

با به پایان رسیدن مهلت اروپا برای پایبند بودن به تعهداتشان در برجام ؛ ایران گام چهارم کاهش تعهدات برجامی را با غنی سازی و تولید دوباره اورانیوم در سایت غنی سازی شهید علیمحمدی (فردو) آغاز کرد تا در مقابل بدعهدی های اروپا سکوت نکنیم.به گزارش خبرنگار اتاق خبر 24:جمهوری اسلامی ایران از ابتدای تاسیس همواره در تلاش برای حفظ استقلال خود بوده است. استقلالی که بیش از چهل سال است که آمریکا و حامیانش که مخالف حکومت اسلامی هستند در تلاش برای به چالش کشیدن و نابودی آن بوده اند. از همان ابتدای انقلاب جمهوری اسلامی به تنهایی با تمام تهدیدات مبارزه کرده است. در هشت سال جنگ تحمیلی کشوری بودیم نوپا که در مقابل تمام دنیا ایستاده ایم و تسلیم نشدیم. اکنون پس از گذشت چهل سال از انقلاب اسلامی ، آمریکا و تمام حامیانش لحظه ای نبوده که بدنبال راهی برای دشمنی و سعی برای نابودی این کشور نباشند.چهار سال پیش ایران و غرب برای حل مشکلاتی که آمریکا و حامیانش از سر کینه توزی و دشمنی بوجود آورده بودند که بیش از هر چیز هم ملت ایران را تحت فشار گذاشته بود ؛ پس از سال‌ها مذاکره، سرانجام توافقی تاریخی امضا کردند که قرار بود مبنا و اساسی برای حل مشکلات باشد.ایران پس از حدود یک دهه مذاکره با غرب، سرانجام به توافق جامعی رسید و تا یک سال بعد از خروج آمریکا از آن و بازگشت تحریم‌های کمرشکن، به مفاد توافق پایبند بود و حتی یک بار هم توافق را نقض نکرد. اما این رفتار، کاملا نتیجه عکس داد و ایران تحت شدیدترین تحریم‌های تاریخ قرار گرفت.طرف‌های اروپایی برجام در حالی ایران را به اجرای یکجانبه تعهدات خود در برجام فرا می‌خوانند که پس از خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریم‌های یکجانبه این کشور علیه ایران صرفاً به دادن وعده و وعید اکتفا کرده و گام محسوسی در راستای تأمین منافع مشروع ایران طبق برجام برنداشته‌اند.دلیل اصلی به خطر افتادن برجام، از میان رفتن علت وجودی آن است. نکته مهم این‌که دو طرف برجام، یعنی ایران و غرب، هر کدام برداشت متفاوتی از علت وجودی این توافق داشته و دارند. توافق هسته‌ای، بیش از هر چیز برای ایران ماهیت اقتصادی داشت. قرار بود با امضای این توافق، مناسبات اقتصادی ایران با جهان عادی و حتی تقویت شود. اما طرف مقابل، درک متفاوتی داشت. غربی‌ها برجام را توافقی امنیتی در زمینه «عدم‌اشاعه هسته‌ای» (Nuclear Non-proliferation) می‌دانند.ایران به مرور زمان تقریبا از تمام مزایای اقتصادی توافق هسته‌ای محروم شد. این در حالی است که از دیدگاه غرب، کارکرد امنیتی برجام، همچنان شایسته استمرار است.برجام از همان ابتدا، چه در ایران و چه در آمریکا، محل مناقشه بود. با این تفاوت که مناقشات داخلی ایران، کوچکترین تاثیری بر روند اجرای این توافق نگذاشت. ایران از زمان امضای این توافق تا همین چند ماه پیش کاملا به امضای خود پایبند بود. اما نهایتا ناگزیر شد که در تعهدات خود بازنگری کند.پس از بازنگری هایی که در زمینه برجام صورت گرفت و در واکنش به نقض برجام از سوی آمریکا و اروپا، چهار گام کاهش تعهدات برجامی ایران برداشته شده است که گام چهارم در روز چهارشنبه 15 آبان ماه ، آغاز شد.?در گام‌های پیشین چه رخ داد؟پس از بیانیه ۱۸ اردیبهشت ماه سال جاری شورای عالی امنیت ملی، اقدامات مربوط به کاهش تعهدات برجامی آغاز و در این راستا سازمان انرژی اتمی در نخستین گام کاهش تعهدات برجامی، محدودیت‌های مربوط به نگهداری ذخایر اورانیوم غنی شده و آب سنگین را رعایت نکرد و در همین راستا در گام اول، جمهوری اسلامی ایران از ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ۳.۶۷ درصد عبور کرد و در حال حاضر موجودی اورانیوم غنی شده کشور ۵۰۰ کیلوگرم UF6 با غنای حدود ۴ درصد است. در همین خصوص علی‌اکبر صالحی در نشست خبری که پس از این بازدید صورت گرفت در جمع خبرنگاران عنوان کرد: «حدود ۵۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده در اختیار داریم که همه آن ۴.۲ درصد نیست و الان روزی پنج هزار گرم به آن اضافه می‌شود.»از سوی دیگر کارخانه تولید آب سنگین اراک که دارای ظرفیت اسمی تولید ۱۶ تن آب سنگین در سال با خلوص هسته‌‌ای است در زمان ابلاغ گام اول کاهش تعهدات، میزان موجودی آن حدود ۱۲۵ تن بود. این کارخانه در زمان ابلاغ دستور شورای عالی امنیت ملی مبنی بر عدم پایبندی به ۱۳۰ تن، در مرحله تعمیرات بود که با ابلاغ به سازمان در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ماه مرحله تعمیرات با سرعت پایان یافته و کارخانه مجددا تولید را آغاز کرده است و در این مدت حدود ۲ تن از آب سنگین تولیدی به خارج از کشور صادر و حدود ۲ تن دیگر هم برای محصولات دوتره در داخل مصرف شده است و در حال حاضر موجودی کل آب سنگین کشور حدود ۱۳۰ تن است.در پایان این گام و زمان ورود به گام دوم (۱۶ تیر ماه) نیز عنوان شد که ایران از این به بعد سقف غنی سازی ۳.۶۷ درصد را رعایت نمی‌کند و یک روز بعد هم بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی خبر داد که سقف اورانیوم غنی شده ایران به ۴.۵ درصد رسید و سپس در حالت پایا و بهینه تولید محصول در سطح غنای ۴.۳ درصد و ۴.۴ درصد ثابت ماند و در حال حاضر زنجیره‌های سانتریفیوژ در حالت تولید حداکثری با غنای بیش از ۴ درصد هستند.گام سوم هم براساس اعلام حسن روحانی رئیس جمهور از روز جمعه ۱۵ شهریور آغاز و سازمان انرژی اتمی موظف شد در زمینه تحقیق و توسعه هر آنچه نیاز فنی کشور است، بلافاصله شروع کند و تمام تعهداتی که در زمینه تحقیق و توسعه در برجام مدنظر بوده را کنار بگذارد. در همین راستا بهروز کمالوندی هم در نشستی خبری در ۱۶ شهریور ماه به تشریح جزییات گام سوم پرداخت و اقداماتی که آغاز شده و آنهایی که قرار است در ظرف این 2 ماه انجام شود، اعلام کرد.گام چهارم ؛ آغاز غنی‌سازی و تولید مجدد اورانیوم در فردوحسن روحانی رئیس جمهوری ایران 14 آبان ماه و همزمان با پایان سومین فرصت 60 روزه ایران به طرف‌های باقیمانده در برجام، گام چهارم کاهش تعهدات برجامی را اعلام کرد و گفت: سازمان انرژی اتمی از روز چهارشنبه 15 آبان ماه گام چهارم و جدید را بر می‌دارد.طبق برجام بیش از هزار سانتریفیوژ (۱۰۴۴) در فردو داریم. در برجام قرار بود این سانتریفیوژها بچرخند، اما گاز به آنها تزریق نکنیم که بنده امروز در دستوری به سازمان انرژی اتمی می‌گویم که از روز چهارشنبه گازدهی را در فردو آغاز کنیم.رئیس جمهوری ایران با بیان اینکه این گام مثل گام‌های دیگر قابل بازگشت و هر زمان به تعهدات کاملشان برگشتند ما هم به تعهداتمان بازمی گردیم؛ در عین حال گفت که این فعالیت جدید با نظارت آژانس خواهد بود و آژانس همچنان نظارت خواهد کردروحانی بیان کرد: اما هر وقت آنها به تعهداتش عمل کردند ما دو مرتبه گاز را قطع می‌کنیم، پس قابل بازگشت است، اما در عین حال نمی‌توانیم یکجانبه تحمل کنید که ما به تعهداتمان کامل عمل کنیم و آنها بخواهند به تعهداتش عمل نکند. ظرف ۲ ماه آینده فرصت مذاکره داریم و صحبت می‌کنیم و اگر راه‌حل درستی را یافتیم و پیدا کردیم و راه حل این است که تحریم‌ها برداشته شود و به راحتی بتوانیم نفتمان را بفروشیم و از پول‌های بانک‌مان استفاده کنیم و سایر تحریم هایی که در فلزات و بیمه انجام دادند بردارند و ما هم به شرایط گذشته برمی‌گردیم.در راستای اجرای گام چهارم کاهش تعهدات برجامی با ابلاغ ریاست جمهوری و رئیس شورای امنیت ملی مبنی بر آغاز فعالیت مجدد سایت فردو برای غنی سازی اورانیوم، پس از انتقال مخزن حاوی دوهزار کیلوگرم uf۶ از سایت شهید احمدی روشن (نطنز) به سایت شهید علیمحمدی (فردو) و اتصال مخزن به خطوط خوراک‌دهی و اجرای موفقیت آمیز تمام عملیات فنی مرتبط شامل خلاء سازی نهایی، کنترل ماشین‌های سانتریفیوژ و شیر‌ها و چک نمودن سامانه‌های کنترل و اتوماسیون و راه اندازی بخش‌های جمع آوری و اتمام عملیات پسیواسیون، پس از دقایق اولیه روز پنجشنبه، عملیات گازدهی زنجیره‌ها و ماشین‌های سانتریفیوژ و تولید و جمع‌آوری اورانیوم غنی شده در سایت فردو آغاز شد.گفتنی است همه اقدامات زیر نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی انجام شده است.?با وجود برداشتن گام چهارم کاهش تعهدات برجام، جای تعجب است که اروپایی‌ها، در شرایطی که هیچ اقدام مثبتی پس از خروج غیرقانونی آمریکا از برجام، برای حفظ آن انجام نداده‌اند، از ایران انتظار دارند که به تعهداتش پایبند باشد.رفتار ایران در فضای بین‌الملل در مواجهه با بدعهدی‌های آمریکایی‌ها در چارچوب توافق هسته‌ای، منطقی، عادلانه و معقول بوده است. با توجه به بدعهدی‌های آمریکایی‌ها برای اجرای مفاد توافق هسته‌ای و خروج یک‌باره آنها از این توافق، هر کشور دیگری هم به‌جای جمهوری اسلامی ایران بود، قطعاً از این توافق یک‌طرفه خارج می‌شد.با اینکه کاهش تعهدات برجامی پس از پایبند نبودن کشورهای برجام اقدام عاقلانه ای به نظر میرسد ولی نباید منتظر ماند که کشورهای عضو برجام به تعهدات خود بازگردند و به آن ها عمل کنند. زیرا با توجه به سخنان رهبر انقلاب ما در برجام ضرر کردیم.در نتیجه احتمال آن کم است که با وجود کشورهایی که به هیچ کدام از تعهدات خود عمل نکرده اند برجام به نتیجه ای برسد که به نفع ملت ایران باشد. ۴۰ سال تجربه مقابله با دشمن را داریم و در حوزه دفاعی به جایی رسیده ایم که دشمن از قدرت موشک های ما هراس دارد، مسئولان ما نباید به دنبال موضوعی باشند که قبلا شکست خورده است.https://www.otaghkhabar24.com/news/182108