چه می‌خواستیم و چه شد؟ نگاهی به وضع امروز ایران از منظر آمارهای جهانی.

برای سنجش هر جنبش اجتماعی، به شاخص های پیشرفت نیاز داریم تا با آن شاخص ها حرکت آن جنبش را بسنجیم. هر تفکری ارزشی را به عنوان شاخص پیشرفت معرفی می‌کند. مثلا در نظام فکری مارکسیستی، برابری اقتصادی هرچند با اعمال زور در همه سطوح، یک ارزش دانسته می‌شود. در نظام فکری لیبرالی، عدم وجود ممانعت از اعمال جنسی دوهمجنس یا غیرهمجنس در صورت رضایت آن دو، یک ارزش و جزئی از حقوق بشر (تعریف شده توسط آنان) محسوب می‌شود. به دلیل تفاوت در تعریف ارزش ها، سنجش یک حرکت اجتماعی به صورت مطلق یعنی به صورتی که هر نظام فکری آن سنجش را قبول داشته باشد ممکن نیست. در نتیجه برای این سنجش باید نظام فکری‌ای که آن را صحیح و حق می‌دانیم را انتخاب کنیم. در این نوشتار سعی بر آن است که حرکت انقلاب اسلامی، بر اساس چهار مورد از مهم ترین ارزش های اسلامی، مورد محاسبه قرار داده شود. این چهار شاخصه عبارت اند از: عدالت طلبی درون مرزی، عدالت طلبی جهانی، استقلال و مردم سالاری. نوشته‌ی محمدحسین بهشتی‌جو، ورودی 96 فیزیک• عدالت طلبی درون مرزیشاخص عدالت را در قالب سه بخش فاصله طبقاتی، جمعیت زیر خط فقر جهانی و مبارزه با اشرافیت در لایه مسئولین مورد نظر قرار می‌دهیم.1- فاصله طبقاتی: در اقتصاد برای سنجش فاصله طبقاتی در یک جامعه، از ضریب جینی استفاده می‌شود. این ضریب که دارای فرمولی معین می‌باشد، عددی را به شما تحویل می‌دهد که هرچه کمترباشد نمایانگر فاصله طبقاتی کمتراست. به گزارش بانک جهانی، ضریب جینی ایران قبل از انقلاب عدد 50 یعنی در محدوده کشور های دارای اشکال اساسی از لحاظ شدت اختلاف طبقاتی بوده‌است ولی در گزارش خود در سال 1394، این عدد به 38 و در محدوده کشورهای سبز ازلحاظ ضریب جینی قرار گرفته‌است. این شاخص دراطلاع‌رسانی‌های بعدی بانک جهانی نیز تفاوت چندانی با سابق نکرده‌است.2- جمعیت زیر خط فقر: طبق اعلام بانک جهانی، 46 درصد از جمعیت ایران (یعنی تقریبا نصف مردم) در سال 56 در فقرمطلق به سر می‌بردند ولی دراعلام بانک جهانی در سال 1393، این عدد تقریبا یک پنجم شد و نزدیک به 9 درصد رسید. این مطلب وقتی ارزشمندتر می شود که توجه کنیم فروش نفت ایران در آن‌زمان به صورت رسمی، روزانه 5 میلیون بشکه بوده است و فروش نفت در سال 93، به نزدیک یک و نیم میلیون بشکه کاهش پیدا کرده.3- مبارزه با اشرافیت: جمهوری اسلامی در زمره معدود (یا تنها) کشورهای جهان است که در آن اشرافیت سازمانی مسئولین وجود ندارد و اشرافیت های موجود، عمدتا اشرافی‌گری توسط شخص مسئول است نه سازمانی؛ به این معنی که در بیشتر کشورهای جهان، به صورت امری سازمانی، شخص رئیس جمهور و خانواده‌اش به کاخی مجلل که به عنوان کاخ ریاست جمهوری ساخته شده است منتقل می‌شوند. یا اینکه به صورت سازمانی مسئولین در بیشتر کشور های جهان از ماشین های بسیار گران قیمت سازمانی یا کاخ های استانداری و ... بهره مند می‌شوند. اما در ایران، چنین قوانین اشرافی‌گرایانه‌ای برای مسئولین تعریف نشده است و نه کاخی برای رئیس جمهور تعریف شده و نه کاخ استانداری و ماشین های آن چنانی. اشرافیت انجام گرفته توسط برخی مسئولین در حوزه شخصی آنهاست به این معنی که مثلا شخص وزیر بهداشت سابق، آقای قاضی زاده، ماشین گران قیمت داشت اما از سازمان دریافت نکرده‌بود و ماشینی که سازمان به ایشان تحویل می‌داد احتمالا پژو پارس می‌بود. البته این نوع اشرافیت هم خطر جدی برای کشور دارد که حتما باید برای مبارزه با آن روشنگری عمومی و قانون گذاری صورت بگیرد.طبق اعلام بانک جهانی، 46 درصد از جمعیت ایران (یعنی تقریبا نصف مردم) در سال 56 در فقرمطلق به سر می‌بردند ولی دراعلام بانک جهانی در سال 1393، این عدد تقریبا یک پنجم شد.• عدالت طلبی جهانی:منافع تعریف شده برای کشور توسط رژیم پهلوی، درراستای وابستگی به ابرقدرت‌ها بود. به دلیل تعریف اشتباه منافع، این رژیم هیچ‌گونه منفعتی در حمایت از مظلوم نمی‌دید و حتی با خون‌ریزترین و ظالم ترین کشور ها رابطه‌ی شدید داشت. در زمانی که رژیم صهیونیستی تحت شدیدترین تحریم‌های نفتی کشورهای عربی قرار داشت و این تحریم به فلج کردن این رژیم نزدیک می‌شد، پهلوی نفت اسرائیل را تامین کرد. پهلوی، ایران را بخشی از بلوک غرب تعریف کرده بود. به طوری که به گزارش سندهای متعدد از جمله اظهارات ريچارد هلمز (از رؤسای اسبق سيا) در مصاحبه‌اي با مجله آمريکايي تايم (مورخ 18 دسامبر 1978) و همچنین در گزارش سفارت آمريکا به تاريخ پنجم آوريل 1977 (16 فروردين 1356)، نیروی هوایی ارتش پهلوی در جنگ علیه ویتنام، در ریختن خون اهالی ویتنام همراه با امریکا مشارکت داشته‌است. شبیه این مطلب هم برای شرکت ارتش پهلوی در درگیری های عمان وجود دارد.در حالی که نظام پهلوی در صحنه های بین المللی یا طرف ظالم را می‌گرفت و یا خنثی عمل می‌کرد، با سقوط این رژیم، جمهوری اسلامی در تمام موضع‌گیری های خود به دفاع از مظلومان و مستضعفان پرداخت. این عدالت طلبی باعث به وجود آمدن اهرم قدرت بالایی برای جمهوری اسلامی در منطقه و جهان شده است.• استقلال:استقلال به نحوی که امام خمینی (ره) برای ما بیان کردند، آنقدر ایده‌آل بود که بسیاری آن را صرفا رویایی و غیر مطابق با واقعیت تفسیر کرده بودند. امام به ما یاد داد که هر توسعه‌ای که پشت آن استقلال نباشد هیچ ارزشی ندارد. امام فرمود که مسلمان نمی‌تواند تحمل کند که اراده و خواست کفار بر آنها جاری باشد و خدا به ما اجازه تاثیر پذیری از کفار را نداده‌است. او شعار ما را «نه شرقی نه غربی، جمهوری اسلامی» قرار داد. امام به ما آموزش داد که تبعیت و تاثیر پذیری از کفار و دستورات و فشارهایشان بر ما حرام است. حال بعد از 40 سال جمهوری اسلامی به موقعیتی رسیده‌است که هیچ نظامی در جهان، به اندازه آن تاثیر‌ناپذیر از اراده بیگانگان نیست. حتی رژیم ایالات متحده در بسیاری از موارد رعایت فشارهای کشورهای خارجی را می‌کند اما استقلال جمهوری اسلامی از نظرات بیگانگان در سطح جهان نظیری ندارد.این مطلب ارزش خود را وقتی نشان می‌دهد که دقت کنیم رژیم حاکم بر ایران قبل از انقلاب اسلامی، در سطحی از وابستگی وعدم استقلال قرار داشت که حتی به گواهی سندهای مختلف تاریخی، شاه‌های حاکم را هم بیگانگان تعیین می‌کردند. بحرین شیعه‌نشین که جزئی از خاک ایران بود به دلیل عدم استقلال، بدون شلیک حتی یک تیر، از ایران جدا شد و به آل خلیفه وهابی بخشیده شد. این عدم استقلال در حدی بود که حتی مسیر راه آهن کشور را هم انگلیسی ها مطابق نیازهای خودشان برای انتقال تجهیزات مورد نیاز برای جنگ با آلمان ها در جنگ جهانی، ترسیم می‌کردند. جمهوری اسلامی در تمام موضع‌گیری های خود به دفاع از مظلومان و مستضعفان پرداخت. این عدالت طلبی باعث به وجود آمدن اهرم قدرت بالایی برای جمهوری اسلامی در منطقه و جهان شده است• مردم سالاری:عدم وجود مردم سالاری در ایران قبل از انقلاب اسلامی، برای کسی پوشیده نیست. حتی رژیم سابق هم ادعای مردم سالاری به معنی جمهوریت نداشت. اما بعد از انقلاب این وضعیت به کلی تغییر پیدا کرد. جمهوری اسلامی تنها نظامی در جهان است که اصل نظام آن، به رای گیری گذاشته شده است. در هیچ جای جهان اصل نظام به رای گیری عمومی گذاشته نشده بلکه نهایتا قانون اساسی به رای گذاشته شده. امام خمینی (ره) به شدت بر این رای‌گیری بر سر اصل نظام تاکید داشتند. قانون اساسی در این کشور دو بار به رای گذاشته شده است. انتخابات های مکرر دولت، مجلس، خبرگان و شوراها شرایطی را به وجود آورده است که تمام مسئولین دارای منصب، از رای مستقیم یا غیرمستقیم مردم صاحب منصب شده‌اند.نکته مهمی که وجود دارد آن است که در تمام کشورها بر اساس نظام لیبرالی یا مارکسیستی یا اسلامی یا ... جاری بر کشور، حدی برای مسئولین تعیین می‌شود. یعنی در کشور هایی که لیبرالیسم بر آنها حاکم است، مارکسیت و کمونیست نمی تواند مسئول کشور شود یا بالعکس. در نظام قانونی جمهوری اسلامی نیز شرایطی به وجود آمده است که با رعایت حدودی نه چندان دشوار، مخالف ترین افراد حتی با اصول بنیانی انقلاب مانند عدالت طلبی، عدالت طلبی جهانی و استقلال در بعضی از موارد، مجلس را بدست می‌گیرند یا رئیس دولت می‌شوند و در سخنرانی‌هایشان به انقلاب و اعتقادات بنیانی آن می‌تازند. این دستاورد بر خلاف اتفاق رایج در عمده کشورهای مدعی دموکراسی درغرب است که به ظاهر، احزاب مختلف شان در تضاد با یکدیگرند ولی وقتی به مواضع اصولی آن احزاب در قبال سیاست های کلان اجتماعی و بین المللی می‌رسیم، هیچ تقاوتی بین سیاست هایشان نمی‌بینیم و در حقیقت دموکراسی صرفا نقابی است برای فریب مردمشان؛ مانند آنچه در تضاد ظاهری دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه در امریکا جاری است، در حالی که این دو حزب هیچ تفاوت بنیادینی در اصول سیاست هایشان ندارند. در پایان شاید جالب باشد که گزارش سازمان ملل از وضعیت شاخص توسعه انسانی در 4 دهه اخیر را مورد توجه قرار دهیم. گزارش توسعه انسانی یکی از مهم‌ترین و معتبرترین گزارش های اقتصادی و اجتماعی در جهان است که هر ساله توسط دفتر توسعه سازمان ملل متحد منتشر می شود. در این گزارش شاخص توسعه انسانی کشور ها برا اساس معیار های امید به زندگی، کیفیت نظام آموزشی، درآمد واقعی و سرانه درآمد ملی محاسبه می شود. بسیاری از شاخصه های توسعه اقتصادی و اجتماعی (از نظر غرب) در برآورد این شاخص دخیل است و به عبارتی یکی از جامع ترین معیارها برای مقایسه توسعه یافتگی کشور ها به شمار می‌آید که عمده دولتها و سازمانهای علمی و تحقیقاتی از این شاخص به عنوان یک از معیارهای اصلی مقایسه کشورها استفاده می‌کنند.و بر اساس گزارش توسعه انسانی سازمان ملل، طی چهار دهه اخیر، جمهوری اسلامی ایران بالاترین نرخ رشد شاخص توسعه انسانی در کل کشور های جهان را داشته است.این نوشتار، در شماره‌ی پنجاه و هشتم نشریه‌ی دانشجویی «میدان انقلاب» منتشر شده است. برای مطالعه‌ی کامل مطالب این نشریه، می‌توانید به کانال بسیج دانشجویی دانشگاه شریف مراجعه کنید. http://t.me/Basij_Sharif