رشته مهندسی برق قدرت

چکیده:یکی از زیر شاخه‌ های اصلی رشته مهندسی برق، رشته مهندسی برق قدرت است که در آزمون نظام مهندسی برق، بیشتر مورد توجه طراحان سوال است. یکی از زیر شاخه‌های اصلی رشته مهندسی برق، مهندسی برق قدرت نیز می‌باشد. مهندسی برق قدرت به انگلیسی (Power engineering) گفته می‌شود. مهندسی برق در سال‌های گذشته که حدودا به سی سال پیش برمی‌گردد، به دو شاخه تبدیل گردیده است. که عبارتند از: (مهندسی برق قوی (مهندسی برق قدرت) و مهندسی برق ضعیف (مهندسی برق الکترونیک)). مهندسی قدرت را می‌توان مادر سایر گرایش‌های رشته مهندسی برق دانست. به دلیل حرفه‌ای و تخصصی بودن رشته مهندسی برق قدرت، اکثر سازمان‌ها و ادارات تنها افرادی را استخدام می‌کنند که تحصیل کرده در رشته مهندسی برق در گرایش قدرت باشند.1- اطلاعات اولیه و معرفی مهندسی برق قدرتیکی از زیر شاخه‌های اصلی رشته مهندسی برق، مهندسی برق قدرت نیز می‌باشد. مهندسی برق قدرت به انگلیسی (Power engineering) گفته می‌شود.مهندسان برق قدرت به صورت مستقیم با سیستم‌های قدرت به ویژه تولید، انتقال، توزیع توان الکتریکی، تبدیل انرژی الکتریکی به شکل⁯های دیگر انرژی و تجهیزات الکترومکانیکی سروکار دارد.از رشته مهندسی برق قدرت در زمینه‌های دیگری نیز استفاده می‌شود، که عبارتند از:v راه‌اندازی و تعمیر و نگهداری سیستم⁯های حرارتیv راه‌اندازی و تعمیر و نگهداری سیستم⁯های برودتیv راه‌اندازی و تعمیر و نگهداری سیستم⁯های تجهیزات تولید توان الکتریکی مانند ژنراتورها، پست‌ها و دیگر تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در صنایع یا ساختمان⁯های بزرگv شناسایی دیگر منابع جدید انرژی الکتریکیلازم به ذکر است، مهندسی برق در سال‌های گذشته که حدودا به سی سال پیش برمی‌گردد، به دو شاخه تبدیل گردیده است. که عبارتند از:ü مهندسی برق قوی (مهندسی برق قدرت)ü مهندسی برق ضعیف (مهندسی برق الکترونیک)ما در این مقاله قصد داریم در مورد مهندسی برق قوی برای شما صحبت نماییم و از تمامی ابعاد آن را مورد بحث قرار دهیم و شما را با تمامی قسمت‌های آن آشنا سازیم. پس تا پایان این مقاله همراه ما باشید و با دقت مطالعه نمایید.شاید سوالات متعددی در مورد معرفی مهندسی برق قدرت برای شما پیش بیاید که در اینجا به بررسی تعدادی از آن‌ها مانند اهداف، بازار مشتری هدف، تاریخچه، معرفی، دسته بندی، صنف و دستگاه‌های ناظر آشنا می‌پردازیم.1-1- هدف مهندسی برق قدرت چیست؟هدف مهندسی برق قدرت، پرورش افرادی توانمند در بخش‌های مختلف تولید، انتقال و توزیع برق است که گستره این بخش عبارت است از:v تولید: طراحی شبکه‌های تولید با کمترین هزینه و بیشترین بازده.v انتقال: طراحی شبکه‌های انتقال برق، خطوط انتقال برق، پخش بار بر روی شبکه برق، قابلیت اطمینان و پایداری شبکه قدرت، طراحی رله‌ها و حفاظت شبکه، پخش بار اقتصادی.v توزیع: طراحی شبکه‌های توزیع حفاظت و مدیریت آن.2-1- بازار و مشتری هدف مهندسی برق قدرتمهندسی قدرت را می‌توان مادر سایر گرایش‌های رشته مهندسی برق دانست. به عنوان مثال شما می توانید بدون داشتن موبایل و لپ‌تاپ زندگی کنید، اما بدون وجود برق زندگی امکان‌پذیر نمی‌باشد. حتی همین شرکت‌های تولیدکننده الکترونیکی (موبایل و لپ‌تاپ) به برق نیاز دارند پس مهندس قدرتی باید در این بین حضور داشته باشد. این یک مثال بسیار ساده بود، برای اینکه بتوانیم جایگاه مهندسی برق قدرت را توصیف نماییم. در مثال‌های بزرگ‌تر برای یه کارخانه یا صنعت مسائل بسیار زیادی در زمینه تامین نیاز برق و مدیریت آن وجود دارد که همه آن‌ها بر می‌گردند به یک مهندس برق قدرت، از سویی دیگر برای مصرف‌کننده هم وجود برق و استفاده آن جز موارد اولویت‌دار می‌باشد.بهتر است، یک نگاهی به کشور خودمان و یا سایر کشورهای جهان بیاندازیم. در حال حاضر دغدغه دنیا آلودگی هوا شده است. راه حل این موضوع طراحی و تولید خودروهای برقی می‌باشد.که در آینده‌ای نه چندان دور این بازار کار هم برای مهندسین برق قدرت داغ خواهد شد.3-1- تاریخچه مهندسی برق قدرتیکی از موضوعات بسیار مهم و جذاب علمی در حوزه‌ی برق برمی‌گردد به اوایل قرن هفدهم که مربوط به الکتریسته بود. اولین مهندس برق در جهان آقای ویلیام گیلبرت بوده است. آقای ویلیام گیلبرت اولین دستگاه اندازه‌گیری الکتریسیته (الکتروسکوپ) را ساخت و اسم آن را ورسوریوم گذاشت.همچنین می‌توان گفت اولین کسی که مغناطیس و الکتریسیته ساکن را تمیز داد همین آقای گیلبرت بود. تا قبل از دهه 1880 میلادی موضوعات مرتبط با الکتریسیته و کاربردهای آن، زیرمجموعه‌ای از فیزیک تلقی می‌شد.رشته مهندسی برق برای اولین بار در نیمه دوم قرن 19 میلادی، پس از تجاری سازی تلگراف، تلفن و توزیع برق و استفاده‌های آن به عنوان یک شغل شناخته شد.از سال میلادی۱۸۸۵ بعضی از دانشگاه‌ها و موسسات فناوری خارج از کشور مانند دانشگاه کرنل یا موسسه فناوری ماساچوست، رشته کارشناسی مهندسی برق را ایجاد نمودند. دانشگاه فنی دارمشتات اولین دانشگاهی بود که در سال ۱۸۸۲ میلادی دانشکده مهندسی برق را ایجاد کرد و پس از آن دانشگاه کرنل و دیگر دانشگاه‌ها این رشته را ارائه نمودند.مهندسی برق در سال‌های گذشته که حدودا به سی سال پیش برمی‌گردد، به دو شاخه تبدیل گردیده است. که عبارتند از:ü مهندسی برق قوی (مهندسی برق قدرت)ü مهندسی برق ضعیف (مهندسی برق الکترونیک)4-1- دسته‌بندی مهندسی برق قدرتمهندسی برق قدرت، به سه دسته تقسیم می‌شود، که عبارتند از:ü تولید: طراحی شبکه‌های تولید با کمترین هزینه و بیشترین بازده.ü انتقال: طراحی شبکه‌های انتقال برق، خطوط انتقال برق، پخش بار بر روی شبکه برق، قابلیت اطمینان و پایداری شبکه قدرت، طراحی رله‌ها و حفاظت شبکه، پخش بار اقتصادی.ü توزیع: طراحی شبکه‌های توزیع حفاظت و مدیریت آن.2- شرایط ورود به بازار کار در رشته مهندسی برق قدرتبرای اینکه بتوانید وارد بازار کار در رشته مهندسی برق قدرت شوید، بایستی یک سری ویژگی‌ها را داشته باشید، که در ادامه به معرفی آن‌ها برای شما خواهیم پرداخت. شرایط ورود به بازار کار در رشته مهندسی برق قدرت عبارت است از:1-2- مدرک تحصیلی مورد نیاز برای ورود به بازار کار مهندسی برق قدرتبه دلیل حرفه‌ای و تخصصی بودن رشته مهندسی برق قدرت، اکثر سازمان‌ها و ادارات تنها افرادی را استخدام می‌کنند که تحصیل کرده در رشته مهندسی برق در گرایش قدرت باشند.افرادی که در رشته مهندسی برق قدرت در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری فارغ التحصیل شده باشند، می‌توانند وارد شغل مهندسی برق قدرت شوند.2-2- دوره‌های مورد نیاز برای ورود به بازار کار مهندسی برق قدرتقابل ذکر است، کسب مهارت و تجربه لازم و آشنایی با نرم افزارهای مرتبط حوزه برق قدرت در کنار داشتن مدرک دانشگاهی، از مهم ترین عوامل موثر در موفقیت هر مهندس برق قدرتی می‌باشد و شانس یافتن شغلی مناسب را بیشتر خواهد کرد. از جمله مهم‌ترین نرم افزارهای که لازم است، یک مهندس برق قدرت بنا به شغل مورد نظر قبل از ورود به بازار کار دوره‌های مورد نیاز آن را ببیند، عبارتند از:1) نرم افزار کاربردی ETAP2) نرم افزار کاربردی Cyme3) نرم افزار کاربردی Digsilent دیگسایلنت4) نرم افزار کاربردی EPLAN5) نرم افزار کاربردی NEPLAN6) نرم افزار کاربردی اتوکد الکتریکال Autocad electrical7) نرم افزار کاربردی PLS CADD8) نرم افزار کاربردی PSCAD9) نرم افزار کاربردی دیالوکس Dialux10) نرم افزار کاربردی روشنایی Calculux3-2- مجوزهای مورد نیاز برای ورود به بازار کار مهندسی برق قدرتدر خارج از کشور برای اینکه بتوانید به یک مهندس برق قدرت تبدیل شوید و بتوانید در این شغل کار کنید، بایستی یک سری مجوزها را در یافت نمایید، ای مجوزها عبارتند از:1) آمادگی و اخذ آزمون پایه مهندسی (FE)2) آمادگی و اخذ آزمون مهندس حرفه‌ای (ProfessionalEngineer (PE) exam)4-2-گذراندن دوره کارآموزی مرتبط برای ورود به بازار کار مهندسی برق قدرتبه دلیل اختصاصی بودن و تخصصی بودن رشته‌های مهندسی برق، پس از گذراندن دروس عملی و تئوری در دانشگاه هر دانشجوی رشته برق بایستی دوره کارآموزی در یک شرکت معتبر بگذراند تا علاوه بر مواردی که در دانشگاه آن‌ها را گذرانده تجربه کاری در محیط مورد نظر را کسب نماید و وارد بازار کار شود.3- الزامات مهندسی برق قدرت چه مواردی می‌باشد؟هر شغلی برای اینکه بتوان وارد آن شد، دارای یک سری ضروریات و الزاماتی می‌باشد. در بازار کار مهندسی برق قدرت هم این امر پابرجاست. از جمله مهم‌ترین ملزومات در شغل مهندسی برق قدرت عبارت‌اند از:1-3- محدوده جغرافیایی برای شغل مهندس برق قدرتمهندسی برق قدرت جز آن دسته از مشاغلی می‌‌باشد، که تقریبا در سراسر کشور و در تمامی نقاط چه کلان‌شهرها و چه شهرهای کوچک فرصت شغلی وجود دارد. و فرقی نمی‌کند که در کدام محدوده جغرافیایی باشید.2-3- محدوده سنی برای شغل مهندس برق قدرتمعمولا در رشته‌های برقی به دلیل اینکه باید هر روز آپدیت باشید و از علم روز با خبر، ترجیحا شرکت‌ها سعی می‌کنند از نیروهای جوان و کوشا و تلاش‌گر استفاده نمایند. البته لازم به ذکر است، این شغل به دلیل پیچیدگی‌هایی که دارد، افراد خیلی جوان هم معمولا به کار نمی‌آیند. زیرا کسی که می‌خواهد وارد بازار کار مهندسی برق قدرت شود، بایستی تا حدودی سابقه کار (کارآموزی) گذرانده باشد، و همچنین با علم روز پیش رود. به همین دلیل محدود سنی فعالیت در این شغل بین 25 تا 50 سال مناسب است.3-3- محدوده جنسی برای شغل مهندس برق قدرتدر خارج از کشور در شغل مهندسی برق قدرت هم خانم‌ها و هم آقایان می‌توانند وارد بازار کار شوند. اما در کشور ما تنها آقایان می‌توانند در این رشته تحصیل و سپس وارد بازار کار شوند.4-3- تجهیزات مورد نیاز برای شغل مهندس برق قدرتدر شغل مهندسی برق قدرت تجهیزات بسیاری وجود دارد، که در حین کار از آن استفاده می‌شود، که برخی از این ابزار و تجهیزات عبارتند از: (CT، CVT، PLC، PT، REF، SF6، V.A، V.A.R، استراکچر، آلارم، آمپر، آمپرمتر، اونت رکوردر، اینکامیگ، اینترلاک، اینورتر، باطری، برقگیر، بریکر، پست، پلاک ترانس، تپ چنجر، ترانس مصرف داخلی، ترانس نولساز، ترانسفورماتور، ترمومتر، استیک، خازن، خط انتقال، دیسپاچینگ، دیزلخانه، دیفکت، رادیاتور ترانس، راکتور، رله استند بای، رله تانک پروتکشن، رله جریان زمین، رله جریان زیاد، رله جهتی، رله حفاظتی، رله دیستانس، رله دیفرانسیل، رله ریکوزر، رله فشار شکن، رله توانی، رله کمبود ولتاژ، سکسیونر، فازمتر، ضریب قدرت و ........)5-3- فضای کار برای شغل مهندس برق قدرتفضای کار مهندسی برق قدرت متنوع می‌باشد تعدادی از آن‌ها عبارتند از: (کارخانه‌ها، صنعت، شرکت‌های طراحی، شرکت‌های برق، سازنده‌های لوازم الکترونیکی، طراحی و تولید ماشین آلات برقی و ....)6-3- ارتباط مهندس برق قدرت با سایر ارگان‌هامهندسان برق قدرت با ارگان‌ها و سازمان‌های متفاوتی در ارتباط مستقیم و غیر مستقیم می‌باشد. مثلا یک مهندس برق با تمامی ارگان‌های نظامی و یا کارخانه‌های بزرگ صنعتی و ...... در ارتباط تنگاتنگی نیز می‌باشد.4- درآمد و سرمایه مهندس برق قدرتدرآمد و سرمایه یک مهندس برق قدرت با توجه به شرایط متفاوتی فرق می‌کند، از جمله این موارد می‌توان به مهارت، مدرک تحصیلی، محل کار، سمت شغلی، شرکت خصوصی یا دولتی اشاره نمود.1-4- درآمد ماهانه مهندس برق قدرتدر شرکت‌های خصوصی میزان حقوق و درآمد مهندس برق قدرت متفاوت است. هر شرکتی با توجه به اهداف مالی، توان مالی، نوع پروژه و گستردگی آن و برخی عوامل دیگر میزان حقوق و دستمزد کارکنان خود را تعیین می کند. البته قابل ذکر است که در بخش خصوصی عواملی مانند داشتن تجربه و تحصیلات مرتبط، تخصص و مهارت بالا، آشنایی با سیستم‌ها و نرم افزارهای کامیپوتری در استخدام افراد و تعیین میزان حقوق و دستمزد آنها بسیار مهم و کلیدی می‌باشند.یک مهندس برق قدرت که در بخش دولتی مشغول به کار باشد، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می‌کند.2-4- عوامل موثر بر درآمد شغل مهندس برق قدرتداشتن مهارت و تخصص از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین موارد موفقیت شغلی محسوب می‌گردد. در حال حاضر تعداد فارغ‎التحصیلان دانشگاهی بسیار افزایش یافته است. اما تعداد افرادی که در حوزه مهندسی برق قدرت مهارت و تخصص خوبی داشته باشند، بسیار کم می‌باشد. به عبارت کلی می‌توان گفت، حتی در شرایط فعلی بازار کار نامناسب کشور، مهندس برق قدرتی که با علاقه وارد این حوزه شده و مهارت و تخصص خوب و مناسبی کسب کرده باشد، به راحتی می‌تواند موقعیت‌های شغلی بسیار مناسب همراه با درآمدی عالی را پیدا نماید.پس با صراحت می‌توان گفت، از جمله موارد مهمی که می‌تواند بر درآمد مهندسین برق قدرت تاثیرگذار باشد، مهارت و تخصص آن‌ها نیز می‌باشد.5- رشد و آینده مهندسان برق قدرتمهندسان برق قدرت دارای آینده بسیار روشنی می‌باشند. هر چه رو به جلو پیش می‌رویم و تکنولوژی و علم در جهان پیشرفت می‌کند، باعث می‌شود تا رشد شغلی پیش بیاید اما به شرط داشتن مهارت کافی با توجه به رشد علم.1-5- دغدغه اصلی مهندس برق قدرت در آینده شغلیدر اوضاع نامناسب اقتصادی کشور از نظر شغل هر چه بیشتر زمان می‌گذرد، مهندسان و فارغ التحصیلان رشته مهندس برق قدرت برای شغل آینده‌شان دچار نگرانی می‌شوند.اما به شما قول خواهیم داد، اگر فردی باشید، که با علم روز جلو روید و مهارت‌های کافی را در مهندسی برق داشته باشید، هیچ دغدغه‌ای برای شغل آینده خود نباید داشته باشید. زیرا رشته برق یکی از رشته‌های پرکاربردی و در عین حال تخصصی به شمار می‌رود.2-5- تاثیر فضای مجازی بر روی شغل مهندسی برق قدرتامروزه فضای مجازی می‌تواند تاثیرات فراوانی را در موفقیت و بیشتر شدن درآمد و سرمایه افراد گردد. فقط کافی است، مهارت استفاده از شبکه‌های اجتماعی را کسب نمایید و از طریق آن‌ها کسب درآمد نمایید و به کسب و کار خود رونق بخشید.