فعالیت انتخاباتی اصلاح طلبان قسمت چهارم

فعاليت انتخاباتي اصلاح طلبانقسمت چهارممورد اجماع نبودن کانديداهاي تکنوکراتبرخي چهره‌هاي تکنوکرات هم نشانه‌هاي روشني از تمايل به نامزدي انتخابات نشان داده‌اند که حتي در صورت تأييد صلاحيت، بايد ديد از سطح نامزد حاشيه‌اي فراتر خواهند رفت يا خير؟ رضا اردکانيان وزير نيرو، محمدجواد آذري جهرمي وزير ارتباطات، سورنا ستاري معاون علمي و فناوري رياست‌جمهوري دراين طيف قرار مي‌گيرند. هيچ‌يک از اين چهره‌ها ارتباط ارگانيکي با اصلاح‌طلبان ندارند و اگر با برخي شخصيت‌ها و فعالان اصلاح‌طلب تعاملاتي دارند، در سطح تعاملات بوروکراتيک يا حداکثر برخي مشاوره‌هاست. اين اما همه ماجرا نيست. اصلاح‌طلبان باتوجه‌به اين مؤلفه ها که به‌زعم نگارنده متن عليه شان عمل مي‌کند هم تواناي پيروزي در انتخابات پيش رو را ندارند .حال با بيان مؤلفه‌هاي عدم اجماع، به بررسي سناريوهاي احتمالي اصلاح‌طلبان در انتخابات 1400، به اين شرح زير مي‌پردازيم:معرفي يک نامزد شاخص با رأي منفي بالا + يک چهره رأي آور و گفتمان سازورود يک نامزد تکنوکرات شناخته شده و مورد توافق به صحنهورود چهره‌هاي جديد و گفتمان سازمعرفي يک نامزد شاخص با رأي منفي بالا + يک چهره رأي آور و گفتمان سازدر اين الگو، دستيابي مجموعه نيروهاي اصلاح‌طلب و ميانه‌رو در مرحله آخر به ترکيب‌هاي " جهانگيري + ظريف " و " لاريجاني + ظريف" دور از ذهن نيست.ورود يک نامزد تکنوکرات شناخته شده و مورد توافق به صحنهدر برخي محافل سياسي از آقاي بيژن زنگنه به‌عنوان گزينه داراي ظرفيت اجماع نام‌برده مي‌شود که هم از توان و سابقه اجراي بالا برخوردار است و هم نيروهاي مؤثر اصلاح‌طلب از بلوک‌هاي مختلف ميانه و چپ، به او اطمينان و اعتماد دارند. اين ويژگي، زنگنه را از تکنوکرات‌هاي نسبتاً تازه‌کاري که در دولت روحاني به سطح وزارت رسيده‌اند و ارتباط و سابقه سياسي محدود يا ضعيفي هم دارند، متمايز مي‌کند. مجموعه شواهد و قراين حکايت از آن دارد که زنگنه علي‌رغم ظرفيت مناسب، هيچ تمايلي به کانديداتوري ندارد و تصميم دارد با پايان دولت روحاني و پس از 30 سال وزارت، خود را بازنشسته و استراحت کند.ورود چهره‌هاي جديد و گفتمان سازالف) برخي احزاب اصلاح‌طلب و نيروهاي پيشروتر، راهبردي را مطرح مي‌کنند که دو ويژگي دارد: نخست، عبور از چهره‌هاي تکراري و با رأي منفي بالا همچون عارف، جهانگيري و لاريجاني. دوم، خودداري از تداوم انتساب و اتصال به دولت روحاني و نوعي مرزبندي و مواجهه انتقادي با دولت در جريان رقابت‌هاي انتخاباتي، بر مبناي اين دو رويکرد، اين دسته از اصلاح‌طلبان به دنبال معرفي و به ميدان آوردن نامزدها و چهره‌هايي هستند که فراتر از بحث رد يا تأييد صلاحيت و يا رأي‌آوري، توان گفتمان‌سازي و احياي سرمايه اجتماعي اصلاحات در فضاي انتخاباتي را داشته باشند.ب) جدي‌ترين گزينه در طيف نامزدهاي گفتمان ساز، سيد محمدرضا خاتمي، دبيرکل سابق جبهه مشارکت و نايب‌رئيس مجلس ششم است که طبعاً با ورود به صحنه انتخابات مي‌تواند بار ديگر گفتمان «دموکراسي خواهي» را در سطح جامعه مطرح کند خاتمي تاکنون حاضر به پذيرش نامزدي نشده است. البته بحث تأييد صلاحيت وي هم از سوي شوراي نگهبان هنوز محل ترديد است.ج) دومين چهره گفتمان ساز را مي‌توان عباس آخوندي دانست. آخوندي هرچند برخلاف رضا خاتمي پشتيباني حزبي و تشکيلاتي مشخصي ندارد؛ اما در سطح رسانه‌ها و نيز نخبگان فعاليت منظم و مداومي را شکل داده است " ايده ايران" شعار و نظريه محوري آخوندي است و در حوزه‌هاي سياسي و به‌ويژه اقتصادي هم، صريحاً نگاهي ليبرال را نمايندگي مي‌کند. او رويکرد انتقادي خود را در قبال عملکرد نهادهاي مختلف و سياست‌هاي موجود را بر مبناي همين ايده، تئوريزه و طرح مي‌کند. آخوندي حتي اگر به عرصه انتخابات هم نيايد، تاکنون نقش خود را در قالب يک سياستمدار گفتمان ساز در سطحي از جامعه، ايفا کرده است.د) سومين الگو يا نمونه‌اي که براي چهره‌هاي گفتمان ساز مي‌توان نام برد، شخصيت‌هاي داراي وجه و موقعيت علمي هستند که مي‌توانند در شرايط کنوني باتکيه‌بر " گفتمان عملگرا" و نشان‌دادن شجاعت و صراحت خود در دفاع از حقيقت علمي، ايفاي نقش کنند و حتي در جامعه مورد اقبال قرار بگيرند. پزشکان سياستمداري که در يک سال اخير و در مواجهه با کوويد 19 به دفاع از سلامت مردم و نقد عملکرد و سياست‌هاي نادرست پرداخته‌اند، از جمله مهم‌ترين چهره‌هايي هستند که در چارچوب سناريوي نامزدهاي گفتمان ساز و با گفتمان " عمل محور" ممکن است وارد صحنه شوند دکتر مصطفي معين، دکتر محمدرضا ظفر قندي از چهره‌هاي مطرح در اين بخش هستند.باتوجه‌به مطالب گفته شده مي‌توان گفت: اصلاح‌طلبان علي‌رغم برخي ادعاها مبني‌بر حضور در انتخابات به‌صورت مشروط به‌صورت جدي به عرصه انتخابات ورود کرده و در حال ارزيابي سناريوهاي مختلف هستند. اصلاح‌طلبان اذعان دارند که جريان اصلاحات دچار ريزش سرمايه اجتماعي شده اما همچنان اميدوار است به مدد به برخي دوقطبي‌ها سرمايه اجتماعي خود را بازسازي نمايد.محمدحسن دهقانيواحد سیاسی و دشمن شناسی ( نجوا )موسسه مصاف ایرانیان