چالش‌های حوزه‌ی سلامت در ایران

سلامت حوزه‌ایست که معمولا نسبت به استفاده از فناوری‌های جدید به آهستگی عمل می‌نماید. با این وجود در بسیاری موارد این فناوری‌ها باعث ایجاد تحول در صنعت مراقبت‌های بهداشتی شده‌اند. سلامت دیجیتال عبارتی است که در سالیان اخیر بسیار شنیده شده است. این فناوری توانسته ارائه خدمات پزشکی و درمانی را در بسیاری از حوزه‌ها تسهیل نماید. در ذیل چالش های موجود در زمینه‌ی سلامت در ایران بیان شده است.1- سبک زندگی ناسالم جامعهآمار نشان می‌دهد که حدود 40 درصد از افراد جامعه در ایران از مشکل اضافه وزن رنج می‌برند و این موضوع به خاطر سبک زندگی ناسالم رایج در ایران می‌باشد. برای مقابله با این موضوع راهکارهای ذیل پیشنهاد شده است:الف) برنامه‌های ارائه دهنده‌ی رژیم‌های غذاییب) برنامه‌های ارائه دهنده‌ی آموزش های ورزشیج) برنامه‌های گام شمار و ثبت وضعیت سلامتید) برنامه‌های شبکه اجتماعی سبک زندگی سالم2- عدم دسترسی به پزشکان مجربدر بسیاری از مناطق کشور دسترسی به پزشک متخصص وجود ندارد و شهروندان برای انجام یک عمل باید به شهرهای دیگری بروند. اما انجام یک عمل آخرین قدم برای یک بیمار نیست بلکه در بسیاری موارد بیمار سوالاتی دارد که باید توسط پزشک معالج پاسخ داده شود اما بعد از بازگشت بیمار به محل سکونت خود امکان ارتباط بیمار و پزشک وجود ندارد. در بسیاری موارد پزشک باید مراقبت‌های بعد از عمل را مستقیما نظارت کند و عملیات پایش بیمار را انجام دهد. برای این منظور برنامه‌های متعددی شکل گرفته است که ارتباط بیمار و پزشک را حفظ می‌کند و تنها وسایل مورد نیاز یک تلفن هوشمند و دسترسی به اینترنت می‌باشد که امروزه در اختیار اکثر مردم می‌باشد.3- افزایش میانگین سنی جامعهبا افزایش میانگین سنی جامعه، روز به روز به تعداد سالمندان در ایران اضافه می‌شود. بسیاری از این سالمندان نمی‌توانند به تنهایی از خود نگهداری کنند و نیازمند مراقبت دیگران می‌باشند. از طرفی با توجه به وضعیت اقتصادی بسیاری از ایرانیان، اکثر افراد خانواده مشغول به کار می‌باشند و نمی‌توانند برای نگه‌داری از افراد سالمند خانواده وقتی اختصاص دهند. از این رو یا باید افرادی را استخدام کنند که با هزینه‌ی مناسب با کیفیت بالا از فرد سالمندشان مراقبت کنند و یا اینکه به نحوی توانایی‌های فرد سالمند را جهت انجام امور شخصی افزایش دهند. برای این مشکلات راهکارهای ذیل پیشنهاد شده است.الف) سامانه‌های درخواست خدمات پرستاری در منزل برای سالمندانب) راه‌اندازی سیستم‌های مبتنی بر اینترنت اشیا جهت نظارت بر پایش سلامت سالمندانج) توسعه‌ی گجت‌های هوشمند مخصوص سالمنداند) برنامه‌های موبایل برای یادآوری مواردی که سالمند ممکن است فراموش نماید4- عدم بهره‌بری اقتصادی از ظرفیت های داخلی در زمینه‌ی پزشکیدر ایران نسبت به سایر همسایگان، مهارت پزشکی بالاتری وجود دارد و این امر باعث شده است که ظرفیت مناسبی برای جذب توریسم سلامت در ایران شکل بگیرد اما زیرساخت های لازم همچنین در این زمینه شکل نگرفته است. توریسم سلامت خود می‌تواند به عنوان یک صنعت در ایران شناخته شود و درآمد بسیار مناسبی داشته باشد. مخصوصا با توجه به نرخ ارز در ایران این خدمات برای افراد خارج از ایران بسیار جذاب خواهد بود. مشکل اصلی در این زمینه وجود تعداد بسیار زیادی دلای است که این کار را اداره می‌کنند. با فراهم نمودن یک زیرساخت مناسب می توان از این ظرفیت بهره برد.5- لزوم کشف دارو‌های جدید و بهبود کیفیت داروهای فعلیکشف دارو برای تمامی کشورها از اهمیت بالایی برخوردار است. مخصوصا در شرایط فعلی و همه‌گیری ویروس کرونا به این زمینه توجه بسیار زیادی شده است. کشف دارو فرآیند طولانی و پیچیده ای دارد. یکی از زمینه‌هایی که در جهان سرمایه‌ی زیادی را در بخش سلامت به خود جذب نموده است کشف دارو با استفاده از هوش مصنوعی می‌باشد. در نتیجه استارتاپ‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌نمایند از احتمال جذب سرمایه بالایی نیز برخودار هستند.6- زمان‌گیر بودن دریافت خدمات پزشکی و آزمایشگاهیدر جوامع شهری یکی از مشکلاتی که وجود دارد رزرو نوبت ملاقات با پزشک و دریافت خدمات مراقبت‌های بهداشتی می‌باشد. این کار همچنین با توجه به ترافیک موجود در این شهرها می‌تواند بسیار زمان‌بر نیز باشد. یکی از زمینه‌هایی که سلامت دیجیتال متحول نموده است دریافت خدمات پزشکی به صورت غیر حضوری می‌باشد. از بخش نوبت‌دهی گرفته تا بخش تجویز دارو می‌تواند به صورت الکترونیکی انجام شود. همچنین تمامی ملاقات‌های غیرضروری می‌تواند به صورت آنلاین باشد.7- وجود فرم‌های بسیار زیاد در فرآیند‌های بیمارستان‌ها و عدم دسترسی آسان به اطلاعات بیمار در صورت نیازدر یک مراجعه بیمار به مرکز درمانی ممکن است تعداد بسیاری فرم به صورت کاغذی تهیه شود که نگه‌داریو دسترسی به آن‌ها کاری بسیار سخت خواهد بود. سیستم‌های مدیریت بیمارستان که طی چندین سال گذشته پیشرفت‌های زیادی داشته‌اند. با استفاده از سامانه‌های مدیریت بیمارستان بسیاری از کارها به صورت خودکار انجام می‌شود و میزان معطلی بیمار بسیار کاهش می‌یابد. همچنین سوابق بیماران نیز در دسترس پزشکان ذی صلاح خواهد بود که این کار در تشخیص‌های جدید پزشک بسیار مؤثر خواهد بود.8- افزایش دقت پزشکان با کاهش بار کاری آن‌هابسیاری از اشتباهات پزشکی ناشی از خستگی پزشکان و حجم بالای کار آن‌ها می‌باشد. برای کاهش این حجم کاری می‌توان از فناوری های جدید بهره گرفت که کار پزشکاهن را راحت‌تر می‌کند و سامانه هایی را به عنوان دستیار پزشک قرار داد که دقت کار پزشکان را افزایش دهند. به عنوان مثال برنامه‌های تحلیل تصاویر پزشکی جهت تشخیص بیماری هایی مانند سرطان می‌تواند در وقت پزشکان صرفه‌جویی نماید و در عین حال دقت آن‌ها را نیز بالا برد.