خاطرات سفر به مشهد، تئوری خوشبختی

شروع سفر، غروب روز پنجشنبهبخش اول: خاطره ی سفر به مشهد...یک سال پیش عموی مرحومم بر اثر کرونا فوت شد. از جایی که سال گذشته مسائلی مانع شد تا به مشهد سفر کنیم امسال لازم دانستیم حتما در مجلس حاضر شویم. آخرین باری که بصورت خانوادگی به مشهد سفر کردیم حدود شش سال پیش بود و از جایی که آنجا بستگان زیادی داریم این سفر برای من هیجان انگیز بود. ما ساعت شش عصر روز پنجشنبه به سمت مشهد حرکت کردیم و ساعت یک ظهر جمعه به مسجد محل مراسم ختم رسیدیم. مسجدی که شش سال پیش فاتحه ی دایی پدرم هم همانجا برگزار شد. دم ورودی مسجد پسرعمو ایستاده و منتظر خطیب مجلس بود. خطیب مجلس به صورت کاملا تصادفی دایی مادرم بود. پیرمرد پخته ای که شباهت حرکات دستش را با مادربزرگم کاملا متوجه شده بودم. در مورد جهان مادیات و معنویات و پنج طبقه بودن جهان صحبت کرد. راستش من که اصلا چیزی متوجه نمی شدم. بعد از آن در مورد مرگ و عجل صحبت کرد و روضه خواند. پس از اتمام مجلس نذری پخش کردند و من در همان حین با یکی از بستگان مان که همیشه دوست داشتم با ایشان صحبت کنم بحث کوتاهی کردم و چیزهای جالبی فهمیدم. پس از آن به خانه ی عموی مرحوم رفتیم و آنجا با پسرعمو ها و پسرعمه صحبت کردم. بحث من بیشتر حول این قضیه بود که در زندگی چه کار کنم. پس از آن به خانه ی مادربزرگ رفتیم. خاله و دایی ها آمدند و با وجود ساده بودن شام تصویر آن لحظات در خاطرم بسیار باشکوه به نظر می رسد. آن شب کمی بیدار ماندیم، دورهم چیپس و پفک و دلستر خوردیم و صحبت کردیم. فردای آن روز بهشت رضا رفتیم و به قبور اموات و به خصوص عموی مرحوم سر زدیم. فضای عرفانی خاصی حاکم بود. نمی دانم چرا زندگی سرتاسر باید اینقدر غمناک باشد. مادرم حدود بیست سال بود که پدرش را از دست داده است. ولی چرا اینقدر ناراحت به نظر می رسید؟ نمی دانم. انگار زندگی سراسر رنج است. این جملات به ذهنم می رسید. قبر عموی مرحوممپس از زیارت قبور در رستوران رضایی معروف شام خوردیم و بعد از آن به زیارت حرم مطهر رفتیم. آنجا خیلی شلوغ بود برای همین فقط در صحن حرم نشستیم و نماز خواندیم. روز بعد خیلی آرام و ساده شروع شد. بامزه ترین کاری که کردم این بود که با سارا و راحله و خواهر کوچکم مریم به مغازه رفتیم و لپ‌لپ خریدیم و بستنی خوردیم. از سن من که گذشته بود ولی برای بچه ها خیلی هیجان انگیز به نظر می رسید. آن روز بعد از شام به خانه ی عمویم که در گلبهار بود رفتیم. حدود ساعت یک شب رسیدیم و تا ساعت سه و نیم صحبت کردیم. فردای آن روز بازهم صحبت کردیم. من از داستان هایی که عمو تعریف می کرد خیلی خوشم می آمد. ظهر به خانه ی مادربزرگ برگشتیم. از قبل تصمیم بر این بود که آن روز به سمت تهران حرکت کنیم. دایی و مادربزرگم که می خواستند برای زیارت کربلا از تهران عبور کنند من و خواهرم را هم سوار ماشین کردند و راه افتادیم. به این شکل در دو ماشین به سمت تهران آمدیم. در راه کمی با مادربزرگم صحبت کردم و آنجا هم چیزهای جالبی یادگرفتم. با دایی ام هم صحبت کردم و ایده ی جالبی در مورد نمود تنهایی و تاثیر آن بر خوشبختی پیدا کردم.صحن حرم مطهربخش دوم: شش سال بزرگ تر...وقتی زمان می گذرد و به خاستگاه خاطرات سر نمی زنیم، خاطراتمان کودک می مانند ولی افراد بزرگ می شوند. وقتی به خانه ی عموی مرحومم رفتیم دنبال یک یاسمن دو یا سه ساله می گشتم. هر بچه ای که رد میشد خوب نگاه می کردم که یاسمن است یا نه. ولی موقعی که دم در ایستادیم تا حرف های پدرم با پسرعمو تمام شود با صحبت های دیگران به خودم آمدم و متوجه شدم یاسمن کوچولو بزرگ شده و او را کمی قبل تر دیده ام ولی تشخیص نداده ام. طبیعتا او هم مرا به یاد نمی آورد چرا که شش سال پیش خیلی کوچک بود. همه چیز سریع گذشته بود. باورم نمیشد شش سال با این سرعت گذشته باشد چطور می توانست یاسمن اینقدر بزرگ شده باشد. وقتی با عمو در مراسم ختم صحبت می کردم به صورت خاصی تاکید داشت که زندگی به سرعت می گذرد و مهم آن است که در این ایام زندگی خوش باشی. واقعا در زندگی چه باید کرد؟ زهرا سادات دختر همان دایی ای که با هم به تهران آمدیم را هیچ وقت قبل از این ندیده بود. اما راحله را قبلا دیده بودم. آن زمان فقط می توانست شیر و فرنی بخورد و قیافه اش از نظر من مانند بچه های دیگر بود و فرقی نداشت. اما این بار او کاملا بزرگ شده بود و زندگی را درک می کرد. همه ی این اتفاقات در عرض شش سال افتاده بود و من باورم نمیشد و هنوز هم باورم نمی شود که این شش سال به این سادگی گذشته است.بخش سوم: خوشبختی چیست...وقتی در خانه ی مادربزرگم مهمان بودیم جمعی که می آمدند و کنار مان بودند عمیقا لبخند می زدند. من هم خیلی خوشحال بودم که مدام لبخند و خنده می بینم. من هم خوشحال بودم چون همگی خوشحال بودند. نمی دانم آنها از زندگی چه چیزی می دیدند که من نمی دیدم. شاید مهم ترین مفهومی که در این سفر یاد گرفتم این بود که برخلاف آنچه فکر می کنیم واقعا خوشبختی را نباید با ثروت مرتبط دانست. نمی گویم ثروت خوب نیست. اما ما در مورد خوشبختی دید کاملا اشتباهی داریم. شما را مثال نمی زنم که ناراحت نشوید. من از کسی که از شوهرش طلاق گرفته بود و هزینه ی زندگی دو کودکش را خودش در می آورد و واقعا زندگی سختی داشت میزان رضایت از زندگی اش را پرسیدم و پاسخ او عدد هشت از ده بود. من از کسی که کارش وصل کردن سقف های ساختمانی است میزان خوشبختی اش را پرسیدم و نمره ی ده از ده را گفت. من پشت این لپتاپ نشسته ام و هیچ کار سختی نمی کنم. احتمالا شما هم که در حال خواندن این متن هستید در طول روز هیچ کار سختی انجام نمی دهید. شاید بگویید انجام ندادن هیچ کاری سخت تر از انجام دادن کار های سخت است. من که مطمئنم اگر مجبور به وصل کردن سقف های ساختمان باشم رضایتم از زندگی کمتر می شود. شما را نمی دانم. ولی مطمئنم سختی ها برای هرکسی سخت است. بارها از خودم پرسیده ام که خوشبختی چیست. بارها به آن فکر کرده ام و مؤلفه های مختلف ممکن را بررسی کرده ام. در نهایت فقط فهمیده ام که دینامیک بسیار پیچیده ای دارد و در عین حال ما انسان های متمدن، در این مورد کاملا در اشتباهیم. این شاید یکی از مهم ترین حقایق تاریخ است که تمدن، انسان ها را خوشبخت تر نکرده است. تمدن مشکلات انسان ها را کمتر کرده است ولی نتوانسته ناراحتی های آنها را کم کند. ما انسان ها اگر بخواهیم خوشبخت باشیم، بیش از بدست آوردن موقعیت، ثروت و قدرت احتمالا باید به بدست آوردن ارتباطات واقعی فکر کنیم. ما فکر می کنیم کسی که سختی بیشتری می کشد زندگی بدتری دارد. در حالی که اگر پشت سختی ها معنایی نهفته باشد تحمل آنها بسیار لذت بخش خواهد بود.خانه ی مادربزرگمدر نهایت این سفر برای من به اندازه ی ماه ها، خاطره به جای خواهد گذاشت. با کسانی صحبت کردم که خیلی بهتر از من زندگی می کنند و خیلی قوی تر هستند. ما به اصطلاح متمدن ها از لفظ مشکلات مشکل می سازیم و از زندگی مان برای خودمان قفس درست می کنیم. نمی دانم این همه گرفتاری های فرعی از کجا می آید. البته چنین ساختاری در زندگی هایمان وجود دارد و عمده ی آن تقصیر ما نیست. ولی مشخصا با آگاهی و تفکر می توانیم بخش بزرگی از این ساختار را تغییر دهیم. این سفر باعث شد باز هم به دینامیک خوشبختی فکر کنم. احتمالا سه عامل خوشبختی را از بین می برد. بی‌تفاوتی، عدم انگیزش و در نهایت تنهایی. در مورد بی‌تفاوتی متنی نوشته بودم ولی امیدوارم که در آینده برای موارد باقی مانده نیز متونی بنویسم و با شما به اشتراک بگذارم.