اعتقاد بدون تعصب

https://taaghche.com/book/6660/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86%D8%AA%D8%B9%D8%B5%D8%A8(%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%B1_%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1) پیتر برگر ( - ۱۹۲۹)، جامعه‌شناس و آنتون زایدرولد ( - ۱۹۳۷)، فیلسوف و جامعه‌شناس است.تکثر میوه مدرنیته و موقعیتی است که در آن گروه‌های مختلف در کنش متقابل با هم در جامعه زندگی می‌کنند اما این وضعیت خالی از تنش نیست. چطور می‌توانیم مسائل اخلاقی مانند سقط جنین، مجازات اعدام یا حقوق اقلیت‌ها را مدیریت کنیم وقتی که گروه‌های مختلف جامعه درباره آنها، نظرها و مواضعی کاملا متضاد دارند و هر کدام بر مواضع خودشان پافشاری می‌کنند؟از نظر پیتر برگر، جامعه شناس برجسته و همکار جامعه شناس و فیلسوفش آنتون زایدرولد پاسخ این پرسش و راه حل این چالش‌ها، «تردید» است.نه تردید فلج کنندهٔ نسبی‌گرایی که در آن فرد زیر فشار کثرت گیج‌کنندهٔ گزینه‌های مختلف قادر نیست هیچ تصمیمی بگیرد، بلکه تردیدی معقول که به ما اجازه می‌دهد با باورهای اخلاقی محکم پیش برویم بی آنکه تبدیل به فردی متعصب شویم که هر کسی را که مخالف عقایدش باشد، دشمن می‌داند. چطور ما، چه در مقام فرد و چه جامعه، می‌توانیم این نقطهٔ تعادل سهل و ممتنع را بیابیم؟برگر و زایدرولد در کتاب «اعتقاد بدون تعصب» (که نام اصلی آن «در ستایش تردید» است) نشان می‌دهند که چطور تکثر می‌تواند به نسبی گرایی یا بنیادگرایی بینجامد که به نوعی دو روی یک سکه‌اند.بنیادگرایی یک اجماع عام درباره باورها و اهداف مطلوب بر جامعه تحمیل می‌کند بی آنکه جایی برای نظرات متفاوت باقی بگذارد و نسبی‌گرایی هم اساساً رسیدن به ارزش‌های اجتماعی مشترک را غیرممکن می‌کند.نویسندگان کتاب مدعی‌اند که می توان موضعی میانه بین نسبی‌گرایی و بنیادگرایی اتخاذ کرد؛ نه فقط در حوزهٔ دین و اخلاق بلکه در حوزهٔ سیاست.به هر تقدیر، «اعتقاد بدون تعصب» درباره این است که چرا عده‌ای در اعتقاداتی که دارند، خشک و با تعصب برخورد می‌کنند و چرا عده‌ای با وجود اعتقادی که دارند، می‌توانند حرف‌های دیگران را نیز بشنوند و درباره آن صحبت کنند.این پدیده‌ای است که ما امروز در برخی روابط می‌بینیم و با خواندن این کتاب می‌توانیم بینشی کامل از به وجود آمدن برخی حرکت‌های رادیکال و بنیادگرایانه را، به خصوص در منطقه‌ای که کشور ما در آن واقع شده، به دست بیاوریم.درست در آستانه قرن بيستم نيچه با لحني سرشار از يقيني شورانگيز مرگ خدا را اعلام کرد. اما امروز روشن است که مدرنيته لزوماً منجر به زوال دين نمي‌شود. چيزي که مدرنيته به آن مي‌انجامد «تکثر» است. تکثر موقعيتي است که در آن گروه‌هاي مختلف در کنش متقابل با هم در جامعه زندگي مي‌کنند. اما اين وضعيت خالي از تنش نيست. چطور مي‌توانيم مسائل اخلاقي مانند سقط جنين، مجازات اعدام يا حقوق اقليت‌ها را مديريت کنيم وقتي که گروه‌هاي مختلف جامعه درباره آنها نظرها و مواضعي کاملا متضاد دارند و هر کدام بر مواضع خودشان پافشاري مي‌کنند؟ از نظر پيتر برگر، جامعه‌شناس برجسته و همکار جامعه شناس و فيلسوفش آنتون زايدرولد پاسخ اين پرسش و راه حل اين چالش‌ها «ترديد» است. نه ترديد فلج‌کننده نسبي‌گرايي که در آن فرد زير فشار کثرت گيج‌کننده گزينه‌هاي مختلف قادر نيست هيچ تصميمي بگيرد، بلکه ترديدي معقول که به ما اجازه مي‌دهد با باورهاي اخلاقي محکم پيش برويم بي‌آنکه تبديل به فردي متعصب شويم که هر کسي را که مخالف عقايدش باشد دشمن مي‌داند. چطور ما چه در مقام فرد و چه جامعه مي‌توانيم اين نقطه تعادل سهل و ممتنع را بيابيم؟ برگر و زايدرولد در کتاب «اعتقاد بدون تعصب» (که نام اصلي آن «در ستايش ترديد» است) نشان مي‌‌دهند که چطور تکثر مي‌تواند به نسبي‌گرايي يا بنيادگرايي بينجامد که به نوعي دو روي يک سکه اند. بنيادگرايي يک اجماع عام را درباره باورها و اهداف مطلوب بر جامعه تحميل مي‌کند بي‌آنکه جايي براي نظرات متفاوت باقي بگذارد و نسبي‌گرايي هم اساساً رسيدن به ارزش‌هاي اجتماعي مشترک را غيرممکن مي‌کند. نويسندگان کتاب مدعي‌اند که مي‌توان موضعي ميانه بين نسبي‌گرايي و بنيادگرايي اتخاذ کرد. نه فقط در حوزه دين و اخلاق بلکه در حوزه سياست. کتاب «اعتقاد بدون تعصب» براي هر کسي که به موضوع ترديد و مسائل سياسي، فرهنگي و ديني ناشي از آن مي‌انديشد کتابي مفيد و خواندني است.#با_من_بخوان#تو_هم_بخوان