دنیای پس از «ماشه» و نظم جدید امریکایی

آمریکایی‌ها از روز گذشته دور جدید تلاش‌های خود برای اجرای «مکانیزم ماشه» را شروع کردند، روندی که هنوز نتیجه آن مشخص نیست اما می‌توان افق این تلاش را اینگونه تفسیر کرد که این اقدام دولت ترامپ در راستای سیاست‌های پیشین او برای انهدام میراث گلوبالیست‌ها و لیبرال‌ها باید تفسیر شود. ترامپ از روزی که در امریکا قدرت گرفت جنگ دامنه‌داری را با این گروه شروع کرد، گروهی که با ایجاد سازمان‌های بین‌المللی بر آن بودند تا در یک ساز و کار قانونی و قابل توجیه که همه کشورها هم آن را تایید می‌کنند، سلطه خود بر جهان را مستحکم کنند.نخستین این سازمان‌ها، سازمان ملل بود و پس از آن طیف وسیعی از سازمان‌های جهانی شکل گرفت که رئیس‌جمهور فعلی امریکا با همه آن‌ها دشمن و مخالف است. سازمان جهانی بهداشت، سازمان تجارت جهانی، بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول، برنامه جهانی غذا، سازمان خوار و بار جهانی، سازمان یونسکو و.... شاید مهمترین آن، سازمان ملل باشد که تقریبا همه سازمان‌های دیگر از بطن آن شکل گرفته‌اند. با این حال ترامپ با همه این سازمان‌ها در طول سه سال و نیم گذشته مخالفت کرده و نمی‌تواند وجود آنها را تحمل کند.ترامپ و سازمان مللبه باور ترامپ، هر سازمان و نهادی که نتواند به امریکا خدمات بدهد به درد نمی‌خورد، هر سازمانی که به ضرر امریکا باشد، باید از آن خارج شد. به باور ترامپ (و البته بسیاری از امریکایی‌ها) سازمان ملل وسیله‌ای باید باشد تا با استفاده از ظرفیت قانون‌سازی آن امریکا بتواند طرح‌ها و برنامه‌های خود را به پیش ببرد. اما این سازمان به باور ترامپ موفق نشده که آنچه لااقل رئیس جمهور این کشور در طول این 42 ماه خواسته را عملیاتی کند. هر وقت کاری بر اساس میل ترامپ انجام داده، خوب بوده اما هر وقت ساز مخالف زده به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته است.این مساله را می‌توان در خلال قطعنامه پیشنهادی امریکا در هفته گذشته هم مشاهده کرد که مقامات امریکایی به شدت از اینکه کشورهای اروپایی با واشنگتن همراهی نکرده‌اند زبان انتقادشان دراز بود. من نمی‌توانم باور کنم که در کاخ سفید کسی نمی‌فهمد که مکانیزم ماشه را دولت امریکا نمی‌تواند اجرا کند، این مساله را علی‌القاعده باید همه آنها متوجه شوند. این موضوعی بسیار ساده و پیش پا افتاده است که در واشنگتن کسی نقطه‌نظر کارشناسان حقوقی و دیپلمات‌های کارکشته در چهارگوشه دنیا را نشنیده باشد، همه آن‌ها می‌دانند که آنچه دولت ترامپ دارد انجام می‌دهد کاملا غیرقانونی است.با این حال اصرار بر این روند غیرقانونی با توجه به هشدارهای مختلف فقط یک خروجی می‌تواند داشته باشد و آن این اینکه مستاجر کاخ سفید می‌خواهد سازمان ملل و شورای امنیت را از اعتبار بیندازد! دو سال و نیم پیش در یادداشتی با عنوان «نظم نوین جهانی بدون سازمان ملل» به توصیف رفتارهای امریکا در حوزه رفتارهای جهانی پرداختم. به صورت مشخص برای طرف امریکایی نظریه جهان تک‌قطبی به دلایل مختلف از بین رفته و نیاز است تا «نظم نوین امریکایی» بر جهان حاکم شود. برای این نظم ابتدا باید نظم گذشته از بین برود که اساس و پایه آن، سازمان ملل و شورای امنیت است. با این حال اصرار بر این روند غیرقانونی با توجه به هشدارهای مختلف فقط یک خروجی می‌تواند داشته باشد و آن این اینکه مستاجر کاخ سفید می‌خواهد سازمان ملل و شورای امنیت را از اعتبار بیندازد! دو سال و نیم پیش در یادداشتی با عنوان نظم نوین جهانی بدون سازمان ملل به توصیف رفتارهای امریکا در حوزه رفتارهای جهانی پرداختم. به صورت مشخص برای طرف امریکایی نظریه جهان تک‌قطبی به دلایل مختلف از بین رفته و نیاز است تا «نظم نوین امریکایی» بر جهان حاکم شود. برای این نظم ابتدا باید نظم گذشته از بین برود که اساس و پایه آن، سازمان ملل و شورای امنیت است. شاید این حرف‌ها و موارد خیلی ساده‌انگارانه به‌نظر برسد، اما اگر نگاهی به آن یادداشت کنید متوجه حرکات امروز رئیس‌ جمهور امریکا خواهید شد. بدون شک اقدام ترامپ برای استفاده از مکانیزم ماشه باتوجه به آگاهی از مخالفت کشورهای جهان با آن، صرفا به یک دلیل صورت می‌گیرد و آن هم از اعتبار انداختن سازمان ملل و شورای امنیت است. این همان موضوعی است که اروپایی‌ها و حتی روسیه به شدت از آن واهمه دارند. برای امریکایی‌ها، سازمان ملل و شورای امنیت بیش از آنکه یک حربه برای رسیدن به اهدافشان باشد، مانعی بزرگ به شمار می‌رود.هدف قرار گرفتن سازمان ملل توسط آمریکادر طول یک دهه گذشته در موارد متعددی قطعنامه‌های پیشنهادی غرب وتو شده و امریکا نتوانسته اهداف خود را از طریق شورای امنیت به نتیجه برساند، در حالی که خارج از شورا هر اقدامی خواسته و دوست داشته انجام داده و هیچ‌کس هم معترض آن نشده است. برای کشورهای اروپایی که به شدت به لحاظ نظامی ضعیف شده‌اند حق وتوی فرانسه از ارزش بالایی برخوردار است، کما اینکه روس‌ها تنها حربه‌ای که برای اثرگذاری در عرصه بین‌الملل دارند همین حق وتو است که امریکایی‌ها آن را مانعی بزرگ پیش روی خود می‌بینند.در پایان باید گفت، جهانی که پس از اقدام امریکا می‌توان تصور کرد به این شکل است که امریکا از تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران را برگردانده و برخی دیگر از کشورها می‌گویند این تحریم‌ها برنگشته است! این مقدمه‌ای خواهد بود تا بدون شروع جنگی بزرگ و جهانی نظمی جدید در جهان برپا شود که امریکایی‌ها فکر می‌کنند توانایی انجام دادن آن را دارند.