دیفای Defi یا امور مالی غیر متمرکز

خلاصه نوشتهدر این مقاله قصد داریم دیفای DeFi را برای شما عزیزان بصورت کامل شرح داده و تمامی مزیت ها و معاب های دیفای DeFi ، نحوه کاربرد ، کسب درآمد از دیفای و همینطور پروژه های بزرگ و برنامه های محبوب دیفای و ارتباطش با اتریوم و دیگر موارد مربوط به دیفای DeFi را بصورت کامل شرح و بست دهیم .دیفای Defi چیست ؟دیفای یا امور مالی غیرمتمرکز ( Decentralized Finance ) ، اصطلاحی فراگیر است. که برای انواع برنامه‌ های مالی در ارزهای رمز پایه یا بلاکچین. که به منظور کم تر کردن نقش واسطه‌ های مالی ایجاد شده‌اند ، به کار می‌رود .دیفای ( DeFi ) در واقع ، ادغام خدمات بانکی سنتی با فناوری‌های غیرمتمرکز ، مانند بلاک‌چین است . همچنین دیفای به دلیل خاصیت فراگیری که دارد ، می‌ تواند تحت عنوان « Open Finance » نیز قرار بگیرد .توسعه دهند گان دیفای در تلاش هستند تا جایگزینی برای هر سرویس مالی موجود ایجاد کنند. که از جمله این جایگزین‌ ها می ‌توان به تجارت دارایی . وام ، حساب پس‌ انداز و چک ، بیمه و… اشاره کرد .بازار ها در سیستم دیفای همیشه باز هستند و هیچ نهاد متمرکزی وجود ندارد. که بتواند جلوی پرداخت‌ها را بگیرد یا دسترسی به بعضی سرویس‌ها را محدود کند . سرویس‌هایی که قبلاً سرعت بسیار کندی داشته و در معرض اشتباه و خطاهای انسانی قرار داشتند. اکنون توسط کدی اداره می ‌شوند که هر کسی می‌تواند آن‌ها را بازرسی و بررسی کند. و مهم تر از همه اینکه این کدها به صورت خودکار عمل کرده و ایمن ‌تر هستند .به طور خلاصه می توان گفت : دیفای DeFi یک اکوسیستم مالی غیرمتمرکز است. که از چندین پروژه ساخته شده تا خدمات مالی ساده تر و راحت تری را در اختیار کاربران حوزه بلاکچین قرار دهد.تفاوت های دیفای ( DeFi ) با امور مالی سنتیدیفای تفاوت های اساسی با سیستم امور مالی سنتی دار د که به شرح آن ها می پردازیم :بر خلاف امور مالی سنتی که دارایی توسط شرکت یا موسسه مورد نظر نگه داری می شود. در دیفای دارایی توسط خود فرد نگه داری می شود .در دیفای فرد خودش مشخص می کند پول در کجا وچگونه هزینه شود. اما در امور مالی سنتی باید به شرکت ها اعتماد کنید که از پولتان سوء استفاده نخواهد شد .پرداخت های امورمالی سنتی به دلیل فرآیند های دستی امکان تاخیر دارند. اما در دیفای نقل و انتقال وجوه در عرض چند دقیقه انجام م شوند .تمامی فعالیت های مالی در دیفای با نام مستعار و بدون افشای هویت شخص صورت می گیرد. در صورتی که در امور مالی سنتی فعالیت های مالی با ثبت هویت و اطلاعات فرد انجام می گیرند .در امور مالی سنتی به دلیل آن که توسط نیروی انسانی اداره می شوند. و کارمندان نیاز به استراحت و تعطیلات دارند بازار ها به طور مرتب تعطیل می شوند. اما در دیفای بازار ها همیشه باز هستند .دیفای برای همه افراد در هر لحظه قابل استفاده و در دسترس است. اما برای استفاده از خدمات امور مالی سنتی باید از قبل اقدام کنید .در دیفای امور مالی غیرمتمرکز کاملاً شفاف است. و هر کسی می‌تواند به داده‌ها و اطلاعات مربوط به محصولات و خدمات نگاه کند. و همچنین نحوه کار سیستم را بررسی کند . اما مؤسسات مالی مانند کتاب‌ های بسته‌ای هستند. که نمی‌ توانید سابقه وام آن‌ها ، سوابق دارایی‌ های مدیریت شده و غیره را بررسی کنید.نحوه کار دیفای DeFiدیفای برای ارائه خدماتی که نیازی به واسطه‌ ها ندارند از ارزهای دیجیتال و قراردادهای هوشمند استفاده می ‌کند. امروزه مؤسسات مالی به عنوان تضمین دهنده معاملات عمل می‌ کنند. که این امر قدرت بسیار زیادی به مؤسسات می ‌دهد چرا که پول شما از طریق آن‌ها جریان می‌ یابد .لازم به ذکر است که میلیاردها نفر در سراسر جهان به این سیستم‌های مالی دسترسی ندارند. و حتی نمی‌توانند یک حساب بانکی نیز ایجاد کنند .در دیفای ، یک قرارداد هوشمند جایگزین مؤسسه مالی در معامله می‌شود. این قرارداد هوشمند نوعی حساب اتریوم است که توانایی نگه داری وجوه را در خود داشته. و تحت شرایطی خاص می‌ تواند آن‌ها را ارسال و یا باز پرداخت کند . پس از نوشتن قرارداد هوشمند هیچ کس نمی ‌تواند آن را تغییر دهد یا ویرایش کند. و این قرارداد همیشه طبق برنامه و بدون هیچ گونه تداخلی به اجرا در خواهد آمد .قرار داد های هوشمند قابلیت حسابرسی و بازرسی دارند. در نتیجه قرارداد های بد اغلب به سرعت مورد بررسی قرار می‌ گیرند و موفق به اجرا نخواهند شد . به همین علت لازم است افراد بیشتری که توانایی خواندن کد ها را دارند. به این پلتفرم بپیوندد تا امنیت شبکه تا حد قابل توجهی افزایش یابد . یک جامعه متن باز به کنترل توسعه دهندگان کمک زیادی می ‌کند. اما با آسان شدن خواندن قرارداد های هوشمند. و توسعه روش‌های دیگر برای اثبات قابلیت اطمینان کد ، این نیاز با گذشت زمان کاهش می‌ یابد .مزیت‌های اصلی دیفای ( DeFi )پلتفرم‌ های حوزه دیفای کد‌ های کامپیوتری هستند که هرگونه اختلاف احتمالی را حل و فصل کرده. و کنترل و نظارت بر دارایی را برای کاربران خود فراهم می کنند . این کار علاوه بر کاهش هزینه ‌ها و کارمزد های استفاده از سرویس‌های مالی. باعث ایجاد یک سیستم مالی بدون اصطکاک می شود.اما مزیت اصلی استفاده از بلاک چین در DeFi این است که ، بسیاری از مشکلات مربوط به امنیت را نخواهد داشت. چرا که دیفای بر بستر بلاک چین پیاده‌ سازی می‌ شود .تمام داده‌های مربوط به این اکوسیستم روی بلاک چین ( Blockchain ) ثبت شده و برای هزاران گره شبکه ارسال می‌شوند . در نتیجه سانسور ، دستکاری و یا حتی خطر متوقف شدن سرویس‌های این اکوسیستم دیگر وجود نخواهند داشت .دیگر مزیت مهم اکوسیستم دیفای ، آسان بودن دسترسی به آن برای افرادی است. که در حال حاضر به هر دلیلی مانند تحریم‌ها ، برای دسترسی به سرویس‌های مالی محدودیت دارند . از آنجایی که سیستم مالی سنتی فعلی ، متکی به واسطه‌ هایی است. که از این طریق کسب سود می‌کنند ، خدمات آن‌ها معمولا در مکان‌های دارای قشر کم‌ درآمد ، وجود ندارد .اما در مقابل ، DeFi دست واسطه‌ ها را کوتاه می‌ کند که این عمل منجر به کاهش قابل توجه هزینه ‌ها می ‌شود . به همین دلیل ، طیف گسترده‌ای از مردم به راحتی می ‌توانند از خدمات این حوزه استفاده کنند .معایب دیفای ( DeFi )علی رغم مزیت های بسیار، (DeFi) معایبی نیز دارد که به شرح آن ها می پردازیم :نا معلوم و شک برانگیزدر صورتی که بلاک‌ چینی که میزبان پروژه دیفای است ناپایدار و نامعلوم باشد. خود پروژه نیز خود به خود دچار این بی ثباتی خواهد شد .مقیاس ‌پذیریاز مشکلاتی که ممکن است از مقیاس‌ پذیری ناشی شود این است که تأیید معاملات ممکن است مدت زمان زیادی طول بکشد. و مشکل دیگر اینکه ، هزینه انجام معاملات در زمان شلوغی شبکه بسیار پر هزینه می شود .مشکلات ناشی از قراردادهای هوشمندچنانچه در کد یک قرارداد هوشمند کوچک‌ ترین نقصی وجود داشته باشد ، می تواند منجر به از دست رفتن کل سرمایه شود .نقدینگی کمنقدینگی را می ‌توان یکی از مهم‌ترین عوامل برای پروژه‌های دیفای و پروتکل‌های بلاک‌چین در نظر گرفت . در حال حاظر ، ارزش کل سرمایه سپرده ‌گذاری شده. در پروژه‌ های دیفای در مقایسه با سرمایه سپرده ‌گذاری شده در سیستم‌های مالی سنتی ، بسیار ناچیز است .دیگر معایب دیفایدریافت وثیقه بیش از تعهد وام گیرندهارزش سرمایه‌ ای که وام گیرنده به عنوان وثیقه در این سیستم قرار می دهد ، در مقایسه با میزان وام بسیار زیاد است .توسعه دهندگان دیفای تلاش‌های زیادی جهت حل یا کاهش این مشکلات کرده اند. و در حال حاضر راه حل ‌هایی مانند رتبه بندی اعتباری وثیقه را برای مقابله با این موانع ارائه داده‌اند .مسئولیت کاملا بر عهده خود سرمایه‌گذار استسیستم‌های امور مالی غیرمتمرکز مسئولیت و مدیریت دارایی را از واسطه‌ها به کاربران منتقل می‌کنند . این یعنی ، اگر سرمایه خود را به دلیل اشتباه یا خطراتی که قبول کرده ‌اید از دست بدهید. هیچ سازمان یا بانک یا شرکتی وجود ندارد که بخواهید از طریق آن‌ها اقدام کنید و ضرر خود را جبران نمایید .علی رغم اینکه دیفای مزایا و خدمات منحصر به فردی در اختیار کاربران قرار می ‌دهد. اما با مسئولیت زیادی که در این سیستم بر عهده دارید خطرات زیادی نیز شما را تهدید خواهند کرد . بنابراین باید قبل از شرکت در این پروژه‌ها به خوبی با ریسک و خطرات احتمالی آشنا شوید. و به خوبی در جهت کاهش این خطرات تلاش کنید .لازم به ذکر است که ، اکثر پروژه‌های دیفای جدید و اغلب آزمایشی هستند. و احتملا از نظر امنیتی دارای برخی مسائل و مشکلات هستند .کاربرد های دیفای ( DeFi )وام و قرض گرفتنکاربرانی که به دنبال کسب سود و درآمد از سرمایه خود هستند ، می‌توانند وجوه خود را به یک استخر واریز کنند . اگرچه عملکرد این استخرها هم مانند بازارهای سنتی می باشد ، اما این استخرها وجوه را بلوکه نمی‌ کنند. و هر زمان که کاربر بخواهد می‌تواند وجوه خود را پس بگیرد . این سیستم به وام گیرندگان اجازه می‌دهد. هر زمان که بخواهند در این استخرها شرکت کنند که این فرآیند موجب افزایش نقدینگی می شود .سرمایه ‌گذاریامروزه خرید و فروش ارز دیجیتال در میان سرمایه ‌گذاران سنتی رو به افزایش است . از طرفی کاربران با استفاده از دیفای می‌ توانند در سهام طلا یا هر دارایی دیگری که می ‌خواهند سرمایه ‌گذاری نمایند .این کار از طریق یک سری دارایی ‌های مصنوعی (synthetics) دیجیتالی انجام می‌شود. که به کاربران امکان می‌ دهد در سهام شرکت‌ ها سرمایه‌ گذاری نمایند .بیمهبه دلیل اینکه از انتشار سیستم دیفای زمان زیادی نگذشته است. هنوز هم سرمایه گذاری در آن ریسک محسوب می شود . به همین دلیل است که بیمه نقش مهمی را در تأمین امنیت کاربران ایفا می کند .از ارائه دهندگان خدمات بیمه در بستر دیفای، می توان به شرکت بیمه نسوکس ( Nexus Mutual ) و اوپین ( Opyn ) اشاره کرد .صرافی های متمرکز و غیر متمرکزصرافی‌های غیرمتمرکزتوسعه صرافی‌های غیرمتمرکز این فرصت را برای معامله گران فراهم می کند. که بدون ارائه هویت و مشخصات خود یا حتی ثبت‌نام ، از این صرافی‌ها به صورت ناشناس استفاده کنند .صرافی‌های متمرکز بر اساس اعتماد مردم فعالیت می‌کنند . در واقع مردم به این صرافی ‌ها یا مدیران آن‌ها اعتماد دارند. اما بر خلاف این صرافی ها ، در امور مالی غیرمتمرکز سرمایه‌گذاران با استفاده از بلاک‌چین و قراردادهای هوشمند ، دیگر لازم نیست. به دنبال صرافی یا اشخاص ثالث قابل اعتماد بگردند .به همین دلیل سیستم ‌های غیرمتمرکز بستری قابل اطمینان هستند. که امنیت دارایی هر دو طرف مبادله تضمین شده است و اجرای معامله هم با قیمتی که هر دو توافق کنند خواهد بود .صرافی‌های متمرکزصرافی‌های متمرکز بیتفینکس ( Bitfinex ) و پولونیکس ( Poloniex ) این امکان را به کاربران می ‌دهند. که رمز ارزهای خود را مارجین ( margin ) کنند . مارجین در واقع وجه تضمین اولیه برای شروع یک معامله است که بر اساس لوریج محاسبه می‌شود. اصلی ‌ترین مزایای این سیستم‌ های غیرمتمرکز و همتا به همتا این است. که کل این فرایند و نقدینگی آن کاملاً شفاف است و هر دو طرف معامله از کل این فرایند با خبر هستند .پرداخت‌هادر سیستم عامل دیفای پرداخت ‌ها بسیار ساد ه‌ تر ، و کاربران قادر خواهند بود از طریق لپ تاپ یا موبایل خود آن‌ها را انجام دهند .برنامه های محبوب دیفای DeFiبرخی از برنامه های محبوب دیفای عبارتند از :مبادلات غیرمتمرکز ( Dex ) : معاملات آنلاین به کاربران این امکان را می دهد که به یکد یگر متصل شوند. و بتوانند ارزهای رمزنگاری شده را بدون نیاز به واسطه با یکدیگر مبادله کنند .Stablecoins : ارز رمزنگاری شده‌ای که دارای پشتوانه است و قیمت آن تقریبا ثابت می ماند .بسترهای وام دهی : این سیستم عامل‌ ها از قراردادها ی هوشمند برای جایگزینی واسطه‌ هایی مانند بانک‌ ها که وام را مدیریت می‌کنند ، استفاده می‌کنند .Wrapped Bitcoins ( WBTC ) : روشی برای ارسال بیت کوین به شبکه اتریوم است. تا بیت کوین بتواند مستقیماً در سیستم defi اتریوم استفاده شود . WBTC به کاربران این امکان را می ‌دهد که سود بیت کوین ‌های قرض داده شده. از طریق سیستم عامل ‌های وام غیرمتمرکز را کسب کنند .بازارهای پیش‌بینی : بازارهایی برای شرط‌ بندی روی نتیجه رویداد های آینده مانند انتخابات .پروژه های بزرگ DeFi۱. بند پروتکل ( BAND )بند پروتکل یک شبکه اوراکل داده‌ های بین زنجیره‌ ای است. که داده‌ های دنیای واقعی و رابط ‌های برنامه ‌نویسی کاربردی (API) را جمع‌ آوری نموده و به قرارداد های هوشمند متصل می ‌کند .بند پروتکل این امکان را فراهم می‌ کند که بدون تکیه بر یک نقطه شکست اوراکل متمرکز. برنامه ‌های قرارداد هوشمند مانند دیفای ، بازارهای پیش‌ بینی و بازی‌ ها ساخته شوند .۲. چین لینک ( LINK )چین لینک قابلیت‌ های قراردادهای هوشمند را بدون از بین بردن امنیت و قابلیت اطمینان ذاتی فناوری بلاکچین. با فراهم کردن امکان دسترسی به داده‌ های دنیای واقعی ، رویداد ها و پرداخت‌ ها ، افزایش می ‌دهد .۳. کایبر ( KNC )کایبر ( Kyber ) یک پروتکل نقدینگی درون زنجیره ‌ای است که قابلیت مبادله غیر متمرکز توکن‌ها را در هر برنامه ‌ای ادغام کرده. و به این ترتیب ، تبادل ارزش به صورت یکپارچه را میان همه اعضای اکوسیستم ممکن می‌ سازد .در ادامه میکر (MKR) ، پولکادات (DOT) ، یونی سواپ (UNI)۴. میکر ( MKR )میکر ( Maker ) یک سازمان غیرمتمرکز مستقل ( DAO ) روی شبکه بلاکچین اتریوم است. که هدف آن به حداقل رساندن نوسان قیمت استیبل کوین خود دای ( DAI ). در برابر سبد ارزی حق برداشت مخصوص ( SDR ) صندوق بین‌المللی پول است .۵ . پولکادات ( DOT )توکن پلتفرم پولکادات ( DOT ) در تلاش برای ارائه قوی ‌ترین پلتفرم برای امنیت ، مقیاس ‌پذیری و نوآوری می باشد .یکی از دلایل محبوبیت پولکادات مقیاس‌ پذیرتر بودن آن در مقایسه با شبکه اتریوم است . در پولکادات ، تراکنش‌ ها به جای گره‌ های استاندارد بلاکچین. با استفاده از چندین زنجیره موازی پردازش می‌شوند .علاوه بر این ، پولکادات یک پروتکل بین زنجیره ‌ای می باشد. که می‌ تواند هر نوع داده ‌ای را میان شبکه‌ های بلاکچین مختلف منتقل کند . در حالی که پولکادات یک پلتفرم قراردادهای هوشمند است. هزاران توسعه‌ دهنده از سرعت و مقیاس ‌پذیری آن ، برای ساخت ابزارها و پروژه‌ های دیفای استفاده می‌کنند .۶. یونی سواپ ( UNI )پروتکل یونی سواپ ( Uniswap ) به عنوان یک زیرساخت مالی بدون نیاز به اعتماد ( Trustless ) و بسیار غیرمتمرکز عمل می ‌کند . یونی سواپ با در اختیار داشتن یک محصول متناسب با بازار و یک پلتفرم مستقل. از موقعیت خوبی برای رشد ، توسعه و افزایش پایداری بر خوردار است .و همچنین سروم (SRM) ، کامپاند (COMP) ، یرن فایننس (YFI)۷. سروم ( SRM )پلتفرم ارز دیجیتال سروم (Serum) اولین صرافی اوراق مشتقه در جهان است که به‌ صورت کاملاً غیرمتمرکز فعالیت می‌ کند. و قابلیت خرید و فروش بین زنجیره‌ای و بدون نیاز به اعتماد را برای کاربران فراهم آورده است.۸ . کامپاند ( COMP )کامپاند ( Compound ) یک پروتکل الگوریتمی بازار پول روی شبکه اتریوم است. که به کاربران این اجازه را می‌ دهد که به ازای وثیقه ، سود دریافت کنند یا دارایی‌ های خود را وام دهند .هرکاربری می‌تواند با دارایی‌های خود ، نقدینگی استخر کامپاند را تأمین کند و از این طریق ، به کسب سود بپردازد . نرخ‌ ها در کامپاند به طور خودکار و بر اساس عرضه و تقاضا تنظیم می‌ شوند .۹. یرن فایننس ( YFI )یرن فایننس ( yearn.finance ) مجموعه‌ ای رو به توسعه از خدمات دیفای است. که به عنوان درگاهی ساده برای اکوسیستم گسترده‌ تر دیفای عمل می‌کند . توکن YFI صرفاً یک توکن مدیریتی است که دارندگان آن مجاز به رأی دادن به تصمیماتی هستند که بر یرن فایننس تأثیر می‌گذارند .یکی از قابلیت‌ های جالب یرن فایننس ، یرن ولت‌ها ( Yearn Vaults ) هستند. که با استفاده از این ولت ‌ها امکان سرمایه گذاری خودکار سپرده‌ های کاربران با بالاترین بازدهی وجود دارد .در آخر ، یوما (UMA)۱۰. یوما ( UMA )بنا به گفته تیم سازنده پروژه یوما ( UMA ) ، این پروژه به عنوان پروتکلی برای ساخت دارایی‌ های مصنوعی ( synthetic assets ) می باشد .این پروتکل به کاربران این قابلیت را فراهم می کند که قرارداد های هوشمند خودتضمین ( self-enforcing ) با ضمانت‌ های اقتصادی بنویسند . پروتکل یوما برای ایجاد نوآوری‌ های مالی ساخته شده ‌است. که قابلیت استفاده توسط بلاکچین‌ های خصوصی و عمومی مانند بلاکچین اتریوم را دارند.کسب درآمد از دیفایتریدینگ توکن‌ های دیفایتوکن‌ های دیفای دارایی ‌هایی مجازی و بومی هستند که توسط سیستم عامل‌ های دیفای استفاده می‌شوند . برای مثال ، کامپ ارز بومی کامپاند است و در عین حال ارزهای بومی میکردائو ، میکر و دای هستند. و مانند هر رمز ارز دیگری ، ارزهای دیفای نیز در صرافی‌ ها قابل معامله هستند .معامله گران می توانند از طریق خرید ، نگهداری و فروش این توکن ها در هر زمان که بخواهند ، سود کسب کنند . دلیل دیگر اهمیت این توکن ‌ها این است که آن‌ها در هسته پروتکل‌های دیفای قرار دارند. و از پتانسیل بالایی برای پیشرفت برخوردار می باشند .از دیگر روش ها برای استفاده توکن ‌های دیفای ، حاکمیت ( governance )، استیکینگ و غیره است . برای مثال از توکن یونی سواپ ( UNI ) که یک توکن حاکمیت است می توان به عنوان وثیقه وام استفاده نمود .همچنین ارز دیجیتال یرن فایننس ( YFI ) به کاربران اجازه می ‌دهد در ییلد فارمینگ ( yield farming ) اکوسیستم یرن شرکت کنند . استفاده از اینگونه موارد ، باعث افزایش تقاضا می ‌شود که در نهایت به غیر از عرضه ، تنها عاملی است. که روی قیمت یک دارایی تأثیر مستقیم می‌گذارد .همینطور استخراج و فارماستخراج نقدینگیاستخراج نقدینگی ( Liquidity Mining ) عبارت است. از تزریق نقدینگی به پروتکل دیفای . ماینرهای نقدینگی به طور مستمر با استخرهای نقدینگی که بودجه را در اختیار دارند در تعامل هستند . ارائه دهندگان نقدینگی یا ال پی‌ها ( LPs ) که سهم عظیمی از درآمد کسب شده را دریافت می ‌کنند. برای پیوستن به سیستم عامل‌ های دیفای و کمک به عملکرد این سیستم‌ها تشویق می ‌شوند .ییلد فارمینگییلد فارمینگ بستری مشابه به استخراج نقدینگی است که عملکرد مشابهی دارد. اما با این تفاوت که پیچیده ‌تر عمل می ‌کند . در ییلد فارمینگ ال ‌پی ها ( LPs ) به جای اینکه تمام وجوه خود را به یک پروتکل واحد واریز کنند. به دنبال سیستم عامل‌ هایی با بالا ترین بازده یا ییلد می‌ گردند . یرن فایننس یکی از نمونه‌ های برجسته ییلد فارمینگ در امور مالی غیرمتمرکز می باشد .در یرن ، کاربران وجوه خود را به این پروتکل واریز می‌کنند. و به طور خودکار به جست و جوی پروژه‌ های دیفای که بیشترین سود و درآمد را برای ال‌پی ها به دنبال دارد ، می پردازند . البته این جستجو تنها شامل پروژه‌هایی با بیشترین بازده سالانه نمی‌شود. بلکه عواملی مانند ریسک ‌ها و معایب را هم در نظر می‌گیرد .ارتباط اتریوم با دیفای DeFiاتریوم شبکه ای است که با استفاده از فناوری بلاکچین ، امکان پیاده سازی و اجرای برنامه های غیر متمرکز ( Dapp ) را فراهم می کند . شبکه اتریوم اکنون بستر بسیاری از برنامه های شناخته شده. در دنیای کریپتو کارنسی و همچنین برنامه های مالی غیر متمرکز ( DeFi ) می باشد .اتریوم برای آنکه بتواند یک بستر غیر متمرکز جهانی و بستری برای کلیه ی برنامه ها شود ، راه درازی در پیش دارد. آن هم در حالی که روز به روز بر تعداد این برنامه ها و در نتيجه تعداد تراکنش ها در این پلتفرم افزوده می شود. ولی در مقابل مشکل مقیاس پذیری این شبکه که موسس آن يعنی ویتالیک بوترین نیز بدان اذعان نموده ، همچنان بر قرار است . علاوه بر این ، مساله کارمزد تراکنش ها نیز افزایش یافته است. که این موضوعات باعث شده بسیاری از افراد ، تسلط اتريوم بر دنیای اپلیکیشن های غیر متمرکز در آینده را زیر سوال ببرند. آن هم در شرایطی که رقبای جدی مانند کاردانو نیز همگام با اتریوم در تلاشند .علی رغم همه ی این مسائل ، نتایج یک نظرسنجی نشان می دهد. حدود دو درصد از سازندگان پروتکل های مالی در بلاکچین اتريوم معتقدند. حداقل تا سه سال دیگر هیچ پلتفرمی نمی تواند جای اتریوم را بگیرد .سخن آخربا وجود مشکلات بسیار بزرگی که سیستم های مالی جهانی در سال‌ های اخیر تجربه کرده‌اند. و هنوز هم حل نشده باقی مانده‌‌‌ اند ، به نظر می‌ رسد. که تغییر مسیر هماهنگ با جریان ‌های اصلی مالی به سمت دیفای ( DeFi ) به سرعت پیش می‌ رود . در مجموع می توان گفت آینده دیفای روشن است. به محض اینکه دیفای بتواند. بر موانع طراحی تجربه کاربری و اعتماد عمومی به بلاکچین غلبه کند. شاهد تبدیل پروتکل‌ها به بخشی یکپارچه از اینترنت خواهیم بود. دقیقا همان‌ طور که پروتکل تی ‌سی ‌پی / آی ‌پی ( TCP / IP ) پروتکل ارتباطی شبکه است. دیفای نیز پروتکل امور مالی همتا به همتا خواهد شد . به این ترتیب ، پول دیجیتال غیر متمرکز و دسترسی به خدمات مالی سانسور نشده. در آینده تبدیل به استاندارد جدیدی خواهد شد.جهت گوش سپردن با پادکست این مقاله ( دیفای DeFi ) به لینک زیر مراجعه فرمایید . https://blog.onbital.com/%d8%af%db%8c%d9%81%d8%a7%db%8c-defi-%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%85%d9%88%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c-%d8%ba%db%8c%d8%b1-%d9%85%d8%aa%d9%85%d8%b1%da%a9%d8%b2/