حباب کارآفرینی  یا کارآفرین حبابی

این روزها همه جا صحبت از شرایط بد اقتصادی و متاسفانه مشکلاتی که گریبان گیر همه اقشار جامعه شده است. در این میان خبری که بین این همه اخبار ناراحت کننده از اکوسیستم کارآفرینی و استارتاپی کشوربه گوش همه رسید . خداحافظی چند کسب و کار بزرگ اکوسیستم استارتاپی کشور با تعدادی از پرسنل خودشان بود. البته از سایر کسب و کار ها و اصناف هم این خبر به مدل های دیگر به گوش رسید و می رسد مانند تعدیل ، ادغام و.... و این مورد بحث جدیدی نیست . در واقع در شرایط ویژه و بحرانی در همه جای دنیا این اتفاقات رخ میدهد و چیز جدیدی نیست .در این خصوص شاید خیلی جای حرف زدن و بحث باشه . خیلی بحث ها و نکات هست که باید در موردش صحبت بشه... ولی بنظرم چند تا نکته اساسی در این موارد وجود داره... بهتر دیدم برخی از این نکات رو اینجا یادآوری کنم شاید به درد علاقمندان این حوزه قرار بگیره... بیایید برگردیم به اصل موضوع داستان رشد حبابی و کاغذی خیلی از این شرکت ها چیزی نیست که بشود پنهانش کرد یا راجع بهش صحبت نکرد .... وقتی شرکتی که اصلا درآمدی ندارد یا مدل مشخص کسب وکاری ندارد در اندازه یک شرکت و یا کسب و کار رشد یافته به صورت مجازی و حبابی بزرگ می شود و با مبالغ خیلی بالا سهام آن خرید می شود البته آن هم در برخی موارد به صورت کاملا صوری....در مواجعه با این حجم بزرگ نمایی عملا دیگر ظرف و اندازه آن کسب وکار نوپا بر روی کاغذ بزرگ کرده ولی در عمل چطور... بهنگام به وجود آمدن یک بحران یا یک تغییر کوچک دیگر به راحتی نمی تواند به خرج های سابق خود ادامه دهد. در عمل شاید بشه گفت این شرکت ها به یک بودجه مشخصی وابسته بودند و با قطع شدن این بودجه رشد حبابی آنها از بین رفته است . موضوع دیگر در این بحث استفاده از نفرات و منابع انسانی هست که عملا تجربه مدیریت یک کسب و کار کوچک را ندارند و این افراد در یک اکوسیستم حبابی به صورت غیر واقعی رشد می کنند و در هنگام یک تغییر و ایجاد بحران دچار اختلال و سردرگمی می شوند . خیلی از استارتاپ ها عملا به یک نفر خاص وابسته هستند البته این در یک استارتاپ کوچک درست است ولی وقتی شما از مرز یک کسب وکار نوپا عبور کردید و تبدیل به یک شرکت بزرگ شدید باید حتما سازماندهی و مدل سازی سازمانی براساس شرایط جدید ایجاد شودو به راحتی این ساختار در اندازه های جدیدتر خودش را به روز کند . عدم تمرکز، متاسفانه یکی از فاجعه بار ترین مسایلی که شاید این روزها از حالت یک خصوصیت اخلاقی نه چندان خوشایند تبدیل به یک ویژگی بارز و خوشایند شده است . برگزاری برنامه ها و مینیتگ های استارتاپی است آنهم به صورت زیاده روی شده و بدون برنامه ریزی صحیح، که وقتی تعداد این برنامه ها از یک سقفی عبور می کند. مدیران یا کارآفرینان اصلی یک کسب و کار درگیر حواشی و برنامه های مختلف تبلیغاتی این فضاها می شوند و در عمل در اکثر روزهای هفته یا ماه درگیر آماده شدن برای یک برنامه خاص و یا به قولی ایونت دیگر هستند . این یکی از موارد عدم تمرکز در حوزه استارتاپ ها ولی بسیاری از عوامل دیگر هستند که باعث عدم تمرکز کارآفرینان جوان میشود . کلونی ها، شاید این روزها در گذر از نمایشگاه های تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات گذشته باشید به مقدار زیادی کپی شدگی مواجه می شوید !! ... به عنوان مثال در کشورمان اگر یک کسب وکار در حوزه خودرو یا در حوزه فروش بلیط اتوبوس، قطار و هواپیما موفق باشد. به صورت ناگاه با موجی از کسب وکار مواجه می شوید که بدون هیچ تغییری این کسب وکارها کپی کرده اند .... یعنی در اصل مزیت رقابتی ندارندو در اقیانوس خون یا در اصطلاح قرمز هستند . این موج قبلا در مورد کارخانه تولید ماکارونی ، رب گوجه فرنگی، موتورسیکلت و این اواخر در مورد فرش های ماشینی وجودداشت . که یک موج باعث تاسیس تعداد زیادی کارخانه تولید لوازم و کالاهای بالا می شد . خیلی از استارتاپ ها به غلط یا درست تصمیم میگرن بودجه مارکتینگ خودشون رو اختصاص به تبلیغات بیلیبوردی یا رسانه های پر هزینه بکنند که عملا شاید فقط برای ایجاد حس اعتماد در کاربران تاثیری داشته باشه و هیچ وجه مشخصی در درامد و فروش نداره... شاید تصمیمات غلط مدیریت تبلیغات و مارکتینگ جلوی خیلی از این بیرون ریزی ها رو می شد .در پایان فکر میکنم . با یک برنامه ریزی درست و اصولی و تبدیل کردن تهدیدات به فرصت ها می شود از این چالش و مشکل اقتصادی عبور کرد . در پست های بعدی بیشتر در مورد راهکارهایی در حوزه عبور از بحران صحبت میکنم .