نقش علوم اعصاب در روانشناسی

احتمالا شما هم تاکنون اسم علوم اعصاب یا نوروساینس را زیاد شنیده­اید، علوم اعصاب در چند دهه گذشته به سرعت درحال پیشرفت است و به عنوان کلیدی اصلی در پیشرفت بسیاری از علوم ازجمله روانشناسی ظاهر شده است. به نظر منطقی می­رسد که مطالعه درباره­ی مغز و ذهن باهم همپوشانی داشته باشند، اما چه ارتباطی بین علوم اعصاب و روانشناسی وجود دارد؟ برای درک بهتر نقش علوم اعصاب در روانشناسی بهتر است ابتدا کمی با این علم، دلیل اهمیت آن، و رابطه­ی بین ذهن و بدن آشنا شویم.سیستم عصبیصحبت درباره­ی سیستم عصبی ممکن است به نظر خسته کننده برسد اما درواقع این سیستم تشکیل شده از تمام ذرات و بخش­هایی است که باهم دیگر شما را تشکیل می­دهند، هرآنچه در زندگی تجربه می­کنید، هرآنچه که به آن می­اندیشید، احساس می­کنید و یا حتی هرآنچه را که تصور می­کنید از زمان بدنیا آمدنتان تا زمانی که از دنیا بروید. سیستم عصبی شامل مغز، نخاع و ارتباط آنها با ارگان­های بدن و همچنین ارتباط ارگان­ها با نخاع و مغز است، بنابراین عملکردتان در هر لحظه از زندگی به دلیل ارتباط مداوم مغز، نخاع، بدن و بدن، نخاع و مغز است.ممکن است تا کنون نام نوار موبیوس را شنیده باشید، نواری که دو لبه­ی آن برهم قرار گرفته و حلقه­ای را ایجاد می­کنند، البته قبل از اتصال لبه­ی انتهایی به لبه­ی دیگر نیم دور چرخانده می­شود، از هر طرف که به این نوار نگاه کنید نمی­توانید بگویید که نوار از کجا آغاز شده و در کجا به پایان رسیده است. این تعریفی ساده از نحوه­ی کار سیستم عصبی شماست، و این ساختار است که، به عنوان مثال، سلول­های ایمنی را برای مقابله با بیماری آزاد می‌کند. بیشتر مردم دراین باره فکر می‌کنند که این کار تنها بخشی از عملکرد سیستم ایمنی آنهاست اما دراصل این سیستم عصبی شماست که به ارگان‌های مربوطه دستور ترشح سلول‌های ایمنی را برای مقابله با بیماری‌ها صادر می­کند. بنابراین سیستم عصبی، تمام سیستم‌های بیولوژیکی بدن را کنترل می‌کند و همچنین از آنها تاثیر می‌گیرد.در سال‌های 1800 تا 1900 این باور وجود داشت که سیستم عصبی ما تنها یک سلول بسیار بزرگ است، اما دو نفر به نام‌های رامون ئی کاخال(1852-1934) و کامیلو گُلجی(1843-1926) متوجه شدند که چگونه می­توان سیستم عصبی را علامت گذاری کرد، این روش نشان داد که در واقع ما از بیلیون­ها سلول کوچک به نام سلول عصبی که نورون نامیده می­شوند تشکیل شده­ایم. آنها همچنین مشاهده کردند که نورون­ها به همدیگر متصل نیستند و با فضاهای خالی کوچکی به نام سیناپس از هم جدا هستند. سیناپس­ جایی است که سلول­های عصبی مواد شیمیایی خود را درآنجا آزاد کرده و سپس سلول عصبی بعدی آن را تشخیص می­دهد و به وسیله­ی جریان الکتریکی پیام را در طول خود به سلول بعدی منتقل می­کند.پس در حقیقت، بدن، افکار و ذهن ما جریانی از الکتریسیته بین سلول­های عصبی است و بسته به اینکه کدامیک از سلول­ها فعال هستند ممکن است دست خود را به بالا یا پایین حرکت دهید، ممکن است چیزی را ببینید و فکر کنید که رنگ آن قرمز است یا چیزی را ببینید و فکر کنید که سبز است و تمام این­ها به نورون­هایی بستگی دارند که در آن لحظه درحال فعالیت هستند. تجربه­ی ما از جهان به گونه­ای به نظر می­رسد که انگار تمام این اتفاقات در خارج از بدن ما اتفاق می­افتند اما در واقع هرآنچه که هست در درون ماست.این مقدمه درباره­ی سیستم اعصاب، عملکردها و ساختار آن راه را برای درک بهتر کاربرد علوم اعصاب و آشنایی با آن هموارتر می­کند.علوم اعصاب چیست؟علوم اعصاب ساختار و عملکرد مغز و سیستم عصبی را بررسی می­کند. محققان در حوزه­­ی علوم اعصاب، از زیست شناسی سلولی و مولکولی، آناتومی و فیزیولوژی، رفتار و شناخت انسان، و دیگر رشته­ها استفاده می­کنند تا بتوانند نقشه­ای دقیق از مغز و سیستم عصبی بدست بیاورند. علوم اعصاب نه تنها به دنبال عملکرد سیستم عصبی است، بلکه در جستجوی فهم این است که زمانی که افراد دچار اختلالات عصبی، روانپزشکی، و یا مشکلاتی در رشد سیستم عصبی می­شوند چه اتفاقی برای سیستم اعصابشان می­افتد.علوم اعصاب طیف وسیعی از علوم و رشته­ها را دربرمی­گیرد، که هر کدام از این شاخه­ها مانند چراغ راه، بخشی از مسیر را برای فراگیری علم سیستم اعصاب روشن می­کند. شاخه­های بیشتر شناخته شده­ی این علم بخشی از گستردگی و تنوع آن را ارائه می­دهد.شاخه­های علوم اعصابعلوم اعصاب شناختی: این شاخه مکانسیم­های عصبی که زمینه ساز تفکر و درک هستند را بررسی می­کند. علوم اعصاب شناختی به بررسی چگونگی پردازش اطلاعات توسط مغز که شامل، یادگیری، به یادسپاری، تصمیم گیری، و حل مسئله است می­پردازد. دامنه­ی این علم شامل چگونگی آشکار شدن فرایندهای فکری در سطح سلولی و پیوندهای بین فرایندهای ذهنی و مناطق مغز است.علوم اعصاب اجتماعی: مغز را در چهارچوب ارتباطات آن با افراد دیگر و جهان اجتماعی گسترده­تر بررسی می­کند. این علم مشخص می­کند که انسان یک گونه­ی کاملا اجتماعی است و پیچیدگی­های تعامل اجتماعی می­تواند به توضیح تکامل مغزِ بسیار پیشرفته­ی انسان کمک کند. همچنین علوم اعصاب شناختی به دنبال توصیف روش­هایی است که مغز و بدن تحت تاثیر جنبه­های مختلف زندگی اجتماعی مانند انزوا یا ادغام اجتماعی قرار می­گیرند.علوم اعصاب بالینی: بر اختلالات سیستم روانی و عصبی تمرکز دارد. این موارد شامل اختلالات موجود در روانپزشکی و روانشناسی بالینی است مانند افسردگی و اختلالات اضطرابی و همچنین بیماری­هایی که باعث تخریب سیستم عصبی می­­شوند مانند آلزایمر. یکی از اهداف اصلی این علم کمک به بهبود روش­های تشخیص، درمان و پیشگیری از اختلالات است.علوم اعصاب رشد و نمو: به دنبال توصیف نحوه­ی شکل گیری و تغییر مغز و سیستم عصبی است. محققان این رشته در مسیرهای معمول و غیرمعمول توسعه­ی سیستم عصبی کاوش می­کنند تا پایه­های عملکرد طبیعی و غیرطبیعی آن را بهتر درک کنند.علوم اعصاب اثرگذار: نحوه­­ی تولید احساسات به وسیله­ی مغز را دنبال می­کنند. این علم مشخص می­کند که چگونه ساختارها، مواد شیمیایی، و شبکه­های خاص مغز با حالات عاطفی مانند خشم، ترس، لذت، و شهوت مرتبطند و اینکه چگونه می­توانند حالات عاطفی پیچیده را به وجود آورند.علوم اعصاب رفتاری: یا روانشناسی بیولوژیکی، به اینکه چگونه مغز و سیستم عصبی پایه و اساس رفتار در انسان را فراهم می­کند می­پردازد و اساس عصبیِ توانایی­هایی نظیر تفکر و ادراک، یادگیری، احساس، و انگیزه را بررسی می­کندعلوم اعصاب محاسباتی: شاخه­ای تحقیقات مغزی است که با استفاده از قدرت مدل سازی رایانه­ای و ابزراهای ریاضی به بررسی چگونگی عملکرد مغز و پیچیدگی­های آن می­پردازد.حال که با سیستم عصبی، علوم اعصاب و شاخه­های آن آشنا شدیم می­توانیم به ارتباط این رشته و روانشناسی بپردازیم.علوم اعصاب و روانشناسی از جهات مختلف می­توانند یکدیگر را کامل کنند، این دو حوزه می­توانند به سوالات مربوط به شناخت و رفتار، رشد عصبی، عصب روانپزشکی، و شکل­ پذیری عصبی کمک کنند. پیشرفت در علوم اعصاب در برخی موارد به تحکیم نظریه­های روانشناسی کمک می­کند، و در موارد دیگر، علوم اعصاب موفقیت­ هایی را بدست می­آورد که شیوه­های تفکر کلاسیک را به چالش می­کشد. در همین حال، روانشناسی بینشی حیاتی درباره­ی چگونگی رفتار انسان –که محصول فعالیت سیستم عصبی است- را فراهم می­کند.