جایگاه شادی و خنده در فرهنگ جامعه ایرانی

زمانی که در پارک، خیابان، یا هر مکان عمومی قدم می­زنیم به ندرت صدای خنده بلندی به می شنویم. حتی در مهمانی­های خانوادگی خیلی پیش آمده بشنوی که کسی که با صدای بلند می­خندد و تلاش برای شاد کردن دیگران می کند را لوده و مسخره و سبک سر خطاب کردند. اینکه این فرهنگ شادی ستیز از کجا بوجود آمده است، مهم نیست. چیزی که مهم و قابل تامل است تلاش برای تغییر این فرهنگ است. هر یک از افراد جامعه در جایگاه خودش بایستی در این تغییر سهیم باشد.با توجه به اینکه چند سال متمادی کشورهایی نظیر فنلاند، دانمارک، ایسلند، نروژ و سوئد در رده های برتر جهان از نظر شادترین کشورهای جهان قرار دارند. و ایران در این رتبه بندی، با فاصله کمی از کشورهایی مثل افغانستان و سوریه که سالها درگیر جنگ هستند در رتبه 117 قرار گرفته است. می­توانیم با استفاده از الگوی رفتاری که در آن کشورها وجود دارد، تغییرات لازم را ایجاد کنیم.سازمان ملل در روز جهانی شادی 20 مارس(29 اسفند) ، در مورد کاهش سطح شادی در جهان در سال‌های اخیر هشدار داده است. عواملی چون شرایط بد اقتصادی، افزایش اضطراب و نگرانی ، غم و خشم بویژه در آسیا و آفریقا باعث کاهش شادی شده است.هر کدام از ما با ایجاد تغییرات کوچک در سبک زندگی خودمان، می توانیم به بهتر زندگی کردن خودمان و در نتیجه بالابردن سطح کلی شادی در جامعه کمک کنیم. با بررسی و رعایت معیارهای قابل انجام در ایران که در کشورهای صدر جدول وجود دارد میتوان تغییراتی بنیادی ایجاد کرد مانند :- اصلاح رژیم غذایی برای افزایش سلامت که خود معیار بسیار مهمی است.- افزایش پیاده روی، دوچرخه سواری و ورزش در کشورهای صدر جدول معیار بالارفتن سطح امید به زندگی معرفی می شود.- طبیعتگردی و وقت گذراندن در فضای باز که در سه کشور اول جدول، دانمارک و سوئیس و اتریش به عنوان گزینه های کلیدی معرفی می شوند.- راه اندازی مدارس جنگلی و طبیعت که سلامت روانی را برای کودکان به ارمغان می آوردند.ما با وجود نداشتن معیارهای خاص کشورهای صدر جدول، با در نظر گرفتن معیارهای مهمی نظیر طبیعت، رژیم غذایی صحیح که بین چند کشور اول جدول مشترک است، می توانیم افزایش سطح سلامتی و امید به زندگی که دو پارامتر مهم است را به دست بیاوریم. دوچرخه سواری و استفاده از فضای باز و هوای پاک، خود باعث افزایش شادی و سلامتی در میان مردم می شود که تلاش برای فرهنگ سازی آن می تواند کمک شایانی در این راه باشد.برای بسیاری از این کشورها، طبیعت نه تنها در دسترس است، بلکه بخش مهمی از فرهنگ آنهاست. طبق مطالعاتی در سوئد تقریبا یک سوم از کل ساکنان این کشور حداقل یک بار در هفته به تفریح ‌در فضای باز می‌پردازند. ولی متاسفانه ما با تخریب طبیعت کشورمان این نعمت را از خود دریغ می­کنیم. گسترش فرهنگ طبیعتگردی و بومگردی صحیح در بین اقشار مردم می­تواند راهکاری موثر باشد.دانمارک، که در رتبه دوم جدول قراردارد، دارای مدارس جنگلی برای کودکان است تا در سن جوانی تشویق به نزدیکی با طبیعت شوند. یک مطالعه دانمارکی در سال ۲۰۱۹ نشان داد که کودکان محله های سبزتر احتمال کمتری در ابتلا به بیماری روانی دارند.در ایران نیز می توانیم با راه اندازی مدارس طبیعت که نیاز فطری کودکان است و یادگیری را لذت بخش می­کند، از ایجاد باورهای اشتباه و روشهای آموزش نادرست در مدارس که کودکانی سرخورده و خموده تحویل جامعه می­دهد جلوگیری کنیم. یکی از عواملی که تحولی عظیم در روش آموزش در کشور ایجاد کرد، #کرونا بود که آموزش و پرورش را وادار کرد از آن روشهای قدیمی و منسوخ شده کمی فاصله بگیرد.دانمارک همچنین بهترین مکان برای ‌دوچرخه‌سواری در دنیا، یعنی کپنهاگ را دارد. ساکنان هلند نیز بیش از ۲۵ درصد از سفرهای روزانه خود را از طریق دوچرخه انجام می­دهند.در صورتی که در کشور ما هنوز بر سر اینکه زنان اجازه سوارشدن بر دوچرخه را دارند یا نه ، توافقی وجود ندارد. و هیچ اقدام اساسی برای ایجاد فرهنگ دوچرخه سواری انجام نشده است. تا ایجاد فرهنگ دوچرخه سواری فرسنگ­ها فاصله داریم و هر ایرانی برای داشتن هوایی پاک، بدنی سالم و روحیه ای شاد می بایست دوچرخه سواری را در اولویت های زندگی خود قراردهد و تلاش برای ایجاد این فرهنگ داشته باشد. ندا مسعودی فر