مغزهای ایرانیان در حال شسته شدن است!

11 سال از عمرمان را در مدرسه گفتند باید حفظ کنی. نگذاشتند فکر کنیم. همین شد که می بینیم تفکر انتقادی در جامعه ما نه چندان قدرتی یافته و نه کسی برایش ارزشی قایل می شود..شبکه های اجتماعی با مغز ما چه می کنند؟طبق یافته های علوم اعصاب، کار با اینترنت ذهن ما را تنبل می کند. وقتی که صفحه ، قابلیت های فراوانی مثل ایمیل ها، پیام ها، Notification ها، پست ها و ... در اختیار ما می گذارد؛ مغز ما قدرت تمرکز و تفکر عمیق را از دست می دهد. همین می شود که می بینی وقتی یک صبح جمعه 50 پست اینستاگرام را لایک می کنی، بعد از یک ساعت تقریبا چیزی از جزییات این پست ها یادت نمی آید. در عوض اینترنت قدرت Multitasking (کار همزمان روی چند مساله) را در مغز افزایش می دهد.خوب حالا که چی؟در بلند مدت، با جامعه ای سر و کار داریم که قدرت تفکرش بسیار ضعیف است. در این جامعه امکان تشخیص راه درست از غلط پایین است و هر کسی با هر ادعا و مکتب و خبری می تواند برای خودش طرفدارانی جذب کند و جولان دهد. همین می شود که تتلو در یک زمانی می شود قهرمان یک عده.این را اضافه کنید به تشویق نهادهای بالادستی به پیروی از مذهب و مقدسات. انگار آن اندیشیدنی را که در مدرسه یادمان نداده اند، گاهی به اسم مذهب و مقدسات سرکوب می شود و خودمان هم که هر روز برای ضعیف کردن آن با علاقه به شبکه های اجتماعی پناه می بریم.یک بخشی از این مساله هم جهانی است.در سال ۲۰۱۶ ،‌ لغت Post-truth توسط آکسفورد به عنوان لغت سال انتخاب شد. عبور از واقعیت به این معناست که دیگر واقعی بودن حرفها و ادعاها به اندازه‌ی گذشته مهم نیست. باورهای شخصی و برداشت‌های شخصی مهم‌تر شده‌اند. قضاوت‌های احساسی پررنگ‌تر شده‌اند. دنیل لویتین در کتاب "دروغ های مصلح" ، مفهوم پسا حقیقت رو به این شکل تعریف می‌کنه: «زمانی که در فرایند شکل‌گیری افکار، واقعیت‌های عینی نقش کمتری نسبت به احساسات و باورهای شخصی دارند.» (پاراگراف برگرفته از نوشته ی رضا چتر زین با عنوان ایا زلف های پریشان پویول جزو دروغ های مسلحه؟و همین طور قصه برنامه ماه عسل)هیچ بعید نیست که سناریوی مائده را به خوردمان داده باشند تا ذهنمان از بحران بی آبی خرمشهر و آبادان و خونی که ریخته شد، بچرخد.اما چه می توان کرد؟ طبق آمارها محبوب ترین شبکه های اجتماعی در جهان Facebook و Twitterهستند. در این شبکه ها، ارزش کلمه به اندازه و یا گاهی بیشتر از ارزش تصویر است. شخصیت های علمی و فکری وتاثیرگذار بزرگتری دراین شبکه ها فعال اند و پست ها و محتوا کیفیت بالاتری دارد. این ارزش کلمه در مقابل تصویر مساله ی مهمی است. زمانی که ذهن ما با تصویری روبه رو می شود ، ارتباطات ذهنی گسترده و آنالیز پیچیده تری نیاز دارد. مشکل اینجاست که این آنالیز و انرژی ذهنی تنها صرف درک ویژگی هایی از تصویر می شود که فقط اثرات فیزیولوژیک در پی دارند مثل میزان روشنی، میزان وضوح عکس، توجه به جزییات و ... در نتیجه کورتکس پیشانی ما که محل قضاوت و تحلیل است، در زمان هایی که در اینستاگرام چرخ می زنیم، بیکار می ماند.برای جلو گیری از تضعیف ذهنی در اینستاگرام، باید برای خودمان ارزش بیشتری قایل بشویم. واقعیت این است که وقت و زندگی ما بیشتر از دیدن عکس پیتزای دیشب دیگران می ارزد. با این تفکر می توان تنها افراد و پیج هایی را Follow کرد که واقعا ارزش همان 10 ثانیه از وقت ما را داشته باشند. در واقع گاهی به یک خانه تکانی در افرادی که دنبال می کنیم نیاز داریم.از سوی دیگر، همه چیز خوب است قبل از اینکه وارد قسمت پست های عمومی در اینستاگرام بشویم. آنجا ذهن توسط صدها داده ی پرت و پلا و پر از حاشیه، بمباران می شود. در چنین شرایطی و طبق تحقیقات انجام شده، آن قدر ذهن درگیر پردازش اطلاعات عجیب و غریب می شود که حتی بدن ما از عملکرد های فیزیولوژیک خود مانند تنفس منظم، گرسنگی، نیاز به حرکت و ... باز می ماند.بهترین کار برای جلوگیری از تنبلی ذهنی و شستشوی مغزی ، خواندن کتاب است. کتاب قدرت تمرکز و تفکر عمیق را افزایش می دهد. معمولا داده های سطحی و خزعبلات تحویلمان نمی دهد. به مغز و روان ما احساس آرامش می دهد و سوادمان را بیشتر می کند. در این میان خواندن 1-2 کتاب در مورد تفکر انتقادی و یا سواد رسانه ای هم انتخاب بدی نیست. انیشتین میگه:"چیزی که درست است، همیشه محبوب نیست و آنچه محبوب است، همیشه درست نیست. "