لحظه‌ها می‌گذرند و ...

اردوی پابوس امسال هم به همت عزیزان و به خوبی و خوشی برگزار شد؛ این دفتر هم به پایان آمد و حکایت؟ ان‌شالله باقی‌ست. حکایتی شیرین از عاشقانه‌هایی پاک و بی‌غش، از جنس ضریح زرین و عطر گل‌های حرم. حکایتی که هرساله به‌ لطف دوستان و صدالبته توفیقی که نصیب هرکس نمی‌شود، بازگو می‌شود، شاید برای آرامش دل‌ها... از لذت و صفای زیارت که بگذریم، همنشینی با همسفران هم‌دل و رفاقت‌هایی که بوجود می‌آیند را هم نمی‌شود نادیده گرفت؛ لذت سحر بیدار شدن با دوستان و همراهان، زیارت دسته‌جمعی، سوغات گرفتن‌ها و گردش‌ها و دورهمی‌ها و ... خلاصه هرچه که بخواهی. اما باز هم که از همه اینها بگذریم، شاید برخی_یا حتی همگی_ جایی خالی را در روحمان احساس کنیم؛ جایی خالی، همان که باعث می‌شود هرسال و با تکرار هر حکایت، "همان همیشگی" بمانیم! البته اینجا یک مسئله مطرح می‌شود که مگر قرار است هربار تغییر کنیم؟ به‌راستی نه، اما تا تکامل راهی، حتی می‌توان گفت بی پایان داریم... پس انتظار می‌رود که ماهم این نعمت را قدر بدانیم و از آن در جهت پیمودن هرچه بیشتر این راه، بهره ببریم. خوب، خیلی هم عالی، اما چگونه؟دانشجویانی هستیم، در تلاش برای مومن بودن و ماندن و البته طالب علم. علمی که برای دستیابی به آن، ما را وادار به تلاش هرچه بیشتر کرد؛ علمی که همچنان با سرعتی بیش از پیش می‌دود و مایی که با خستگی و خیس از عرق، نفس نفس‌زنان، همچنان پی‌اش می‌دویم اما هربار که ردش را می‌گیریم می‌گویند: خیلی وقت پیش اینجا بود! و باز روز از نو و روزی از نو...بماند که اصلا سوالی اینجا مطرح می‌شود که آیا "این علم" همان چیزی‌ست که به آن نیاز داریم و ما را به همان تکامل می‌رساند؟ یا نه، باید هدف دیگری را دنبال کنیم؟ که در این مقال "فعلا" نمی‌گنجد...باری، کمی ساده‌تر حرف بزنیم: به‌عنوان یک دانشجو چگونه زندگی کنیم تا بتوانیم به اهدافمان، همین علم جهنده، برسیم؟ همینجاست که می‌گوییم باید از این نعمت‌هایی که دراختیار داریم، بهترین استفاده را ببریم، پاسخ همه سوالات اینجاست...چندبار که به زیارت حضرت رفته‌ای، سبک زندگی‌شان را مورد بررسی قرار دادی؟ اصلا خواندی و بررسی کردی و به‌به و چه‌چه هم کردی، چندبار آن را به کار بردی؟ اگر بخواهیم منابعمان را منابع الهی قرار دهیم، ناگزیر به زندگی پیامبر و امامان معصوم می‌رسیم. به روایات و دینی که کوچکترین و ریزترین اعمال روزانه را هم در نظر گرفته است و چیزی را از قلم نینداخته است. این وادی بسیار گسترده است و آیات و روایات بسیار زیادی برای ما به جای مانده است که نمی توان همه‌ی آن‌ها را در اینجا آورد. به‌راستی ما خیلی وقت‌ها فراموش می‌کنیم که کامل‌ترین و جامع ترین راه و روش برای زندگی‌مان را در اختیار داریم؛ مردمانی زبانزد داریم که برترین الگو ها هستند اما باز هم برای پاسخ سوالاتمان به گوگل مراجعه می‌کنیم! غم‌انگیز نیست؟ از سرزنش که بگذریم در اینجا به سه حدیث اشاره می‌کنیم: امام رضا علیه‌اسلام می‌فرماید: إجتَهِدوا أن يَكونَ زَمانُكُم أربَعَ ساعاتٍ: ساعَةً مِنهُ لِمُناجاةِ اللّه ِ و ساعَةً لِأمر المَعاشِ و ساعةً لِمُعاشَرَةِ الإخوانِ و الثِّقاتِ و الَّذينَ يُعَرِّفُونَ عُيُوبَكُم و يَخلِصونَ لَكُم فِي الباطِنِ و ساعَةً تَخلُونَ فِيها لِلَذّاتِكُم و بِهذِهِ السّاعَةِ تَقدِروُن عَلَى الثَّلاثِ ساعاتٍ.بكوشيد كه زمانتان را به چهار بخش تقسيم كنيد:زمانى براى مناجات با خدا؛ زمانى براى تأمين معاش؛ زمانى براى معاشرت با برادران و معتمدانى كه عيب‌هايتان را به شما مى‌شناسانند و در دل شما را دوست دارند؛ و ساعتى براى كسب لذّت‌هاى حلال و با این بخش آخر است که بر انجام بخش های دیگر قدرت پیدا می‌کنید...از امام صادق(ع) نیز، در حکمت آل داود آمده است: ... براى مسلمان خردمند شایسته است؛ زمانى را معیّن کند که در آن میان خود و خدا به اعمالش رسیدگى کند و ساعتى را براى دیدار با برادرانى قرار دهد که با یکدیگر درباره آخرت گفتگو کنند و مدتى را براى لذت‌هاى حلالش تعیین کند؛ زیرا این مدت، نیروی لازم برای فعالیت در دو زمان دیگر را برای وى مهیا می‌کند. پیامبر اسلام(ص): «زندگی شخص عاقل باید سه بخش داشته باشد که در یک بخش آن، مشغول مناجات با خدا باشد و یک بخش را نیز به محاسبه نفس بپردازد و بخش باقی‌مانده را به خوردن و آشامیدن (یا امور روزمرّه زندگی) اختصاص دهد که این بخش اخیر، کمک‌حال آن دو بخش اول خواهد بود. همانطور که مشخص است، وجه اشتراک این سه حدیث، بخش آخر آنها یعنی قسمت پرداختن به لذت‌ها و تفریح‌های حلال است که گفته می‌شود همین باعث ایجاد انگیزه و قدرت در انجام کارهای دیگر می‌شود. صادقانه، ما این بخش را به چه چیز اختصاص می‌دهیم؟ فرض کنیم پاسخ، نگاه‌کردن به صفحات نورانی موبایل و گفتگوهای بسیار بسیار صمیمانه با دوستان در فضای مجازی نباشد؛ اصلا هم کسی حساب‌ کاربری نعوذبالله توییتر و اینستاگرام هم ندارد! حالا بگویید این زمان را به چه چیز اختصاص دهیم تا طبق فرموده امیرالمومنین دچار غم و اندوه نشویم؟ پاسخ‌ها بسیار زیادند؛ این تماما بستگی به سلیقه شخصی هر فرد دارد و واقعا متفاوتند... می‌تواند تمرین موسیقی باشد، یادگیری یک زبان تازه، خواندن کتاب، این یار از یادها رفته، تمرین ورزشی و ...؛ موضوع اینجاست که در اسلام بسیار تاکید شده از اباطیل به شدت بپرهیزیم و خود را به کارهایی وانداریم که زمانمان را بیهوده تلف می‌کنند و نهایتا هیچ نتیجه سالمی برای روح و ذهن ما ندارند. همانطور که امیرالمومین می‌فرمایند:آدم عاقل کسی است که حتّی یک نَفَس از عمر خود را در چیزی که برایش سودی ندارد به هَدَر نمی‌دهد.اما اصلا به این معنی نیست که شما از تفریحات و لذت‌های حلال بزنید و فقط خود را وقف کار و عبادت کنید؛ چه، در سه حدیث قبلی این موضوع به میان آمد: این بخش(تفریحات) باعث می‌شود شما برای بخش‌های دیگر انگیزه و قدرت پیدا کنید. مانند داستان هیزم‌شکنی که روز به روز از تعداد درخت‌هایی که قطع می‌کرد، کم می‌شد. که دلیل آن تیز نکردن اره‌اش بود! حالا این اره، دست ماست؛ اره‌ای که باید برای ادامه دادن این مسیر، تیز بماند. دوباره برگردیم به حدیث امام علی علیه‌السلام: دنبال تفریحاتی باشیم که برای ما سود داشته باشند... در واقع، همان تکامل و رشدی که اول از آن صحبت شد. شما می‌توانید اوقات فراغت خودتان را با گشتن در فضای مجازی و یا گفتگوهای بی‌حاصل پرکنید؛ یا می‌توانید آهنگ گوش کنید، رمان‌های عاشقانه بخوانید و فیلم‌های کمدی و فاخر(!) این روزها را تماشا کنید. قطعا گناه نکرده‌اید، اما می‌خواهم بگویم قبل از آنکه برای این زمان تصمیم بگیریم_اگر تصمیمی باشد البته!_ خوب است از خودمان بپرسیم: انجام این کار چه نتیجه مثبتی برای من دارد؟ آیا به توانایی‌ها و ظرفیت‌های من چیزی می‌افزاید یا صرفا یک سرگرمی‌ست برای گذران زمان؟ شاید اصلا برای شما مهم هم نباشد و بگویید:" من اینقدر خسته می‌شوم و زحمت می‌کشم، حق ندارم یک سرگرمی که صرفا فقط یک سرگرمی‌ست داشته باشم؟ حتی اختیار انتخاب تفریح خودم را نیز ندارم؟ پس دل من چه می‌شود؟!"البته که انتخاب و اختیار دست شماست، اما خوب است یادآور شویم که در اسلام، سبک زندگی تک به تک، نفر به نفر افراد مهم است. شاید به نظر شما بی‌اهمیت باشد که زمانتان بیهوده بگذرد و بگویید اصلا ضرری به کسی نزده‌اید، اما خود شما یک نیرو هستید. نیرویی که جامعه و اسلام و در سطح کلان، جهان به شما نیاز دارد. حالا این نیرو "مهم" است: خوراک او، هنر او، فکر او و صدالبته تفریح و لذت او و شاید این آخری نسبت به دیگران از اهمیت بیشتری برخوردار باشد، چرا که غذای روح را تشکیل می‌دهد و حقیقتا چه چیز مهم‌تر از این جان و روح است؟ به عنوان یک دانشجوی مسلمان، خوب است وظیفه خود بدانیم که قبل از گرفتن هر تصمیمی، از این نقطه نظر به آن نگاه کنیم که آیا برای من بهره‌ای دارد؟ و طبیعتا منظورمان از این بهره، پول و مادیات نیست، بلکه همان رشد و تکامل فردی‌ست. ساده از کنارش عبور نکنیم، چرا که لحظه لحظه‌ای که می‌گذرانیم، روزهای مارا تشکیل می‌دهند و این روزها می‌شوند زندگی ما و نهایتا سرنوشتی که خواهیم داشت. کاملا به خودتان بستگی دارد که این حرف‌ها را بپذیرید و برنامه تازه‌ای را بچینید یا به همان سیر قبلی ادامه دهید. شاید اصلا حرف‌های ما هم کافی نباشند و چیزی کامل‌تر از آن وجود داشته باشد، اما لااقل بد نیست، محض کنجکاوی هم که شده دوباره نگاهی به زندگی الگوهای برتر بیندازیم؛ معصومینی که همانطور که از مامشان پیداست، هیچ کجا دچار خطا نشدند و چه مراجعی بهتر و مورد اعتمادتر از آنها؟ امیدوارم دفعه بعد که به زیارت امام رفتیم ذره‌ای هرچند ناچیز از منش و سبک زندگی ایشان به ما هم سرایت کند و دیگر آن آدم سابق نباشیم. اینبار احادیث و دعاها را با دل و جان بخوانیم تا دقیقا بدانیم برای چه اینجا آمده‌ایم. آن موقع احتمالا بتوانیم "تصمیمی هوشمندانه" برای گذران لحظه‌های زندگی‌مان بگیریم.با این دو بیت از سعدی کلاممان را به پایان می‌رسانیم:جهد کن جهد که وقت من و تو در گذر است سعی کن سعی که این‌عمر بسی مختصر است عیش و راحت طلبیدن ز جهان بی خبریستهـــر کـــه بینی در آن جا کنــــد و محتضر است