حضرت محمد (ص)

مُحمد بن عبدالله بن عبدالمطّلِب بن هاشم ، پیامبر اسلام، از پیامبران اولوالعزم و آخرین پیامبر الهی. معجزه اصلی او قرآن است.حضرت محمد(ص) در جامعه مُشرک جزیرة العرب به دنیا آمد، اما از بت‌ پرستی پرهیز می‌ کرد. در چهل سالگی به پیامبری رسید و مهم‌ ترین پیامش دعوت به توحید بود. هدف از بعثتش را تکمیل فضایل اخلاقی معرفی کرد. مشرکان مکه سال‌ ها او و پیروانش را آزردند، ولی آنان از اسلام دست بر نداشتند. حضرت محمد (ص) ۱۳ سال در مکه ، مردم را به اسلام دعوت می‌ کرد سپس به مدینه هجرت کرد و این هجرت، مبدأ تاریخ اسلامی شد.با کوشش پیامبر (ص) تقریبا تمام شبه‌ جزیره عربستان در زمان حیات او به اسلام گروید. در دوره‌های بعد، گسترش اسلام ادامه یافت و به تدریج اسلام دینی جهانی شد.براساس حدیث ثقلین ، پیامبر (ص) به مسلمانان سفارش کرد که پس از وی به قرآن و عترت او پناه ببرند و از آن دو جدا نشوند و در مناسبت‌ های گوناگون ، از جمله در واقعه غدیر، امام علی (ع) را جانشین خویش معرفی کرد.پیامبر در ۲۵ سالگی با خدیجه ازدواج کرد و حدود ۲۵ سال با او زندگی کرد. پس از وفات خدیجه ، پیامبر با همسران دیگری ازدواج کرد. فرزندان پیامبر (ص) از خدیجه و ماریه بودند و همه آنها جز حضرت فاطمه (س) در زمان حیات او از دنیا رفتند.نسب ، کنیه‌ها و القابحضرت محمد (ص) فرزند عبدالله بن عبدالمطّلب است. مادرش، آمنه است.کنیه‌ حضرت محمد (ص) ، ابو القاسم و ابو ابراهیم است.برخی از القاب او عبارتند از : مصطفی ، حبیب‌الله ، صفی‌الله ، نعمة‌الله ، خیرة خلق‌الله ، سید المرسلین ، خاتم النبیین ، رحمة للعالمین ، نبی امّی.ولادتبنابر نظر معروف میان علمای شیعه پیامبر (ص) در ۱۷ ربیع‌ الاول و بنا بر نظر مشهور میان اهل‌ سنت در ۱۲ربیع‌ الاول به دنیا آمده اند. فاصله این دو تاریخ به هفته وحدت بین شیعه و سنی نام‌ گذاری شده است.عالمان شیعه ، ۱۷ربیع‌ الاول را روز میلاد حضرت محمد (ص) می‌ دانند.تاریخ‌ نویسان ، درگذشت پیامبر (ص) را در ۶۳ سالگی و در سال ۶۳۲ میلادی نوشته‌ اند.تولد پیامبر (ص) و عام‌ الفیل را بین ۵۶۹ تا ۵۷۰ میلادی حدس زده‌ اند.مکان ولادتپیامبر اسلام (ص) در شعب ابی‌طالب و در خانه‌ ای که بعدها به عقیل بن ابی‌ طالب تعلق یافت، به دنیا آمد. فرزندان عقیل، این خانه را به محمد بن یوسف، برادر حجاج بن یوسف، فروختند. او آنجا را به قصری تبدیل کرد. در حکومت بنی‌ عباس، خیزران ، مادر هارون‌ الرشید خلیفه عباسی ، این خانه را خرید و آن‌ را به مسجد تبدیل کرد. در قرن یازدهم، مکانی به این نام در مکه وجود داشته و مردم آن‌ را زیارت می‌ کردند. این بنا تا زمان حکومت آل‌ سعود بر حجاز ، باقی بود. آن‌ ها به جهت اعتقادات مذهب وهابیت و ممنوعیت تبرک به آثار پیامبران ، آن‌ جا را تخریب کردند.وقایع شب میلادمنابع تاریخی، رخداد هایی را در شب میلاد پیامبر اسلام (ص) نقل کرده‌ اند که به اِرهاصات مشهور شده است. برخی از این رخداد ها عبارتند از: لرزیدن طاق کسری و سقوط ۱۴ کنگره آن ، خاموش شدن آتش در آتشکده فارس پس از هزار سال، خشکیدن دریاچه ساوه و همچنین خواب عجیب موبدان و پادشاه ساسانی.پیش از بعثتعبدالله بن عبدالمطلب، پدر حضرت محمد (ص)، چند ماه پس از ازدواج با آمنه دختر وهب، به سفری تجاری به شام رفت و هنگام بازگشت ، در یثرب درگذشت. برخی سیره‌ نویسان، درگذشت او را چند ماه پس از ولادت محمد (ص) نوشته‌ اند. محمد (ص) ، دوران شیرخوارگی و بخشی از کودکی را نزد حلیمه، زنی از قبیله بنی‌ سعد گذراند. وقتی شش سال و سه ماه داشت ، مادرش او را برای دیدار با اقوام ، به یثرب برد. در بازگشت به مکه ، آمنه در ابواء در گذشت و همان جا دفن شد. پس از وفات آمنه ، عبدالمطلب، پدربزرگ پدری حضرت محمد (ص)، سرپرست او شد. حضرت محمد هشت ساله بود که جناب عبدالمطلب درگذشت و عمویش ابوطالب سرپرستی او را عهده‌ دار شد.پیشگویی راهب نصرانیحضرت محمد (ص) در کودکی ، در یکی از سفرهای عمویش به شام، همراه وی بود در این سفر بَحیرا راهبی مسیحی نشانه‌های پیغمبری را در او دید و به ابوطالب توصیه کرد که او را از آسیب یهودیان که دشمن وی هستند ، محافظت کند.وقتی که حضرت محمد (ص) ۲۵ ساله بود ، ابوطالب به او پیشنهاد داد تا با سرمایه خدیجه تجارت کند، پیامبر (ص) این پیشنهاد را پذیرفت. حضرت خدیجه، امانت داری حضرت محمد (ص) را شناخته بود، از این رو به او پیام فرستاد که اگر با مال او تجارت کند سهمش را بیش از دیگران می‌پردازد. پیامبر (ص) پس از سفر تجارتی پیامبر به شام با خدیجه ازدواج کرد.حِلْفُ الْفُضولپیامبر (ص) پیش از ازدواج در پیمان حلف‌ الفضول شرکت کرد. در حلف‌ الفضول جمعی از اهالی مکه هم‌ پیمان شدند تا از هر مظلومی حمایت کنند و حق او را بستانند.ازدواجپیامبر اکرم (ص) در ۲۵ سالگی با حضرت خدیجه ازدواج کرد. خدیجه اولین همسر پیامبر (ص)‌ بود و حدود ۲۵ سال با پیامبر زندگی کرد. او در سال ۱۰ بعثت در گذشت. پس از در گذشت حضرت خدیجه، پیامبر با سوده ازدواج کرد. همسران بعدی پیامبر (ص) عبارتند از : عایشه ، حفصة ، زینب ، ام حبیبه ، ام سلمه ، جویریة ، صفیه ، میمونه و ماریه .فرزندانمادر فرزندان پیامبر به جز ابراهیم ، حضرت خدیجه بود. مادر حضرت ابراهیم ماریه قبطیه بود. فرزندان رسول خدا (ص) ، به جز حضرت فاطمه (س) ، همگی در زمان حیات پیامبر در گذشتند و نسل پیامبر (ص) تنها از طریق فاطمه (س) ادامه یافت. حضرت محمد (ص) سه پسر و چهار دختر داشت:قاسم ، نخستین پسر که در کودکی در مکه درگذشت.زینب ، در مدینه درگذشت.رقیه ، در مدینه درگذشت.ام کلثوم ، در مدینه درگذشت.حضرت فاطمه (س) در مدینه شهید شد.عبدالله ، پس از بعثت در مکه زاده شد و همان جا در گذشت.ابراهیم ، در مدینه درگذشت.برخی علمای شیعه بر این باورند که زینب ، رقیه و ام‌کلثوم فرزندان رسول خدا (ص) و خدیجه نبوده‌ اند؛ بلکه دختر خوانده‌ های آن دو بوده‌ اند.نصب حجر الاسوددر دوره جاهلیت سیل به درون کعبه راه یافت و دیوار های آن را شکست. قریش دیوارها را بالا بردند اما وقتی می‌خواستند حجر الاسود را نصب کنند ، بین سران قبیله‌ ها اختلاف شد. رئیس هر قبیله می‌ خواست این افتخار را نصیب خود کند. بزرگان قبیله طشتی پر از خون آوردند و دست خود را در آن فرو بردند و این کار مانند سوگندی بود که به موجب آن باید بجنگند تا پیروز شوند. آنها پذیرفتند، نخستین کسی را که از در بنی‌ شیبه داخل مسجد شود به داوری بپذیرند و هر چه او گفت انجام دهند. نخستین کسی که داخل شد حضرت محمد (ص) بود. آنان داوری پیامبر را پذیرفتند و به دستور پیامبر (ص) حجر الاسود را میان پارچه‌ ای گذاشتند و رئیس هر قبیله یک گوشه از پارچه را بلند کرد، چون پارچه را بالا بردند، پیامبر ، حجر الاسود را برداشت و بر جای آن نهاد.بعثتبعثت پیامبر (ص) ۲۷ رجب است. او در حِراء به پیامبری مبعوث شد. حضرت محمد (ص) در سال‌ های نزدیک به بعثت هر سال یک ماه از مردم کناره می‌گرفت و در کوه حِرٰاء به عبادت خدا مشغول می‌ شد. او در این باره گفته است: جبرئیل نزد من آمد و گفت: بخوان. گفتم: خواندن نمی‌ دانم. دوباره گفت: بخوان. گفتم: چه بخوانم؟ گفت: «اقْرَ‌أْ بِاسْمِ رَ‌بِّک الَّذِی خَلَقَ ؛ بخوان به نام پروردگارت که آفرید».او در چهل سالگی به پیامبری رسید. پیامبر (ص) دعوت به توحید را نخست از خانواده خود آغاز کرد و اولین کسی که از زنان به او ایمان آورد ، خدیجه و از مردان، علی بن ابی طالب (ع) بود.هر چند دعوت آغازین پیامبر (ص) محدود بود ولی شمار مسلمانان رو به فزونی گذاشت و پس از چندی ، اسلام‌ آورندگان به اطراف مکه می‌ رفتند و با پیامبر (ص) نماز می‌ گزاردند.دعوت علنیپس از آنکه پیامبر (ص) به پیامبری رسید ، سه سال پنهانی به دعوت مردم پرداخت. پیامبر (ص) در آغاز ، مردم را به ترک پرستش بت‌ ها و پرستیدن خدا دعوت می‌ کرد. مسلمانان هنگام نماز و پرستش خدا ، از مردم پنهان می‌ شدند و در جاهای دور از رفت‌ و‌ آمد نماز می‌ گزاردند. وقتی سه سال از بعثت پیامبر (ص) گذشت ، او مأمور شد دعوت خود را علنی کند. زمانی که آیه انذار «وَأَنذِرْ‌ عَشِیرَ‌تَک الْأَقْرَ‌بِینَ ..؛ و خویشان نزدیکت را هشدار ده.») نازل شد ، پیامبر مهمانی برگزار کرد و در آن حدود چهل تن از فرزندان عبدالمطلب حاضر شدند همین که رسول خدا خواست سخنان خود را آغاز کند ، ابولهب پیامبر را ساحر خواند و مجلس را به هم زد. پیامبر (ص) روزی دیگر آنان را خواند و دعوتش را به آنان رساند.زمانی که رسول خدا دعوت خود را به خویشاوندان رساند، گفت: کدام یک از شما مرا در این کار یاری می‌کند تا برادر ، وصی و خلیفه من در میان شما باشد؟ همه ساکت شدند و امام علی (ع) گفت:‌ ای رسول خدا! من هستم. پیامبر فرمود: این وصی و خلیفه من در میان شماست ، سخن او را بشنوید و از او فرمان برید.دشمنی قریش و پیامدهای آنقریشیان به موجب پیمان‌ های قبیله‌ ای، نمی‌ توانستند به پیغمبر (ص) آسیب جانی برسانند ؛ زیرا در این صورت با بنی‌ هاشم درگیر می‌ شدند و ممکن بود تیره‌های دیگر هم وارد کارزار شوند. به همین دلیل مخالفت آنان با پیامبر (ص)، از حدّ بدگویی و آسیب رساندن‌ های جزئی بیشتر نبود ، اما به مسلمانان بی‌ پناه ، تا آنجا که می‌ توانستند آسیب می‌ رساندند.وقتی بزرگان قریش از افزایش شمار مسلمانان نگران شدند ، نزد ابوطالب ، عموی پیامبر (ص)، رفتند و از وی خواستند برادر زاده‌اش را از دعوتی که آغاز کرده ، باز دارد. روزی از وی خواستند محمد (ص) را به آنان بسپارد تا او را بکشند و در عوض عمارة بن ولید را که جوانی زیبا و به اعتقاد آنان خردمند بود ، بگیرد اما ابوطالب نپذیرفت. ابوطالب سخنان آنان را با پیامبر (ص) در میان نهاد و پیامبر (ص) در پاسخ فرمود: «به خدا سوگند اگر خورشید را در دست راست و ماه را در دست چپ من بگذارند ، از دعوت خود دست بر نمی‌ دارم تا این که خداوند مرا در این امر پیروز گرداند یا جانم را در این راه از دست دهم.»هجرت مسلمانان به حبشهبا شدت گرفتن دشمنی قریش با پیامبر (ص) ‌و سخت‌ گیری و آزار پیروان او ، پیامبر (ص) ناچار به مسلمانان دستور داد به حبشه هجرت کنند وقتی قریش از هجرت مسلمانان به حبشه آگاه شدند، عمرو بن عاص و عبدالله بن ابی‌ ربیعه را نزد نجاشی پادشاه حبشه فرستادند تا آنان را باز گردانند اما نجاشی از سپردن آنان به نمایندگان قریش امتناع کرد.محاصره بنی‌هاشمپس از پیشرفت اسلام در مکه و مخالفت نجاشی با بازگرداندن مسلمانان ، قریشیان ، حضرت محمد (ص) و بنی‌ هاشم را در فشار و تحریم اقتصادی و اجتماعی قرار دادند. آنها عهد نامه‌ ای نوشتند و متعهد شدند که به فرزندان هاشم و عبدالمطلب ، زن ندهند یا از آنان زنی نخواهند ، چیزی به آنان نفروشند و چیزی از آنان نخرند. آنان عهد نامه را در خانه کعبه آویختند. پس از آن ، بنی‌ هاشم در دره شعب ابی‌ طالب خوانده شد ، ساکن شدند.انزوای بنی‌هاشم دو یا سه سال طول کشید. در این مدت که آنان در سختی به سر می‌ بردند، چند تن از خویشاوندان، شبانه برای آنها گندم می‌ بردند. شبی ابوجهل که با بنی‌ هاشم دشمنی می‌ کرد ، از این ماجرا آگاه شد و مانع شد که حکیم بن حزام برای خدیجه بار گندم ببرد. همین سبب شد گروهی پشیمان شده و به حمایت از بنی‌هاشم برخاستند. آنها می‌ گفتند چرا بنی‌ مخزوم در نعمت به سر ببرند و پسران هاشم و عبدالمطلب در سختی بمانند. سرانجام گفتند این عهد نامه باید باطل شود. جمعی از شرکت‌ کنندگان در پیمان ، تصمیم گرفتند آن را پاره کنند. وقتی سراغ پیمان‌نامه رفتند ، دیدند موریانه آن را خورده و تنها جمله «باسمک اللهم» از آن باقی مانده است.ابوطالب به انجمن قریش رفت و گفت: برادر زاده‌ ام می‌ گوید موریانه پیمان‌ نامه‌ای را که نوشته‌ اید خورده و تنها نام خدا را باقی گذاشته است. ببینید اگر سخن او راست است محاصره ما را بشکنید و اگر دروغ می‌ گوید او را به شما خواهم سپرد. چون به سر وقت نامه رفتند ، دیدند موریانه همه آن را جز نام خدا خورده است. بدین ترتیب پیمان محاصره بنی‌هاشم شکسته شد.سفر به طائفپیامبر (ص) اندکی بعد از خروج از شعب ابی‌ طالب ، با در گذشت دو حامی خود ، خدیجه و ابوطالب رو برو شد. وی برای جلب حمایت مردم طائف به آنجا سفر کرد ؛ اما مردم آنجا با او بد رفتاری کرده و پیامبر به مکه بازگشت.هجرت به مدینهدر سال یازدهم بعثت ، در مراسم حج شش تن از قبیله خزرج با پیامبر دیدار کردند و پیامبر دین خود را بر آنها عرضه کرد. آنها با پیامبر عهد بستند که پیام دین محمد (ص) را به مردم خود ابلاغ کنند. سال بعد ، در وقت حج ، دوازده تن از مردم مدینه در عقبه با محمد (ص) بیعت کردند. بیعت آنان این بود که به خدا ، شرک نورزند ، دزدی نکنند ، زنا نکنند ، فرزندان خود را نکشند ، تهمت نزنند ، و در کارهای خیر که محمد (ص) دستور می‌دهد ، از او اطاعت کنند. پیغمبر (ص) مُصعب بن عُمیر را همراه آنان به یثرب فرستاد تا قرآن را به مردم تعلیم دهد و آنان را به اسلام دعوت کند و او را از وضعیت شهر و استقبال مردم از اسلام مطلع کند.در موسم حج ، ۷۳ مرد و زن از قبیله خزرج ، پس از فراغت از مراسم حج در عقبه گرد آمدند. پیامبر اکرم (ص) با عموی خود عباس بن عبدالمطلب نزد آنان رفت. نوشته‌ اند نخستین سخنگو عباس بود که گفت: «ای مردم خزرج! محمد از ماست و تا آنجا که در توان ما بود او را از گزند مردم باز داشتیم. اکنون او می‌ خواهد نزد شما بیاید. اگر در توان خود می‌ بینید که او را حمایت کنید و شر مخالفان را از او باز دارید چه بهتر وگرنه از همین حالا او را رها کنید». آنان در پاسخ عباس گفتند: «سخن تو را شنیدیم ، اکنون ای رسول خدا! آنچه نزد تو و خدای تو پسندیده است بگو!» پیغمبر آیاتی از قرآن خواند و سپس فرمود: «با شما بیعت می‌کنم که از من همچون کسان خود حمایت کنید». نمایندگان مردم مدینه با او بیعت کردند که با دشمن او دشمن و با دوست او دوست باشند و با هر که با وی به جنگ برخاست ، جنگ کنند. به این سان این بیعت را بیعة الحرب نامیدند. پس از این بیعت ، پیامبر اکرم (ص) به مسلمانان اجازه داد به یثرب بروند.وقتی قریش از پیمان پیامبر با مردم یثرب و پشتیبانی آنان از محمد (ص) مطلع شدند ، پیمان‌ های قبیله‌ ای را نادیده گرفتند و برای کشتن پیامبر (ص) توطئه کردند. قریشیان به این نتیجه رسیدند که از هر قبیله‌ ای جوانی آماده شود تا دسته‌ جمعی بر سر محمد (ص) بریزند و همه با هم او را بکشند. در این صورت ، کشنده او یک تن نخواهد بود و بنی‌ هاشم نمی‌ توانند به خون خواهی وی برخیزند ؛ زیرا جنگ با همه تیره‌ها برای آنان مقدور نیست و ناچار به گرفتن خون‌ بها راضی خواهند شد. در شب اجرای توطئه قریش، پیامبر اکرم (ص) به فرمان خدا از مکه خارج شد و علی (ع) در بستر او خوابید (لیلة المبیت). پیامبر عازم یثرب شد و سه روز در غار ثور توقف کرد تا کسانی که او را تعقیب می‌ کردند ، نا امید شدند. پیامبر اسلام سپس از بیراهه به یثرب رفت.آغاز هجرتمورخان متأخر اسلامی و اروپایی نوشته‌ اند که پیامبر ۹ روز در سفر بود و روز ۱۲ ربیع الاول سال ۱۴ بعثت برابر با ۲۴ سپتامبر ۶۲۲ میلادی به قبا در نزدیکی مدینه رسید. هجرت پیامبر از مکه به مدینه مبدأ تاریخ مسلمانان قرار گرفت. رسول خدا (ص) هنگام توقف در قبا مسجدی بنا کرد که مسجد قبا نام گرفت.امام علی (ع) سه روز پس از هجرت پیغمبر (ص) در مکه ماند ، امانت‌ های مردم نزد رسول خدا را به صاحبان آن ها برگرداند ، سپس با زنانی از بنی‌هاشم که فاطمه (س) جزو آنان بود ، به مدینه رفت و در قبا به پیغمبر ملحق شد.پیامبر (ص) ، جمعه ، دوازده ربیع الاول ، با گروهی از بنی النجار روانه مدینه شد. نخستین نماز جمعه را در قبیله بنی‌ سالم بن عوف گزارد. هنگام ورود به شهر ، بزرگ هر قبیله یا رئیس هر خانواده می‌ خواست پیغمبر را به خانه خود ببرد تا افتخاری بیش از دیگران بیابد ، پیامبر (ص) گفت هر جا شترم بر زمین بخوابد ، منزل خواهم کرد. حضرت محمد (ص) در پاسخ دعوت‌ کنندگان گفت شتر من مأمور است و می‌داند به کجا برود. شتر در میان خانه‌ های بنی‌ مالک بن نجار ، در زمینی که دو یتیم مالک آن بودند ، بر زمین نشست. پیامبر زمین را از سرپرست آن دو خرید و در آن مسجدی ساخت که اساس مسجدالنبی است. محمد (ص) در ساختن مسجد با مسلمانان همکاری کرد.مسلمانانی که به مدینه آمدند مهاجران نام گرفتند و انصار (ساکنان پیشین یثرب) آنان را در منزل خویش جای می‌ دادند. پیامبر (ص) میان انصار و مهاجران ، پیمان برادری برقرار کرد و خود، امام علی (ع) را به برادری گرفت. مدتی پس از ورود به مدینه ، پیامبر (ص) با اهالی شهر ، از جمله یهودیان، پیمانی بست تا حقوق اجتماعی یکدیگر را رعایت کنند.کارشکنی‌های منافقان و یهودیان مدینهبا آن که بیشتر مردم یثرب ، مسلمان و یا موافق پیغمبر بودند ، اما افرادی همچون عبدالله بن ابی با آن که به ظاهر خود را مسلمان می‌ خواندند ، در نهان علیه مسلمانان توطئه می‌ کردند. این گروه، که منافقان خوانده می‌ شدند ، چاره این دسته مشکل‌تر از مشرکان و یهودیان بود ؛ زیرا اینان نزد مسلمانان خود را مسلمان می‌ خواندند و پیامبر (ص) به حکم ظاهر اسلام نمی‌ توانست با آنان بجنگد.کارشکنی عبدالله بن ابی در راه اسلام تا مرگ او ادامه داشت. یهودیان با آن که در پیمان‌نامه مدینه دارای حقوقی شده بودند تا آنجا که از غنیمت جنگی هم نصیب می‌ بردند، و با آن که نخست روی موافق به مسلمانان نشان دادند و چند تن از آنان به دین اسلام درآمدند، سرانجام ناخشنودی نمودند. علت این ناخشنودی آن بود که آنان گذشته از تسلط بر اقتصاد یثرب ، با عرب‌ های بیابانی و نیز با مشرکان مکه داد و ستد داشتند و انتظار می‌ بردند که با ریاست عبدالله بن ابی بر مدینه نفوذ اقتصادی آنان توسعه یابد ؛ اما رسیدن محمد (ص) بدین شهر و شیوع اسلام مانع این نفوذ شد. گذشته از این، یهودیان نمی‌ پذیرفتند که کسی را که از نسل یهود نیست به پیغمبری بشناسند. این بود که آنها هم پس از چندی مخالفت خود را با محمد (ص) آشکار کردند. ظاهراً عبدالله بن ابی نیز در تحریک آنان بی‌ اثر نبود. یهودیان گفتند آن پیغمبر که ما انتظار او را داشتیم محمد نیست و در مقابل آیات قرآن ، تورات و انجیل را به رخ مسلمانان می‌کشیدند و می‌گفتند آنچه قرآن می‌گوید با آنچه در کتاب‌های ماست، یکی نیست. آیات متعددی از قرآن در این باره نازل شد که دانشمندان یهود برای آن که مقام خود را حفظ کنند آن آیات را دگرگون کرده‌اند. سرانجام قرآن به یکباره رابطه اسلام را با یهود و نصاری برید و برای آن که به عرب بفهماند آنان در مقابل یهود امتی جداگانه هستند گفت: عرب بر ملت ابراهیم و ابراهیم جد اعلای اسرائیل است: «ای اهل کتاب چرا در ابراهیم خصومت می‌کنید؟ مگر نه این است که تورات و انجیل پس از ابراهیم فرستاده شده است؟ شما در آنچه می‌دانید خصومت کردید. چرا در چیزی که نمی‌دانید خصومت می‌کنید؟ در حالی که خدا می‌ داند و شما نمی‌ دانید. ابراهیم نه یهودی بود و نه ترسا و نه مشرک بلکه مسلمانی پاک اعتقاد بود»تغییر قبلهتغییر قبله در ماه رجب سال دوم هجری (۱۷ ماه پس از ورود پیامبر به مدینه) رخ داده است. مسلمانان تا پیش از آن ، هنگام نماز رو به مسجد الاقصی نماز می‌ خواندند. یهودیان پیامبر (ص) را سرزنش می‌ کردند و می‌ گفتند: تو تابع مایی و به سوی قبله ما نماز می‌ گذاری. رسول خدا (ص) از این سرزنش آزرده خاطر بود تا اینکه روزی در مسجد بنی سلمه، نماز ظهر می‌ خواند که جبرئیل نازل شد و در بین نماز، او را به طرف کعبه برگرداند و آیه قبله (آیه ۱۴۴ سوره بقره) نازل شد. بنابراین ، پیامبر (ص) دو رکعت از نمازش را به سوی بیت المقدس و دو رکعت دیگر را به سوی کعبه اقامه کرد که اعتراض و سر و صدای یهودیان را در پی داشت: «به زودی بیخردان مردم می‌گویند چه چیز ایشان را از قبله‌ای که بر آن بودند برگرداند؟! بگو: خاور و باختر از آن خداست؛ او هر که را می‌خواهد به راه راست هدایت می‌کند.»جنگ بدراز هنگامی که پیامبر (ص) پیمان دوم عقبه را با مردم مدینه بست ، پیش‌ بینی می‌شد که با قریش درگیری رخ دهد. نخستین غزوه در ماه صفر سال دوم هجرت بود که آن را غزوه ابواء و یا ودّان نامیده‌اند. در این لشکرکشی درگیری پیش نیامد. پس از آن ، غزوه بُواط در ربیع الاول بود که در آن هم درگیری رخ نداد . در جمادی‌ الاول خبر رسید که کاروان قریش به سرکردگی ابوسفیان از مکه عازم شام است. پیغمبر به سروقت آنان تا ذات العشیرة رفت ، ولی کاروان از پیش گذشته بود. این غزوه‌ها از آن رو بی‌نتیجه می‌ ماند که جاسوسانی در داخل مدینه از تصمیم پیغمبر آگاه می‌شدند و پیش از حرکت نیرو ، خود را به کاروان می‌ رساندند و آنان را از خطری که در پیش داشتند، آگاه می‌کردند.در سال دوم هجری ، مهم‌ ترین برخورد نظامی مسلمانان و مشرکان که به غزوه بدر مشهور شد ، رخ داد. با آنکه عده مسلمانان کمتر از مکیان بود ، توانستند پیروزی را از آن خود کنند و از مشرکان، بسیاری کشته و اسیر شدند. در این جنگ ، ابوجهل و عده‌ای دیگر از قریش کشته شد و همین اندازه اسیر گردیدند. از مسلمانان ۱۴ تن شهید شدند. در این جنگ چند تن از دلاوران مکه که به شجاعت معروف بودند ، به دست امام علی (ع) کشته شدند.درگیری با یهودنخستین درگیری با یهودیان ، چند هفته پس از جنگ بدر رخ داد. یهودیان بنی‌قَینُقاع بیرون شهر مدینه در قلعه‌ای منزل داشتند و به کار زرگری و آهنگری می‌پرداختند. نوشته‌ اند روزی زنی از عرب به بازار رفت و کالای خود را در بازار بنی‌قینقاع فروخت و بر در دکان زرگری نشست. یکی از یهودیان جامه او را بر پشت وی گره زد، چون زن از جا برخاست جامه‌اش به یک سو رفت و یهودیان بدو خندیدند. زن مسلمانان را به یاری خواند. مسلمانی به یاری آن زن، مرد یهودی را کشت. یهودیان برآشفتند و آن مسلمان را کشتند. پس از این حادثه، پیامبر (ص) به یهودیان گفت اگر بخواهند اینجا بمانند باید تسلیم شوند. بنی‌قینقاع گفتند شکست مردم مکه تو را فریفته نگرداند، آنان مرد جنگ نبودند. اگر ما با تو جنگ کنیم به تو نشان خواهیم داد چکاره‌ایم. پیامبر (ص) آنان را محاصره کرد و محاصره آنان ۱۵ شبانه‌ روز طول کشید و چون تسلیم شدند، عبدالله بن ابی اصرار ورزید و پیغمبر از کشتن آنان درگذشت و آنان را به شام تبعید کرد.جنگ اُحددر سال سوم هجری، قریشیان از قبایل متحد خود بر ضد مسلمانان یاری خواستند و با لشکری مجهز به فرماندهی ابوسفیان، به سوی مدینه به راه افتادند. پیامبر (ص) نخست قصد داشت در مدینه بماند ، ولی سرانجام بر آن شد تا برای مقابله با لشکر مشرکان مکه از شهر بیرون رود. در جایی نزدیک کوه اُحُد، دو لشکر با یکدیگر رو به‌ رو شدند و با اینکه نخست پیروزی با مسلمانان بود، ولی با ترفندی که خالد بن ولید به کار برد و با استفاده از غفلت گروهی از مسلمانان، مشرکان از پشت هجوم بردند و به کشتار مسلمانان پرداختند. در این جنگ، حمزة بن عبدالمطلب، عموی پیامبر (ص)، به شهادت رسید. پیامبر (ص) نیز زخم برداشت و شایعه کشته‌ شدن او موجب تضعیف روحیه مسلمانان شد.جنگ‌های بنی‌نضیر، دومة الجندلدر سال ۴ هجری قمری چند درگیری پراکنده با قبایل اطراف مدینه پیش آمد که دین اسلام را به سود خود نمی‌دیدند و ممکن بود با یکدیگر متحد شده، به مدینه هجوم آورند. دو حادثه رجیع و بئر معونه که طی آن مبلغان مسلمان توسط جنگجویان قبایل متحد کشته شدند، نشان از همین اتحاد و نیز تلاش پیامبر (ص) برای گسترش اسلام در مدینه دارد. در این سال پیامبر (ص) با بنی‌نضیر (گروهی از یهودیان مدینه) مذاکره کرد و یهودیان قصد جان او را کردند ؛‌ اما سرانجام ناچار شدند از منطقه کوچ کنند.در سال پنجم هجری، پیامبر (ص) و مسلمانان به حدود مرزهای شام در جایی به نام دومة الجندل رفتند ؛ وقتی سپاه اسلام به آنجا رسید،‌ دشمن گریخته بود و پیامبر (ص) و مسلمانان به مدینه بازگشتند.جنگ‌های احزاب، بنی‌قریظه، بنی‌مصطلقدر سال پنجم هجری ، ابوسفیان سپاهی بین هفت تا ده هزار تن فراهم آورد که ششصد تن از آنان سواره بودند. چون سپاه از قبیله‌های مختلف عرب تشکیل شده بود این جنگ را جنگ احزاب نامیده‌اند. افزون بر آن، در این جنگ گروهی از یهودیان بنی‌نضیر که در خیبر به سر می‌بردند با قریش و قبیله غطفان علیه پیغمبر متحد شدند. یهودیان بنی‌قریظه نیز که پیرامون مدینه سکونت داشتند و متعهد شده بودند که قریش را یاری نکنند، پیمان‌شکنی کردند و با مردم مکه همدست شدند. در مقابل پیغمبر فقط سه هزار سپاهی داشت که به جز چند تن ، بقیه پیاده بودند.مردم مدینه در این جنگ برخلاف جنگ احد ، در شهر ماندند و حالت دفاعی به خود گرفتند. به پیشنهاد سلمان فارسی ، برای حفاظت شهر ، خندقی کندند. مدینه از سه سو به وسیله نخلستان و ساختمان محفوظ بود؛ با کندن خندقی در شمال ، آن سمت نیز از هجوم سواران دشمن محفوظ می‌ماند. پیش از رسیدن سپاه مکه به مدینه، کار کندن خندق پایان یافت. چون دشمن بدانجا رسید در شگفت ماند، زیرا تا آن روز چنان مانعی برای پیشروی جنگی ندیده بود. سواران نمی‌ توانستند از خندق عبور کنند و چون پیش می‌آمدند تیراندازان به آنها مجال نمی‌ دادند. عمرو بن عبدود که شجاعی نامدار بود، پس از رد شدن از خندق ، به دست امام علی (ع) کشته شد.چند تن از مسلمانان، با بنی‌قریظه و غطفان ارتباط برقرار کردند و آن دو را نسبت به هم بدبین کردند. باد و سرما هم درگرفت و کار بر سپاهیان مکه دشوار شد. ازاین‌رو ، ابوسفیان دستور بازگشت داد و مدینه پس از پانزده روز محاصره از خطر جست و جنگ به پایان رسید. پس از این جنگ، جریان کار به نفع مسلمانان تغییر کرد. بعضی عرب‌های بدوی نسبت به اسلام متمایل شدند و موقعیت ابوسفیان و قریش متزلزل شد.پس از پایان نبرد احزاب، پیغمبر سراغ یهودیان بنی‌قریظه رفت. آنها به موجب پیمان مدینه، مادام که علیه مسلمانان قیام نمی‌کردند، در امان بودند، اما آنان در جنگ احزاب با دشمنان اسلام متحد شدند. پیمغبر آنان را محاصره کرد و آنها پس از ۲۵ شب، تسلیم شدند. قبیله اوس که با بنی‌قریظه پیمان داشتند، به پیامبر (ص) گفتند: بنی‌قریظه هم‌پیمان‌های ما هستند و از کار خود پشیمان شده‌ اند؛ با آنها مانند هم‌ پیمانان خزرج (بنی‌قینقاع) رفتار کن. پیامبر داوری اسیران بنی‌قریظه را به سعد بن معاذ، رئیس قبیله اوس، واگذار کرد. بنی‌قریظه نیز رضایت دادند. سعد گفت: رأی من این است که مردان آنها کشته و زنان و فرزندان آنان اسیر گردند. طبق داوری سعد، خندق‌ها کندند و مردان بنی‌قریظه را کنار آن خندق گردن زدند.در سال ۶ق، مسلمانان بنی‌مُصْطَلِق را که بر ضد پیامبر (ص) درصدد تجمع بودند، شکست دادند.جنگ خیبردر سال هفتم هجری ، پیامبر (ص) بر یهودیان خَیبَر پیروز شد که پیش از آن چندین بار با دشمنان بر ضد او هم‌پیمان شده بودند. قلعه خیبر که در نزدیکی مدینه واقع شده بود،‌ به تصرف مسلمانان درآمد و پیامبر (ص) پذیرفت که یهودیان به کار زراعت خویش در آن منطقه ادامه دهند و هر سال از محصول خود بخشی به مسلمانان بپردازند.در نبرد خیبر، کار فتح یکی از قلعه‌ها دشوار شد و رسول خدا (ص) به ترتیب ابوبکر بن ابی قحافه و عمر بن خطاب را برای فتح آن فرستاد، اما عاجز ماندند سپس پرچم را به امام علی (ع) داد و او آن را فتح کرد.صلح حُدیبیهدر ذی القعدة سال ششم هجری پیغمبر اکرم (ص) با هزار و پانصد تن از مردم مدینه برای ادای عمره روانه مکه شد. قریش وقتی از قصد پیغمبر آگاه شدند، برای ممانعت وی آماده گردیدند. نخست خالد بن ولید و عکرمة بن ابی‌ جهل را روانه کردند تا او را از رسیدن به مکه بازدارند. پیغمبر (ص) در جایی که حدیبیه نام دارد و آغاز سرزمین‌ های حرم است، فرود آمد و به مردم مکه پیغام داد ما برای زیارت آمده‌ایم نه برای جنگ. قریش نپذیرفتند. سرانجام صلح‌ نامه‌ای بین او و نماینده مردم مکه امضا شد که به موجب آن برای ده سال جنگی بین دو طرف نخواهد بود. در این سال مسلمانان نباید به مکه داخل شوند، اما در سال آینده همین موقع مردم شهر سه روز از مکه بیرون می‌روند و شهر را برای مسلمانان خواهند گذاشت تا زیارت کنند. یکی دیگر از مواد این پیمان‌ نامه این بود که هرکس از مردم مکه نزد محمد (ص) آید به مکه برگردانده شود ، اما اگر کسی از مدینه به مکه رفت قریش الزامی ندارد او را بازگرداند. دیگر ماده پیمان‌ نامه این بود که هر قبیله آزاد است که در پیمان قریش باشد یا در پیمان حضرت محمد (ص). بعداً قریش با رعایت نکردن همین شرط موجبات فتح مکه را پدید آوردند.زیارت خانه خدادر ذیقعده سال هفتم هجری به موجب صلح حدیبیه پیغمبر روانه مکه شد. ورود پیغمبر و مسلمانان به مسجدالحرام و انجام اعمال عمره ، شکوه مراسم و حرمتی که مسلمانان به پیغمبر خویش می‌ نهادند در دیده قریش بزرگ جلوه کرد و تقریباً بر آنان مسلم شد که دیگر نیروی مقابله با محمد (ص) را ندارند. بدین جهت دو تن از بزرگان آن تیره، خالد بن ولید و عمرو بن عاص، خود را به مدینه رساندند و مسلمان شدند.دعوت سران ممالک دیگر به اسلامپس از صلح حدیبیه، پیامبر (ص) که تا حدی از تجاوزات و تعرض‌ های قریش آسوده‌ خاطر شده بود تصمیم به دعوت فرمانروایان و پادشاهان ممالک اطراف گرفت. سپس نامه‌هایی به امپراتور روم شرقی ، ایران ، نجاشی و نیز امیر غسانیان شام و امیر یمامه فرستاد.فتح مکهبه موجب پیمان حدیبیه مقرر شده بود که هر قبیله‌ ای می‌ تواند با هر یک از دو گروه قریش یا مسلمانان پیمان ببندد. خزاعه به پیمان حضرت محمد (ص) و بنوبکر به پیمان قریش در آمدند. درگیری بین بکر و خزاعه پدید شد و قریش بنوبکر را علیه خزاعه یاری کردند. بدین ترتیب، پیمان حدیبیه به هم خورد، زیرا قریش علیه هم‌ پیمانان پیامبر وارد جنگ شدند. ابوسفیان که متوجه شده بود این گستاخی بی‌ کیفر نخواهد ماند ، خود را به مدینه رساند شاید پیمان را تجدید کند ولی نتیجه‌ ای نگرفت.پیامبر در ماه رمضان با ۱۰,۰۰۰ نفر روانه مکه شد. و ترتیب حرکت را طوری داده بود که هیچ‌کس از سفر او مطلع نگردد. چون لشکر به مر الظهران رسید ، عباس ، عموی پیامبر ، شب هنگام از خیمه بیرون شد و خواست کسی از مردم مکه را ببیند و به وسیله او پیغام دهد که قریش پیش از آنکه هلاک شوند خود را به پیغمبر برسانند. در آن شب به ابوسفیان برخورد و او را پناه داد و نزد پیامبر آورد. ابوسفیان مسلمان شد. روز دیگر پیامبر دستور داد عباس او را در جای مناسبی نگاهدارد تا لشکریان از پیش روی او بگذرند. ابوسفیان چون عظمت مسلمانان را دید به عباس گفت: پادشاهی پسر برادرت بزرگ شده است. عباس گفت: وای بر تو این پیامبری است نه پادشاهی. گفت: بلی چنین است! عباس به پیامبر گفت: ابوسفیان مردی است که می‌خواهد امتیازی داشته باشد. پیامبر گفت: هر کس به خانه رود و در را به روی خود ببندد در امان است. هرکس به خانه ابوسفیان پناهنده شود در امان است. هرکس به مسجد الحرام برود در امان است. لشکر انبوه با آرامی وارد مکه شد. سعد بن عباده رئیس تیره خزرج، چون به مکه درآمد گفت: امروز روز کشتار است! امروز روز درهم شکسته شدن حرمت است. سعد به گمان خود می‌خواست از قریش یا از تیره عدنانی انتقام بگیرد، و داد یثرب و مردم آن را از قریش و مکه بستاند. برای اینکه این توهم در ذهن مسلمانان جای نگیرد و فتح اسلامی را به حساب کینه‌ توزی قبیله نگذارند ، پیامبر (ص) ، امام علی (ع) را فرستاد و به او گفت: پرچم را از سعد بگیر که امروز روز رحمت است. بین مسلمانان و مردم مکه جز چند درگیری مختصر رخ نداد. پیغمبر (ص) به مسجد درآمد و همچنان که سوار بود ۷ بار کعبه را طواف کرد و بر در کعبه ایستاد و گفت:لا اله الا الله وحده لا شریک له صدق وعده و نصر عبده و هزم الاحزاب وحدهمردم هر ادعایی را جز خدمت کعبه و آب دادن حاجیان زیر پا گذاشتند. پیامبر (ص) دو هفته در مکه ماند و کار های شهر را سر و صورت داد. از جمله آنکه کسانی را به اطراف مکه فرستاد تا بتخانه‌ ها را ویران کنند و بت هایی را هم که در خانه کعبه نهاده بودند در هم شکست. رفتاری که پیامبر با مردم مکه کرد سماحت اسلام و بزرگواری پیامبر این دین را در دیده مخالفان آشکار ساخت. قریش که مدت ۲۰ سال از هیچ آزاری نسبت به محمد (ص) و پیروان او دریغ نکرده بودند از کیفر می‌ ترسیدند و چون از او شنیدند که در پاسخ آنها گفت: همه شما را آزاد کردم ؛ از همان روز به جای آنکه با اسلام بجنگند مصمم شدند به نام اسلام با نا مسلمانان جنگ کنند.حوادث پس از فتح مکههنوز ۱۵ روز از اقامت پیامبر (ص) در مکه نگذشته بود که برخی از طوایف پرشمار و مسلمان ناشده جزیرة العرب بر ضد آن حضرت متحد شدند. پیامبر (ص) با لشکری انبوه از مسلمانان از مکه بیرون آمد و چون به جانی به نام حُنَین رسید، دشمنان که در دره‌ های اطراف کمین کرده بودند ، به تیراندازی پرداختند. شدت تیر باران چنان بود که سپاه اسلام روی به عقب نهاد، گروهی اندک بر جای ماندند، ولی سرانجام گریختگان نیز بازگشتند و بر سپاه دشمن هجوم بردند و ایشان را شکست دادند.غزوه تبوکدر سال نهم هجرت به پیغمبر خبر رسید که رومیان سپاه انبوهی در بلقاء فراهم آورده‌اند و می‌خواهند به مسلمانان حمله برند. تابستانی سخت گرم و هنگام رسیدن میوه‌ ها بود و مردم می‌ خواستند در خانه‌ ها به آسایش به سر برند. در بیت المال نیز مالی چندان دیده نمی‌شد. عادت پیغمبر چنان بود که در لشکر کشی هدف را معین نمی‌ کرد، اما در جنگ تبوک به سبب دشواری‌ هایی که در پیش بود اعلام داشت که به جنگ با رومیان خواهیم رفت. گروهی می‌ گفتند: فصل گرماست، در این فصل نروید! این دسته همانند که با این آیه سرزنش شده‌اند:و گفتند در گرما کوچ مکنید. بگو گرمی آتش دوزخ سخت تر است اگر می‌ دانستند.شمار سپاهیان اسلام را در این غزوه سی هزار تن نوشته‌ اند. و این بالاترین رقم لشکر در غزوه‌های اسلامی و بلکه بالاترین رقم گردآوری سپاه در عربستان تا آن روز است. در این لشکر کشی پیغمبر امام علی (ع) را در مدینه نهاد تا به کار خانه او رسیدگی کند. منافقان گفتند او دوست نداشت که در این سفر علی (ع) همراه او باشد و چون علی (ع) در این باره به پیغمبر شکایت کرد فرمود من تو را خلیفه خود کردم که تو برای من مانند هارون برای موسی هستی جز آن که پس از من پیامبری نیست. لشکر از تشنگی به زحمت افتاد و چون به تبوک رسیدند معلوم شد خبر آمادگی رومیان درست نبوده است. جنگ تبوک آخرین درگیری مسلمانان با نا مسلمانان در زندگی پیغمبر بود. از این پس سراسر عربستان تسلیم شد. پس از این جنگ بود که از هر قبیله نمایندگانی برای اظهار اطاعت قبیله‌ های خود و پذیرفتن اسلام نزد پیغمبر آمدند و تقریباً می‌توان گفت عموم قبیله‌ ها مسلمان شدند. این سال را بدین علت سنة الوفود نامیده‌اند. (وفود جمع وفد به معنای دسته نمایندگان یا مهمانان است).سنة الوفودبعد از فتح مکه ، هیئت‌ های بسیاری به نمایندگی از قبیله‌ های مختلف به مدینه نزد پیامبر (ص) آمدند و اظهار اسلام و تبعیت کردند و پیامبر نیز با لطف و محبت و توجه، آنان را پذیرفت. از این رو این سال به سنة الوفود (سال هیئت‌ها) مشهور شد.ماجرای مباهلهدر سال نهم هجری پیامبر اسلام (ص) همزمان با مکاتبه با سران حکومت‌های جهان ، نامه‌ای به اسقف نجران نوشت و از ساکنان نجران خواست که اسلام را بپذیرند. مسیحیان تصمیم گرفتند گروهی را به مدینه بفرستند تا با پیامبر سخن بگویند و سخنان او را بررسی کنند.هیأت نمایندگان در مسجد مدینه با پیامبر اسلام گفتگو کردند. پس از اصرار دو طرف بر حقانیت عقاید خود ، تصمیم گرفته شد که مسئله از راه مباهله خاتمه یابد ، از این رو قرار شد که فردای آن روز، همگی خارج از شهر مدینه ، در دامنۀ صحرا برای مباهله آماده شوند.بامداد روز مباهله ، پیامبر (ص) به خانه امیرالمؤمنین (ع) آمد. دست امام حسن (ع) را گرفته و امام حسین (ع) را در آغوش گرفت ، و به همراه حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س) برای مباهله ، از مدینه بیرون آمد. چون نصارا آنان را دیدند ، از مباهله سر باز زدند و تقاضای مصالحه کردند.آخرین حج پیامبر (ص)پیغمبر در ذی قعده سال دهم هجری عازم آخرین حج خود شد. در این سفر بود که احکام حج را به مردم تعلیم داد. قریش پیش از اسلام برای خود امتیازاتی درست کرده بود. گذشته از کلید داری و پرده داری خانه و مهمانی کردن و آب دادن حاجیان ، در آداب زیارت نیز خود را جدا از دیگر قبیله‌ ها می‌ دانست. در این سفر پیغمبر آنچه را قریش در زیارت خانه خدا برای خود امتیازی می‌ شمرد و دیگران را از آن محروم می‌ ساخت از میان برد. از جمله این امتیازات یکی این بود که در دوره جاهلیت مردم می‌ پنداشتند طواف خانه باید در جامه پاک باشد و جامه هنگامی پاک است که از قریش گرفته شود. اگر قریش جامه طواف را به کسی نمی‌ داد او باید برهنه طواف کند. دیگر این که قریش مانند حاجیان از عرفات بار نمی‌ بستند ، بلکه از مزدلفه کوچ می‌ کردند و این امتیاز را برای خود فخر می‌شمردند. قرآن این امتیاز را با این آیه از میان برد:از جایی کوچ کنید که مردم کوچ می‌ کنند.و مردم دیدند محمد (ص) که خود از قریش است با دیگر مردمان از عرفات کوچ می‌کند. هم در این سفر بود که گفت: مردم! نمی‌دانم سال دیگر را خواهم دید یا نه. مردم هر خونی که در جاهلیت ریخته شده زیر پا می‌گذارم. خون و مال شما بر یکدیگر حرام است تا آنگاه که خدا را ملاقات کنید.ماجرای غدیر خُمّدر بازگشت به مدینه در منزل جُحفه آنجا که راه مردم مصر، حجاز و عراق از یکدیگر جدا می‌شود در موضعی که به نام «غدیر خُم» معروف شده است، امر خدا به او رسید که باید علی (ع) را به جانشینی خود نصب کنی و به تعبیر روشن‌ تر باید سرنوشت حکومت اسلامی معلوم گردد. رسول خدا (ص) در جمع مسلمانان که شمار آنان را میان نود یا یکصد هزار تن نوشته‌ اند اعلام فرمود:من بر هر کس ولایت دارم ، علی مولای اوست. خدایا بپیوند با کسی که بدو بپیوندد و دشمن بدار کسی را که او را دشمن دارد. و دوست بدار کسی را که او را دوست بدارد. و دشمن روی باش با کسی که با او دشمن روی است و خوار کن کسی را که او را خوار کند و حق را با او بگردان هر جا که بگردد. آن کس که حاضر است این سخنان را بدان کس که غائب است برساند.پس از بازگشت از سفر حج در حالی که قوّت و شوکت اسلام روز افزون شده بود، تندرستی پیغمبر (ص) به خطر افتاد، اما با وجود بیماری ، سپاهی به تلافی شکست موته به فرماندهی اسامة بن زید، آماده کرد. ولی پیش از این که این سپاه به مأموریت برود، پیغمبر (ص) به دیدار پروردگار خود رفت. و وقتی آن حضرت عازم دیدار خدا شد که وحدت اسلامی را در سراسر شبه جزیره عربستان برقرار ساخت و اسلام را در برابر دو امپراتوری بزرگ ایران و روم در آورد.رحلتدر اوایل سال سال ۱۱ قمری ، پیامبر (ص) بیمار شد. چون بیماری وی سخت شد ، به منبر رفت و مسلمانان را به مهربانی با یکدیگر سفارش نمود و فرمود: اگر کسی را حقی بر گردن من است بستاند، یا حلال کند و اگر کسی را آزرده‌ ام اینک برای تلافی آماده‌ام.مهم‌ترین کتاب‌های اهل سنت، در آخرین روزهای حیات رسول خدا، در حالی که جمعی از صحابه به عیادت ایشان رفته بودند فرمود: قلم و کاغذی بیاورید تا چیزی برای شما بنویسم که به برکت آن، هرگز گمراه نشوید. یکی از حاضران گفت: بیماری بر پیامبر (ص) غلبه کرده (و هذیان می‌گوید) و ما قرآن را داریم و آن برای ما کافی است. در میان حاضران غوغا و اختلاف افتاد؛ بعضی می‌گفتند: بیاورید تا حضرت بنویسد و بعضی غیر از آن را می‌گفتند، رسول خدا (ص) فرمود: برخیزید و از نزد من بروید. در صحیح مسلم که آن نیز از مهم ترین کتابهای اهل سنت است، فردی که با سخن پیامبر مخالفت کرد عمر بن خطاب معرفی شده است. در همان کتاب و همچنین صحیح بخاری آمده است که ابن عباس پیوسته بر این ماجرا افسوس می‌خورد و آن را مصیبتی بزرگ می‌شمرد.وفات پیامبر (ص) در ۲۸ صفر سال ۱۱ قمری، یا به روایتی در ۱۲ ربیع‌الاول همان سال در ۶۳ سالگی روی داد. چنانکه در نهج البلاغه آمده است، هنگام جان دادن، سر پیامبر (ص) میان سینه و گردن امام علی (ع) بوده است.در آن وقت از فرزندان او جز حضرت فاطمه (س) کسی زنده نبود. دیگر فرزندانش از جمله ابراهیم که یکی دو سال پیش از وفات پیامبر (ص) به دنیا آمد ، همگی درگذشته بودند. پیکر مطهر پیامبر (ص) را حضرت علی (ع) به یاری چند تن دیگر از خاندان او غسل داده و کفن کرد و در خانه‌اش که اینک داخل مسجد النبی است به خاک سپردند.به‌ هنگام‌ اختلاف‌‌ نظر مهاجران و انصار درباره کیفیت‌ دفن‌ پیامبر ، به‌دنبال‌ دو کس‌ فرستادند که‌ یکی‌ به‌ شیوۀ مکیان‌ زمین‌ را می‌ شکافت‌ و دیگری به‌ روش‌ مدنیان‌ لحد می‌ساخت‌ ؛ آنان «اللهم‌ خِرْ لِرَسولِک» را بر زبان‌ آوردند و امر را بر آن‌ نهادند که‌ هر یک‌ زود‌تر رسد ، روش‌ او را به‌کار بندند، ابوطلحه انصاری زودتر آمد و به روش مدنیان لحد را آماده کردند.جانشینی پیامبر (ص)در حالیکه علی بن ابی طالب (ع) و بنی هاشم سرگرم مراسم غسل پیغمبر بودند، بعضی از بزرگان مردم مدینه (انصار) و سه نفر از مهاجرین بی‌توجه به آن که دو ماه پیش پیغمبر در واقعه غدیر چه گفته است، در جایی گرد آمدند و بر سر تعیین خلیفه جدل کردند و سرانجام به خلافت ابوبکر رضایت دادند. پس از آن این افراد شروع به گرفتن بیعت اجباری از مسلمانان حاضر در شهر مدینه کردند.جایگاه پیامبر در عقاید شیعهطبق عقاید شیعه حضرت محمد (ص) نبی و رسول است و چون خاتم الانبیاء بوده ، هیچ پیامبری بعد از آن حضرت نخواهد آمد. حضرت محمد (ص) جزو انبیای اولوالعزم است و شریعتی نوین از جانب خداوند برای بشر آورده است. پیامبر (ص) اولین نفر از چهارده معصوم است. ایشان نه فقط در دریافت و ابلاغ وحی بلکه در تمام ساحت‌ های زندگی عصمت داشته است. همچنین از پیامبر (ص) معجزاتی نقل شده است که مهم‌ترین آنها قرآن است.Aparat => aparat.com/risxtorBlogfa => risxtor.blogfa.comVirgool => virgool.io/@Risxtor