سفر به نوش آباد، تجربه زندگی در اعماق زمین

علت اصلی شهرت این شهر، ساختار فشرده و تو در تو و دالان های باریک و بهم پیوسته با اتاق هایی کوچک است. این شهر در زیر شهر نوش آباد ساخته شده و عمق آن بین 4 الی 16 متر برآورد شده است.شهر نوش آباد یکی از عجیب ترین مناطق در جهان است. شهری با قدمت 1500 ساله و مربوط به دوره ساسانیان که حتی می گویند در دوره حکومت انوشیروان یکی از پایتخت های ساسانیان بوده است. جایی که شاید پس از کشف شدن در سال 1385 به یک قطب مهم گردشگری ایران تبدیل شده است و سالانه گردشگران داخلی و خارجی را به سمت خود می کشاند. اگر مقصدتان به سمت کاشان است حیف است به نوش آباد سر نزنید!این شهر در سال 1385 در فهرست میراث فرهنگی ایران ثبت شد. نوش آباد در بخش مرکزی شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان واقع شده است.معرفی شهر نوش آباداین شهر در 7 کیلومتری کاشان و تقریبا نزدیک به تپه سیلک واقع شده است. تا پیش از کشف شهر زیرزمینی «اویی» در این منطقه، اولین جاذبه تاریخی شهر کاشان، تپه سیلک بود اما پس از سال 85 بسیاری از معادلات تغییر کرد و شهر زیرمینی اویی به مهم ترین جاذبه تاریخی شهر کاشان و نوش آباد تبدیل شد.البته جاذبه های گردشگری دیگری مانند مسجد جامع و مسجد امام علی (ع) از آثار دوره مغول، قلعه خشتی سی زان، پل اسحاق آباد و مسجد عقیق دوره سلجوقی نیز در این شهر وجود دارد. اما شهر زیرزمینی اویی مورد توجه بسیاری از علاقه مندان به تاریخ، هنر و باستان شناسی واقع شده است.داستان کشف شهر اویی نیز در نوع خودش شنیدنی ست. این شهر تا سال 1381 از چشم ها پنهان بود و کسی از وجودش خبری نداشت. فردی که قصد چاه کندن در حیاط خانه اش داشت اتفاقی متوجه شد که انگار ساخته و بنایی این زیر وجود دارد و شهر اویی کشف شد.شهر زیرزمینی اوییعلت اصلی شهرت این شهر، ساختار فشرده و تو در تو و دالان های باریک و بهم پیوسته با اتاق هایی کوچک است. این شهر در زیر شهر نوش آباد ساخته شده و عمق آن بین 4 الی 16 متر برآورد شده است.وسعت منطقه حدود 4 کیلومتر مربع تخمین زده می شود که ممکن است همچنان بخش هایی از این شهر ناشناخته باقی مانده باشد. زیرا بسیاری از ورودی ها و مدخل ها به علت سیل مسدود شده و دسترسی به آن ها غیرممکن شده است.مهم ترین ویژگی این شهر که شاید عامل اصلی شگفت انگیز بودن آن باشد دست کن بودن چنین اتاق، راهرو و چاه هایی است که در 3 طبقه ساخته شده اند. در واقع همه این شهر حیرت انگیز بدون وجود تجهیزات امروزی و با دست ساخته شده است. براساس بررسی های باستان شناسان این فرضیه مطرح می شود که ابزار کندن این شهر چیزی مثل الماس بوده است؛ زیرا اثر برخورد شی تیز بر روی دیواره ها و سختی بالای زمین شهر نوش آباد تنها با چیزی در حد سختی الماس اتفاق می افتد.این شهر زیرزمینی در اصل با هدف جان پناه، یعنی پناهگاهی برای انسان ها ساخته شد تا در موارد جنگ و حمله و غارت، افراد شهر نوش آباد به زیرزمین پناه ببرند. این شهر حتی تا دوره صفویه به عنوان جان پناه مورد استفاده قرار می گرفت. البته مطالعات نشان می دهد که در دوره قاجار ممکن است این شهر برای فرار از گرما هم مورد استفاده قرار می گرفت.دیدن این شهر زیرزمینی با خرید بلیط اتوبوس و سفر به این شهر تجربه جالبی را برایتان رقم خواهد زد. قدم زدن در این دالان ها، تنفس هوای مرطوبش در ریه ها و تصور کردن زندگی گذشتگان و معماری خفن این شهر سفر به یاد ماندنی ای خواهد شد.اویی یا اوئی در زمان محلی به معنای "آهای" است. نظریه ای مطرح شده که افراد وقتی همدیگر را در دالان ها گم می کردند از این کلمه برای پیدا کردن هم استفاده می کردند. الان هم به همین نا اویی معروف شده است. عده ای هم معتقدند همان زمانی که شهر را می ساختند به این اسم معروف شده است.معماری شهر اویی (شهر سه طبقه)این شهر به صورت سه طبقه ساخته شده است. طبقه اول پر از راه های پر پیچ و خم و دالان های زیاد بوده تا احیانا اگر تعقیب کننده ای مسیر زیرزمین را پیدا کرد، گمراه شود. این دالان ها برای فرار نیز بسیار مناسب بودند.طبقه دوم و سوم محل اسکان و مخفی شدن و پناه گرفتن بودند که زمینه های لازم برای ذخیره آذوقه و دسترسی به آب در شرایط خطر برای آن در نظر گرفته شده بود. در این طبقات امکان زندگی کردن را فراهم کرده بودند. در برخی قسمت های این شهر نیز در داخل دیوار سکوهایی برای نشستن ایجاد کرده بودند که از همین سکوها در اتاق ها به عنوان تاقچه استفاده می شده است. از نورپردازی جالب و جذاب شهر اویی نیز نباید غافل شد. روی دیوار دالان ها محل قرار گرفتن پیه سوز مشخص است و حدس این که دالان ها همیشه روشن بوده اند اصلا دور از ذهن نیست.دو شاهکار معماری در شهر اویی به کار گرفته شده است که توجه باستان شناسان و معماران را به خود جلب می کند:یک: استفاده از چاه برای جابجایی بین طبقاتدو: سیستم تهویه این شهروجود چاه های عمودی برای ارتباط بین طبقات این مزیت را داشت که اگر دشمن پی به زیرزمین ببرد باز هم نتواند به مردم دسترسی پیدا کند زیرا به راحتی می توانستند با دشمن مقابله کنند و یا دهانه چاه را ببندند. سیستم تهویه در این شهر نیز بر عهده چاهک های دیگری بود که براساس اختلاف فشار هوای داخل و خارج زیرزمین تنظیم می شده است و برای همین تنفس افراد با مشکل مواجه نمیشد.بررسی محققان نشان داده است که در زمان حمله مغولان، مردم نوش آباد به همین شهر اویی پناه آورده اند. بعلاوه سفال هایی در این منطقه به دست آمده است که قدمت آن به عصر ساسانی در حدود 1800 سال پیش می رسد.در زمان بازدید از این منطقه شاید یک نکته ذهن شما را درگیر کند و آن وجود دو ورودی مجزا برای شهر زیرزمینی اویی است که به یکدیگر ارتباطی ندارند. براساس شواهد و قراین چنین به نظر می رسد که یک ورودی مخصوص مردم و رعیت بوده و ورودی دیگر که بسیار کوچکتر و دارای اتاقک نگهبانی است، محل اختفای حاکم نوش آباد بوده است. البته حدس محققان بر این است که این دو ورودی به طریقی با هم مرتبط بوده اند اما بر اثر سیلاب و حفر چاه در سال های بعد این راه ارتباطی مسدود شده است.بهترین زمان بازدیدبهترین زمان بازدید از شهر نوش آباد و به ویژه شهر زیرزمینی اویی فصل بهار و پاییز است. زیرا بیشتر افراد اول جاذبه های دیدنی کاشان را مقصد قرار می دهند و بعد به نوش آباد هم می آیند. با توجه به این که فصل گلاب گیری، کاشان بیشترین بازدید کننده را دارد این شهر هم در بهار و پاییز بیشتر بازدید کننده دارد.همچنین همه روزه از ساعت 9 صبح الی 19، در شهر شگفت انگیز اویی به روی مسافران با است.اگر قصد سفر دارید حتما به پایانه سر بزنید!