از خواص و کاربردهای سدیم آلژینات چه می دانید؟

سدیم آلژینات یک ترکیب شیمیایی پرکاربرد در صنایع مختلف است. این ماده یکی از معروف ترین اعضای گروه هیدروژل در صنایع است. هیدروژل نوعی پلیمر است که توانایی جذب بالای آب را دارد. این ترکیب شیمیایی نوعی پلیمر آنیونی طبیعی است که معمولا از جلبک های دریایی بدست می آید. سدیم آلژینات به روش های مختلفی از جلبک های دریایی استخراج می شود.این ترکیب شیمیایی یک نمک سدیم اسید آلژینیک است. سدیم آلژینات بیشتر به صورت یک آرد سفید یا زرد در بازار یافت می شود. این پودر تقریباً بی بو و بی مزه است. سدیم آلژینات تجاری دارای وزن مولکولی 32000-200000 با درجه پلیمر از 180 تا 930 است. اسید آلژینیک و نمک کلسیم آن به مقدار بسیار کم در آب محلول هستند، در حالی که نمک سدیم، پتاسیم و آمونیوم و استر پروپیلن آن در آب قابل حل هستند. فرآیند تهیه سدیم آلژینات از جلبک دریایی قهوه ای به دو دسته تقسیم می شود:1. روش آلژینات کلسیم2. روش اسید آلژینیکدر فرآیند استخراج آلژینات، ابتدا عملیات اسیدی (پیش تیمار اسیدی) وجود دارد. آلژینات کلسیم با اسیدها واکنش داده و به اسید آلژینات تبدیل می شود. مرحله استخراج برای تبدیل آلژینات به حل شدن آسان آن با افزودن محلول کربنات سدیم (Na2CO3) بر روی جلبک دریایی که تحت عملیات اسیدی قرار گرفته است، انجام می شود.با این تیمار مخلوطی خمیر مانند متشکل از سدیم آلژینات محلول به دست آمده و باقی جلبک دریایی غلیظ می شود. فیلتراسیون برای جداسازی سدیم آلژینات محلول از باقیمانده جلبک دریایی که در مواد قلیایی به ویژه سلولز محلول نیست، انجام می شود.موارد استفاده از سدیم آلژیناتکاربردهای زیادی برای آلژینات ها در صنایع غذایی وجود دارد. از این ترکیبات بیشتر به عنوان تثبیت کننده محصولاتی مانند بستنی، ماست، خامه و پنیر استفاده می شود. در بستنی ‌سازی، افزودن آلژینات سدیم باعث کاهش تشکیل کریستال‌ های یخ در حین انجماد می ‌شود و در نتیجه بافت صاف و بهتری بدست می آید.در صنایع غذایی از آلژینات سدیم به عنوان غلیظ کننده در سس ها و شربت ها استفاده می شود. امولسیون های آب در روغن مانند سس مایونز و سس های سالاد غلیظ شده به دلیل استفاده از آلژینات سدیم کمتر از یکدیگر جدا می شوند. انتظار می رود استفاده از آلژینات ها در آینده نزدیک و دور در صنایع غذایی افزایش یابد.از این ترکیب شیمیایی همچنین در چاپ رنگ های راکتیو و به عنوان غلیظ کننده رنگ در چاپ روی صفحه منسوجات استفاده می شود. آلژینات با این رنگ ها واکنش نشان نمی دهد و برخلاف قوام دهنده بر پایه نشاسته به راحتی شسته می شود.از این ترکیب شیمیایی در صنایع پزشکی نیز بسیار استفاده می شود زیرا می تواند ویسکوزیته محلول را افزایش دهد. آلژینات سدیم همچنین در صنعت داروسازی نیز کاربرد دارد و به عنوان چسب در قرص پنی سیلین و داروهای دیگر استفاده می شود.برخی دیگر از کاربردهای سدیم آلژینات عبارتند از:جذب آب (مورد استفاده در لوازم آرایشی، چسب، مواد غذایی منجمد، کیک، شربت)به عنوان امولسیون (مورد استفاده در فرآوری گوشت و سبزیجات)به عنوان تثبیت کننده (مورد استفاده در تهیه نوشیدنی های آبجو و آب میوه)در ژل کردن (مورد استفاده در تهیه پودینگ فوری و پارچه ابریشمی نازک)این ترکیب شیمیایی همچنین به عنوان یک عامل لاغری نیز استفاده می شود، یعنی با تشکیل ژله ای در معده حس سیری را القا می کند بنابراین می تواند به افراد چاق کمک کند کالری کمتری مصرف کنند.عوارض جانبی سدیم آلژیناتبه نظر می رسد استفاده از این ترکیب شیمیایی در مقادیر غذایی برای سلامتی انسان بی خطر باشد. اما ایمنی مقادیر بیشتر آن مشخص نیست بنابراین با احتیاط آن را مصرف کنید. اطلاعات موجود در مورد آلژینات ها هیچ اثر سمی نامطلوب قابل توجهی را از مصرف خوراکی این ترکیب شیمیایی در حیوانات یا انسان در مقادیر روزانه نشان نداده است.نتیجه گیریسدیم آلژینات یک ماده پلیمری متورم شده با آب و غیرسمی است که می تواند در بسیاری از کاربردهای مختلف از مواد افزودنی گرفته تا غذا و نوشیدنی تا کاربردهای علمی مورد استفاده قرار گیرد. امکان کنترل فرآیند ژل شدن با تغییر نحوه برهمکنش یون های کلسیم با پلیمرهای آلژینات امکان تولید ذرات آلژینات با شکل خاص و یکنواختی بالا را فراهم می کند که سپس می تواند برای کپسولاسیون سلولی یا ساخت ساختار سه بعدی و همچنین کپسوله کردن دارو و رها سازی کنترل شده دارو استفاده شود. تحقیقات بیشتری در مورد اثرات این ترکیب شیمیایی لازم است زیرا خواص منحصر به فردی دارد.