آزار جنسی چه تأثیری بر روابط اجتماعی و عاطفی افراد خواهد گذاشت؟

آزار جنسی می‌تواند آثار مخرب روانی، اجتماعی، عاطفی و جسمی برای فرد قربانی در پی داشته باشد. البته با حمایت جامعه و در صورت نیاز شروع درمان با روانکاو یا حضور در جمع قربانیان می‌توان از بروز این پیامدها جلوگیری کرد. فرد قربانی می‌تواند کودک، زن یا مرد باشد و در خانه، از طریق آشنایان، غریبه‌ها و یا در محل کار مورد آزار قرار گیرد، تقریباً در تمامی کشورها قوانینی برای مجازات فرد متجاوز در نظر گرفته‌شده است ولی تابو بودن در این موضوع از شکایت جلوگیری می‌کند. از آزار جنسی آمار دقیق وجود ندارد، به این دلیل که اغلب قربانیان این موضوع را آشکار نکرده و شکایتی از فرد متجاوز مطرح نمی‌کنند.انواع و پیامد خشونت و آزار جنسیگاهی همراهی قوانین حمایت‌گرانه و هنجارهای جامعه با قربانی از میزان اثرات مخرب اجتماعی و روانی آزار جنسی می‌کاهد و در مواردی حمایت خانواده، همسر، والدین مانع از بروز عواقب آزار می‌شود. با وجود آنکه تصور می‌شود که خشونت کلامی نسبت به خشونت فیزیکی و جسمی تأثیر کمتری دارد ولی یکی از مواردی که تأثیرات ناگوار اجتماعی بر روی فرد دارد آزار کلامی جنسی در محیط‌های عمومی است. این نوع آزار دامنه تأثیر کمتری دارد ولی به دلیل فراوانی و تکرارپذیر بودن عواقب روانی و اجتماعی متعددی دارد، یکی از این دلایل کاهش حضور زنان و قربانیان در ساعت‌های مختلف شبانه‌روز در مکان‌های عمومی است. این نوع آزار جنسی می‌تواند بر روی انتخاب شغل زنان و گاهی مردان نیز تأثیر بگذارد.هنگامی‌که فردی برای یک‌بار یا دفعات متعدد مورد آزار کلامی جنسی یا آزار جنسی در انواع مختلف آن قرار می‌گیرد احساس می‌کند که فضای جامعه (یا در موارد خانه) برای او امن نیست، و احساس عدم امنیت می‌کند. ترس، هراس، نگرانی و اضطراب ناشی از آن پیامدهایی است که چنین فردی با آن روبه‌رو می‌شود. آزارهای جنسی فراوانی به دلیل عدم کنترل خشم و یا عدم آموزش صحیح در فرد آزارگر رخ می‌دهد ولی برخی از آزارهای جنسی نیز با برنامه قبلی و به صورت سیستماتیک یا برنامه‌ریزی شده انجام می‌گیرد. برای مثال خشونت و آزار جنسی بر روی برده‌های سیاه پوست در آمریکا در قرن 19، خشونت و آزار جنسی بر روی زنان کره جنوبی توسط سربازان ژاپنی در طول جنگ جهانی دوم از این دست است.یکی از مواردی که تأثیرات ناگوار اجتماعی بر روی فرد دارد آزار کلامی جنسی در محیط‌های عمومی استپیامد روانی آزار جنسیآزار جنسی یکی از مواردی است که بسیاری از مشاوران و روان‌درمان‌ها در مورد قربانیان آن و میزان و تأثیر این حادثه در زندگی روزمره صحبت می‌کنند. پیامدهای آزار جنسی می‌تواند از کاهش اعتمادبه‌نفس تا ایجاد نفرت نسبت به رابطه جنسی در فرد گسترده باشد. اضطراب، افسردگی، هراس‌ و ترس از مکان، فرد یا هر المانی که موقعیت تجاوز و آزار را یادآوری کند و انزوا از جمله این آثار است.افسردگی، اضطراب و استرسیکی از پیامدهای روانی پس از آزار جنسی افسردگی است. واکنش‌های عاطفی و روانی بسیاری وجود دارد که قربانیان آزار جنسی تجربه می‌کنند. یکی از رایج‌ترین آن‌ها افسردگی است. روانشناسان معتقدند که رایج‌ترین تشخیص‌ها در قربانیان آزار و اذیت جنسی، افسردگی ، اضطراب و اختلال استرس پس از آسیب است. آزار جنسی می‌تواند موجب بروز افسردگی و اضطراب شود و یا وضعیت قبلی کنترل‌شده در فرد را تشدید کند.پس از بروز حادثه افسردگی طولانی‌مدت نیز در قربانیان دیده می‌شود.افرادی که در هنگام آزار جنسی مورد حمله واقع می‌شوند و خشونت نسبت به آن‌ها انجام می‌گیرد بیش از دیگران با استرس پس از آسیب روبه‌رو می‌شوند همچنین در 90 درصد از افرادی که آزار جنسی همراه با خشونت را تجربه کرده‌اند علائم استرس حاد تشخصی داده‌شده است. با حمایت‌های اجتماعی از این افراد ممکن است کاملاً بهبود پیدا کنند و به جریان معمول زندگی خود بپردازند ولی برای برخی از افراد ناراحتی و افسردگی می‌تواند چنان قوی بروز پیدا کند که در کار و زندگی آن‌ها اختلال ایجاد شود. کسانی که آزار جنسی را در محیط کار تجربه کرده‌اند با عبارت‌هایی مانند خالی شدن از درون وضعیت خود را توضیح می‌دهند، آن‌ها حمله‌های ناشی از هراس، اضطراب، گریه‌های بی‌دلیل و بی‌خوابی را نیز گزارش داده‌اند.استرس پس از حادثه PTSDگاهی اختلال استرس پس از حادثه در افراد آزاردیده مشاهده می‌گردد. این اختلال نوعی استرس متفاوت از استرس‌های دیگر است زیرا پس از تجربه یک حادثه بسیار تنش‌زا تجزیه می‌شود. اغلب مردم حداقل یک تجربه بسیار تنش‌زا مثل تجربه آزار جنسی یا حادثه‌های طبیعی مثل زلزله را تا آخر عمر به یاد دارند ولی 80 درصد از این افراد با اختلال استرس پس از حادثه زندگی می‌کنند. این اختلال استرسی است با علائم بی‌قراری، نا آرامی، بیزاری از دیگران، بی خوابی، کابوس دیدن پی در پی، تکرار خاطره تجربه تنش‌زا، اختلال در تمرکز و فلاش‌بک (به معنی به یادآوری حادثه). فردی که با استرس پس از حادثه درگیر است بیش از یک ماه چنین اختلالی را تجربه می‌کنند و ممکن است با رفتارهایی که در کودکانه مثل مکیدن انگشت دست یا شب‌ادراری را نیز تجربه کنند، آن‌ها به دلیل استرس زیادی که در دیدن موارد مرتبط با حادثه حس می‌کنند از رفتم به مکان‌های یادآور حادثه و انجام هر عملی که یادآور آن اتفاق باشد خودداری می‌کنند.انکارگاهی فرد آزاردیده در وضعیت دفاعی انکار قرار دارد که می‌تواند پیامدهای طولانی‌مدتی در پی داشته باشد. سیستم دفاعی ذهنی انکار فرد آزاردیده را ناچار به نادیده گرفتن آسیبی که دچار آن است کرده و سعی در کتمان اتفاق رخ‌داده دارد. با اینکه این افراد از تجربه آزار خود صحبت می‌کنند ولی انکار پیامدهای آن به این معنی است که در طولانی‌مدت عواقب شدیدتری را تجربه خواهند کرد، در این افراد استفاده از روان‌درمانگر توصیه می‌شود.به یادآوری – فلش بکبه یادآوری که قربانیان آزار جنسی تجربه می‌کنند می‌تواند بسیار دردناک باشد. آن‌ها با به خاطر آوردن حادثه به صورت مکرر آسیبی که در گذشته تجربه کردند را در زمان حال بازسازی کرده و آن را در لحظه فعلی احساس می‌کنند. یکی از عواقبی که احتمال دارد برای فرد آزاردیده به وجود بیاید فلش بک است که به یادآوری تجربه دردناک به صورتی است که ذهن توان تشخیص واقعیت و خاطره را نداشته و نمی‌توان این دو موضوع را از یکدیگر تفکیک کند.اختلال خواباز عواقب روانی دیگر اختلال خواب است که می‌تواند بی خوابی، کابوس دیدن، هراس از خوابیدن به خصوص در افرادی که در خانه مورد آزار جنسی قرار گرفته‌اند و یا در خواب چنین حمله‌ای به آن‌ها صورت گرفته و حس عدم امنیت می‌کنند. خواب ناآرام و بیدار شدن به دلیل خواب‌های آشفته از دیگر موارد است. گاهی فرد تجربه آزار خود را به صورتی متفاوت در خواب می‌بیند و این رویاها باعث آزار او در طولانی مدت می‌شود.خودکشیعواقب روانی آزار جنسی می‌تواند تا حد مرگ نیز ادامه داشته باشد، خودکشی اقدامی است که برخی از افراد پس آزار دیدن به آن می‌اندیشند. اگر فردی پس از حادثه چنین تصوراتی را داشته باشد بهتر است از حمایت‌های اجتماعی و روانی استفاده کند. گروه‌درمانی به دلیل ایجاد همبستگی باعث دور شدن چنین افکاری می‌شود. صحبت کردن در مورد اتفاق، بروز آن به شکل نوشتن، نقاشی کردن و یا شرکت در جلسات روان‌درمانی در کاهش این تصورات تأثیرگذار است.پیامد عاطفی آزار جنسیفردی که از نظر جسمی یا کلامی مورد آزار جنسی قرار می‌گیرد رفتارهای متفاوتی از خود نشان می‌دهد، گاهی فرد ارتباط خود را با افراد کمتر و محدودتر می‌کند، گاهی ارتباط‌های عاطفی خود با افراد صمیمی را بیشتر کرده و سعی در جلب حمایت دارد. در هر صورت تغییر رفتار نشان‌دهنده تأثیر آزار جنسی است، آزار جنسی می‌تواند فرد را برای مدتی طولانی و یا تا همیشه با پیامدهای عاطفی آن روبه‌رو کند. برخی از این موارد شامل عدم تحمل لمس و ارتباط جسمی یا در آغوش کشیده شدن به خصوص روزهای اول پس از حادثه، بی‌اعتمادی به افراد و دور شدن از آن‌ها و نیاز به مراقبت است. برخی از خشونت‌ها که در فضای خانه انجام می‌شود نیز می‌تواند عواقب ناگواری در پی داشته باشد. در محیط خانه یا محل کار فرد نیاز به امنیت دارد و وقتی آزار جنسی علیه او رخ می‌دهد امنیت روانی او خدشه دارد می‌گردد. وقتی فرد در محیط خانه و محیط کار و از سوی فردی آشنا قربانی آزار جنسی می‌شود اعتماد و اطمینان خود نسبت به آشنایان را از دست داده و ترس و اضطراب ناشی از این اتفاق مانع از برقراری روابط صحیح و درست اجتماعی با اطرافیانش می‌شود. در چنین مواردی بیش از پیش حمایت اجتماعی و روانی از فرد آزاردیده مطرح می‌گردد. افراد خانواده، قوانین موجود در کشور، سازمان‌های اجتماعی و واحد نیروی انسانی در شرکت‌ها موظف‌اند برای از بین بردن چنین پیامدهایی راهکارهایی به فرد ارائه داده و از او حمایت کنند.آزار جنسی می‌تواند فرد را برای مدتی طولانی و یا تا همیشه با پیامدهای عاطفی آن روبه‌رو کندخشمپژوهش‌ها نشان می‌دهد که خشم و عصبانیت پس از بروز حادثه در افراد آزاردیده افزایش پیدا می‌کند و در کوتاه مدت و حتی بلند مدت این عصبانیت و پایین آمدن آستانه صبوری در افراد دیده می‌شود. خشم در افراد آزاردیده در موضوعاتی بروز می‌یابد که ممکن است هیچ ارتباطی با آزار جنسی نداشته باشند و تنها پیش‌زمینه ذهنی فرد آزاردیده است که باعث واکنش‌های عصبانیت و خشم در طول روز می‌گردد.عدم اعتماد به دیگراناز دیگر عواقب عاطفی آزار جنسی حس ناامنی و عدم اعتماد و اطمینان به دیگران است. فردی که تجربه آزار جنسی را دارد به خصوص اگر آزارگر از نزدیکان، دوستان یا همکاران او باشد اعتماد خود به دیگران را از دست می‌دهد و دیگر تفکیکی بین آزارگر و دیگران قائل نیست. برای مثال اگر او از سوی یکی از همکارانش مورد آزار جنسی قرار گیرد تا مدت‌ها نسبت به تمامی همکاران خود حس بی‌اعتمادی دارد و یا اگر از سوی یک مرد این اتفاق رخ داده باشد بی اعتمادی نسبت به مردان را در خود عمق‌تر حس می‌کند، گاهی یک ویژگی مشترک میان آزارگر و فردی عادی مانند اینکه فرد ساعتی مشابه دارد باعث بروز بی‌اعتمادی و حتی حمله عصبی به فرد می‌شود و در ارتباط عاطفی آزاردیده و افراد عادی اخلال ایجاد می‌کند.پیامد اجتماعی آزار جنسیآزار جنسی پیامد اجتماعی فراوانی دارد، مطالعات متعددی بر روی قربانیان خشونت انجام شده که نتایج نامطلوب این پدیده در جامعه را منعکس می‌کنند، به صورت کلیشه‌ای قربانی خشونت را اعمال کننده خشونت در آینده می‌پندارند که این مورد در تحقیقات جدید جایگاهی ندارد و یافته‌ای برای آن پیدا نشده است. پیامدهای اجتماعی آزار جنسی شامل احساس عدم امنیت و دوری از جامعه، عدم توانایی در برقراری روابط اجتماعی و کاری، عدم توانایی در ادامه فعالیت‌های شغلی و طردشدگی از سوی جامعه ناآگاه است.عدم حضور در اجتماعیکی از عواقب آزار جنسی احساس عدم امنیت است که باعث حضور کمتر فرد در جامعه و محیط خلوت یا شلوغ می‌شود، افراد آزاردیده نسبت به قبل از حادثه کمتر در محیط‌های عمومی و خیابان حضور پیدا می‌کنند. عدم حضور در اجتماع به مرور فرد را منزوی کرده و فرصت پیشرفت، آموزش، ارتقای شغلی و توسعه فردی را از او سلب می‌کند.ناتوانی در برقراری ارتباط اجتماعیدر پژوهش بررسی جامعه‌شناختی آزار جنسی زنانی که آزار جنسی لمس شدن را به صورت تکرار شونده تجربه کرده بودند ترس و بدبيني نسبت به مردان داشتند که خود منجر به وجود آمدن اخلال در ارتباط اجتماعی با مردان می‌شود. ترس یا بی اعتمادی به مردان زمانی در مناسبات اجتماعی فرد در جامعه بروز پیدا می‌کند که عدم توان برقراری ارتباط با جنس مخالف دلیل مشکلات شغلی و انجام فعالیت‌های روزانه شود. هر چه این ناتوانی بیشتر باشد و کنترل نشود و فرد ارتباط خود با جامعه را از دست بدهد امکان حضور در گروه‌های مختلف، تفریحات گروهی، تحصیل و یادگیری را نیز از دست می‌دهد.از دست دادن شغلپژوهش‌ها در مورد آزار جنسی در محیط کار نشان داده است که با توجه به فراوانی بیشتر افراد آزارگر توسط کارمندان ارشد و مدیران و عدم گزارش این آزارهای جنسی به دلیل تابو بودن موضوع در موارد زیادی افراد شغل خود را از دست می‌دهند، زیرا حضور در آن محیط کاری برایشان یادآور لحظات دردناکی است و از سوی دیگر گاهی افراد آزارگر که خود مدیر یا کارمند ارشد هستند در اخراج این افراد سهمی دارند. قربانیان آزار جنسی گاهی با افشای موضوع نیز نمی‌توانند شغل خود را حفظ کرده و به دلیل عدم توانایی در اثبات مسئله و عدم حمایت اجتماعی لازم از سوی سازمان و جامعه شغل خود را از دست می‌دهند. از دست دادن شغل به جز تقویت پیامدهای روانی مانند استرس و افسردگی از پیشرفت فرد در حوزه شغلی او نیز جلوگیری می‌کند. ارتقا شغلی او را تحت تاثیر قرار داده و همچنین مانع از رشد اقتصادی و مالی او همراه با رشد شغلی می‌گردد.هدف راهرو در پرونده آزار جنسی، آگاهی بخشی درباره موضوعی‌ست که به قدر کافی به آن پرداخته نشده است. چیزی که به انتشار این آگاهی کمک می‌کند، همراهی شما و گفتن از قصه‌هایتان است. پیشنهاد می‌کنیم برای اینکه تمام قصه‌ها انسجام مکانی داشته باشند، روایت‌های خود را در ویرگول منتشر کنید. با این حال اگر ساختن اکانت برایتان سخت است در همان اکانت شخصی اینستاگرام یا توییتر با هشتگ #راهرو و #داستانهای_گمشده روایتگر باشید. رسالت این پرونده‌ی راهرو، گفتن، شنیدن، و سکوت نکردن است.برای خواندن مطالب بیشتر در حوزه مهارت‌های نرم، مجله آنلاین راهرو را دنبال کنید.تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام می‌شود.