بخش کردن فریدون جهان را بر پسران: فریدون سرزمینش را سه پاره می‌کند.

سلام ... من سارا هستم ... علاقه‌مند به تاریخ و ادبیات و هنر ... چند وقتیه که شاهنامه می‌خونم و از اونجایی که برای پیدا کردن معنی کلمات و ابیات دچار مشکل میشم، می‌خوام هرچی پیدا می‌کنم رو اینجا برای شما بنویسم. فقط این رو بگم که من تخصصی توی تفسیر شاهنامه ندارم و نتیجه‌ی جستجوهام رو اینجا می‌نویسم. پس لطفا اگر نکات بیشتری می‌دونستید یا اشتباهی توی متن‌هام بود، برام بنویسید تا اصلاح کنم.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (رفتن پسران فریدون نزد شاه یمن)، اینجا کلیک کنید.مثل همیشه اول شعر کامل رو با فایل صوتی بالا گوش بدهیم. بعد داستانش را سریع مرور کنیم و بعد معنی تک‌تک بیت‌ها را بررسی کنیم.شعر کامل بخش کردن فریدون جهان را بر پسراننهفته چو بیرون کشید از نهان ... به سه بخش کرد آفریدون جهانیکی روم و خاور دگر ترک و چین ... سیم دشت گردان و ایران‌زمیننخستین به سلم اندرون بنگرید ... همه روم و خاور مراو را سزیدبه فرزند تا لشکری برگزید ... گرازان سوی خاور اندرکشیدبه تخت کیان اندر آورد پای ... همی خواندندیش خاور خدایدگر تور را داد توران زمین ... ورا کرد سالار ترکان و چینیکی لشکری نا مزد کرد شاه ... کشید آنگهی تور لشکر به راهبیامد به تخت کئی برنشست ... کمر بر میان بست و بگشاد دستبزرگان برو گوهر افشاندند ... همی پاک توران شهش خواندنداز ایشان چو نوبت به ایرج رسید ... مر او را پدر شاه ایران گزیدهم ایران و هم دشت نیزه‌وران ... هم آن تخت شاهی و تاج سرانبدو داد کورا سزا بود تاج ... همان کرسی و مهر و آن تخت عاجنشستند هر سه به آرام و شاد ... چنان مرزبانان فرخ نژادداستان شعر بخش کردن فریدون جهان را بر پسرانفریدون سرزمینش را بین پسرانش تقسیم می‌کند:روم و خاور (کشورهای غربی) را به سلم می‌بخشد و آن را با لشکری راهی آنجا می‌کند.سرزمین ترکان و چین را به تور می‌دهد و او را هم با لشکری به آنجا راهی می‌کند و توران زمین اینگونه شکل می‌گیرد.ایران (سرزمین پهلوانان که محل فرمانروایی خودش بود) را به ایرج می‌دهد.شجره‌نامه پادشاهان ایرانیمعنی شعر بخش کردن فریدون جهان را بر پسراننهفته چو بیرون کشید از نهان ... به سه بخش کرد آفریدون جهانفریدون سپس سرزمینش را سه بخش کرد.در نسخه‌های دیگر شاهنامه، آمده است که پس از بازگشت سه پسر، فریدون به سراغ اخترشناسان می‌رود و از آن‌ها می‌خواهد که طالع پسرانش را آشکار کنند. طالع سلم مشتری با کمان بود و طالع تور خورشید سعد بود و طالع ایرج ماه بود. مفسران در طالع ایرج جنگ و آشوب را می‌بینند. فریدون آشفته و نگران می‌شود و برای از بین بردن انگیزه‌های احتمالی شورش فرزندانش علیه یکدیگر، سرزمینش را به سه بخش تقسیم می‌کند و به آن‌ها می‌بخشد.فکر می‌کنم معنی مصرع اول این بیت، از همان بخشی می‌آید که در نسخه‌ی موسکو حذف شده است.یکی روم و خاور دگر ترک و چین ... سیم دشت گُردان و ایران‌زمینسه بخش شامل روم و خاور (بخش غربی سرزمین فریدون)، ترک و چین (بخش شرقی) و ایران‌زمین (بخش مرکزی) بودند. دشت گردان: سرزمین پهلواناننخستین به سلم اندرون بنگرید ... همه روم و خاور مراو را سزیداول به طالع سلم نگاه کرد و اندیشید که روم و خاور شایسته‌ی او هستند.به فرزند تا لشکری برگزید ... گرازان سوی خاور اندرکشیدپس لشکری برایش آماده کرد تا به خاور برود.گرازان: جلوه‌کنان و خرامانبه تخت کیان اندر آورد پای ... همی خواندندیش خاور خدایسلم به تخت پادشاهی نشست. مردم او را پادشاه خاور می‌خواندند.همانطور که می‌بینید، در باورهای اساطیری، رومیان از نژاد سلم و فریدون هستند.دگر تور را داد توران زمین ... ورا کرد سالار ترکان و چینبعد، توران زمین را به تو داد تا پادشاه ترکان و چینی‌ها باشد.یکی لشکری نامزد کرد شاه ... کشید آنگهی تور لشکر به راهبرای تور هم لشکری آماده کرد تا به راه بیوفتد و به توران زمین برود.بیامد به تخت کئی برنشست ... کمر بر میان بست و بگشاد دستتور هم بر تخت پادشاهی نشست و همت کرد تا به مردم نیکی کند و روزی ببخشد.بزرگان برو گوهر افشاندند ... همی پاک توران شَهَشَ خواندندبزرگان سرزمین هم از او با هدایای فراوان استقبال کردند و او را پادشاه تورانیان خواندند.از ایشان چو نوبت به ایرج رسید ... مر او را پدر شاه ایران گزیدبعد نوبت به ایرج رسید. فریدون او را پادشاه ایران‌زمین کرد.هم ایران و هم دشت نیزه‌وران ... هم آن تخت شاهی و تاج سرانبدو داد کورا سزا بود تاج ... همان کرسی و مُهر و آن تخت عاجفریدون، سرزمین پهلوانان و جنگاوران (ایران) و تخت پادشاهی و تاج خودش را به او داد؛ چرا که ایرج سزاوار این تخت و پادشاهی بود (به همان دلیل که از اژدها فرار نکرد و با او مقابله کرد).نشستند هر سه به آرام و شاد ... چنان مرزبانان فرخ نژادو این‌گونه بود که هر سه پسر، مثل پادشاهان دیگر بر تخت پادشاهی نشستند و دوران حکومت خودشان را در صلح و شادی آغاز کردند.برای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (رشک بردن سلم بر ایرج)، اینجا کلیک کنید.