بیایید «محتوا نویس» را از «مترجم مسلط به سئو» و مرغ مگس‌خوار را از سایر پرنده‌ها سوا کنیم

چه بر سر ما گذشت که امروز در کشورمان، محتوا نویس ترجمه می‌کند و مترجم تولید محتوا؟این روزها وقتی وارد سایت‌های برون‌سپاری پروژه می‌شوی، تا دلت بخواهد کار برای محتوا نویس‌ها گیر می‌آید. اما این صرفا ظاهر ماجراست و تمام آن پروژه‌هایی که چشم‌ات را گرفته‌اند در آخر نصیب مترجم‌ها خواهند شد. دلیل‌اش هم این است که سایت‌های کارفرما تمایل غیر قابل وصفی به پایین نگه داشتن هزینه‌ها داشته و به عنوان اولین گام در این مسیر همیشه‌ی خدا از بودجه‌ی محتوا می‌زنند.اما به راستی آیا زمان آن فرا نرسیده که ما یک بار برای همیشه با تفاوت‌های میان «محتوا نویس» و «مترجم سئو کار» آشنا شویم و انقدر قرمه‌سبزی را به جای قیمه نپرستیم؟ آیا وقت آن نیست که مدیران سایت‌های فارسی یک تکانی به خودشان داده و انقدر ترجمه‌های ارزان قیمت به خورد مخاطب ندهند؟ وقت‌اش نیست که یک نفر بیاید و داد بزند: «بالام جان! بخدا این با اون زمین تا آسمون فرق داره»؟ به نظر من که کاملا وقت‌اش است.عو هارآ بو هارآتعجب نکنید، تیتر بالایی اشتباه تایپی یک نویسنده‌ی فضانورد (!) نیست. چیزی که خواندید حتی یک ضرب‌المثل ژاپنی هم نیست؛ بلکه یک جمله‌ی ترکی است که ترجمه‌اش می‌شود: «این کجا و آن کجا؟». خب واقعا هم هر وقت پای مقایسه‌ی مترجم و محتوا نویس به میان می‌آید این جمله را با خودم تکرار می‌کنم... این کجا و آن کجا؟البته قصد انکار شباهت‌های موجود میان فعالیت‌های «برخی» مترجمان با محتوا نویس‌ها را ندارم. اما به هر حال اصرار دارم که «هر گردی گردو» و هر کسی که نوشته‌اش را روی سایتی منتشر کرد «محتوا نویس» نیست.در کمال تاسف، بخش عظیمی از محتوای فارسی که شما همه روزه در فضای وب مطالعه می‌کنید صرفا ترجمه‌ای از کار یک محتوا نویس خارجی است؛ و در نتیجه اگر کمی با خودمان رو راست باشیم، متوجه خواهیم شد که عنوان «محتوا نویس» برای بسیاری از فعالان این حوزه بهتر است به «مترجم مسلط به سئو» تغییر کند.اما قبل از هر چیز بیایید به ریشه‌ی دو شاخگی محتوای فارسی برگشته و ببینیم چه بر سر ما گذشت که امروز در کشورمان، محتوا نویس ترجمه می‌کند و مترجم تولید محتوا.همه‌چیز برمی‌گردد به مرغ مگس‌خوار گوگل و راحت‌طلبی ما ایرانی‌هابعد از به‌روزرسانی شرکت گوگل تحت عنوان «مرغ مگس‌خوار»، رقابت برای گرفتن امتیاز سئوی بیشتر و جذب مخاطب ارگانیک در کل دنیا افزایش چشم‌گیری داشت. اما شخصا جنبش بخصوصی را در میان وب‌سایت‌های همیشه حاضر در صحنه‌ی فارسی ندیدم. چرا؟ چون ما این خارجی بازی‌ها سرمان نمی‌شود؟ یا چون ما کلا با مرغ و مگس جماعت میانه‌ی خوبی نداریم؟ (گزینه‌ی جیم: هیچ‌کدام).از آن‌جایی که رقابت محتوایی در میان مطالب فارسی به شدت ضعیف است، اغلب وب‌سایت‌ها در کمال خون‌سردی به روند قبلی خود ادامه داده و هیچ تغییر محسوسی در تولیدات محتوای متنی‌شان اعمال نکردند. یک‌جورایی انگار—گلاب به رویتان—انگشت وسط‌شان را حواله‌ی عمو گوگل کرده و گفته باشند: «چه مگس‌خوار بیاری چه شتر خوار ما همون که بودیم هستیم».یعنی سایت‌های ایرانی جای نگرانی نداشتند و می‌دانستند که با محتوای ترجمه شده‌ی ده تومانی هم می‌شود به صفحه اول گوگل رسید. همین شد که «مرغ مگس‌خوار» هم دست ترجمه را از حوزه تولید محتوا کوتاه نکرد؛ و حتی بلعکس، موجب ایجاد توهمات بیشتر برای عده‌ای از مترجمان گشته و به طبع بایاگرافی شبکه‌های مجازی خیلی‌ها را یک شبه از «مترجم» به «محتوا نویس» تغییر داد.حالا جدی جدی فرق بین مترجم سئو کار و محتوا نویس چیست؟اولا محتوا نویس از صفر تا صد مطلب را می‌نویسد و در صورت لزوم از منابع خارجی تنها به عنوان «رِفرنس» بهره می‌گیرد. در حالی که مترجم صرفا محتوای فرنگی را به فارسی ترجمه می‌کند.دوما محتوا نویس‌ها بلا استثناء باید مسلط به سئو باشند؛ ولی تسلط بر اصول سئو برای مترجمان تنها یک «امتیاز» محسوب می‌شود و الزامی نیست.پس ما شاهد دو تفاوت فاحش میان دو دسته‌ی متمایز از دست‌اندرکاران تولید محتوای فارسی هستیم. دسته‌ی اول (محتوا نویس‌ها) به شکل تخصصی مطالبی می‌نویسند که برای انتشار در وب‌سایت‌ها تهیه شده‌اند و دسته دوم (مترجمان) صرفا مطالبی که یک محتوا نویس در گوشه‌ی دیگری از دنیا نوشته است را برای مخاطب فارسی زبان ترجمه می‌کنند.البته این وسط باید سلامی هم به دوستان کپی‌کار داشته باشیم که حتی زحمت ترجمه را هم نکشیده و با بازنویسیِ مطالب ترجمه شده امرار معاش می‌کنند. البته محتوای این دوستان بیشتر شبیه سوپی است که از باقی مانده‌های آبگوشت سه روز پیش تهیه شده باشد. اما به هر حال، خدا قوت (!)خب به فرض که تو راست می‌گی؛ حالا که چی؟راستش بنده به هیچ وجه دنبال رسیدن به یک نتیجه‌ی اخلاقی نیستم و قبول دارم در مملکتی که همه‌مان فیلم «جوکر» را مفت و مجانی تماشا کردیم، نباید توقعات بی‌جای کپی‌رایت و حق تالیف و این خارجی‌بازی‌ها را داشت. اما صادقانه بگویم که: ورود مترجمان به حوزه تولید محتوا علاوه بر ضربه زدن به دست‌مزد محتوا نویس‌ها، کیفیت مطالب فارسی موجود در محیط وب را نیز به شدت پایین آورده است.غالب مطالبی که همه‌ روزه به خورد من و شما داده می‌شود نان بیاتِ فرنگی‌های همیشه برنده است؛ و از آن‌جایی که سایت‌های فارسی خساست عجیبی در خرج کردن پول دارند، همان نان بیات هم با ارزان‌ترین آرد و خمیر تهیه می‌شود. یعنی، مدیران پول خرج نمی‌کنند و مترجمان هم به حق وقت زیادی را برای مطالب خرج نمی‌کنند—و کلا این روزها همه سعی می‌کنند حتی‌الامکان هیچی خرج نکنند.حالا این وسط علاقه‌ی مدیران وب‌سایت‌های فارسی به «آپ‌تودِیت» (!) بودن را هم به ماجرا اضافه کنید و به من بگویید اصرارشان به ترجمه شدن مطالب انگلیسی در کم‌ترین زمان ممکن را کجای دل‌ام بذارم؟لذا هدف این مطلب هم چیزی نیست جز اینکه بگوید: تا وقتی که داریم ترجمه‌ها را می‌ریزیم توی محتواها، وضعیت وب فارسی رشد که نکرده هیچ، روز به روز بیات‌تر هم خواهد شد.پس ترجمه‌های آبکی نابود باید گردد؟تنها یک احمق می‌تواند بگوید که ما باید ترجمه را از بدنه‌ی محتوای فارسی حذف کنیم؛ چرا که بسیاری از مطالب روز دنیا به طبع در وهله‌ی اول به زبان انگلیسی منتشر می‌شوند و مخاطب فارسی‌زبان هم حق دارد که از آن‌ها بهره بگیرد.ولی راستش را بخواهید، با صرف نظر از لزومِ ترجمه، مترجم‌های آبکی را باید بدون اندکی رحم حذف کرد. تا زمانی که شما با ده هزار تومان قادر به خرید یک محتوای ترجمه شده‌ی دو هزار کلمه‌ای باشید، سایت‌های تابناک و نمناک و اسفناک (!) و امثالهم با محتوای آبکی‌شان آن بالا بالاهای نتایج گوگل جا خوش کرده و به ریش همه‌مان خواهند خندید.اما اگر سایت‌های فارسی اندکی برای تخصص‌گرایی ارزش قائل شده، دست از خساست برداشته و برای محتوای یونیک و حرفه‌ای پول و زمان خرج کنند، همه از این بازی برنده بیرون خواهیم آمد.محیط وب ایران به شدت به محتوا نویسان طراز اولی که مطالب دست اول تهیه کنند احتیاج داشته و اگر سایت‌ها به این دسته از نویسندگان میدان دهند، بدون شک سود اصلی عاید خودشان خواهند شد؛ زیرا در حال حاضر هم گوگل به دنبال چنین محتوایی بوده و هم مخاطب فارسی دیگر از بالا پایین کردن مطالب بی‌ سر و ته آبکی به سطوح آمده است.در این زمینه بیشتر بخوانید:رایج‌ترین اشتباهات نویسنده‌های فارسی در محیط وب ایران