اساطیرِ جدیدِ مارول و دی سی به چی اشاره دارن(تحلیلِ زمینه کمیک بوک ها به محوریتِ شخصیتِ جوکر)

اول باید در موردِ دو گونه تفکری از دو طبقه از غربی ها رو بدونیم: 1-دریانوردها 2-کشاورزا. راستش حوصله ندارم بنویسمش ولی قبلاً یه اسکرین شات با هایلایت گذاشتم(مالِ من نیست) که میتونید بخونیدش که داستان چیه. خلاصه ای از دیدِ کشاورز و دریانورد حالا این چه ربطی به جوکر و یا داستان های ابرقهرمانهای مارول و دی سی داره؟ همه این داستان ها در اصل توی شهرِ نیویورک جریان داره یکی از متروپلهایِ آمریکا که یه شهرِ ساحلیه و دریانوردها تاسیسش کردن و ذهنیتِ دریانوردانه ای دارن. و قهرمان هایِ داستان هایِ ما هم همشون از همین شهر هستن و میشه گفت نماینده ذهنیتِ دریانورد ها هستن. در فیلم جوکر، با اینکه قهرمان یک آدم‌کش روانی است، کشتار زیادی رخ نمی‌دهد. مقتولان که خونشان توسط این آدم متنفر ریخته می‌شود، با دقت انتخاب شده‌اند. سه مرد جوان تحصیلکرده که شغل خوبی دارند (کارمند شرکت وِین)، و تحصیلکرده بودنشان آنقدر مهم است که اخبار تلویزیون در هنگام اعلام خبر قتل‌شان اشاره می‌کند که تحصیلکرده‌اند. مردی که برای اولین بار اسلحه گرم در اختیار جوکر قرار می‌دهد و او را به دروازه خشونت هدایت می‌کند. مادرخوانده‌ای که او را در کودکی قربانی خشونت خانگی کرده و امروز ناباورانه ازو می‌خواهد شاد باشد. و سلبریتی کمدینی که هرشب با جوک‌هایی که گویی فقط برای عادی جلوه دادن اوضاع برای طبقه متوسط است به مردم می‌گوید زندکی همین است! با این که گاتهام به نیویورک شباهت دارد اما جوکری که از این افراد انتقام می‌گیرد به مرد سفیدپوست شهرهای دورافتاده یا ایالت‌های مرکزی آمریکا نزدیک‌تر است. بین شهرهای ساحلی در طرفین آمریکا (واشنگتن‌دی‌سی و نیویورک در شرق، و ایالت واشنگتن و کل کالیفرنیا در غرب) و مابقی آمریکا شکافی در سیاست، اقتصاد، فرهنگ و مذهب و جهان‌بینی ایجاد شده که نوعی جنگ داخلی نرم به راه انداخته است. ساحلی‌ها با مهاجرپذیری بالا از کشورهای مختلف و جذب فرهنگ‌شان نظام ارزش‌گذاری آمریکایی را به چالش کشیدند، و از طرفی با خدماتی کردن اقتصادشان، تولید و صنعت و کشاورزی را به حاشیه راندند. اینترنت و تکنولوژی نرم‌افزاری و اقتصاد مبتنی بر سرویس، آن‌ها را به کانون‌های متمرکزی از جمعیت و ثروت تبدیل کرد، و مرد سفیدپوست کارگر و دانشگاه نرفته که به دور از ازین کانون‌ها زندگی می‌کرد یا به امکانات‌شان دسترسی نداشت، از قطار توسعه جا ماند. تحصیلکرده‌ها او را گاوچرانی می‌دیدند که دورانش تمام شده، و افکار همچنان گره خورده به مذهبش، پوسیده است. وقتی مرد سفیدپوست بیکار شد، هیچ پشتوانه مالی نداشت و خیلی زود به بن‌بست رسید. تحصیلکرده‌های شهرهای ساحلی به او گفتند «برو مهارت‌های جدید کسب کن»، و وقتی نتوانست، سلبریتی‌های هالیوودی به او گفتند «ازین به بعد این چیزها که ما می‌گوییم خوب است و این چیزهایی که ما می‌گوییم بد است، و زندگی همین است». امروز بیشترین آمار خودکشی در آمریکا در بین همین افراد است: مردان سفیدپوستی که در شهرهای ساحلی شرقی و غربی هیچ شانسی ندارند. و اغلب با اسلحه گرم خودشان را می‌کشند. اسلحه‌ای که یک روز یک نفر به آن‌ها گفته برای دفاع از خودت است. این‌ها عصبانی و غمگین بودند، چون جامعه جدید به آن‌ها می‌گفت ارزش‌های گذشته اعتباری ندارند. کسانی که دانشگاه نرفته‌اند و از مهارت‌های جدید برخوردار نیستند، محکوم به حذفند. سوالاتِ او هم دقیقا در همین راستاست: چرا ارزش‌های گذشته باید بی‌اعتبار باشند؟ چرا اینکه به هم بی‌رحمی نکنیم نباید یک استاندارد اخلاقی باشد؟ اگر ارزش‌های قبلی بد بودند حالا که حذف شدند باید حالتان خوب باشد. پس چرا حال همه‌تان خراب است؟ چرا چون مهارت خاصی که شرکت‌ها می‌طلبند ندارم باید مثل سگ زندگی کنم؟ از منظر جوکر، هیچ‌چیزی در این تشکیلات اجتماعی وجود ندارد که ارزش داشته باشد نگران از بین رفتنش باشیم. مردمی که توسط دنیای جدیدی که شهرهای ساحلی(دریانوردها) به ارمغان آورده بودند تحت فشار قرار گرفته بودند دریچه‌ای برای انتقام یافتند. آن‌ها دنبال جوکر رفتن که همه معادلات را بهم بزند، به اهالی قدرت دهن‌کجی کند، حساب رسانه‌ها را کف دست‌شان بگذارد، و کفر سلبریتی‌ها را در بیاورد. مردم گاتهام ازینکه جوکر بساط طبقه الیت(دریانوردها) را بهم ریخته، لذت می‌بردند. می‌دانستند این بهم ریختگی ممکن است زندگی خودشان را هم بهم بریزد، اما لذت بهم خوردن مناسبات ارزشش را داشت. و وقتی بهم ریخت حالا این توده بودند که به طبقه الیت می‌گفتند «زندگی همین است». در داستان‌های اولیه جوکر که در دهه چهل و پنجاه قرن بیستم ساخته و پرداخته شد، شانس سهم مهمی در سرنوشت کاراکتر داشت. مثلا جوکر در مخازن زباله می‌افتاد و به خاطر تماس با مواد شیمیایی، پوست صورتش رنگ می‌باخت و موهایش سبزرنگ می‌شد. اما در جوکر ۲۰۱۹ خبری از بدشانسی نیست. هر اتفاقی که بد است، محصول مستقیم یا غیرمستقیم رفتار عمدی آدم‌هاست. فیلمساز به اذعان خودش قسمت‌هایی از متن را همراه با فیلمبرداری جلو می‌برده، و شخصیت جوکر بدست آمده دستخوش تغییراتی می شده، چرا که هم کارگردان و هم بازیگر نقش جوکر، در حین فیلمبرداری در حال جستجوی نسخه‌ای عمیق‌تر بودند تا به نمایش بگذارند، اما با همه این‌ها حواسشان بوده که شانس وارد قضیه نشود. در هر دوره‌ای، جامعه جوکری متناسب با عقاید خودش تخیل می‌کند. از نظرِ جوکر مردم این شهر گاتهام(نماینده جامعه ای که ذهنیتِ دریانوردا ساخته) فرقی ندارد شرایط اجتماعی به چه وضعیتی بیفتد، تنها بحران‌سنج این دسته از مردم، فیش حقوقی‌شان است، و امنیت. بزرگترین مشکلی که جوکر با این جماعت دارد این است که هیچ تلاشی برای اینکه معلوم شود زنده‌اند و وجود دارند نمی‌کنند. جوکر برای نشان دادن اینکه وجود دارد نهایتا دست به خشونت می‌زند و شهر را بهم می‌ریزد. از نظر او اگر تنها راهی که جامعه می‌فهمد ما هم وجود داریم این است که زندگی‌شان را بهم بزنیم، پس بهم زدن زندگی‌شان دیگر اتفاق بدی نیست. اگر می‌خواستند اتفاق بدی باشد باید راه دیگری پیش پای ما می گذاشتند تا انتخاب کنیم. پله‌های پرتعداد و پرشیب انتخاب شده برای مسیر روزانه‌اش به خانه نماد خوبی هستند از کلیت زندگی‌ای که شهر برای حاشیه خود انتخاب کرده. بالارفتن‌های مکرری که عملا کسی را بالا نمی‌برند، بلکه صرفا خستگی ایجاد می‌کنند. هوشمندانه در سکانسی که در حال رقصیدن و خوشحالی است، در حال پایین آمدن از همان پله‌هاست، نه بالا رفتن. این پایین آمدن در آنجا، پیاده شدن از مسیر است. چون سقف تعیین شده‌ای که قبلا بالای سرش وجود داشت برچیده شده‌. حاشیه‌نشینی در دوران ما را باید با این سقف سنجید، نه از جغرافیای محل سکونت، نه از کیفیت مصالح مسکن محل سکونت. در گاتهام بسیاری از مردم زیر آن سقف ترقی هستند، به این معنی که مهم نیست چه کسی باشند، مهم نیست چه استعدادی داشته باشند، مهم نیست حاضر باشند چقدر تلاش کنند، و حتی مهم نیست چقدر خوش شانس باشند، ابعاد زندگی‌شان از مختصاتی مشخص فراتر نخواهد رفت. تو فیلم دوم بتمن هم که جوکر حضور داره ما میبینیم که جوکر بارها در مورد انسان ها صحبت میکنه و ذاتِ پلیدشونو میگه که در اصل داره در موردِ جامعهِ ساحلی که ذهنیتِ دریانوردانه ساخته میگه که اینا همه چیزو میتونن معامله کنن و متناقضن و حرف و عملشون یکی نیست. حالا بتمن کیه؟ بروس وِین یه بچه پولداره که پدر و مادرش توسط یکی از همین پیروانِ جوکر کشته میشن. اگر فیلم جوکر رو دیده باشید فکر کنم آخرش این صحنه معروفِ مرگِ پدر و مادرِ بروس وین جلویِ چشماش رو هم گذاشته اند. بتمن در اصل ابزاریه که روسایِ این جامعه ساحلی که دریانوردها ساختنش یعنی خفاش ها اونو هدایتش میکنن به سمتی که دوباره نظم و قواعدی که جوکر بهم زده رو برگردونه. خفاشان نمادی از نخبه هایی هستن که در تاریکی زندگی میکنن و مردم معمولاً اونها رو نمیشناسن و ازشون خوششون نمیاد. باید بتمن را بهتر شناخت. خفاش‌ها نماد روشنفکران هستند. کریه و دوست‌نداشتنی و پر از دافعه. هیچ‌کس دوست‌شان ندارد. در غار خودشان ایزوله هستند از عوام. ولی چیزهایی در تاریکی می‌بینند که مردم نمی‌بینند. این خفاش‌های نخبه‌سالار، که معتقدند مردم یا کورند یا کفایت لازم برای تصمیمات بزرگ اصلاحگرایانه را ندارند، یک تکنوکرات مجهز به ثروت و فناوری(بروس وین-بتمن) را به بازوی عملیاتی و میدانی خود تبدیل می‌کنند (وقتی بروس کودک در چاه میفتد و خفاش‌ها احاطه‌اش می‌کنند، یک مشابه‌سازی با چاه یوسف انجام می‌شود که از همانجا مبعوثش می‌کنند). با وجود بروس وین، این خفاش‌ها دیگر دست‌شان از دخالت در امور کوتاه نبود. دیگر مجبور نبودند به نظریه‌پردازی و میزگرد اکتفا کنند. حالا دیگر هم قدرت روایت‌سازی پیدا کرده بودند، و هم قدرت اعمال زور و خشونت. جامعه سکولارِ آمریکا(ذهنیتِ دریانورد) همین امروز بت‌من‌های خودش را دارد. به کمک رسانه‌ها و آکادمی، جامعه دریانوردها در جنگ فرهنگی پیروز شده. و شرکت‌های فناوری، که اغلب به سطحی از تکنولوژی دسترسی دارند که فراتر از توان دولت است (مثل استودیو شخصی بروس وین). بت‌من قهرمان ذهنیتِ دریانوردان و نخبه‌سالار آمریکاست و جوکر و آدم بدهای داستانش هم اشاره به کشاورزهایی داره که در مرکز آمریکا زندگی میکنن و دریانوردها سعی در تمسخر و هیولاسازی و تخریبِ آنها دارن. حالا فکر کنم میتونید بفهمید در حقیقت این داستان های مارول و دی سی دارن در موردِ چی حرف میزنن.