ممنون که سیگار میکشی!

نقد فیلم Thank you for smoking معجونی از مارکتینگ و روانشناسی در یک برنامه ی تلویزیونی روی آنتن زنده، سه مهمان کاملا متفاوت دعوت شدن. یکی از مهمان ها یه پسر نوجوان مبتلا به سرطانه که ریه ش براثر سیگار کشیدن تقریبا نابود شده. مهمان بعدی، سخنگوی سازمان مبارزه با دخانیاته و درنهایت مهمان آخر، نماینده ی یکی از غول های تولید توتون و تنباکوعه به اسم نیک نِیلِر. مجری برنامه با استفاده از اون نوجوان مبتلا به سرطان که چیزی به پایان زندگیش نمونده، اول احساسات مردم رو جریحه دار می‌کنه و بعد کمپانی تولید توتون و تنباکو رو متهم به قتل این نوجوان و هزاران نوجوان دیگه می‌کنه... در این لحظه، همه مردم پای تلویزیون ها میخکوب شدن برای اینکه جواب نیک رو بشنون. جالبه که نیک برای دفاع از کمپانی خودش، فقط دروغ نمی‌گه، بلکه با حقیقت ها بازی می‌کنه. مثلا میگه نوجوان ها سودآور ترین مشتریان ما هستن پس چرا دلمون بخواد که اونا رو با سیگار بُکشیم؟! ما تمام تلاشمون اینه که تینیجرها عمر طولانی ای داشته باشن و از ما سیگار بیشتری بخرن! بعد هم وعده ی یک پروژه ی انسان دوستانه رو به مردم می‌ده، تشویق حضار رو دریافت می‌کنه و پیروزمندانه از صحنه ی مبارزه بیرون میاد!فیلم "Thank you for smoking" یا " ممنون که سیگار می‌کشی" ، یک فیلم کمدی_درامه با موضوع بازاریابی و مارکتینگ که پرده از حقایق زیادی برمی‌داره.شخصیت اصلی فیلم به اسم نیک نِیلِر (با بازی آرون اِکهارت) ، استعداد فوق العاده ای در سخنوری و متقاعد کردن افراد داره و با توجیه فعالیت شرکت‌های بزرگ دخانیات و بی خطرجلوه دادن سیگار، سالانه جان میلیون‌ها نفر رو در دنیا می‌گیره و از این طریق پول خوبی هم به جیب می‌زنه.از دیالوگ های خوب فیلم میشه به دیالوگ نیک اشاره کرد اونجایی که می‌گه:« هر کسی یه استعدادی داره، استعداد من حرف زدنه!» و واقعا در تمام طول فیلم شاهد این استعداد فوق العاده هستیم.این فیلم نشون می‌ده که روابط، شبکه سازی و مذاکره چقدر می‌تونه در موفقیت کسب و کار، موثر باشه؛ مهارت سخنوری چقدر می تونه در متقاعد سازی افراد کمک بکنه و حتی از یک چیز بد، یک چیز خوب یا حتی ضروری بسازه.ماموریتی که به به نیک نیلر واگذار شده اینه که فروش سیگار رو بالا ببره و شرکت رو از شرایط بحرانی نجات بده. سخنگوی خلّاق ما، پیشنهاد میده که کمپانی بره سراغ سینما و با یک شرکت فیلمسازی مذاکره کنه. فقط کافیه که در یکی از سکانس‌های رمانتیک، بازیگر نقش اول رو در حال سیگار کشیدن ببینیم! این سکانس باعث می‌شه که حتی افراد غیر سیگاری هم دلشون بخواد یه نخ سیگار در بیارن و بذارن گوشه ی لبشون و افراد سیگاری هم، پاکت های بیشتری بخرن! وقتی با یک معامله‌ی ساده، فیلمنامه و نقش‌ها دستخوش تغییر میشن ، یه سوال بزرگ پیش میاد. اینکه آیا واقعا جامعه، سینما رو شکل می‌ده؟ یا سینما، جامعه رو؟؟!!!شاید جواب این سوال به سختی پیدا کردن تاریخچه ی مرغ و تخم مرغ باشه؛ اما هیچ شکی نیست که سینما، رسانه های جمعی و تبلیغات غیرمستقیم، تاثیر غیرقابل انکاری بر سبک زندگی افراد، خصوصا جوون ترها داره و دقیقا ایده ی این فیلم هم، معیّد این ادعاست.مذاکره کننده‌ی تمام عیارمسلط بودن به فنون مذاکره در تمام فیلم به چشم میاد. البته توی پرانتز اینو بگیم که اینطور نیست که تمام سخنگو ها و مذاکره کننده ها، مثل نیک نیلر خرده شیشه داشته باشن! یعنی میشه به فنون مذاکره مسلط بود و به شیوه ی درست ازش استفاده کرد. نیک ی; سخنگوی قهاره که رعایت اخلاق چندان براش مطرح نیست. جلسهی مذاکره براش مثل صحنه ی تاتر میمونه، جمله هایی که باید بگه رو تمرین کرده، روی سناریو کاملا مسلطه، اعداد و آمار هایی که به کارش میاد رو حفظ میکنه و البته اگر آمار قابل قبولی وجود نداشته باشه، از خودش آمار می‌سازه. بعضی جاها می‌بینیم که چطور به تک‌تک جمله های طرف مقابلش با دقت گوش می‌ده و بعد طوری بحث رو مدیریت می‌کنه که احیانا اگر قرار بوده به ضررش تموم بشه، در آخر دو-هیچ به نفع خودش می‌شه.نیک خوب می‌دونه که در زمان درست، چه سوالی بپرسه که دقیقا جواب مورد علاقه ش رو بگیره، یعنی سوالی میپ‌رسه که طرف چاره ای جز گفتن پاسخ باب میل نیک نداره. افراد بیچاره ای که مقابل نیک قرار میگیرن، مجبورن بین شکست خوردن در مذاکره ی شغلی یا از دست دادن آبرو و اعتبارشون یکی رو انتخاب کنن. در گفتگوهای خبری و اعتراف گرفتن های دادگاه هم ما این نوع پرسش ها رو زیاد می‌بینیم که توسط خبرنگار یا وکیل پرسیده می‌شه.درمورد فنون مذاکره پیشنهاد من به شما پادکست‌های آقای شعبانعلی هست: فنون مذاکره - محمدرضا شعبانعلیپسر نیک، نماینده‌ی ماپسر نوجوان نیک، به طرز جالبی نقش یک کارآموز مشاهده گر رو بازی می‌کنه. این پسر یکی دوبار در جلسات کاری، پدرش رو همراهی می‌کنه و از اون به بعد، حسابی به شغل پدرعلاقه مند میشه و حتی دوست داره که خودش هم در آینده یک سخنور عالی باشه!! به شدت جذابه که چطور تمام حرکات پدرش رو زیر نظر داره، به عنوان یک فرزند خَلَفِ باهوش، ترفندها رو عالی یاد می‌گیره و حتی آموخته هاشو علیه بزرگترها استفاده می‌کنه تا به خواسته ی خودش برسه. احساس من اینه که این پسربچه، نماینده ی من و شماست، در جریان داستان.ترفندهای نامحسوسنکته ظریفی که در تمام طول فیلم به طرز نامحسوسی بیننده رو با خودش همراه می‌کنه لبخند همیشگی روی صورت نیکه. انگار که این لبخند و آرامش از اعتماد به نفسش نشات می‌گیره، بدون اینکه واقعا تلاشی برای لبخند زدن بکنه. شما که فکر نمی‌کنید بازیگر این نقش، بدون برنامه ریزی انقدر خندان باشه؟! این لبخند به شدت روی موفقیا های نیک، و حتی حس خوب بیننده های فیلم که من و شماییم موثره و حس خوب دقیقا همون چیزیه که ما برای خریدن هرکالایی و پذیرفتن هر حرفی نیاز داریم. نیک انقدر خوشحال و راحت درمورد بی ضرر بودن سیگار حرف می‌زنه که ما حاضریم با علاقه به دروغ های شاخدارش گوش بدیم و ته دلمون آرزو کنیم که "ای کاش حرفاش راست بود!"پس در هر حرفه یا بیزینسی که هستید لبخند و حس خوب رو فراموش نکنید. مخصوصا اگر محصول یا خدمات شما برای مردم مفیده!ترفند بعدی شوگر کوت کردنه. یعنی یک حقیقت تلخ رو کادوپیچش کنیم و طوری بیانش کنیم تا کمتر درد داشته باشه. چیزی که می‌تونیم از مذاکرات نیک یاد بگیریم اینه که بگردیم ببینیم از بین تمام حقیقت ها، بولد کردن کدومشون می‌تونه امتیاز بیشتری برای ما داشته باشه؟ بگردیم دنبال اون پیام طلایی که می‌تونه مخاطب رو برای خرید قانع کنه، یا استدلال محکمه پسندی که باهاش بتونیم بحران رو مدیریت کنیم. گاهی وقتا بُرد با کسی هست که از زاویه دید مناسبی به ماجرا نگاه کنه. سکانسی که نیک با یک کیف اسکناس میره به دیدن اون پیرمرد، یک مثال بارز از زاویه دید مناسب و چیدن یک سناریوی دوطرف برده.هشدار! ادامه‌ی این مقاله خطر اسپویل داره.اشک‌ها و لبخندهای فیلموقتی عبارت الهام گرفتن به گوش‌تون می‌خوره، چی به ذهنتون میاد؟خیلی از بیزنس ها و افراد موفق، از یک موضوع یا یک فرد الهام میگیرن. تعریفش برای من همون نیروی محرکی هست که تو رو از جات بلند می‌کنه و هروقت که احساس کنی گم شدی یا مسیر برات تاریکه، می‌تونی بهش نگاه کنی و خودتو پیدا کنی.کمتر کسی پیدا می‌شه که در مسیر شغلی خودش طعم شکست رو نچشیده باشه، اشتباه نکرده باشه یا به هردلیلی زمین نخورده باشه. اینجور وقتا اگر چیزی نباشه که بهمون انگیزه ی دوباره بده و الهام بخش باشه، دوباره شروع کردن خیلی سخته. انگار که آدم نیاز داره کسی بهش بگه که هنوزکارت تموم نشده، یا به قول مجتبی شکوری: زندگی هنوز ارزش جنگیدن داره! توی فیلم وقتی که اوضاع وخیم می‌شه و نیک کاملا امیدش رو از دست می‌ده، یک نفر میاد سراغش و میشه همون اتفاق الهام بخش. نیک تصمیم می‌گیره که مسئولیت اشتباهشو بپذیره، بره جلوی دوربین صحبت کنه، و هرچند که نتونست تمام گندی که زده بود جمع کنه اما حداقل خودش رو از یک شخصیت سیاه، به یک شخصیت خاکستری تبدیل کرد، و آدم هایی که براش مهم بودن رو کنار خودش نگه داشت.احتمالا تنها نتیجه ی اخلاقی این فیلم همینه! شاید پذیرفتن مسئولیت یک اشتباه، منفعل نبودن و یک گوشه نَنِشستن، شرافتمندانه ترین کاری باشه که در شرایط بحرانی می‌تونیم انجام بدیم واعتبار خودمون رو تا حدی به دست بیاریم.به قول شاعر:به راه بادیه رفتن بِه از نشستن باطلامیدوارم این فیلم رو ببینید و تا جایی که میتونید ازش لذت ببرید!