نقد و تحلیل فیلم موقعیت مهدی هادی حجازی فر

ماجرای نام یک بزرگراه افشا شد!شاید پس از حدود 40 سال، ساخت فیلمی درباره سرداران شهید مهدی و حمید #باکری در سرزمینی که امنیت و اقتدار کنونی اش را مدیون چنین قهرمانانی است، یادآوری یکی از ظلم های تاریخی به این ملت باشد.و چه ظلمی بالاتر از این که یاد چنین شهدای سرافرازی تنها در یک بزرگراه شهری خلاصه شد و بسیاری از جوانانی که از این بزرگراه پر تردد، عبور کرده و می کنند هنوز شهید باکری را نمی شناسند، همچنانکه شاید شهیدان دیگری مانند #همت و زین الدین و #باقری و ... را هم نشناسند که از قضا نام هایشان بر بزرگراه های دیگری در همین شهر نهاده شده است.اما فیلم هایی مانند "#موقعیت_مهدی" می توانند یک شروع و آغاز باشند برای روایات به تاخیر افتاده ای که هر یک از جمله مصادیق باورها و اعتقادات و ارزش های ملت هستند.در فیلم "موقعیت مهدی"، بنا به اظهار سازندگان اثر، #هادی_حجازی_فر (کارگردان و یکی از نویسندگان فیلمنامه) بیشتر به جنبه های خانوادگی و پس زمینه های حضور او در دفاع مقدس پرداخته و عملکرد نظامی و جنگی در مرحله اهمیت بعدی قرار داشته که گویا در سریال در حال ساخت، بیشتر مورد توجه قرار می گیرد.از همین روی، فیلم از زمان مسئولیت #مهدی_باکری بر شهرداری ارومیه و خواستگاری و ازدواجش شروع شده و اگرچه خیلی سریع وارد جنگ تحمیلی می گردد اما همچنان زوم خود را بر حضور شهید باکری در خانه و در جمع خانواده قرار می دهد.روابط مهدی با برادرش یعنی حمید (که با ایفای نقش وحید برادر هادی حجازی فر، ملموس تر شده) و همچنین حضورش در کنار خانواده تازه تشکیل شده و سعی بر ایجاد تعادل بین ماموریت های جبهه ای و زندگی مشترک در همین زوم قرار می گیرد اما به تدریج با توجه به مسئولیت خطیر فرماندهی #لشکر_عاشورا، کفه ترازو به سمت حضور در جبهه ها سنگین تر شده، اگرچه همچنان در مرخصی های کوتاه مدت، رسیدگی به خانه و همسرش و به ویژه خانواده برادر شهیدش را از نظر دور نمی دارد.یکی از نقاط قوت فیلم "موقعیت مهدی"، اتکا بر اسناد و تاریخ مکتوب و شفاهی #دفاع_مقدس است که تقریبا در اغلب سکانس ها و شخصیت ها و حتی دیالوگ ها به چشم می خورد (از جمله یکی از سکانس های پایانی فیلم که به همان گفت و گوی جذاب و مستند شهید باکری و شهید #احمد_کاظمی از طریق بی سیم اشاره دارد و شهید باکری توصیف فوق العاده و بهشت گونه ای از محل درگیری ها و شهادت ها می دهد) و تلاش حجازی فر در نخستین کارگردانی اش، برای هرچه سینمایی تر کردن این صحنه ها قابل تقدیر است.به هر حال فیلم نقاط ضعف متعددی دارد از جمله اینکه علیرغم تلاش حجازی فر و امینی، اما در فیلم کمتر شاهد لحظات حماسی و فداکاری و رشادت های شهید باکری (که بسیار در خاطرات همرزمان و یارانش ثبت شده) هستیم. آشکارا بزنگاههای غرور آفرین را در صحنه های جنگی کمتر شاهد هستیم و متاسفانه بیشتر شاهد درماندگی و استیصال و حتی بریدن و عقب نشینی رزمندگان لشکر عاشورا و حتی انفعال برخی فرماندهان آن می شویم.اگرچه چنین روایتی چندان به دور از واقعیت نبوده و در آن شرایط محاصره سنگین جزیره مجنون و گیر افتادن و قتل عام رزمندگان، چنین عکس العمل هایی هم نقل شده اما این همه واقعیت نیست و بخش عظیمی از حماسه #مجنون و عملیات #خیبر و #بدر ناگفته می ماند. این درست است که پس از گذشت سی و هفت سال از عملیات بدر، دیگر می توان تلخی های آن را هم روایت کرد و نشان داد ولی آیا به این بهانه، حماسه ها و رشادت ها و دلاوری هایی را که می دانیم و می دانند، باید ناگفته و نانموده گذارد؟نگاهی به آثار برجسته سینمای جهان به خصوص در چند سال اخیر نشان می دهد که در کنار نمایش تلخی های بسیار ناگوار جنگ ها، اما سرانجام فیلم ها به سمت حماسه جهت گیری دارد، مثل فیلم "هکسا ریج" که در میان فیلم های اخیرتر از این دست، بیشترین صحنه های دلخراش و نابهنجار جنگی را دارا بود اما در نهایت آنچه که خود را بر همه آن صحنه های مملو از خشونت و خون و خونریزی و قطع شدن دست و پاها و له شدن پیکر سربازان و ... تحمیل کرد، حماسه "دزموند داس" بود که بعدا مدال افتخار هم دریافت کرد.