"صد سال تنهایی" چگونه گذشت؟

صد سال تنهایی رمانی محبوب به زبان اسپانیایی در سبک رئالیسم جادویی و به زبان سوم شخص نوشته گابریل گارسیا مارکز است که جایزه نوبل ادبیات را نسیب او کرد.در این نوشته تجربه خودم از خواندن این کتاب را به اشتراک می گذارم.قبل از هر چیزی باید هشدار بدهم چرا که خطر اسپویل در کمین است:)اگر بخواهم هدف نویسنده را حدس بزنم،باید بگویم مارکز در پی توصیف و تشبیه زادگاهش -کلمبیا- و فرهنگ و سبک زندگی که در آن پرورش یافته در ضمن رویاپردازی و خلق داستان خویش بوده است.همچنین بیان آسیب ها و آنچه که جنگ برجای میگذارد و قدرت ظالمان پرنفوذ،همانند آنچه که در اعتراضات کارگران شرکت موز رخ داد.داستان جادویی آغاز می شود.در ابتدای امر علت مهاجرت بوئیندیا ها و شکل گیری دهکده ماکوندو،کله شقی خوزه آرکادیو بوئیندیا ،عجایب کولی ها و ملکیادس سحر آمیز این تصور را برایم به وجود آورد که داستان،چیزی شبیه قصه های شاه و پریان است و انتظار داشتم همین روال در تمام قصه حاکم باشد واوج بگیرد.اماداستان کم کم منطقی پیش می رود و هرازگاهی وقایع جادویی،ارواح،کولی ها و ملکیادس خودی نشان می دهند.خلاصه خواننده هر لحظه منتظر است وقایع تخیلی در خلال واقعیت رخ دهد و او را غافلگیر کند.نقاط اوج این غافلگیری ها در نظرم عروج دور از ذهن رمدیوس خوشگله و داستان مکاتیب در پایان داستان بود.نکته اصلی این است خیال و واقعیت آنچنان در هم تنیده اند و مرز بین آن دو کم رنگ است که هر اتفاق غیر منطقی در خلال داستان به راحتی برای خواننده باور پذیر می شود و این همان رئالیسم جادوییست.از ویژگی های دیگر صد سال تنهایی،توصیفات به جا و اغلب غیر جزئی و لذت بخش نویسنده بود.حقیر از توصیفات بیش از حد و روده درازی در داستان به هیچ وجه خوشش نمی آید.لذا این ویژگی کتاب برایم ارزشمند و حائز اهمیت است.به عنوان مثال سیر پیشرفت ماکوندو که طی چندین نسل از روستایی کوچک و ناشناخته که توسط خوزه آرکادیو بوئندیا پایه گذاری شده بود،به شهری در حال طرقی و متمول تبدیل می شود.ماکوندوگاهی پیش می آمد شخصیت ها را اشتباه بگیرم!به نظر می رسد نویسنده برخلاف تخیل بی نظیرش از ناتوانی در نام گذاری رنج می برد.در مجموع 5 خوزه آرکادیو،22 آئورلیانو ، 2 رمدیوس وجود داشت! الان اگر بپرسید خوزه آرکادیو دوم کیست 5 دقیقه مانند سیامک انصاری در شبهای برره به دوربین زل میزنم!اما نکته جالب این نام گذاری ها ،شباهت جادویی آئورلیانو ها و خوزه آرکادیو ها به یکدیگر است گویی تکه ای از روحی واحد در هر کدامشان وجود دارد.در سیر داستان وقایعی رخ می دهد که به خودم اجازه می دهم بابتشان نویسنده را به فحش بکشم!نخست،عشق آئورلیانو به رمدیوس 10 ساله بود.در ذهنم آئورلیانو را یکی از شخصیت های قوی و به شدت جذاب میدانستم و ناگهان ، به پدوفیل هوس بازی تبدیل شد که دختری 10 ساله را خواستگاری می کند.ازدواجی که منجر به مرگ رمدیوس بی نوا شد.دوم،شهوت چندش آور آمارانتا و برادر زاده اش آرکادیو است.گرچه این گونه شهوت در گوشه های داستان زیاد پیدا می شود،اما اشتیاق و میل آنها با وجود آنکه آمارانتا در جایگاه عمه و حتی مادر قرار دارد،به شدت توی ذوق می زند.در این داستان پر از زن های تسلیم شهوت (به نظر می رسد نویسنده فانتزی های جنسی خودرا چاشنی کرده است:))جای خالی یک عشق گرم و پرورش یافته به شدت احساس می شود.شخصیت هاشگفت انگیزتزین و استوارترین زن داستان بی شک اورسولاست.زی قوی که همه امور را مدیریت می کند و مراقب خانه و خانواده اش است.در جوانی از شوهرش دوری می کند مبادا که فرزندانش با دم خوک متولد شوند.اورسولا به طور شگفت انگیزی بیش از 120 سال عمر میکند و در این زمان طولانی،شاهد مرگ فرزندان و نوه ها و سختی های بسیاری است.بارها برایم سوال پیش می آمد که چرا اورسولا نمی میرد و این فرضیه به وجود آمد که شاید نویسنده نمیخواهد او هرگز بمیرد!هنگام مراسم تشیع جنازه سرهنگ خریندلو مارکز می گوید:خدانگهدار خریندلو !فرزندم!سلام مرا به کسانم برسان و به آنها بگو وقتی باران بند بیاید به سراغشان خواهم رفت.سرانجام پس از 5 سال بارش بی وقفه و ویرانگر،هنگامی که به زوال عقل دچار شده بود،مرد.پس از او دیگر کسی نتوانست خانه بوئیندیا را از سقوط نجات دهد.نه تلاش های سانتا سوفیا دلاپیداد و نه بازگشت آمارانتا اورسولا.راهنمای روابط بین شخصیت هاآمارانتا شخصیت عجیبی بود.کینه جو ،حسود و همیشه در حسرت عشق.همان حکایت با دست پس زدن و با پا پیش کشیدن.نمیتوانستم تشخیص دهم دلیل ناکامی اش ناز کردن بی اندازه اش است و یا گرفتار ترسی بی پایان از آنچیزی است که همه عمر میخواست.ابتدا پس زدن پیتروکریسپی پس از سالها حسادت به خواهرش ربکا، سپس راندن سرهنگ خریندلومارکز.حتی آرکادیو را هم نتوانست بپذیرد.فلج شدن شاگرد مکانیک یک تراژدی بود.بعد از فراز و فرود ها و ناکامی ها و عشق های آبکی داستان،حقیقتا به عشق ممه و شاگرد مکانیک و پروانه های زرد امید داشتم.و اما سرنوشت تلخ ممه،نتیجه ایستادگی ممه در برابر فرناندای شرور چیزی جز تبعید به کلیسا نبود.و البته آئورلیانو!آئورلیانو به شدت یادآور سرهنگ آئورلیانو بوئندیاست.گرچه از مرگ فرناندا و رهاشدن از انزوای طولانی تحت استبداد او،روبه زوال رفت.مایل بودم از تغییر شخصیت آئورلیانو ،تاثیر دوستان جدیدش و فاضل اسپانیولی توضیحات بیشتری ارائه می شد.رابطه آمارانتا اورسولا و آئورلیانو هم از وقایع ناخوشایند داستان است.آمارانتا اورسولا شهوت آئورلیانو را به عشق به شوهرش ترجیح میدهد ونتیجه این رابطه کودک بیچاره ای با دم خوک است که زنده زنده طعمه ی مورچه ها شد.پایان داستان بسیار جالب و شگفت انگیز بود.آئورلیانو در غم و اندوه راز مکاتیب را کشف می کند و پی می برد مکاتیب ملکیادس همان داستان خانواده بوئیندیاست و می میرد.در کل،اگر داستانی با متنی روان، خیالی در آمیخته با واقعیت،غیر قابل پیش بینی و پر از شهوتِ جایگزین عشق را می خواهید،صد سال تنهایی را توصیه می کنم.