درباره‌ی وبلاگ (۳) چطور وبلاگ بنویسیم؟

توی پست‌های قبلی از این مجموعه، هم درباره‌ی مشکلاتی که سر راه وبلاگ‌نویسی هست حرف زدم و هم درباره‌ی حُسن و فایده‌هایی که داره. حالا که یخورده بهتر فضای وبلاگ و وبلاگ‌نویسی رو فهمیدیم، خوبه که شیرجه بزنیم توی ماجرا و اولین پست‌مون رو «زود» هوا کنیم!اینکه میگم زود، منظورم این نیست که شما رو تشویق به کاری هیجانی و بدون پشته‌ی فکری کنم. وبلاگ نویسی، بیشتر از هرچیزی به تمرین و تکرار نیاز داره. به احتمال زیاد ده-بیست پست اول شما خیلی چنگی به دل نمی‌زنن و حتی خودتون هم بعد از یه مدت ترجیه می‌دین که کسی اون‌ها رو نخونه! مثل هر کار دیگه‌ای، در «مسیر» انجام و اجراست که به جزئیاتش وقوف بیشتری پیدا می‌کنید و می‌تونید درباره‌ی چند و چونش، راحت‌تر تصمیم بگیرید. لذا، تامل بیش از اندازه صرفا فاصله‌ی شما را تا لبه‌ی انجام بیشتر می‌کنه و در نهایت، کمی دیر اون ده-بیست پست نه چندان مطلوب اولیه‌تون رو می‌نویسید!وبلاگ نویسی، می‌تونه مثل گپ‌وگفت ساده با یه رفیق قدیمی، بدون مقدمه و خودمونی برگزار بشه و هم می‌تونه مثل ارائه‌ی یک سخنرانی جذاب با کلی فکر و مطالعه و بررسی همراه باشه. وبلاگ نویسی، یه شیوه‌ی جذاب برای برقراری ارتباط با آدم‌های دیگه‌ست. اینکه اون آدم‌های دیگه چه کسانی هستند، به چه دلیلی می‌خواین باهاشون ارتباط بگیرید و چه فایده‌ای براشون خلق کنید، تصمیم و انتخاب شماست. ممکنه دل‌تون بخواد داستان دنباله‌دار بنویسید، اخبار و تازه‌های فناوری رو بازگو کنید یا پست‌های تخصصی تو حوزه‌ی کاری‌ و تحصیلی‌تون هوا کنید. برای هر کدوم از این انواع، نیم دو جین بلاگ میشه قطار کرد که تونستند برای خودشون مخاطب دست‌وپا کنند و خواننده داشته باشن. اگر یخورده سردرگم هستید و نمی‌دونین کدوم وری باید برید، پیشنهادهای زیر احتمالا به دردتون می‌خوره. چیزی که می‌خوام بهش تاکید کنم اینه که این پست اصلا آموزشی نیست، چون بلاگری مبحث قابل یاد داددنی نیست. مثلا ممکنه من دوره‌ی آموش وبلاگ نویسی در حوزه‌ی X رو آموزش بدم، ولی به صورت جنرال، ساختار مشخصه و فقط تصمیم‌های شماست که مسیر رو معلوم می‌کنه.خواندن: به نظر من همونطوری که به هنرجوهای نمایشنامه نویسی، اولین توصیه این هست که تا می‌تونن نمایشنامه بخونن، و به هنرجوهای نقاشی توصیه می‌شه که آثار مختلف رو تماشا کنند، وبلاگ نویس هم باید وبلاگ زیاد بخونه. وقتی وبلاگ‌های مختلف رو می‌خونید، ضمن اینکه چیزهای بیشتر و باحال‌تری دستگیر‌تون میشه، کلی ایده و فکر تازه برای نوشتن سراغ‌تون میاد. موضوع: هرچند که هیچ چیزی نیست که بخواد شما رو در وبلاگ نویسی محدود کنه، اما خوبه که در شروع تکلیف‌تون رو با خودتون و مخاطب معلوم کنید. اینکه دامنه‌ی موضوعاتی که قراره درباره‌شون بنویسید چقدره، بسته به علایق و تخصص و مهارت‌های شما داره. پیشنهادم این هست تا حد امکان، روی موضوعی خاص متمرکز باشید. هرچند، خودم خیلی پایبند این اصل نیستم!مخاطب: چیزی که در میان مدت و بلندمدت وبلاگ‌تون رو زنده نگه می‌داره، مخاطبه. خوبه که به رای و نظر مخاطب احترام بگذارید، بیشتر بشناسیدش و حرفی بزنید و چیزی بنویسید که به دردش می‌خوره. درباره‌ی مخاطب شناسی و هم‌سو کردن روند وبلاگ با گروه مخاطب، بعدا یه پست مفصل‌تر خواهم نوشت. نقدا، این رو مد نظر داشته باشید که مخاطب رو مشتری در نظر بگیرید و خودتون رو فروشنده و طبعا، نوشته‌های شما هم کالاییه که قراره فروخته بشه. درسته پولی ردوبدل نمیشه، ولی همون زمانی که خواننده به شما می‌ده هم ارزشمنده.برنامه: خیلی از بلاگرها (من جمله خودم!) کاهل بلاگند! یعنی به طور مستمر یا بر اساس یه برنامه‌ی حدودی نمی‌نویسند. وقتی درباره‌ی برنامه حرف می‌زنم، درباره‌ی یه جدول عریض و طویل از موضوع و عنوان و غیره صحبت نمی‌کنم. همین که برای خودتون مشخص کنید مثلا هفته‌ای ۲ پست قراره بنویسید هم در ابتدا کافیه. این برنامه ریزی کمک می‌کنه که هم خودتون وبلاگ‌تون رو جدی‌تر بگیرید و هم مخاطب بفهمه که این‌جا همیشه حرف‌هایی برای گفتن داره.نوشتن: خیلی بعیده که تجربه‌ی نوشتن داشته باشید و وبلاگ هوا نکرده باشید. اما اگر دست به قلم/کیبورد بردن براتون سخته، خوبه که چند متن رو اتود کنید. اتود یعنی تمرین، و یعنی اینکه درباره‌ی دو-سه موضوع بنویسید که هم دست‌تون راه بی‌افته و هم در عمل فهمید که موضوع سخت و پیچیده‌ای نیست! احتمالا آدم‌های معتمدی رو پیرامون‌تون دارید که نوشته‌تون رو بخونن و فیدبک بدن. اگر هم نه، کلی آدم مشتاق و ناشناس روی سوشال میشه پیدا کرد که اگر ازشون بخواین نظرشون رو درباره‌ی نوشته‌هاتون با شما به اشتراک بگذارند، قطعا استقبال می‌کنند.بازخورد: هیچ نویسنده‌ای و هیچ بلاگری، بهترین ورژن از چیزی که می‌تونه باشه نیست و دو چیز هست که می‌تونه بهبود تدریجی رو براتون بوجود بیاره: تمرین و بازخورد. تمرین از محل برنامه که بالاتر بهش اشاره شد، و خواندن زیاد حاصل میشه. اما به همون اندازه، بازخورد گرفتن هم می‌تونه بهتون کمک کنه که مسیر رو اشتباه نرید و تخته گاز توی یه جریان اشتباه حرکت نکنید. این خیلی جذاب و بدربخوره که نظر و برداشت آدم‌های دیگه رو از نوشته‌هاتون بدونید و بفهمید که بازخوردها رو چطوری می‌تونید توی نوشته‌هاتون اعمال کنید. البته حواس‌تون باشه که الزاما لازم نیست که «هر» فیدبکی رو سریع بپذیرید. در نهایت شما باید امضا و لهجه‌ی خودتون رو حفظ کنید و با فیدبک‌ها، صرفا اون رو صیقل بدید. خیلی‌ها هستند که از سبک نوشته‌های سلینجر و فاکنر هم خوش‌شون نمیاد، و حتی در دوره‌ی حیات این دو بزرگوار هم نقدهای سنگین درباره‌شون کم نبود. اونا مسیر خودشون رو رفتند و گه‌گاهی به نظر و بازخورد بقیه گوش دادن. مهم اینه که واقع‌بینانه و منطقی، فرق بین فیدبک درست و اشتباه رو درک کنیم.صبر: شما قرار نیست یه شبه به ستاره‌ی وبلاگستان فارسی تبدیل بشید. مخاطب آهسته آهسته به شما اعتماد می‌کند و شما هم به موازات آهسته آهسته رشد می‌کنید. تکامل، اصلاح و بهبود نوشتار شما با رشد مخاطب، عموما همراهه. پس لطفا ناامید نشید و به حرکت‌تون ادامه بدید. کجا بنویسیم؟اگر از مسائل فنی سر در نمیارید، پیشنهاد من این هست که از سرویس‌های وبلاگ نویسی مثل وردپرس.کام یا ویرگول استفاده کنید. روی اولی، میتونید با کردیت کارت دومین خودتون رو هم بخرید و بهش متصل کنید و هروقت که خواستید، از نوشته‌هاتون خروجی بگیرید و به هاست شخصی منتقل کنید. عیب اصلی اینه که در ایران فیلتره، ولی با دومین اختصاصی می‌شه دورش زد. ویرگول هم تجربه‌ی جذابی از وبلاگ نویسیه، و دو تا مزیت نسبت به وردپرس.کام داره:‌اول اینکه فارسی/ایرانیه و دوم اینکه در شروع کار می‌تونید روی تعداد محدودی مخاطب هم حساب باز کنید. سیستم ویرگول قدری متفاوته و اگر نمی‌شناسیدش خوبه که پست «پیشنهادهایی به ویرگول» رو بخونید. علاوه بر این دو، ده‌ها سرویس فارسی و غیر فارسی دیگه هم هست که چون من خودم باهاشون کار نکردم نمی‌تونم پیشنهادشون کنم.وبلاگ نویسی یکی از جذاب‌ترین کارهاییه که می‌تونید انجام بدید. شما می‌تونید خیلی زود صاحب یک رسانه‌ی تمام عیار بشید که خبرنگار، دبیر، سردبیر و مدیرمسئولش خودتونید. یک جمهوری خودمختار که قوانین خودش رو داره و خیلی زود شهروندای خودش رو پیدا می‌کنه. خودتون رو از این لذت محروم نکنید.