۹ درسی که مدیران محصول باید از پزشکان بیاموزند

حدود چهار سال پیش، بدون این‌که بدانم در چه میدانی قدم گذاشته‌ام، مدیریت یک محصول را پذیرفتم. بگذارید دقیق‌تر اعتراف کنم: با این‌که نزدیک به یک دهه در حوزه نرم‌افزار فعالیت کرده بودم، نمی‌دانستم یک مدیر محصول دقیقا چه وظایفی دارد و چطور باید آن‌ها را انجام دهد. فقط می‌دانستم باید در تیم‌مان چیزی بسازیم که مشتریان حاضر باشند بابت آن پول پرداخت کنند.در ماه‌های ابتدایی تمام دغدغه‌ام این بود که بفهمم دقیقا چه کاره هستم. خوشبختانه اطرافیان هم مراعات حال مرا می‌کردند و در مورد مسئولیتم چیزی نمی‌پرسیدند. بعد از یک سال، توانستم تا حدودی تکلیفم را با خودم مشخص کنم. با این حال اگر کسی می‌پرسید: «دقیقا چه کاره هستی؟» باز هم پاسخ از قبل آماده شده‌ای نداشتم. حالا برای قدردانی از همه شمایی که ظرف این چند سال چیزی به رویم نیاوردید، می‌خواهم چند قدم به عقب برگردم و اندکی درباره مدیریت محصول توضیح دهم.مدیران و پزشکان؛ قیمه‌ها و ماست‌هااگر به عنوان این نوشته توجه کرده باشید، حتما با من موافقید که این نوشته در مورد هر چیزی می‌تواند باشد، جز تعریف مدیریت محصول. صحبت از مدیر محصول و ربط دادن آن به دنیای پزشکی، درست مثل این است که قیمه‌ها را بریزیم توی ماست‌ها.مدیران محصول در برابر پزشکان! حقیقت این است که در چند دهه اخیر، پیشگامان حوزه فناوری تعاریف دقیقی از مدیر محصول مدرن و وظایفی که بر عهده دارد، ارائه کرده‌اند. من اما تصمیم گرفته‌ام به جای ارائه یک تعریف تخصصی و حوصله‌سربر، شما را در جایگاهی قرار دهم که چهار سال پیش تجربه‌اش کردم: پس همین حالا فرض کنید که مدیریت یک کسب‌وکار فناورانه به شما سپرده شده و قرار است به همراه یک تیم ۱۰-۱۲ نفره، محصولی بسازید که مشتریان حاضرند بابت آن پول پرداخت کنند.حالا که مسئولیت جدیدتان را پذیرفتید، بیایید به دنیای پزشکان سری بزنیم و از آن‌ها نکاتی بیاموزیم که در دنیای مدیریت محصول به کارمان می‌آید. این نکات ضمن این‌که شما را به طور غیرمستقیم با محدوده فعالیت‌هایتان آشنا می‌کند، توضیح می‌دهد که به عنوان یک مدیر محصول، به چه چیزهایی باید توجه داشته باشید. اگر فردی باتجربه هستید، توصیه می‌کنم همچنان به خواندن این نوشته ادامه دهید؛ چرا که مرور کردن این مفاهیم می‌تواند برای شما سودمند باشد.۹ درسی که باید از پزشکان بیاموزیم۱- پزشکان به سن و سال فرد مراجعه‌کننده توجه می‌کنندبسته به این‌که بیمار در چه سنی باشد و بیماری او در چه مرحله‌ای باشد، پزشک ممکن است تصمیمات متفاوتی بگیرد. به طور مثال، برای یک کودک در حال رشد، اندازه‌گیری قد موضوع مهمی است. اما وقتی همین کودک به دوران بلوغ برسد، پزشک توجه خود را به موضوعات دیگری معطوف خواهد کرد.مدیران محصول برای گرفتن تصمیم‌های مهم، باید به مرحله‌ای که کسب‌وکار در آن قرار دارد توجه ویژه‌ای داشته باشند. از نظر یک مدیر محصول، یک استارتاپ نوپا در مقایسه با کسب‌وکاری که در مرحله مقیاس‌دهی است، نیازمندی‌ها و اولویت‌های متفاوتی دارد.۲- پزشکان به داده‌ها اتکا می‌کنندپزشکان در بسیاری از مواقع، فقط زمانی اظهارنظر می‌کنند که نتیجه آزمایش مراجعه‌کننده را دیده باشند. اعدادی که بر روی برگه آزمایش فرد ظاهر می‌شود، شبیه به متریک‌هایی است که مدیر محصول برای ارزیابی وضعیت کسب‌وکار به آن‌ها توجه می‌کند.حتی پس از تجویز دارو، گاهی پزشک متخصص آزمایش جدیدی می‌نویسد تا از حصول نتیجه دلخواه اطمینان یابد. به شکل مشابه، مدیر محصول باید با ارزیابی نتایج کلیدی، دستاوردهای ناشی از پیاده‌سازی قابلیت‌ها و یا اجرای راه‌حل‌ها را پایش کند.۳- پزشکان به صورت ذهنی تصمیم‌گیری می‌کننداگر یکی از شاخص‌هایِ سلامتیِ فرد مراجعه‌کننده در وضعیت نرمال نباشد، این پزشک است که براساس همه داده‌های کمّی (مثل نتیجه آزمایش) و کیفی (مثل شرح حال بیمار)، آن‌چه را که برای او اتفاق افتاده، تفسیر می‌کند و سپس برای او نسخه می‌پیچد. در واقع آزمایش‌ها و نشانه‌های بیمار، در تصمیم پزشک موثر هستند، اما انتخاب‌های او را محدود نمی‌کنند. این یعنی پزشک مطیعِ نتایج آزمایش‌ها نیست. او ممکن است به داده‌ها شک کند، آزمایش‌ها را تکرار کند یا حتی آزمایش جدیدی بنویسد تا احوال بیمار را از جنبه‌ای دیگر بررسی کند.مدیر محصول هم باید ضمن آگاهی از داده‌ها - به کمک شهود و حس ششم - حقایقی را در تصمیم‌گیری لحاظ کند که مربوط به آینده است یا به سادگی در داده‌ها منعکس نمی‌شود. او باید همواره نگران متغیرهای نهانی باشد که برداشت ما را از آمار، به بی‌راهه می‌کشند.۴- پزشکان مصاحبه‌گرهای حرفه‌ای هستندتشخیص بیماری به طور معمول با شنیدن شرح حال بیمار آغاز می‌شود. پزشک قبل از این‌که در داده‌های کمّی غرق شود، به خوبی به رنج‌های بیمار گوش می‌سپارد. اگر از دریچه یک مدیر محصول به دنیای پزشکی بنگریم، ویزیت کردن فرد مراجعه‌کننده را می‌توان شبیه به جلسات مصاحبه‌ای دانست که مدیر محصول با مشتریان احتمالی برگزار می‌کند. در این جلسات، مدیر محصول باید بتواند - همچون یک پزشک توانمند - با طرح کردن پرسش‌های کلیدی به اطلاعاتی دست یابد که مشتری به آن‌ها توجهی ندارد یا ممکن است بازگو نکند. هم پزشک و هم مدیر محصول باید جلسات را به‌گونه‌ای اداره کنند که اطلاعات سودمندی از آن به دست بیاید.۵- پزشکان به آن‌چه می‌شنوند، اعتماد نمی‌کننداگر فردی بابت درد در ناحیه قلب به مطب پزشکی مراجعه کند و با داروی معده مطب او را ترک کند، من هرگز تعجب نمی‌کنم. به طور مشابه، یک روان‌پزشک ممکن است ساعت‌های متمادی پای درد و دل مراجعه‌کننده‌ای بنشیند و در نهایت تشخیص دهد علت اختلافات او با همسرش، «اضطراب مرگ» است! در واقع پزشکان می‌توانند به خوبی تفاوت بین «عارضه» و «بیماری» را درک کنند.مدیر محصول باید همچون یک پزشک، شرح حال مشتری را به عنوان یکی از ورودی‌های مهم تحلیل کند، اما به طور کامل بدان اعتماد نکند. پرداختن به رنج مشتری - آن‌گونه که خودش آن را توصیف می‌کند - الزاما همان چیزی نیست که حالش را خوب می‌کند.۶- پزشکان از پشت میز خود بلند می‌شوندیک پزشک خوب، به آن‌چه پرستاران و کارورزان به او گزارش می‌دهند، بسنده نمی‌کند. او از پشت میز بلند می‌شود، به صورت حضوری به دیدار بیماران بستری شده می‌رود و آخرین وضعیت آن‌ها را از نزدیک بررسی می‌کند. با مشاهده وضعیت بیمار و برقراری ارتباطی بی‌واسطه، پزشک می‌تواند درکی واقعی از اوضاع بیمار پیدا کند.مدیران محصول نیز باید از پشت میز خود بلند شوند، ساختمان محل کارشان را ترک کنند و از نزدیک با ذی‌نفعان ارتباط برقرار کنند.۷- پزشکان همدلی کردن را خوب بلدنداگر پزشکی حاذق و باتجربه باشد، اما برای شنیدن صحبت‌های شما زمان کافی صرف نکند، ممکن است دچار اضطراب و پریشانی شوید. یک پزشک خوب با صبر و احترام، به رنج‌های شما گوش می‌دهد و با ارائه توضیحاتی شفاف، نگرانی‌هایتان را در مورد بیماری احتمالی برطرف می‌کند.یک مدیر محصول خوب هم باید بتواند از زاویه نگاه ذی‌نفعان مختلف، شرایط را تجسم کند، با آن‌ها همدلی کند و به همه آن‌ها اطمینان دهد که از نگرانی‌هایشان به خوبی آگاه است.۸- پزشکان انسان‌های مسئولیت‌پذیری هستندمی‌توان مسئولیت‌پذیری را در نگاه پزشکی که نیمه‌شب از خواب بیدار می‌شود تا نوزادی را به دنیا بیاورد، مشاهده کرد. در زمان وقوع پاندمی، پزشکان خود را مسئول سلامتی بیماران می‌دانند؛ حتی زمانی که مراقبت از آن‌ها، سلامتی خودشان را به خطر بیندازد.مدیران محصول، در واقع مدیران مسئول هستند. آن‌ها باید بدون بهانه‌تراشی، مسئولیت محصول را به عهده بگیرند و از انجام هرگونه تلاشی در راستای موفقیت محصول دریغ نکنند.۹- پزشکان عاشق داروها نمی‌شوندهیچ رابطه عاشقانه‌ای بین پزشکان و داروها برقرار نیست. آن‌ها داروها را صرفا برای درمان مشکلات یا بهتر کردن حال بیماران تجویز می‌کنند. دست‌کم دارو باید برای سلامتی فرد مراجعه‌کننده مفید یا لازم باشد.مدیران محصول عاشق راه‌حل‌ها نمی‌شوند به شکل مشابه مدیران محصول خوب، هرگز دل در گروی ایده‌‌هایشان نمی‌سپارند. از نظر آن‌ها راه‌حل‌ها، ایده‌ها و قابلیت‌ها، صرفا باید با هدف رفع مشکلات یا بهبود شرایط به کار گرفته شوند. آن‌ها قبل از پیاده‌سازی هر قابلیت، مشخص می‌کنند که چطور می‌خواهند روی مشتری اثر بگذارند و افزودن آن قابلیت، چه نتایجی برای کسب‌وکار خواهد داشت.اگر این نوشته برای شما مفید بود، من را در توییتر دریابید :)