قرآن

قرآن کلام خدا و کتاب آسمانی مسلمانان است که به وسیله جبرئیل به حضرت محمد (ص) ، وحی شد. مسلمانان محتوا و الفاظ قرآن را نازل‌ شده از سوی خداوند می‌ دانند ؛ همچنین معتقدند قرآن ، معجزه و نشانه پیامبری حضرت محمد (ص) و آخرین کتاب آسمانی است. این کتاب بر معجزه‌ بودن خود تأکید کرده و دلیل اعجازش را آن دانسته است که کسی نمی‌ تواند مانندی برای آن بیاورد.نخستین آیات قرآن ابتدا در غار حراء ، واقع در کوه نور به پیامبر اسلام ، وحی شد. دیدگاه مشهور این است که آیات آن ، هم از طریق فرشته وحی و هم بدون واسطه و به صورت مستقیم ، بر پیامبر نازل می‌ شده است. به باور بیشتر مسلمانان ، نزول قرآن به صورت تدریجی صورت گرفته است ؛ اما برخی بر این باورند که علاوه بر نزول تدریجی آیات ، آنچه قرار بوده است در یک سال بر پیامبر (ص) نازل شود ، در شب قدر هم یک‌ جا بر او نازل می‌ شده است.آیات قرآن در زمان پیامبر (ص) به صورت پراکنده بر روی پوست حیوانات ، چوب درخت خرما ، کاغذ و پارچه نوشته می‌‌ شد. پس از رحلت پیامبر (ص) ، آیات و سوره‌ های قرآن‌ توسط اصحاب جمع‌ آوری شد ؛ اما نسخه‌ های بسیاری تدوین شد که در ترتیب سوره‌ ها و قرائت ، با هم متفاوت بودند. به دستور عثمان نسخه واحدی از قرآن تهیه شد و دیگر نسخه‌های موجود را از بین بردند. شیعیان به پیروی از امامان خود ، این نسخه را درست و کامل می‌ دانند.قرآن ، فرقان ، الکتاب و مُصحَف از مشهور ترین نام‌ های قرآن است. قرآن ۱۱۴ سوره و بیش از ۶۰۰۰ آیه دارد و به ۳۰ جزء و ۱۲۰ حزب تقسیم شده است. در قرآن ، از موضوعاتی چون توحید ، معاد ، غزوات پیامبر اسلام (ص) ، داستان‌ های انبیاء ، اعمال شرعی دین اسلام ، فضایل و رذایل اخلاقی و مبارزه با شرک و نفاق ، سخن به میان آمده است.تا قرن چهارم قمری ، قرائت‌ های گوناگونی از قرآن ، میان مسلمانان ، رواج داشته است. وجود نسخه‌ های متفاوت از آن در میان مسلمانان ، ابتدایی‌ بودن خط عربی ، وجود لهجه‌ های مختلف و اِعمال سلیقه قاریان، از عوامل اختلاف قرائت بوده است. در این قرن ، هفت قرائت از میان قرائت‌ ها برگزیده شد. قرائت شایع از قرآن در میان مسلمانان، قرائت عاصم با روایت حفص است.نخستین ترجمه کامل قرآن به زبان فارسی ، در قرن چهارم قمری و به زبان لاتین ، در قرن ششم قمری (دوازدهم میلادی) نوشته شده است. این کتاب نخستین بار در سال ۹۵۰ قمری (۱۵۴۳میلادی) ، در ایتالیا به چاپ رسید. اولین چاپ آن توسط مسلمانان ، در سال ۱۲۰۰قمری ، در سن پیترزبورگ روسیه صورت گرفت. ایران اولین کشور مسلمان بود که قرآن را در سال‌های ۱۲۴۳قمری و ۱۲۴۸قمری ، چاپ کرد. قرآنی که امروز با نام عثمان طه‏ شناخته‌شده ، بر پایه چاپ مصر است.قرآن منشأ پیدایش دانش‌ های فراوانی میان مسلمانان شده است. تفسیر و علوم قرآنی چون تاریخ قرآن ، علم لغات قرآن ، علم اِعراب و بلاغت قرآن ، قصص القرآن و اعجاز القرآن از این دانش‌ ها است.قرآن جایگاه ویژه‌ ای در آیین‌ ها و هنر مسلمانان داشته است. ختم قرآن ، قرآن به سر گرفتن و قرائت قرآن در مراسم ازدواج ، از آن جمله است. بیشترین نمود قرآن در هنر ، در خوش‌نویسی ، تذهیب ، تجلید (جلدکردن) ، ادبیات و معماری بوده است.کلام خداقرآن کلام خداوند است که از طریق وحی بر پیامبر اسلام (ص) نازل شده و محتوا و الفاظ آن از سوی خداوند آمده است. نخستین بار در غار حراء ، واقع در کوه نور به پیامبر اسلام ، وحی شد.گفته‌ اند: نخستین آیاتی که بر پیامبر نازل شد ، آیات آغازین سوره علق و نخستین سوره‌ای که به صورت کامل نازل شد ، سوره فاتحه است. پیامبر اسلام ، آخرین پیامبر و قرآن آخرین کتاب آسمانی است.چگونگی دریافت قرآنقرآن نزول وحی بر پیامبران را در سه راه منحصر دانسته است: الهام ، از پس پرده و از طریق فرشتگان. برخی با استناد به آیاتی چون «قُلْ مَن كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَىٰ قَلْبِكَ بِإِذْنِ اللَّـهِ» بگو: «‌کسی که دشمن جبرئیل است [در واقع دشمن خداست‏] چرا که او ، به فرمان خدا ، قرآن را بر قلبت نازل کرده است» ، گفته‌ اند: نزول این کتاب ، تنها از طریق جبرئیل صورت گرفته است ؛ اما دیدگاه مشهور این است که قرآن به شیوه‌ های دیگر و از جمله به صورت مستقیم و بدون واسطه هم بر پیامبر نازل شده است.نزول دفعی و تدریجیبر طبق برخی از آیات قرآن ، این کتاب در ماه رمضان و شب قدر نازل شده است. بر این اساس میان مسلمانان در زمینه اینکه قرآن یک‌ جا نازل شده است یا به صورت تدریجی ، اختلاف نظر وجود دارد. برخی گفته‌ اند: قرآن هم به صورت دفعی نازل شده است و هم به صورت تدریجی ؛ گروهی بر این باورند که آنچه قرار بوده است در یک سال بر پیامبر (ص) نازل شود ، در شب قدر هم یک‌ جا بر او نازل می‌ شده است ؛ باور کسانی نیز این است که قرآن تنها به صورت تدریجی نازل شده و آغاز نزول آن در ماه رمضان و شب قدر بوده است.نام‌های مشهورنام‌ های فراوانی برای قرآن ذکر کرده‌ اند. قرآن ، فرقان ، الکتاب و مُصحَف مشهور ترینِ آنها است. نام مصحف را ابوبکر بر آن نهاده است ؛ اما دیگر نام‌ ها در خود قرآن ذکر شده است. قرآن مشهور ترین نام این کتاب است. این واژه در لغت به معنای خواندنی است و همراه با الف و لام ، پنجاه بار در قرآن به کار رفته است که در همهٔ آن کاربرد ها منظور کتاب قرآن است ؛ همچنین بدون الف و لام ، بیست بار در قرآن آمده است که در سیزده مورد ، کتاب قرآن معنا می‌دهد.جایگاهقرآن مهم‌ترین منبع اندیشه مسلمانان و معیار دیگر منابع تفکر اسلامی چون حدیث و سنت است ؛ به این معنا که آموزه‌ هایی که از طریق دیگر منابع اسلامی رسیده است ، در صورت مخالفت با آموزه‌ های قرآن ، اعتبار ندارد. بر پایه روایات پیامبر اسلام و امامان شیعه ، احادیث را باید بر قرآن عرضه کرد و اگر بر آن منطبق نبود ، باید آنها را نامعتبر و جعلی دانست.برای نمونه از پیامبر اسلام ، گزارش کرده‌اند: هر سخنی که از من برای شما نقل می‌ شود، اگر با قرآن سازگار باشد ، من آن را گفته‌ ام و اگر با آن منافات داشته باشد ، من آن را نگفته‌ ام. در روایتی از امام صادق (ع) نیز آمده است که هر حدیثی که با قرآن منافات داشته باشد ، دروغ است.تاریخ قرآنپیامبر اسلام (ص) بر حفظ و قرائت درست و کتابت آیات قرآن تأکید بسیار داشته است. به جهت کمی افراد باسواد و کمبود امکانات نوشتاری در سال‌ های آغازین بعثت ، از ترس اینکه مبادا کلمه‌ ای از یاد رود یا اشتباه ضبط شود ، تلاش داشت تا آیات به صورت درست ، حفظ و قرائت شوند. او زمانی که آیه‌ ای نازل می‌ شد ، کاتبان وحی را فرا می‌ خواند تا آن را بنویسند. آیات قرآن ، به صورت پراکنده ، بر پاره‌ هایی از پوست حیوانات ، چوب درخت خرما ، پارچه و کاغذ نوشته می‌ شد.پیامبر خود بر کار کتابت وحی نظارت می‌ کرد. او پس از تلاوت آیات برای کاتبان وحی ، از آنان می‌ خواست که آنچه را نوشته‌ اند، بخوانند تا اشتباهات احتمالی در نوشتن، رفع شود. سیوطی نوشته است: در زمان پیامبر همهٔ قرآن نوشته شده بود ، اما به صورت یک‌ جا نبود و چینش سوره‌ ها مشخص نشده بود.تدوین قرآن به شکل کنونی، در زمان پیامبر (ص) روی نداده است. به نوشته کتاب التمهید فی علوم القرآن ، در دوره پیامبر ، آیات و نام‌ های سوره‌ها ، با نظر او ، مشخص شده بود؛ اما تدوین نهایی قرآن به صورت یک کتاب و چینش سوره‌ ها ، پس از وفات پیامبر و به صلاحدید صحابه ، انجام شده است. بر طبق این کتاب ، نخستین کسی که قرآن را تدوین کرد ، امام علی (ع) بود. او سوره‌ های قرآن را بر پایه تاریخ نزول آنها ، جمع‌آوری کرد.یکسان‌سازی مصحف‌هاپس از وفات پیامبر ، اصحاب بزرگ او ، هر یک به جمع‌ آوری قرآن ، اقدام کردند. مصحف‌ های بسیاری تدوین شد که در ترتیب سوره‌ ها و قرائت ، با هم متفاوت بودند. این مسئله موجب شد که هر گروه از آنان قرائت خود از قرآن را درست و قرائت دیگری را نادرست بدانند.با پیشنهاد حذیفه به عثمان برای یکی‌ کردن مصحف‌ ها و موافقت اصحاب پیامبر ، عثمان گروهی را مأمور این کار کرد. او افرادی را به سرزمین‌ های مختلف اسلامی فرستاد و همه قرآن‌ های موجود را جمع‌ آوری کرد ؛ سپس دستور داد آنها را از بین ببرند. بر طبق کتاب التمهید ، قوی‌ ترین احتمال درباره زمان یکی‌ کردن قرآن‌ ها ، سال ۲۵ قمری ، است.موافقت امامان شیعه با مصحف عثمانیبر اساس روایات ، امامان شیعه با یکسان‌ سازی قرآن‌ ها و همچنین با مُصحَفی که به دستور عثمان ، تدوین شد ، موافق بود‌ه‌ اند. سیوطی از امام علی (ع) نقل کرده است که عثمان درباره یکی‌ کردن قرآن‌ ها با او مشورت کرده و او هم موافق این کار بوده است. همچنین نقل شده است که امام صادق (ع) شخصی را که در حضورش ، برخلاف قرائت رسمی ، قرآن می‌ خواند ، از این کار نهی کرده است. طبق کتاب التمهید ، شیعیان همگی قرآنی را که امروزه در دست است ، درست و کامل می‌ دانند.قرائت‌های مختلف از قرآنتا قرن چهارم هجری ، قرائت‌ های گوناگونی از قرآن میان مسلمانان رواج داشته است. مهم‌ ترین عوامل اختلاف قرائت‌ ها را وجود قرآن‌ های متفاوت میان مسلمان‌ ها ، ابتدایی‌ بودن خط عربی ، نقطه‌ نداشتن حروف ، خالی‌ بودن حروف از حرکات ، وجود لهجه‌ های مختلف و اِعمال سلیقه قاریان قرآن (کسانی که قرآن را آموزش می‌ دادند) دانسته‌ اند.در قرن چهارم قمری ، ابن مجاهد ، استاد قاریان بغداد ، هفت قرائت را از میان همه قرائت‌ ها برگزید. قاریان این قرائت‌ ها به قُرّاء سبعه مشهورند. از آنجا که هر یک از این قرائت‌ ها با دو روایت ، نقل شده است ، از این پس چهارده قرائت از قرآن مورد قبول مسلمانان قرار گرفت.اهل سنت معتقدند قرآن ، وجوه لفظی گوناگونی دارد و افراد می‌ توانند بر طبق هر یک از آن وجوه که می‌ خواهند، آن را قرائت کنند ؛ اما عالمان شیعه می‌ گویند: قرآن تنها با یک قرائت نازل شده است و امامان شیعه صرفا به جهت آسان‌ گیری ، خواندن قرآن با قرائت های مختلف را اجازه داده‌ اند.قرائت شایع در میان مسلمانان ، قرائت عاصم با روایت حفص است. گروهی از قرآن‌ پژوهان معاصر شیعه ، تنها این قرائت را صحیح و متواتر دانسته و گفته‌ اند:‌ دیگر قرائت‌ ها از پیامبر گرفته نشده و حاصل اِعمال سلیقه قاریان آنها بوده است.ترجمهترجمه قرآن پیشینه بسیار کهنی دارد و به صدر اسلام بر می‌ گردد ؛ اما نخستین ترجمه کامل قرآن به زبان فارسی ، در قرن چهارم قمری انجام شده است. گفته‌ اند:‌ نخستین مترجم قرآن سلمان فارسی بوده است که بسم الله الرحمن الرحیم را «به نام یزدان بخشاینده» ترجمه کرد.چاپقرآن نخستین بار در سال ۹۵۰قمری (۱۵۴۳میلادی) ، در ایتالیا به چاپ رسید. این چاپ به دستور مقامات کلیسا از بین رفت. پس از آن در سال ۱۱۰۴قمری (۱۶۹۲میلادی) و سپس ۱۱۰۸قمری (۱۶۹۶میلادی) ، در اروپا چاپ شد. اولین چاپ قرآن توسط مسلمان ، در سال ۱۲۰۰قمری ، صورت گرفت. مولاعثمان این کار را در سن پیترزبورگ روسیه انجام داد. اولین کشور مسلمان که قرآن را چاپ کرد ، ایران بود. ایران در سال‌های ۱۲۴۳قمری و ۱۲۴۸قمری ، دو چاپ سنگی زیبا از آن تهیه کرد. در سال‌ های بعد ، دیگر کشور های اسلامی چون ترکیه و مصر و عراق ، چاپ‏‌ های مختلفی از قرآن تهیه کردند.ساختار قرآنقرآن ۱۱۴ سوره و نزدیک به شش هزار آیه دارد. درباره تعداد دقیق آیات آن ، اختلاف نظر است. برخی از امام علی (ع) نقل کرده‌ اند که قرآن ۶۲۳۶ آیه دارد. قرآن به سی جزء و ۱۲۰ حزب تقسیم شده است.سورهبه بخش‌ های مختلف قرآن‌‌ که محتوای منسجمی دارند ، سوره می‌ گویند. سوره‌ های قرآن ، به جز سوره توبه ، با بسم الله الرحمن الرحیم آغاز می‌ شود. سوره‌ ها با توجه به زمان نزولشان ، به دو دسته سوره‌ های مکی و مدنی تقسیم می‌ شوند: به سوره‌ هایی که پیش از هجرت پیامبر اسلام (ص) به مدینه نازل شده‌ اند ، مکی می‌ گویند ؛ سوره‌ هایی را که بعد از هجرت پیامبر (ص) به مدینه ، نازل شده‌ اند ، مدنی می‌ نامند.آیهآیه به کلمات ، عبارات و یا جملاتی از قرآن می‌ گویند که سوره از آنها تشکیل می‌ شود. هر سوره تعداد معینی آیه دارد. آیات قرآن به لحاظ حجم با هم متفاوت‌ اند. آیه ۲۸۲ سوره بقره بلندترین آیه قرآن است. کوتاه‌ ترین آیه قرآن را نیز آیاتی چون «مُدهامَّتان» (سوره الرحمن، آیه۶۴) ، «والضُّحی» سوره ضحی، آیه۱ ، «والفَجر» (سوره فجر، آیه۱) و یا فواتح سوره‌ ها دانسته‌ اند.آیات قرآن به لحاظ میزانِ وضوح معنا ، به دو دسته محکم و متشابه تقسیم می‌ شود. منظور از آیات محکم ، آیاتی‌ اند که معنای‌ شان به‌ اندازه‌ ای روشن است که جای تردید در آنها نیست ؛ به آیاتی‌ که درباره معنای آنها احتمالات مختلفی داده می‌ شود ، متشابه می‌ گویند. این دسته‌ بندی را خود قرآن ارائه کرده است.تقسیم دیگری نیز برای آیات بیان شده است: به آیه‌ای از قرآن که حکم موجود در آیه دیگر را باطل می‌ کند ، آیه ناسخ و به آیه‌ ای که حکمش باطل شده است ، منسوخ می‌ گویند.حزب و جزءحزب و جزء دو گونه از تقسیمات قرآن است که مسلمانان ابداع کرده‌ اند. حدس زده‌ اند که مسلمانان این کار را به جهت برنامه‌ ریزی برای تلاوت یا حفظ روزانه قرآن انجام داده باشند. این‌ گونه تقسیمات جنبه فردی داشته و یکسان نبوده است ؛ گفته‌ اند: در زمان پیامبر (ص) ، قرآن به هفت حزب تقسیم شده بود و هر حزب چند سوره را در بر می‌ گرفت ؛ همچنین در دوره‌ هایی ، تقسیم‌ بندی‌ های دو‌ جزئی تا ده‌ جزئی برای قرآن مطرح بوده است. امروزه تقسیم قرآن به سی جزء و تقسیم هر جزء به چهار حزب ، شایع است.تحریف‌ ناپذیریتحریف به معنایی که غالبا از آن بحث می‌ شود ، یعنی اضافه‌ شدن کلمه یا کلماتی به قرآن یا حذف‌ شدن کلمه یا کلماتی از آن. ابوالقاسم خوئی ، نوشته است: مسلمانان اتفاق نظر دارند که تحریف به معنای نخست ، در قرآن صورت نگرفته است ؛ اما در زمینه حذف کلمه یا کلماتی از قرآن ، اختلاف نظر وجود دارد. به گفته او ، دیدگاه مشهور در میان عالمان شیعه ، این است که تحریف به این معنا نیز در قرآن صورت نگرفته است.Aparat => aparat.com/risxtorBlogfa => risxtor.blogfa.comVirgool => virgool.io/@Risxtor