پایداری در مسیر جهاد نفس

اعوذ بالله من الشیطان الرجیمبسم الله الرحمن الرحیم و به نستعین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرینجهت شادی ارواح طیبه شهدا، روح حضرت امام، درگذشتگان، ذوی الحقوق، پدر و مادرمان، معلمان و اساتیدمان فاتحه مع الصلواتبسم الله الرحمن الرحیمبحثی را که داشتیم، عرض به محضرتان که از کتاب شریف وسائل الشیعه، داشتیم باب جهاد نفس را بحث می‌کردیم. در آستانه‌ی ماه‌های سلوکی هستیم. ماه مبارک رجب، شعبان و ماه مبارک رمضان. جا دارد که این بحث را با خودمان بکنیم و قدری جلو برویم انشاءالله.توصیه به عمل صالحاجمالاً جلسات گذشته این بحث شد که انسان باید آن چیزی را که به آن ایمان دارد، عمل کند. و اگر عمل نکند، باعث می‌شود هم نشان بدهد که ایمان ندارد و هم ایمان بالا نمی‌رود، و انسان بالا نمی‌رود و هم تثبیت نمی‌شود. نمی‌شود که انسان ایمان داشته باشد و بعد عمل نکند. در حقیقت آن ایمان نیست. در این آیه‌ی مهمی که «...إِلَیهِ یصْعَدُ الْکلِمُ الطَّیبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ یرْفَعُهُ...» {فاطر، 11} این کلمه‌ی طیبه، که خود وجود این انسان است، این به آن سمت صعود می‌کند، منتها چه چیزی این را بالا می‌برد؟ «...وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ یرْفَعُهُ...» {فاطر، 11} عمل صالح است که او را بالا می‌برد. حالا، اینطور نشود که تا ما برخی از بحث‌ها پیش بیاید؛ یا بگویند آقا جان دلت پاک باشد، یا بگویند برو به کار مردم برس، مثلاً. آره آن درست است؛ انسان باید حتماً به کار مردم برسد، دل انسان باید پاک باشد، ولی؛ عمل صالحی که توصیه کردند، انسان باید انجام بدهد تا بتواند واقعاً بالا برود. اگر این نبود پس برای چه توصیه کردند. استدلال خیلی واضحی است. چرا خودشان انجام می‌دادند. خب خودشان انجام نمی‌دادند، می‌گفتند دلت پاک باشد.تأمل در آیات قرآناین روایت از همان مواعظ اخلاقی است که در همان کتاب وسائل الشیعه در باب وجوب عمل، آن روایت آمده است. چون روایت پرمایه‌ای است، من این روایت را می‌گویم، شاید یکی دو جلسه‌ای در این روایت بایستیم. همّان این نباشد که آن را تمام کنیم؛ مثل قرآن که گفته‌اند «وَ لاَ یکونَنَّ هَمُّ أَحَدِکمْ آخِرَ اَلسُّورَةِ»، قرآن می‌خوانی همتت را نگذار بر این که تمام کنی. چون اینجوری شما تأمل نمی‌کنی، این را در خودت تطبیق نمی‌دهی. بهره‌ی آیه را نمی‌بری. همت را نگذار به آخر سوره برسی. ما الان بحث حجم‌خوانی نداریم. حجم‌خوانی یک چیزی هست ما در حوزه داریم. که خلاصه با حجم زیاد بخوانیم . یک کار دیگر است. الان ما آن کار را نداریم. الان می‌خواهیم بهره ببریم از روایت.پایداری در مسیر جهاد نفسمن یک نکته‌ای را دوباره مقدمتاً عرض بکنم. از این خوبی‌ها و فضائلی که می‌شنوید، به تناسب شخصیت خودتان و شخصیت سلوکی خودتان و توان و قدرتی که در خودتان دارید، تعدادی‌اش را جدا بکنید و سرش مقاومت کنید. طبیعتاً این‌جوری نیست که شما بتوانید، ما بتوانیم مثلاً همه آن‌چه که می‌گویند را انجام بدهیم. ولی گزیده‌ای از این‌ها را می‌شود. مثلاً فرض کنید یک بخشی نماز دارد. اما این را خوب دقت کنید. بیش از این که در آن سبد چه گذاشته‌اید، مهم باشد، صبر و مقاومت و پایداری در اجرای آن مهم است. شما ممکن است مثلاً پنج‌صفحه قرآن گذاشتید، یک زیارت عاشورا گذاشتید، مقداری نماز مستحبی گذاشتید، و این‌ها... آن چیزی که در آن خیلی مهم است، پایداری در آن است. بیش از این که چه گذاشتید مهم باشد. در آن داستان قارون، دارد که «فَخَرَجَ عَلَى قَوْمِهِۦ فِى زِينَتِهِۦ قَالَ ٱلَّذِينَ يُرِيدُونَ ٱلْحَيَوةَ ٱلدُّنْيَا يَالَيْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِىَ قَارُونُ إِنَّهُۥ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ» {قصص، 79} قارون با آن جلال و جبروت که خلاصه حرکت می‌کرد کسانی که اراده حیات دنیا داشتند می‌گفتند خوش به حالت، زندگی این است! این حظ عظیم این است! بعد دارد که «وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا...» {قصص، 80} حظ عظیم آن نیست! حظ عظیم چیز دیگر است که «... وَلَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الصَّابِرُونَ» {قصص، 80} رسیدن به آن حظ عظیم احتیاج به صبر دارد. احتیاج به پایداری دارد. احتیاج به مقاومت دارد.برنامه‌ریزی برای سلوکلذا بنده توصیه می‌کنم خودم را و شما را اولاً اینطور نباشید که بگویید که من هیچی برنامه سلوکی نمی‌خواهم داشته باشم. همین‌جوری الابختکی هستیم و همین! نه زیارت عاشورایی می‌خوانم، نه قرآنی می‌خوانم، نه نمازی می‌خوانم، نه بکائی برای خودم برنامه‌ریزی می‌کنم، نه سجده‌ی طولانی می‌روم، نه، نه،.... هیچ‌کدام از این کارها را نمی‌کنم و می‌خواهم که فلان... این یک توهم است رفقا! این توهمی است که در ذهن ما جا انداختند. این را هم که می‌گویند «دولت آن است که بی خون دل آید به کنار» این مال مراحل عالی است. مال مراحل ابتدایی نیست. اصلاً جذبه مال مراحل عالی است. می‌گویند جذبه هم برای سالک است. جذبه هم برای سالک است. خب؟ و باز استدلالم را تکرار می‌کنم. اگر این چیزها این‌جوری بود خب خودشان می‌گفتند همین کارها را بکنید. حال آن‌که یک برنامه دیگری به ما دادند و این اعمال ما را در یک جایی تثبیت می‌کند. این آن مقدمه؛ پس این نباشد. ضمن اینکه یک برنامه‌ای داشته باشید، آن برنامه را خودتان می‌توانید بگذارید «قَدْ جا طَبِیبَ نَفْسِک» حالا از کس دیگری هم می‌توانید کمک بگیرید، گزیده‌ای از این‌ها را بعد امتحان می‌کنید مثلاً می‌بیند نه خیلی سنگین است، نمی‌شود، چهل روز نمی‌شود این کار را انجام داد. کمی بالا و پایین می‌کنید، کف آن می‌شود چهل روز، که چهل روز این کار را انجام می‌دهید.بعد ادامه می‌دهید چله به چله، چله به چله ادامه می‌دهید، آنقدر هم لزومی ندارد برنامه را متنوع بکنید. حالا ممکن است یک آیتم برمی‌دارید، یک آیتم دیگر در آن می‌گذارید.ولی اینطور نباشد که فکر کنید اصلاً یک دور دیگر مثل غذایی که حالا فعلاً قرمه سبزی خوردیم، حالا از فردا غذا را عوض کنیم، کلاً آبگوشت بخوریم، اصلاً لزومی به این ندارد. «... وَلَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الصَّابِرُونَ» {قصص، 80} خلاصه صبر در آن مهم است تا اینکه آن آیتم چیست؟محافظت از خصلت‌هالذا اینجا فرمودند «اَن اَبی جعفر علیه السلام قال، قال الرسول الله صلی الله علیه واله و آلهی وسلم لعلی علیه سلام» توصیه‌ای که به حضرت علی فرمودند پیغمبر «یا علیّ، أوصیک فی نفسک بخصال، فاحفظها». این نکته‌اش این است، من تو را توصیه می‌کنم به خصالی که این را محافظت بکنی. چون که محافظت نکنی از دست در می‌رود، مراقبت نکنی از دست در می‌رود. این جوری نیست که یک ویژگی برای شما می‌ماند، نه برای شما این ویژگی نمی‌ماند. البته این دلداری به خودمان می‌دهیم مبنی بر اینکه پرسیدن برخی‌ها این ویژگی‌ها در شان یک حدی جبلی است. خب گفتند سجییه است این آیه برایش، حالت سجییه‌ای دارد، جبلی اصلاً نمی‌شود. مثلاً حتی من به صورت جبلی، آدم‌ها اهل بذل و ببخش باشند. گفتند بعضی‌ها باید نیت کنند، به خودشان فشار بیاورند تا این کار را بکند. گفتند «صاحب النیتِ افضلُ ام صاحب السجیه» آن کسی که باید به خودش فشار بیاورد این کار را بکند بهتر است یا اینکه همین جبلی این طوری است؟ جبلی همینطور خوش اخلاق است، گفتند کدام؛ گفتند صاحب النیه، آن کسی که با فشار این کار را انجام می‌دهد. آن کسی که زور می‌زند، زور مهم است. «لَّیسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَی» سعی مهم است خودش، اصلاً سعی مهم است. آنهایی که خانوادگی یک طوری هستند، خب، در جبلّتشان این قضیه گذاشت شده و بی زحمت هستند در این چیزها، اونها باید یک کارهایی را هدف گیری بکنند که زحمت دارد. این کار برای ما خیلی زحمت دارد، برای او زحمت ندارد. او باید کاری را هدف‌گیری کند که خیلی زحمت دارد. کار ما را نباید هدف‌گیری بکند، لذا این معنا را خود حضرت امام در چهل حدیث، در یکی از این جاهایی که توصیه به همین چله ها می‌کنند، همین را می‌گویند که به هر جهت این چله نشینی ها ممکن است برای انسان رفته رفته عادت شود. یعنی تحملش برود بالا، این باید وزنه بیشتر شروع بکند. مثل همین وزنه بردارهایی که به هر جهت با تمرین و یک چیزهایی شروع می‌کنند ولی خب طبیعتاً وزنه شان عوض می‌کنند.درخواست توفیق از خداوندبعدش یک نکته‌ای دارد «ثمَ قالَ الهم اعنهم» خدایا کمکش کن، علی را کمک کن. این یک نکته بسیار مهم دارد، همین را توضیح بدهم. این جلسه این را هم توضیح بدهم. ببینید اینکه « وَمَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ »{هود،11}، گاهی انگار ما شکسته نفسی می‌کنیم. مثلاً می‌گویم که نه بابا ما که آخه... بعد، حسمان شکست نفسی است. مثلاً حالا درسته ما خودمان انجام می‌دهیم! خودمان این کاره‌ایم! این‌ها، ولی در لفظ، به عبارتی لفظ چیز دیگری را می‌آییم. «لفظ توحیدی» می‌آییم! طرف به خودش می‌گفت: «الاکبر!». به او گفتند: آقا همه می‌گویند «الاحقر» که! گفت آن‌ها هم منظورشان همین است!مثلاً طرف می‌خواهد گندگی کند، می‌گوید «الاحقر». حالا هرکس الاحقر گفت، خرده نگیرید! مثلاً آقای بهجت هم می‌گفت! واقعاً آن‌ها رسیده‌اند. یعنی شما به این ادعیه ما نگاه بکنید که چقدر این حس بندگی و ذلت و اینکه انگار دارند می‌روند جهنم! خودشان «قسیم النار و الجنة» هستند ولی یک‌جوری برخورد کرده‌اند و این حس واقعی است که خودش را در معرض جهنم می‌داند و یک جوری فغان می‌زند که انگار الان وسط جهنم است.«صَبَرْتُ عَلَی عَذابِک، فَکیفَ أَصْبِرُ عَلَی فِرَاقِک» با فراق چه کار بکنم؟! خدایا من کسی هستم که «أَنَا صَاحِبُ الدَّوَاهِی الْعُظْمَی» من صاحب ماجراهای بزرگم! من گناهان بزرگ انجام داده‌ام! یعنی مدام به این ضعف خودش دارد توجه می‌کند. «أَنَا الَّذِی عَلَی سَیِّدِهِ اجْتَرَی، أَنَا الَّذِی عَصَیْتُ جَبَّارَ السَّمَاءِ» ببینید مدام دارد این را با خودش می‌گوید...اخلاق توحیدییک بحثی ما در اخلاق داریم، این را خوب دقت بکنید؛ «اخلاق ما توحیدی است». یعنی چه؟ یعنی قرار نیست صرفاً به یک ویژگی اخلاقی-رفتاری برسیم منهای توحید. مثلاً مثال بزنم؛ فرض کنید «صبر» یکی از ویژگی‌های اخلاقی جدی تاکیدشده در قرآن است. در دین صبر یکی از مصادیق جدی اخلاقی‌ست. گاهی اوقات انسان روی مشکلات و مکروهات و بعثاء و ضراء، قلدر است. یک ویژگی این‌طوری دارد. آدم قلچماقی است! آدم کم‌نیاری است. کلاً ویژگی‌اش این‌طوری است. یا روی حساب بقیه اصلاً می‌خواهد کم نیاورد و خم به ابرو نیاورد. خب! این توحیدی نیست. ما قرار نیست به این برسیم. حتی گاهی اوقات ممکن است خوب هم باشد، مثلاً روی پهلوانی‌اش است، مثلاً یک روحیه‌ی پهلوانی و داش‌مشتی‌گری و این‌طوری دارد؛ روی این حساب بر مشکلات جزع نمی‌کند. صبر می‌کند. این چیز بدی هم نیست ولی این مشترک بین همه جای دنیا است. قرار نیست شخص به این برسد. در نظام توحیدی قرآنی قرار است شخص برسد به اینکه یک آدم بافتوتی است مثلاً. جوان‌مردبازی در می‌آورد. می‌خواهم تاکید کنم ویژگی خوبی هست. ولی این، «اخلاق توحیدی» نیست. گاهی اوقات هم حتی ممکن است بد باشد. یعنی روی کَل دیگران خلاصه کم نمی‌آورد. یعنی به عبارتی کَل گذاشته با دیگران. این که اصلاً چیز بدی هم هست. می‌خواهد کل بقیه را بخواباند!هبه‌ی خدااخلاق‌های ما و توصیه‌های اخلاقی ما، «توحیدی» است. سلوک توحیدی است اصلاً. صبرش صبر سلوکیِ توحیدی است. یعنی رسیدن به این چیزی‌ست که «من هیچ‌کاره‌ام.» وگرنه اگر من یک کاره‌ای‌ام، باز همان «قارون» است که «قَالَ إِنَّمَا أُوتِیتُهُ عَلَی عِلْمٍ عِنْدِی..» {قصص، 78} که آقا بنده درس خوانده‌ام، دود چراغ خورده‌ام؛ زحمت کشیدم به یک چیزی رسیدم. ما قرار نیست بگوییم که آقا زحمت کشیدیم، پدر خودمان را درآوردیم. اهل مجاهدت شدیم. زحمت کشیدیم، چه کار کردیم، این‌طوری کردیم، آن‌طوری کردیم، رسیدیم به این مسائل. رسیدیم به این روحیات! ما قرار نیست این را بگوییم. لذا خدا در قرآن به پیغمبر می‌گوید. «وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُک إِلَّا بِاللَّهِ» {نحل،127} صبرت نیست مگر به مدد الهی. این دیگر اگر از مدد الهی خارج بشود صبر نیست. قلدری است. یا یک جای دیگر می‌گوید «وَاصْبِرْ لِحُکمِ رَبِّک فَإِنَّک بِأَعْینِنَا» {طور،48} تو زیر نظر ما هستی. ما حواسمان به تو هست. یعنی ما هستیم این وسط. تو بدان ما هستیم. این را بفهم با خدا هستی. این را بفهم این هبه‌ی خداست. تو کوشش می‌کنی، به قول حافظ «گرچه وصالش نه به کوشش دهند/ هرقدر ای دل که توانی بکوش» تو کوشش می‌کنی ولی به کوشش تو این را نمی‌دهند. این هبه‌ای است. ما مسئولیت کوشش داریم ولی به کوشش ما نمی‌دهند. « اهل نظر معامله با آشنا کنند» به کوشش ما نمی‌دهند. به هبه‌ی آن طرف می‌دهند. «وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُک إِلَّا بِاللَّهِ» «وَاصْبِرْ لِحُکمِ رَبِّک فَإِنَّک بِأَعْینِنَا»شما تمام آیات (یا مفاهیم) صبر را بروید در قرآن نگاه بکنید. اینکه می‌گویم از آب گذشته است. همه‌اش وصل شده به یک جریان توحیدی که تهش دربیاید که من کاره‌ای نیستم. من چه کاره‌ام. خدا باید هبه بکند. من یک تلاشی می‌کنم، آنقدر که به ما گفته‌اند «أَفَرَأَیتُمْ مَا تَحْرُثُونَ» {واقعه،63} من حارثم. من این دانه را می‌گذارم در زمین. «أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ» {واقعه، 64} تو زارعی یا من زارعم؟ «أَفَرَأَیتُمْ مَا تُمْنُونَ» {واقعه،58} تو منی ریزی. «أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ» {واقعه،59} من خلق می‌کنم یا تو خلق می‌کنی؟ در عالم اگر چیزی به او رسید، بگوید که تو چه کاره‌ای؟ تو هیچ کاره‌ای. این‌ها همه‌اش خداست و این‌ها هبه‌ی خداست. که اگر ما آخر این بحث‌ها به این برسیم به اینکه ما کاره‌ای هستیم. اگر به این برسیم، دقیقاً به ضد خودش بدل شده‌است. لذا اینکه «وَمَا تَوْفِیقِی إِلَّا بِاللَّه» می‌خواهم این کارها را انجام بدهم، این توفیقش را خدا می‌دهد. هیچ کس دیگر نمی‌دهد. کار من هم نیست.حَسْبِی اللَّهُ«حَسْبِی مَنْ هُوَ حَسْبِی، حَسْبِی مَنْ لَمْ یزَلْ حَسْبِی حَسْبِی مَنْ کانَ مُذْ کنْتُ لَمْ یزَلْ حَسْبِی، حَسْبِی اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَیهِ تَوَکلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ» اصلاً تمام این مفاهیم توکل، تسلیم یعنی من که نمی‌توانم این کار را ببرم جلو. خدایا من را از من بگیر. آخرش این است. خدایا من را از من بگیر. به عهده‌ی من نباشد که من دارم این کارها را می‌کنم؛ که بعداً برای خودم فاکتور بکنم این‌ها را. که من این کارها را خودم کردم. این سواد را خودم دارم، این‌ها را خودم دارم حفظ می‌کنم. خودم دارم علم کسب می‌کنم. ببین من چه کاره‌ام. این من بخش نجس استکباری قضیه همین است.واگذار کردن به خدالذا این مفاهیم اخلاقی، در همین ابتدا بدانید «اللَّهُمَّ أَعِنِّهو» خدایا کمکش کن علی را. خدا باید کمک بکند. حالا تازه یک تفاوتی هست بین اینکه خدا دارد یک آدم را کمک می‌کند یا آدم را واگذار کرده است. خیلی وقت‌ها خدا انسان را به جاهایی می‌رساند که انسان را واگذار بکند. یعنی اصلاً واگذار بکند داستان را. که در اوج سختی‌ها اینجوری می‌شود. از اوج سختی‌ها نترسیم. خیلی وقت‌ها توحید و سلوک در همین‌ها است.«وَأَوْحَینَا إِلَی أُمِّ مُوسَی أَنْ أَرْضِعِیهِ» {قصص،7} خدا به مادر موسی گفت بچه‌ات را شیر بده. یعنی شرایط که طبیعی است، خب تو بچه‌ات را شیر می‌دهی دیگر.‌ حالا اگر ترسیدی چی؟ «فَإِذَا خِفْتِ عَلَیهِ، فَأَلْقِیهِ فِی الْیمِّ وَلَا تَخَافِی وَلَا تَحْزَنِی إِنَّا رَادُّوهُ إِلَیک وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِینَ»{قصص، آیه 7} ترسیدی بنداز توی آب. اگر بگویی من بچه بزرگ می‌کنم، می‌گویم بفرما بزرگ کن ببینم در این شرایط. خدایا من بچه‌ام را می‌سپارم در آب. خدایا من نمی‌توانم. می‌دهمش به آب. «فَإِذَا خِفْتِ عَلَیهِ فَأَلْقِیهِ فِی الْیمِّ» نترس «وَلَا تَخَافِی وَلَا تَحْزَنِی إِنَّا رَادُّوهُ إِلَیک» بسپار، نه اینکه وظایف خودش را در قبالش انجام نمی‌دهد، اما دیگر به جهت روحی دارد می‌سپارد. توی این شرایط خدایا من نمی‌توانم. شرایط عادی نیست. من نمی‌توانم. اگر عادی بود من شاید کاری می‌کردم اما الان دیگر عادی نیست. دست بچه یک موبایل هوشمند است که با یک وی‌پی‌ان، هرجا دلش بخواهد می‌رود. دست من هم نیست. خدایا تو نگهش دار. اینجاها، اونجاهایی است که خلاصه، انسان باید تسلیم بشود و خیلی وقت‌ها انسان را می‌رسانند به مرز اینکه فهمیدی نمی‌توانی، فهمیدی دست تو نیست، فهمیدی نباید گندگی کنی، فهمیدی کار تو نیست.کوشش در راه خدا توفیق استبه همین جهت است که کافی است شما دو شب نماز شب بخوانی، سه شب نماز شب بخوانی، چهار شب نماز شب بخوانی، چون شیطان از دست راست می‌آید، «بایمانهم» می‌آید، از دست راست می‌آید خدمت شما، و اینکار را برای شما جلوه می‌دهد، شما اینقدر حال می‌کنی برای خودت فاکتور می‌کنی، بعد یک گناهی می‌گذارد کف دستت، که دیدی هیچی نیستی. یعنی تهش مثلاً آدم بفهمد دیدی هیچی نیستی. خدا دارد حفظ می‌کند، فلان صحنه را نگاه نمی‌کنی، فلان گناه را انجام نمی‌دهی. خدا دارد بیدارت می‌کند. خدا دارد بیدارت می‌کند نصف شب می‌گوید بلند بشو و بیا دم در خانه من بیا حرف حسابت چیست؟ حالا دیگر دور برندارد 4 شب، بیدار شدم. آقا ما دیگر از این گنهکاران فاصله داریم می‌گیریم. اینطوری که بکنی فاکتور کنی برای خودت تمام است. اینجا پوزه‌ات را می‌گیرند به خاک می‌مالند. لذا همیشه بگویی که «وَمَا تَوْفِیقِی إِلَّا بِاللَّهِ»{هود، 88} همین. گرچه وصالش نه به کوشش دهند/ هر قدر ای دل که توانی بکوش. خدایا اون بکوشش را هم توی دامان ما بگذار، ما که اهل کوشش. حتی توفیق کوشش هم خودش یک توفیقی است. ما چه توفیقی داریم. عزم، ما چه توفیقی، خدایا عزمش را هم بده. خدایا همه چیزش را هم خودت درست کن. هرچقدر انسان، بی هویت‌تر بکند خودش را، آن هویت اصلی القایی شکل می‌گیرد و او را به القا می‌برند. هرچقدر بی هویت‌تر و بی شخصیت‌تر خودش را برای خدا معرفی بکند. این را می‌کشند و می‌برند. می‌نمایند و می‌ربایند. سعدی چو جورش می‌بری نزدیک او دیگر مرو/ ای بی بصر من می‌روم؟ او می‌کشد قلاب را. ای بی بصر من می‌روم؟ می‌گوید سعدی چو جورش می‌بری نزدیک او دیگر مرو، می‌گوید ای بی بصر من می‌روم؟ او می‌کشد قلاب را. او قلاب را می‌گیرد و می‌کشد. چه سمتی می‌کشد؟ ما باید مقاومت کنیم؟ نه! او که حکیم مطلق است. او هر سمتی می‌کشد بگذار بکشد. او می‌کشد قلاب را. لذا اللهم اعنا، خدایا کمکش کن علی را. ما به و ما صبرک الا بالله این مفاهیم باید به صورت جدی در ما وجود داشته باشد. یک صلواتی مرحمت بفرمایید.امام شناسیانشاالله این بحث متداوم امام‌شناسی که می‌خواهیم انجام بدهیم، باید به لبه‌های ظهورش توجه کنیم. ما امام‌شناسی‌ای نمی‌خواهیم انجام بدهیم که آخرش تکلیف امروز ما روشن نشود. اصلاً چنین بحث امام‌شناسی‌ای بحث ابتری است.مثلاً فرض بکنید ما امام را شناختیم. ما حالا چه کنیم؟ اصلاً نسبتی با امام داریم؟ جایگاه امام اگر اضطرار علی الحجه است، من جایگاه امام را الان میدانم چه است؟ کارویژه امام را می‌دانم چه است؟ میدان بازی امام زمان الان چه است که من در آن میدان بازی بروم؟ اگر میدان را اشتباه کنم، ندانم امام باطن مثلاً یعنی چی؟ بعد می‌شود این چیزی که حرف‌های عاشقانه‌ای هم هست و خوب است، مثلاً من می‌خواهم‌بردم امام زمان (عج) را پیدا کنم ببینم. اصلاً نمی‌دانم که امام زمان (عج) الان در این میدان بازی نمی‌کند که تو بخواهی بروی ببینی. میدان بازی امام زمان (عج) این نیست که تو الان بروی ببینی. امام زمان (عج) گرانی‌گاهش یک جای دیگر است. تو باید آن فعال بشود که در میدان بازی امام زمان باشی. دقت می‌فرمایید؟صحنه رشد در آخرالزمانمثلاً فرض بفرمایید میدان بازی امام هدایت به امر است. غیبت از بدن را دارد با هدایت به امر جبران می‌کند کما این‌که بعداً عرض می‌کنم انشالله غیبت سری از اسرارالله است و خوب است که اتفاق افتاده‌است. اتفاق بدی نیست، و اتفاقاً انقدر اتفاق خوبی است و رشدآفرین است که در روایات ما دارد که چنان‌چه ائمه دیگر هم قیام می‌کردند و حکومت را به دست می‌گرفتند باید غیبت اتفاق می‌افتاد. چون این صحنه رشد باید اتفاق می‌افتاد. لذا شما نمی‌دانید الان در چه بازی‌ای هستی، در سر خودت می‌زنی. بازی فوتبال است تو داری هندبال بازی می‌کنی. بازی الان این نیست. زمین این نیست. پیدا کردن زمین بازی پیدا کردن امام زمان نیست. البته دیدن امام زمان توفیقی است، ولی زمین‌بازی و گرانی‌گاه امام زمان الان این نیست. اصلاً قرب و بعد نسبت به امام زمان و دستور گرفتن از امام زمان در این قالب نیست. در قالب‌های ملکوتی است. یعنی هر کسی باید دستور ویژه خودش را از امام زمان (عج) به القا بگیرد. زمین بازی الان این است.حالا توضیح می‌دهم. چون الان گرانی‌گاه امام زمان هدایت به امر است. هدایت به ملکوت است. ملکوت شیء را دارد هدایت می‌کند. تناسب با ملکوت امام باید پیدا شود. این برای دوره‌ی ظهور ائمه بوده، که ائمه بودند، سوار اسب و استر می‌شدند خودشان را به مدینه می‌رساندند می‌گفتند جُعِلتوا فداک، الان ما چه کار بکنیم؟ این برای آن موقع بوده است. آن موقع بدنی در کار بوده است.الان دوره‌ی غیبت بدن است. قرار نیست این اتفاق بیافتد. رشدش اصلاً در چیز دیگری است. رشدش در دیدن امام زمان (عج) نیست، رشدش در یک چیز دیگر است.لذا ما در بحث امام‌شناسی به فضل الهی، همه این‌ها را هم برای شما آیه و روایت می‌خوانم. سطح معارفمان نسبت به اماممان بالا برود. و بفهمیم همین الان من باید روزی صد بار دستورم را اَلمُستَغاثُ بِکَ یا صاحِبَ الزمان. من دستورم را از امام زمان بگیرم.عمل به دستورات امام غایبخدایا، یا امام زمان (عج)، من الان یک غیبت بدنی پیدا کردم. الان دستوری که می فرمائید چیست؟ این که در روایت دارد که قرب و بعد در آنجا وجود ندارد، الان اصلاً قرب و بعد نداریم. امام زمان الان قرب و بعد با کسی ندارد چون‌که مسئله یک چیز دیگر است.بدن را می‌خواهی؟ در روایت داریم همه دیده‌ایم. حضرت که ظهور می‌کنند مانند وقتی خواهد بود که برادران یوسف او را دیدند و گفتند «... أَإِنَّک لَأَنتَ یوسُفُ...» {یوسف، 90}: یوسف تویی؟! ما که او را دیده‌ایم. بدن را می‌خواهی، که همه دیده‌ایم. دستور را می‌خواهی، که دستور بدنی نیست. دستور یک جور دیگر است؛ باید یک جور دیگر بگیری. لذا ما از بحث‌هایی که می‌کنیم، از اینجا یک امتداد بحث دوره‌ی غیبت و ظهور از آن باید استخراج کنیم، وگرنه ما را در تاریخ گیر می‌اندازد. در شرایطی گیر می‌اندازد که امروز آن شرایط اصلا نیست. این حرف بسیار حرف کلیدی و مهمی است. «... وَأَسْبَغَ عَلَیکمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً ...» {لقمان، 20} اسباغ نعمت شده است؛ یعنی نعمت ریخته‌اند. ائمه در مورد «ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً» گفته‌اند این نعم ظاهری امام ظاهر، و نعم باطنی امام باطن است. امامی است که مظهر اسمِ الباطن است و دیگر مظهر اسمِ الظاهر نیست. بعد شما با این نعمت داری برای خودت الظاهر میکنی، اشتباه می‌کنی. می‌خواهی همه‌ی احکامی که مربوط به ظهور اینهاست را امتداد بدهی به دوره‌ی غیبت. اینطور نیست. برای همین مویه‌های دوره‌ی ظهور می‌کنی و فکر هم می‌کنی که دوره‌ی ظهور امام (که از این بحث‌های ما ان‌شاءالله این در خواهد آمد که دوره‌ی ظهور چطور است و الان من چکار بکنم؟ چون که خطی است که دارد امتداد پیدا می‌کند).غیبت، بازگشت به عقب؟من آن نقطه‌اش را بگویم، نقطه‌های وسطش را باید خودت در بیاوری که اینجا چه کار باید کنیم. بعضی‌ها فکر می‌کنند در دوره‌ی ظهور دوباره به دوره‌ی اهل بیت برمی‌گردیم؛ اینطوری که عقب رفت است! یعنی ما دوباره برگردیم به ظهور اهل بیت. اصلاً یک صحنه‌ی رشد برای ما با این ویژگی‌ها درست کردند. که فلان بشود و توضیحاتش خواهد آمد ان‌شاءالله. بحث را ادامه‌دار دارم می‌گویم. از این بحث‌هاست که باید پیگیری کنید. من رسیدم به آن رشد، بعد می‌گویم حالا صحنه‌ی بعدی: برگردیم به دوره‌ی ظهور. این که عقب رفت است! مثل این است که من داشتم با وزنه‌ی ده کیلویی می‌زدم، بعد ما را آوردند با وزنه‌ی صد کیلویی، رشد کردم می‌گویم حالا چه کار کنم؟ بگویند با ده کیلویی بزن. این چه رشدی‌ است؟ این که رشد نیست.می‌گویم: آقا این چه رشدی است؟ اصلاً این رشد نیست. مگر قرار نیست برای ظهور امام زمان (عج)، برای دوره ظهور امام آماده شویم؟به یک چیز دیگری باید برگردیم. آن چیز دیگر را باید تعریف کنیم. لذا هدف از بحث امام شناسی یک بحث معرفتی خشک و خالی نیست. اصلاً در دین، ما از این بحث‌های خشک و خالی بی امتداد نداریم. بحث‌ها خیلی روشن از توحیدش هم یک بحث خیلی جدی با لبه‌های اجتماعی استخراج می‌شود.فهم توحید در عصر غیبتمن در منبرها هم یک موقع عرض کردم، شما همین شش آیه ابتدایی سوره حدید را که اوج توحید است، که ائمه فرمودند در آخر الزمان، علمای آخرالزمان بخواهند توحید را بفهمند این شش آیه را باید بفهمند.«هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّةِ أَیامٍ ثُمَّ اسْتَوَی عَلَی الْعَرْشِ یعْلَمُ مَا یلِجُ فِی الْأَرْضِ وَمَا یخْرُجُ مِنْهَا وَمَا ینْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا یعْرُجُ فی‌ها وَهُوَ مَعَکمْ أَینَ مَا کنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ »{حدید،۴}که گفته‌اند در توحید از این آیات بالاتر نداریم. کسی دیگر دنبالش نگردد. کسی بخواهد بعد از این دنبال توحید گیر بیاورد دیگر بعد از این هلاکت است. بعد از این شش آیه اول سوره حدید، که این شش آیه را بینی و بین الله کسی بخواهد درست توضیح بدهد حداقل شصت جلسه است، که می‌گویند برای علمای آخرالزمان نازل شده، (بعد از این شش آیه) تا می‌خواهد بحث توحید را بگوید، آیه بعد آن چیست؟ آیه هفتم؟«آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ ...»{حدید،7} فهمیدی توحید است؟ فهمیدی مال، مالِ تو نیست؟ فهمیدی همه چی مال اوست؟ «لَهُ مُلْک السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَی اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ {حدید،5}آسمان‌ها و زمین همه ملک اوست و رجوع تمام امور عالم به سوی خداست.» این‌ها را فهمیدی؟ حالا خروجی بده. خروجی‌اش این است: «آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَکمْ مُسْتَخْلَفِینَ فِیهِ.....» {حدید،7}به خدا و رسول ایمان بیاورید. از پول‌های من انفاق بکن، نه از پول‌های خودت. چون دیگر توحید است. تو که پول نداری. از پول‌های من بردار و انفاق کن. لذا تمام بحث‌های توحیدی قرآن هم با خروجی‌های اجتماعی، سیاسی و... است.یعنی همینطوری بحث نمی‌کند که شما را روی هوا نگه دارد که بالاخره یک بحث توحیدی شنیدیم. بحث انسان کامل، که مقام امامت است؛ که برخی در همین می‌ایستند و خروجی‌اش را نمی‌گیرند راجع به این انسان کامل است، که تعلیم اسماء شده است و همه‌ی اسماء الهی در او پیاده شده، و خلیفة الله شده است، واسطة الفیض شده ، واسطه‌ی هر فیضی... امام این است. حالا بعدش خروجی این حرف، خروجی این معرفت را باید در آیه‌ی ۲۱۳ سوره‌ی بقره بگیریم؛ که پایه‌ی فکر و اینکه این، این جایگاه را پیدا کرده است، شده است انسان کامل، این بحث وجودی‌اش این مدلی است، حالا بحث امتداداتش آن مدلی است. باید شما چنین برخوردی انجام دهید.عبودیتمجبورم توی این جلسات اول چند مسئله را روشن کنم: همه‌ی این عربی‌هایی که دارم می‌خوانم، آیه‌ی قرآن است؛ حرف‌های خداست، حرف‌های من نیست. یک موقعی هست خدا راجع به عبودیت وجودی صحبت می‌کند. می‌گوید همه‌ی عالم عبدند. «إِن کلُّ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ إِلَّا آتِی الرَّحْمَنِ عَبْدًا». {مریم، ۹۳} یعنی خداوند مالک حقیقی همه‌ی عالم است. حقیقتاً خدا مالک است. هیچ کس دیگری مالک نیست. به این، عبودیت وجودی می‌گویند، یعنی حقیقتاً اینطوری است. این را که می‌گوید، خروجی می‌گیرند؛ خروجی‌اش عبودیت سلوکی است. شما را می‌گوید بر پایه‌ی عبودیت وجودی. حالا عبودیت سلوکی. حالا عبودیتی که شما باید این عبودیت را داشته باشی. یعنی شما بنده‌وار باید بیایی پیش خدا چون که واقعیتت بنده است. واقعیتت بنده است، برای همین داریم «اصدق اسم» صادق‌ترین اسمی که پدر و مادر روی یک نفر بگذارند «عبدالله» است، چون که واقعیت آدم عبدالله است. حالا اسم یک نفر را بگذارند «جمال» باید بررسی شود او خوشگل است یا خوشگل نیست.این وجودی اینطور است، حالا بیا عبد بشو. چون که اصلاً خودت عبد هستی این تطابق دارد. حالا این‌که امام این جایگاه و پایگاه را دارد که او انسان کامل و خلیفه الله هست و چه هست و چه هست، و انسان کامل این ویژگی‌ها را دارد، تو نمی‌توانی خروجی بگیری که به این نخورد! خروجی این سیستم یک بحث دیگری را بوجود می‌آورد و تو باید پایبند بشوی. اگر او خلیفه الله است، خروجی‌اش یک چیز دیگر است که حالا در جلسات بعد بحثش را خواهیم کرد ولی فعلاً یک مختصری راجع به جایگاه امام به جهت وجودی عرض بکنیم که آن بشود مقدمه‌ای برای بحث «اضطرار الی الامام». بفهمیم اصلاً ما اضطرار داریم، در چه چیزی اضطرار داریم. آیا صرفاً در بحث وجودی ما اضطرار داریم؟ چون این عالم بالاخره چینش‌اش طوری است که به انسان کامل نیاز دارد. این است؟ یا نه عالَم به حضور امام در یک جای دیگر احتیاج دارد؟ اگر این‌جوری است، حالا در زمان غببت پس چه کار کنیم؟ زمان غیبت پس دیگر چیست؟ اگر دلایل در اضطرار الی الامام [چنین است،] وضعیت زمان غیبت چطور است؟ ما داریم چه کار می‌کنیم؟این‌ها ان‌شاءالله بحث‌هایی ا‌ست که با روایات و آیات، با هم‌دیگر پیش خواهیم برد و محصول این مدت که شاید شصت هفتاد جلسه طول بکشد، ان‌شاءالله ما را به معرفت الامام و تکلیف خودمان درباره این بحث معرفت الامام برساند. این‌ها بحث‌هایی‌ست که دیگر در هیات نمی‌شود کرد. این بحث‌ها بحث‌های هیاتی نیست. با اجازه‌تان بحث‌های درسی است. در هیات پنج جلسه، یا سه جلسه یک چیزی باید بگوییم و حل‌اش کنیم و تمام شود برود. اینجا باید آیات را بیاوریم، روایات را بیاوریم، بحث را ادامه بدهیم تا به نتیجه مطلوب برسد.و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین.برای دریافت گزارش صوتی و تصویری مراسمات هیأت الزهرا(س) به این لینک مراجعه کنید.