نوزده تیر بر کالبد روح

بررسی تأثیرات محدودیت‌های اعمال‌شده برای پیشگیری از شیوع ویروس کرونا بر سلامت روانمائده دهقانی/ دانشجوی دوره‌ی کارشناسی رشته‌ی روانشناسی دانشگاه الزهرا https://drive.google.com/file/d/1aC5uxBFxG1d6HqOCQTNGopPM4InUicST/view?usp=sharing «شمار بیماران کرونایی در جهان از صدویک‌میلیون نفر فراتر می‌رود.»«آمریکا ماسک‌های آلمان را مصادره کرد.»«هشدار سازمان جهانی بهداشت دربار‌ه‌ی تعجیل کشورها در قرنطینه»تقریباً قریب به دو ماه می‌شود که وقتی از خواب بیدار می‌شویم این تیترها توسط انواع رسانه‌های ارتباط جمعی، مسلسل‌وار به سمتمان شلیک می‌شودو به نظر می‌رسد که ما به جز در خانه‌ماندن، مسافرت‌نرفتن و رعایت اصول بهداشتی، کار دیگری برای رهایی از این وضعیت نمی‌توانیم انجام دهیم. دراین شرایط نه تنها سلامت جسم ما، بلکه سلامت روان ما هم به نوعی در معرض تهدید قرار گرفته است؛ البته راه‌هایی برای مبارزه با تأثیرات منفی بیماری کرونا و شیوع آن وجود دارد، اما قبل از بررسی آن‌ها، لازم است معنی واژه‌هایی را که این روزها می‌شنویم بررسی کنیم.ایزوله‌کردن (isolation): جداسازی افراد آلوده از افراد غیرآلوده با هدف مبتلانشدن افراد غیرآلوده را ایزوله‌کردن می‌گویند. این روش برای بیماری‌هایی مؤثر است که اوج دوران انتقال، زمانی باشد که فرد مبتلا دارای نشانه‌های بیماری باشد. (یعنی فرد زمانی که ناقل و بی‌علامت است شانس زیادی برای انتقال بیماری نداشته باشد.)قرنطینه سازی (Quarantine): به معنی اعمال محدودیت برای افرادی است که اگرچه در معرض یک بیماری مسری قرار گرفته‌اند، ولی احساس ناخوشینمی‌کنند (عدم احساس ناخوشی یا به علت عدم ابتلا به بیماری است، و یا به این علت که در دوره کمون هستند.) هدف این عمل کاهش انتقال احتمالی افرادی است که در معرض بیماری قرار دارند ولی هنوز علائمی را بروز نداده‌اند. این روش در اوضاعی که ما نیاز به ردیابی سریع افراد مبتلا داریم بسیار کارآمد است. (از روش‌های قدیمی و مؤثر برای کترل شیوع بیماری‌های واگیردار به شمار می‌رود. این عمل به طور گسترده در قرن چهارم در ایتالیا برای طاعون مورد استفاده قرار گرفته است.) از چالش‌های این روش می‌توان به حمایت‌های روانشناسانه به افراد، تهیه‎ی مایحتاج روزانه وداروهای مورد نیاز اشاره کرد.یکی از مطالعات انجام‌شده اذعان می‌کند که آن دسته از افرادی که بیش از ده روز در قرنطینه بوده‌اند، نسبت به آن دسته از افرادی که کمتر از این مدت در قرنطینه بوده‌اند، نشانه‌های استرس پس از سانحه‌ی بیشتری را نشان می‌دهند.فاصله‌گذاری اجتماعی (Social distancing): این عمل به منظور کاهش تعامل بین افراد جوامع وسیع‌تر طراحی شده است، که در آن افراد ممکن است آلوده باشند ولی هنوز مشخص نشده‌اند. از آنجایی که بیماری توسط قطرات ریز تنفسی منتقل می‌شود و برای انتقال نیاز به فاصله‌ی مشخصی است، این عمل شامل بستن مدارس، ساختمان‌های اداری و تعلیق تجمعات انسانی می‎شود.مهار گسترده‌ی اجتماعی (communitywide containment): اگر اقدامات صورت‌گرفته ناکافی تلقی شوند، مهار گسترده‌ی اجتماعی شکل می‌گیرد. در عمل محدودیتی بر تمامی اعضای منطقه یا شهر یا کشور ایجاد می‌کند و تمامی تعاملات انسانی، به جز آن‌هایی که برای تأمین مایحتاج ضروری است، ممنوع می‌شود.مواردی که مطرح شد به طور قطع برای حفط سلامت جسم ما انجام می‌شوند.ولی در این حین سلامت روان ما ممکن است خدشه‌دار شود. ترس، استرس پس از سانحه، خشم، سردرگمی، نشانه‌هایی از افسردگی همه از مشکلاتی هستند که ممکن است در حین و یا بعد قرنطینه گریبان‌گیر ما شوند. شواهدی مبتنی بر عواقب طولانی‌مدت نیز وجود دارد. نمونه‌ای از طرح فاصله‌گذاری در وسایل حمل‌ونقل عمومیعوامل استرس‌زا در طول قرنطینهمدت قرنطینه: سه مورد از مطالعات انجام‌شده نشان داده‌ است که بین دوره‌یقرنطینه‌ی طولانی‌تر و سلامت روانی کمتر، رابطه‌هایی وجود دارد؛ با وجود اینکه در این مطالعات مدت قرنطینه به طور دقیق مشخص نبوده است، یکی از مطالعات انجام‌شده اذعان می‌کند که آن دسته از افرادی که بیش از ده روز در قرنطینه بوده‌اند، نسبت به آن دسته از افرادی که کمتر از این مدت در قرنطینه بوده‌اند، نشانه‌های استرس پس از سانحه‌ی بیشتری را نشان می‌دهند.ترس از آلودگی: شرکت‌کنندگان در هشت مورد از مطالعات، نسبت به سلامت خود و یا آلوده‌شدنشان احساس ترس می‌کردند. آن‌ها هرگونه نشانه‌ی فیزیکی را بازتابی از آلودگی و بیماری می‌پنداشتند.کسالت و بی‌حوصلگی: محدودیت، ناتوانی در انجام کارها، دورشدن از روال معمول زندگی، کاهش تماس اجتماعی و فیزیکی با دیگران، غالباً باعث کسالت و ناامیدی می‌شود.امور مالی: ضرر و زیان‌های اقتصادی برای افرادی که مجبور به توقف کسب‌وکار خود بدون هیچ برنامه‌ی ازپیش‌تعیین‌شده‌ای شده‌اند، از عوامل استرس‌زا به شمار می‌رود. در مطالعات انجام‌شده ضررهای اقتصادی باعث ایجاد پریشانی اقتصادی-اجتماعی می‌گردد که خود به عنوان یک عامل خطر3برای بروز نشانه‌های اختلال روانی می‌باشد. در مطالعه‌ای که روی افراد قرنطینه‌شده به علت تماس بالقوه ابولا انجام شد، محققان دریافتند که با وجود دریافت کمک‌های مالی، برخی احساس کردند که این مبلغ برایشان ناکافی بوده و یا خیلی دیر به دستشان رسیده است. تعدادی از افراد برای تأمین هزینه‌ها به خانواده‌هایشان محتاج شدند، که یا قبول‌کردن این امر برای آنان بسیار سخت بود و یا اینکه باعث آشوب و درگیری می‌گشت. دریکی از مطالعات انجام‌شده، افرادی که به دلیل سارس در تورنتو قرنطینه بودند، به علت جبران کارفرمایان و دولت، هیچ یک مشکلات مالی زیادی را گزارش نکرده بودند؛ اما در جایی که این بازپرداخت به کندی پیش می‌رفت، افرادی که از نظر اقتصادی ضعیف بودند، کشمکش و نزاع را گزارش داده‌اند.اطلاعات ناکافی: بسیاری از شرکت کنندگان، اطلاعات ضعیف از مقامات بهداشت عمومی را به عنوان یک عامل استرس‌زا ذکر کرده‌اند.به یاد داشته باشیم که این بحران اثرات مخربی بر سلامت کودکان نیز دارد.مطالعات نشان داده‌اند که احتمال مبتلاشدن به اختلال پس‌ازسانحه در کودکانی که در قرنطینه به سر می‌بردند، چهاربرابر کودکان خارج از قرنطینه،بوده است.ضرر و زیان‌های اقتصادی برای افرادی که مجبور به توقف کسب و کار خود بدون هیچ برنامه‌ی ازپیش‌تعیین‌شده‌ای شده‌اند، از عوامل استرس‌زا به شمار می‌رود.چگونگی غلبه بر اثرات مخرببرقراری ارتباط اجتماعی: اگر ما از آن دسته افرادی هستیم که توانسته‌ایم با این بحران کنار بیاییم و اضطراب را از خود دور کنیم، بایستی آگاه باشیم کهصرفاً گفتن جملاتی همانند «آروم باش» و یا «این هم می‌گذره» به اطرافیانمان باعث نمی‌شود که آنان حالشان بهتر شود؛ بلکه بایستی سعی کنیم به ایشان فعالیت‌هایی را معرفی کنیم که باعث سرگرمی و تفریح آنان شود و به این سبب، افکار منفی از آنان دور گردد.ارتباطات اجتماعی عامل مهمی در حفظ سلامت روان شمرده می‌شود. در شرایطی که این ارتباطات به حداقل رسیده است، سعی کنیم از طریق تماس‌های صوتی و تصویری با دوستانمان در ارتباط باشیم.فعالیت بدنی: کم‌تحرکی در این دوران خود عاملی برای اضطراب بیشتر و وضعیت روانی نامساعدتر به حساب می‌آید. یکی از مطالعات انجام‌شده نشان داده است که تنها دو هفته بی‌تحرکی، می‌تواند باعث کاهش حجم عضلات و اثرات متابولیکی شود.اپلیکیشن‌های کاربردی بسیاری در حوزه‌های سلامت و فیتنس هستند که چالش‌های چندروزه با هدف فعالیت در خانه را به راه می‌اندازند. در صورتی که به این اپلیکیشن‌ها دسترسی نداریم، با جست‌و‌جویی کوتاه در وب تحت عنوان «ورزش در خانه» انواع فعالیت‌های هوازی و غیر هوازی را متناسب با وضعیت جسمی خود می‌توانیم بیابیم.کسب اطلاعات از منابع معتبر: ناآگاهی در خصوص آنچه در اطراف ما رخ می‌دهد، خود عاملی برای ایجاد استرس و اضطراب است؛ از طرف دیگر غوطه‌ورشدن در اخبار بیش از حد منفی و یا غیرمعتبر نیز می‌تواند باعث وحشت و ترس ما بشود. سعی کنیم از منابع معتبری مانند مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) و یا سازمان بهداشت جهانی (WHO)اخبار مرتبط را دنبال کنیم.ایجاد سرگرمی: این بحران با وجود تمام شرایط منفی که ایجاد کرده است،فرصتی مناسب برای مطالعه، تماشای برنامه‌های منتخب، یادگیری یک مهارت و یا یک زبان خارجی‌ است. تعداد زیادی از سایت‌های داخلی و خارجی دسترسی به منابع اطلاعاتی خود رو در این دوره رایگان کرده‌اند. بازدید آنلاین رایگان ازبرخی موزه‌های سراسر جهان، برنامه‌های آموزش آنلاین تخصصی‌ای مانندkhan academy می‌توانند باعث ایجاد بازدهی مثبت در این دوره شود.صحبت کردن با کودکان: در این بحران، سعی کنید با واژگانی متناسب با سن کودکان، شرایط پیش‌رو را برایشان توضیح بدهید. در صورتی که کودکان قبل از این شرایط در فوق‌برنامه‌هایی مانند موسیقی، زبان خارجی و نقاشی شرکت می‌کردند، سعی کنید با مشورت معلم‌هایشان در هر حوزه،فعالیت‌هایی برای افزایش و تثبیت مهارت‌های آموخته‌شده در نظر بگیرید.پاورقی‌ها:(1): Contagious disease(2): Illness(3): Risk Factorمراجع:A. Wilder-Smith MD1, 2. a. (2020). Isolation, quarantine, social distancing and community containment: pivotal role for old-style public health measures in the novel coronavirus (2019-nCoV) outbreak. JOURNAL of TRAVEL MEDICINE, 4Bowden Davies KA, P. S. (2019). Reduced physical activity in young and older adults: metabolic and musculoskeletal implications.Hawryluck L, G. W. (2004). SARS control and psychological effects of quarantine, Toronto, Canada. Samantha K Brooks, R. K. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. 9.برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام دوهفته‌نامه‌ی دانشجویی «داد» کلیک کنید.