شنیدن کِی بُوَد مانند دیدن! (Early Design Testing)

قبل از اینکه بریم سراغ تست هایی که میشه از کاربر گرفت، باید این سوال رو بپرسیم که محصول ما تو چه شرایطی هست.اگر محصول زنده باشه و کار بکنه، ممکنه بخوایم محصولمون رو ارزیابی کنیم و بر اساس فیدبک هایی که از کاربر میگیریم یه سری تغییرات رو اعمال کنیم. پس سراغ تست کاربرد پذیری میریم یا ممکنه که بخوایم از بین تغییرهایی که در نظرمون هست موثرترینش رو انتخاب کنیم و برای تصمیم گیری نیاز به اندازه گیری یه سری متریک ها داریم (مثلا conversion rate) پس میریم سراغ A&B test. اما اگه هنوز محصولی در کار نباشه چی؟پرسشنامهاگر در ابتدای فرآیند طراحی محصول باشیم، یکی از ابزارهایی که میتونیم ازش کمک بگیریم پرسشنامه است. اما پرسشنامه به درستی میتونه به سوال های ما پاسخ بده؟پرسشنامه یکی از کم هزینه ترین ابزارهاییه که ما رو میتونه به طراحی بهتر محصول نزدیک کنه. اما هیچ راهی بدون چالش نیست.چالش های پرسشنامهاگر potential customer، (مخاطب هدفمون) به درستی به پرسشنامه ای که طراحی کردیم جواب بده، میتونیم به دیتای پرسشنامه مون اعتماد کنیم. اما چطور میتونیم به تعداد قابل قبولی از potential customer هامون دسترسی داشته باشیم؟ نمیخوام بگم نشدنیه اما هر چقدر هم چنل خوبی رو برای پخش کردن پرسشنامه انتخاب کنیم، باز هم احتمال اینکه پرسشنامه ما به دست potential customer هامون نرسه، زیاده.خیلی وقتا برای قدردانی از زمانی که کاربرها برای کامل کردن پرسشنامه در اختیارمون قرار میدن، هدیه ای رو در نظر میگیریم. اما همین موضوع، احتمال اینکه شرکت کننده ها فقط به خاطر دریافت هدیه، پرسشنامه رو با جواب های رندوم و فکر نشده کامل کنن رو بالا میبره.و اما مهم ترین چالش از نظر خودم:فرض کنین که میخوایم محصولی رو برای دانش آموزان دوره متوسطه طراحی کنیم. پرسشنامه استانداردی رو آماده کردیم و به مخاطب های اصلیمون هم دسترسی داریم اما مخاطب ما ممکنه از سوال ها برداشت متفاوتی از برداشت ما داشته باشه یا متوجه معنی بعضی از سوال ها نشه و چون تجربه کار با محصول رو نداره، به خوبی نتونه با سوال ها engage بشه و در نهایت اطلاعات گمراه کننده ای رو به ما بده.ناگفته نماند که پرسشنامه تو یه سری جاها میتونه حسابی به کمکمون بیاد و در زمان و هزینه صرفه جویی کنه. مثلا زمانی که محصول فعال و بزرگی داریم و نمیدونیم دقیقا کدوم قسمت از محصول نیاز به بازنگری داره. از طرفی هم شرایط گرفتن تست کاربرد پذیری رو از تمامی بخش ها نداریم. تو همچین موقعیتی میتونیم پرسشنامه ای رو طراحی کنیم و اگر جواب ها ما رو به قسمتی از محصول هدایت کرد، به طور مشخص روی همون بخش تمرکز کنیم.دیتای پرسشنامه ای که از محصول فعال گرفته میشه، قابل اعتمادتره. چون کاربر با در نظر گرفتن تجربه ای که از استفاده از محصول ما داره به سوال ها جواب میده.پس، چاره چیه؟شنیدن کِی بُوَد مانند دیدن!دیدن رفتار کاربر (observing) راه حل موثری هست و ما رو به جواب های کامل تر و مطمئن تری می رسونه. تست هایی که قبل از انجام high fidelity design میتونیم از کاربر بگیریم تا بتونیم رفتارشون رو مشاهده کنیم، به ''Early design test'' ها معروفن:Tree testingCard sortingFirst click testingTree testingما به کمک tree testing میتونیم:نویگیشن کاربر رو در سایت بهبود بدیم.به بهتر شدن معماری اطلاعات سایت کمک کنیم.گاهی اوقات در نوشتن لیبل ها مجبوریم از کلمات تخصصی ای استفاده کنیم که با دایره کلمات روزمره عجین نیستن. با tree testing میتونیم متوجه بشیم که کاربر چقدر میتونه معنی کلمات رو متوجه بشه و کاربردهاشون رو تشخیص بده.چطور tree testing رو آماده کنیم؟از بین یوزر فلوهایی که میخوایم بهبودش بدیم، یکی رو انتخاب میکنیمبرای فلوی مورد نظرمون تسک مینویسیم.از کاربرها میخوایم گزینه هایی که در مسیر انجام دادن تسک ها بهشون کمک میکنه رو انتخاب کنن.حواسمون باشه که:در هر تست نهایتا میتونیم ۱۰ تا تسک رو بررسی کنیم تا کیفیت جوابهایی که میگیریم تضمین بشه.برای هر تست، باید حداقل ۳۰ نفر و در حالت ایده آل ۵۰ نفر تست رو کامل کنن.بخش های تستپیام خوش آمد گوییتوضیح نحوه انجام دادن تستتسک هاپیام تشکر(در پایان تست میتونیم از شرکت کننده ها سوال هایی رو بپرسیم و lead بیشتری بگیریم). https://www.aparat.com/v/SX1qE/Tree_testing_sample نتیجه tree testingاینکه نحوه نمایش نتیجه تست به چه شکلی هست، بستگی به ابزاری داره که ازش استفاده میکنیم اما معمولا ابزارها، محتوا و اطلاعات مشابهی رو در اختیارمون قرار میدن‌ (عکس های زیر از سایت optimal workshop هست).در بخش اول، نگاه کلی به نتایج تست رو میتونین ببینین (تعداد کل افرادی که در تست شرکت کردن، میانگین زمانی که برای انجام دادن تست صرف شده و لوکیشن شرکت کننده ها و..)در tree testing مسیری که کاربر برای انجام دادن تسک ها رفته رو میتونیم به ۴ مدل دسته بندی کنیم:Direct success: کاربر از ابتدا تا پایان تسک از مسیر درست رفته.Indirect success: کاربر یه جاهایی از مسیر رو اشتباه رفته ولی برگشته و تو مسیر درست قرار گرفته.Direct failure: کاربر از ابتدا تا پایان تسک رو از مسیر اشتباه رفته.Indirect failure: کاربر تا یه جاهایی تو مسیر درست بوده اما در نهایت نتونسته تو مسیر درست قرار بگیره.دیتای پراکندگی و مسیرهایی که کاربر رفته رو میتونیم به ازای هر تسک بررسی کنیم.Card sortingما به کمک card sorting میتونیم:نویگیشن کاربر رو در سایت بهبود بدیم.به بهتر شدن معماری اطلاعات سایت کمک کنیم.گاهی اوقات در نوشتن لیبل ها مجبوریم از کلمات تخصصی ای استفاده کنیم که با دایره کلمات روزمره عجین نیستن. با card sorting میتونیم متوجه بشیم که کاربر چقدر میتونه معنی کلمات رو متوجه بشه و کاربردهاشون رو تشخیص بده.به سه روش میتونیم Card sorting رو انجام بدیم:Open card sortingClosed card sortingHybrid card sortingاما کدوم روش card sorting برامون کارآمدتره؟Open card sortingمدل Open card sorting مثل سوال های با پایان بازه (open-ended question). در این روش برخلاف روش های سنتی ای که جواب های ثابتی رو به ما میدن، میتونیم انتظار جواب های متفاوتی رو داشته باشیم. زمانی که میخواین وب سایتی رو برای اولین بار طراحی کنیم یا زمانی که میخواین وب سایتی که دارین رو بهبود بدیم، میتونیم با روش Open card sorting با دیتاهای زیر برسیم:چطور کاربرها اطلاعات سایت رو میفهمن و دسته بندی میکنن.کاربرها در کدام قسمت از سایت به دنبال چه اطلاعاتی میگردن.ایده هایی که ما رو در دسته بندی کردن بهتر اطلاعات سایت کمک میکنن.در پایان تست میتونیم دیتاهایی که از تست به دست اومده رو با دیتاهای قبلی که از سایت داشتیم مقایسه کنیم و با توجه به رفتارهای کاربرها تصمیم های بهتری رو بگیریم.دسته بندی محتواهای بخش بلاگ سایت رو سر و سامون بدیم.دستی به سر رو روی دسته بندی محصولاتی که در سایت به فروش میرسن بکشیم.Closed card sortingدر مدل closed card sorting، شرکت کننده ها باید کارت ها رو در گروه هایی که از قبل براشون مشخص کردیم دسته بندی کنن.با روش Closed card sorting با دیتاهای زیر برسیم:متوجه بشیم که کاربرها چقدر با دسته بندی هایی که در سایت داریم موافق هستن.دسته بندی هایی که کاربر رو دچار اشتباه میکنن رو پیدا کنیم.دسته بندی هایی که زیاد استفاده نمیشن رو شناسایی و حذف کنیم.Hybrid card sortingدر مدل Hybrid card sorting شرکت کننده ها تعدادی از کارت ها رو در گروه هایی که تعیین کردیم دسته بندی میکنن. و کارت های باقیمانده رو در گروه هایی با لیبل انتخابی خودشون مرتب میکنن.با روش hybrid card sorting با دیتاهای زیر برسیم:چه تعداد از شرکت کننده ها در نحوه دسته بندی کارت ها با ما موافق هستن.شرکت کننده ها چه دسته بندی های جدیدی درست میکنن و میتونیم بهتر یا ضعیف تر بودنشون رو در مقایسه با دسته بندی های قبلی بسنجیم.حواسمون باشه که:تعداد کارت ها بین ۵۰-۳۰ باشه (برای اینکه دیتای مفیدتری رو از کاربر بگیریم).بخش های تست:پیام خوش آمد گوییتوضیح نحوه انجام دادن تستکارت هاپیام تشکرنتیجه card sortingاگر برای گرفتن تست card sorting از ابزار های آنلاین کمک بگیریم معمولا کار تحلیل دیتا رو انجام میدن (برای مثال سایت optimal workshop دیتای تست رو به چند روش تحلیل میکنه: similarity matrix, Dendrograms, PCA و.. اما اگه خودمون بخوایم دیتای تست رو تحلیل کنیم، باید از چه مسیری بریم؟Dendrograms/ best merge methodمرحله اول: دسته بندی های متداول رو پیدا کنیمدر closed card sorting، چون دسته بندی ها رو از قبل تعیین کردیم کارمون راحت تره ونیازی به انجام این مرحله نیست. اما در open card sorting و hybrid card sorting نیاز داریم که از بین جواب ها دسته بندی های متداول رو پیدا کنیم.مرحله دوم: ماتریکس بسازیم.یک جدول بسازیم. ردیف های جدول رو کارت ها و ستون های جدول رو دسته بندی های متداول تشکیل میدن. در جدول کافیه که مشخص کنیم چند نفر از شرکت کننده ها کارت مورد نظر رو در کدوم دسته بندی قرار دادن.مرحله سوم: درصد بگیریم.برای به دست آوردن درصد تعداد افرادی که یک کارت رو در یک دسته بندی قرار دادن، کافیه که هر کدوم از عدد هایی که نوشتیم رو به تعداد کل شرکت کننده ها تقسیم کنیم. برای اینکه بتونیم در ادامه راحت تر تصمیم بگیریم و سرعتمون رو هم بیشتر کنیم، میتونیم از اعدادی که درصد کمتری از ۱۰ رو میسازن چشم پوشی کنیم.مرحله چهارم: دسته بندی کارت هادر هر گروه کارت ها رو بر اساس بیشترین درصد مرتب کنین. مثلا در گروه ۱، بیشترین درصد برای کارت های ۳ و ۱۱ هست. همین کار رو برای بقیه گروه ها انجام میدیم.مرحله پنجم: تحلیلگروه ها و درصد کارت ها رو بررسی و مقایسه کنیم.مرحله ششم:تصمیم گیریبراساس مقایسه هایی که انجام دادیم، ممکنه که لازم باشه تغییراتی رو در دسته بندی های سایت ایجاد کنیم.first click testingوقتی صفحه ای رو دیزاین میکنیم ( مثلا لندینگ پیج یا صفحه اصلی سایت) برامون مهمه که کاربرامون بتونن چیزی که به دنبالش هستن رو به راحتی پیدا کنن (مثلا دکمه ثبت نام یا CTA هایی که مهم هستن). با first click testing میتونیم دیزاین هامون رو حتی در سطح وایرفریم تست کنیم.ما به کمک first click testing میتونیم:زبان، لیبل ها و محتوای مناسب تری رو انتخاب کنیم.تصمیم گیری بهتری درباره محل قرارگیری باتن ها منو و..داشته باشیم.چطور tree testing رو آماده کنیم؟از بین صفحه های سایت، صفحه مورد نظرمون رو انتخاب میکنیم.مشخص میکنیم که دقیقا به دنیال چه چیزی هستیم.متناسب با هدفمون تسک مرتبط می نویسیم.بخش های تست:پیام خوش آمد گوییتوضیح نحوه انجام دادن تستتسک هاپیام تشکرنتیجه first click testingاینکه نحوه نمایش نتیجه تست به چه شکلی هست، بستگی به ابزاری داره که ازش استفاده میکنیم اما معمولا ابزارها، محتوا و اطلاعات مشابهی رو در اختیارمون قرار میدن‌ (عکس های زیر از سایت optimal workshop هست).heat mapبا توجه به هیت مپ و تسکی که تعریف کردیم و پراکندگی تعداد کلیک های شرکت کننده ها میتونیم متوجه بشیم که نقاط قوت و ضعف دیزاین کجاها هستن و اگر لازم بود، تغییرشون بدیم.ماحصلدیزاینی که با دیتا جلو بره، میتونه جلوی هدر رفتن انرژی و زمان رو بگیره. user- friendly هست و قانع کننده. اما قدم اول، انتخاب روش درست برای تست گرفتنه.تا حالا از Early design tests استفاده کردین؟ از تجربه هاتون بگین برام.امیدوارم که این مطلب بتونه بهتون کمک کنه. منتظر فیدبک هاتون هستم.