برای چه رشته ای اپلای کنم ؟

به دلیل پیش­ زمینه تحصیلی و حرفه ­ای­ ام، تماس ­های زیادی با من حول انتخاب رشته تحصیلی برای اپلای، در حوزه ­های مدیریت، اقتصاد، سیاست­ گذاری و سایر علوم اجتماعی می­ شود. در پاسخ به این سوال صرفا نباید بر جنبه های فنی تمرکز کرد زیرا که انتخاب درست برای هر فرد به بستر زندگی او و نقاط شروعش وابسته است. فرصت­ های قابل دسترس برای هر فرد متفاوت است و عدم وارد کردن این موارد به حوزه محاسبات تصمیم، اشتباهی مهلک است.خودت را بشناس!شوارزمن (پایه گذار و مدیرعامل صندوق سرمایه گذاری خصوصی بلک استون) در اتوبیوگرافی خود در مورد دیداری صحبت می ­کند که مسیر اولیه زندگیش را تحت تاثیر قرار داده است. این دیدار از نظر من، در راستای هدف این نوشته، بسیار قابل تامل است.شوارزمن در سال ­های ابتدایی تحصیل خود در دانشگاه یل دست ­آوردهای قابل توجهی در رهبری مطالبات صنفی دانشجویان و روزنامه دانشگاه به دست می­ آورد، و از این رو با توجه به اینکه عضو کلوب «استخوان و جمجمه» هم بوده است، علاقه­ مند به ورود به دنیای سیاست و حوزه عمومی می­ شود. او برای مشورت در این رابطه و به نوعی جا پا بازکردن در دنیای سیاست، نامه ­ای به آوریل هاریمن از دیپلمات­ های برجسته آمریکایی و فرماندار سابق ایالت نیویورک که از فارغ­ التحصیلان یل بوده است ارسال کرده و از او وقت ملاقات می­ خواهد. دفتر هاریمن به او جواب داده و اجازه می ­دهد در طول زمان ناهار ایشان درخواستش را با او در میان بگذارد.در این قرار ناهار، وقتی شوارزمن در مورد ورود به دنیای سیاست و حوزه عمومی می ­پرسد، هاریمن سوال او را با یک سوال پاسخ می­دهد که «آقای شوارزمن، آیا شما از خانواده ثروتمندی هستید؟» جواب شوارزمن منفی بوده است و هاریمن در همان دیدار به ایشان توصیه می­کند وارد دنیای سیاست نشده و در عوض به حوزه کسب­ و­کار متمرکز شود.این نوع توصیه­ های صادقانه، در طول زندگی حرفه ­ای بسیار نادر هستند. و من همیشه آرزو دارم پیش­کسوتان حوزه ­های تخصصی در برخورد با جوانان حوزه چنین رویکرد صادقانه و دل­سوزانه ­ای داشته باشند. ملاحظات واقع گرایانه ­ای از این دست حتما بایستی در تصمیم­ گیری­ های کلان به صورت جدی مد نظر گرفته شوند، زیرا در غیر این صورت می­توانند زیان جبران­ناپذیری را در ادامه برای تصمیم­گیر داشته باشند و موجبات سرخوردگی آنها را فراهم نماید. پیروی از شعار « علائق خود را دنبال کنید» از این جهت مخرب است.جذابیت ­ها و چالش ­های دوره دکتراخروج از کشور از طریق تحصیل برای دکترا هم­ اکنون در مرکز بحث­ قرار دارد. خروج از ایران برای بسیاری موضوع اولویت بالایی است، که برای آن دلایل خوبی دارند. و پوشش هزینه­ های سال اول جاگیری در کشور هدف نیز از منافع دوره­ های دکتری است، که برای بخش عمده­ ای از دموگرافی مد نظر به حق جذاب است.با این وجود باید در نظر داشت که دکترا یک تعهد بلندمدت حداقل پنج ساله است. که لزوما دستمزد مساعدی در مقایسه با مهارت­ های فرد کاندیدا ارائه نمی ­نماید. اساسا منفعت اصلی جذب دانشجو از خارج کشور برای دانشگاه­ های هدف، حداقلی کردن سمت هزینه نیروی انسانی عملیات پژوهشی و آموزشی خود با امتیاز ویزا است. مهم­ تر از این باید در نظر داشت که دوره دکترا شما را برای استادی در همان صنعت تربیت می­ کند. و مجموعه مهارت‌های آموزش داده شده بر همین پایه است. در نتیجه ضمانتی وجود ندارد که مهارت­ های به دست آمده به سادگی به بخش صنعتی قابل انتقال باشند. از سویی دیگر تعداد پوزیشن ­های آکادمیک در این صنعت مشخص و محدود است و به دلیل طبیعت شدیدا سلسله مراتبی این صنعت در هر حوزه ­ای، جدا از فارغغ التحصیلان ده دانشگاه رتبه اول آن حوزه، پیدا کردن پوزیشن آکادمیک برای فارغ ­التحصیلان دانشگاه ­های دیگر جان فرسا و بسیار چالش­برانگیز خواهد بود.معامله دوره دکترا در کوتاه مدت به دلیل خروج از کشور و ایجاد بستر فرود مساعد به شدت جذاب است. ولی در بلند­مدت چشم ­اندازش می­ تواند به گونه ­ای باشد که شما را به حسرت شرایطی که در ایران داشتید، بیاندازد. در نتیجه اگر موضوعی مشخص و مهارت اثبات شده تحقیقاتی و ریاضیاتی ندارید، احتمالا باید حداکثر تلاشتان را نمایید که به سمت دوره دکترا نروید . و اگر رفتید بیشتر متمرکز بر دانشگاه ­های رتبه بالای حوزه باشید، و اگر آن هم فراهم نبود از همان شروع دوره تحصیلی تان به سراغ توسعه مهارت ­های مستقلی بروید که می ­تواند در صنعت انتخابی­ یاریگرتان باشد.جذابیت ­ها و چالش ­های دوره ­های حرفه­ ایدر صورتی که فرصت و یا منابع کافی مهیا بود که به سراغ برنامه ­های یک ساله و یا دو ساله کارشناسی ارشد بروید، معامله خوبی کرده ­اید. برای این موقعیت در صورتی که از قبل صاحب کسب­ و­کار هستید و منابع لازم برایتان فراهم بود، مطمئنا برنامه های مدیریت اجرایی برایتان راهگشا و جذاب خواهند بود. زیرا که شبکه بین المللی و کیفیت بالای به دست آمده به همراه منابع شخصی­تان می­ تواند ارزش افزوده قابل توجهی را ایجاد نماید. و اگر دانشکده خوبی داشته باشید، احتمالا سال ­های ابتدایی فعالیت حرفه ­ای خود را در مجموعه ­ای چهارچوب دار و قدر سپری می ­کنید و یاد می ­گیرید.اگر تمایلات متمایل به حوزه عمومی­ و اقتصادی­ تری دارید، و شبکه ­ای از عاملان بخش عمومی در داخل کشور و یا به صورت بین ­الملل در دسترس تان هستند، در این صورت دوره ­های سیاست­ گذاری عمومی نیز می ­توانند برایتان کارآمد باشند. البته دوره­ های سیاست­گذاری عمومی کماکان برنامه آموزشی متحدالشکلی ندارند و بر اساس نوع دانشکده رویکرد آموزشی متفاوتی دارند. در این شرایط توصیه می­ شود سراغ برنامه ­هایی بروید که مهارت­ های ملموس عددی و تحلیلی را در اولویت قرار داده ­اند. زیرا که به احتمال بالا، مزیت اصلی متمایز کننده شما در هنگام ورود به صنعت هدفتان همین مهارت ­های ملموس خواهند بود. و حداقل در سالیان اولیه ، منبع اصلی درآمدی شما خواهند بود. به مرور زمان و در صورت انتخاب ­های درست مطمئنا سایر آموزش­ های سیاستی و مدیریتی نیز در چالش­ های پیچیده ­تر صنعت به کار خواهد آمد. ولی اگر شما مزیتی برای ورود نداشته باشید، به احتمال زیاد به آن مرحله نیز نخواهید رسید.جذابیت ­ها و چالش ­های دوره ­های معطوف به بازار کاراگر منابع و یا شبکه­­ های مربوط به دوره­ های حرفه ­ای در حال حاضر در دسترستان نیست، توصیه اکید من آن است که به سمت دوره­ هایی بروید که مهارت ­های ملموس برایتان به همراه داشته باشند. اگر حوزه ­های مهندسی خالص پر کشش در بازار برایتان جذاب نبوده و یا امکان پذیر نیست، دوره ­های نوظهور عددی در حوزه های موضوعی مختلف در اولویت قرار دارند. دوره­ هایی را انتخاب کنید که به دور از کلی­ بافی، مهارت­ های مورد نیاز برای شغلی مشخص را ارائه نماید و شما را در الگوریتم ­ها و نرم ­افزارهای مورد استفاده آموزش دهند. و در مراکز خدمات شغلی دانشکده ­هایشان، روابطی گسترده با مجموعه­ های نیازمند این مهارت­ ها داشته باشد تا شما را بدان­ ها متصل نمایند.بر سرنوشت خود سوار شویددر نهایت توصی ه­­ای دیگری که دارم این است که بعد از شروع دوره، فعالانه به دنبال شکل دادن به برنامه آموزشی خود باشید. همچون هر نهاد بزرگ دیگری، اساتید و مدیران آموزشی فعال در دانشکده از یک سیستم انگیزشی پیروی می ­کنند که لزوما ممکن است با منافع شما هم راستا نباشد. در نتیجه از همان روز اول کاملا سوار بر موضوع باشید.در مورد درس­ های انتخابی و مهارت ­هایی که یاد می ­گیرید سخت­گیر باشید و تحقیق بکنید. مراکز و اساتید موجود در دانشکده را به کار بگیرید و از آنها مشورت بخواهید، تا انتخاب­ هایتان بر اساس واقعیات و فیدبک ­های دریافتی از بازار کار باشد. البته در صورتی که پروژه مطالعاتی شخصی بر اساس علاقه خود داشتید، آن را دنبال کنید و از منابع در دسترس دانشگاه استفاده نمایید. ولی در نظر داشته باشید که هدف اولیه دوره آموزشی شما فراهم آوردن حرفه ­ای برای بقای شماست و مواردی همچون حل مسائل بشریت، خاورمیانه و ایران در وهله ­های بعدی قرار می­ گیرد.