هر عیب که هست، از مسلمانی ماست

هفته پيش، به‌مناسبت ولادت پيامبر مهر و رحمت(ص)، روي کانال مکتوبات هيأت‌الزهرا(س)، سوالاتي منتشرکرديم که نگاهمان را به آموزه‌هاي ديني به چالش مي‌کشيد. سوالات بر اساس مولفه‌هاي فرهنگي اسلام رحماني طراحي شده‌بودند. شرط ورود، مسلماني و اعتقاد به سعادت‌بخش بودن اسلام بود. مي‌خواستيم ببينيم حرف‌هاي کج و معوجي که کم‌وبيش به اسلام منسوب مي‌شود، چقدر روي نگاهمان اثرگذاشته. قطع دسترسي به تلگرام در روزهاي اخير، کمي کاسه و کوزه‌مان را به هم زد و در مجموع 140 نفر در نظرسنجي شرکت کردند: 80درصد کارشناسي، 16درصد ارشد و بقيه دکتري. حالا نتايج نظرسنجي و چکيده‌ي کامنت‌هاي عزيزان، پيش روي شماست.وی حجاب را به عنوان حکم دین نپذیرفته‌استشرحي بر نظرسنجي حياتاجتهاد و دريافتن احکام الهي، امري علمي و دقيق است و مراجعه به فقها براي مومنين طبيعي به‌نظر مي‌رسد. (در سوال 3) بيش از 80 درصد افراد، در اکثر موارد، فهم مرجع تقليد را بر فهم خود ترجيح مي‌دهند.شما گفتيد:+ اجتهاد يک فعل علمي دقيق، منطقي و همه‌جانبه است؛ اما نظر شخص من نهايتا صلاح يک جانب را مي‌بيند.+ گاهي مطمئن هستيم که فهم‌مان درست است ولي با نظر مرجع تقليدمان متفاوت است؛ بنابراين تلفن و ايميل به دفترشان مي‌زنيم و مي‌پرسيم. گاهي هم فهم خودمان مي‌شود پايه عملمان.+ اگر اجماع بر نظري باشد، فهم حضرات آيات را ترجيح مي دهم. در موارد اختلافي ولي به ادله‌اي که هريک ارائه مي‌دهند نگاه و به فهمم رجوع مي‌کنم.+ طبيعتا مرجع تقليد شخص داناتري از من در مسايل ديني است و بهتر مي‌داند که منظور خداوند از دستورات چيست اما انسان جايز الخطا است و لازم است گاهي در مورد يک سري از دستورات ديني که منبع قرآني يا حديثي ندارند کمي فکر کرد که آيا درست است يا نه.نماز مي‌خواند، حجاب اما نه!در سوالي 5 احوال ِ نمازگزاراني را که حجاب شرعي را رعايت نمي‌کنند، پرسيديم.شما گفتيد:+ عدم فهم دليل حکم براي مردم باعث سستي آن‌ها در اجراي آن مي‌شود و اگر اين حکم بر خلاف راحتي ظاهري هم باشد بسيار تأثير بيشتري بر عدم رعايت آن دارد.+ تا اعتقاد قلبي برايش پيدا نشود، حجاب نمي‌گيرد.+ ديگراني که نماز مي خوانند ولي دروغ مي گويند هم همين طورند. در کل افراد لغزشگاه‌هاي متفاوتي دارند+ عرف جامعه، اينکه حجاب توسط ديگران عقب افتادگي و غير خودي بودن تعبيير مي‌شود+ مي‌گويند دليلي ندارند خدا بخاطر يک تار مو مرا به جهنم ببرد. يا هر کس به سبک خودش خدايش را مي پرستد.+ وي حجاب را به عنوان بخشي از شريعت نپذيرفته است!ترحم بر پلنگ تيزدندان، ستمکاري بود بر گوسفندانبيشتر مخاطبين، فريب اساسي انگاره «اسلام رحماني» را نخورده‌اند. نوشته‌بوديم: «اسلام، دين رحمت و مهرباني است؛ احکام خشن و برخوردهاي قهري در اسلام حقيق جايي ندارند.» و حدود 75درصد مخالفت کردند. برايشان مسلّم بود که اصل ِدين ِاسلام، رحمت است اما لزومي ندارد هيچ‌گاه برخورد محکم و رويارويي خشن نداشته باشيم. عده‌اي تذکر داده‌بودند که همان‌طور که مومنين ِگرد ِپيامبر(ص)، بين خودشان «رُحَماء» بودند، دربرابر کفار «اَشِدّاء» و محکم برخورد مي‌کردند. براي شناخت حد و مرز محبت‌ها و مساله غضب و رحمت الهي، صفحه 5 و ستون کناري را مطالعه کنيد.شما گفتيد:+ برخلاف نص صريح قرآن است؛ احکام قصاص و قتال و... در متن قرآن به صورت واضح ذکر شده‌اند‌.+ اسلام دين کاملي هست ، به همين خاطر گاهي نياز به خشونت هست اما اصل اسلام بر اساس مهرباني است (نظر من)+ لازمه تمايز قائل شدن بين خير و شر، تفاوت رويکرد و برخورد با خيرها و شرهاست. وقتي که رفتار ما با هردو يکي باشد،کشف مي شود که در واقع قائل به دوگانه خير و شر در هستي نيستيم.+ احکام قهري در اسلام هم از سر مهرباني است. «و لکم في القصاص حياه يا اولي الالباب». اما ترحم بر پلنگ تيز دندان، ستم کاري بود بر گوسفندان. لذا جايي که حکم به برخورد قهري با عده قليلي مي دهد در واقع رحمت و مهرباني است براي عده کثير ديگرفرهنگ و حکومتدر يکي دو سوال از نقش و وظيفه حکومت‌ها دربرابر فرهنگ مردم پرسيديم. اين‌که آيا حکومت به‌غير از برقراري آزادي و امنيت براي فعاليت مردم در عرصه فرهنگ، ماموريت ديگري دارد يا خير؛ يا اين‌که بالاخره دولت بايد نگران به بهشت رفتن مردم باشد يا نباشد؟! بيش از 70درصد عزيزان، بر اين باورند که حکومت به‌طورکلي وظيفه دارد جامعه را به‌سمت ارزش‌هاي الهي حرکت دهد. البته شيوه اين حرکت، محل تامل بسيار دارد؛ مخصوصا آنجا که بدانيم اين مسير بايد با گام‌هاي خود مردم طي شود. عزيزي تذکرداد که به‌هرحال، حکومت اسلامي به‌سمت ِخير درحرکت است اما در عصر غيبت، بي‌نقص و عين دين نخواهدبود و بايد براي تصميماتش دامنه خطايي درنظربگيرد. بعضي کامنت‌ها حيف است ناگفته بماند:+ راست ِراستش اين است که حکومت‌ها، حتي در بي‌دين‌ترين جوامع،‌ نمي‌توانند نسبت به فرهنگ مردم بي‌‌طرف باشند؛ بالاخره دارند فرهنگشان را به سمت‌وسويي مي‌رانند که مي‌خواهند. ما امّا، اسلامي‌‌ش را خواهانيم!براي اطلاع بيشتر در مورد اساس طرح هر سوال نظرسنجي، يادداشت ويژه نشريه را (صفحات 1، 2 و 3) که توضيح و نقد مولفه‌هاي فرهنگي «اسلام رحماني» است مطالعه نماييد.