زن در دوراهی انتخاب

فاطمه کول/ مامایی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجانبعدازظهر يکي از همين روزها، در ميانه‌ي کولاک کيفم را به آغوش کشيده بودم.ماشين‌ها و اتوبوس‌ها زوزه‌کشان در خيابان‌هايي که رويشان شن پاشيده بودند؛ از کنارم مي‌گذشتند، اما پياده‌روهاي يخ‌زده و گِل‌آلود هنوز ليز بودند. وقتي برف‌روب‌ها خيابان‌ها را پاک مي‌کنند، معمولا توده‌هاي برف را کنار جدول و در پياده‌رو مي‌ريزند.خسته‌تر از هميشه جلوي تايمکس مي‌ايستم. ترسم از اين است که اين قيافه‌ي خسته و داغونم را تشخيص ندهد ولي‌ صداي بوق تاييد مي‌آيد. شيفت خيلي شلوغي بود. که آن هم با دعوا با رئيس بخش به خاطر نيم ساعت تاخير دم‌صبح، بالاخره آغاز شد.حالا بايد با پاي پياده از اين تپه‌هاي ناهموار برف فشرده جلوي بيمارستان مي‌گذشتم تا به آن سوي خيابان برسم. اين وضع آدم را ديوانه مي‌کند، خصوصا اگر کسي مثل من‌‌ ذهنش در انبوهي از افکار غرق شده‌باشد، درست مانند تلّ برف کنار خيابان!ولي نه آنقدر مثل دانه‌هاي برف، آرام و ساکت! گاهي يک دانه‌اش خيلي سريع پرتاب مي‌شود روي کله‌ام و سوراخش مي‌کند! فکري که همچون پتکي شده و مغزم را نشانه رفته‌است....بچه‌تر که بودم، دوست داشتم درس بخوانم، مستقل بشوم، کاري داشته‌باشم، صبح به صبح لباس‌هاي اتو کشيده‌ام را بپوشم و راهي محل کار شوم. از نوجواني هم خودم را يک زن شاغل، با پيش‌بند و دستکش ظرف‌شويي، کنار قابلمه‌ي درحال قل‌قل قورمه سبزي تصور مي‌کردم. طبيعي است؛ الان هم اگر در بيمارستان شيفت نبودم، حتما کنار گاز مشغول آبکش کردن برنج بودم و بخارش بايد دستم را مي‌سوزاند. راستي؛ از آخرين باري که آشپزي کرده‌ام حدود يک هفته‌اي مي‌گذرد.هميشه چيزي مرا بين اين دو قلقک مي‌داد. اما راستش اولين باري که فهميدم روز جهاني زنان خانه‌دار داريم؛ خنده‌ام گرفت!1...علاوه بر من، در همه‌ي تاريخ زن‌هايي بوده‌اند که در پي هويتشان با مردان گلاويز مي‌شدند‌.به راستي کدام را بايد انتخاب کرد؟!زن امروز، زني است که بايد يکي را از بين زن سنتي و زن مدرن انتخاب کند!!تفکر سنتي که با عقب نگاه داشتن زن از فعاليت‌هاي اجتماعي، ايفاي نقش زن را صرفا در بزرگ کردن فرزند و شوهرداري منحصر مي‌کند.اين تفکر زن را براي اندروني مي‌خواهد، اينکه پخت و پز بکند، خانه را سامان دهد و بچه‌ها را تر و خشک کند. نه کاري به علم و انديشه داشته باشد، نه پيگير فرهنگ و سياست جامعه باشد و نه در اقتصاد سهمي مولد داشته باشد.در اين ديدگاه، زن موظف است در خانه بماند و فرزند و شوهر خود را سامان بدهد تا آن‌ها چرخ جامعه را بچرخانند. حالا اگر آن جامعه از نگاه زنانه بي‌بهره ماند و پاسخگوي نيازهاي خاص زنان نبود؛ خيلي هم مهم نيست!علاوه‌بر اين، ديدگاه سنتي حتي در ترويج خانه‌داري چندان عقلاني هم عمل نمي‌کند و تمام فعاليت زنان در رسيدگي به کارهاي خانه و همسر و فرزندان خلاصه مي‌شود و ماحصل اين تفکر مي‌شود آنکه اگر زني در دو نقش همسري و مادري موفق نشد، ترشيده و يا اجاق کور تلقي شود.در اين نگاه، زن بايد نقش ضعيفه‌ي منفعل بودن را بپذيرد تا مورد احترام قرار گيرد. اصلا به محض اينکه طالب اختيار و آزادي شود، اَنگ خودسري، نافرماني و طغيانگري را به او مي‌چسبانند و با حذف، ممانعت، طرد و سرکوب رو‌به‌رو خواهد شد....و اما مدرن‌ها...هم‌آنان که بر سنتي‌ها شوريدند!‌تفکر مدرن، که زن را از آن طرف بوم به پايين مي‌اندازد، اصالت را به حضور در اجتماع مي‌دهد. حضور اجتماعي زن، يک حضور فرهنگي و معنوي نيست، منظور مدرن‌ها از حضور اجتماعي؛ مشخصا حضور فيزيکي او به منظور تحصيل، شغل و... در درجه‌ي اول است.در نظر مدرن‌ها، خانه‌داري ننگ است و مادري نه تنها افتخار نيست؛ بلکه اگر مانع پيشرفت‌ها و موفقيت‌هاي فردي او در جامعه شود بايد به حداقل برسد.زن مدرن يک چشمش به زن سنتي است که سعي مي‌کند هر کاري که او مي‌کرد،‌ انجام ندهد! و چشم ديگرش به مرد مدرن است و در تکاپوست که از انجام هر فعاليتي که او انجام مي‌دهد؛ باز نماند.مشکل مدرن‌ها اين است که با بيرون کشيدن زن از متن و محور خانواده، مسبب بروز انواع اختلافات و طلاق‌ها شده و بنيان خانواده را به شدت سست کرده‌اند....حال آنکه زن امروز بايد از اين دوقطبي جعلي عبور کند و نه حضور در اجتماع را به تنهايي اصل بداند و نه خانه‌داريِ بي‌خبر از عالم و آدم را بپذيرد.اصلا مگر خانه داري، همان کارهاي فرساينده و سختي چون جارو و پخت‌وپز است؟!خانه‌داري بسيار فراتر از اين حرف‌هاست!خانه‌داري يعني خانواده‌داري، يعني مديريت عاطفي خانواده در اصلي‌ترين پناهگاه انسان، همان خانه،خانه‌داري يعني انسان داري،يعني جامعه‌داري،يعني ساختن جامعه‌اي سالم،يعني کشور داري.خانه‌داري را درست تعريف کنيم و قدر آن را بدانيم که انسان‌سازي کمتر از ماشين‌سازي، ساختمان‌سازي، مهندسي و پزشکي نيست....1- 3 نوامبر، که امسال مصادف با 13 آبان بود