کوروش هخامنشی چند همسر بود

آیا ادعای باستانگرایان آریایی مبنی بر تک همسری کوروش واقعیت دارد ؟ لازم به ذکر است که شاهان هخامنشی دارای زنان عقدی و غیر عقدی(=زنان حرمسرا) بودند. زنان عقدی پادشاه، عمدتا از درون خاندان سلطنتی بودند و زنان غیر عقدی حرمسرای پادشاه معمولا غنائم جنگی یا هدایایی از جانب سایر شاهان بودند. کوروش هخامنشی پس از حمله به آسوریان و فتح شوش در خیمه و بارگاه خود نشسته بود که مادیها پس از مذاکره با مغان و تقسیم غنائم جنگی، دختری که اهل شوش بود و از زیباترین زنان آسیا بود را به همراه دو زن نوازنده به کوروش هدیه دادند... یکی از اهالی ماد که عاشق الحان موسیقی بود گفت: من نوای نوازندگانی که حال در اختیار و تملک تو هستند، به گوش خود شنیده ام، بسیار دلکش و روح پرور است. اگر یکی ازین زنان را بمن کرامت کنی، اقامتم در اردوگاه به مراتب از خانه ام خوش تر خواهد بود. کوروش جواب داد: بسیار خب او را به تو بخشیدم...(1) عده ای از کوروش پرستان با توجه به متن کتیبه بیستون داریوش، ستون یکم، نتیجه میگیرند که کوروش یک زن داشته. در ستون یکم، کمبوجیه و بردیا فرزندان یک پدر و مادر توصیف شده اند، این می رساند که پسران دیگری نیز بوده اند که از یک مادر نبوده اند. نه تنها برادران تنی و ناتنی وجود داشته اند، بلکه کوروش، زنان دیگری نیز داشته که مقامی بجز همسری شاه داشته اند. بخاطر همین داریوش در کتیبه بیستون بیان کرده که کمبوجیه و بردیا از یک پدر و مادر هستند و داریوش این دو برادر را از سایرین متمایز کرده. کوروش بعد از شکست آستیاجس(آستیاگ پادشاه ماد)، او و دخترش آمیتیس را برای اقامت به کاخ خود برد. کوروش به آستیاگ به چشم پدر می نگریست و آمیتیس را چون مادر محترم می شمرد !!!!. قبل از کوروش دوم(کوروش بزرگ) تعدد زوجات بین شاهان پارس احتمالا رواج داشته. هرودوت از یک همسر کوروش یعنی کاساندان نام برده است. کتزیاس از همسر دیگر کوروش یعنی آمیتیس نام برده که دختر آستیاگ بود و کوروش او را ابتدائا مانند مادر محترم می شمرد !!! هر دوی این ازدواجهای کوروش کاملا موجه است. این امکان وجود دارد که کوروش پس از فتح سرزمین ماد خواسته باشد از وصلت با آمیتیس برای متقاعد کردن مادها در مورد حقانیتش برای تصاحب تاج و تخت آستیاگ استفاده کرده باشد. چون این امکان وجود دارد که کوروش دو همسر داشته است، احتمال دارد که تعدد زوجات بین شاهان اولیه پارس وجود داشته است. اردشیر سوم حداقل دو همسر داشت و همینطور داریوش سوم آخرین پادشاه هخامنشی. مدرک محکم دیگر در تعدد زوجات شاهان پارسی(=هخامنشی) منبعی است حاکی از اینکه اسکندر سوم(=اسکندر کبیر) علاوه بر رکسانا با دختر اردشیر سوم و دختر داریوش سوم نیز ازدواج کرد. اگر اسکندر واقعا طبق رسم پارسیان عمل کرده باشد، لاجرم زمینه قابل قبولی برای این استدلال وجود دارد که تعدد زوجات در تمام دوره حکومت هخامنشی بین شاهان پارس مرسوم بوده. البته ممکن است این ازدواجها انگیزه سیاسی داشته باشد مانند ازدواج کوروش با کاساندان دختر فرناسپ و آمیتیس دختر آستیاگ. شاید هم به این خاطر باشد همسر اول شاه صاحب فرزند نمی شد و تداوم سلطنت به خطر می افتاد. لازم به ذکر است که طبق اسناد یونانی و متن تاریخ هرودوت: «هر پارسی چند زن و تعدادی زن غیر عقدی داشت». کمبوجیه با دو خواهر خود ازدواج کرد که البته یکی را بقتل رساند. بعد از مرگ کمبوجیه، برادرش بردیا متعلقات برادرش از جمله زنان او را تصاحب کرد و شش ماه بعد نوبت داریوش اول بود که زنان پادشاه پیش از خود را صاحب شود. تعدد زوجات منحصر به کمبوجیه و داریوش اول نبود، قبل از آنان در زمان کوروش دوم(=کوروش بزرگ) نیز تعدد زوجات رواج داشته است. یونانیان متوجه شدند که تعدد زوجات و ازدواج با محارم در خاندان سلطنتی هخامنشی رایج است و با توصیف این کارها در کتب خود، بر شرارت شاهان هخامنشی، فساد و تسلط زنان بر شاهان هخامنشی تاکید کردند(2) خشایار شاه هخامنشی دارای سه زن عقدی به نامهای استر یهودی، وشتی و امستریس دختر اتانس(=که اتانس بهمراه داریوش گئومات یا بردیا را بقتل رساندند) بود. زنان اردشیر اول به نامهای داماسپیا، آلوگونه، کسمارتیدن و آندریا بودند. زنان اردشیر دوم به نامهای استاتیرا دختر ویدرنه و آتوسا که دختر اردشیر دوم بود و امستریس که او هم دختر اردشیر دوم بود. ناگفته نماند که زرتشت هم دارای ازواج متعدد بود، و بیشتر به ما اثبات می شود که تعدد زوجات در ایران باستان امری رایج و مرسوم بوده و به هیچ وجه روشی مذموم، محسوب نمی شده(3)منابع:(1) کوروش نامه گزنفون، ترجمه مشایخی، کتاب4، فصل 6، صفحه 123 تا 128 (2) زنان هخامنشی، ماریا بروسیوس، ترجمه هایده مشایخ، صفحه31 و 51 تا 53 و 66(3) اسطوره زندگی زرتشت، ژاله آموزگار و احمد تفضلی، صفحه 24 و 25. گاتها، ابراهیم پورداود، صفحه 53 و 54