با نمادبان بیاموزید: همه چیز درباره‌ی نهادهای مالی بورس

آشنایی با نهادهای مالی و کارکرد آن‌هامنظور از نهادهای مالی چیست؟ به طورکلی به سازمان‌ها یا موسساتی که به صورت واسطه میان دو دسته‌ی سرمایه‌گذار و شرکت‌های ارائه دهنده‌ی سهام قرار گرفته و فرایندهای میان این دو گروه را تسهیل می‌کنند، نهادهای مالی گفته می‌شود. این نهادها امور مالی و سرمایه‌گذاری را به اجرا گذاشته و درواقع سرمایه را با هزینه‌ی کمتر و سرعت بیشتری به گردش می‌اندازند. دسته‌بندی نهادهای مالینهادهای مالی بورس به چهار دسته‌ی اصلی قابل تفکیک هستند. در زیر به بررسی هر دسته و مشمولات آن می‌پردازیم:الف ـ نهادهای خود تنظیم‌گر نهادهای‌ مالی خود تنظیم‌گر، برخی وظایف نظارتی و درعین حال اجرایی را برعهده دارند. واضح‌تر بگوییم نهادهای خود تنظیم‌گر اجازه دارند برای بهتر عمل کردن به وظایف و تنظیم فعالیت‌های حرفه‌ای خود، ضوابط و استانداردهایی را تنظیم و اجرا کنند. مهم‌ترین نهادهای مالی خودتنظیم‌گر شامل بورس اوراق بهادار، بورس کالا و موسسات سپرده گذاری و نگهداری اوراق بهادار می‌باشند. بورس اوراق بهادار وظیفه‌ی تصمیم‌گیری برای پذیرش یا لغو پذیرش اعضا (کارگزاران، معامله گران، بازارگردانان و مشاوران و مدیران سرمایه‌گزاری)، فراهم‌کردن امکانات و تسهیلات لازم براي توزیع و انتشار اطلاعات لازم برای انجام معاملات و تشکیل یک سیستم کارآمد برای دادوستد را برعهده دارد. در بورس کالا معمولا کالاهای خام فرآوری نشده با حضور نهادهای نظارتی و تنظیم‌کننده بازار خرید و فروش می‌شوند. تفاوت بورس کالا با بازارنقدی در این است که در بازارنقدی کالا از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود و در بورس کالا قرادادهایی با قیمت‌های توافق شده توسط خریدار و فروشنده معامله می‌شود. وظیفه‌ی موسسات سپرده‌گذاری و نگهداری اوراق بهادار به طور خلاصه، نگهداری اوراق بهادار و انتقال مالکیت آن بدون انتقال فیزیکی و با انتقال اوراق از یک حساب به حساب دیگر و به طور کلی تسهیل و تسریع دادوستد در بازار اوراق بهادار می‌باشد. فعالیت این موسسات بر کاهش هزینه، تسریع انتقال و کاهش احتمال سرقت و جعل اوراق بهادار تاثیر چشمگیری گذاشته است. ب ـ نهادهای واسطهنام نهادهای‌ واسطه، به موسسات و شرکت‌هایی که انجام فرایندهای میان سرمایه‌گذاران و شرکت‌ها را تسریع یا تسهیل می‌کنند اطلاق می‌شود. در زیر به معرفی اصلی ترین نهادهای واسطه می‌پردازیم: بانک‌های تجاری بانک‌ها از مهم‌ترین و مورد اعتمادترین نهادهای مالی واسطه بوده و سپرده‌ها و وجوه مشتریان را نگهداری کرده و از آن برای خرید اوراق بهادار یا شرکت در پروژه‌های مختلف سرمایه‌گذاری و اعطای وام یا اعتبار استفاده می‌کنند. وظایف بانک در حیطه‌ی انتشار اسکناس، افتتاح حساب جاری و صدور دسته چک، ارائه خدمات مالی مشاوره‌ای، واسطه‌گری اعتباری و ... نیز می‌باشد. صندوق‌های سرمایه‌گذاریسرمایه‌گذارانی که قصد دارند به هردلیل از جمله کمبود وقت یا اطلاعات، به صورت غیرمستقیم در بورس فعالیت داشته باشند وجوه خود را به صندوق‌های سرمایه‌گذاری سپرده و این صندوق‌ها بنا به تشخیص و علم و اطلاع خود از وضعیت بازار این وجه را در عرصه‌های مختلفی مانند سهام، ارز،طلا و... سرمایه‌گذاری کرده و افراد را به میزان سرمایه‌شان در سود و زیان این معاملات دخیل می‌کنند. صندوق‌های سرمایه گذاری در سه نوع صندوق با سرمایه ثابت و مشخص، صندوق‌های غیرفعال و صندوق های متغییر در حال فعالیت هستند. شرکت‌های سرمایه‌گزاریاین شرکت‌ها نیز مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری به عنوان واسطه‌ی خرید و فروش سهام عمل می‌کنند با این تفاوت که ورود و خروج به صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای سهامداران طبق اساسنامه‌ی آن‌ها در هر زمان امکان‌پذیر بوده اما برای ورود و خروج به شرکت‌های سرمایه‌گذاری می‌بایست مراحل مذکور در قانون تجارت طی شود. براساس اساسنامه شرکت‌های سرمایه‌گذاری فعالیت مشترک تمامی آن‌ها شامل موارد زیر است: خرید یا انتشار اوراق مشارکت، ارائه خدمات مشاوره‌ ای، سرمایه‌ گذاری در انواع شرکت‌ ها، موسسات، طرح‌ ها و پروژه‌ ها، خرید، فروش و پذیره نویسی سهام شرکت‌ های تولیدی، بازرگانی و خدماتی پذیرفته شده در بازار بورس و اوراق بهادار تهران و بازار فرابورس ایران و استفاده از تسهیلات مالی و اعتباری بانک‌ ها، شرکت‌ های بیمه و موسسات مالی و اعتباری داخلی و خارجی. شرکت‌های کارگزاریتمامی معاملات بورس با واسطه‌گری کارگزاری‌ها انجام می‌شود. وظیفه اصلی کارگزاری ها دریافت سفارش خرید/فروش از هر کدبورسی و اقدام به انجام معامله از طرف آن با شرکت‌ها می‌باشد که در ازای آن مبلغی به عنوان کارمزد از سرمایه‌گذاران دریافت می‌کنند. وظایف کارگزاری‌ها به همین مورد محدود نشده و خدماتی از قبیل سبدگردانی، ارائه مشاوره در زمینه سرمایه‌گذاری و مدیریت نقدینگی، آموزش سهامداران و آشنا کردن آن‌ها با قوانین و مقررات را نیز به سهامداران ارائه می‌دهند. موسسات تامین سرمایهدسته‌ی دیگری از واسطه‌ها که به طورکلی به تامین مالی شرکت‌ها، مدیریت دارایی‌ها و مشاوره سرمایه‌گذاری‌ می‌پردازند، موسسات تامین سرمایه خوانده می‌شوند. شرکت‌هایی که نیاز به منابع مالی دارند اقدام به انتشار اوراق از طریق موسسات تامین سرمایه نموده، این موسسات اوراق را به سرمایه‌گذاران ارائه کرده و وجوه را به آن شرکت‌ها انتقال می‌دهند. وظیفه‌‌ی اصلی این موسسات تعهد پذیره‌نویسی اوراق بهادار تازه منتشر شده بوده و گاهی نیز متعهد می‌شومد اوراق فروش نرفته‌ی شرکت‌ها را نیز خریداری کنند. شرکت‌های سبدگردانشرکت‌های سبدگردان مجموعه‌ای افراد متخصص و حرفه‌ای در بورس هستند که براساس سطح ریسک‌پذیری و سرمایه شخص مدیریت سبد وی را به عهده‌گرفته و سبد مناسب‌ را برایش تشکیل داده و دائما به آن رسیدگی می‌کنند. ج ـ موسسات رتبه‌بندی اعتباریوظیفه‌ی این موسسات همانطور که از نامشان پیداست به بررسی صلاحیت اعتباری شرکت‌هاست، به عبارت دیگر احتمال پرداخت به موقع تعهدات مالی یک ناشر اوراق یا سهام را بررسی می‌کنند. با ارزیابی مواردی مانند تحلیل مالی، ارزیابی مدیریت، تحلیل صنعت و بررسی احتمال عدم پرداخت بهره یا سود و بازپرداخت اصل سرمایه، نوع و شرایط تعهدات، حفاظت دارایی ها به هنگام ورشکستگی، سازماندهی مجدد و وجود ضمانت و بیمه، به این موسسات امکان می‌دهد تا ریسک عدم بازپرداخت یا ورشکستگی شرکت‌ها را کشف کرده و اطلاعات شفاف به خریداران سهام ارائه کنند و شاخص‌هایی برای انتخاب‌هایشان تعیین می‌کنند. د ـ شرکت‌های پردازش اطلاعات مالیمی‌دانیم که تاثیرگذارترین فاکتور سرمایه‌گذاری موفق صحت اطلاعات است و درباره‌ی بورس این اطلاعات چنان متعدد و گسترده هستند که گاهی حجم زیاد آن‌ها موجب سردرگمی می‌شود. وظیفه‌ی شرکت‌‌های پردازش مالی پرداختن به همین اطلاعات و تهیه‌ی یک چکیده‌ی صحیح ومختصر و موثر و قراردادن آن در اختیار سرمایه‌گذاران است. نمادبان در تمامی مراحل سرمایه‌گذاری همراه شماست. شما می‌توانید برای یافتن پاسخ سواالات بورسی خود، سایر مقالات نمادبان را بخوانید. همچنین پیشنهاد میکنیم برای اطلاع از گزیده اخبار بورس ایران، مشاهده آخرین اطلاعات نمادهای بورسی‌تان، و همچنین استفاده از سبد مجازی حرفه‌ای جهت رصد بازدهی سرمایه‌تان و تشکیل سبدهای مختلف اپلیکیشن نمادبان را نصب نمایید.