زنان هم در فضا سهم دارند

انوشه انصاریماه اکتبر برای هوافضایی‌ها و به‌خصوص علاقه‌مندان فضا، یک ماه ویژه است؛ حد فاصل ۴ اکتبر، سالگرد پرتاب نخستین ماهوار‌ه ساخت بشر به مدار زمین از سوی شوروی (اسپوتنیک۱) در سال ۱۹۵۷ و ۱۰ اکتبر، سالگرد انعقاد معاهده فضای ماورا جو (استفاده صلح آمیز از فضا) در سال ۱۹۶۷، از سال ۱۹۹۹ و به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نام هفته جهانی فضا نام‌گذاری شده است. از سال ۲۰۰۰، انجمن هفته جهانی فضا (WSW) با تخصیص شعار سالیانه به این هفته، رویکرد خاصی را برای پرداختن به موضوعات فضایی در سطح جهان دنبال می‌کند. شعار هفته فضا در سال ۲۰۲۱، «زنان در فضا» حال‌وهوای متفاوتی نسبت به سال‌های گذشته داشت. انجمن علمی دانشکده هوافضا به بهانه شعار امسال تصمیم گرفت با انوشه انصاری گفت‌وگویی اختصاصی و مجازی ترتیب دهد.انوشه انصاری در سال ۱۳۴۵ در مشهد متولد شد و پس از مهاجرت به آمریکا، با طی مسیری پرفرازونشیب توانست به آرزوی همیشگی خود برسد و در ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۶، طی مأموریت Soyuz TMA-9از پایگاه فضایی بایکونور قزاقستان، راهی ایستگاه بین‌المللی فضایی شد و پس از ۹ روز اقامت و تحقیق در فضا، به زمین بازگشت.انوشه انصاری در ابتدای گفت‌وگو با اشاره به شعار امسال ابراز امیدواری کرد که پرداختن به حضور بانوان در عرصه تکنولوژی و نیز فضا در سطح دنیا به‌صورت جدی‌تری دنبال شود و در آینده شاهد حضور گسترده‌تر زنان در عرصه‌های تکنولوژی و فضایی باشیم. به گفته او تاکنون حدود ۱۰ درصد افرادی که به فضا رفته‌اند، زنان بوده‌اند. او با ذکر مثال‌هایی از بانوان فعال فضایی در دنیا فعالیت‌های آنها را بسیار ارزشمند دانست.انصاری در ادامه به بیان چالش‌های خاصی پرداخت که در دوران آموزش فضایی خود در روسیه تجربه کرده بود؛ در طول روند آموزشی بارها سعی شده بود که او را کنار بزنند، اما با توجه به علاقه وافری که به فضا داشته، به تعبیر خودش هیچ‌وقت از رو نرفته و همین سرسختی‌اش باعث شده با او مثل دیگران رفتار شده و آموزش‌ها با جدیت ادامه پیدا کند. بانوی فضانورد ایرانی حضور کم‌ بانوان در زمینه صنعت و تکنولوژی را یک امر جهانی می‌دانست، اما معتقد بود که این کم‌فروغی صرفا القای یک باور قدیمی از سوی جامعه است که سعی دارد توانمندی بانوان در زمینه‌های مختلف را کم‌رنگ جلوه دهد. او با نشان‌دادن توانمندی‌های خود در حل مسائل و موضوعات مختلف به عنوان یک زن سعی دارد این باور نادرست را به چالش بکشد. انصاری خط فکری خودش را فراتر از انتظار ظاهر شدن همیشگی و توقف‌ناپذیری و ثبات قدم در مسیر هدف را از مهم‌ترین ارکان موفقیت خود می‌دانست.انصاری در ادامه خاطراتی از دوران تحصیل و مسیر کارآفرینی خود را بیان کرد و این‌طور گفت که علاقه به فضا همیشه در او وجود داشته و این علاقه و آرزو را با مطالعه و تحقیق در زمینه فضا در کنار تحصیلاتش زنده نگه داشته است. یکی از بخش های جذاب گفت‌وگو پاسخ او به سوالی درباره آینده سفرهای تجاری فضایی بود. او خاطره‌ای را درباره یکی از بانوانی که اخیرا لذت سفر تجاری فضایی را تجربه کرده بود، بیان کرد. به گفته انصاری، این زن در دوران کودکی خود با سرطان دست‌وپنجه نرم کرده و درنهایت توانسته بود این بیماری را شکست دهد و مسیری را طی کند که به فضا برسد و این یک پیام امیدوار کننده به همه کودکان و بیمارانی‌ست که درگیر بیماری و مشکلات مختلف هستند.انصاری به همراه خانواده‌اش اقداماتی را در زمینه شرکت‌های خصوصی فضایی انجام داده که تغییر و بازنگری در خصوص قوانین و نگرش‌ها در سطح جهان ، مخصوصا آمریکا را به دنبال داشته است. او فعالیت در زمینه حفاظت از محیط زیست و کمک به جوانان را به عنوان دغدغه‌های خودش عنوان کرد و توسعه تکنولوژی‌های روز و مواردی مانند هوش مصنوعی را از جمله موضوعاتی دانست که نیازمند توجه ویژه دولت‌هاست تا جنبه‌های مختلف آنها به خوبی درک شود.انصاری این‌طور گفت که برخلاف تصویر منفی که گاها رسانه‌های مختلف جهان از ایران نشان می‌دهند، او سعی می‌کند در هر فرصتی چهره مثبت و دانای ایرانیان را به دیگران نشان دهد. در پایان نیز ابراز امیدواری کرد که فعالیت زنان ایرانی، نه فقط در صنعت فضایی، بلکه در زمینه‌های مختلف تحصیل و کار و زندگی گسترش و ارتقا یابد.فیلم این گفت‌وگو را از اینجا می‌توانید ببینید.امیرعباس راحمی‌نژاد