نقد فیلم جودی 2019 Judy

فیلم "جودی" ساخته فیلمساز جوان "روپرت گولد" که تنها اثر بلند سینمایی اش فیلم جنایی معمایی "داستان واقعی" در سال 2015 بود، آخرین ماههای زندگی "جودی گارلند"، ستاره معروف سالهای دهه 30 و 40 و 50 هالیوود را به تصویر می کشد. بازیگری که ایفای نقش "دوروتی" در فیلم "جادوگر آز" یا جادوگر شهر زمرد و آن آواز On The Rainbow که در سن 17 سالگی اجرا کرد، همچنان معروفترین اثرش باقی ماند.بازی در فیلم هایی مانند "مرا در سنت لوییس ملاقات کن" ساخته وینست مینه لی و "ستاره ای متولد می شود" به کارگردانی جرج کیوکر از مشهورترین آثارش به شمار رفته اند که این آخری، از قضا در زمانی ساخته شد که درواقع ستاره جودی گارلند افول کرده بود و از آن پس دیگر تقریبا در هیچ فیلم بلند سینمایی حضور پیدا نکرد و بازی اش به سریال های تلویزیونی و نمایشات کافه ها و کاباره ها محدود شد.فیلم "جودی" از هنگامی شروع می شود که جودی گارلند دیگر حتی جایی برای ماندن و زندگی و خوابیدن ندارد. او که زمانی لویی بی مه یر (از روسای کمپانی مترو گلدوین مه یر) برایش تا یک میلیون دلار قرارداد می بست، اینک فقط 150 دلار در پاکتی دریافت می کند تا با بچه هایش برروی صحنه یک کافه برنامه اجرا کند.سپس نقبی به اولین روزهای حضور جودی گارلند در کمپانی "مترو گلدوین مه یر" را شاهدیم. روزهایی که "ال بی" (همان لویی بی مه یر) در حال حقنه کردن فرق و تفاوتش با دیگر دختران همسن و سالش است. "تام اج" که فیلمنامه فیلم "جودی" را براساس نمایشنامه ای به نام "پایان رنگین کمان" از "پیتر کیلتر" نوشته، زندگی بسیار سخت و طاقت فرسای جودی نوجوان در استودیوی معروف "مترو گلدوین مه یر" و با رییس دیکتاتور مآبش را به تصویر کشیده است. روزهایی که او نه می توانست یک خواب حسابی داشته باشد و نه یک شکم سیر غذا بخورد. از همان ابتدا او را به قرص هایی معتاد کردند تا وزن و تناسب اندامش را حفظ کنند. وقتی بالاخره جودی در صحنه ای کلافه از این همه رنج و سختی، از ادامه حضور در فیلمی سرباز می زند با تهدیدات جدی "ال بی" مواجه می شود."ال بی" در پاسخ جودی گارلند که معترض است از فشار کاری حتی نام خودش را هم از یاد برده، به او یادآور می شود که نامش جودی نیست و "فرانسیس گام" نام دارد با پدری خلافکار و مادری که او را به این استودیو فروخته و حالا اگر بخواهد از دستورات سرپیچی کند، مجددا در همان خیابان های مملو از کثافت و خلافکاری رها می شود.فیلم "جودی" در این بخش ها که به گذشته جودی گارلند نقب می زند، خاطره روزهایی از استودیوهای هالیوود را زنده می کند که پیش از این تنها تصویری رویایی و شیرین را از آن دیده ایم. دورانی که گویا همه لبخند بر لب داشتند و آواز می خواندند اما در پشت آن چهره زیبا، دنیایی از زشتی و پلشتی و استثمار و برده داری جاری بوده و هست. آنچه دیوید لینچ در فیلم هایی مانند "مالهالند درایو" و یا "اینلند امپایر" به تصویر کشید.در سالهای اخیر فیلم های متعددی درباره برخی شخصیت های معروف هالیوود و سینمای آمریکا دیده ایم، از فیلم "چاپلین" در سال 1992 تا "هیچکاک" و "ترومبو" (درباره دالتون ترومبو، فیلمنامه نویس معروف) و "نجات دادن آقای بنکس" درباره "پی ال تراورز"، نویسنده "مری پاپینز" و سال گذشته فیلم "استن و آلی" درباره لورل و هاردی که نگاهی غم انگیز به اواخر دوران فعالیت این دو کمدین تاریخ سینما داشت ولی هیچکدام اینچنین هالیوود و سالهای به اصطلاح رویایی و طلایی اش را به چالش نکشیده بودند.این درحالی است که پیش از این نیز افول یا بهتر بگوییم ویرانی و نابودی تعدادی از معروفترین ستاره های هالیوود را به خاطر داریم؛ از "گرتا گاربو" که کور شد و در 35 سالگی با سینما خداحافظی کرد تا راک هادسن خوش تیپ که به بیماری ایدز و در حالت تاسف باری درگذشت تا دین مارتین جذاب که با چهره ای منزجر کننده مرد و تا مریلین مونرو که به طرزی مشکوک به قتل رسید و بروس لی که در صحنه فیلمبرداری هدف گلوله قرار گرفت و ... و همین چند سال پیش رابین ویلیامز شوخ طبع و بامزه که خودش را حلق آویز کرد و فیلیپ سیمور هافمن که اوردوز شد و ...اما آنچه فیلم "جودی" از شرایط این بازیگران متفاوت نشان می دهد، تصویری از زندگی سخت و رنج بار آنها در هالیوود است که مثل دوران برده داری، وقتی به استخدام استودیویی درمی آمدند و قرارداد می بستند، همه زندگیشان تا سالها و تا وقتی می توانستند به آن استودیو منفعت برسانند، در اختیار آن بود و پس از آن دیگر رها می شدند. آنچنانکه در فیلم "جودی" بر سر جودی گارلند می آید. انسانی تمام شده و رو به ویرانی که 4 همسر اجباری (یکی از آنها وینسنت مینه لی فیلمسار معروف بود) اساس زندگیش را به نابودی کشاندند. و در پایان عمر، خسته و درمانده و معتاد و عصبی فقط به دنبال اینکه بتواند حضانت بچه هایش را بگیرد، روزگار رنج بارش را می گذراند.همین برده کشی از امثال جودی گارلند بود که پایش را به ماموریت های جاسوسی و اطلاعاتی نیز کشانید. در کتاب فرانسیس ساندرس، نویسنده و روزنامه نگار معروف به نام "جنگ سرد فرهنگی" درباره همکاری های جودی گارلند با "سی دی جکسون" مسئول شورای برنامه ریزی جنگ روانی سازمان سیا آمده است:"اما باارزش ترین امتیاز سی دی جکسون در هالیوود ، کارلتون آلسوپ از عوامل کهنه کار سیا بود که مخفیانه در استودیوهای طراز اول کار می کرد. یعنی درحقیقت یک تهیه کننده و عامل بود در قلب کمپانی متروگلدوین مه یر .آلسوپ از اواسط دهه 1930 در مترو گلدوین مه یر بود و بعدا جودی گارلند را در اواخر دهه 1930 و اوایل دهه 1950 به خدمت گرفت تا فیلم های متعددی مانند "ستاره ای متولد می شود" یا "جادوگر از" را بازی کند. جودی گارلندی که در همان زمان با کارگاه جنگ روانی فرانک ویسنر همکاری می کرد. در اوایل دهه 1950 گزارشات آلسوپ به طور منظم برای سیا و شورای برنامه ریزی روانی این سازمان ارسال می شد و دو هدف را تعقیب می کرد:1- زیر نظر گرفتن مخالفین سیاست های آمریکایی در هالیوود2- ارائه عملکرد گروه مخفی فشار به سرپرستی کارلتون آلسوپ که مسئول ارائه و القائ پیام در فیلم ها بود. اما بازی "رنه زلوگر" در نقش جودی گارلند اگرچه ممکن است در ابتدای امر، غیر منتظره باشد اما با گذشت دقایقی از فیلم، فیگورهای آشنا برگرفته از نقش آفرینی های چارلی چاپلین در فیلم های دوران صامت و فیلم های کوتاهش ، الگوی زلوگر را در این فیلم لو می دهد (و معلوم نیست چرا برای نقش یک زن، از چاپلین الگوبرداری کرده است) ، حتی نحوه خندیدن (که البته این یکی شباهت ماهوی خنده های رنه زلوگر با لبخندهای چاپلین آن روزگار است) و حتی حرکت کردن و راه رفتن و جهش کردن و خوشحالی اش کاملا شبیه چارلی چاپلین دوران صامت است و البته نوع گریم هم به این حالات دامن زده است. در مقایسه با تصاویر واقعی جودی گارلند، شاید بتوان گفت که او فقط در نماهای لانگ شات به گارلند شباهت دارد ولی در قاب های متوسط و نزدیک، این شباهت از بین می رود.بقیه فیلم "جودی" هم مانند دیگر فیلم های بیوگرافیک از اشخاص معروف خیلی معمولی از کار درآمده و خلاقیت خاصی در آن دیده نمی شود با همان فرمول همیشگی و سکانس های معمولی و از این لحاظ شاید بیشتر برای آنان که از فیلم های جودی گارلند خاطره ای دارند و با پس زمینه های ذهنی از او و فیلم هایش، جذاب به نظر بیاید و برای نسل امروز که چندان دلبستگی به آن دوران و فیلم ها ندارد، احتمالا جذابیتی نخواهد داشت شاید به جز چهره دگرگون شده "رنه زلوگر" که با گریم سنگینش، در ابتدای امر تعجب برانگیز به نظر می رسد.