برندسازی با نردبان تبلیغات دروغین

نقدی بر برگزاری ایونت‌ها، همایش‌ها و دورهمی‌های کسب و کار با محتوای بیوگرافی افراد موفقامروزه تبلیغات به عنصر جدایی ناپذیر زندگی ما تبدیل شده است. همه ما روزانه، خواسته یا ناخواسته با انواع گوناگون تبلیغات بمباران می‌شویم. اهیمت این موضوع فقط به رونق اقتصادی و فروش مربوط نمی‌شود بلکه تاثیر آن در کیفیت زندگی، جو روانی جامعه و روحیه افراد نقش مهمی دارد. یکی از راه‌هایی که در سال‌های اخیر به خصوص پس از رشد کسب و کارهای اینترنی فراگیر شده برگزاری همایش‌ها یا ایونت‌های یک روزه یا بیشتر با موضوعات کارآفرینی با هدف هم‌افزایی و خلاقیت جمعی است. برنامه‌هایی مفید و پر از ایده‌های جدید که راه انتقال تجربه، کار گروهی و آموزش تخصصی را باز کردند و تجربه‌های ارزشمندی از خود به جای گذاشتند.مثل همیشه این سکه دو رو دارد. طبق معمول افرادی پیدا می‌شوند که از این راه به دنبال سوداگری، فریب مخاطبان و یک شبه پولدار شدن هستند. باید گفت که برخی در این راه موفق هم بوده‌اند. سخنرانان پر زرق و برق، عناوین دنباله دار، ارائه‌های پیچیده طولانی، معرفی رشته‌ها و برندهای خاص استارتاپی و سرگذشت‌های جذاب. عجیب نیست که از این برنامه‌ها با توجه به حجم بالای تبلیغات علیرغم بلیط‌های گران استقبال بسیار خوبی شده و توانسته‌اند طیف گسترده ای از علاقمندان خود را پیدا کنند. کسانی که به دنبال راهی برای یک شبه پولدار شدن می‌گشتند! در کنار همه این‌ها ایونت و سمینارها شغل هم ایجاد کردند. بازنشستگان و بعضاً ورشستگانی که روایت سال‌های قهرمانی و به خود آمدن را در کنار دستمایه‌های سینمایی به عنوان سخنران عرضه می‌کنند.در سال‌های اخیر با افزودنچاشنی جدیدی به برندسازی برخی افراد پیشرفت‌های زیادی کردند و به الگوهای زندگی و تبلیغات عمومی تبدیل شدند. برخی صاحبان کمپین‌ها با پرداخت هزینه‌های بالا به رسانه‌های جمعی و مجازی با سناریویی از پیش طراحی شده در آن‌ها ظاهر می‌شوند و از این طریق به سرگذشت خود اعتبار می‌دهند که در نهایت بلیت بیشتر و مخاطب بالاتری به دست آورند. وقتی پای ارتباط یک سویه و تبلیغات جمعی از تلویزیون به میان می‌آید یعنی اقناع بیشتر و اثرگذاری بالاتر. این یک نظریه ارتباطی قدیمی است که می‌گوید: «مردم به چیزی که در رادیو و تلویزیون تبلیغ شود اعتماد می‌کنند، چرا که معتقدند مراحل تأیید آن در مراجع مربوطه طی شده و محصول نهایی که تبلیغ می شود، مشکلی ندارد.» متاسفانه با تغییر رویه بازاریابی صدا و سیما در سال‌های اخیر پای این دست تبلیغات به برنامه‌های تولیدی باز شده است و گاه با حضور مجریان آن - به ویژه در رادیو –افرادی به آنتن می روند که آن‌ها و نمونه تکراری یا مشابه‌شان را در ایونت‌ها دیده‌ایم و این بار روایات ساختگی از کسب و کار یا محصولات عجیب و غریب خود را به میزان بزرگ‌تری از مردم می‌فروشند. فریب افکار عمومی با پرداخت هزینه آنتن! از شامپوهای ضدریزش مو و روش‌های نوین ماساژ درمانی تا احداث کارخانه و جابه‌جایی مرزهای دیجیتال مارکتینگ.بارها برای بسیاری از ما سوال پیش می‌آید که آیا دستیابی به زندگی‌های لوکس، الگو گرفتن از صاحبان کارخانه و برندهای بزرگ و ترسیم آینده شغلی متفاوت که در تبلیغات تجاری و بازرگانی ترسیم می‌شود، امکان پذیر است؟آیا افراد در آن شرایطی که تعریف می‌کنند قرار دارند؟ آیا در شرایط فعلی امکان دستیابی به اهداف تعریف شده در این همایش‌ها و افزایش سطح درآمدی افراد وجود دارد؟ چه راه‌هایی برای راستی آزمایی چیزهایی که می‌بینیم و می‌شنویم وجود دارد؟ این‌ها گوشه‌ای از سوالاتی است که معمولا برای مخاطب در این روش تبلیغاتی نمایش مزیت‌ها پیش می‌آید و باید در نظر گرفت که مخاطب این تبلیغات بیشتر دانشجویان، کارمندان و افراد جویای کار هستند. این تبلیغات بار عاطفی و هنجاری مخربی بر مخاطبان دارد؛ به ویژه تحت تاثیر حوادث اخیر اقتصادی که با رشد تورم و نوسانات بازار، هزینه های زندگی روزمره افزایش یافته است و فاصله میان واقعیت خانواده ها، خواسته ها و آرزوها دست نیافتنی تر می شود. در این شرایط قشرهای پایین جامعه که توانایی کمتری برای تحقق خواسته های خود دارند با استانداردهایی که تبلیغات تلویزیونی به جامعه القا می کنند فاصله بیشتری احساس می کنند. در نتیجه، فاصله بین قشرهای مختلف جامعه عمیق تر می شود.این یک حقیقت است و متاسفانه انتها این مسیر برجسته سازی و کمک به برند سازی افراد تقلبی، ایجاد محبویت کاذب در جامعه، القا الگوهای غیر واقعی به افراد، گشودن مسیر برای فریب و تقلب و سوء استفاده از داستان «من کارگر بودم» یا «از خانواده کارگری آمده‌ام» که از طریق تکرار در رسانه‌های جمعی صورت می‌گیرد باعث سر خوردگی و یأس جوانان در رسیدن به آرزوها، القای حس ناتوانی، دست کشیدن از تلاش، کوبیدن خود برای فرار از زیر بار مسئولیت، ایجاد موانع رقابتی برای کارآفرینان واقعی، دسترسی به روابط ویژه، رانت، تسهیلات و منابع بانکی کشور و پس ندادن آن‌ است.وقتی در مورد کارآفرینی صحبت می شود فقط بحث کسب وکار نیست؛ این افراد به دنبال خلق تصویری ارزشمندی از خود و کسب وکارشان برای جامعه هستند که با جاه طلبی زیاد طرحی ایده‌آل از خود ترسیم می‌کنند. اگر برگزارکننده به واقع دنبال معرفی الگو کارآفرین و آموزش نوآوری و خلاقیت در کسب و کار به جوانان است باید از اقشار عادی‌ و رقابت‌پذیر جامعه و جوانان پر تلاش اکوسیستم کارآفرینی ایران در این گرد همایی‌ها دعوت شود که نزدیکی‌ بیشتری به زندگی معمولی مردم دارند و افراد با دیدن آنها احساس می‌کنند که توان پیمودن راه دشوار رسیدن به رویاها را دارند. کارآفرینان واقعی پیشنهاد می‌کنند سفر طولانی و طاقت فرسا کسب و کار را با کسانی بروید که دنبال لباس برند و اتیکت کفش و فلان خودنویس نیستند. از پوسته به مغز رسیده و زندگی عمیق تری برای خود و اطرافیانشان طراحی کرده‌اند.