چگونه تصمیم بگیریم تا به فنا نرویم؟

امروز یازده سپتامبر سال 2001 است. صبح زود از خواب برمی‌خیزید تا در خیابان‌های منهتن ورزش کنید. کفش ورزشی‌تان را می‌پوشید و تی‌شرت آبی به تن می‌کنید. از خانه بیرون می‌آیید و نگاهی به ساعت مچی‌تان می‌اندازید. ساعت هشت صبح است. نفس عمیقی می‌کشید و شروع به دویدن می‌کنید.مثل تمامی روزها قرار است که پس از یک دوی چند کیلومتری به محل کارتان بروید و پول پارو کنید یا شاید هم قصد دارید که امروز را به خوشی بگذرانید. به هر حال امروز هم یک روز مثل روزهای دیگر است و قرار نیست اتفاق چالش‌برانگیزی رخ دهد. فکر همه چیز را کرده‌اید و از اینکه اوضاع باب مرادتان است لذت می‌برید.در مسیر به تعدادی از زنان و مردانی که می‌بینید دست تکان می‌دهید و برایشان روز خوبی را آرزو می‌کنید. با خودتان می‌گویید:عالیه! یعنی بهتر از این نمیشه! اوضاع روبراهه و قراره امروز هم کلی اتفاقای خوب بیفته.دویدن ادامه می‌یابد تا آنکه به برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی می‌رسید. در حین دویدن سرتان را بلند می‌‌کنید و نگاهی به شیشه‌های درخشان می‌اندازید. ساعت 8:42 دقیقه صبح است. هنوز خیال‌تان راحت است از اینکه فکر همه چیز را کرده‌اید آسوده خاطرید. تا اینکه صدای شیهه‌ی بلندی از بالای سرتان می‌شنوید و ناگهان بوووووووووووووووم!!!!!!دوباره سرتان را بلند می‌کنید. آنچه را که می‌بینید باور نمی‌کنید. یک هواپیما با سر داخل برج شمالی فرو رفته و اکنون در حال سقوط کردن است. نفس در سینه‌تان حبس شده و هیچکدام از صداهای اطرافتان را نمی‌شنوید. مثل برق گرفته‌ها همانجا خشک‌تان زده و به آتشی که از درون برج شعله می‌کشد خیره شده‌اید.جمعیت زیادی جیغ‌کشان از اطراف‌تان می‌گذرند ولی شما متوجه هیچ‌کدام از اینها نیستید. تکه‌هایی عظیم از مصالح ساختمانی در حال فرو ریختن است و شما هنوز ایستاده‌اید. حتّا فکرش را هم نمی‌کردید که در یک روز زیبا و آفتابی مثل امروز یک هواپیما صاف بیاید و به برج‌های دوقلو برخورد کند. به هر حال اتفاقی است که افتاده و اکنون وقت تعلل نیست. طولی نمی‌کشد که این برج عظیم چند میلیون تُنی فرو می‌ریزد و شما باید خود را نجات دهید.افراد چگونه تصمیم می‌گیرند؟بسیاری از اوقات با رخدادهایی مواجه می‌شویم که خارج از برنامه‌اند و از قبل هیچ آمادگی برای مواجهه با آن‌ها کسب نکرده‌ایم. مورد بالا یک مصداق بارز است برای چنین رخدادهایی. اینگونه اتفاقات فقط رخ می‌دهند و برایشان اهمیتی ندارد که ما آماده هستیم یا نه.اما کیفیت رخ دادن این دسته از وقایع مهم نیست بلکه تصمیم ما در قبال آنهاست که اهمیت دارد. به طور کلی در مقابل رخدادهای غیر منتظره به سه شیوه می‌توان تصمیم گرفت:ماست بودناین شیوه ساده است. فقط کافیست که سرجایتان بایستید و تکان نخورید. عده‌ای از انسان‌ها که نمونه‌های بارز آن را بارها در زندگی‌مان دیده‌ایم بدون اینکه کوچکترین واکنشی از خود نشان بدهند همانجا می‌ایستند و قطعه‌های در حال ریزش را تماشا می‌کنند. طولی نمی‌کشد که قطعه‌ای بر سرشان سقوط می‌کند و جان به جان‌آفرین تسلیم می‌کنند. این عده هیچ تفاوتی با ماست ندارند.به دل حادثه زدندسته‌ی دوم در مورد انسان‌هایی است که شجاعند اما شجاعت آن‌ها هیچ مرز مشخصی ندارد. شجاعت از آن دسته صفاتی است که اگر جلویش را نگیرید تبدیل به حماقت می‌گردد. دسته‌ی دوم دوان‌دوان به سمت برج می‌شتابند. نتیجه مشخص است؛ اگر خیلی خوش‌شانس باشند که قطعه‌ای روی سرشان سقوط نکنند به برج می‌رسند ولی در نهایت برج روی سرشان خراب می‌شود.فرار کردناما دسته‌ی دیگری هم هستند که بدون معطلی پا به فرار می‌گذارند و از برج‌ها فاصله می‌گیرند. اقدام این افراد اگر چه بزدلانه به نظر می‌رسد ولی دست‌کم می‌توانند پیش از آنکه قطعه‌ای بر سرشان سقوط کند از آنجا فاصله بگیرند.حال سوالی از شما می‌پرسم؛ تصمیم‌گیری یعنی چه؟هر کدام از موارد بالا به خودی خود یک تصمیم محسوب می‌شوند ولی تنها نتیجه‌ی یکی از این تصمیم‌هاست که به نجات منتهی می‌شود و دو مورد باقی‌مانده به مرگ می‌انجامند.لطفن اشتباه برداشت نکنید، مقصود من آن نیست که به هنگام وقوع این اتفاقات غیرمنتظره بگریزید و درجا بزنید بلکه منظورم اینست به جای تعلل بی‌مورد یک تصمیمی بگیرید و مثل ماست ثابت باقی نمانید.فرق این سه روش در چیست؟تفاوت بین این سه مورد در معنای تصمیم‌گیری است. همانطور که گفتیم هر سه مورد بالا تصمیم‌گیری محسوب می‌شوند ولی تنها یکی از آنهاست که شما را نجات می‌دهد. اگر قرار باشد این سه شیوه را از خوب به بد ترتیب‌بندی کنیم، باید اینطور بگوییم:فرار کردنبه دل حادثه زدنماست بودنمورد اول از آنجایی جانمان را نجات می‌دهد، اولویت دارد. مورد دوم به مرگ ختم می‌شود ولی از مورد سوم بهتر است چون دست‌کم شما واکنشی بروز داده‌اید و این از ماست بودن بهتر است. ولی تمام آن‌چیزی که برای من اهمیت دارد همان مورد اول است چون هنر تصمیم‌گیری در این مورد نهفته است.بسیاری از ما گمان می‌کنیم که اتفاق لعنتی پیش از رخ دادن قرار است بگوید:یه لحظه صبر کنین! بزارید این هم تصمیم بگیره بعد ما رخ بدیم!این طرز تفکر خنده‌دار است. اتفاقات غیرمنتظره همانطور که از نامشان پیداست منتظر تصمیم شما نیستند و به حالتان دل نمی‌سوزانند بلکه آنها با بی‌رحمی هرچه تمام‌تر رخ می‌دهند و این شمایید که باید در چنین لحظاتی تصمیم بگیرید. فهمیدید که چه می‌گویم؟ شما باید تصمیم بگیرید و ناله‌و زاری هیچ فایده‌ای ندارد. من هم بارها شده که در چنین شرایطی قرار گرفته‌ام و هر بار این جمله از مارک منسون در کتاب همه چیز به فنا رفته به ذهنم خطور می‌کند:«تقصیر تو نیست ولی مسئولیت سروکله زدن با آن به عهده‌ی توست.»تقصیر شما نیست که برج‌های دوقلو در یک روز عالی سقوط می‌کنند ولی مسئولیت آن با شماست که فرار کنید.تقصیر شما نیست که تورم دمار از روزگارتان درآورده ولی مسئولیت آن با شماست که در چنین شرایطی هم کار کنید.تقصیر شما نیست که اینترنت گران شده ولی مسئولیت آن با شماست که برای ادامه دادن به کسب‌وکار خود آن را خریداری کنید.حرف پایانی من آنست که باید تصمیم بگیرید. همه می‌توانند وقتی که فرصت کافی برای فکر کردن به حادثه‌ای را دارند به آسانی تصمیم بگیرند ولی کسی تصمیم‌گیرنده‌ی حرفه‌ای است که در مواقعی که خطر بیخ گوشش است نیز تصمیم بگیرد.سایر یادداشت‌های من را می‌توانید در لینک زیر بخوانید:hadighorbany.ir