ذات الریه چیست؟علائم، علل و درمان آن

ذات الریه که نام دیگر آن پنومونی است عفونتی است که کیسه های هوایی یک یا هر دو ریه را ملتهب می کند. کیسه های هوای ریه ها ممکن است پر از مایع یا چرک (مواد چرکی) شوند که همین امر باعث بروز سرفه همراه با خلط یا چرک، تب، لرز و مشکل در تنفس می شود. عوامل مختلفی از جمله باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها می توانند باعث ذات الریه شوند.شدت بیماری پنومونی به دو دسته خفیف و شدید تقسیم می شود که نوع شدید آن گاها زندگی افراد به خطر میاندازد. خطر این بیماری برای نوزادان و کودکان خردسال، افراد بالای ۶۵ سال، افراد دارای بیماری زمینه ای و افرادی دارند با سیستم ایمنی ضعیف، بسیار جدی است.بیشتر بدانید درباره: شایع ترین بیماری های تنفسیعلائم ذات الریهعلائم و نشانه های ذات الریه بسته به عواملی مانند: نوع میکروب عامل عفونت، شدید یا خفیف بودن بیماری، سن و سلامت کلی شما متفاوت است. علائم و نشانه ‌های پنومونی خفیف اغلب شبیه علائم سرماخوردگی یا آنفولانزا می باشد. با این تفاوت که علائم این بیماری برای مدت بیشتری همراه بیمار خواهد ماند.اما پنومونی علائم و نشانه های دیگری دارد که عبارتند از:درد قفسه سینه هنگام نفس کشیدن یا سرفهسردرگمی و گیجی (در بزرگسالان ۶۵ سال و بالاتر)سرفه خلطیخستگیتبکاهش اشتهاتعریق و لرزتنفس و نبض تنددمای بدن کمتر از حد طبیعی (در بزرگسالان بالای ۶۵ سال و افراد با سیستم ایمنی ضعیف)حالت تهوع، استفراغ یا اسهالتنگی نفسعلائم ذات الریه در کودکانبرخی کودکان و نوزادان ممکن است هیچ علامتی از عفونت از خود نشان ندهند. اما اغلب آن ها ممکن است استفراغ کنند، تب و سرفه داشته باشند، بیقرار یا خسته و بدون انرژی به نظر برسند، یا در تنفس و غذا خوردن مشکل داشته باشند.چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟اگر مشکل تنفس، درد قفسه سینه، تب مداوم بالای ۳۹ درجه سانتیگراد ، یا سرفه مداوم به خصوص خلطی دارید، به پزشک مراجعه کنید.دقت نمایید افراد زیر که عضو گروه های پرخطر هستند در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق، سریعا به پزشک مراجعه نمایند:بزرگسالان بالای ۶۵ سالکودکان کمتر از ۲ سال با علائم و نشانه هاافرادی که دارای یک بیماری زمینه ای یا ضعف سیستم ایمنی ضعیف هستند.افرادی که شیمی درمانی می کنند یا داروهایی مصرف می کنند که سیستم ایمنی را سرکوب می کند.بیماران مبتلا به نارسایی قلبی یا مشکلات مزمن ریویشما می توانید با نصب و راه اندازی اپلیکیشن مدافون، با دکتر آنلاین مدافون به صورت مشاوره آنلاین و یا مشاوره تلفنی صحبت نمایید.علل ایجاد ذات الریهبسیاری از میکروب ها می توانند باعث ایجاد ذات الریه شوند. شایع ترین باکتری ها و ویروس ها در هوایی که تنفس می کنیم هستند. بدن شما معمولاً از آلوده کردن این میکروب ها به ریه ها جلوگیری می کند. اما گاهی اوقات این میکروب ها می توانند بر سیستم ایمنی شما غلبه کرده و شما را بیمار کنند، حتی اگر سلامتی شما به طور کلی خوب باشد.ذات الریه بر اساس انواع میکروب هایی که باعث آن می شوند و محل ابتلا به عفونت طبقه بندی می شود.پنومونی اکتسابی از جامعهپنومونی اکتسابی از جامعه شایع ترین نوع پنومونی است که در خارج از بیمارستان ها یا سایر مراکز بهداشتی رخ می دهد. این پنومونی ممکن است ناشی از:باکتری هاکه شایع ترین علت پنومونی باکتریایی هستند. این نوع ذات الریه می تواند به خودی خود یا پس از سرماخوردگی یا آنفولانزا رخ دهد و ممکن است یک قسمت ریه را تحت تأثیر قرار دهد.موجوداتی شبیه به باکتری مایکوپلاسما پنومونیهنیز می توانند باعث ایجاد ذات الریه شوند. این باکتری ها معمولاً علائم خفیف‌تری نسبت به سایر انواع ذات‌الریه ایجاد می‌کنند.قارچاین نوع ذات الریه در افرادی که مشکلات سلامت مزمن یا سیستم ایمنی ضعیف دارند و افرادی که از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده می کنند، بیشتر دیده می شود.ویروس ها از جمله COVID-19برخی از ویروس هایی که باعث سرماخوردگی و آنفولانزا می شوند می توانند باعث ذات الریه شوند. ویروس ها شایع ترین علت ذات الریه در کودکان زیر ۵ سال هستند. پنومونی ویروسی معمولاً خفیف است. اما در برخی موارد می تواند بسیار جدی شود. برای مثال کرونا ویروس ممکن است باعث بروز ذات الریه شدید در افراد گردد.پنومونی اکتسابی در بیمارستانبرخی از افراد در طول بستری شدن در بیمارستان به دلیل بیماری دیگری به ذات الریه مبتلا می شوند. ذات الریه اکتسابی در بیمارستان می تواند جدی باشد. زیرا باکتری های ایجاد کننده آن ممکن است در برابر آنتی بیوتیک ها مقاوم تر باشند و افرادی که به آن مبتلا می شوند قبلاً بیمار هستند. افرادی که از دستگاه‌ های تنفسی که اغلب در بخش‌ های مراقبت ‌های ویژه وجود دارند، استفاده می کنند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این نوع ذات‌الریه هستند.پنومونی آسپیراسیونپنومونی آسپیراسیون زمانی رخ می دهد که باکتری را همراه با غذا، نوشیدنی، استفراغ یا بزاق به ریه های خود وارد می کنید. افرادی که دچار بیماری هایی نظیر مشکلات مغزی، رفلکس معده هستند و هم چنین افرادی که بیش از حد از الکل یا مواد مخدر استفاده می کنند، بیشتر در معرض این نوع پنومونی هستند.پاسخ به سوالات پزشکی شماعوامل خطر ذات الریهذات الریه می تواند هر کسی را تحت تاثیر قرار دهد. اما دو گروه سنی که احتمال ابتلا در آن ها بیشتر است عبارتند از:کودکان ۲ سال یا کمترافراد بالای ۶۵ سالسایر عوامل خطر عبارتند از:بستری شدن در بیمارستان و استفاده از دستگاه ونتیلاتورابتلا به بیماری های مزمن مانند: آسم، بیماری انسداد مزمن ریه (COPD) یا بیماری قلبیاستعمال دخانیاتسیستم ایمنی ضعیف یا سرکوب شده. برای مثال افرادی که مبتلا به اچ آی وی یا ایدز هستند، پیوند عضو انجام داده اند، شیمی درمانی می شوند یا استروئیدهای طولانی مدت دریافت می کنند.راه های پیشگیری از ابتلا به پنومونیتزریق واکسنرعایت بهداشتپرهیز از کشیدن سیگارتقویت سیستم ایمنیراه های درمان ذات الریههرچند در اغلب موارد پنومونی یا ذات الریه پس از طی مدت زمانی بهبود می یابد، اما در برخی موارد که این بیماری حاد باشد، می تواند جان افراد را بگیرد. از این رو آشنایی با راه های درماناین بیماری، ضروری می باشد. برای درمان ذات الریه بهتر است نکات زیر را رعایت نمایید:در مدت زمان بیماری، تا رفع تب و درمان سرفه در منزل استراحت کنید.تا می توانید مایعات بنوشید.زیرا با نوشیدن مایعات، خلط رقیق شده و به راحتی از ریه خارج می شود.از هرگونه دود دوری کنید. دود سیگار، دود شومینه، آلودگی هوا و…اگر به تشخیص پزشک علت ذات الریه، عفونت باکتریایی می باشد، از آنتی بیوتیک استفاده کنید.اگر به تشخیص پزشک علت ذات الریه، ویروسی می باشد، از داروهای ضد ویروس استفاده کنید.این مقاله با تایید دکتر امیر مقدم پزشک عمومی مدافون رسیده است.