چالش کتابخوانی طاقچه: هزار خورشید تابان

خالدحسینی نویسنده نام‌آشنا و محبوبی هست، من هم اسم این نویسنده و کتاب‌هاش به‌خصوص بادبادک‌باز و هزار‌خورشید‌تابان را زیاد شنیده بودم اما فرصتی پیش نیامده بود که اون‌ها رو بخونم، از خالد‌حسینی تنها کتاب "و کوهستان به طنین آمد" را خونده بودم. داستان کتاب زیاد یادم نیست اما میدونم موقع خوندنش حالم خوب بود، قلم روان و جذابی داشت و دلم نمی‌اومد کتاب رو رها کنم به همین خاطر تقریبا میدونستم قلم این نویسنده منو ناامید نمیکنه؛ القصه! چند شب پیش میان اضطراب حاصل از نوشتن پایان‌نامه و خبرهایی که از تصرف دوباره افغانستان به دست طالبان و رسیدن نیروهای این گروهک به مرزهای ایران منتشر میشد دلم خواست یکی از کتاب‌های خالد حسینی رو که خودش پزشکی اصالتا افغانستانی اما ساکن در آمریکاست و در صفحات اجتماعیش هم هم‌چنان ریشه‌هاش نسبت به وطن رو حفظ کرده و مدام ابراز نگرانی میکنه نسبت به سرزمین مادری‌اش بخونم و چون چالش این ماه طاقچه هم کتابی با موضوع یک زن بودم و "هزار خورشید تابان" رو خوندم دوست دارم درباره این کتاب این‌جا هم بنویسم. همین اول امتیازم از این کتاب رو اعلام میکنم: ۵ از ۵ با قاطعیت! یک کتاب جذاب با محوریت دو زن. مریم و لیلا که ۱۹ سال با هم فاصله سنی دارند و از دو طبقه مختلف جامعه افغانستان هستند. مریم از طبقه سنتی و مذهبی و خانواده‌ای که حامیش نبودند و لیلا دختری از یک خانواده آزاد و روشن‌فکر افغان(که البته در ادامه قصه میبینیم باز هم ریشه‌های سنتی و مذهبی فرهنگ کلی جامعه دامن‌گیرش میشن) که دست سرنوشت اون‌ها رو به عجیب‌ترین شکلی که در جوامع مسلمان رخ میده اون‌ها رو به هم پیوند میده و یک رمان پرکشش، نفس‌گیر، اشک‌درآر و امیدبخش را خلق میکنه.داستان با قصه مریم شروع میشه؛ مریم حرامی(حرام‌زاده) است و داستان با همین عبارت تکان‌دهنده شروع میشه (و تو قطعا اگه ساکن کشور مسلمانی باشی بار منفی این جمله و تبعاتش رو خوب درک میکنی!)، در ادامه با مریم همراه میشیم، از آرزوهاش، رویاهاش و مقاومتش برای رسیدن به اون‌ها میخونیم. مریم حداقل برای ما ایرانی‌ها شخصیت غیرآشنایی نیست، خیلی از ما میتونیم در اطراف خودمون چندین و چند مریم رو که نقشی جز زن بودن، شوهر کردن و بچه‌دار شدن و در غیراین‌صورت بی‌مصرف! نامیده شدن ندارند رو نام ببریم.بخش بعدی کتاب با لیلا شروع میشه و در بخش‌های بعدی از چگونگی گره‌خوردن سرنوشت این دو زن و در آخر جدا شدن‌شون خواهیم خواند.و در خلال تمام این‌ها با لطافت و زیبایی قلم خالدحسینی با اوضاع و شرایط افغانستان در برهه‌های مختلف تاریخ معاصر، آداب و رسوم‌شون و یک نکته‌ای که برای من جالب بود شباهت زیاد سرنوشت قومی و فرهنگی و سرزمینی‌شون با ما ایرانی‌ها آشنا میشید و کیف خواهید کرد.این کتاب به خوبی نشون میده اون صحنه‌های فرار مردم افغانستان، رعب و وحشت زنان و ناامیدی مردان بعد از تصرف افغانستان به دست طالبان از کجا ریشه میگیره و این گروه تمامیت‌خواه به اسم دین تا چه حد میتونه بی‌رحم و جانی باشه. من بارها در طول خوندن این کتاب بغض کردم و دلم برای قهرمانان قصه مریم و لیلا عمیقا تپید، گریه کردم و البته در پایان دلم میخواست ایستاده به افتخار نویسنده کف بزنم، پایان‌بندی کتاب خوب بود و خب فکر میکنم خالد میخواست بگه امید حتی در دل تاریک‌ترین روزها هم بالاخره راه خودش را باز میکنه و پایان شب سیه سفید است! خلاصه که تلخ بود ولی قشنگ بود. (به قول اون دختربچه فالگیر توی سریال زخم کاری :) ). خطر اسپویل!البته حالا که طالبان دوباره به افغانستان حاکم شده باید از نویسنده پرسید تکلیف اون کسانی که از دل اون تاریکی بالاخره به امید رسیدند اما حالا دوباره باید به تاریک‌خانه برگردند چیه؟! بله این تفاوت کتاب و فیلم با واقعیته! توی کتاب‌ها میشه آخر شب سیه سپید باشه اما در واقعیت متاسفانه گاهی همیشه و همیشه شبه! صبحی در کار نیست، به‌هرحال به قول اون شاعر معروف دنیا مکان ماندن ما نیست بگذریم! این نوشته هم توضیح فلسفه دنیا نیست! بلکه معرفی کتاب هزار خورشید تابانه که به نظر من پایان‌بندی خوبی هم داشت و نقد این‌که چرا دنیا عادلانه نیست باشه برای یک یادداشت دیگه!پایان اسپویل!به طور کلی من این کتاب رو دوست داشتم و خواندن‌اش رو به بقیه قطعا توصیه میکنم. خودم علاوه بر اینکه از کتاب حظ کافی بردم قطعا در نگاه و طرز فکرم هم نسبت به مردم افغانستان و به‌خصوص مهاجران افغان تغییر ایجاد شد و این معجزه ادبیاته و قدرت قلم یک نویسنده! (دم خالد حسینی گرم واقعا که با کتاب‌هاش عجیب به کشورش ادای دین میکنه، کاش یک نویسنده ایرانی هم بود که دلسوزانه و به سبک خالد ما ایرانی‌ها را با نگاهی دوباره و نه اون تصور رایج و خیلی وقت‌ها اشتباهی که مردم دنیا ما رو به اون میشناسن به بقیه میشناساند.) اما خب بعدتر که نظر بقیه خوانندگان در گودریدرز یا دیگر شبکه‌های اجتماعی رو خوندم دیدم بعضی نقدها مثل اینکه نویسنده از عمد سرنوشت مریم رو اون‌طوری(اگه بگم چطوری اسپویله! به خاطر همین از لفظ اون‌طوری! استفاده کردم!) تموم کرد یا پیازداغ غم و غصه‌ها در روند داستان زیاد بود و همه این کارها برای تاثیر هرچه بیشتر قصه بوده و روند منطقی نداشته. که خب من در حین خوندن قصه اصلا این نکات به چشمم نیمد و اتفاقا اگه هم پیازداغ بوده آشش از نظر من خوشمزه دراومده بود!ترجمه نشر ثالث و مروارید از این کتاب معروف‌تره و من ترجمه نشر ثالث رو خوندم و مشکلی نداشتم. (هرچند در این زمینه هم بعد از خوندن کامل کتاب، چندتا نقد درباره ترجمه‌های مهدی غبرائی خوندم و متوجه شدم با اینکه من متوجه نشده بودم اما حقیقتا بعضی جاها چه‌قدر بد اصطلاحات و کلمات ترجمه شده بود!)کتاب "بادبادک‌باز" خالد حسینی گویا معروف‌تره اما به گفته خود خالد اون کتاب ادای دین به پدران و فداکاری‌های اون‌هاست و "هزار خورشید" ادای دین به زن‌های افغانستان. من هنوز بادبادک‌باز رو نخوندم اما حالا با خوندن هزار خورشید به خواندن بادبادک‌باز هم علاقه‌مند شدم و به زودی امیدوارم اون‌هم بتونم بخونم.اگه به خوندن این کتاب علاقه‌مند هستید میتونید از طریق این لینک در طاقچه مطالعه‌اش کنید: https://taaghche.com/book/82495