یادداشت تدبری 2 ؛ پوسته ی بدون مغز

سلام دوستان .طاعات قبول . ماه رمضان به کام :)امروز به عنوان یادداشت تدبری ، سراغ سوره ای می رویم که بیشترین مخاطبانش بین آدم های مذهبی و نماز خوان است . سوره ی مبارکه ی ماعون . متن و ترجمه ی تطبیقی سوره را این بار در بین متن و آیه آیه می خوانیم . (من باب امتحان)سوره ی ماعون با یک سؤال آغاز می شود :أرَأَیْتَ الَّذی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ (1) آیا دیدی آن کسی را که دین را تکذیب می کند ؟ خوب است بدانیم ، با سؤال شروع کردن یک سخنرانی یا متن ، در واقع یک فن خطابه است ، برای جلب توجه مخاطب و خوب در اینجا هم خداوند سخن خود را با سؤال شروع کرده است . سؤال در مورد کسی که دین خدا را تکذیب کرده است . تا اینجای کار ما نمی دانیم این فرد به چه شکلی به تکذیب دین پرداخته ؟ آیا با سخنش این کار را کرده ؟خوب در آیات بعد خداوند این موضوع را برای ما روشن می کند .فَذلِکَ الَّذی یَدُعُّ الْیَتیمَ (2) پس او همان کسی است که یتیم را به شدت می راند ؛یکی از ویژگی های این آقا یا خانم تکذیب کننده به شدت راندن یا همان دَعّ یتیم است . حال یتیم کیست ؟ در لغت عرب به هر کسی که استحقاق نعمتی را داشته و از آن نعمت محروم شده یتیم گفته می شود . مثلا پیر مرد 90 ساله ای که پدر ندارد را کسی یتیم نمی نامد ، اما همین نعمت پدر اگر از کودک 8 ساله ای سلب شود ، او یتیم است . (داخل پرانتز اینکه به نسل ما هم چون از حضور و ارتباط مستقیم با امام زمانمان برخوردار نیستیم ایتام آل محمد گفته می شود .... ) ویژگی بعدی چیست ؟ وَ لا یَحُضُّ عَلى‏ طَعامِ الْمِسْکینِ (3) و بر طعام بینوا ترغیب نمی کند . اگر دقت کنیم خدا فقط نگفته که اینها به شخص مسکین و بینوا کمک نمی کنند بلکه گفته دیگران را برای این کمک کردن ترغیب نمی کنند . نکته ی قابل توجهیست که ما گاهی خودمان بیشتر از مقداری محدود ، توان کمک به فقرا را نداریم اما می توانیم از اعتبار و آبروی خود خرج کنیم تا دیگران نیز ترغیب و تشویق شوند و این کار را انجام دهند و این نکته هم برای خداوند متعال مهم هست .در آیه ی بعد تعبیر عجیبی از خداوند می بینیم :فَوَیْلٌ لِلْمُصَلِّینَ (4) پس وای بر نماز گزاران !آخر چرا ؟ مگر نماز کار بدیست ؟ مگر اصلا خود خدا ما را به اقامه ی نماز امر نکرده است ؟ پس چرا وای بر نماز گزاران ؟ آن هم وای از جانب بزرگ ترین قدرت عالم ، نه یک شخص معمولی ! اگر دقت کنید ، این آیه در نتیجه ی آیات قبل آمده . (به دلیل حرف «ف» به معنی پس ) .پس این نماز گزاران همان اشخاصی هستند که یتیم را از خود میرانند و به غذای مسکین ترغیب نمی کنند . تا اینجای کار فکر می کنم مفهوم تکذیب دین را هم در اعمال این اشخاص دیدیم . فکر کنید کسی داعیه ی دین داری داشته باشد ، اما در خصوص یتیم و مسکین بی تفاوت باشد ، چه اتفاقی می افتد ؟ شخصی که دانش کافی از دین خدا ندارد فکر می کند دین خدا این کاریست که فرد نماز گزار انجام می دهد و خوب دیگر به این دین تمایلی نخواهد داشت . این در واقع نوعی تکذیب دین خدا به صورت عملیست . اگر دقت کرده باشید چند سالیست افرادی در روزهای حج یا اربعین مدام می گویند افراد دین دار باید هزینه ی سفر مذهبی خود را خرج فقرا کنند . حرف آن ها در جایگاه خود اشتباه است ، اما حقیقتی را به ما گوشزد می کند .چه حقیقتی ؟این حقیقت که جامعه ی غیر مذهبی هم از شخص مذهبی توقع بیشتری دارد . توقع دارد من یا شمایی که نماز می خوانیم یا هر دستور ظاهری از دین خدا را رعایت می کنیم ، صرفا پوسته ای توخالی از اسلام را نداشته باشیم و مغز آن را هم رعایت کنیم . البته رویکرد جامعه هم نیاز به اصلاح دارد . فکر کنید مثلا من که چادر سرم می کنم ، از قضا آدم دروغگویی هم باشم . یا مثلا اهل تجملات و فخر فروشی . چه می شود ؟ شخصی که از بیرون به من نگاه می کند می گوید «همه ی مذهبیا همینجورین ! » یا «اگه دین اینه ، اصلا من نمیخوام دیندار باشم ... » و هزار حرف دیگر ...خوب این قضاوت هم غلط است و دین خدا الزاما چیزی نیست که ما پوسته ی آن را در چند مدیر نا خوب با پیشانی پینه بسته و یقه ی بسته می بینیم . آن شخص فقط نماینده ی افکار و عقاید خودش است ، نه دین ! پدرم همیشه از قول امام به ما یاد می داد که « اگر دیدی کسی دزدی کرده که از قضا به او آخوند یا روحانی هم می گویند ، نگو آخونده دزدی کرده ، بگو دزده لباس آخوندا رو تنش کرده .... » و این موضوعه همیشه در دیدگاه من و برادرم مؤثر بود . اینکه آزاد از برخی اشخاص به اسلام نگاه کنیم .یا به قول استادمان ، فکر کنید همه ی مسلمان های دنیا بد شوند ، امیرالمؤمنین و حضرت زهرا (سلام الله علیهما ) که بد نمی شوند ... خلاصه که هر دو وجه این قضیه باید مورد توجه باشند . .فکر می کنم برای این نوبت تا همینجا کافیست . ان شاالله در پست بعدی در محضر ادامه ی سوره ی ماعون می نشینیم . در آخر حدیثی از امام صادق (علیه السلام) با هم بخوانیم که با این سوره هم مرتبت است : « مَعاشِرَ الشیعةِ! کُونوا لَنا زَیْنا وَلا تَکونوا عَلَیْنا شَیْنا، قولوا لِلنّاسِ حُسْنا، واحْفَظوا ألْسِنَتَکُمْ وَکُفُّوها عَنِ الفُضولِ وقَبیحِ القَوْلِ؛ ای گروه شیعه! زینت ما باشید نه باعث ملامت و سرزنش ما، با مردم نیکو سخن بگویید، و زبانتان را حفظ کنید و آن را از زیاده روی و زشت گویی بازدارید.»لینک های زیر هم قابل استفاده هستند : لینک فایل تصویری فرایند تدبر در سوره ی مبارکه ی ماعون یادداشت تدبری 1 ؛ ما آدمای بی حال پ ن : اگر سؤالی داشتید یا نقد و نظری در حد توانم پاسخ می دم :)التماس دعا !