تمام تکه‌هایی از ما که پیدا نمی‌شوند

یادداشت فیلم از مریم تاواتاودریاره فیلم تکه هایی از یک زنچاپ شده در روزنامه سازندگی در تاریخ ۱۴۰۰.۰۴.۲۹نویسنده یادداشت :مریم تاواتاو تمام تکه‌هایی از ما که پیدا نمی‌شوندتجربه فقدان و ازدست دادن، اصالتی از غم دارد که نمیتوان به راحتی از کنار آن گذشت و قطعا اینکه انسانهای مختلف با یک موقعیت مشابه فقدان، واکنشهای متفاوتی از خود نشان میدهند، این مقوله را دراماتیک‌تر و جالبتر میکند؛ از آن جذابیتها که در کنار غمِ نهفته در وجودش نوعی کاوش در احساسات، ویژه در داستان‌نویسی دارد. داستانِ هر فقدان، قصه منحصر به فردی است که ذهن یک انسان با ساز و کار زندگی‌ای که از سر گذرانده با آن مواجه میشود. مسیر گذشته هرکس، راه متفاوتی برای تسکینِ ازدست‌داده‌ها جلویش میگذارد. این موضوع که این مسیر تا چه حد کارآمد است، بستگی به بذرهای قبلی و لنگرهایی دارد که هر فرد در روزگار آسانی برای خودش ساخته و کاشته است. اینکه ادبیات و ویژه‌تر سینما در توصیف این تجربه و حس غالب درون آن چه‌قدر میتواند موفق باشد تا حدزیادی وابسته به توانایی در توجه به جزییات است؛ جزییاتی که در فیلم "تکه‌هایی از یک زن" به خوبی به آن پرداخت شده. تکه‌هایی از یک زن، دیدی زنانه در تجربه فقدان را نمایش میدهد؛ تجربه‌ای که نمیتوان از کنار آن تنها به عنوان یک فیلم ساده با چیدمانی راحت از اتفاق ها گذشت. جریان این فیلم و رفتار شخصیت اصلیش در مواجهه با غم، آنقدرها عمیق است که تا مدتها بعد از تماشا هم از یاد نمیرود. ماجرای فیلم از معرفی یک زوج و پس از آن از یک زایمان خانگی سخت و ناموفق شروع میشود؛ بخشی که کل ورق زندگی این زوج را برمیگرداند و روابط را تغییر میدهد. آنها درگیر یک دعوای حقوقی علیه مامایی میشوند که در روز زایمان کنارشان بوده و چون فکر میکردند که قصور او باعث از دست دادن فرزندشان شده پایشان به دادگاه باز میشود. همچنان تمرکز اصلی روی "مارتا" یعنی زنی است که بعد از زایمان، بخشهای تازه‌تر از« مادری »را در همان لحظه که به دست آورده از دست داده است. اگرچه شخصیت اصلی فیلم، مادری است که بعد از یک زایمان ناموفق زندگیش زیرورو شده اما این فیلم صرفا درباره جهان زنانه و مختصات مادر بودن نیست. اصلا تقسیم جهان به دو گروه بیگانه از زن یا مرد و مختص نمودن یک فیلم به یک جنسیت خاص حتما دیدگاه یک طرفه‌ای است که تعادل را رعایت نکرده. مساله اصلی که فیلم روی آن دست گذاشته، فارغ از جنسیت،"فقدان" است." کورتل موندروتسو " کارگردان مجارستانی فیلم با کمک موسیقی زیبای این فیلم نوعی حس تنهایی را منتقل کرده. تنهایی شخصیتی که بعد از از دست دادن دیگر نمیتواند به روال سابق زندگی خود برگردد. آنچه در ابتدای فیلم مشخص میشود وجود نوعی اختلاف طبقانی بین زوج است که ظاهرا در سایه علاقه‌شان به نوعی حل شده اما بعد از مرگ فرزند به‌آرامی همه چیز تغییر میکند. تاکید فیلم به خاکستری‌بودن شخصیتها خصوصا در مواجهه با بخش جدی و تلختر زندگی بیشتر به چشم میآید. انگار طرح فیلمنامه سعی در بیان این موضوع دارد که گاه پس از یک اتفاق تلخ، انسانها در چرخه‌ای از اشتباهات قرار میگیرند. شکافهای پنهان روابط، عیان میشود و گسلهای خفته را بیدار میکند و روی تازه‌ای از زندگی به چشم می‌آید. مارتا مشخصا یک سفر معنوی را در سایه تنهایی خود شروع کرده. سفری که او را به دنبال مواجهه با حس مادربودنی که از دست داده قرار میدهد. تاکید فیلم به نمادها از جمله سیب و گیاه هم به کمک این شخصیت‌پردازی آمده است؛ او حالا با نوعی جان‌بخشی از طریق رویش گیاه و مراقبت از این سبزی میخواهد اجازه درک، حضور و زندگی را به موجود دیگری جز فرزندش بدهد. این نمادها در بسیاری نقاط فیلم، جای دیالوگهای پینگ‌پنگی را گرفته و آسیب روانی ناشی از فقدان را نشان داده است.ادامه فیلم با حضور شخصیت های فرعی هدایتگر ادامه مییابد؛ شخصیتهایی که حضورشان حاکی از نوع روابط خاص در گذشته بوده اما فرصتی برای پرداخت بیشتر به آنها داده نشده؛ درحالیکه اوج شخصیت‌پردازی برای مارتا صورت گرفته اما چرایی روابط بعضی شخصیتها و منطقشان امکان پرداخت بیشتری داشته تا رفتار فعلیشان توجیه‌پذیرتر دیده شود. در این صورت اختلافات مارتا با مادر، رابطه به‌هم‌ریخته مادر با داماد بیشتر قابل درک میشد.فیلم روی موضوع حساسی دست گذاشته: "امید". جهان با تمام تلخیها و از دست‌دادنها ادامه‌دار است و امید همان پناهگاهی است که با پناه به آن دردهای بزرگ را تسکین داد و البته این تسکین به آن معنا نیست که ردی از درد اصلی باقی نمیگذارد. تکه‌هایی از یک زن، فیلمی است که مخاطبان خاص خود را دارد و شاید به دلیل عمق پنهانش مورد پسند عامه نیست. شروع طوفانی و خوش‌سرعت ابتدایی در میانه فیلم افت پیدا میکند و احتمالا همین باعث کسل‌کنندگی مخاطب میشود. شاید اگر توزیع مناسبی از حوادث در طول روایت فیلم داشت میتوانست همراهی مخاطب را بیشتر جلب کند. اما تمام این زوایای پنهان که نیاز به دقت بیشتری در تماشا را میطلبد از ارزشش نمیکاهد. تکه‌های از یک زن، فیلم مهمی است و اهمیت آن در توجه به جزییات یک زندگی پریشان است؛ زندگی‌ای که با یک طوفان مواجه شده و پس از پایان طوفان هرکسی به دنبال ساخت آشیانه‌ای تازه میگردد. زمان و بلوغ افراد در رفتارشان نشان میدهد آشیانه چه کسی محکمتر است.