تاثیر خستگی ناشی از دوچرخه سواری بر تغییرات مرکز فشار و توزیع فشار کفپایی در حین دویدن سهگانهکاران مبتدی

چكیدهموفقیت در رشتۀ ورزش سهگانۀ تابستانی به کارايی بهینۀ دويدن بدون ايجاد اختلال ناشی از دوچرخهسواری بستتیی دارد. تغییر الیوی دويدن میتواند باعث بروز آسیب در اندام تحتانی بهويژه در مچ و کف پتا گتردد. تدف از پتژو حاضر، بررسی اثر خستیی ناشی از دوچرخهسواری بر تغییرات مرکز فشار و توزيع فشتار کتفپتايی حتی دويتدن در ورزشکاران سهگانهکار مبتدی بود. بدي منظور 21 سهگانهکتار مبتتدی )بتا میتانیی ستنی 20/1±11/19 ستال؛ وزن 40/1±04/12 کیلوگرم؛ قد 91/1±21/213 سانتیمتر( بهصورت دردسترس انتخاب شدند و در اي پژو شبهتجربی شرکت کردند. برای ايجاد خستیی از يک پروتکل 21 مرحلهای دوچرخهسواری بر روی دستیاه کارسنج استفاده شتد و میزان انحرافات مرکز فشار و توزيع فشار کفپايی بهوسیلۀ دستیاه فوتاستک ، قبتل و بعتد از پروتکتل خستتیی در فاز ای مختلف دويدن اندازهگیری گرديد. نتايج نشان مید د که حداکثر فشتار واردشتده در نتواحی داخلتی پاشتنه )113/1=P ،)ناحیۀ استخوان کفپايی اول )112/1=P ،)ناحیۀ استخوان کفپايی دوم )112/1=P ،)ناحیۀ استخوان کفپايی سوم )12/1=P )و ناحیۀ استخوان کفپايی چهارم )121/1=P )بهصورت معناداری افزاي يافته است؛ اما ناحیۀ میانی پتا کا را نشان مید د )104/1=P .)شايانذکر است که پس از خستیی در مرحلۀ تماس، سوپینیش پا بهطور معناداری کا يافته است )11/1=P)؛ اما در مرحلۀ میانی استقرار، پرونیش بهصتورت معنتاداری افتزاي پیتدا کترده استت )10/1=P .)براساس اي يافته ا میتوان گفت که خستیی ناشی از دوچرخهسواری باعث افزاي فشار ای کتفپتايی و تغییر در انحرافات مرکز فشار میشود و اي عوامل میتوانند باعث ايجاد درد و آسیبديدگی ای اندام تحتانی گردنتد؛ ازاي رو، پیشنهاد میشود سهگانهکاران مبتدی عضلات اينورتور خود؛ بهويژه عضلۀ درشتنی قدامی را تقويت نمايند.مقدمه1 رشتۀ ورزشی سهگانۀ تابستانی از رشتههای ورزشی المپیکی میباشد. ورزشکاران سهگانۀ تابستتانی برای ثبت مجموع زمان بهتر در شنا، دوچرخهسواری و دویدن با یکدیگر رقابت میکنند. موفقیت در این رشته بستگی به توانایی ورزشکار در دویدن با حداکثر کارایی، عملکرد حرکتی و الگوی مناست دارد )1 .)بیشتر ورزشکاران ستهگانه پت از انجتا مرحلتۀ دوچرختهستواری، تیییتر م سوستی در هماهنگی عضلانی طی دویدن را گزارش میکنند )2 .)بیشتر مطالعات انجا شده در ارتباط بتا رشتتۀ سهگانه بر روی متییرهای کینماتیکی، کینتیکی و پارامترهای الکترومایوگرافی دویدن سهگانهکتاران 2 حرفهای متمرکز شدهاند )6ت1 .)،،از جملۀ این مطالعات میتتوان بته پتووهش گوزنتک و همکتاران )1996 )اشاره کرد. آنها در این پووهش نشان دادند که کارایی دویدن ورزشتکاران ستهگانه پت از ، دوچرخهسواری نسبت به دویدن بدون دوچرخهسواری کاهش پیدا میکند )7 .)برنتارد و همکتاران )،200 )نیز با بررسی تأثیر دوچرخهسواری بر پارامترهای دویدن مشاهده کردند که آهنگ و سرعت 4 دویدن در 000 متر اول پ از دوچرخهسواری با 00 و 100 دور بر دقیقه )rpm) نسبت به 60 دور بتر 0 دقیقه افزایش پیدا میکند )2 .)طبق مطالعۀ انجا شده توسط مارینو و همکاران )2000 )در ارتبتاط با سرعت و طول گا برداری طی 10 کیلومتر دویدن پ از 40 کیلومتر دوچرختهستواری و دویتدن بدون دوچرخهسواری مشخص شد که دویدن پ از تمرین دوچرخهسواری باعث کتاهش سترعت و 6 کاهش طول گا برداری میشود )8 .)دلکاسو و همکاران )2012 )نیز در پووهش خود میزان ارتفاع پرش، توان اندا ت تانی، قدرت گرفتن دستتهتا را قبتو و بعتد از مستابقات مترد آهنتین ستهگانه اندازهگیری نمودند که براساس مشاهدات آنها توان خروجی اندا ت تانی )میزان ارتفاع پرش( پت از مسابقه بهشکو معناداری کاهش داشت؛ اما قدرت گرفتن دستها تفاوتی را نشان نداد )6 .)کاهش توان اندا ت تانی و عد تفاوت در قدرت دستها حاکی از آن است که بیشترین خستتگی ناشتی از مسابقه در سهگانه مربوط به اندا ت تانی بوده است. مطالعات گذشته عنوان کردهاند که بردار نیروی 7 عک العمو زمین و پارامترهتای کینمتاتیکی و الکترومتایوگرافی از حساستیت کتافی بترای کشت تیییرات بیومکانیکی پا برخوردار نمیباشند )12ت9 .تأثیر خستیی ناشی از دوچرخهسواری بر تغییرات … 23بردار نیروی عک العمو زمین که با استفاده از صف ات نیرو ثبت میشود دارای یک مختصات مرکز فشار است؛ درحالیکه تما ک پا با زمین در تماس بوده و نیروهای موجود در سطح تمتاس توزیت میشوند. یکی از مهمترین سطوح تماس بدن که میزان و ن وۀ توزی فشار در آن موردمطالعته قترار گرفته است، سطح تماس ک پا با زمین میباشد. پا تنها ساختار آناتومیکی بدن است که با زمین در تماس بوده و بهعنوان انتهاییترین بخش زنجیترۀ حرکتتی انتدا ت تتانی دربرابتر نیروهتای اعمتالی مقاومت میکند )10ت،1 .)توزی نامناس نیروها سب ایجاد حرکات غیرطبیعتی و اعمتال استترس زیاد شده و آسی بافت و عضلات پا را بهدنبال خواهد داشت )12تت9)؛ بتهعنوانمثتال، افتزایش و یتا کاهش فشار در زیر پاشنه منجر به ناتوانی در کنترل حرکات اینورشن و اورشتن مفصتو ستا تالتار، می طی مرحلۀ انتقال وزن 1 و کاهش توان عضلانی کاهش جذ شوک در زمان برخورد پاشنه 2 گردد )10،9 .)تجزیهوت لیو فشار ک پایی، دیدگاه جدیدی را در آسی شناسی اندا ت تانی ایجتاد کترده است که با استفاده از اطلاعات بهدستآمده، عوامو ایجاد درد و آسی انتدا ت تتانی را موردمطالعته قرار میدهد. باید عنوان نمود که علتیرغم جستتجوی پووهشتگران، پووهشتی کته بته بررستی اثتر خستگی ناشی از دوچرخهسواری بر تیییرات مرکز فشار پا و همچنین، توزی فشار ک پتایی هنگتا دویدن سهگانهکاران پرداخته باشد یافت نشد؛ بنابراین، هدف از پووهش حاضر بررسی اثتر خستتگی بر تیییرات مرکز فشار و توزی فشار ک پتایی در مرحلتۀ استتان دویتدن ستهگانتهکتاران مبتتدی میباشدروش پژوهشپژوهش حاضر یک مطالعۀ نیمهتجربی با طرح پیشآزمون و پ آزمون است. جامعۀ آماری پتووهش را ورزشکاران سهگانهکار مبتدی تشکیو دادند. نمونۀ آمتاری نیتز 12 نفتر از ورزشتکار ستهگانتهکتار 2،/76±2/14 سن سانتیمتر؛ 179/02±2/،2 قد ؛ کیلوگر 70/40±2/04 وزنی میانگین با )مبتدی سال؛ سابقۀ حداقو یک و حداکثر دو سال( بودند )16 .)معیارهای ورود بته پتووهش عبتارت بتود از عد شکستگی و آسی دیدگی در اندا ت تانی، عد وجود ناهنجاریهای اندا ت تانی )اندازهگیتری بهوسیلۀ آزمون نیویورک(، عد شرکت در رشتۀ ورزشی دیگر در شش ماه گذشته و داشتن حتداقو سه جلسه تمرین در هفته. پ از بررسی و معاینات اولیه، ورزشکاران رضایت خود را با تکمیو فتر رضایتنامه اعلا نمودند. برای نزدیککردن آزمایش به شرایط طبیعی و پیشگیری از تیییر احتمالی الگوی دویدن آزمودنی در اثر تمرکز بر سرعت دویتدن، از آزمتودنیهتا خواستته شتد تتا بتا سترعتخودانتخابی، مسیر 20 متری را طی کنند )سهمرتبه برای آشنایی با مسیر(؛ البته بترای مقایستۀ اثتر احتمالی سرعت دویدن و کنترل آن در تجزیهوت لیو اطلاعات در طول مسیر، سرعت دویدن فرد بتا 1 زمانسنج دیجیتالی کنترل گردید )10،17 .)لاز بهذکر است که بهدلیو خودانتختابیبتودن سترعت دویدن، تیییر قابوتوجه در تکرارهای مختل مشاهده نشد. درادامه و بهمنظور انجا آزمایش اصتلی، آزمودنیها مسیر 20 متری را شش مرتبه در پیشآزمون با پای برهنه طی نمودند و ان رافات مرکتز 2 فشار و توزی فشار مناطق دهگانه توسط دستگاه اندازهگیری فشار ک پایی با طول 1060 میلیمتر، عرض 410 میلیمتر و تعداد 0192 سنسور با فرکان نمونهبرداری 000 هرتز اندازهگیتری گردیتد. ذکر این نکته ضرورت دارد که دستگاه اندازهگیری فشار ک پتایی در فاصتلۀ 10 متتری ایتن مستیر بهصورت طولی قرار گرفته بود. پیش از اجرای آزمون اصلی از آزمودنیها خواسته شد تتا بتا سترعت طبیعی بهمدت دو تا سه دقیقه دویدن را بر روی دستگاه تمرین کنند تا بتوانند هنگا اجرای آزمون اصلی، یک پا )پای برتر( را با دستگاه تماس دهند. برای ایجاد خستتگی ناشتی از دوچرخهستواری از ، پروتکو 12 مرحلهای تعتدیوشتدۀ مربتوط بته پتووهش بونتاچی و همکتاران )،201 )و همچنتین، مدل 604 استتفاده گردیتد (10 .(آهنتگ پتدالزدن آزمتودنیهتا در تمتامی 4 دوچرخۀ ثابت تنتوری مراحو پروتکو 90 تا 100 دور بر دقیقه بود. برای اطمینان از وامانتدگی آزمتودنیهتا در پایتان هتر 0 مرحلۀ پروتکو از شاخص RPE( 20ت6 رتبۀ بورگ( استفاده شد که عتدد شتش نشتاندهندۀ عتد خستگی بوده و رتبۀ 17 الی 20 نشاندهندۀ واماندگی میباشد )4 .)شایانذکر استت کته درصتورت گزارش عدد بیش از 17 در انتهای هریک از مراحو، پروتکو خستگی متوق میشتد. پت از اتمتا پروتکو خستگی، آزمودنیها دوباره مسیر 20 متری را همانند پیشآزمون طتی کردنتد. بایتد عنتوان نمود که در این پووهش ک پا به 10 منطقۀ آناتومیکی شامو ناحیۀ خارجی پاشنۀ پا، ناحیۀ داخلی پاشنۀ پا، ناحیۀ میانی ک پا، سرهای پنج استخوان ک پا، انگشتان دو تا پنج و انگشتت شستت پتا تقسیمبندی شد )شکو شمارۀ یک(.