گردشگری و توسعه مقصد گردشگری

گردشگریپدیده گردشگری یک پدیده پیچیده است. به موجب فعالیت خود، پیامدهایی در حوزه‌های فعالیت اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دارد. حجم زیاد و پیچیدگی ارائه خدمات توریستی منجر به توسعه صنعت سفر و گردشگری شده است. به همین دلیل، پدیده گردشگری باید به عنوان یک شاخه جداگانه از اقتصاد در نظر گرفته شود. این شاخه از اقتصاد ارتباط تنگاتنگی با سطوح توسعه و رشد سایر شاخه های اقتصاد دارد.تنوع فعالیت‌های گنجانده شده در صنعت گردشگری و همچنین همپوشانی برخی از آنها در ساختار سایر شاخه‌های اقتصادی، گردشگری را به یک شاخه اقتصادی بسیار مبتنی بر تداعی و ارتباط متقابل تبدیل می‌کند. این میزان و پیچیدگی پیوندهای بین گردشگری و سایر بخش های اقتصاد را تعیین می کنداگرچه مسافران با انگیزه ای مشابه با معنای مدرن گردشگران، از دهه 1600 به این نوع فعالیت می پردازند، استفاده از کلمه "توریست" برای اولین بار در دهه 1800 ثبت شد . گردشگری، در شکل مدرن خود، در نتیجه تحولات اجتماعی-اقتصادی تاریخ اخیر پدیدار شده است. با این حال، این شاخه به نوبه خود با هدف فعالیت خود، توسعه سایر شاخه های اقتصاد را تحریک می کند.گردشگری در بستر اقتصادی قرن بیست و یکم فعالیتی اساسی در ساختار سازوکار اقتصادی است و نقش فعالی در توسعه و نوسازی اقتصاد و جامعه دارد. اهمیت و سهم اقتصادی این فعالیت از ملتی به ملت دیگر در نوسان است. اگرچه کشورهایی وجود دارند که اقتصاد آنها عمدتاً بر گردشگری متکی است، نقش آن به قدری در اقتصادهای معاصر ادغام شده است که تأثیر اقتصادی آن حتی به کشورهای کمتر مهم از نظر فعالیت های مرتبط با گردشگری مرتبط می شود.مزایای گردشگریاز نظر اقتصادی، گردشگر مصرف کننده کالا و بهره مند از خدمات است. از مخارجی که انجام می‌دهد، بخشی مستقیماً به واحدهای اقتصادی صنعت گردشگری (مسکن، غذا، حمل‌ونقل و غیره)، بخشی دیگر به صورت کارمزد، مالیات و غیره به بودجه‌های محلی یا بودجه دولتی وارد می‌شود. و بخش سوم برای پرداخت محصولات تحویلی و خدمات ارائه شده توسط این بخش‌ها به سایر بخش‌های اقتصاد اختصاص می‌یابد تا نیاز صنعت گردشگری را تامین کند. بنابراین، گردشگری می تواند از توسعه اقتصادی جامعه محلی و اقتصاد یک کشور از طریق درآمد بازدیدکنندگان داخلی یا خارجی حمایت کند.یکی از مزایای عمده گردشگری در تحریک رشد اقتصادی، افزایش تعداد مشاغل موجود در آن مقصد گردشگری، چه به طور مستقیم و چه غیر مستقیم، در شرکت هایی است که خدمات لازم برای گردشگران را ارائه می دهند.فرآیند خدمات رسانی به گردشگران برای نیروی کار بزرگ و متنوع، با مشخصات مهارتی متنوع، جذاب است. یکی از بارزترین مزایای فعالیت های گردشگری در یک مقصد، مشاغل مربوط به مدیریت مستقیم هتل ها، رستوران ها، فروشگاه ها و حمل و نقل است. صنایع و حرفه های حمایتی کمتر قابل مشاهده هستند، اما به طور قابل توجهی به اقتصاد محلی کمک می کنند، زیرا این مشاغل، اغلب از مشاغلی که از دسته شغلی قابل مشاهده هستند، مانند کارکنان یک رستوران، دستمزد بهتری دارند. ایجاد فرصت های شغلی جدید ناشی از توسعه یک مقصد گردشگری منجر به افزایش سطح زندگی در بین جمعیت محلی می شود که به نوبه خود منجر به افزایش هزینه های مصرف کننده می شود.همچنین، یک مقصد توریستی می‌تواند درآمدهای مهمی را در قالب مالیات و هزینه‌های پرداختی توسط شرکت‌هایی که در اطراف چنین جاذبه‌هایی فعالیت می‌کنند، به بودجه دولتی وارد کند.ساختار مخارج توریستی منعکس کننده انگیزه ای است که از طریق این هزینه ها به بخش های درگیر در دستیابی به محصول گردشگری داده می شود. روند افزایش درآمد در درجه اول در آن بخش ها اتفاق می افتد و سپس به تدریج به سایر بخش های اقتصاد ملی سرایت می کند. این از طریق ورود متوالی پول از گردشگران به دست می آید که نشان دهنده درآمد حاصل از این بخش ها است. چنین اثراتی عمدتاً در بخش‌های زیر از فعالیت اقتصادی ثبت می‌شود:بخش هایی که سرمایه گذاری در پایه مواد فنی گردشگری (صنعت ساخت و ساز، اعتمادهای مالی و غیره) را فراهم می کنند. بخش هایی که تأسیسات زیرساختی عمومی و گردشگری (شبکه راه، تأمین آب، انرژی و غیره) را انجام می دهند. بخش تجاری (توسعه شبکه موسسات تجاری و غذایی که برای پاسخگویی به تقاضای گردشگران در نظر گرفته شده است)؛ بخش صنايع سبك و صنايع وابسته كه انواع كالاهاي درخواستي گردشگران را توليد مي كنند. صنایع غذایی تحویل مواد غذایی، نوشیدنی و غیره برای نیاز گردشگران؛ بخش های ارائه خدمات با ماهیت عمومی که گردشگران از آنها بهره مند می شوند (تلفن، اینترنت، خشکشویی، آرایشگاه و غیره). بخش‌های فرهنگی و هنری (سینماها، موزه‌ها، نمایشگاه‌ها و غیره) و رویدادهای ورزشی که توریست‌ها در آن حضور دارند..گردشگری همچنین صادرات محصولات داخلی را افزایش می دهد. تخمین زده می شود که 15 تا 20 درصد از کل هزینه های گردشگری صرف هدایا، پوشاک و سوغات می شود. میزان ساخت این محصولات در منطقه مقصد به طور مستقیم بر اقتصاد محلی تأثیر می گذارد. در بسیاری از مقاصد گردشگری، بازارهایی وجود دارد که صنایع دستی محلی را می فروشند. این امر منبع درآمدی را برای تولیدکنندگان محلی فراهم می کند و همچنین تجربه خرید جالبی را برای گردشگران ایجاد می کند.گردشگری پایداربه عقیده سواربروک (1999)، توسعه گردشگری پایدار را می توان به سه دسته تقسیم کرد: محیطی، اقتصادی و اجتماعی. بعد زیست محیطی شامل طبیعت، کشاورزی و توسعه جامعه است. بعد اقتصادی شامل سرمایه های جدید سرمایه گذاری شده در جوامع محلی و سود کسب و کارهای محلی از فعالیت های گردشگری است. بعد اجتماعی تعامل بین بازدیدکنندگان و جامعه را در بر می گیرد. برد و گاستکه (2007) توضیح دادند که ذینفعان گردشگری ابتدا باید میزان دانش در مورد اصول توسعه گردشگری پایدار را قبل از حمایت از آن ارزیابی کنند.پروسر و کاتر (1994)، نگوین (2020) و لی و کواگ (2013) چهار نقطه قوت تغییر اجتماعی را که موجب پایداری در گردشگری می شود، برجسته کردند، یعنی نارضایتی از محصولات موجود، آگاهی از محیط زیست و حساسیت فرهنگی، تلاش از مقاصد گردشگری تا کمبود منابع آنها و تغییر در نگرش تورگردانان. پایداری به طور گسترده ای به عنوان یک "وسیله نقلیه" برای غلبه بر اثرات منفی گردشگری و بقای دراز مدت دیده می شود. این مورد توسط برامول و لین (1993) پشتیبانی می شود که این را رویکردی مثبت برای کاهش اصطکاک ایجاد شده توسط تعاملات پیچیده بین صنعت گردشگری، گردشگران، محیط زیست، و جوامع محلی می دانستند، به طوری که ظرفیت و کیفیت بلندمدت هر دو منابع طبیعی و انسانی قابل حفظ است. کاتر (1993) و لمی و همکاران. (2019) سه هدف کلیدی گردشگری پایدار را شناسایی کرد (1) برای برآوردن نیازهای جوامع محلی برای بهبود استانداردهای زندگی، هم در کوتاه مدت و هم در بلندمدت؛ (2) برای برآوردن تقاضای توریست؛ و (3) حفاظت از محیط طبیعی برای دستیابی به دو هدف قبلی.مقصد گردشگریمقصد، مکان یا فضای جغرافیایی است که بازدیدکننده یا گردشگر برای یک شب یا برای مدتی در آن توقف می‌کند، یا نقطه پایانی تعطیلات گردشگر، خواه برای مقاصد گردشگری یا تجاری سفر کند. مکان یا نقطه پایانه می تواند یک کشور، یک ناحیه، یک منطقه یا یک شهر باشد و جاذبه ای است که گردشگران می توانند بیشتر وقت خود را در آن سپری کنند. مقصد نشان دهنده پیوند کاتالیزوری است که همه بخش های صنعت گردشگری را متحد می کند، حفظ می کند و به حرکت در می آورد، یعنی حمل و نقل، اقامت، غذا و سرگرمی، که یک آیتم پیچیده و خاص برای گردشگری است.می‌توانیم مکان‌هایی را که با یک مرز واقعی یا مصنوعی از هم جدا شده‌اند، به عنوان مقصد دسته‌بندی کنیم، مانند مرز فیزیکی جزیره، مرزهای سیاسی و مرزهای ایجاد شده توسط بازار. نمونه دوم ممکن است با تورهایی در چندین کشور در یک منطقه مشخص شود، در حالی که کشورهای دیگر در آن منطقه خاص به دلایل بی ثباتی سیاسی یا زیرساخت های ناکافی از مطالعه خارج می شوند.پیچیدگی شامل این واقعیت است که یک مقصد یک محصول است و همزمان محصولات بیشتری دارد . در این راستا از مفاهیم خرد و مقاصد کلان استفاده می شود. مقاصد کلان (کشورها، مناطق، و غیره) مجموع چندین مقصد (منطقه، شهرک، استراحتگاه و غیره) هستند. یک مقصد کلان مانند ایالات متحده آمریکا شامل هزاران مقصد خرد، از جمله مناطق، ایالات، شهرها و حتی چندین مقصد در یک شهر است. برای مثال، در رومانی، می‌توانیم کل سواحل دریای سیاه را به عنوان یک مقصد کلان توصیف کنیم، در حالی که مقاصد خرد واقع در اینجا با شهرهای تفریحی دریایی Mamaia، Eforie Nord، Venus، Neptune و غیره نشان داده می‌شوند.بسیاری از مقاصد موفق در سراسر جهان از یک جاذبه توریستی بزرگ شروع شده اند. بنابراین، شهرتی که شهر اقصر در مصر از آن برخوردار است به دلیل وجود اهرام و ابوالهول است، همان طور که شهر اورلاندو حول دنیای دیزنی می چرخد. بازاریابی این مقاصد بر جاذبه های مربوطه متمرکز است که به نماد مقصد در ذهن گردشگران تبدیل می شود. به عنوان مثال، هزاران بازدید کننده به اورلاندو پرواز می کنند و مستقیماً به دنیای دیزنی می روند، جایی که تمام تعطیلات خود یا بیشتر آن را سپری می کنند. به این ترتیب، این گردشگران مقصد خود را دنیای دیزنی می دانند.پتانسیل گردشگری با مجموع همه منابع (طبیعی، انسانی، فرهنگی، تاریخی، زیرساختی) تعیین می شود که به نوبه خود پیشنهاد گردشگری یک مقصد را تشکیل می دهد. شبکه های حمل و نقل امکان دسترسی به مقصد را برای بازدیدکنندگان (گردشگران) فراهم می کند. بنابراین، شبکه های حمل و نقل زمینی، ریلی، دریایی و هوایی که دسترسی سریع و راحت به مقصد را تسهیل می کنند، ضروری هستند. وجود یک سیستم حمل‌ونقل توسعه‌یافته در داخل مقاصد گردشگری به همان اندازه مهم است تا راه‌های آسان و راحت را برای گردشگران برای سفر بین جاذبه‌ها و مکان‌های اقامتی، غذا، تفریح و غیره تسهیل کند.توسعه گردشگری، ادغام آن در ساختارهای اقتصادی مدرن، ادغام آن در حوزه نیازها و مصرف جمعیت، همه در غنی سازی مستمر محتوای آن منعکس می شود. در عین حال، افزایش سفرهای داخلی و بین المللی و گسترش نقش گردشگری در روابط اقتصادی بین المللی به طور کلی و همچنین در زندگی اقتصادی و اجتماعی، ارزیابی مزایای چندگانه آن را برانگیخته است.تصویر برند مقصدتصویر برند مقصد به عنوان بازنمایی ذهنی مصرف‌کننده از پیشنهاد تعریف می‌شود که در آن معانی نمادین با ویژگی‌های خاص یک محصول یا مقصد مرتبط است. با یک تصویر واضح و قدرتمند از برند، مقاصد می‌توانند محصولات خود را موقعیت‌یابی کنند و مستقیماً نیازهای مشتریان هدف خود را جلب کنند .برندهای مقصد عموماً مجموعه‌ای از انتظارات یا تصاویری کیفی از مقصد تولید می‌کنند که افراد معمولاً قبل از مصرف و در تبلیغات دهان به دهان پس از مصرف مثبت یا منفی آن‌ها را می‌خواهند.تصویر برند مقصد گردشگری تابعی از تصویر توریستی است که حاصل تجربه خودشان و تصویر مقصد تبلیغ شده توسط بازاریابان است. تصویر برند عمدتاً از محرک های بازاریابی ارائه شده توسط ابزارهای ارتباطی بازاریابی رسمی و توسعه برای مقصد خاص ایجاد می شود. تصویر برند نیز تحت تأثیر ابزارهای تبلیغاتی غیررسمی مانند تبلیغات دهان به دهان و تجربیات خود مصرف کنندگان از مقصدی است که پس از بازدید و مصرف خدمات مختلف ارائه شده توسط ذینفعان داشته اند . این تاثیرات ایجاد تصاویر و یا تصورات ذهنی از آنچه که توریست‌ها در مورد مقصد مشاهده می‌کنند و احساس می‌کنند را ایجاد می‌کنند.توسعه مقصد گردشگریتوسعه یک مقصد را می توان با مراحلی که طی می کند مشخص کرد. در "مرحله پیش از گردشگری" دو مرحله فرعی وجود دارد. در مرحله فرعی اول، مقصد عمدتاً برای بازدید از دوستان و اقوام یا برای تجارت بازدید و تجربه می شود. در مرحله فرعی دوم، توسعه دهندگان مقصد و ساکنان محلی یا اعضای جامعه به طور فعال شروع به مطالعه رفتار گردشگران می کنند تا گردشگران را برای بازدید مکرر جذب کنند، نه فقط برای بازدید از دوستان و اقوام یا برای تجارت، بلکه برای جاذبه‌های گردشگری مقصد ارائه می دهد. کدهای لباس سنتی، روابط اجتماعی، الگوهای کاری، سبک های غذا خوردن و محل اقامت تغییر می کند تا "تجربه به یاد ماندنی" مقصد خاص را به گردشگران ارائه دهد. "مرحله مدیریت گردشگری" در نتیجه این تغییرات ظاهر می شود. توسعه‌دهندگان و بازاریابان مقصد سعی می‌کنند نیازها و خواسته‌های گردشگران را پیش‌بینی کنند و بر این اساس محصولات و خدمات گردشگری را برای ارضای این نیازها ارائه دهند. علاوه بر این، دولت محلی با افزایش و تغییر جمعیت ساکن مواجه است، زیرا پتانسیل گردشگری مقصد، مدیران و کارکنان را برای فرصت‌های شغلی جدید جذب می‌کند. این ورود ساکنان جدید منجر به تغییر در روابط اصلی گردشگر و جامعه می شود و ممکن است با افراد جویای کار محلی اصطکاک ایجاد کند. این تغییر کلی در ماهیت مقصد ممکن است به این معنا باشد که انواع مختلفی از بازدیدکنندگان را در مراحل مختلف توسعه جذب خواهد کرد.در سال 1977، بود-بووی و لاوسون طرحی را برای توسعه گردشگری طراحی کردند که آن را توالی تجزیه و تحلیل محصولات برای رویه فراغت در فضای باز نامیدند . کلارک و گادفری (2000) نیز از یک طرح سه مرحله ای برای توسعه گردشگری استفاده کردند: ابتدا بازاریابان و توسعه دهندگان باید دریابند که چه منابع گردشگری در مقصد وجود دارد، سپس نوع گردشگرانی که می خواهند جذب کنند باید شناسایی شود. و در نهایت بازاریابان و توسعه دهندگان باید تصمیم بگیرند که چگونه به گردشگران مورد نظر دست یابند و به نتیجه مطلوب برسند. به طور مشابه، گولدنر، مکینتاش و ریچی (2000) فرآیند تدوین سیاست گردشگری را در چهار مرحله تقسیم کردند: فاز تعریفی، تحلیلی، عملیاتی و اجرایی.شارپلی (2002) توسعه را به عنوان "تغییر مستمر و مثبت در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شرایط انسانی، هدایت شده توسط اصل آزادی انتخاب و محدود به ظرفیت محیط برای حفظ چنین تغییراتی" توصیف کرد. این توصیف این واقعیت را برجسته می کند که هنگام پیاده سازی توسعه مقصد، باید اذعان کرد که توسعه یک مفهوم چند بعدی است. در نتیجه، توسعه‌دهندگان مقصد نه تنها باید جنبه‌های اقتصادی گردشگری را در نظر بگیرند، بلکه باید سعی کنند آن را با سایر ابعاد اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تطبیق دهند.گردشگری علاوه بر تأثیر مفید بر اقتصاد، به توسعه بیشتر مقاصد نیز کمک می کند. برای تبدیل شدن به یک مقصد جذاب، زیرساخت های مقصد و امکانات گردشگری باید بهبود یابد. علاوه بر این، تصمیمات سرمایه گذاری و استخدام و آموزش کارکنان نیز برای توسعه یک مقصد حیاتی است. علاوه بر این، بازاریابان و توسعه‌دهندگان گردشگری باید مقصد خود را تبلیغ کنند تا تصویری ایجاد کنند که بخش‌های هدف بازدیدکنندگان را جذب کند. بلوغلو و مک کلیری (1999) دریافتند که هرچه تنوع منابع اطلاعاتی مورد استفاده برای تبلیغ مقصد بیشتر باشد، سهم مثبت بیشتری در تصویر شکل‌گرفته خواهد داشت. همان نویسندگان همچنین خاطرنشان می‌کنند که توصیه‌های دهان به دهان منبع اصلی شکل‌گیری تصویر مقصد هستند. در نتیجه ارائه یک تجربه رضایت بخش به گردشگر از اهمیت بالایی برخوردار است.منابع:Corina Larisa Bunghez (2016), “The Importance of Tourism to a Destination's Economy”, Journal of Eastern Europe Research in Business & Economics, Vol. 2016 (2016), Article ID 143495, DOI: 10.5171/2016.143495.Parikshat S. Manhas , Lalita A. Manrai , Ajay K. Manrai.(2016). Role of tourist destination development in building its brand image: A conceptual model, Journal of Economics, Finance and Administrative Science 21, 25–29.Yustisia KRISTIANA, Rudy PRAMONO, Reagan BRIAN. (2021). Adaptation Strategy of Tourism Industry Stakeholders During the COVID-19 Pandemic: A Case Study in Indonesia, Journal of Asian Finance, Economics and Business , 8(4), 213–223