درباره موفقیت: موفقیت «واقعی» چیست و با چه معیارهایی سنجیده می‌شود؟

یک یادداشت بلند در باره واقعیت موفقیتِ همه کسانی که در کودکی و نوجوانی "موفقیت‌"شان را توی چشممان زدند. آیا واقعا باید شبیه آن‌ها باشیم؟ «هنرمند هر اندازه بزرگ‌تر باشد، تردید هم بزرگ‌تر خواهد بود. اطمینان کامل همان جایزه‌ی افتخاری است که به شخصی با استعداد کم‌تر اعطا می‌شود.» رابرت هیوزجایی که من بزرگ شدم، مثل همه جای ایران، بزرگ‌ترها یک سوال بی‌مورد را همیشه از بچه‌ها می‌پرسیدند: «می‌خواهی چکاره بشوی؟» . بقیه فرهنگ‌ها را نمی‌دانم، ولی در فرهنگ ما متاسفانه این جمله یکی از اولین حرف‎‌هایی است که برای معاشرت با بچه‎ها به کار می‌رود. ولی آن جایی که من به مدرسه رفتم و بزرگ شدم (که اسمش را نمی‌آورم که مانع برداشت racistی بشوم)، کسی نمی‌پرسید که قصد داری در آینده چه شغلی داشته باشی، بلکه صاف و مستقیم، از بچه‌ها می‌پرسیدند «دوست داری دکتر بشوی یا مهندس؟» https://virgool.io/raahro/%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-wkja3tvacvab و این جمله تمام تربیت و تفکر آن جامعه کوچک را -به نمایندگی از جامعه‌ای به وسعت یک کشور- لو می‌دهد. تفکری که از کلاس اول دبستان و وقتی خواندن و نوشتن یاد می‌گرفتی، دو گزینه پیش رویت می‌گذاشت و بقیه گزینه‌ها به معنی شکست بودند. در جامعه‌ای که در آن بزرگ شدم، موفقیت فقط و فقط به معنای داشتن یک شغل جامعه‌پسند و پول زیاد بود. اگر انتخاب دیگری می‌کردی، "موفق" نبودی.آیا موفقیت یک تعریف واحد دارد؟گذشته از خصوصی بودن و احساس تعرض به حریم که این سوال ممکن است به هر کودک (یا بزرگسال) بدهد، ریشه‌های یک تفکر اشتباه را هم در وجودش می‌کارد: این که انتخاب شغل تو، امری است جمعی. در حالی که این موضوع اشتباه است. انتخاب شغل، مثل انتخاب پوشش یا انتخاب شریک زندگی یک موضوع تماما شخصی است که ممکن است در طول زندگی هر فرد، چندین بار دستخوش تغییر شود. تعریف واحد موفقیت، باعث می‌شود انتخاب فردی هر کسی به یک موضوع دسته جمعی تبدیل شود و همه از خانواده گرفته تا معلم‌های مدرسه و بعد، دوستان و حتی همسر در آن دخالت کنند.مایا آنجلو، نویسنده و شاعر معروف که آثارش الهامبخش خیلی از برابری‌خواهان و مبارزان دنیا هستند، تعریف جالبی از موفقیت دارد. او می‌گوید موفقیت یعنی از خودتان و کاری که می‌کنید، و روش انجام آن کار خوشتان بیاید. این یعنی ما یک گلفروش موفق داریم، یک شیرینی‌پز موفق و یک کارت پستال‌ساز موفق هم داریم. با این تعریف، دایره انسان‌های موفق خیلی گسترده‎تر می‌شود. این یعنی احتمالا به تعداد آدم‌های روی زمین، تعریف برای موفقیت داریم. https://virgool.io/raahro/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-qsl1fc8iniju موفقیت را چطور بشناسیم؟واژه موفقیت (متضاد با شکست)، حالت دستیابی به هدف یا مقصود است. موفق بودن، یعنی رسیدن به تصاویری که برای خودتان ساخته‌اید و اهدافی که برایشان برنامه‌‍ریزی کرده‌اید. اما این نکته را هم فراموش نکنید که موفقیت همچنین می‌تواند صرفا یک وضعیت اجتماعی باشد. ما به خیلی‌ها می‌گوییم "موفق"، اما اگر از ما بپرسند دقیقا چرا این صفت را به آن‎ها می‌دهیم، نمی‌توانیم جواب درستی در ذهنمان پیدا کنیم. شهرتِ خوب، لزوما به معنای موفقیت نیست. «آیا من موفق هستم؟».تنها کسی که می‌تواند به این سوال، یک پاسخ درست بدهد خود شما هستید. در این مطلب نه می‎خواهم و نه می‌توانم یک چک لیست موفقیت به شما ارائه بدهم. تعریف هر کسی از "رسیدن به هدف" با بقیه متفاوت است. وقتی شانزده سالتان بود و در امتحان ورودی یک مدرسه قبول شدید، هدفتان را محقق کردید اما اهداف گسترده‌تری مثل سرمایه‌گذاری، خرید خانه یا ارتقا شغلی به سادگیِ یک برنامه‌ریزی درسی و حفظ کردن مسائل فیزیک و آرایه‌های ادبی نیستند. خیلی مهم است که تعریفتان از موفقیت را دقیقا بشناسید و مدام آن‌ را به خودتان یادآوری کنید. چون به ویژه در جامعه‌ای که تعریف موفقیت را هر روز محدودتر می‏کند، تعاریف شخصی اهمیت دوچندانی پیدا می‌کنند.حالا که موفقیت را تعریف کردیم، از شکست چه تصوری داریم؟برخورد شخصی آدم‌ها با شکست، اضطراب و خلاصه هر چیزی که وجودش در زندگی پیش‌بینی‌نشده و غیرمطلوب باشد صد در صد بستگی به مدل فکری و ظرفیت روانی‎‌شان دارد. شکست برای شما چه معنایی دارد؟ آیا وقتی نهارتان را آنلاین سفارش می‌‍دهید و به جای سوپ جو، یک کاسه سوپ سبزیجات برایتان فرستاده می‌شود احساس شکست می‌کنید یا با عوض شدن نهاری که برایش برنامه‌ریزی کرده بودید کنار می‌آیید؟ آیا نیاوردن نمره برای پاس شدن در یک امتحان برایتان عذاب‌آور است یا با امکان دوباره امتحان دادن در نوبت بعدی آرام می‌شوید؟آیا تمام شدن رابطه عاطفی را شکست می‌دانید یا فرصتی برای یک شروع دوباره و ملاقات آدم‌های جدید؟ درست مثل موفقیت، شکست هم تعریف همیشگی و ثابت ندارد. از خیلی از جهات می‌شود مفهوم "شکست" را متضاد با موفقیت در نظر گرفت اما بسیاری از مواردی که ما برای خودمان شکست تعریفشان می‌کنیم، یک ناهماهنگی (inconvenience) یا خطا (error)ی ساده هستند.شکست‌های خیلی کمی در زندگی ما پیدا می‌شوند که غیر قابل جبران باشند و علاوه بر این، حتی افراد موفق (طبق تعریف جامعه) هم در زندگی‌شان شکست می‌خورند. کافی است نگاهی به صفحه اول سایت‌های خبری بیاندازید و اخبار گسترده ایمیل‌های لو رفته، رسوایی‎های مالی و اتهام‌های آزار جنسی معروف‌ترین هنرمندان و سیاستمداران دنیا را بخوانید. ثروت، شهرت و موفقیت رابطه مستقیم با بی‌نقصی ندارند.رضایت شخصی یا خودپسندی؟همه چیز بستگی به تعریف شخصی شما از رضایت دارد. همه ما در برهه‌هایی از زندگی‌مان دچار بحران رضایت می‌شویم. این‌ها، زمان‏هایی هستند که تحت تاثیر یک عامل بیرونی احساس رضایتمان از عملکرد شخصی در زندگی کاهش پیدا می‌کند. به زبان ساده، از خودمان خوشمان نمی‌آید. این بحران می‌تواند در یک مهمانی آخر هفته اتفاق بیفتد، وقتی که تنها کسی هستیم که تنها به مهمانی رفته‎‌ایم. یا حتی در انتهای سال کاری و با دریافت نکردن میزان افزایش حقوقی که درخواستش را داده‌ایم (البته جوامع افسرده، شرایط خاص جنگ یا ناامنی و بحران اقتصادی هم این موضوع را افزایش می‌دهند).رضایت شخصی یعنی داشتن احساس آرامش نسبت به عملکرد کلی شخص خود. اما این میان پای مفهومی به نام Self satisfaction یا خودپسندی به میان می‌آید. یک فرد خودپسند، معمولا روش‌های کاری یا شیوه‎های گذران زندگی‎اش را خیلی خیلی قبول دارد و آن‌ها را درست‌ترین شیوه ممکن می‌داند. مشاهدات خیلی از ما، نشان می‌دهند که خودپسندی با موفقیت بیشتر هم می‌شود. می‌شود بدون خودپسندی، موفق بود؟چطور خودپسند نباشیم؟منطق و تفکر "بخور تا خورده نشوی" در کودکی و نوجوانی به خیلی از ما تزریق می‌شود. در خانواده، مدرسه و بعد از آن در جامعه. این منطق می‌تواند افرادی خودمحور و خودپسند با بیارود که خود و خانواده‌شان را مصون نگه می‌دارند و بقیه را از بین می‌برند، و البته اگر دقیق‌تر نگاه کنید، مراقبت از خانواده هم صرفا به خاطر سودی است که به "خود" تعریف شده آن فرد می‌رسانند و نه عاطفه و محبت. خودپسندی و خودمحوری، صفاتی هستند که هرچند متوجه‌شان نشویم، در بسیاری از ما وجود دارند و منتظر فرصتی برای شکوفا شدن‌اند. چطور خودپسند نباشیم؟خوب گوش کنیم: بیشتر ما وقت گفتگو، تصور می‌کنیم که از مسیر گفتگو باخبریم. برای همین هم، معمولا گوش نمی‌کنیم تا وقت حرف زدنمان برسد. این کار نه تنها مودبانه نیست، بلکه بسیار خودپسندانه است. و شاید باورتان نشود اما کاملا مشخص هم هست! پس در گفتگوهای شخصی، کاری و حتی در یک بحث کوتاه در مترو و تاکسی، اینقدر برای حرف‌ بعدی‌تان برنامه‌ریزی نکنید. بهتر است که در لحظه گوش کنید و تمام توجهتان را به طرف مقابل بدهید. این موضوع هم برای فرد مقابل بسیار لذت‌بخش است و هم مسیر گفتگو را به نفع شما تغییر خواهد داد.همدردی چیز چندان بدی هم نیست: ایستادن، ماندن و گوش دادن به خواسته‌ها و نیازهای افراد، شاید سخت به نظر برسد اما همدردی به افراد اجازه بیان احساساتشان را می‎دهد و باعث می‌شود به شما اعتماد کنند. و اعتماد یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های هر کدام از ماست.کمی از زمانتان را به بقیه بدهید: بله، زمان طلاست و هر کدام از ما مدام در پی خریدن آن هستیم تا صرف پیشرفت شخصی و روابطی کنیم که برایمان ارزشمند‌اند. اما در دنیا، کسانی غیر از ما هم زندگی می‌کنند مگر نه؟ به راه‌هایی برای صرف زمان فکر کنید که در آن‌ها می‎شود به بقیه هم کمک کرد. مثلا کار داوطلبانه در یک مرکز خیریه یا سر زدن به دوستی که احساس افسردگی می‌کند. مفید واقع شوید.از بحران‌های کوچک، ساده عبور کنید: همه ما به شکلی روزمره با مشکلاتی مواجه می‌شویم. از گذاشتن یک صفر اضافه در دستگاه کارتخوان گرفته تا یک برخورد سطحی با موتوری که در پیاده رو می‌رانده. اگر چیزی طبق میل شما پیش نرفت، به میزان ضرر و زیانش در مقیاس بزرگ زندگی‌تان فکر کنید و اگر این ضرر چندان بزرگ نیست، رهایش کنید.به اشتراک بگذارید: تمرین اشتراک‌گذاری، یکی از مهم‌ترین مسیرهای رشد فردی هر کدام از ماست. چه غذایتان را در یک ظهر کاری با همکارتان بخورید، چه یک اتاق از خانه را برای مدتی به یک دوست بدهید و جه به یکی از نزدیکانتان اجازه بدهید که از اکانت شما در یک سرویس اینترنتی استفاده کند. اهمیت دادن به بقیه، قدمی مهم در راه کاهش خودمحوری است.موفقیت‌های مختلف، تفکرهای مختلفهمان طور که قبل از این و در دو مطلب گذشته گفتیم، موفقیت عینی و موفقیت ذهنی می‌توانند با همه شباهت‌هایشان، متفاوت باشند. حتی اگر بیشتر اوقات تعریفتان از موفقیت عینی است، عناصر ذهنی هم قطعا وسوسه‌تان خواهند کرد. رابطه بین این دو نوع موفقیت، پیچیده و ویژه است. موفقیت ذهنی، پاسخ شخصی شما به یک موقعیت عینی است. یک وکیل رده بالا که در یک شرکت بزرگ کار می‌کند ممکن است موقعیت کم‌نظیری داشته باشد. اما موقعیت فعلی‌اش حتی به پای رویایش برای قضاوت در دیوان عالی هم نمی‎رسد.و با این که وکالت یک شغل خوب و پردرآمد است، این آقا یا خانم وکیل احتمالا احساس موفقیت نخواهد داشت. محققان ژورنال HBR (Harvard Business Review) در یک پژوهش با چهار هزار مصاحبه و بیش از هشتاد نظرسنجی، از مدیران ارشد خواستند معنای موفقیت را در کار و زندگی بگویند. عوامل ذهنی مثل ایجاد تغییر و کار با یک تیم خوب در محیط خوب، پیش از هر چیز در تعریف‌های این مدیران از مفهوم موفقیت کاری حضور داشتند.و همچنین داشتن یک رابطه معنادار و صمیمی، رایج‌ترین تعریف در موفقیت شخصی بود. مدیران این تحقیق در واقع در تمام جهان، فهمیده بودند که نگهداری از یک شغل خوب و یک رابطه موفق، یعنی تقسیم هوشمندانه زمان و انرژی (به جای چنگ زدن به هر فرصت ممکن برای حضور). به عبارت دیگر، اگر تعریفتان از موفقیت یک تعریف چک لیستی و مادی است، احتمالا یا واقع‎گرایانه نخواهد بود و یا رضایت‌بخش. این جدول را در مورد موفقیت ذهنی و موفقیت عینی مطالعه کنید: https://virgool.io/raahro/%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%AF%D9%81-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-konrt76l0wqx برای دیگران کار کنیم یا برای خودمان؟یکی از متغیرهای بزرگ موفقیت (و شاید بزرگ‌ترینشان)، موفقیت شغلی است. اولین شغل بیشتر ما، به نوعی کارمندی محسوب می‌شود. چه برای مدتی در یک کافه کار کنیم، چه کارمند یک شرکت تبلیغاتی باشیم و چه مدیر یک تیم محتوایی (من همه این‌ها بوده‌ام). ما عضوی از یک تیم می‌شویم و برای منافع کلان یک تیم بزرگ‌تر (یک برند، یک کافه یا رستوران یا یک شرکت) انرژی می‌گذاریم. در مقابل صرف زمان و انرژی‌مان هم دستمزد می‌گیریم. اما درست در میانه دهه بیست زندگی‌مان است که اگر چند سالی کار کرده باشیم و رویاهای بزرگی هم در سر داشته باشیم، یک فکر سمج به سراغمان می‌آید: «چرا کار خودم را راه نیاندازم؟»بعضی‌ها می‌گوید اگر به دنبال یک رئیس بی‌رحم و نامهربان می‌گردید، باید برای خودتان کار کنید. صاحب ‌کار شدن در نگاه اول جذابیت‌های زیادی دارد: دیگر لازم نیست برای مرخصی درخواست بدهید، خودتان کارتان را انتخاب می‌کنید، آن هم کاری منعطف و پر از فرصت. واقعیت البته این همه زیبا نیست. کار کردن برای خود یعنی هر وقت شما کارتان را متوقف کنید، پول هم متوقف می‌شود.و آن چه را که در آزادی به دست می‎‌آورید، در امنیت از دست خواهید داد. البته کارمندی هم سختی‌های خودش را دارد. وقتی کارمند هستید، صد در صد توانایی کاری‌تان را برای هدفی صرف می‌کنید که صد در صد از سودش را به شما نمی‌دهد (حتی پنج درصدش را هم نمی‌دهد). . اگر به فکر انتخاب یکی از این دو شیوه کاری هستید، همه چیز به شرایط شخصی‌تان بستگی دارد. به رفتارتان در برابر ریسک، روابط شخصی و خانوادگی و باورتان به توانایی‌هایتان.زنان و تمام موانعی که برای موفقیت پیش رو دارندهمه چیزهایی که نوشتم، در یک دنیای ایده‌ال و با فرصت‌های برابر صدق می‌کنند. تجربه زنان اما (نه فقط در ایران بلکه در تمام دنیا) چیز دیگری می‌گوید. زنان با مسائلی مثل دستمزد نابرابر، آزارهای مختلف در محل کار و جدی گرفته نشدن روبرو هستند. مساله دستمزد نابرابر از ابتدای تاریخ وجود داشته (احتمالا از زمانی که مردان تنها نان‌آوران خانواده بوده‌اند). اما کسی خیلی به آن اهمیت نمی‌داد. بسیاری از زنان پذیرفته بودند (و متاسفانه هنوز پذیرفته‌اند) که "کار" برای زن، یک نوع تفریح است و آن مفهوم متعالی و اصولی کار، ابزاری است در دست مردان که خانم‌ها حتی اگر با تلاش به آن برسند، به شکل بالقوه جای یک مرد را گرفته‌اند.و خب برای تفریح هم که نباید پول گرفت! پنج سال پیش بود که جیل آبرامسون، سردبیر روزنامه نیویورک تایمز بعد از این که فهمید از سردبیران مرد قبلی این روزنامه، کمتر حقوق می‌گیرد از کارش استعفا داد. این خبر استعفای بزرگ، مساله دستمزد نابرابر را پیش چشم همه رسانه‎‌های دنیا قرار داد. بعد از او، زنان زیادی از مقام‌هایشان در اعتراض به همین مسئله کناره گرفتند اما موضوعی که این همه جا افتاده و در نهادهای اقتصادی و فرهنگ عمومی ریشه دوانده، چند ساله از میان می‌رود؟ مجمع جهانی اقتصاد می‎گوید که برای پر کردن این شکاف دستمزد، صد و هجده سال زمان نیاز است.علاوه بر دستمزد نابرابر، زنان با مسائلی مثل mommyshaming یا women shaming هم مواجه‌اند. حتما شما هم از خیلی‌ها شنیده‌اید که "مادران شاغل بچه‌های منزوی تربیت می‌کنند" یا "زنی که سر کار می‎رود نمی‌تواند به خانه و زندگی‌اش برسد". شرم‌زده کردن زنان در مقابل وظایف مادری یا خانه‌داری، نه مربوط به ایران است و نه مربوط به این چند سال. و وای از روزی که این نگاه، سیستماتیک هم بشود و بعد از ورود به شرکت‌ها و نهادهای بزرگ و تبلیغ شدن در رسانه‏‎های جمعی، آرام آرام پای خودش را به قانون باز کند. تمام این مسائل روی هم رفته، خط شروع مسابقه موفقیت را برای زنان، ده‌ها متر عقب‌تر از مردان قرار می‌دهند. این یعنی زن (به ویژه زن ایرانی) برای برابری شغلی با یک مرد، باید ده برابر تلاش کند.صنعتِ بی‌رحم موفقیتسروش صحت در سریال طنز "لیسانسه‌ها" یک کاراکتر مهم خلق کرده. "دکتر مهاجر" که یک مرد میانسال است، کارشناس موفقیتی است که کلاس‌های موفقیت برگزار می‌کند و به جوانانی که سر کلاسش می‌نشینند "راه‌های موفقیت در دوازده جلسه" را یاد می‌دهد. این کاراکتر در همه موقعیت‌ها و برای همه آدم‌ها، پیشنهادهای یکسان دارد. از پدر هشتاد ساله همسرش گرفته تا دوست بیست و چند ساله دامادش. دکتر مهاجر را می‌شود تصویری از یک صنعت عجیب دانست: صنعت موفقیت.صنعت موفقیت، فرمول پیشرفت را مثل شیرینی خامه‌ای روی یک خط تولید می‌گذارد و به تولید انبوه می‌رساند. کافی است در دکه روزنامه‌فروشی سر کوچه‌تان، نگاهی به مجلات بیاندازید. این فرمول انبوه‌سازی شده هر روز روی جلد مجلات، در صفحه‎‌های اینستاگرامی "دکتر مهاجر"ها و البته از تلویزیون و رادیو ده‌ها بار تکرار می‌شود. آن عنصر مهمی که فرمول‎های موفقیت از هویت انسانی پیشرفت می‌گیرند، "شخصی‌سازی" است.هشتاد میلیون ایرانی، با فرمولی یکسان به موفقیت نمی‌رسند. اصلا هشتاد میلیون ایرانی تعریف برابری از پیشرفت و موفقیت ندارند! این همان چیزی است که احتمالا وقتی واژه موفقیت را (چه به فارسی چه به انگلیسی) سرچ کنید، ده‌ها نتیجه در موردش خواهید دید:زنان موفق این ده کار را انجام می‌دهند.روتین صبح‌های ایلان ماسکجف بزوس ثروتمندترین مرد جهان، برای موفق شدن می‌گویدفرمول‌های یکسان کاملا غیرقابل اعتماد هستند. بعد از پیدا کردن مسیر، بهتر است آن طوری که صلاح می‌دانید و با هر شرایطی که برایتان مفیدتر است جلو بروید. و متاسفانه نباید به جف بزوس و ایلان ماسک اعتماد کنید.جمع‌بندیدر زبان انگلیسی یک ضرب‌المثل خیلی جالب وجود دارد:One man's trash is another one's treasure.«زباله یک نفر، ممکن است برای کس دیگری گنج باشد». این ضرب‌المثل را می‌شود خلاصه تمام مباحثی دانست که در مخالفت با فرمول موفقیت یکسان (یا همان خط تولید نان خامه‌ای) بیان می‌شوند. موفقیت برای شما هر چه که باشد، نباید فراموش کنید که تماما "برای شما"ست. نه برای مادرتان که در کودکی به شما می‌گفت باید پولدار بشوی، نه برای پدرتان که همیشه اصرار داشت حداقل تزریقات را یاد بگیرید، و نه برای مجلات موفقیت که هر روز به شما می‌گویند باید پنج صبح بیدار شوید و یک ساعت ورزش کنید.نسخه شخصی شما از موفقیت ممکن است با همه فرق داشته باشد، حتی با خودِ پنج سال قبلتان. از تغییر نترسید، همه چیزهای خوب در دنیا با تغییر به وجود آمده‌اند. مهم‌ترین چیزی که وقت نوشتن این یادداشت در ذهنم داشتم، نه مخالفت یا لجبازی با آموزه‌های سنتی خانواده ایرانی، بلکه اضافه کردن این حق اولیه بشر به تفکرات آن‌هاست. حق انتخاب سرنوشت. و البته حق تعریف و بازتعریف چیزی که از کودکی با عنوان "موفقیت" به خوردمان داده‌اند.آنچه که خواندید، بخشی از پرونده‌ی عیدانه‌ی راهرو با موضوع برنامه‌ریزی بود. برای اطلاعات از سایر بخش‌های این پرونده و مطالعه‌ی آن‌ها اینجا کلیک کنید. دانلود نسخه صوتی دانلود فایل کتابچه الکترونیکی