آیا بیت کوین در ایران قانونی است؟

3 حوزه برای قانون گذاری در بیت کویناین روزها در بازارهای مالی و اقتصادی، اخبار بیت کوین مانند بمب منفجر شده است. رسیدن قیمت بیت کوین به حدود 35 هزار دلار، یک خبر تاثیرگذار در این بازار بود. با این همه، هنوز سوالات اساسی بسیاری در مورد بیت کوین بدون پاسخ روشن مانده اند. از جمله این سوالات در ایران این است که آیا بیت کوین قانونی است؟ بیت کوین و ارزهای دیجیتال در سه حوزه نیاز به قانون‌گذاری دارند:1- استخراج بیت کوین و دیگر رمزارزها2- سرمایه‌گذاری، خرید و فروش و معامله3- راه اندازی کسب‌وکار مرتبط با ارزهای دیجیتالدر این نوشتار به بررسی قوانین ایران در این 3 حوزه خواهیم پرداخت.1- قانون استخراج ارزهای دیجیتال در ایرانهمواره دو نگاه متضاد به استخراج ارز دیجیتال در ایران وجود داشته است. اول این که استخراج بیت کوین نیاز به مصرف میزان قابل توجهی برق دارد. این فشار اضافه به شبکۀ برق، به خصوص در روزهای گرم تابستان، اعتراض‌های زیادی برمی‌انگیخت. اما از طرف دیگر، بیت کوین یک ظرفیت بزرگ برای ارزآوری و دور زدن تحریم‌ها است. قانون استخراج سال 1398 تا حد زیادی هر دو نگاه را در نظر گرفته است.در اواسط تابستان سال 1398، قانون استخراج ارزهای دیجیتال در ایران تصویب و ابلاغ شد. طبق این قانون، هر کسی که تصمیم به استخراج بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال دارد و برای این کار قصد دارد از دستگاه‌های ماینر استفاده کند، موظف است برای گرفتن مجوز اقدام کند.طبق این قانون:1- برق مصرفی دستگاه‌های استخراج به نرخ برق صادراتی محاسبه خواهد شد.2- مصرف برق و گاز برای استخراج در ساعات و زمان اوج مصرف مجاز نیست.3- استفاده از رمزارزها صرفاً با قبول مسئولیت خطرپذیری از سوی کاربران انجام خواهد شد و تحت پوشش دولت و بانک‌ها قرار نخواهد گرفت.4- استفاده از این ارزها در مبادلات داخلی مجاز نیست.2- قانون خرید، فروش و سرمایه‌گذاری روی ارزهای دیجیتال در ایرانطبق ماده 2 قانون مجازات عمومی (هر فعل یا ترک فعل که مطابق قانون قابل مجازات یا مستلزم اقدامات تامینی یا تربیتی باشد جرم محسوب است و هیچ امری را نمی توان جرم دانست مگر آنکه به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تامینی یا تربیتی تعیین شده باشد جرم محسوب می شود.)در ایران هنوز قانون روشن و فراگیری برای نگهداری و سرمایه‌گذاری روی ارزهای دیجیتال وضع نشده است. در سال 1396 بانک مرکزی طی یک ابلاغیه، تمام بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی را از خرید و فروش یا پذیرش بیت کوین و ارزهای دیجیتال منع کرد.بانک مرکزی طی یک سند 13 صفحه‌ای مشخص کرده است که خلق یک رمزارز با پشتوانه طلا یا ریال در انحصار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است و هیچ شخص یا گروهی امکان راه‌اندازی یک رمزارز داخلی با این مشخصات را ندارد (منبع).بانک مرکزی تصریح کرده است که: (مسئولیت انتخاب ابزارهای نگهداری رمزارزها و تأمین امنیت آن با خود اشخاص است و بانک مرکزی هیچ ابزار یا کیف پول رمزارزی را توصیه یا تضمین نمی‌کند.) طبق این قانون استفاده از رمزارزهای جهان‌روا مانند بیت کوین به عنوان ابزار پرداخت در داخل کشور ممنوع است.با این حال این قانون، به طور مشخص، سایر فعالیت‌های افراد برای نگهداری و سرمایه گذاری بیت کوین را هدف قرار نمی‌دهد. پس طبق ماده 2 قانون مجازات عمومی، خرید و فروش بیت کوین و سرمایه‌گذاری روی آن و سایر ارزهای دیجیتال در حال حاضر غیرقانونی نیست.3- قوانین در حوزه راه‌اندازی کسب و کارهای مرتبط با ارزهای دیجیتالقانون ایران در مورد راه‌اندازی کسب‌وکارهای مرتبط با ارز دیجیتال نیز سکوت کرده است. بانک مرکزی مشخص کرده است که ریسک تمام معاملات و خطرات ناشی از آن در این حوزه به طور کامل با خود سرمایه‌گذاران است و این بانک هیچ تضمینی برای اصالت رمزارز ارائه نمی‌کند.در حال حاضر صرافی‌های فعال در حوزه بیت کوین و ارزهای دیجیتال به طور غیر رسمی فعالیت می‌کنند. بانک مرکزی تصریح کرده است که امکان اعطای مجوزهای جدید به صرافی‌های ارز دیجیتال در دست بررسی است و تا آن زمان تضمین عملکرد پلتفرم‌ها برعهده صاحبان پلتفرم است. تمامی صرافی‌های رمزارزی طبق این قانون موظف به رعایت فرآیند احراز هویت مشتری یا همان KYC هستند.صحبت پایانیقانون‌گذاری در حوزۀ رمزارزها در ایران هنوز با چالش‌ها و نقص‌های فراوانی روبه‌رو است. تمامی فعالیت‌های مرتبط با این حوزه به غیر از استخراج، در حال حاضر غیررسمی است و دولت و بانک مرکزی نسبت به آن مسئولیتی ندارند. فعالان این حوزه مانند تیم والکس و دیگر پلتفرم‌های مبادله ارز دیجیتال ایرانی در حال تلاش برای بهبود این وضعیت هستند.در حالت کلی می‌توان گفت هرچند قانون روشن و کاملی در حوزه رمزارزها در ایران تدوین نشده است، اما مجموعه رویکرد به این حوزه از طرف مقام‌های مسئول مثبت و رو به جلو است.هر سوالی در مورد نحوه خرید و فروش بیت کوین در صرافی داخلی و خارجی دارید، خوشحال می شویم با ما مطرح کنید تا شما را راهنمایی کنیم.