تاریخ چیست؟ معرفی انواع تاریخ به زبان ساده

تاریخ چیست؟ تعریف تاریخ چیست؟ چند نوع تاریخ داریم؟ در همین ابتدای کار اعلام می کنم که من نه تاریخ نگار هستم و نه تاریخ شناس و فقط و فقط بر حسب علاقه ای که به این موضوع داشتم با جستجوهایی که انجام داده ام این مقاله را می نویسم و طبیعی است که انتقاداتی به مواردی که در این مقاله نوشته می شود همیشه وارد است.و خوشحال می شوم که دوستان در ادامه این موارد را متذکر شوند. هر چقدر در مورد واژه تاریخ چیست جستجو کردم جز کلمات قلمبه و سلمبه ای که این واژه را به سختی تعریف کرده بودند چیزی پیدا نکردم. تلاش دارم که این مفهوم بصورت خلاصه برای علاقه مندان تشریح شود.زمانیکه واژه تاریخ به ذهن هر ایرانی می رسد معمولا به این فکر می کند که خوب فایده تاریخ چیست ؟ اصلا به چه دردی می خورد ؟ این رشته دانشگاهی هیچ کاربردی در زندگی امروزی ما ندارد. اما شاید بعد از مطالعه این مقاله متوجه شوید که حتی تاریخ ممکن است به عنوان یک ابزار جنگی هم مورد استفاده قرار بگیرد.تاریخ چیستمعنای واژه تاریخ از جهات مختلفواژه تاریخ یا History به وقایع و اتفاق هایی که در گذشته رخ داده اند و مطالعه و بررسی بر روی آنها اشاره می کند. زمانیکه صحبت از تاریخ می شود شما می توانید تاریخ زمین شناسی ، تاریخ زیست شناسی و ... را نیز به میان بیاورید اما مسئله اصلی که تاریخ را در ذهن ما تداعی می کند همان تاریخ انسانی و تمدن انسانی از زمان شناخت آن است.در واقع تاریخ مجموعه ای از حوادث فرهنگی ، طبیعی ، اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی را به ما نشان می دهد که در طی زمان و مکان مشخصی در جوامع بشری اتفاق اتفاده اند. برخی اعتقاد دارند که تاریخ تنها علم ثبت رویدادها است اما تفاسیر مختلفی در این خصوص وجود دارد ، برخی اعتقاد دارند که تاریخ نوعی علم است .وقتی صحبت از علم می شود یعنی تاریخ نگار یا کسی که آن مسائل را ثبت و ضبط کرده است ضمن اینکه عین اتفاقات را نگارش کرده است ، تجزیه و تحلیلی هم بر روی دلایل و عوامل آن اتفاق انجام داده است و نتیجه آن را هم در تاریخ ثبت کرده است. و این جایی است که تاریخ نه تنها اتفاقات را به ما گزارش می کند بلکه دلایل بروز آن اتفاقات را نیز برای ما بازگو می کند.هدف تاریخ آگاهی دادن نسل امروز نسبت به رخدادهایی است که در گذشته به وقوع پیوسته اند ! همین نکته باعث می شود خیلی ها تصور کنند که تاریخ چیز کاربردی نیست ، اما جالب است بدانید که کسانی که تاریخ را خوب مطالعه می کنند و به آن مسلط هستندو می دانند که دلایل انقراض یک نسل ، دلایل از بین رفتن یک تمدن ، دلایل از بین رفتن یک سلسله پادشاهی ، دلایل از بین رفتن نوعی فرهنگ بکر و زیبا چه چیزهایی بوده است ، می توانند از همان دلایل برای جلوگیری از بروز مجدد اتفاق های بد استفاده کنند. به قول خودمان که می گوییم تجربه را تجربه کردن خطاست می توانیمبا تاریخ به این نتیجه برسیم که تجربیات گذشتگان ما در برخورد با مشکلات و مسائل جامعه چگونه بوده است و نتیجه آن چه چیزی شده است. تاریخ در برگیرنده تمامی اموری است که انسان یا حیات آدمی در آن موثر است ، امور اقتصادی ، مذهبی ، هنری ، حقوقی ، نظامی و عملی و ... همه از مواردی هستند که تاریخ دربرگیرنده آنهاست.برخی اعتقاد دارند که تاریخ نوعی هنر نیز محسوب می شود زیرا هنر مستند سازی و تجسم چیزهایی است که امروز وجود ندارند ، برای مثال یک تاریخ نگار با هنری که داشته است به نوعی نگارش کرده است که امروزه ما می توانیم با استناد به مستندات آن یک فیلم سینمایی بسازیم. اگر بخواهیم از تاریخ به عنوان یک علم نام ببریم بایستی بگوییم که تاریخ علمی برای ذخیره ، یاداوری و باز فهم اتفاقاتی است که در گذشته رخ داده اند و امروزه و در رویدادها و موقعیت های امروزی قابل استناد هستند.تاریخ به چه دسته بندی های تقسیم می شود ؟بصورت کلی تاریخ را می توان به سه دسته بندی از دیدگاه استاد مطهری ( یکی از دیدگاه ها ) طبقه بندی کرد :تاریخ نقلی : این نوع تاریخ که بعضا بیشترین کاربرد را در عوام انسان های امروزی دارد به نقل کردن وقایع و حوادث و اوضاع و احوال انسان ها در گذشته می پردازد. در این نوع تاریخ همیشه اوضاع قبلی با اوضاع فعلی مقایسه می شود . به واژه وقایع بیشتر دقت کنید ما در این نوع تاریخ اتفاق ها را بیشتر بررسی می کنیم.تاریخ علمی : در این نوع تاریخ قواعد و سنت های حاکم بر گذشتگان که در زندگی آنها تاثیر داشته اند مطالعه و بررسی می شود و نتیجه هایی که از آنها برگرفته می شود مورد بحث قرار می گیرد. برای مثال قوانین حاکم بر کشور در دوران ساسانی ، قوانین حاکم بر کشور در دوران پهلوی و مقایسه آن با حال حاضرتاریخ فلسفی : در این نوع تاریخ ما بیشتر به بحث تحولات و تغییراتی که در جوامع بشری از مرحله ای به مرحله دیگر اتفاق افتاده است می پردازیم و اینکه دلایل منطقی و قانونی که باعث این تحولات شده اند چه چیزهایی بوده اند. برای مثال بحث اینکه چگونه کشور ایران از یک امپراطوری بزرگ کم کم کوچک شد و به شکل فعلی در آمد ، بحث قرارداد ترکمنچای و ... این نوع تاریخ می تواند حتی باعث بروز تغییرات در آینده جامعه بشری شود.