گنج روان

میدان آزادی | ثبت شده بر فیلم فاسدچند وقتی بود که اسپری بدنم تمام شده بود و به دلایل مختلف نتوانسته بودم یک اسپری جدید بخرم؛ شما بخوانید مشغله کاری و «حالا دفعه بعد می‌خرم» و این روزها هم که کرونا. اما دیشب بالاخره این فرصت دست داد و اسپری همیشگی خودم را در قفسه فروشگاه دیدم و با دستان پوشیده با دستکش نایلونی یکی از ردیف عقب آن برداشتم و شد هدیه روز مرد به خودم. امروز اما روز دیگری بود، صبح کمی کلافه از خواب بیدار شدم، طبق عادت روزهای تعطیل کله سحر! کم کم به کارهای عقب افتاده و نوشتن فیلمنامه و شعر و غیره مشغول شدم اما رفته رفته کلافگی بر من چیره شد و با خودم گفتم «الان وقت یه دوش آب گرمه». از حمام که درآمدم، لباس تر و تازه را به تن کردم و قبل از اینکه دوباره بنشینم پای کار، برق چشمان سیاهی نگاهم را به خودش جلب کرد. اسپری تازه و حاضر به یراقم بود که از دیشب که با الکل تمام زوایای آن را ضدعفونی کرده بودم روی میزم نشسته بود و حالا فرصت خودنمایی پیدا می‌کرد. با دست راست آن دلبر عیار را برداشتم، درش را باز کردم و تمام دق دلی روزهای هجران را با عطر خوش وصال روی خودم خالی کردم. آخ که «بو» این عنصر تمامی‌ناپذیر هستی، این پیونددهنده دل‌ها چه مستانه هوش از سر آدم می‌برد. اصلا احساس کردم تمام اتاق حال دیگری پیدا کرده؛ خاک پشت پنجره پاک شده بود، لباس‌ها از روی صندلی بلند شدند، به من تعارفی زدند و خودشان با نظم و ترتیب داخل کمد نشستند، لیوان‌های چای با خوشحالی دوان دوان به سمت آشپزخانه سرازیر شدند و من دوباره جوان بودم. با خودم گفتم «عجب تبلیغی برای یه اسپری، اونم تو روز مرد!»بله. من یک کپی‌رایتر یا همان تبلیغ‌نویس/جذاب‌نویس/یا هرچی بهش می‌گویید هستم. تمام این‌ها را گفتم که بگویم من عاشق تبلیغاتم و چند سالی‌ست که به همین کار مشغولم. البته تصدیق می‌کنم که سناریوی بالا شبیه این سناریوهای تلویزیونی آبکی بود؛ ولی باور کنید که اگر می‌شد حس واقعی من را به عطر آن اسپری -بعد از آن‌همه دوری- در یک ویدیوی تبلیغاتی نمایش داد، حتما فروش آن اسپری چند برابر می‌شد. صداقت همیشه کار خودش را می‌کند.ولی حالا ماجرا از کجا شروع می‌شود؟ از آنجا که یک کپی‌رایتر -که بنا بر مناسبات کارش از زبان فارسی و ظرایف و لطایف آن استفاده می‌کند- اگر نخواهد در ایران بماند باید چه کار کند؟ من شاید کمی انگلیسی بدانم و چند آزمون تافل و آیلتس و غیره به رزومه مبارکم بسته باشم، ولی هیچوقت به این اندازه که با زبان فارسی حشر و نشر داشته‌ام نمی‌توانم در زبان دیگری چیره‌دست شوم. خب می‌گویید یا از ایران نرو، یا برو و یک کار دیگر کن. شوربختانه باید بگویم راه اول دیگر نمی‌ارزد (حداقل با عقل معاش بنده) و راه دوم همان چیزی‌ست که انتخاب کرده‌ام. یعنی روزها و شب‌ها با خودم بحث کردم تا بالاخره قانع شدم که می‌شود «علاقه را در کنار شغل ادامه داد». لازم به ذکر نیست که وقتی به این جمله طلایی رسیدم احساس کردم دارم پدر می‌شوم. اما به نظر من، انسان هرقدر هم که منطقی تصمیم بگیرد، ذاتا موجودی احساسی‌ست؛ حداقل من اینطورم. این زبان فارسی، این پیچ و تاب‌هایی که از حافظ و سعدی آموخته‌ایم و با سایه و شاملو پرورشش دادیم، این بازی برد برد کلمات و موسیقی موزون اصوات... این‌ها را کجای این چمدان بی‌اندازه خالی می‌شود جا داد؟ مردمان کجا وقتی از یک ایهام یا استعاره حرف می‌زنی می‌توانند حداقل حرفت را بفهمند؟ چطور می‌شود به یک جوان سوییسی که در زندگی‌اش ویرانی را تجربه نکرده گفت این بیت حافظ شاهکار محض است:سایه‌ای بر دل ریشم فکن ای گنج روان / که من این خانه به سودای تو ویران کردمچطور بفهمد این رقص واژگان و معانی بی‌بدیل را؟ چطور بداند که یک گنج وقتی به ابری تشبیه می‌شود و در گذر است، اگر بر دل انسان سایه‌ای بیندازد.... ولش کنید. این بیت آنقدر ظریف است که اگر به همین فارسی هم توضیحش دهید می‌شکند و دیگر خودش نیست.حالا شما به من بگویید. من چه کنم با این آتشی که در دلم زبانه می‌کشد برای ساختن یک جمله پر پیچ و تاب فارسی؟