از لابه‌لای کاغذها یا چرا باید کتاب بخوانیم؟

چرا باید کتاب بخوانیم؟بیایید به مناسبت هفته‌ی کتاب و کتاب‌خوانی نگاهی بیندازیم به هزار و یک دلیلی که باید کتاب بخوانیم. قرار نیست از دلایل ساده‌ای مثل افزایش اطلاعات عمومی یا حتی بیشتر شدن دایره‌ی لغات صحبت کنیم؛ واقعیت این است که مطالعه آن‌هم در شرایط عجیب این روزها که همه‌چیز با سرعت نور در حال حرکت است، انتخابی جذاب و عجیب است. که خیلی‌ها به سراغش می‌روند. چرا؟ خب من سعی کردم در این مطلب از دلایل چسبیدن بعضی‌ها به دنیای کتاب‌ها بگویم.قصه از کجا شروع شد؟آدمیزاد جماعت از همان روزهای اول عاشق قصه گفتن بود. حتی همان زمانی که روی دیوار غارها شروع به نقاشی کرد، درواقع داشت داستان شکارش یا نبرد پرهیاهویش با یک گراز وحشی را تعریف می‌کرد. و خب احتمالاً وقتی استقبال و دست زدن‌های رفقایش را دید، ذوق‌زده شد و این داستان گفتن را ادامه داد.در ایران هم سنت قصه‌گویی تا دلتان بخواهد قدمت دارد. از قصه‌گویی در شب یلدا تا سنت‌هایی مثل پرده‌خوانی که درواقع همان قصه‌گویی بوده است.حتی یکی از جذابیت‌های کتاب‌های مقدس مثل قرآن یا انجیل در همین روایتشان است. در واقع تمام ما دوست داریم ماجراهای اقوام گذشته را دنبال کنیم. چون تاریخ و نگاه کردن به گذشته وشیوه‌ی تکامل همیشه برایمان جذاب است. حتی اگر خودمان خبر نداشته باشیم.داستان‌ها چطوری جای پا را محکم کردند؟اما داستان‌ها بالاخره از یکجایی خودشان را لابه‌لای کاغذها جا دادند تا ماندگارتر شوند. اگر از تاریخچه‌ی صنعت چاپ بگذریم که می‌گویند اولین بار در چین خودش را نشان داده است. با ماجرای صنعت چاپ در ایران می‌رسیم.تاریخ چاپ در ایران به دوران هخامنشیان برمی‌گردد؛ زمانی که آن‌ها از مهرهای سلطنتی برای تائید حکم‌های حکومتی استفاده می‌کردند؛ با ورود مغول‌ها در قرن هفتم و پول‌های کاغذی‌شان که به آن چاو می‌گفتند؛ لغت چاپ هم وارد فرهنگ لغت ایرانی‌ها شد؛ آن‌ها با استفاده از یک دستگاه چاپی ساده، حروف را روی چرم حکاکی و پرس می‌کردند؛ اما اولین نسخه کتاب چاپی در ایران، در جلفای اصفهان تولید شد.کشیش‌ها و ارامنه این منطقه، اقدام به چاپ سخنان مذهبی و کتاب‌های مورد نیازشان کردند. اولین چاپخانه به شکل سربی در ایران به همت آقا زین‌العابدین تبریزی و به دستور عباس میرزا و در دوران قاجار در تبریز، ایجاد شد. اما پس‌ازآن به دلیل ناخوانا بودن برخی حروف سربی و البته بعضی از مشکلات مذهبی، چاپ سنگی جای چاپ سربی را گرفت چرا که مردم با خط نستعلیق حاصل از چاپ سنگی، ارتباط بیشتری برقرار می‌کردند؛ به تدریج چاپ تصاویر هم توسط چاپ سنگی در ایران رونق گرفت و اولین کتاب مصور که «لیلی و مجنون» نام داشت در زمان محمدشاه و در سال 1259 ه.ق به چاپ رسید.کتابخوانیحالا چرا باید کتاب بخوانیم؟تا به‌حال با یک دایناسور مبارزه کرده‌اید؟ آیا مجبور شدید در یک شرایط احساسی پیچیده یک تصمیم سخت بگیرید؟ اگر ناگهان یک بیماری یا باندمی گریبان گیرمان بشود(دقیقا مثل همین روزهای کرونا) چه واکنشی باید از خودمان نشان بدهیم؟جواب تمام این سوال‌ها در دل کتاب‌هاست. کتاب‌ها چیزی بیش از دایره‌المعارف‌های مرسوم برای افزایش سطح دانش ما هستند. کتاب‌ها به ما چگونه رفتار کردن را یاد می‌دهند.نکته‌ی مهم دیگر این‌که کتاب‌ها قرار است دریچه‌‌ای به دنیاهای دیگر را به روی ما باز کنند. همه‌ی ما یک‌بار بیشتر زندگی نمی‌کنیم. کتاب‌ها اما فرصت آزمون و خطای ما در دنیاهای ایمن هستند. ما در کتاب‌ها درست مثل تالار دوئل هاگوارتز تمرین می‌کنیم. یک تمرین بی‌خطر و بعد در فرصت مشخص می‌توانیم چوبدستیمان رابیرون بکشیم و مبارزه واقعی را شروع کنیم.کتاب‌ها می‌توانند نقطه‌ی شروع یک آشنایی باشند. البته منظورم آن نوع آشنایی‌های لوس فیلم‌های تلویزیونی که کتاب را در یک روبان قرمز می‌پیچند و به معشوق هدیه می‌دهند، نیست!بلکه می‌توانند واسطه‌ی آشنایی یا شروع گفتگوی شما با یک فرد به شدت ساکت وسط یک مهمانی باشند. یا تصور کنید روز اول ورودتان به یک شرکت است و همکارتان در حال مطالعه‌ی کتابی با موضوع نقد و تحلیل فیلم است، اینجاست که می‌توانید به‌عنوان متخصص وارد میدان شوید و بر اساس موضوعات کتاب باب گفتگو را بازکنید. البته حواستان باشد قرار است فقط گفتگو را شروع کنید نه اینکه ذهن همکار یا دوست ساکت موردنظر را بابیان تام جزییات کتاب هفت عادت مردمان موثر بجوید!و اما نکته‌ی آخر اینکه کتاب‌ها جزیره‌های شخصی ما هستند. جزیره دوست ندارید؟ خب بیایید به کتاب‌ها به‌عنوان سفینه‌های تک‌سرنشین منحصربه‌فردمان نگاه کنیم.حس و حال زندگی روزمره را ندارید؟ یک کتاب از دیوید سداریس دستتان بگیرید و به کهکشانی دوردست که پر از خلاقیت و خنده است، سوار کنید.دلتان کمی زندگی روزمره با چاشنی درد و دل‌های زنانه می‌خواهد؟ سال بلوا عباس معروفی می‌تواند با آن توصیف‌های جذابش حالتان را عوض کند.سفر درگذشته چطور است؟ ایران در زمان اشغال و قحطی؟ عباس معروفی این بار هم ناامیدتان نمی‌کند و با سمفونی مردگان روایت درهم‌تنیده‌ی خانواده و تاریخ را برایتان می‌گوید. یا می‌توانید به سراغ من منچستریونایتد را دوست دارم اثر مهدی یزدانی خرم بروید. این‌یکی از آن روایت‌های جاندار تهران در زمان جنگ جهانی دوم است.دیوید گملو حتی اگر حوصله‌ی هیچ‌یک از این‌ها را ندارید و دلتان لک‌زده است تا از این دنیای واقعی دل بکنید و به دنیای تاریخ و افسانه‌ها و جادو سفر کنید، می‌توانید راهی سرزمین میانه و همسفر فرودو بگینز شوید. یا اصلا همراه هری سلدون به هزارسال بعد و کهکشانی دیگر بروید.یا با داستان‌های گمل در دل دنیای اسطوره‌ها و جنگ‌های عجیب مردم درنای زندگی کنید.می‌بینید؟ کتاب خواندن انقدر شیرین و جذاب است که اصلا دلیل نمی‌خواهد. کافی است دست دراز کنید و سیب سرخ خودتان را بچینید.