اسفند ۰۱ و صحبتی از آموزش در پزشکی

در آخرین ساعات از آخرین روزِ سال این جستار را می‌نویسم. اسفند امسال توام شد با شروع مقطع جدیدی از پزشکی. حقیقتش از دانشگاه خسته شده بودم. کلاس ها عوض‌می‌شدند و‌ درس ها هم، اما انگار هیچ‌چیز تغییری نمی‌کرد. نیاز به یک‌ مکان پرهیجان تر برای ماجراجویی بود. مکانی مثل بیمارستان.هر زمان که از بیمارستان حرف میزدم، استاجرها یا اینترن ها میگفتند: «آنقدر اینجا خواهی بود که حالت ازش بهم می‌خورد». با این حال چندباری در فیزیوپات به بیمارستان رفتم. به جاهای جدید سرک کشیدم، پرسیدم و کار کردم، طرد شدم، دوست های جدید پیدا کردم، صمیمی شدم و حتی یک شبانه روز در یکی از بخش ها سپری کردم. تجارب خوبی کسب شد. اما اینبار فرق می‌کرد.شروع ما در بیمارستان آنقدر ها هم بد نبود. نمی‌دانم چطور و چگونه، اما از همان مهر و آبان به دلم افتاده بود که ما با عفونی شروع خواهیم کرد. بخش عفونی بخش خوبی برای شروع بود. نه آنقدر سنگین و شلوغ مانند داخلی، که سردرگم شویم و نه آنقدر آسان که بیخیال باشیم. البته که عفونی جز‌یی از داخلی است و‌ از این حیث‌ برایم خوب بود. دوست داشتم از همان روز های اول در بخش داخلی بیمارستان رفت‌و‌آمد می‌کردم‌ و با آن محیط بهتر آشنا می‌شدم.و اما عفونی و اتند محبوبش. از او خیلی چیز ها یاد گرفتم. البته که منظورم ‌از یادگیری، نه جداول پزشکی و دلایل بیماری ها و کرایتری های تشخیصی آنها، بلکه یادگیری از او در جایگاه یک Role model . بقول رزیدنت محبوب داخلی تهران، تاثیرگزاری یک اتند خوب در role model و الگو بودن اوست، و انتقال دانش کمترین وظیفه است. این مهم است که بگوییم اگر فلان استاد اینجا بود چگونه فکر می‌کرد و چه تصمیمی می‌گرفت.امروزه بخوبی می‌دانیم که ویدیو‌های آموزشی با تدریس اساتید برجسته و فایل ها و جزوات آموزشی با هر نوع سلیقه ای در بازار (حتی بعضاً رایگان) در دسترس است؛ اما این که استاد من‌ برای بیمارش چگونه تصمیم می‌گیرد و فکر می‌کند یا چگونه تشخیص افتراقی ردیف می‌کند، یا نحوه برخورد او با بیماران، دانشجویان و حتی پرسنل چگونه است، مهم تر از این است که مثلا پنومونی یا آبله مرغان را به من خوب تدریس کرده است یا نه. اگر قرار بر خواندن کتاب بود، این کار را که خودم هم میتوانستم به تنهایی انجام بدهم. حتی اگر سر کلاس نیایم راحتر هم هستم.به همین خاطر شاید اگر میتوانستم به یک دانشجوی پزشکی(یا دانشجویان دیگر) یک توصیه می‌کردم آن این بود که: «هر‌چه زودتر بار آموزش خودت را از دوش دانشگاه بردار. آنها بیشتر برای اعطای مدرک اینجا هستند تا آموزش. با این کار مسیر یادگیری‌ات سریعتر و دغدغه هایت کمتر میشود. حداقل آخر این مسیر به دنبال مقصر ها ‌نخواهی گشت». البته، اشتباه برداشت نشود. من نسبت به دوستان دانشجوام متمایز نیستم. برتری ای هم نسبت به کسی ندارم و قرار هم نیست اینجا سیستم آموزش یک وزارتخانه را (که فقط املایش را بلدم نه بیشتر!) زیر سوال ببرم. منتها با این طرز تفکر راحت تر میتوانم با خودم کنار بیایم. شاید افرادی باشند که با آموزش های دانشگاه راحتر باشند. من اینطور نبودم، از همان روز اول.بنظر من اساتید، در نقش تسهیل‌گر (نه آموزش دهنده) بهتر هستند. اگر قرار بود آموزش دهنده باشند به دانشگاه تربیت معلم میرفتند نه دانشکده‌ی پزشکی. شاید من هم اگر این موضوع را زودتر می‌فهمیدم یا بهتر بگویم زودتر به آن عمیقا معتقد میشدم، عذاب وجدانم کمتر و حسم به مدرسین پزشکی بهتر می‌بود و آنها را بهتر درک می‌کردم که چرا اینجا اند. البته که اتند هایی هستند که در هر دو حوزه (آموزش و پرورش) الگو اند و همینطور کسانی هم هستند که در هر دو افتضاح‌اند. با این حال شروع من در بیمارستان با یکی از اتند های گروه اول بود و از این بابت خوشحال بودم. دوره‌ی عفونی ما بدلیل تعطیلی زودهنگام خوابگاه دختران (بدلیل مسمومیت های اخیر) زودتر به اتمام رسید. اما همین دو هفته نیز برای ما تجربه خوبی بود. بیماران و کیس های جالبی دیدیم. خداروشکر اکثرا هم با سلامتی بخش را ترک‌ ‌کردند. با اتمام این بخش و ورود به سال جدید بازگشت من به بخش داخلی میرود تا اواسط اردیبهشت ماه، اما خودم حدس میزنم تا آن زمان نتوانم صبر کنم و احتمالا دوباره به این بخش سر خواهم زد. دوست دارم باز هم به این دریا قایق بیندازم.خرده‌نوشته های من در تلگرام: AzMasirMan