پلی محکم تر

نمی دانم چقدر طول کشید تا رسیدیم. به جز چراغ‌های کامیون که بخشی از خاکریز، پل و دیواره‌های رودخانه را روشن کرده‌بودند، هیچ نور دیگری نبود. قبل از آنکه کامیون دوری بزند وبا سروصدا از ما دور بشود از پشت آن پایین پریدیم. به هردونفر از ما، یک بیلچه و چراغ قوه دادند. تا به نوبت یکی سنگر بکند و دیگری چراغ قوه را نگه دارد. رضا بیلچه را داد دستم و نور را تاباند روی زمین: مشغول شو! میدانستم چرا نوبت اول را به من داده‌است، چون سطح خاک فشرده تر و سخت تر بود. بخصوص که ماشین‌های لودر هم حسابی آنرا کوبیده بودند. خیلی زود صدای برخورد بیلچه با خاک و سنگ به خروش رودخانه و غرش گاه و بیگاه خمپاره‌ها پیوست. ساعتی بعد سنگرها آماده بودند. گودال هایی به عمق یک و عرض نیم متر. در حالی که ما سنگرها را می‌کندیم گروهی نیز با سازماندهی رسول، معاون فرمانده درزیرو پایه‌های پل، مواد منفجره کار می‌گذاشتند. - خب خسته نباشید، حالا خیلی ساکت و آروم توی سنگرهاتون بمونید. تا صبح که ببینیم چی میشه؟ این را فرمانده با صدایی پست و خفه گفت و اینکه رفت و آمد بین سنگرها، رفتن لب رودخانه و هر کار دیگه‌ای که توجه دشمن را جلب کند، ممنوع است. بعد هم جیره روزانه که بسته هایی از نان و خرما و کنسرو لوبیا بود را تحویل ما دادند تا دیگر در روشنایی روز هیچ تحرک مشکوکی نداشته‌باشیم. قبل از آنکه وارد سنگرهایمان بشویم رضا رو کرد به اکبرتپل و گفت: اکبرجون! این جیره روزانه اس، یه وقت نصف شب همه شو نخوری؟ کسانی که نزدیک ما بودند، زدند زیر خنده و صدای فرمانده که: خنده و شوخی هم موقوف! چراغ قوه را کف سنگر تاباندم تا رضا قلوه سنگ‌ها را برداردو زیرمان را مرتب کند. بعد دستهایم را لب گودال گذاشتم و میان آن سریدم و در کنار رضا که حالا ساکت و آرام، دست به سینه نشسته‌بودو به آسمان پرستاره نگاه می‌کرد، قرار گرفتم. دقایقی بود که سکوت حاکم شده‌بودو به جز آواز جیرجیرک‌ها و خروش رودخانه و انفجارهایی در دور و نزدیک، صدای دیگری نبود. پرسیدم: چیه رضا ساکتی؟ خیلی جدی جواب داد: مگه ندیدی فرمانده چی گفت؟! - آخ که چقد تو هم حرف گوش کنی. . . . . راستشو بگو چی تو کله ته؟! به طرف من برگشت، چشمهایش برق می‌زد: میگم، با یه آب تنی جانانه تو رودخونه چطوری؟ - رضا؟ هوا گرم بود. پشه‌ها بیداد می‌کردند. حسابی کثیف و خاک آلود بودیم. لباس‌های مان به تنمان چسبیده‌بود. بوی نم و صدای رودخانه ما را به خود می خواند. اما هیچکدام دلیل نمی‌شد که سفارش‌های فرمانده را ندیده بگیریم و جان بچه‌ها را به خطر بیندازیم. رضا متوجه نگرانی‌های من شد. پاسخ داد: خاطرت جمع، طوری می ریم که بچه‌های خودمون هم با خبر نشن! قرار بر نیمه‌های شب شد. تا آن موقع به حالت نشسته سر بر دیوار سنگر گذاشتم و با چشمان نیمه باز به هلال ماه که آرام آرام ابرها را پس می‌زد خیره شدم، و امیدوار بودم که رضا خوابش ببرد وبی‌خیال آب تنی بشود. اما نیمه‌های شب با تکان‌های رضا و صدایی که در گوشم زمزمه می‌کرد: "حبیب. . . . حبیب. . . پاشو دیگه. نصفه شبه! " بیدار شدم. لحظاتی بعد کنار رودخانه بودیم. اول بی سروصدا لباس هایمان را شستیم و روی درختچه‌ها پهن کردیم و تا خشک بشود، بعدتنی به آب زدیم. خنکای دلپذیر آب، خستگی و گرمای روز را از تن مان به در کرد. شاید نیم ساعتی آرام وبی‌حرکت در آب باقی ماندیم. بعد از آن بیرون آمدیم و لباس هایمان را که تقریبا خشک شده‌بودند، پوشیدیم. فاصله رودخانه تا سنگر را آرام وبی‌صدا با سری خمیده طی کردیم. اما قبل از آنکه وارد سنگر بشویم، دستی محکم پشت سرمان خورد: آب تنی چطور بود؟ خوش گذشت؟! هردو وحشت زده به عقب برگشتیم. با دیدن فرمانده چنان جا خوردیم که نزدیک بود به میان سنگر پرت شویم. - همین جا بمانید. فرمانده‌این را گفت و با سرعت به سراغ بقیه رفت. بچه‌ها حیرت زده از گودال هایشان بیرون می‌آمدند و به سفارش فرمانده روی زمین می‌نشستند. پچ پچ، "چی شده؟ چه خبره؟" از هر طرف به گوش می‌رسید. فرمانده مقابل آن‌ها قرار گرفت. دست هایش را به علامت سکوت بالا برد. تاریکی خشم را از چهره اش پنهان کرده‌بود، اما صدایش برآشفته و غضبناک بود. - بعضی هنوز باور نکردن که اینجا جنگه، جبهه اس. خیال می‌کنن اومدن پیک نیک!. میرن شنا. . . . رخت و لباسشونو می‌شورن. . . . آبی به سروتنشون می‌زنن. . . . عشق و حاله دیگه؟ حیف که الان موقعیت تنبیه انضباطی نیس وگرنه حالیتون می‌کردم. علی الحساب همگی جیره هاتون رو تحویل بدین تا بعد. . . . همهمه خفیفی بین بچه‌ها در گرفت. از آن میان اکبر تپل زبان به اعتراض گشود.: خب حاج موسی، اونا تخلف کردن؛ چرا همه باید تنبیه بشیم؟! حاج موسی کمی جلو آمد. سرش را به حالت تاسف تکان داد و گفت: برا اینکه اگه به جای اونا، دشمن جلو اومده بود. الان نمی تونستین اینجا بایستین و با من چک و چونه بزنین. راست می‌گفت. ما این را صبح فهمیدیم. وقتی با احتیاط سر از سنگرها بیرون آورده‌بودیم و به دور و اطراف نگاه می‌کردیم آن دورها - انتهای جاده - پشت غبار و گردوخاک، تحرکات دشمن دیده می‌شد. نیروها و نفربرها، کامیون‌های حامل سلاح‌های سبک و سنگین. صدای حاج موسی از سنگر مقابل به گوش می‌رسید: از موسی به سلیم. سلیم. . . سلیم. . . سلیم. کفتارها آماده حرکت هستند. . . . به گوشم سلیم. . . تمام. خش خش بی‌سیم که خاموش شد. حاج موسی سر از سنگر بیرون آورد و آهسته گفت: همون‌طور که گفتم، دشمن داره به سرعت آماده می شه. دستور اینه که حتی الامکان پل رو حفظ کنیم. و این به عهده شماست که با زیر آتیش گرفتن دشمن، مانع از نزدیک شدن اونا به پل بشید. اما اگه خواستین از پل عبور کنن اونوقت نوبت رسول و بروبچه هاشه که پل رو منفجر کنن. بعد رو کرد به رسول و ادامه داد: همون‌طوری که گفتم بهشون مهمات اضافی بده. رسول کمی از ما بزرگتر و دوره دیده تر بود. می‌گفتند دانشجوی سال آخر برق و الکترونیک است. اما چند سالی بود که به قول خودش توی جبهه‌ها تز می‌گذارند! این بار آخری که برای مرخصی رفته‌بود،انگار به اصرار مادرش دختر همسایه شان را هم نامزد کرده و قرارشان مانده‌بود برای بعد از محرم و صفر. با مهماتی که به ما دادند، بسته‌های جیره روزانه هم بود. با سری افکنده و لبخندی از سر شرم بسته‌ها را تحویل گرفتیم. هر کسی نمیدانست، رسول که خوب میدانست چه کسانی نیمه شب هوس آب تنی کرده‌اند. اواسط روز بود وخورشید کاملا بالای سرمان قرار گرفته‌بود. گرمایش پشت گردن و سرو صورت مان را می‌سوزاند. چفیه‌ها را کمی نمناک کردیم و روی سرمان انداختیم. و زیر سایه روشنی که دیواره سنگر را شطرنجی کرده‌بود، همچنان گوش به زنگ فرمان حمله منتطر ماندیم. تشنه بودیم، کاش می‌شد یک شکم سیر آب یخ خورد. اما از ترس تمام شدن جیره آب، همان آب نیمه گرم قمقمه‌ها را هم قطره قطره می‌خوردیم. هیچ معلوم نبود که چه مدت باید اینجا می‌ماندیم. حاج موسی می‌گفت آب رودخانه آلوده و غیر قابل مصرف است. شده‌بودیم مثل کاروان امام حسین، ما تشنه لب و شط فرات در کنارمان. به رضا نگاه کردم. سروصورتش خیس عرق بود. رضا بچه محل ما بود. هم بازی کودکی‌ها و نو جوانی هایم در کوچه پس کوچه‌های دزفول. که حالا بیش از گرما، آرام وبی‌حرکت ماندن آزارش می‌داد. بخصوص که با آن قدبلندش مجبور بود، پاها را توی شکم جمع کندو سرش را بدزدد. نالید: آخ! چقدر پاهام درد گرفته، نمی‌شد کف سنگر را یه کم بزرگتر می‌کندیم؟ چرا می‌شد...گلوله توپی که در آن نزدیکی منفجر شد؛ نگذاشت جوابش را بدهم. سرک کشیدیم. یک جایی آن طرف رودخانه دود و غبار به هوا رفته‌بود. دومی و سومی را نزدیک تر زدند. صدای فرمانده از سنگرش به گوش رسید: فعلا هیچ حرکتی نکنین. . . . بگذارید بیان تو تیررس شما. خودم به موقعش بهتون میگم. هوا حسابی گرم شده‌بود. یکبار دیگر گوشه چفیه را نمناک کردم و روی لب هایم گذاشتم. حرارت لب هایم - مثل آدم‌های تب دار- خیلی زود چفیه را خشک کرد. خورشید با تمام توان در آسمان می‌درخشید. دیگر به جز مگس‌های سمج و مزاحم از جانورانی که صبح از سوراخ هایشان بیرون آمده‌بودند، خبری نبود. مورچه ها، عقرب ها، زنبورها، رتیل‌های زردو سیاه، حتی آن پرنده‌ای که از صبح زود روی درخت " کنار " لب رودخانه آواز می خواند. آتش دشمن هم مدتی بود که خاموش شده‌بود. دیگر هیچ صدایی نبود جز همان خروش رودخانه، اما نه یک صدای دیگر هم بود، نفس نفس زدن‌های رضا. صورتش را به دیواره سنگر چسبانده‌بود و با دهان باز نفس نفس می‌زد. خواستم جو را عوض کنم. پرسیدم: با یه آب تنی جانانه چطوری؟ لبخند زد. بعد تکانی خورد. انگار چیزی یادش آمده‌باشد. کف دست هایش را روی خاک گذاشت و به پیشانی کشید. دوباره دست هایش را به خاک مالید و این بار پشت دست‌ها را لمس کرد، آرام و دقیق. بعد سر بلند کرد و از پشت چفیه به خورشید نگاه کرد. و آنگاه همانطور که روی زانوانش نشسته‌بود رو به قبله‌ای که حدس می‌زد، نماز خواند، مثل دیشب، مثل صبح. . . . با فرو رفتن خورشید و تاریکی هوا، همه جان گرفتند، آتشخانه دشمن هم. گرچه مرتب اطراف را می کوبیدند اما هیچ چیز جلودارمان نبودکه از سنگرهای تنگ و کوچک مان بیرون نیاییم و پاهای خشک و خسته مان را دراز نکنیم. خیلی زود به گودال‌های مان بازگشتیم. قبل از هرچیز رضا سرنیزه‌ای برداشت و شروع به تراشیدن پایین دیواره سنگر کرد. کمکش کردم تا عرض گودالمان سی چهل سانتی بیشتر شود. صدای خش خش بی‌سیم و " سلیم. . . . سلیم " فرمانده از سنگر جلویی بگوش می‌رسیدو رفت و آمد بچه‌ها میان سنگرها. هوا ابر بود، دوردست‌ها در تاریکی قیر اندودی فرو رفته‌بود. جز سایه هایی وهم آلود از درخت ها، تپه‌ها و پل، چیز دیگری دیده نمی‌شد. اما یکباره زمین و آسمان از صدها منوری که با چترهایشان آرام آرام فرود می‌آمدند، روشن شد. نمی دانم چه چیز توجه دشمن را جلب کرده‌بود که پس از آن شروع به کوبیدن مواضع ما کرد. نمی‌توانستیم سر از سنگرها بیرون بیاوریم، گوشه‌ای نشسته‌بودیم و به عبور سوت کشان گلوله‌ها و ترکش‌ها از بالای سرمان نگاه می‌کردیم. و اینکه کدامیک ممکن است پایین بیفتد. صدای امداد. . . . امداد رسول بگوش می‌رسید، معلوم نبود چقدر تلفات داده‌ایم. سوت کر کننده گلوله‌های خمپاره گوشم را آزار می‌داد. - فکر کنم پرده گوشم آسیب دیده باشه. این را خطاب به رضا گفتم، اما نمی دانم شنید یا نه. دست بردم طرف گوشم که مایعی لزج و خون آلود از آن جاری بود. نمیدانم آتش دشمن قطع شده‌بود، یا گوش هایم دیگر نمی‌شنیدند. رو به رضا پرسیدم: چی شد؟ تموم شد؟ - آره پس هنوز می‌شنیدم. صدای فرمانده را هم می‌شنیدم: آماده باش. . . . اما گوش به فرمان من. نمی خوام متوجه جای دقیق ما بشن. حاج موسی با دوربین دید در شب به دقت مواضع آن‌ها را زیر نظر داشت. و ما کاملا آماده و گوش به فرمان، منتظر علامت او بودیم. اما اوعلامت نداد و ما تا صبح به همان حال باقی ماندیم. با روشن شدن هوا، فرمانده پیش دستی کردو قبل از دشمن فرمان آتش داد. به سرعت از سنگرهایمان بیرون آمدیم. رضا خمپاره ۶۰ را گلوله گذاری و شلیک کرد و من پشت دوشکا قرار گرفتم. گلوله‌های دوشکا خاک آنطرف رودخانه را شیار می‌زدند. سراسیمگی دشمن در دوردست مشاهده می‌شد. و اینکه به سرعت نفربرها و زره پوش‌ها را راه می انداختند تا هرچه زودتر از پل عبور کنند. حالا دیگر جای ما را هم پیدا کرده‌بودند وبا گرای دقیق تری سنگرهایمان را می کوبیدند. گلوله‌ها که اطرافمان منفجر می‌شدند بارانی از سنگ و خاک و ترکش بر سرمان می‌بارید. اکبر لوله آرپی جی را روی شانه اش محکم کردو از دامنه خاکریز بالا رفت و شلیک کرد. یکی از نفربر هایشان را هدف قرار داده‌بود. قبل از آنکه از خاکریز پایین بیاید، صدای حمید بلند شد: بخوابین زمی.......ین. گلوله خمپاره‌ای سوت کشان به طرفمان آمد. به سرعت روی زمین خوابیدیم و دستهایمان را سپر سرهایمان کردیم. گلوله پشت سنگرهایمان منفجر شد. احساس کردم موج آن خاک زیر پاهایم را جا به جا کرده‌است. دقایقی به همان حال باقی ماندیم. اما وقتی بلند شدیم. اکبر و منصور و رحمت با ما بلند نشدند. دست‌های رضا هم. هردو دستش از بازو قطع شده‌بود. وحشت زده به او نگاه کردم. خودش هنوز متوجه نشده‌بود. چند قدمی عقب عقب رفت، بعد به جای خالی دست هایش نگاه کرد و خونی که از رگ‌های بریده بیرون می جهید. به طرف من برگشت، صورتش مثل گچ سفید شده‌بود. لب‌های بی‌خونش جنبید، می‌خواست چیزی بگوید. اما چشم هایش سیاهی رفت و تلوتلو خوران به چپ و راست متمایل شد. به طرفش دویدم و پیش از انکه به زمین بیفتد در آغوشش گرفتم، او را و دست‌های خون چکانش را. صدای هلی کوپترها مرا به خود آورد. او را کشان کشان تا لب سنگر آوردم. و به سختی با خود به درون کشیدم. هلی کوپترها حالا دیگر بالای سرمان رسیده‌بودند و با مسلسل و تیربار ما را زیر آتش گرفته‌بودند. چشم هایم را بستم و سرم را به دیواره خاکی سنگر فشردم. بدن نیمه جان رضا روی سینه ام سنگینی می‌کرد. خونی که از زخمهایش می‌رفت لباس هایم را خیس کرده‌بود. می‌ترسیدم تمام خون بدنش را از دست بدهد. تنها بالا و پایین رفتن سینه اش خیالم را راحت می‌کرد. نفس نفس می‌زد، مثل دیروز وقتی تشنه بودو از گرمابی‌حال شده‌بود. وقتی تیمم می‌کرد و وقتی دو زانو رو به قبله‌ای احتمالی نماز می خواند. صدای هلی کوپترها دیگر نمی‌آمد. نمی‌توانستم به گوش هایم اعتماد کنم. با احتیاط سرک کشیدم، هلیکوپترها از ما دور می‌شدند. رضا را از روی سینه ام کنار زدم و کف سنگر خواباندم. دیگر جایی برای من نبود. پاهایم را دو طرفش گذاشتم و محل زخم هایش را محکم با بند پوتین بستم. از سنگر بیرون آمدم. حاج موسی با صورت روی خاکریز افتاده‌بودوبی‌سیم کنارش خش خش می‌کرد. بطرفش دویدم و رویش را برگرداندم، زیر گلویش با ترکش تیزی بریده شده‌بود.بی‌سیم چی با شکم روی بی‌سیم -که معلوم نبود چرا از خود جدا کرده - افتاده‌بود. سعی کردم او را از روی دستگاه بلند کنم، اما نتوانستم. انگار تکه‌های بی‌سیم با بدن او یکی شده‌بود. او فقط پانزده سال داشت. کمی آنطرفتر امیر را دیدم، درازکش لب سنگر، پشتش با مسلسل شیار خورده‌بود. ناله زخمی‌ها از گوشه وکنار بگوش می‌رسید. از دست امدادگران هم کار چندانی ساخته نبود. صدای زره پوش‌ها و نفربرها که به پل نزدیک می‌شدند به یادم آورد که چرا اینجا هستم و چرا اینجا قتلگاه دوستانم شده‌است. به دوروبر نگاه کردم، این بار به دنبال زنده و سالم تر ها. حسین بود. . . . محمد و اصغر و مراد. پس رسول کجا بود؟ او باید پل را منفجر می‌کرد. پرسیدم: رسول کجاست؟ هیچکس خبر نداشت. باید پیدایش می‌کردیم، آخر دستگاه انفجار پل پیش او بود. به یک یک سنگرها سرزدیم. سنگر زخمی ها. . . دور و بر خاکریز. . . و رسول را نه اینطرف خاکریز که آنطرف کنار دستگاهی که کاملا از هم پاشیده‌بود، پیدا کردیم.بی‌جان، با صورتی که ترکش نیمی از آن را برده بود. حالا قرار عقدشان چه می‌شد، بعد از محرم و صفر؟ به بدن‌های پاره پاره، زیر آفتاب سوزان نگاه کردم و به زخمی‌ها که دیگر کسی فرصت بستن زخم‌های آنها را نداشت. پل سالم بود، به زودی دشمن از آن عبور می‌کرد، پس این‌ها برای چه کشته شده‌بودند. نگاهم با ناصر تلاقی کرد که از بچه‌های رسول بود. پرسیدم: یعنی هیچ کاری نمیشه کرد؟ لب‌های خشک و داغمه بسته اش را از هم باز کرد: فکر نکنم. . . . مگه اینکه؟. . . - مگه اینکه چی؟ این را همه با هم پرسیدیم. نگاهی به سوی پل و مواد منفجره‌ای که آن شب با رسول و بروبچه هایش زیر پایه‌های آن بسته‌بودند، کردو گفت: مگه اینکه، نزدیک پایه‌های پل چند پوند تی ان تی منفجر کنیم تا با موج انفجار اون بقیه هم منفجر بشن. . . که البته کار سخت و خطرناکیه! خطرناک؟. . . . اینجا خطر چه معنی می‌داد، وقتی رضا با دست‌های بریده میان سنگر افتاده‌بود و بدن حاج موسی با سری که تنها به پوست گردن وصل بود، زیر آفتاب سوزان تجزیه می‌شد؟ و وقتی هر لحظه بارانی از گلوله و ترکش بر سرمان می‌بارید. نباید فرصت را از دست می‌دادیم. اینکه هنوز تا حدودی سالم و سرپا بودیم، حتما دلیلی داشت. ناصر به سرعت بطرف سنگر مهمات دوید. وقتی برگشت چند بسته مواد منفجره با خود آورده‌بود.: حبیب و احمد، شما با من بیایین. بقیه هم با دوشکا و خمپاره ما رو حمایت کنین. ناصر مواد منفجره را بین ما تقسیم کرد. آنها را توی پیراهن هایمان گذاشتیم و به سرعت از خاکریز بالا آمدیم. حالا دیگر کاملا در تیررس دشمن بودیم. به اشاره ناصر، از بالای خاکریز غلت خوردیم به پایین. آسمان بودو خورشیدو زمین. . . . آسمان بود و خورشید و پل و زمین. . آسمان بودو پل و رودخانه و زمین. . . . آسمان بود. . . . . . با عجله از جا بلند شدیم و تا نزدیکی پایه‌های پل دویدیم. صدای نفربرهای دشمن را می‌شنیدیم. ناصر با آرامش بسته‌های تی ان تی را روی هم گذاشت و با چسب به پایه‌های پل محکم کرد. بعد انتهای فتیله را دست من داد و تاکید کرد تا نگفته‌است رهایش نکنم. پس از آن با بسم الله، شعله فندک را به فتیله نزدیک کرد. صدای تپش قلب هایمان را می‌شنیدیم و ذکر یا مهدی. . . یا مهدی ناصر را. فتیله آتش گرفت، با اشاره ناصر آن را آرام زمین گذاشتم. فتیله حدود یک متر بود وما فقط سی، چهل ثانیه فرصت داشتیم تا از آن دور شویم. - تا اونجا که می تونید بدوید، موج انفجارش زیاده. . . . این را ناصر گفت، قبل از اینکه به خاکریز برسیم. من و احمد بالای خاکریز رسیدیم. اما ناصر نبود. کجا مانده‌بود؟ فرصت نداشتیم به عقب نگاه کنیم. از هر طرف ما را می کوبیدند. گوش هایم کمی سنگین شده‌بود. دیگر صدای گلوله هایی را که سوت کشان به طرفمان می‌آمدند را نمی‌شنیدم. احمد پاهایم را بغل کرد و مرا روی زمین خواباند، ترکش بجای آنکه سرم را ببرد، پهلویم را شکافت. این را وقتی سوزش شدیدی وادارم کرد تا از درد روی زمین بغلتم و خواه ناخواه از آنطرف خاکریز سرازیر بشوم، فهمیدم. اول حسین ومراد و بعد احمد بالای سرم آمدند. مراد دستم را که به پهلویم می‌فشردم برداشت. - خداروشکر، شکاف زیاد بزرگی نیس. چفیه اش را روی زخم گذاشت و با چفیه دیگری که دور کمرم بست آن را محکم کرد. هردو چفیه خیلی زود خون آلود شدند. صدای انفجار مهیبی آن‌ها را مجبور کردکه خیز بروند. این باید همان موادی باشد که ناصر کار گذاشته‌بود. اما خودش کجا بود؟ با محاسبات ناصر از موج انفجار اول باید بقیه مواد هم یک یک منفجر شوند. پس در حالی که با صورت روی خاک دراز کشیده‌بودیم. منتظر انفجار‌های بعدی پل باقی ماندیم. درست بود. یکی یکی موادی که شب اول رسول وبچه هایش کار گذاشته‌بودند؛ منفجر شدند و پل قدیمی آهنی فرو ریخت. نتوانستم ببینم اما صدایش را با گوش‌های نیمه سنگینی که باز خونریزی کرده‌بودند، می‌شنیدم. توی گوش هایم انگار شیر آبی باز مانده‌بود. شر شری آزار دهنده و قطع نشدنی. خواستم بگویم، بروید دنبال ناصر، اما لب هایم از هم باز نشدند. چقدر تشنه بودم. آب. . . . آب... نمی دانم این را بلند گفتم یا تنها توی ذهنم تکرار کردم. کاش کسی به من کمی آب می‌داد. قمقمه ام کجاست؟ زیر شکمم از خون خیس بود. خواستم از جا بلند شوم، اما نتوانستم. این بچه‌ها کجا رفتند؟ احمد. . . . حسین. . . . . رضا. . . رضا؟ باید بروم پیش رضا. اوتنهاست. نمی دانم بر سرش آمده. رسول هم تنهاست، آنطرف خاکریز. اما نه ناصر پیش اوست. فکر می‌کنم چون با ما نیامد. چه آفتاب سوزانی. . . دارد مرا آتش می‌زند. تشنه ام. . . . آب. مادر افطار شده‌است؟ یک لیوان آب. . . . آب یخ. . . . یخ؟ چرا پهلویم می‌سوزد. . . . آخ مادر. . . . این بوی خاک چیست؟ این صدای شر شر آب. سید جلال قدح شربت به لیمو را هم می‌زند، تکه‌های بزرگ یخ میان شربت شناورند. لااقل به این بچه ششماهه رحم کنید. . . . کمی آبش دهید. این را حاج کاظم می‌گوید. تعزیه خوانی است. حاج کاظم بچه را بالا می‌گیرد، ششماهه دست و پا می‌زند، زن‌ها شیون می‌کنند. . . . یا حسین. . . . یا علی اصغر حسین. . زنجیر کتف راستم را می‌سوزاند، جرینگ. . . . جرینگ. امشب حرم آل علی آب ندارد. حالا کتف چپم را، جرینگ. . . جرینگ از سوز عطش طفل حسین خواب ندارد. صدای سنج و طبل دمام بلند می‌شود. به قدح شربت نذری سید جلال نزدیک می‌شویم، سید جلال؟ مگر زیر آوار موشک باران نمانده‌بود؟ کتف راستم جرینگ. . . . . کتف چپم جرینگ. . . . . سید جلال کاسه‌ها را از شربت پر می‌کند. اول رضا؛ او تشنه تر است. بعد ناصر که نمیدانم کجا مانده؟ حاج موسی، حاج موسی را مواظب باشید، سر از بدنش جدا نشود. جرینگ. . . . . جرینگ. . . . + از جیپ پیاده می‌شوم. هوا ابری است و باد می‌وزد. بوی نم می آید وصدای خروش رودخانه و شرشر آزاردهنده و قطع نشدنی گوش هایم. مهندسین جوان به دیدنم جلو می آیند. چهره هایشان مصمم است. -سلام دکتر. دست هایشان را می فشارم. - سلام، مهندس دزفولی نیومده؟ - چرا اومده! اونجاست. نشانم می‌دهند. کنار رودخانه ایستاده‌است. آستین‌های خالی پیراهنش، با وزش باد مثل پرچم سفیدی تکان می‌خورد. بطرف محل پل راه می‌افتیم. می‌پرسم: از خاک دیواره، نمونه برداری کردین؟ می‌گویند، بله. - از آب رودخانه چطور؟ ترکیباتش، مقدار اسید ایته و. . . . آن را هم آزمایش کرده‌اند. کاغذهایش را دستم می‌دهند. به پاسخ تست‌ها نگاهی می اندازم. - پایه‌های قبلی را بایدکاملا از خاک بیرون بیاریم. این را مهندس سخایی می‌گوید. جلو می‌روم و به پایه‌های پل عاشقانه دست می‌کشم. احتمالا از رفتارم تعجب کرده‌اند. اهمیتی نمی‌دهم. سر می‌گردانم، و به اطراف نگاه می کنم. اینجا باید خاکریز باشد، صافش کرده‌اند. رسول آنجا افتاده‌بود. گوشت صورتش لخم و قرمز، دل دل می‌زد. - دکتر شمس آبادی، یه سازه بتونی چطوره؟ پاسخش را نمی‌دهم. ناصر کجا مانده بود؟ دیروز رفته‌بودم آسایشگاه ملاقاتش. دیگر مرا شناخته‌است، به دیدنم لبخند می‌زند، بعد نمی‌تواند لب هایش را جمع وجور کند، آب دهانش سرازیر می‌شود. از بیست سالگی آنجاست. درازکش روی تخت. با بدنی لرزان و پر از ترکش.بی‌هیچ نشانی از هوشیاری ذهنی. - دکتر. . . . دکتر؟ بهتر نیست یک بند یا سد کوچکی بزنیم تا. . . . کاش برمی‌گشتم پیدایش می‌کردم و هر طور بود با خود می‌بردم. شاید برمی‌گشتم اگر آن ترکش پهلویم را نشکافته‌بود؟ چقدر در خواب دیده‌ام که برگشته‌ام و دست‌های ناصر را محکم گرفته‌ام و با خود تا بالای خاکریز کشانده ام. چقدر در خواب دیده‌ام که خود را روی رضا انداخته ام تا وقتی بلند می‌شود، بدون دست هایش نباشد. - دکتر شمس آبادی. . . . . سازه‌ای فلزی با آلیاژی مقاوم هم بد نیس. اثری از گودال‌ها و سنگرهای کوچک مان نیست. اما درخت "کنار " هنوز هست. از قسمت‌های سوخته اش، شاخه هایی تازه و جوان روئیده اند. -چیه حبیب؟ باز چی شده؟ به صدایی آشنا رو برمی‌گردانم. رضاست. جلو می‌روم و در آغوشش می‌گیرم. او را و جای خالی دست هایش را. توی گوشش زمزمه می‌کنم - با یه آب تنی جانانه چطوری؟ نگاهم می‌کند، بازهم چشمهایش برق می‌زند - بذار برای نیمه شب. . . وقتی همه خوابن! مهندس سخایی دوباره می‌پرسد -نگفتید دکتر. . . نظرتون به کدوم سازه است؟ - فرقی نمی‌کنه، فقط یه پل محکم. . . . چون ما که دیگه نمی خوایم خرابش کنیم! مات نگاهم می‌کنند. لبخند رضا را با چشمکی پاسخ می‌دهم. پایان مهدیه حدادیان - ۸ شهریور ۸۶