عاشقی با مادرِ کارتون‌ها

در زندگی کودکی من، مادرانِ شخصیت‌های کارتونی نقش فزاینده‌ای داشته‌اند. فروید این مساله را با عقده‌ی ادیپ حل می‌کند، اما ادیپ برای وصف شرایط من خیلی محدود است. به‌قاعده یک پسربچه‌ی ادیپوسی می‌بایست با پدر خود رقابت کند و مساله فقط یک زن است: مادر خود. من اما به تمام مادران شخصیت‌های کارتونی زمان خودم چشم داشتم، و این مساله‌ای بغرنج‌تر از ادیپ شهریار است. از طرفی ادیپ شهریار وقتی متوجه گناه خود می‌شود، چشم‌های خودش را از حدقه درمی‌آورد، اما بنده با صراحت تام و بدون هیچ‌گونه حس گناه و وجدان، باید اعتراف کنم همیشه چهارچشمی در حال دیدزدن مادران شخصیت‌های کارتونی بوده‌ام.بچه‌ها آن زمان لحظه‌شماری می‌کردند تا ایکیوسان شروع بشود و ماجراهایش را دنبال کنند. من هم مانند دیگران پای تلویزیون می‌نشستم اما حوصله‌ی آن کچل‌ها و استاد کودن‌شان را نداشتم. دل‌دل می‌کردم ایکیو دلتنگ مادرش بشود و کارگردان حتی برای چند ثانیه هم که شده مادرش را نشان بدهد، که کیمونوی بلند و گشاد و بنفش پوشیده، و رویش گل‌برگ‌های بزرگ سفید دارد. قربانش بروم دودسته از موهای مشکی بلندش را دوطرف شانه بیندازد و باقی زلف بلند را با یک کش سفید پشت سرش ببندد و آن موها از دم اسب هم بلندتر باشند و تا پایین کیمونو برسند. ایکیو خیلی درخواست می‌کرد که مدرسه شبانه‌روزی‌اش را رها کند و به دیدار مادرش برود. البته با هوش و استعدادی که ایکیو داشت، ماندن کنار آن همه کودن کسالت‌بار بود. با این حال مادرش سنگدلی می‌کرد، هیچ‌وقت اجازه نمی‌داد ایکیو درس و مشق را رها کند. به آن لب‌های باریک و کوچک و آن چشم‌های خوشگل و صورت معصومانه نمی‌آمد این‌قدر سنگدل باشد، اما بود. حالا که فکر می‌کنم می‌بینم همین سنگدلی‌ مرا پابندش کرده بود. وقتی از پله‌های سنگی بالا می‌رفت می‌شد عطر بدنش را استشمام کرد. اما خیلی زود کارتون تمام می‌شد و من دست به دهان می‌ماندم.مادر چوبین هم جزو همسران غیرقانونی بنده بود. البته صدا و سیما خیلی به من ظلم کرد که نگذاشت سرتاپایش را ببینم. تصویر مادر چوبین همیشه زوم بود تا یقه‌ی خاص و صورتی و جذابش. هنوز می‌شد کمی از گردنش را دید. چه خوشم می‌آمد از آن دو رشته مو که از کنار گوش‌هایش روی شقیقه تاب خورده بودند. باقی موهای خوشگلش را دم‌اسبی بالای سر بسته بود. با دو ردیف مروارید طلایی که وسطش یک نشان نورانی صورتی داشت. یک نشان سبز هم چوبین روی مچ دستش داشت. من خوب می‌دانستم کادر بسته‌ی صدا و سیما تمامِ مادرِ چوبین نیست اما هیچ غلطی هم جز تخیل نمی‌توانستم بکنم. بعدها که بزرگ‌تر شدم و اینترنت آمد و توانستم عکس‌های کاملش را ببینم متوجه شدم تخیلاتم بدک هم نبود. انگار طراح می‌دانسته در تخیل یک پسربچه چه خواهد گذشت و می‌دانسته آن‌جاهایش را برای ما سانسور می‌کنند و پایین‌تنه‌ی مادر چوبین را همان‌جور لخت و عور ول داده توی کارتون. گرچه من بلندقدتر تصورش می‌کردم اما کمال رضایت خویش را از طراحان و دست‌اندرکاران تصاویر مادر چوبین کتباً اعلام می‌دارم.من به مادر سوباسا اوزارا چشم خاصی نداشتم. نه اینکه زشت باشد. اتفاقاً صورت بامزه و فهمیده‌ای داشت و طراح هم برای کشیدن خطوط منحنی سینه‌هایش از روی تیشرت صورتی سنگ‌تمام گذاشته بود. با آن کمر باریک طرح سینه‌هایش مانند یک اثر هنری درخشان بود. شبیه کاری که میکل‌آنژ با کمر و بالاتنه‌ی مجسمه‌ی داوودِ نبی کرده است. بنده کمال قدردانی را از میکل عزیز دارم، چرا که هیکل لخت مردها را که در حالت عادی باعث فرار تمامی حیوانات وحشی، به جز تنبل، می‌شود، به آن شکل شکوهمند ساخته. تنها مشکلش فقط این است که استادمیکل وقت چندانی روی آلت تناسلی داوودجانِ نبی نگذاشته که مساله‌ی مهمی نیست. یعنی تا به حال در هیچ مقاله‌ای نخوانده‌ام یک منتقد، یا هنرمند یا مجسمه‌ساز از آلت‌ تناسلی حضرت داوود شِکوه‌ای داشته باشد. خودِ ایتالیایی‌ها راضی هستند، نوش جان‌شان، من چرا گلایه کنم؟ خب داشتم می‌گفتم که چشم خاصی به مادر سوباسا اوزارا نداشتم، چون آن مرتیکه، عمویش از برزیل آمده بود و فوتبالش هم خیلی از خودم بهتر بود و شانس زیادی برای ازدواج با مادر سوباسا برایم نگذاشته بود. عمو بودنِ او هم از فریب‌های دوبلوری صدا و سیماست اما کار من از ازدواج با محارم هم گذشته بود. به این چیزها فکر نمی‌کردم. از طرفی این عمو وقتی برزیل آمد ژاپن الکی گفت که می‌خواهد به سوباسا آموزش بدهد اما بر کسی پنهان نیست که فقط یک جلسه دو سه دقیقه‌ای با او تمرین کرد، و تمارین عبارت بودند از چندتا شوت محکم و کات‌دار به سمت دروازه‌ی خالی که بدون استثنا همه به تیرک بالایی برخورد کردند و دهن و سوباسا را باز گذاشتند. در قسمت‌های بعدی عمو و مامان سوباسا غیب شدند تا در قسمت‌های پایانی، در جام جهانی، با دو بسته چُس‌فیل روی سکو شانه‌به‌شانه هم بنشینند و بازی‌ها را تماشا کنند.در نگاه اول خیلی شرم‌آور است که آدم به مادر هاج زنبور عسل هم چشم داشته باشد، و اصولاً زنبورها یک‌جوری هستند که آدم حتی در تخیل هم می‌ترسد به پایین‌تنه‌شان نزدیک بشود، مبادا یک‌جاهایی از آدم نیش بخورد و بعد ایتالیایی‌ها دیگر از سایز داوودِ نبی رضایت نداشته باشند. ما هم هیچ دلمان نمی‌خواهد میکل‌آنژ را که این‌همه دوست می‌داریم، با کارهایمان زیر سوال ببریم. پس از مادر هاج زنبور عسل تنها همین کافی‌ست که بگویم پشت پلک‌هایش را سایه‌ی آبی می‌زدو با صورت تپل‌مپل یک تاج طلایی کوچولو بالای سر گذاشته بود و طراح یقه‌ی لباسش را هم به شکل مادر چوبین درست کرده بود. شاید هم طراح هردوتا کارتون یک نفر بوده است.شاید گمان کنید بنده فقط دنبال مادران زیبا و هوس‌انگیز شخصیت‌های کارتونی بوده‌ام، اما خیر. برای مثال مادر پِرین در کارتون باخانمان چهره‌ی تکیده و رنج‌کشیده‌ای داشت. صورت و موهای زیبایی نداشت. طراح برایش بدنِ آن‌چنانی هم نساخته بود، اما خیلی پرحوصله و عاقل بود. این یکی را واقعاً باید به حساب عقل و درایت گذاشت نه اندام و حس جنسی. مادر پِرین زن زندگی بود اما از بس سفر می‌کردند آدم نمی‌دانست کجا می‌شود رفت سراغش. موهایش خاکستری بود. فرق باز می‌کرد و به پشت می‌بست، اما بلند هم نبود. یک وقت‌هایی وقتی سوار کالسکه پاریکال می‌شدند مادر پرین چیزی شبیه به شال سبز روی سر می‌گذاشت. این حجاب بیشتر مرا قانع می‌کرد که به‌واقع او زن زندگی است. می‌گفتند پدرش فرانسوی بوده که از دنیا رفته. مادر اما هندی بود و پدر پیش از مرگ وصیت کرده بود برگردند به دیار خودشان. پس حالا باید در هند دنبال‌شان بگردم. اوه نه، یادم آمد یک پدربزرگ پول‌دار و کارخانه‌دار داشتند که بعدها قرار شد بروند پیش او. این یکی احتمالاً در فرانسه بوده است.تصدیق می‌نُمایید که انتخاب بین این‌همه مادر سخت است. مادرانِ شخصیت‌های کارتونی دیگری هم وجود داشتند که در این مقال نگنجیدند.اسماعیل سالاری