دسترسی‌پذیری در یوایکس‌رایتینگ

دسترسی‌پذیری یا Accessibilityبه نام او که با قلم آموختطبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، بیشتر از یک میلیارد انسان با انواع ناتوانی‌ در بینایی، شنوایی، شناختی، عصبی یا گفتاری وجود دارن. به‌عبارتی کاربرهایی با محدودیت‌های ذهنی و فیزیکی چه دائمی و چه موقت.که در نگاه یک طراح یعنی خطر از دست دادن تعداد بزرگی از کاربر‌ها!پس لازمه فراموش نکنیم ما برای مخاطب‌های متنوعی می‌نویسیم که همگی به طریق مختلف با محتوای ما تعامل دارن. هدف یک طراحِ محصول یا نویسنده تجربه کاربر باید قابل استفاده کردن محتوا برای کسایی باشه که از صفحه‌خوان، پیمایش‌گر صفحه‌کلید یا رابط خط بریل استفاده می‌کنن.پس چرا اکثر میکروکپی‌ها دسترس‌پذیر طراحی نمی‌شن ؟می‌تونه دلایل زیادی داشته باشه. مثلا دسترس‌پذیر کردن محصول اغلب به عنوان کار اضافی تلقی می‌شه. یا این ترس وجود داره که طراحی برای افراد دارای معلولیت، گزینه‌های ایجاد محصول جذاب رو محدود کنه.این درحالیه که دسترس‌پذیر نبودن محصول در طولانی مدت هزینه بیشتری برای صاحبان محصول داره مثل کاهش رضایت مشتری و سود کمتر کسب‌وکار به دلیل تعامل کمتر کاربر به‌علت عدم همدلی در بطن طراحی محصول.در ادامه چند راهکار آوردم تا با رعایت اون‌ها بتونیم هم به‌عنوان طراح محصول و هم نویسنده تجربه‌کاربر طراحی دسترس‌پذیرتری داشته باشیم:زبان محاورهبیایم قبل از نگارش هر کلمه‌ از خودمون بپرسیم " واقعاً این کلمه چیزیه که عمده افراد استفاده می‌کنن؟". این‌جوری مطمئن می‌شیم کلماتی که برای محصول می‌نویسیم برای کاربرها آشناست. صدای دوستانه و محاوره‌ همیشه قابل فهم‌تره.از زبان ساده در سطح کلاس ششم (12 تا 13ساله) استفاده کنیم و از اصطلاحات و استعاره‌های پیچیده دوری کنیم. اگر لازم بود که از مخفف عبارتی استفاده کنیم، حتما به شکل کاملِ اون عبارت و معناش اشاره کنیم. نگارش به زبان محاوره برای کسایی که در خواندن و تمرکز کردن مشکل دارن مفیده.متن معادلتا جای ممکن برای هر عنصر بصری در محصول از یک متن معادل استفاده کنیم.فرض کنیم شخصی با اختلال بینایی از صفحه‌خوان استفاده می‌کنه. در این‌صورت باید معنای یک نماد یا سایر عناصر گرافیکی رو متوجه بشه. معمولاً برای این کار از کلمات استفاده می‌کنیم. مثلا نمایش کلمه "بارگذاری" برای شکل دایره چرخون در موقعیت بارگذاری. با این حال، قرار نیست به هر تصویر یا المانی متن اضافه کنیم.در تصویر زیر، کاربرانی که دارای اختلالات بینایی هستن برای تعیین اینکه روی کدام تصویر کلیک کنن، به متن جایگزین نیاز دارن.متن زندهصفحه خوان‌ها فقط می‌تونن متن زنده (Live Text) یا همون متنی که کدگذاری شده هست رو بخونن. اگر از متنی که جزيی از تصویر است (Embedded Text) برای انتقال اطلاعات استفاده کنیم، افرادی که از صفحه‌خوان‌ها استفاده می‌کنن متوجه وجود اون عبارت نمی‌شن.متن جایگزینساده اما تاثیرگذار. در صورت بارگذاری نشدن تصویر یا گرافیک بر روی صفحه نمایش، میکروکپی به جای اون‌ها ظاهر می‌شه. متن توسط فن‌آوری‌های کمکی مثل صفحه‌خوان‌ یا دستگاه‌ بریل خونده می‌شه تا تصویر رو برای کاربری که قادر به دیدنش نیست توصیف کنه.تگ alt ابتدایی‌ترین شکل توصیف تصویره که باید در همه تصاویر گنجونده بشه. هر مرورگر تگ‌های alt رو به طور متفاوتی مدیریت می کنن. برای محکم‌کاری، تصاویر رو با شرحی کوتاه و مفید تکمیل کنیم. مثلا:- اگر یک عکس از یک روایتی پشتیبانی می‌کنه یا اطلاعات خاصی رو منتقل می‌کنه، تصویر رو با جزئیات در یک توضیح کوتاه شرح بدیم.-اگر نموداری به اشتراک می‌گذاریم، داده‌ها رو در قالب متن هم قرار بدیم تا تمام اطلاعات مهم ارائه بشه.چند رسانه‌ایبه غیر از تصاویر، فایل‌های صوتی و تصویری هم می‌تونن دسترس‌پذیر بشن. این کار معمولاً با استفاده از رونوشت‌ها و زیرنویس‌ها انجام می‌شه. ارزش افزوده اون‌ها علاوه بر بهبود دسترسی، برای رتبه بندی SEO هم عالیه چون توسط موتورهای جستجو بهتر قابل درک هستن.قابلِ اسکنبه یاد داشته باشیم اکثر کاربرها نمی خونن بلکه اسکن می‌کنن. افراد دارای معلولیت هم از این قاعده مستثنی نیستن. این برای نویسنده تجربه کاربر به معنای رعایت اصل معماری اطلاعاته.معماری اطلاعاتِ محتوا باید از کل شروع بشه و در نهایت سمت اقدامی خاص حرکت کنه. مثلا در یک فراخوان به اقدام، با شرحی از مزایا شروع می‌شه مثلاً "در ماه اول 30 درصد تخفیف دریافت کنید" و بعد به یک دکمه با برچسب "مشترک شوید" برای استفاده از مزیت ختم می‌شه.همین‌طور مهمترین اطلاعات را در ابتدا قرار بدیم، موضوعات مشابه را در یک پاراگراف جای‌گذاری کنیم و موضوعات مختلف رو با عنوان مشخص جدا کنیم. این کارها قابلیت اسکن و درک بهتر رو بهبود می‌بخشن.هدر و عناوینخواه صفحه‌ای سرتاسر از متن باشه یا این‌که فرم، مودال یا صفحه اصلی یک وب‌سایت باشه، وجود هدر و عنوان به پیش‌بینی محتوای هر بخش و سازماندهی بصری کمک می کنه. بنابراین برای کسایی که حافظه کوتاه مدت دارن می‌تونه مفید باشه.حذف حواس‌پرتیهر چیزی که به طور ناگهانی ظاهر می‌شه یا به طور غیرمنتظره‌ای تغییر می‌کنه ممکنه ‌تفسیرش برای فناوری‌های کمکی سخت باشه که در نتیجه برای کاربر گیج‌کننده می‌شه. اگر اِلِمان‌های متحرک، چرخشی یا چشمک‌زن اضافه می‌کنیم، به کاربر امکان غیرفعال کردن رو بدیم. برای افرادی که مستعد تشنج، سرگیجه و حالت تهوع هستن آزاردهندست.لینک‌هالینک‌ها باید اطلاعات مربوط به مقصد رو ارائه بدن. کاربر با خوندن متنی که لینک شده باید متوجه بشه به کجا و برای دریافت چه اطلاعاتی هدایت می‌شه. پس سعی کنیم بجای عبارات «اینجا کلیک کنید» یا «بیشتر بدانید»، اشاره‌ای کوتاه به اطلاعات پشت لینک داشته باشیم.کوتاه و خلاصه‌نویسیمطالب باید کوتاه و خوانا باشن پس کلمات و عبارات غیر ضروری را دور بریزیم. دکمه ها و بخش‌هایی که به توضیح نیاز دارن، دو مورد از مهمترین‌ها هستن که کوتاه‌نویسی از اصول مهم نگارش اون‌هاست.دکمه باید حداکثر سه کلمه یا کمتر باشه و در صورت استفاده از سه کلمه جوری کلمات انتخاب بشن که دو کلمه اسکن و اساساً به عنوان یک کلمه خونده بشن. فراموش نکنیم بهترین دکمه‌ها یک کلمه هستن اما نه به قیمت نامفهوم بودن. عرض توضیحات هم کمتر از 50 کاراکتر و حداکثر چهار خط باشن.تست، تست و تستابزارهای خودکار اولین قدم برای بررسی کنتراست رنگ، چگونگی تفسیر صفحه‌خوان و میزان دسترسی‌پذیری محتواهاست. اما نمی‌تونن تمام و کمال هر خطایی رو شناسایی کنن، بنابراین تست دستی می‌تونه کمک کننده باشه. مثلا خودمون پیمایش میون همه پیوندها، دکمه‌ها، فیلدهای فرم و سایر المان‌‌ها رو تست کنیم یا از صفحه‌خوان برای بررسی مشکلات مربوط به ترتیب خواندن، املا و عناصر تعاملی استفاده کنیم.کلام آخر، مدافع باشیمدر دنیای ایده‌آل، دسترس‌پذیری یک کار تیمی محسوب می‌شه و همه اعضای تیم در به ثمر رسوندنش تلاش می‌کنن. اما در واقعیت همیشه اینطور نیست. پس ما به عنوان نویسندگان تجربه کاربر وظیفه حمایت از دسترس‌پذیری در هر مرحله از فرآیند طراحی رو داریم.علاوه بر رعایت اصول طراحی دسترس‌پذیر به شکل عملی، مهارت‌های فردی هم از افزایش دسترسی حمایت می‌کنه. مثلا در طول جلسات، با پرسیدن اینکه آیا در تصمیم‌گیری‌ها دسترسی‌پذیری هم در نظرگرفته شده یا نه، می‌تونه برای ادامه گفتگو و گسترش اهمیت و ارزشمندی این مهم کمک کننده باشه.برای کشف دنیای یواکس‌رایتینگ با من همراه شو:لینکدایناینستاگرامبیهنس