با بچه‌های آتش بسوزان چه‌کار کنیم؟

پری خانم تعریف می‌کرد که آخرین پسرش هر نوع شرارتی که فکرش را بکنید انجام می‌داده و هیچ رقمه آرام نمی‌گرفته. به کلاس چهارم که رسیده، زن‌ها اعتراض کردند که پسرت برای خودش مردی شده و دیگر نباید به مجالس زنانه بیاید. پری خانم هم دیگر ورود او را به هر جمع زنانه قدغن کرده و هر چهارشنبه اول ماه، ناهار را زودتر آماده می‌کرده و آمیرزا و پسرها را به مغازه راهی‌ می‌کرده که خانه را به همراه دخترها برای روضه زنانه مهیا کند. آن روز پتوهای سفید را که دورتادور خانه پهن کردند و قندان‌های پر از قند و قلیان‌های چاق شده را به فاصله چیدند، سر و کله زن‌های همسایه و فامیل هم پیدا شده است. فاطمه‌السلطان بعد از تمام شدن قرآن و چند کلمه‌ای تفسیر، در گوش پری خانم زمزمه کرده که به خاطر مناسبت‌های ماه ربیع‌الاول کمی هم مولودی بخوانند، پری خانم هم گل از گلش شکفته و پذیرفته. فاطمه‌السلطان هم صدایش را در گلو انداخته و شروع به خواندن کرده، زن‌ها هم با ضرب‌هایی یکسان برای شادی ائمه دست زدند و کل کشیدند. در همان وضعیت به یک‌باره در جارختخوابی باز شده و پسر آخر که حالا کمی هم پشت لبش سبز شده با تمام رختخواب‌ها روی سر فاطمه السلطان افتادند. همان‌طور که با تصور این صحنه از خنده روده‌بر می‌شوم، پسر آخر که حالا مردی میانسال است با قهقهه‌ای می‌گوید من از درز در همه را رصد می‌کردم و الحق و الانصاف هم که چه لذتی داشت دزدکی نگاه کردن! پری خانم هم با خنده‌ای زیرزیرکی همراهی‌اش می‌کرد انگار نه انگار ۵۰ سال پیش از دستش عاصی بوده! سپس یواشکی با صدای آهسته‌تر می‌گوید البته که همه کار کردم ولی درست‌بشو نبود! می‌گفت انواع و اقسام تنبیه‌های بدنی و غیربدنی را روی پسر آخر اجرا کرده بود که به قول خودش آدم شود. آدم نشده بود که هیچ، شب‌ها جایش را هم خیس می‌کرده و تبدیل شده بوده به قوز بالای قوز! آخر سر هم می‌گفت دستم بشکند که انقدر بچه‌ام را می‌زدم! کاری نکرده بود! بچه بود دیگر!حالا پسر آخر پری خانوم نوه‌ای دارد که از شدت شرارت پدربزرگ و جد و آبادش را در جیب کنارش می‌گذارد و با آن‌ها راه می‌رود! امروز وسط تعریف کردن خاطره‌های پری خانم، نوه مذکور از میز تلویزیون بالا رفته بود و کل میز و محتویات و خود تلویزیون را انداخته بود. مادرش به‌محض این‌که مطمئن شد بچه سالم است قصد کرد بچه را ادب کند! دورتادور حیاط به دنبالش می‌دوید و داد می‌زد: «من اگه دستم به تو برسه می‌دونم چیکارت کنم!» جالب این‌جاست که پری‌خانوم هم صحبت‌مان را نیمه‌کاره گذاشته بود و نفس‌زنان پشت سر مادر بچه داد می‌زد که نزن حلالت نمی‌کنم اگر بزنی‌اش! گناه دارد! نمی‌فهمد! دیگر تکرار نمی‌کند! در آخر هم چادرش را تبدیل به سپر کرد و نوه را از این مهلکه رهانید! وقتی همه آرام گرفتند و هر کدام یک لیوان آب خوردند، یک دفعه مادر بچه با نگاهی مستاصل رو به من گفت تو که درسش را خوانده‌ای بگو با این بچه چه کار کنم کلافه‌ام کرده! جواب سوال را بلد بودم همین تازگی یک مطلب تحت عنوان اصول تنبیه کودکان نوشته بودم و به‌خاطرش تعداد زیادی مقاله و کتاب‌های درسی‌ام را پایین بالا کرده بودم. صدایم را مثل فاطمه السلطان خدابیامرز در ۵۰ سال پیش صاف کردم و به منبر رفتم که تنبیه دیگر در هیچ کجای علم روانشناسی جایگاهی ندارد اگر هم چیزهایی مشابهش وجود داشته باشد در قالب اصلاح و شکل‌دهی به رفتار کودک به‌وسیله تقویت مثبت و منفی است. در واقع تنبیه شاید آخرین راهکار موجود تربیتی باشد که در صورتی که مجبور به استفاده از آن هم بشوید باید باید باید تاکید می‌کنم چون مهم است که اصول آن را رعایت کنید وگرنه آسیب آن بیشتر از مزیت اطاعت لحظه‌ای و از روی ترس است. چون حدس می‌زنم تعدادی از شما نیز با چنین مشکلاتی روبه‌رو باشید تمام این اصول را در مقاله تنبیه کودکان چه اصولی دارد؟ توضیح داده‌ام. در پایان می‌خواهم بگویم اگر شما هم از دست فرزندتان درمانده شدید و نمی‌دانید با او چه کار کنید قطعا مراجعه به یک روانشناس همراه و همدل برای کودک می‌تواند کمی از بار روانی تربیت کودک را کم کند اما پیشنهاد می‌کنم در لحظاتی که خشم یا درماندگی تمام وجودتان فرا گرفته به این فکر کنید که احتمالا شما هم ۵۰ سال دیگر به همراه فرزندتان به تمام این خاطرات خواهید خندید:)))