نقدی بر رایانش، فرزند ارشد نشریات علمی

نقدی بر شماره‌ی دوازدهم نشریه‌ی «رایانش» - انجمن علمی دانشکده مهندسی کامپیوترعکس جلد شماره‌ی دوازدهم نشریه‌ی رایانشرایانش را به جرات می‌توان فرزند ارشد نشریات علمی دانشگاه نامید. نشریه‌ای با قالبی پخته و کارآمد، طیف گسترده‌ی نویسندگان و رضایت عمومی خوانندگان. از برترین نشریات دانشگاه و غیره و ذلک. لکن، وقت من و حوصله‌ی شما تنگ است و ایرادگیری بس جذاب‌تر از تعریف‌کردن می‌نماید و البته که قلم نیز هوس‌باز است.۱۲ صفحه است این شماره. نمای دانشکده‌ی کامپیوتر، پس‌زمینه‌ایست برای شمایلی که خبر از محتویات شماره می‌دهد. دو تیتر بزرگ و نام نشریه، کافی‌ست. هم توجه جلب می‌کند و هم خبر می‌دهد از سر درون. بیش از این نیازی نیست و کمتر، کم‌لطفی انگاشته می‌شود. همین کافی‌ست و مناسب است. سرمقاله‌ای از دولت‌آبادی و سپاس تیم نشریه از مخاطبان. سزاست اگر بگوییم کاش قلم دیگری بر سرمقاله نمی‌نشست. علی ای حال، پاره‌متن خوبی‌ست. همان است که پرونده‌ی مندرج از شما طلب می‌کند، همان که محمد نداف یادآور است. قلمی شیوا دارد و شیرین است و کوتاه، بازخوانی آن کژنویسی‌های متون را از یاد می‌برد. شناسنامه‌ی نشریه در ادامه آمده است و نشانی رایانش در تلگرام. اگر تا کنون متوجه دایره‌های رنگی پایین صفحه نشده‌اید، شماره‌ی صفحه‌اند که نقشی از اعداد دودویی زده‌اند. علیرضا هاشمی نویسنده‌ی نخستین مقاله‌ی این شماره است، مقاله‌ای سرشار از ایرادات نگارشی و استفاده‌ی نابجا از کلمات. آیا اصل بر نگارشی غیر رسمی‌ست؟ باشد. چگونه ممکن است که نویسنده در یک متن از هر دوی “” و «» استفاده کند؟ مصرم که ایراد بزرگی‌ست، زیرا جلوه‌ای نازیبا دارد. رعایت نیم‌فاصله، ما را از دیگر ایرادات مصون نگاه نمی‌دارد. هر چیز جای خود. بزرگ‌ترین ایراد اما، نه نگارشی‌ست و نه املایی. ایراد خود متن است. شما متنی نوشته‌اید و در نهایت صحبتی از حضرت امام ضمیمه‌ی آن کرده‌اید، یا کلمات شما ضمیمه‌ای بلند و بالا بر صحبت ایشان‌ند؟ اگر دومی باشد -که مشکوکم به غیر و علتش مشهود است- سراپا ایراد است این متن. قلم به شما داده‌اند که بر صفحه برانید، آنچه را که در ذهن شما می‌گذرد. آن‌چه نوشته‌اید از دیگری‌ست، فکر و ذهن دیگریست، از شما نیست. گیریم که عیبی ندارد ضمیمه‌نوشتن و سلیقه‌ی من است این اراجیف خطوط بالا. انتقادند فرمایشاتتان؟ به چه کسی؟ جامعه را نکوهش می‌کنید یا دانشگاهیان (که بله، دانشگاهیان هم از جامعه‌اند و ال و بل) را؟ راستش را بگویم و کوتاه کنم صحبت از این صفحه را. هم‌کلامی کوتاه با مسافر قطار شهری را ترجیح می‌دهم بر بازخوانی این متن، که از اولی دردی هویداست و دومی در بهترین شرایط نیازمند توضیح نگارنده است. به پرونده برسیم، با سه بخش نامه، متن جعلی و رایاجوک. تعریف از دو بخش اول است یا تخریب بخش سوم، نمی‌دانم. می‌دانم اما که کج‌سلیقگی محرز است، هنگامی که رایاجوک هم‌نشین متونی می‌شود که به دور از هیجانات نوجوانانه نگاشته شده‌اند و چیزی جز پوزخند به شوخی‌های متن در خود دارند. وارد بحث رایاجوک‌ شدن بیهوده است و وقت‌گیر. طنز نیست و اگر باشد، متن طنز خوبی نیست. جدی نیست و اگر باشد، به همان منوال قبلی، متن جدی خوبی نیست. اگر در نظر بگیریم که متن نشریه‌ایست برای دانشکده و مخاطبانش رفقای هر روزه‌ی ما و ایرادی ندارد این‌گونه نوشتن، سلمنا، بنویسید و بخوانید و لذت ببرید (اگر توانید). پرداختن به نامه و متن جعلی دل‌نشین‌تر است. نامه‌ها پرداخته‌ی ذهن انسان‌هایی هستند با کوله‌باری از تجربه‌های مختلف. به عبارتی، هر یک از دانشجویان دانشکده‌ی مهندسی کامپیوتر، قادرند از پنجره‌ی این صحبت‌ها صدای آینده‌ی خود را بشنوند و بدیهی‌ست که رایانش جز این هدفی نمی‌دیده و شکر که نائل آمده. متن جعلی محتوایی دارد قابل ستایش. شایسته است بازنوشته شود، فرم دیگری به تن کند، قلم دیگری براندش و آنقدر این راه تکرار شود تا آویزه‌ای باشد بر گوش‌هامان. بخوانیدش، باز بخوانیدش. زیباست. متن بعدی از محمد نداف است. کارشناسی را در شریف به پایان برده، دانشکده‌ی مهندسی کامپیوتر. برای ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران می‌خواند. از سیر فکر خود می‌گوید، نمایان می‌کند که چگونه سر از دانشکده‌های علوم انسانی دانشگاه تهران درآورده و اگر با من هم‌نظر باشید، خود را خط‌شکن می‌داند. بی‌راه نیست، خطوط ترسیم‌شده‌ی جامعه و بندهای آن را نمایان می‌کند و منزجر می‌کند آدمی‌زاد را از قوانین نانوشته‌ای که پیش آورده. نظام آموزشی را به چالش می‌کشد و از نخبه‌ها می‌گوید. نیازهایش را می‌شمارد و پیرامونشان سخن می‌راند. بهترین مقاله‌ی این شماره نیست اما خواندنش هم خالی از لطف نیست. می‌توان از ایرادات نگارشی و املایی کوچک آن صرف نظر کرد، که صحبتی دارد و به هر زبانی، شنیدنش مفید است. حورا ابوطالبی نوشته است، پاسخی بر نوشته‌ای در شماره‌ی پیشین. امتیاز بزرگی برای رایانش است این قسم گفتمان‌ها. کسی معترض است با ادبیات خود، شورای صنفی پاسخ می‌دهد و او هم با ادبیات خود.هر دو اما رایانش را به عنوان سامانه‌ی ارتباطی انتخاب می‌کنند که نشانی عیان از نفوذ این نشریه در دانشکده است. جذاب‌ترین صفحات رایانش اما، دو صفحه‌ی آخر آن است. از دانشجویان رشته‌ی کامپیوتر، طراحی بازی دور از انتظار نیست. این بار گروه رایانش اقدام به تولید بازی‌ای در بستر تلگرام کرده‌اند و خود را از مابقی نشریات دانشگاه متمایز ساخته‌اند. توییت‌های صفحه‌ی آخر جنبه‌ی طنز شماره را حفظ کرده‌اند و پشت جلد، اختصاص به توییت‌هایی دارند که در بازخورد به متن «هیس، دخترها مهندس نمی‌شوند» ارسال شده‌اند. اما در صفحه‌ی آخر این شماره، علی اسدی نوشته است. هر چند کوتاه و کم، اما فوق‌العاده زیبا و پرمحتوا. سلیقه حکم به برتری این نوشته بر کل شماره می‌دهد. پایان خوشی بر پایان دوره‌ی دوم رایانش.نیما فلاحیان، دانشجوی مهندسی کامپیوتر شریف