اصل برائت چیست و حکم آن در قانون مجازات اسلامی چه می باشد؟

برائت به معنای پاک شدن از عیب و تهمت و تبرئه شدن است. در حقوق نیز یعنی باید بنا را بر بی گناهی افراد گذاشت. اصل بر برائت است در قانون اساسی در اصل ۳۷ بیان شده که اشعار می دارد: “اصل، برائت است و هیچ کس از نظر قانون مجرم محسوب نمی شود مگر اینکه جرم او در دادگاه صالح ثابت گردد. ” بنابراین اصل برائت آن است که تا زمانی که جرمی در دادگاه ثابت نشده است، نمی توان فردی را مجرم دانست و مجازاتش کرد.تعریف اصل برائتروند رسیدگی در دادگاه ها به ویژه در خصوص برخی موضوعات حقوقی و یا جرایم بسیار زمان بر است به همین علت برخی افراد هنگامی که در مقام اتهام به جرمی قرار گرفته و پرونده آنها در روند رسیدگی و دادگاه قرار می گیرد، همواره نگران این هستند که در این مرحله برچسب مجرم به آنها خورده، آبروی آنها در خطر افتد و یا اینکه چون در مقام اتهام هستند، این امر در سوء پیشینه آنها مندرج و منعکس گردد.از طرفی شان و کرامت انسانی بسیار بالا است و اگر قرار باشد صرف متهم شدن به جرمی و تا قبل از اثبات آن جرم، فرد را مجرم دانست و وی را از حقوق انسانی محروم نمود و در روابط انسانی او را طرد کرد این امر خلاف عدالت است. به همین جهت و از آنجا که هر فرد انسانی جایگاه والا و ویژه ای دارد و صرف در مقام اتهام بودن نباید منجر به بی عدالتی در حق افراد گردد، در فقه و در قانون توجه ویژه ای به برائت و بی گناهی افراد قبل از اثبات جرم شده است.برائت که به آن فرض بی گناهی هم گفته می شود یکی از اساسی ترین اصول بشر است که همواره به آن تاکید شده است. این اصل مهم علاوه بر قوانین داخلی در کنوانسیون های بین المللی نیز بیان شده است.ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر بیان می‌دارد:“هر شخصی که متهم به ارتکاب یک جرم کیفری می‌شود حق دارد که بی‌گناه فرض شود مگر این‌که تقصیرش، مطابق قانون در یک دادگاه علنی که در آن تمامی تضمینات لازم برای دفاع پیش‌بینی‌شده باشد، ثابت شود”.هیچ فردی را نمی توان قبل از اثبات جرم و صرف اتهام یک جرم، مجرم دانست و وی را از حقوقش محروم نمود و شان و منزلت او و آبرویش را در معرض خطر قرار داد و از همین روست که اصل برائت در قوانین داخلی و خارجی مورد تاکید است.همه ما اصطلاح ” اصل بر برائت است “را شنیده ایم. در خصوص اینکه اصل بر برائت است یعنی چه باید گفت: اصل بر برائت است یعنی اینکه طبق قانون، اصل بر بی گناهی افراد است مگر اینکه گناه کار بودن آنها با ادله اثبات کافی نزد قاضی دادگاه ثابت شود و قاضی دادگاه حکم محکومیت وی را صادر نماید. بنابراین اگر کسی جرمی را به دیگری نسبت دهد، اثبات ادعا بر عهده مدعی است و تا جرم با ادله اثبات کافی، اثبات نشده است فرد از هر نظر بی گناه است و می تواند از تمامی حقوقش برخوردار باشد. بنابراین تعریف اصل بر برائت آن است که تا زمانی که جرمی در دادگاه ثابت نشده است، نمی توان فردی را مجرم دانست و او را مجازات کرد.اصل برائت در قانون مجازات اسلامیبرائت در مقررات قانونی مختلف ذکر شده است. قانون گذار با تکرار این اصل در قانون اساسی، قانون آیین دادرسی کیفری و قانون آیین دادرسی مدنی سعی در تاکید بر این اصل مهم دارد. اصل بر برائت در قانون اساسی به عنوان قانون مادر آمده است. که نشانگر تاکید و اهمیت این اصل است. که در ادامه مواد قانونی این اصل را در قوانین مختلف بیان می داریم:اصل بر برائت در قانون اساسی در اصل ۳۷ قانون اساسی بیان شده است که اشعار می دارد:” اصل، برائت است و هیچ کس از نظر قانون مجرم محسوب نمی شود، مگر اینکه جرم او در دادگاه صالح ثابت گردد. “اصل برائت در قانون آئین دادرسی مدنی در ماده ۱۹۷ این قانون آمده که اشعار میدارد:“اصل برائت است، بنابراین اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد باید آن را اثبات کند، در غیر این صورت با سوگند خوانده حکم به برائت صادر خواهد شد.”اصل برائت در قانون آئین دادرسی کیفری در ماده ۴ این قانون آمده که اشعار می دارد:” هرگونه اقدام محدود کننده، سالب آزادی و ورود به حریم خصوصی اشخاص جز به حکم قانون و با رعایت مقررات و تحت نظارت مقام قضائی مجاز نیست و در هر صورت این اقدامات نباید به گونه ای اعمال شود که به کرامت و حیثیت اشخاص آسیب وارد کند.”اصل برائت در قانون حقوق شهروندی در بند دو ماده واحده این قانون آمده که اشعار می دارد:” محکومیت‌ها باید برطبق ترتیبات قانونی و منحصر به مباشر، شریک و معاون‌جرم باشد و تا جرم در دادگاه صالح اثبات نشود و رأی مستدل و مستند به مواد قانونی و یا‌ منابع فقهی معتبر (‌درصورت نبودن قانون) قطعی نگردیده اصل بر برائت متهم بوده و‌هرکس حق دارد در پناه قانون از امنیت لازم برخوردار باشد.” https://dad-man.ir/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%b6%d8%b1%d8%a8-%d9%88-%d8%ac%d8%b1%d8%ad-%d8%b9%d9%85%d8%af%db%8c/