دیجیکالا؛ سرخی تو از ما

صبح روز چهارشنبه ساعت ۹:۳۰ از خیابان گاندی، با وسیله‌ی نقلیه‌ی سفید رنگی که بزرگتر از مینی‌بوس و کوچکتر از اتوبوس بود، راهی دیجیکالا شدیم. راستش نمیدانستم که به کدام بخش دیجیکالا رهسپار هستیم. در میانه‌ی راه متوجه شدم که قرار است به سمت مرکز پردازش دیجیکالا ( که خارجی ها به آن Fulfillment Center می‌گویند ) برویم. مرکز پردازش همانجایی بود که خرید های ما را شناسایی می کرد، آن ها را از انبارش برمی‌داشت، بسته بندی می‌کرد و برای ما می فرستاد. به نظرم آمد که تمام این فرایند ها، جنب و جوش و هیاهوی زیادی را به این مکان تزریق می‌کنند و مشتاقانه در انتظار دیدنش بودم.به مقصد مورد نظر رسیدیم و وارد لابی ساختمان دیجیکالا شدیم. محیطی ساکت و آرام که کمی دور از انتظار من بود. دیوارهای شیشه‌ای اتاق هیچ چیزی را برای پنهان کردن نداشتند و گویی می‌خواستند هرچه درونشان می‌گذرد را با خلوص و صمیمیت برای تمامی افراد بیرون در میان بگذارند. در آن‌جا، مردی نسبتا جوان با عینک ‌گرد و با ریش نسبتا پر پشت و سبیل های آمده بر روی لب، خودش را به ما معرفی کرد. قرار شد در این تور راهنمای ما شود و ما را بگرداند و برایمان از گوشه کنار های دیجیکالا بگوید. پس از رعایت الزامات قانونی و پوشیدن کاور و قرار دادن هدست ها بر روی گوشمان ( آقای راهنما گفت که برخی جاها ممکن است سر و صدا زیاد باشد برای همین از طریق این هدست صحبت های من را دنبال کنید که چیزی را از دست ندهید! ) به سمت سالنی حرکت کردیم که پر از میز و صندلی بود. در این سالن اندکی نشستیم و با صرف کیک و آبمیوه به صحبت های مقدماتی آقای راهنما گوش سپردیم. حرف هایش با معرفی دیجیکالا و برادران محمدی و اینکه از کجا وارد این مسیر شدند، شروع شد. مثل اینکه این دو برادر در ابتدا مجله‌ای داشتند با وظیفه‌ی نقد و بررسی محصولات دیجیتال! این مجله کاربردی، در حکم یک مشاور و راهنمای خوب و کارگشا برای خرید محصولات دیجیتال بود. حال شاید بپرسید که چطور از مجله به دیجی کالا ؟ ماجرا از این قرار است که برخی از افراد از طریق همین مجله با برادران محمدی تماس می‌گرفتند و درخواست می‌کردند که شما که محصولات دیجیتال مانند موم در کف دستانتان است، پس لطف کنید و یک فلان چیز را خودتان برای ما بخرید و همه‌ی هزینه‌هایش هم با ما! این شد که بعد از انجام دادن چند باره‌ی این کار، ایده‌ی دیجیکالا به ذهن این دو برادر رسید. و صد البته از ایده تا چنین دیجی کالایی که ما میدیدیم، هزاران ساعت سختی و مرارت و خون دل خوردن فاصله بود. و شاید برای همین رنگ بخش اول لوگوی دیجیکالا در ابتدا قرمز شد. قرمز شد تا همه‌ی سختی‌ها و خون دل خوردن‌ها را در خودش به یادگار نگه دارد. همین جور ذهنم درگیر قرمزی لوگوی دیجیکالا بود که آقای راهنما گفت ترجیحا درون خط قرمز حرکت کنید. چون ممکن است وسایل نقلیه‌ای در مسیر باشند که ناغافل تغییر مسیر حرکت دهند. بودن در خط قرمز باعث امنیتتان می‌شود. چقدر جالب! البته شاید فقط برای منی که داشتم به آن همه قرمزی فکر می‌کردم جالب بود. رگ‌های سرخ انبار که به افراد درون آن امنیت میداد. خونی که در انبار جاری بود به آن زندگی می‌بخشید...آقای راهنما در ابتدا به ما از انبارداری محصولات گفت. میگفت در اکثر مواقع انباردار در هرقفسه‌ای که عشقش بکشد محصولات را قرار می‌دهد اما آدرس جایی که آن محصول را گذاشته در نرم افزار موجود ثبت می‌شود. بعد از این صحبت ها دیگر تعجبی نداشت که در قفسه‌ها، جعبه‌ی مداد رنگی را در کنار تعدادی گل سر و ماگ حرارتی ببینم. این کار به گفته‌ی آقای راهنما ۳۵ فایده‌ی مهم داشت که مهم ترین آن سرعت بالای پیدا کردن و یک جا کردن محصولات سفارش داده شده بود. کار جالبی هم بود، به این فکر می‌کردم که اگر خدا هم هرجا که عشقش می کشید آفریده هایش را پخش می‌کرد، ممکن بود صبح هنگام بلند شدن از خواب یک پیرمند هندی را ببینم که سوار بر فیلی در حال گشت و گذار در کنار رود نیل است و در کنارش همین آقای راهنما دیده شود که موتورش را روشن می‌کند تا هر چه سریعتر با عبور از وسط جنگل امازون به دفتر کارش در دیجیکالا برسد. غرق در همین فکر ها بودم که سروصدای کوبیده شدن چیزی بر سقف حواسم را سر جایش آورد. سر و صدا ها تازه داشتند خودشان را نشان می دادند و اعلام وجود می‌کردند! با دستور آقای راهنما به جای دیگری از این انبار بزرگ رفتیم. در حین پیاده روی در مسیر انبار دیجی‌کالا، آقای راهنما قصه‌های موفقیت دیجی کالا را برایمان تعریف کرد. از اعتمادشان به شرکت‌های جوان و پویا گفت. می گفت این اعتماد ها بعضی اوقات به ضررشان تمام می‌شده اما این فکر و عقیده، چیزی بود که در درون برادران مدیر وجود داشت. نتیجه اش هم تولید همان نوار نقاله‌ی کیلومتری بود که در طول و عرض انبار دیجیکالا حرکت کرده بود. نوار نقاله‌ای که شرکتی ایرانی آن را ساخته بود و با پشت سر گذاشتن تمام سختی‌ها، اکنون بر سطح محکم انبار لم داده بود و دست و پایش وظیفه‌ی جابه‌جایی محصولات مختلف دیجیکالا را بر عهده داشت. محصولات در دو سبد رنگی مختلف ریخته میشد. یک سبد زرد و یک سبد سبز. سبد‌های زرد حاوی تکه‌هایی بودند که قرار بود در ادامه به هم بپیوندند. رنگ این سبد ها، برایم سوال ایجاد کرده بود. مگر قرار نبود نشانه ای قرمز در تمام دیجیکالا ریشه بدواند؟ پس چرا اینجا اثری از رنگ قرمز نیست؟ مغموم از اینکه تیر داستان ساختگی‌ام به سنگ خورده و تمامی آن قرمز هایی که گفتم حاصل ذهن پریشان خودم بوده به سمت دیگر ساختمان دیجیکالا حرکت کردیم. جایی در طبقه‌ی بالای انبار دیجیکالا و مشرف به فضای بیرونی، جایی که با آن همه سر و صدای بیرون، پر بود از سکوت و آرامش. اسمش کارخانه‌ی محتوا بود. زمین و دیواری با تم رنگ آبی که پر بود آدم‌هایی که پشت لپ تاپ نشسته اند و گویی در حال انجام دادن کارهای مهمی هستند. آن جا، قسمتی بود که تمام محتوای دیجیکالا در آن تولید می‌شد و من، با شوقی عجیب در انتظار بررسی آن بودم. بر روی اتاقک شیشه ای که در میان ساختمان جا خوش کرده بود عبارتی نوشته شده بود: Content Is Not A King.. Content Is A Kingdom . خب راست هم می‌گفت. در زمانی که شرکت‌هایی با صورت زیبا تعدادشان سر به فلک می‌کشد، شاید باید بلند شوی و بگویی خب برادر جان سیرت زیبا بیار.. شاید آن وقت باشد که متفاوت شوی و بدرخشی . بدرخشی و یک امپراطوری بزرگ خلق کنی. شاید مشتریانت را دعوت کنی به درونی ترین بخش‌های کسب و کارت و با آن‌ها یک چای بنوشی و از سختی ها و لذت‌های کارت با او صحبت کنی.. نمیدانم شاید هم این ها یک سری خیال خام است که بر دهان واقعیت شیرین نیاید. نمیدانم ..باید این هدفون را بردارم. اینجا سکوت به حدی است که بتوانم صدای آقای راهنما را گوش دهم. اما انگار آقای راهنما جای خود را به مدیر بخش محتوا داده است. آقای مدیر انگار صدای زیبایی داشت، کنجکاو شدم و هدفون را گذاشتم تا صدایش را بهتر بشنوم. دیدم بله.. صدایش مانند گوینده‌های رادیو تلویزیون است. صدایش دارای بافت خاصی بود که سخت میتوانستی به چیز هایی که می‌گفت دقت کنی. باید اندکی می‌گذشت تا صدا برایت عادی شود. اندکی گذشت و آقای مدیر ما را به سمت اتاق‌های تولید محتوای تصویری هدایت کرد. هر اتاق وظیفه‌ی خاصی بر عهده داشت. یکی مسئول عکس‌برداری از محصولات بزرگی که بیشتر از ۱.۵ متر طول داشتند. یکی مسئول عکس برداری از لباس، یکی زیورآلات، یکی لوازم الکترونیک و .. . عکاسان با سرعت زیادی عکس برداری می‌کردند . فضا پر بود از نور فلاش دوربین‌ها. گویی برای محصولات فرش قرمزی برگزار شده و همگی با زیباترین و آراسته ترین وضعیت ممکن، منتظر عکس‌برداری و ثبت در جریده‌ی دیجیکالا هستند. در میان همه‌ی درها، در مشکی رنگی بود که خودنمایی می‌کرد. با خودم تصور کردم که نکند اتاقی باشد که برادران محمدی در آن می‌نشینند و مهم ترین و رازآلود ترین جلساتشان را در آنجا برگزار می‌کنند؟ اما در کمتر از چند ثانیه، آقای مدیر واقعیت پشت آن در را برای ما بازگو کرد و بازهم آب سردی بر پیکره‌ی تخیلات من ریخت. گویا آن اتاق، اتاق تولید محتوای صوتی فیدیبو است و به همین علت است که باید درش بسته باشد تا سرو صدا به داخل آن نفوذ نکند. در سمت دیگر آن ساختمان، افرادی بودند که به تولید محتوا می‌پرداختند، از محتوای متنی برای توضیح کتاب ها گرفته تا کاتالوگ برای محصولات و .. . در جایی آقای راهنما اشاره کرده بود که در حال حاضر هرکسی می‌تواند اجناسی که دارد را در دیجیکالا به فروش بگذارد و با دیجیکالا همکاری کند. آقای مدیر هم این نکته را افزود که حتی این افراد اگر دوربین‌های درست و حسابی برای عکس‌برداری از محصولاتشان ندارند، می‌توانند از خدمات عکس‌برداری دیجیکالا استفاده کنند که قیمتش خیلی کمتر از عکس برداری بیرون است. انصافا خدمت خوبی هم هست. هم در هزینه‌ی فروشنده صرفه‌جویی می‌شود و هم پولی به حساب دیجیکالا می رود. قطره قطره‌ای که اگر جمع گردد دریای بزرگی خواهد شد! در آخرین قسمت این کارخانه‌ی محتوا، آقای مدیر ما را به سمت یک کاردستی جذاب و پر از رنگ و نقش برد. دست مریزاد آقای مدیر! با این کارت دوباره موتور خیال‌پردازی‌ام را روشن کردی! این کاردستی، وسیله‌ای بود که به دست برادران محمدی ساخته شده بود و برای مقایسه‌ی کیفیت عکسبرداری دوربین‌ها از آن استفاده می‌شد. یک نکته‌ی مهم در کاردستی وجود داشت که میتوانستی بفهمی کاردستی، مال همان سال‌های اولیه دیجی‌کالاست. و آن هم لوگوی دیجیکالا بود! لوگوی دیجی کالا در ابتدا، کلمه‌ی « دیجی » اش قرمز رنگ بود و پس از گذشت زمان، کلمه‌ی « کالا» ی آن به رنگ قرمز درآمده بود، همان گذاری که با خون دل خوردن دو برادر و جاری شدن رنگ قرمز از «دیجی» به سمت «کالا» شکل گرفته بود و در این انتقال،‌ قطره‌هایی خون چکیده بود و در رگ‌های دیجیکالا جاری شده بود. آن را به حرکت درآورده بود و شده بود همان چیزی که الان هست! داستان رنگ قرمزم پررنگ تر از همیشه شده بود. گویی داستان من هم از این خون تغذیه کرده بود و کاملا زنده و پر جنب و جوش شده بود. تنها چیزی که ذهنم را مشغول کرده بود همان سبد‌های زرد و سبزی بودند که به داستان من ارتباطی نداشتند. شاید باید صبر می‌کردم تا سرنخی ببینم و گره داستان را باز کنم. قصه را گذاشتم گوشه‌ی ذهنم تا خیس بخورد و به حرکتم ادامه دادم. هنگام خداحافظی، مدیر گفت مدل ذهنی ما در اینجا مثل بازی فرمول یک است. سریع و کامل و بی نقص! فرمول یک را نمی پسندیدم! آخر چرا مدل ذهنیشان مثل فوتبالیست‌ها نباشد؟ در فوتبالیست ها وقتی یاران سوباسا چیزی را میخواستند میشد. حالا مهم نبود که همگی مصدومند یا با تیم منتخب جهان بازی می‌کنند یا سی ثانیه به پایان مانده است. آخر به نظرم چون آن چیز را از ته دل میخواستند به آن می‌رسیدند. حالا مهم نیست چه شرایطی وجود دارد و چقدر احتمال نشدن زیاد است. مدل ذهنی زیبایی نیست؟ البته قصد اصلی من از انتخاب این مدل ذهنی، وجود برادران تاچی‌باناست. شاید برادران محمدی موهای بلندی نداشته باشند یا دندان‌های نیششان از دهان بیرون نزده باشد یا نتوانند با حرکات اکروباتیک به آسمان بپرند و توپ را به تور دروازه‌ی حریف بچسبانند. اما توانسته‌اند جور دیگری حاضران را به وجد بیاورند. و خب برادران تاچی‌بانا هم در پس همه‌ی آن کارها همین وظیفه را بر عهده داشتند! به وجد آوردن حاضرین! به همین علت است که میگویم فوتبالیست ها خیلی بهتر از فرمول یک است. کاش این مسئله را در همان جا به آن‌ها گوش‌زد می‌کردم. بگذریم .. در ادامه از آقای مدیر خداحافظی کردیم و به همراه آقای راهنما به آخرین بخش، یعنی بخش بسته‌بندی محصولات رسیدیم. نوار نقاله‌ای که اینجا نیز حضور داشت و مسئولیت رساندن سبد‌های سبز و زرد را به مسئولین بسته‌بندی داشت. پر جنب و جوش ترین و پر سروصدا ترین بخش، همین بخش بود. آخر با این همه سر و صدا و جنب و جوش مگر می‌شود رنگ قرمزی وجود نداشته باشد؟ در به در به دنبال اثری از رنگ قرمز می گشتم تا بتوانم پایان قصه ام را با آن همراه کنم که خوشبختانه این انبار بزرگ من را نا امید نکرد. محتویات سبد های سبز رنگ و زرد رنگ، در سبد های قرمز رنگی یکجا و جمع آوری می‌شد. محصولات مختلفی که یک فرد سفارش می داد، در سبد های مختلف به انتها می‌رسید و در سبدی قرمز رنگ یکجا می‌شد. و خب مگر برادران محمدی کاری جز این کرده بودند؟ آن ها تلاش کردند تا مردم برای خرید کالایشان به یکجا بیایند. و خب آن سبد قرمز هم تصویر کوچکی از آن یکجا شدن را به نمایش می‌گذاشت. داستان خون دل خوردن برادران و قرمز شدن دیجیکالایی که ساخته بودم جواب داده بود. قرمز در همه‌ی اجزای انبار جاری شده بود و من سرخوش از این خیالبافی پر رنگ و لعابم از سبد ها گذر کردم و به بخش بسته بندی رسیدم. بسته‌ها در ۹ اندازه‌ی متفاوت آماده بودند تا کالاهای مختلفی را در برگیرند و به سمت خانه‌‌ي جدیدشان حرکت کنند. خانه‌ی جدیدشان هر نقطه‌ای از ایران می‌توانست باشد. همین مسئله بود که شوق بسته ها را برای تجربه‌ی محیطی نو دو چندان می‌کرد. برای هر بسته ۳ مقصد کلی تعریف می‌شد. تهران، شرکت پست و شهرستان هایی که دیجیکالا در آن جا خانه دارد! این تقسیم بندی با توجه به عجله‌ی زیاد بسته ها که بر روی نوارهای غلتان در حال حرکت بودند چالش مهمی بود و اتفاقا همین چالش یکی از قصه‌‌های موفقیت دیجی‌کالا را متولد کرد. آن هم ساخت وسیله‌ای بود که با استفاده از پردازش تصویر و شناسایی بارکد های روی بسته‌ها، آن ها را به مسیرهای درست هدایت می‌کرد. بررسی هر بسته در کمتر از یک ثانیه انجام می‌شد و به سمت مسیر مورد نظر هدایت می‌شد. کاری که انجام دادنش توسط انسان دوپا بسیار سخت می‌نمود. الحق که این تکنولوژی کار را برای انسان ها آسان می‌کند! مثلا دیگر چه نیازی است که هنگام تولد دوستت او را به یک کافه یا پارک دعوت کنی یا برایش چیزی درست کنی یا اصلا یک روز را با او بگذرانی و کیف کنی؟ کافی است وارد دیجیکالا شوی و یک کارت هدیه برایش بفرستی! تولدش مبارک می‌شود و به کار و زندگی ات میرسی.. شاید تکنولوژي تا جایی کار را راحت کند که بشود در خانه نشست و دوربینی در مینی بوس کار گذاشت که با دیگران به صورت تصویری پانتومیم بازی کنی. بعد همانطور که لم دادی از مرکز پردازش دیجیکالا هم بازدید کنی و تمام شود و برود.. ولی متاسفانه باید بگویم که فعلا در دوره‌ی سخت زندگی به سر می بریم!پس از گشت و گذاری طولانی و بدون خوردن وعده‌ی غذایی، به سمت مینی بوس رهسپار شده و آماده‌ی بازگشت به مبدأ سفر شدیم. آقای راهنما در اتوبوس از داده‌های بسیار زیاد و مختلف دیجیکالا برایمان تعریف کرد. می گفت اینجا داده زیاد داریم. اما اینکه چگونه با این داده ها کار کنی و چه نتایجی را از آن‌ها استخراج کنی هنر است! با خودم فکر کردم که شاید بشود با استفاده از خرید ها و رفتارهای افراد، اختلالات روانی آن‌ها را استخراج کرد. یا مثلا با استفاده از این داده ها بتوان تشخیص داد که افراد در مترو هنگامی که به یک نقطه خیره می‌شوند در ذهنشان چه می‌گذرد. شاید هم دیجیکالا بتواند پیش بینی کند که در آینده مردمان به چه سبک موسیقی گوش خواهند داد.. در فکر داده ها بودم که آقای راهنما گفت : مثلا ما یک مشتری داریم که ماهی ۱ دانه اسکاچ می‌خرد و به خاطر آن اسکاچ ۲ هزار تومنی ۱۲ هزار تومان پول پست می‌دهد. عجب قصه‌ی نابی! با تمام وجودم علاقه پیدا کردم که به آن داده دسترسی پیدا کنم و با آن مرد صحبت کنم. شاید آن مرد در حال ساخت ترکیبی شیمیایی است که عمر انسان را جاودانه می کند! یکی از موادی که نیاز است تا وارد ترکیب شود فقط در اسکاچ هایی یافت می شود که در دیجیکالا به فروش می رود. آن هم نه به خاطر خود اسکاچ! بلکه به خاطر فرایندی که در مسیر پست طی می کند و مواد شیمیایی آن دچار تغییر می شود! شاید هم مردی بوده که به خاطر خرید اسکاچ از دیجیکالا، دعوایی ساده را با معشوقه اش آغاز کرده و باعث رنجش و رفتن او شده باشد و الان برای اینکه خودش را مجازات کند و آن اتفاق تلخ از یادش نرود دو هفته ای یک بار از دیجیکالا اسکاچ می خرد! کسی چه می داند.جالب است! انگار در پس همه ی این اطلاعات قصه‌های زیبایی نهفته است. اصلا به نظرم باید یک شغل به اسم قصه‌گوی داده ایجاد شود! که با استفاده از داده های مختلف آدم ها، قصه‌های مختلفی بگوید! همان چیزی که مردم دوستش دارند و به آن گوش می‌سپارند! به نظرم دیجی کالا باید از این پیشنهاد عالی که دادم استقبال کند و چنین موقعیت شغلی را ایجاد نماید. این را هم خاطر نشان کنم که اگر چنین موقعیتی ساخته شد با کمال میل می‌توانم مدیریت آن را بپذیرم. به قول آقای راهنما دیجی کالا داده زیاد دارد. اما مهم این است که بشود با آن داده ها کاری کرد.. و خب چه کاری بهتر از قصه گویی ...آخر سفر است. از همدیگر خداحافظی می‌کنیم و به سمت خانه‌هایمان می‌رویم. چشم هایم خواب آلوده شده اند و منتظرند تا به آغوش گرم تخت خواب برگردند. خورشید به حرکت خود در پهنه‌ی آسمان ادامه می‌دهد و دوردست را به رنگ قرمز در می‌آورد. به سایت دیجیکالا سر می زنم.. ای کاش مجموعه‌ی فوتبالیست‌ها را برای فروش داشته باشند..