فرار یا قرار (بخش ۵)

آیا فرار و بیقراری هم با هم نسبتی دارند؟ شاید برای شما هم این پرسش پیش بیاید که آیا بی‌قراری هم می‌تواند با شکلی از فرار باشد؟ این سوال مدتی است که ذهنم را به خود مشغول کرده است زیرا این‌طور به‌نظر می‌رسد که بیقراری یا عدم استقرار هم می‌تواند سبکی از زندگی هم باشد. یادم می‌آید آن زمان‌های دور که رمان‌های پائولو کوئیلو در ایران طرفداران بسیاری پیدا کرده بود، کنار رودخانه پیدرا نشستم و گریه کردم را می‌خواندم و جایی در آن کتاب نوشته بود،‌انسان‌ها دو دسته‌اند، آن‌هایی که ساکن می‌شوند و آن‌هایی که همیشه درحال حرکت هستند، آیا آن عده که همیشه درحال حرکت بودند، انگیزه‌ای برای فرار داشتند یا از سر بیقراری به راه می‌افتند؟اوضاع زمانی روشن می‌شود که راه فراری وجود نداشته باشدواقعا آدم‌ها به‌لحاظ بیقراری و قرار یا سکون و حرکت هم می‌توانند به دو دسته‌ٔ مهم و بزرگ تقسیم شوند. بعضی‌ها قرار ندارند و باید دائما در حرکت باشند و این لزوما به‌معنای فرار نیست. اما گاهی این بیقراری‌ها چنان پاپیچ آدمیزاد می‌شود که شبیه خطری بیرونی، اما از طریق محرک‌های درونی، آدمیزاد را به رفتارهایی غیرطبیعی وامی‌دارند. انگار که نیرویی دائما ما را به حرکت‌های تازه، هیجان‌آمیز یا حتی جنون‌آمیز می‌کشاند و همین می‌شود که در برخی موارد ما با انگیزه‌های کاملا ناشناخته‌ای مواجه می‌شویم که علائمش می‌شود بیقراری که می‌شود میل افراطی به تغییر مکان، تغییر رشتهٔ تحصیلی، تغییر شغل و حتی تغییر در روابط. معمولا اینجا جایی است که باید بتوان از راهنمایی‌های روانشناسان بیشتر بهره برد تا افرادی که مثل من که قصد دارند با شمی‌ّ درونی یا زیستی این پدیده را بشناسند و با دیگران در میان بگذارند. نمی‌دانم روانپزشکان برای بیقراری، چند جور دسته‌بندی دارند اما احتمالا یکی از این دسته‌بندی‌ها ناشی از اضطراب، استرس یا استرس پس از حادثه و موارد شبیه به آن است یا تغییرات درونی هورمون‌ها که افراد دارای اختلالات دو قطبی یا صرفا اختلال‌های خلق‌وخو درگیرش هستند. شیدایی‌ها و بالاوپایین شدن‌های این افراد گاهی زندگیشان را مختل می‌کند و به درودیوار می‌کوبد. هرچه افسردگی آدم را زمین‌گیر می‌کند،‌شیدایی، آدم را بی‌وسروپا که موجب تصمیم‌گیری‌های سودازده یا هیجانی می‌شود. برخلاف فرارهایی که برای دوری از خطر شکل می‌گیرد، این‌ گونه دویدن‌ها و پای در راه نهادن‌ها، برای درآغوش کشیدن خطر است، برای فراتر رفتن از محدودیت‌ها، روزمرگی‌ها و سکون‌ها. بااین‌حال هردو به شکلی ناخودآگاه دارند خودشان را به ما تحمیل می‌کنند.آنچه می‌خواهم بگویم این است، فرار انواع مختلفی دارد. فرارهای خواسته، فرارهای ناخواسته و فرارهایی که به‌قول روانشناسان، ژنتیک و زیست جسمانی به ما تحمیل می‌کنند و در نکتهٔ مشترک اند و این که ما در همهٔ این موارد، دست به اقدام می‌زنیم زیرا به لحاظ روانی یا زیستی، امنیت خود را در فرار از چیزی می‌یابیم، گاه این حس خطر به‌معنای آسیب‌ دیدن است و گاه خطر ایستایی و سکون و بی‌خطری. چه فرار و چه قرار، آنچه مهم است دانستن و قدرت روبه‌رو شدن با خود است، چیزی که همهٔ ما از آن می‌گریزیم. مثل همهٔ داستان‌ها، قهرمان باید به خانه بازگردد و باآنچه از آن فرار کرده، دوباره روبه‌رو شود. خواه پدر یا مادری تنگ‌نظر، خواه حاکمی زورگو، خواه جاه‌طلبی‌هایی که در گذر زمان رنگ می‌بازند. انگار که باید جایی دوباره به خود برگشت تا قرار را در درون پیدا کرد،‌ دقیقا مثل کیمیاگر پائولو کوئیلو و انگار که ما آدم‌ها در دایره‌ای می‌چرخیم و حرکت می‌کنیم که همیشه به جای نخستین باز می‌گردد و نشان می‌دهد که فراری از این چرخه برای ما ممکن نیست، مگر با خود روبه‌رو شویم و خودمان را ببینیم و چاله‌های هولناک درونمان را بشکافیم و با آن‌ها روبه‌رو شویم.فرار یا قرار بخش ۱فرار یا قرار بخش ۲فرار یا قرار بخش ۳فرار یا قرار بخش ۴...فرار یا قرار بخش ۶فرار یا قرار بخش ۷فرار یا قرار بخش ۸فرار یا قرار بخش ۹فرار یا قرار بخش ۱۰فرار یا قرار بخش ۱۱فرار یا قرار بخش ۱۲فرار یا قرار بخش ۱۳فرار یا قرار بخش ۱۴فرار یا قرار بخش آخر