تأثیرپذیری شهرها از بلاکچین

بلاکچین یکی از پرطرفدارترین فناوری‌های موجود است که تعداد کمی از شهرها، آنرا در ارائه سرویس‌های شهری پیاده‌سازی نموده‌اند. از سویی دیگر، توجه بیشتر شهرها به بلاکچین و در نظر گرفتن آن به عنوان یک تغییر اساسی در روند خدمات شهری در سال‌های اخیر را نمی‌توان نادیده گرفت. در حال حاضر، به دلیل پیشرفت‌هایی که در حوزه‌های ارزهای دیجیتال، قراردادهای هوشمند، دارایی‌های دیجیتال و فناوری وب 3 ایجاد شده است، علاقه به فناوری دفتر کل غیر متمرکز، در حال افزایش است. در خصوص استفاده از بلاکچین در شهرها، تنها نباید به موضوع پذیرش این فناوری توجه کرد بلکه باید دید آیا شهرها برای پذیرش فناوری بلاکچین آماده هستند؟1- تغییرات اجتماعییکی از موضوعاتی که در کنگره جهانی Smart City Expo در بارسلونا در خصوص بلاکچین مطرح شده است، قدرتی که این فناوری در ایجاد تغییر داشته و مقایسه آن با ماشین چاپ و اینترنت بوده است. یکی از نکاتی که باید به آن توجه داشت این است که بلاکچین، قدرت تغییر بالایی دارد و همین باعث می‌شود که بسیاری از روندها و مناسبات اداری تغییر نماید. آنچه که در استفاده از بلاکچین دارای اهمیت است، عدم تصمیمات منفعلانه در این زمینه است.در بررسی شهرهای جهان در زمینه ایجاد تغییرات با استفاده از بلاکچین، بوئنوس آیرس (پایتخت آرژانتین) یکی از نمونه‌های موفق می‌باشد. این شهر، جامعه بزرگی از توسعه‌دهندگان بلاکچین را داشته و شروع به تبلیغ به عنوان یک مرکز بلاکچین برای جذب سرمایه‌گذاری در این حوزه کرده است. از سویی دیگر، این شهر بر روی پروژه‌های کلیدی مبتنی بر بلاکچین تمرکز دارد که یکی از آنها، سیستم هویت دیجیتال است که از طریق آن به مدیران شهری اجازه داده می‌شود تا به طور خودکار اعتبار اسناد و مجوزها را بررسی و تأیید نموده و همچنین اعتبار و اسناد بخش خصوصی را نیز پشتیبانی نمایند. با استفاده از بلاکچین و کاربردهای آن، بوئنوس آیرس قصد دارد به سمت ایجاد «حکمروایی هوشمندتر» حرکت نماید. یکی از اهدافی که بوئنوس آیرس در استفاده از بلاکچین به دنبال دستیابی آن است، حذف استفاده از کاغذ و اطلاعات تکراری از تعاملات بین شهروندان و شهرداری است. اعلام شده است که در 80 درصد از تعاملات، اطلاعاتی از شهروندان و مراجعه‌کنندگان دریافت شده است که قبلاً در اختیار دولت قرار گرفته است. یکی دیگر از موضوعاتی که در این شهر به آن توجه شده است، استفاده از هوش مصنوعی و بلاکچین در اتوماسیون روندها و کاهش دخالت نیروی انسانی در انجام آنهاست.2- کشف کاربردهای بلاکچیندر راستای استفاده از بلاکچین، پیشرفت‌هایی نیز در بخش وب حاصل شده است که از آن جمله می‌توان به مهاجرت از وب 2.0 به وب 3.0 اشاره کرد، موضوعی که به عنوان یک «تغییر پارادایم» شناخته شده و کاربردهایی در بلاکچین و قراردادهای هوشمند دارد.اما در بررسی تجربیات شهرهای جهان، مقامات شهری به دنبال کشف کاربردهای این فناوری‌های نوین هستند. به عنوان مثال، در شهر فیلادلفیا، مدیران شهری به دنبال درک فناوری وب 3.0 (Web 3.0) و کاربردهای آن در ارائه خدمات شهری هستند. در بررسی‌های مقامات شهری، نکاتی چون تأثیرات فناوری بر نحوه ارائه سرویس و نیز نتایج عدم استفاده از فناوری مورد بررسی قرار گرفته است. در فیلادلفیا، بلاکچین در حوزه‌هایی چون مدیریت هویت، ارزهای دیجیتال شهری، توکن‌های رمزنگاری قابل مبادله، قراردادهای هوشمند برای حمایت‌های قانونی بیشتر از کارگران کم درآمد و نقل و انتقال املاک و مستغلات مورد استفاده قرار گرفته است. مقامات این شهر آمریکا معتقد هستند که «تغییر بازی» در حال رخ دادن است و به همین خاطر از ابتدای سال 2021، موضوع وب 3.0، ارزهای دیجیتال و قراردادهای هوشمند را مورد توجه و بررسی قرار داده‌اند.3- اخلاق مهندسی در استفاده از فناوری بلاکچینعاقلانه است که شهرها در ارائه خدمات خود از فناوری بلاکچین استفاده نمایند. مانند هر فناوری دیگری باید اطمینان حاصل نمود که همه شهروندان دسترسی عادلانه به این فناوری دارند و در استفاده از آن، دچار مضیقه نیستند. اما با این حال، استفاده از بلاکچین خطرات خاص خود را نیز به همراه دارد.یکی از مباحثی که در این بخش وجود دارد، این است که در پیاده‌سازی بلاکچین باید مراقب بود که توسعه آن به صورت کامل پیاده‌سازی شده است. زیرا بلاکچین مانند هوش مصنوعی نیست که بتوان آنرا دوباره آموزش داد. لذا در بلاکچین چون با داده‌هایی چون اطلاعات هویتی اشخاص، دارایی‌های دیجیتال و کیف پول سر و کار دارد، باید با تمام دقت و امنیت، پیاده‌سازی شود. این نکته به خصوص در ارائه سرویس به افرادی که آسیب‌پذیری بیشتری در این حوزه دارند (به دلیل سواد کم دیجیتالی)، باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.بلاکچین مبتنی بر تمرکززدایی است ولی این بدان معنی نیست که تمرکززدایی باعث از بین رفتن نیاز به حکمروایی می‌شود. حکمروایی نقش مهمی در این ایجاد تمرکززدایی خواهد داشت و باید یک هسته متمرکز حکمرانی در استفاده از تمرکززدایی فناوری بلاکچین وجود داشته باشد. این هسته حکمروایی وظیفه بررسی استفاده از بلاکچین در چالش‌های موجود را بر عهده دارد. گاهاً مشاهده شده است که برای حل یک چالش، استفاده از بلاکچین مناسبترین روش نمی‌باشد. پس در ارائه راه‌حل برای چالش‌های موجود، باید خطرات راه‌حل‌های پیشنهادی را نیز بررسی نمود. در مقایسه با فضای هوش مصنوعی، اخلاق مهندسی در بلاکچین دارای رشد کمتری بوده و نیاز به توجه بیشتری دارد. فضای اخلاقی هوش مصنوعی، بالغ‌تر بوده و درس‌آموخته‌های مختلفی در این زمینه وجود دارد. اما در خصوص بلاکچین، نه تنها در بخش فناوری بلکه در بخش‌هایی چون متخصصان، مقررات و سیاست‌گذاری نیز پنل‌های نظارتی لازم است.4- شهرهای رمزنگاری شدهیکی از پیشرفت‌های قابل توجه در شهرها، راه‌اندازی ارزهای رمزنگاری شده مخصوص شهرها بوده است. در سال 2021، مؤسسه غیرانتفاعی CityCoins، رمز ارز NYC Coin ($ NYC) را راه‌اندازی کرد که دومین توکن رمزنگاری معرفی شده پس از Miami در ماه آگوست 2021 است. CityCoinsبه کاربران این امکان را می‌دهد که برای حمایت و پشتیبانی از فعالیت‌های شهری، سکه استخراج کنند، زیرا 30 درصد از سود حاصل از استخراج، در کیف پولی که برای دولت محلی است، جمع‌آوری می‌شود. از سویی دیگر، CityCoins اقدام به برگزاری هکاتون نیز نموده است. در دسامبر 2021، کیف پول CityCoins در میامی دارای ارزش 23 میلیون دلار و در نیویورک دارای ارزش 27 میلیون دلار بوده است. طرح‌های کریپتویی دیگری به‌طور مستقل توسط CityCoins راه‌اندازی شده‌اند. مشاوران حوزه شهری، شهرها را تشویق می‌کنند تا برای دریافت و پرداخت درآمدها، از بلاکچین برای اطمینان از شفافیت استفاده از وجوه استفاده نمایند.شهر هوشمنددر نیویورک استفاده از بلاکچین و رمزارزهای شهری مورد توجه قرار گرفته است اما مدیران شهری در تلاشند تا بستری را مهیا و ابزارهایی را به شهروندان معرفی نمایند که ضمن ایمن بودن، منفعتی را نیز برای آنها به همراه داشته باشد. نیویورک یکی از اولین شهرهایی است که استراتژی اختصاصی برای فناوری‌های ساختارشکن از جمله اینترنت اشیا (IoT)، هوش مصنوعی و طرح جامع اینترنت راه‌اندازی کرده است. یک موضوع مشترک در بیشتر طرح‌ها، تمرکز بر اعتماد و برابری است.