خوشدل تهرانی

علی اکبر خوشدل تهرانیعلی اکبر خوشدل تهرانی فرزند رحیم صلح‌خواه کرمانشاهی، از روحانیان و شاعران مشهور تهران در صده اخیر است. دیوان کلیات اشعار وی بارها چاپ شده‌است. خوش‎دل در زندگی‌نامه خودنوشت خود می‌نویسد:«تولدم در هشتم شوال المکرم ۱۳۳۲قمری، برابر نهم تیر ماه ۱۲۹۳ خورشیدی است که در هفتاد و یکمین سال عمر می‌باشم. پدرم مرحوم حاج رحیم، فرزند مهدی‌بیک کرمانشاهی از ایل محترم و میهن‌دوست و مبارز سنجابی که سالیانی با بیگانگان در جنگ بودند، می‌باشد و مادرم از خاندان شریف کاشان که نسبت به این دو شهر عشق می‌ورزم، چنان‌که گفته‌ام:گر چه تهران مسقط الرأس رهی است مادرم کاشی، پدر کرمانشهی استخوشدل پس از تحصیلات علوم قدیمی نزد افرادی چون شیخ علی رشتی، تحصیلات کلاسیک را طی کرد و در مدرسه ایرانشهر (ثروت) مدتی تحصیل نمود. وی بعدها به سیاحت در عراق، مصر، ترکیه، حجاز، افغانستان، پاکستان و هندوستان پرداخت. وی از آن پس در تهران ماندگار شد و به شعر و شاعری پرداخت. علی اکبر خوشدل، در غزل و قصیده و قطعه و مثنوی، شعر می‌سرود و بیشتر به عنوان یک شاعر مذهبی، آیینی و مدیحه سرا شناخته شده‌است.خود مدعی است که: "هیچ دیوانی در این قرن به‌قدر دیوان حقیر ترویج از حقایق احکام نورانی اسلام ننموده؛ تنها کافی است که بگویم به ‎عدد سال عمرم برای چهارده معصوم هر یک ۷۱ قصیده سروده و از علمای واقعی و عرفای حقیقی کمال تجلیل و احترام را نموده‌ام."معروفترین شعر خوشدل رثای حسین بن علی(ع) است با مطلع:بزرگ فلسفه قتل شاه دین این استکه مرگ سرخ به از زندگی ننگین استحسین مظهر آزادگی و آزادی استخوشا کسی که چنینش مرام و آیین استگلشن خوشدل، عمده الاسرار و دیوان شعر از آثار اوست.خوشدل عاقبت در دوم مهرماه ۱۳۶۵ در ۷۲ سالگی درگذشت و در آستانه شیخ صدوق در ری مدفون شد.- نمونه اشعار:(۱)بزرگ فلسفه قتل شاه دین این است که مرگ سرخ به از زندگی ننگین است حسین مظهر آزادگی و آزادی است خوشا کسی که چنینش مرام و آیین است.(۲)داری جفا به پاکدلان، ای جهان! هنوز کز جور توست تا به فلک، الامان هنوز ای چرخ، از تو ناله کند انس و جان هنوز نادم نه‌ ای ز دور خود، ای آسمان! هنوزدشمن به گریه آمد و تو سر گران هنوزباشد گواه این سخنم در جهان، حسینسلطان دین و رهبر آزادگان، حسینلب تشنه مرد، بر لب آب روان، حسینشرمت نشد فرات، که لب تشنه جان، حسینبسپرد در کنار تو و تو روان هنوزبر داستان کرب و بلا چون که بنگرمیاد از کلام زینب مظلوم آورمدر قتلگاه گفت به خود من چه خواهرم؟!غلطان به خون برادر با جان برابرمدردا که زنده‌ام من نامهربان هنوزسوزم شها! ز ناله جانسوز خواهرتبر نی چو دید آن سر خونین انورتگفت: از فراز نامه، به راس منورتای شاه تشنه لب! که برید از قفا سرتکاید صدای العطشت، بر سنان هنوزنازم به صبر خواهرت، ای خسرو جلیلآن رهبر زنان ز کف داد، بس قتیلبر کودکان، معین و پرستار بر علیلآواز و صوت و جرس، بانگ الرحیلشرح جفای شر و سنان در میان هنوزخوشدل، فزون از این نبود در جهان غمیاز بهره بانویی که بسوزاند عالمیگفت این سخن چو دور شد از قتلگه، کمیای ساربان! عنان شتر، بازکش دمیدر خواب رفته اصغر شیرین زبان هنوز.(۳)مرد آزاده حسین‌ است که بود این هدفش که شود کشته ولی زنده بماند شرفش عوض آب زر، از خون سر این جمله نوشت ای خوش آن کاو نکند بستر راحت، تلفش امتحان کرد ز اصحاب، در آخر شبِ عمر تا به جز مردم آزاده نماند، به صفش درس غیرت ز وی آموز که تا در دم مرگدیده سوی حرم و حفظ زنان، بُد هدفش برفشاندی به سوی چرخ که این هدیهٔ ماست گشت از خون سر آن لحظه که لبریز کفش سوخت کاخ ستمِ پور معاویه به شام آتشین خطبهٔ زینب که ز دل بود تفش...«خوشدل» این منزلتی نیست که هرکس باید که جهان ناقد و ماییم چو دُرّ و خزفش ✍ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌جمع‌آوری: #سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)ــــــــــــــــــــــــــــــــــــمنابع- کانال تلگرامی شعر و ادب پارسی.- ادبیات معاصر ایران، ابراهیم دلیری مالوانی، ج۲، ص۱۴۱تا۱۴۴، ندای اسلام، قم، ۱۳۷۹- خاطرات شیخ حسین لنکرانی، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ص۴۹۱.- صلح‌خواه، علی‌اکبر، مقدمه دیوان خوش‎دل تهرانی، سلسله نشریات ما، چاپ دوم، ۱۳۷۰.- دانشنامه آزاد ویکی‌پدیا فارسی.- سایت امام هشت.