اعدام

سربازان بی‌حوصله و خسته توی جاده پیش می رفتند . هر دو نفر مردانی سفیدپوست بودند که زیر نور آفتاب صورتشان حسابی سوخته بود . هر چند قدم می ایستادند و کاغذی را روی سنگی میگذاشتند و یا از بوته ی خاری آویزان می کردند .راه زیادی را از ارگ فرماندهی تا روستا رفته بودند و برگشته بودند . بی هیچ حرفی پیش می رفتند ، در نزدیکی دو راهی که یک طرف آن به بیابانی بی آب و علف و یک مسیر آن به ارگ فرماندهی می رسید با نگاهی به هم و بدون هیچ کلامی هماهنگی های لازم صورت گرفت و باقیمانده ی کاغذها که کم هم نبود را زیر سنگ بزرگی مخفی نمودند و همانطور که گویی پاهایشان توسط نیروی ماورایی و خارج از اراده شان گام برمیدارند وارد ارگ فرماندهی شدند و جلوی فرمانده خبردار ایستادند .- همه را پخش کردید ؟ همه جا را پرکردید ؟ همه مطلع شدند ؟- سربازها یکصدا فریاد زدند ، بله قربان !- خوب است . سربازهاااا ...سه سرباز دیگر کمی خودشان را جمع و جور کردند و با عجله دویدند و یک ردیف را روبروی فرمانده تشکیل دادند ، وقتی خبردار ایستادند ، با فریادی نخراشیده ، شروع کردند به شمارشسرباز شماره یک حاضر ، سرباز شماره دو حاضر ، سرباز ....- سربازها ، فردا مراسم اعدام داریم ، جمعیت زیادی به اینجا خواهند آمد ، میخواهم تمام ارگ را از بالا تا پایین کاملاً تمیز کنید . حالا شروع کنید و دست به کار شوید .سرباز ها بی هیچ حرفی به آهستگی هرکدامی به سمتی روانه شدند ، سرباز شماره یک به شماره دو نگاهی کرد و بعد با تردید گفت :- قربان شما محل اعدام را وسط جنگل اعلام کردید !فرمانده کمی مکث کرد و بعد دوباره سینه اش را صاف کرد و با فریاد گفت :- سربازها ! وقتی اینجا را تمیز کردید بروید و محل اعدام را در جنگل تمیز کنید ، بجنبید ، تنبل بازی ممنوع !در میان گرگ و میش هوا فرمانده دست هایش را پشت سرش گره زده بود و دیوانه وار قدم میزد .گاهی می‌ایستاد و در امتداد جاده ای خاکی که به چوبه ی دار ختم می‌شد نگاه می‌کرد ، کلاهش را روی سرش محکم می‌کرد و دوباره قدم می‌زد .- سرباز بیا اینجا .- بله قربان !- مطمئنی تمام کاغذها را پخش کردید ؟ باید همه جا را پر می‌کردید . تمام در و دیوار روستا و خانه ها را .- بله قربان .- خوب است ، برو و مطمئن شو که همه چیز مرتب است ، الان است که جماعت برسند اینجا ، محکوم ، او را آماده نگه دارید .محکوم کنار چوبه ی مرتفع دار ایستاده بود . دست هایش از پشت به هم بسته شده بود و پاهایش را با زنجیر به تیرک دار بسته بودند . چشمهایش از توی صورت گود و رنگ پریده اش بیرون زده بود . دائما سرش را به این طرف و آن طرف می چرخاند و اطراف و بخصوص آسمان را نگاه میکرد .سرباز ها برای فرار از سرمای سحرگاه آتشی روشن کرده بودند و کنار آن دست هایشان را گرم می‌کردند .آفتاب که طلوع کرد ، اولین اشعه اش را انداخت روی محکوم و کمی بعد وقتی خورشید از پشت کوههای دور دست بیرون آمد ، همه جا به یکباره روشن شد . ظرف چند ساعت آن هوای خنک جای خود را به گرمایی سوزان داد . سربازها اول از آتش دور شدند ، بعد از هم و باز بعد شروع کردند پالتوها را در آوردند ، آخر سرهم وقتی نزدیکی های ظهر گرمای هوا بیداد میکرد دکمه های پیراهن ها را باز کردند و برخی پیراهنشان را در آورند و روی سرشان انداختند . محکوم ولو شده بود روی زمین و سرش را طوری تنظیم کرده بود که چشمانش در سایه ی کوتاه تیر چوبی قرار گیرد و به همین مناسبت هرزگاهی شلنگ تخته میانداخت و خود را جابجا میکرد .- سربازها ...همه ی پنج سرباز جلوی فرمانده به صف شدند ، محکوم هم که صورتش مثل روح سفید شده بود با مشقت زیاد توانست بایستد و با دهانی باز گوش خود را به سمت فرمانده چرخاند تا بتواند از همان فاصله صدای فرمانده را بشنود .- سرباز ها ، امروز هم مثل پنج روز گذشته کسی برای تماشا نیامد ، بنابرین امروز خودمان حکم را اجرا میکنیم . محکوم را آماده کنید .محکوم با باقیمانده ی رطوبت دهانش کمی لبانش را تر کرد و سعی کرد دهانش را ببند ولی لبخندی مسخره بی اختیار مانع آن میشد که دندانهای یکی در میان و کج و کوله اش دیده نشود ، با هیجانی که در درونش بوجود آمده بود دوباره سرش که تنها عضو متحرک بدنش بود که بسته نشده بود را به این طرف و آن‌طرف و بخصوص به سمت آسمان میگرفت .با پایان یافتن دستورات فرمانده سربازان رفتند و به همان کاری که مشغول بودند پرداختند و فقط سرباز شماره ی یک که دستیار فرمانده در امر تبلیغات بود باقی ماند ، سرباز که کمی برای سرباز بودن چاق و چله بود با کمی ناز و تردید شروع کرد به صحبت و گفت :- فرمانده ی عزیز ، بدون شک فرمان شما باید اجرا شود ، ولی آخر اگر این محکوم را همین جا اعدام کنیم و کسی نباشد که آن را ببیند ، آن‌وقت کسی نیست که درس عبرت بگیرد و متنبه شود ، البته اینها را خودتان به ما گفته اید .فرمانده کمی پس سر خود را خاراند و بعد بلند و طوری که همه بشنوند گفت :- باشد ، حالا که شما سربازان از من میخواهید ، یکروز دیگر هم به این بدبخت فرصت میدهم ، حالا به ارگ برمیگردیم .در راه فرمانده همانطور با خودش کلنجار میرفت که چکار باید بکند ، از صمیم قلب آرزو میکرد که هیچ وقت با آن مردک چشم ورقلمبیده روبه رو نمیشد و ای کاش هیچگاه او را محکوم نمیکرد و لازم نبود اینچنین برای یک مراسم اعدام ساده اینقدر اذیت شود . او به این نتیجه رسید که باید فکری کرد ، اما هرچه کرد چیزی به مغزش خطور نکرد ، بنابراین تصمیم گرفت به سراغ دانای کل برود زیرا او بود که فرمانده را به این جزیره فرستاده بود .- سربازها ... شما دو تا که از صبح فقط نشسته اید و خوش گذارنده اید ، بیایید جلو ، برای شما ماموریتی دارم .سرباز شماره سه و چهار به سمت فرمانده دویدند ، به جلو او که رسیدند خبردار ایستادند ، یکی از آنها با پوستی روشن و سبیلی تاب داده و مرتب با خوشحالی فریاد زد :" در خدمتیم قربان "آن دیگری که حسابی سرخ و برافروخته به نظر میرسید ، در حالی که دندانهایش را به هم میسایید فریاد زد : " در خدمتم ... قربان "- شما دوتا ، باید بروید و دانای کل را ملاقات کنید ، از او در مورد این مسئله نظرخواهی کنید که چرا دیگر کسی برای دیدن مراسم اعدام نمی آید ؟سربازان به سمت نشانی که فرمانده به آنها داده بود به راه افتادند ، آنها وقتی به دو راهی روستا و بیابان رسیدند به سمت بیابانی که در آن دانای کل به - گفته ی فرمانده - زیر یک تپه ی شنی غار بزرگی حفر کرده و در آن زندگی میکند راه خود را کج کردند .از ارگ تا دوراهی در سکوت و شانه به شانه ی هم می رفتند و بر سر دو راهی باز هم بی هیچ حرفی سربازی که دندانهای خود را به هم میفشرد درست روی همان سنگی اعلامیه های اضافی زیر آن بود نشست . آن دیگری بعد از لختی درنگ و ورانداز راه بیابان و رفیق نیمه راهش به رفتن ادامه داد . زمانی را رفت ولی این بار هم بدون اینکه دانای کل را پیدا کند برگشت ، وقتی به رفیقش که همچنان روی همان سنگ نشسته بود رسید هوا کاملا تاریک شده بود .- این بار هم موفق نشدی؟- نه ، تپه‌های شنی زیادی دیدم ولی زیر هیچ کدام غاری نبود .همانطور نشسته آب دهانش را در امتداد رد قدمهای سرباز ایستاده انداخت و بعد بلند شد و بی مقدمه یقه‌ی آن دیگری را گرفت .- احمق ! هر بار تو مرا ساعت‌ها اینجا مینشانی و بعد باز هم دست خالی برمیگردی ، همان بار اول به تو گفتم او اینجا نیست .- باشه باشه ، عیبی نداره که ، برای بعضی چیزها ارزش داره چند بار این راه را برویم ، فکر کن اگر بار اول به فرمانده میگفتیم دانای کلی در میان نیست آنوقت اصلا محکومی نبود که تو صندلی را از زیر پایش بکشی ، ها ! تو عاشق این کار هستی ، درسته ؟ اگر همون اول به فرمانده می گفتیم اونوقت اون ما رو متهم میکرد که احمق های بی دست و پایی هستیم که فقط به درد اعدام شدن می خوریم .سرباز سرخ تر شد ، اخمهایش را محکم تر در هم کشید ، بعد یقه ی او را رها کرد و گفت :- اینبار میخواهی چه مزخرفی سرهم کنی؟- نمیدانم ، شاید مردم به خاطر این نمی آیند که محل اعدام از خانه های آنها خیلی دور است .- خوب تو خودت به فرمانده گفتی محل اعدام را در میان جنگل انتخاب کند تا مردم به بهانه ی فضای سبز و دلباز جنگل و گشت و گذار در میان درختان هم که شده به آنجا بیایند .- خودش است ، درست است ، یادم رفته بود ، ما تمام درختان را قطع کردیم تا دیوارهای ارگ را بسازیم ، حالا آنجا هم یک بیابان شده مثل همین جا ، معلوم است که کسی نمی‌آید ، آخر دیگر جنگلی هم نمانده است .- اَه ... هیچ نمی فهمم چه میگویی ، خودت هر چرندی که میخواهی بگو .چند ساعت بعد هر دو سرباز وارد ارگ شدند و روبروی فرمانده که همان جلوی در منتظر آنها بود ایستادند .- قربان ... دانای کل سلام رساند و گفت : " مردم بخاطر این نمی آیند که کسی از آنها باقی نمانده است ."- خوب این مزخرف یعنی چه ؟ حرف بزنید .- قربان شما بیشتر مردم را اعدام کرده اید و حالا کسی در جزیره باقی نمانده است که بیاید و اعدام این فلک زده را نگاه کند .سربازی که صبح اعلامیه ها را پخش کرده بود وقتی احساس خطر کرد به سرعت و بدون اجازه به جمع اضافه شد و گفت :- این درست نیست قربان ! بیاید و از بالای دیوار ارگ به روستا نگاه کنید ، آنجا هنوز چراغی روشن است .فرمانده از جلو و تمام سربازان به دنبال او راه افتادند ، محکوم پاهایش را که با زنجیر بسته شده بود را تکانی داد و بعد دوباره در میان ستاره ها به جستجو پرداخت .فرمانده از بالای دژ بلند و با کمک دوربین به روستا نگاه کرد .- حق با اینهاست ، من چراغ روشنی را می بینم.سرباز شماره یک مسئول پخش برگه ها بود خوشحال شد ولی شماره دو که همراهش بود بلافاصله باز او را ناامید کرد :- قربان ! آنجا فقط یک پیرمرد و پیرزن زندگی میکنند که با هم قهر هستند ، پیرمرد کور است و پیرزن نمی تواند راه برود .فرمانده با ناراحتی دوربین را انداخت و آمد جلوی سربازان ایستاد ، سربازان شماره یک و دو کمی ناراحت بودند و سرباز شماره سه و چهار که به سمت دانای کل فرستاده شده بودند زیرکانه می خندیدند .- سرباز های بی کفایت ؛ باید همه ی شما را همینجا و بدون محاکمه اعدام کنم ، کو آن یکی تان؟سرباز شماره پنج با خستگی و طوری که انگار فیلی بار سنگینی را حمل میکند ، خود را به آنان رساند .- تو فکرت بیشتر از اینها کار میکند ، برو و از دانای کل بپرس حالا ما باید چکار کنیم ؟ چطور باید آن پیرمرد و پیرزن را به محل اعدام بیاوریم تا دیدن این مراسم باعث تنبیه آنان شود و درس عبرت بگیرند .سرباز بدون هیچ کلامی و حتی بدون سلام نظامی راه بیابان را در پیش گرفت ، وقتی به دو راهی رسید روی تخته سنگ نشست و در فکر فرو رفت ، کم کم خوابش برد . در خواب کودکی را دید که به سرعت به این طرف و آن طرف میدود و ناگهان در چاه افتاد ، سرباز از خواب پرید ، نزدیک ظهر بود ، او کمی خودش را خاراند و بعد سلانه سلانه راه ارگ را در پیش گرفت .آفتاب در حال طلوع بود ، فرمانده نگران در محوطه ی ارگ مشغول قدم زدن بود و با خودش تصمیمی گرفت : " کار این سربازهای نادان نیست . من خودم باید به دیدن دانای کل بروم و نظر او را در مورد این داستان بپرسم ، ارگ را به سربازان سپرد و راهی دیدار دانای کل شد ، بر سر دو راهی که رسید لگدی به سرباز شماره پنج زد و راه روستا را در پیش گرفت ، بعد از گذر از چند خیابان و میدانی شلوغ در خانه ای را زد ، صدایی از آن طرف در گفت : " با کی کار داری؟"- با دانای کل کار دارم ؟- بیا تو در باز است .توی خانه هیچ وسیله ای نبود . فقط یک میز و یک صندلی . روی میز یک میکروفن و روبروی صندلی یک بلند گو به دیوار خانه متصل شده بود . صدای دانای کل از بلند گو می آمد :- به به ، چی شده جناب فرمانده ؟ از این طرف ها ؟ راه گم کرده اید؟- به مشکل برخوردیم .- چه مشکلی؟- میشه قبلش یک سوال بپرسم ؟- تو که به هر حال می پرسی ! پس بپرس .- من دیشب از بالای دیوار ارگ فرماندهی نگاه میکردم ، فقط یک خانه چراغش روشن بود و همه ی روستا تاریک شده بود ولی الان کلی آدم این بیرون بود !- تو خودت روشن کردن چراغ را ممنوع کردی ، یادت رفته است ؟ چند نفری را هم به همین مناسبت اعدام کرده ای ، حالا اصل مشکلت چیست ؟- راستش چند روزی است میخواهم یک مراسم اعدام را برگزار کنم ولی هیچ کس برای نگاه کردن نمی آید !- خوب نیاید چه فرقی دارد؟- نمی شود که ! اینطوری دیگر کسی از من حساب نمی برد .- حالا این بدبخت چکار کرده که میخواهی اعدامش کنی ، مگر چکار کرده؟- درست یادم نیست ! راستش خودم هم نمی دانم، خیلی نباید مهم بوده باشد .- پس بیخیال شو ! چرا اینقدر اصرار داری که اعدامش کنی؟- تو خودت گفتی ؟ نگفتی ؟ مگر من بدون اجازه ی تو میتوانم کاری بکنم ؟ اصلا تو مرا توی این قصه آوردی .- من؟! من تو را آوردم که با بداخلاقی باعث شوی مردم با هم متحد شوند و بفهمند خودشان باید بجای جنگ و جدل باهم مشکلاتشان را با گفتگو حل کنند ، قرار بود کمی بداخلاق و احمق باشی ، ولی تا به خودم آمدم نزدیک بود مرا هم بکشی بالا ، الان هم از دست تو از توی قصه ی خودم فراری شده ام ، به من ربطی ندارد ، من خیلی وقت است این قصه را توی دفترم رها کرده ام .فرمانده با عصبانیت از جایش بلند شد برود که صدای توی بلند گو گفت :- راستی ! چرا به سربازانت مسیر اشتباه را آدرس داده بودی؟- چون یک فرمانده باید چیزهای بیشتری از سربازانش بداند ، تازه ممکن بود با تو دست به یکی کنند و مرا از داستان حذف کنید .- احمق!فرمانده از در خارج شد ، توی روستا چرخی زد ، اعلامیه ها را می‌شد همه جا دید ، مردم اغلب با دیدن آن خوشحال می‌شدند ، برای او عجیب بود ولی با خودش گفت :- ولشان کن ! اول باید کار نیمه تمام را تمام کنم بعد می آیم ببینم اینها چرا خوشحال هستند ؟توی راه نسبتا طولانی ناگهان فکری به ذهنش رسید ، خوشحال شد ، چشمانش برقی زد و بقیه راه را دوید .وقتی وارد ارگ شد سرباز پنجم را دید که نشسته و در خوردن غذای محکوم با او شریک شده است .- سربازها ...سربازهای یک تا چهار به سرعت به صف شدند و پنج با کمی تاخیر خود را به آنها رساند و شروع کردند به شمردن ، یک حاضر ، دو حاضر ، سه ....- خفه شید ! راه حل خوبی پیدا کرده ام ، شماره ی پنج تو نقاش خوبی هستی- بله قربان- خوب است ! پس تو باید از مراسم اعدام نقاشی بکشی ، نه یکی بلکه چندتا ، آنوقت آن نقاشی ها را میبریم و در تمام خانه های روستا آویزان می‌نیم ، آنها هر روز آن را می بینند و به اندازه ی کافی می ترسند و بعد شاید ... فقط شاید، دیگر لازم نباشد کسی را اعدام کنیم .سرباز شماره ی 3- قربان این فکر عالی است ، کاش شما به جای دانای کل راوی این قصه میشدید .فرمانده کمی با سبیلش بازی کرد و با خودش کفت :- راست میگویید ها ! اصلا چرا من با اینهمه کمالات راوی این قصه نباشم ؟آنوقت سرباز شماره ی چهار با همان خشونت ذاتی آمد جلو و توی صورت من ایستاد ، از همان فاصله هم میشد صدای دندانهایش را شنید .- اینطوری نمی شود ، فرمانده ، بعدش چه ؟ آنوقت کی از ما حساب می‌برد ؟ می‌خواهی ما را با یک نقاشی عوض کنی؟کمی به او حق دادم ، او از همه بیشتر به من خدمت کرده بود ولی خوب ادامه ی وضع موجود هم ممکن نبود ، وقتی توی روستا بودم به وضوح میدیدم که مردم اینقدر به مراسم اعدام خو گرفته اند که بجای ترسیدن از دیدن آن اعلامیه ها خوشحال هم می‌شوند ، بنابراین بهترین کار این بود که تا کار بیشتر از این لوث نشده است طوری سر و ته قضیه را جمع می‌کردم و این قضیه ی نقاشی بهانه ای خوب بود . راستش من دیشب کمی ترسیدم ، ترسیدم که واقعا دیگر کسی نمانده باشد که بداند من چه فرمانده ی خوبی هستم ! و امروز که دیدم هنوز کسانی باقی مانده اند تصمیم گرفتم هر طور شده خیلی آبرومندانه به این قصه پایان دهم .- به تو مربوط نیست ، برگرد سرجایتسرباز شماره پنج با بی حوصلگی گفت :- قربان ، من برای اینکه بدون زحمت زیاد نان و آبی بخورم آمده ام و سرباز شما شده ام ، اگر قرار بود نقاشی کنم که همان کار را بیرون این ارگ انجام میدادم ... تازه آمدیم و من یک تصویر هم کشیدم ، آنوقت کی می فهمد این بدبخت چکار کرده است و چرا اعدام شده است ؟ حتی ممکن است چند سال بعد مثل نقاشی ژاک لوئی بشود که صحنه ی اعدام سقراط را کشیده ، بجای آنکه درس عبرت بگیرند ، کلی هم پول بدهند تا بتوانند آن را از نزدیک ببینند .حق با او بود . هرچند میدانم باز هم از سر تنبلی و برای فرار از زیر کار اینهمه فلسفه بافی میکند ولی در کل بیشتر مواقع درست می گوید . شاید بهتر باشد آن محکوم را که اینطور دیوانه وار سعی میکند حرفهای ما را بفهمد ولش کنیم .سرباز شماره یک : " قربان ! پیشنهادی دارم ، چطور است زیر آن نقاشی شرح حالی از واقعه را بنویسیم ، آنوقت معلوم می شود داستان از چه قرار بوده است ، تازه شاید با این فکر بکر شما اثر آن صدها سال هم باقی بماند "سرباز شماره دو :" گیرم فکر تو خوب باشد ، حالا کدام یک از ما نوشتن بلد است ؟ تو یا من یا این احمقی که دائماً دندانهایش را روی هم می ساید ، یا شاید این یکی که با این سیبیل مصنوعی یک احمق تمام عیار شده است؟"با پیشنهاد شماره یک بارقه ای از امید در ذهنم روشن شد و اگر شماره ی دو کمی مکث می‌کرد بی گمان شماره‌ی یک به آرزویش می رسید و به او اجازه می‌دادم دستم را ببوسد ، ولی شماره‌ی دو اینبار هم فرصت را از او گرفت .شماره ی سه : " قربان ! اصلا گیرم یکی از ما بنویسد ، چه کسی بلد است آن را بخواند ؟ این یک پیشنهاد واقعا احمقانه است ، مگر یادتان رفته است چرا می‌خواهید این محکوم را اعدام کنید ؟"راستش باید به او میگفتم بله ، یادم رفته است ، اما ترجیح دادم سکوت کنم ، شماره ی چهار باز هم مثل همیشه به دادم رسید :- من اگر به جای فرمانده بودم همه تان را یکجا اعدام می‌کردم و منتظر تماشاچی هم نمی ماندم ، نادان ها ، اگر کسی بلد نیست بخواند پس چطور انتظار دارید کسی آن اعلامیه ها را بخواند و بیاید مراسم را تماشاکنند ؟راست می‌گفت ، چطور؟ اما بعضی از آنها آن اطلاعیه را به بقیه نشان می‌دادند و می‌خندیدند ! پس حتما می‌توانستند بخوانند !- سرباز شماره ی یک بگو ببینم ! ما چرا می‌خواهیم این مرد را اعدام کنیم ؟- قربان شما خواندن را ممنوع کرده بودید ولی این مردک علی رغم دستور شما به بعضی از مردم خواندن را آموخته بود .شماره ی دو :" خوب وقتی خواندن بلد است ، حتما نوشتن هم بلد است . بدهیم خودش ماجرا را بنویسد و زودتر قضیه را فیصله بدهیم ، شاید زودتر از شر این داستان خلاص شدم .شماره ی سه : " نوشتن بلد نیست ، قبلا او را امتحان کردم ، من میدانستم که یاد گرفتن هر دو کار برای هیچ کس کار ساده ای نیست ."- سرباز های احمق ، اصلا بگویید ببینم ، حالا که شما هیچ کدام نوشتن و خواندن بلد نیستید ، چه کسی متن اطلاعیه ها را نوشته است؟ سرباز شماره ی دو : این وظیفه ی تو بوده ، مگرنه؟- عفو کنید قربان ! من دوست و سرباز واقعی شما هستم ، منظوری نداشتم ، فقط میخواستم دستور شما زمین نماند .- حرف بزن ! اگر تو خواندن و نوشتن بلد نیستی ! چطور آن اطلاعیه ها را نوشتی؟- قربان دادم دانای کل نوشت . البته خودش داوطلب شد و قسم خورد عین مطالب شما را بنویسد ، همان که شما گفته بودید .حالم از شماره ی دو و سه به هم میخورد ، اگر به خودم بود فقط یک و چهار را نگه میداشتم و نهایت شاید پنج را به خاطر مغزش ، ولی حیف که قبل از اینکه اختیار داستان را در دست بگیرم اینها اینجا بودند .- شماره ی یک ، یکی از آن برگه ها را بیاور ... حالا چطور مطمئن شویم همان چیزی که من گفتم داخل آن نوشته شده است ؟ از آن دانای کل پریشان حال هر چیزی بر می آید !شماره ی پنج : بدهید محکوم بخواند ، او خواندن بلد است .- فکر خوبی است ، بدهید او بخواند .محکوم کاغذ را گرفت ، کمی آن را چرخاند و بعد از مکثی طولانی با لبخندی بر لب شروع کرد به بالا و پائین پریدن ، سربازان و فرمانده با تعجب او را نگاه می‌کردند . حالا دیگر فرمانده مطمئن شده بود که دانای کل کلکی به او زده است ، او خنده ی مردم روستا را بعد از خواندن اطلاعیه ای که مهر او پائین آن نقش بسته بود به یاد آورد و حالا محکوم خوشحال بود ، او احساس کرد که یک فرمانده ی فریب خورده است که کارش تمام است .بدون اینکه خود را از تک و تا بیاندازد ، با تمام توان فریاد زد :" احمــق ! این حکم تو است و حالا ما آن را به هر حال اجرا می‌کنیم ، بلند بخوان تا همگان بدانند سزای سرپیچی از قوانین چیست "محکوم کمی خود را جمع و جور کرد و آنچه بروی کاغذ نوشته شده بود را با صدای بلند خواند :" با وجود خواست برخی از افراد بویژه دانای کل و به علت آنکه ما فرمانده ای هستیم که همیشه همه چیز را می‌دانیم در مورد مردی که خواندن می‌دانستبخشش لازم نیست اعدامش کنید "پ/ن : با الهام از " جزیره محکومین " فرانتس کافکا ، ممنون از نگاه زیبای شما