Big Fish 2003 Tim Burton

تیم برتونلینک کانال تلگرامیم که یادداشت‌ها و مطالب مربوطه رو داخلش میذارم:https://t.me/cinemaandamiraliپوستر فیلمپیشینه ساخت اثر:پدر تیم برتون در سال ۲۰۰۰ فوت شد.دو سال بعد هم مادرش فوت شد.از طرفی برتون بخاطر مشکلاتی که سر پروژه‌های سوپرمن و سیاره میمون‌ها داشت تصمیم گرفت سراغ پروژه جمع و جور شخصی‌تری بره تا گرامی‌داشتی برای والدینش بسازه.از طرفی جان آگوست قبل از چاپ رمان دنیل والاس نسخه دست نویس اون رو میخونه و چون خودش هم به تازگی پدرش رو از دست داده بود، تصمیم می‌گیره فیلمنامه‌ای براساس رمان تهیه کنه و به ساختار چند پاره رمان انسجامی مناسب یه فیلم سینمایی بده.بعد این فیلمنامه به دست استیون اسپیلبرگ میفته اما بعد از مدتی این همکاری کنسل میشه.تهیه کنندگان ران جینکز و بروس کوهن، که قبلا زیبای آمریکایی رو تهیه کرده بودن، فیلم‌نامه رو به تیم برتون میدن و برتون متوجه این میشه که این همون چیزیه که دنبالش بوده!فیلم‌نامه رو همونجوری که بود می‌پذیره (البته در اجرا تغییرات ریزی ایجاد میشن) و پروژه کلید میخوره‌.پوستر فیلمیادداشت من درباره ماهی بزرگ ۲۰۰۳:اگر بخواهیم آثار تیم برتون را به چند دسته کلی براساس اتمسفر حاکم بر اثر و درون مایه محتوایی و فرمی تقسیم کنیم، با سه دستی کلی روبرو خواهیم شد: شاعرانه، تاریک و کمدی.مثلا سوئینی تاد محصول 2007 (از بهترین آثار تیم برتون که در آینده بهش می­‌رسیم) کاملا تاریک است.هیچ اثری از امید و عشق یا شادی و رستگاری در آن به چشم نمی­‌خورد و همه چیز مانند صورت کارکترها بی­‌روح و مرده است.از طرفی بیتل جوس نقطه مقابل آن است. در بیتل جوس هیچ چیز حتی مرگ جدی و سیاه نیست.اما دسته سوم، آثار شاعرانه تیم برتون.ادوارد دست قیچی و بازگشت بتمن دوز بالایی از این شاعرانگی را درون خودشان دارند اما بدون شک دو اثر شاعرانه­‌ترین فیلم­‌های تیم برتون و شاید از شاعرانه­‌ترین فیلم­‌های تاریخ سینما باشد.عروس مرده و ماهی بزرگ.این دسته­‌هایی که نام بردم را اگر بخواهم خیلی مختصر تعریف کنم:آثار سیاه و تاریک آثاری هستند که نور و امیدی در آن­ها نیست. فقط غم و مرگ به تلخ­‌ترین شکل ممکن در آن­ها پیدا می­‌شود.وینسنت، انیمیشن کوتاه برتون، سوئینی تاد و کتاب مرگ غم­‌انگیز پسر صدفی سیاه­‌ترین آثار تیم برتون هستند.انگار در جای جای این آثار خاک مرده پاشیده باشند.کمدی نقطه مقابل است. فیلم­‌هایی که سرگرم کننده بودن برایشان اولین اولویت است و از هرچیزی برای رسیدن به این مقصود استفاده می­‌کنند.تیم برتون با کلیشه­‌ها بازی می­‌کند و از دل آن‌ها کمدی­‌های خاص و آشفته­‌ای بیرون می­‌کشد که منحصر به خودش است: پی وی، بیتل جوس، چارلی و کارخانه شکلات سازی و ...اما شاعرانگی که از آن حرف می­‌زنیم چیست؟تصور کنید دوباره با دنیای سیاه و تاریک طرف هستیم.خاک مرده تنها خاک روی زمین است.اما به جای خشونت و خون و خونریزی و مرگ، با دل­‌های مرده طرف هستیم.شاعرانگی به نظر من احساسات زلالی است که از دل یک فضای دلگیر سرد بیرون می­‌آید و تنها نور جهان خودش می­‌شود. مثل گل کوچکی که از بین شکاف آسفالت رشد می­‌کند.شاعرانگی غم را دور نمی­‌ریزد (کمدی تقریبا چنین کاری می­‌کند) و آن را بی­‌پرده و عریان به صورت­مان نمی­‌کوبد (این وظیفه تاریکی است) بلکه آن را در آغوش می­‌کشد و عشق و غم را با هم عجین می­‌کند.لبخندی شیرین ناشی از دلی شکسته.ماهی بزرگ شاعرانه است و همچنین جادویی.بار اولی که آن را دیدم به خاطر لبریز شدن احساسات نتوانستم دقیق پایانش را ببینم و سعی در مخفی کردن اشک­‌هایم داشتم.تصورم این بود که با یک فیلم به راستی جادویی طرف شدم.وقتی برای دیدن مجددش رفتم ترسیدم نکند این بار جادویی نداشته باشد (مثل اسلیپی هالو که دومین بار دیدنش جذابیت بار اول را نداشت) اما ترسم بی­‌اساس بود.جادوی ماهی بزرگ هیچ­وقت تمام نمی­‌شود، حتی با هزاران بار دیدن و به همین جهت به نظر من رسالت سینمایی خودش را به بهترین نحو انجام می­‌دهد و فیلم بسیار کاملی است.هم در سینمای برتون و سیر آثار او کامل است هم در بین فیلم­‌های تاریخ سینما.برتون تمام آموخته­‌ها و تجربیاتی را که از ابتدای فعالیت­‌های هنری و حتی زندگی به دست آورده را به کار می­‌گیرد تا پس از شکست هنری فیلم سیاره میمون­‌ها، بهترین اثر خودش تا آن زمان (و شاید تا همیشه) را خلق کند.ماهی بزرگ فقط از دید من کامل­‌ترین اثر برتون و یک فیلم به راستی کامل نیست.خیلی از صاحب نظران هم چنین نظری دارند.برتون بهترین ویژگی­‌هایش در آثار قبل را در این­جا به کار می­‌برد.از قاب­‌های زیبا و نور و رنگ چشم­گیر و حرکت دوربین تا موسیقی و بازی­‌ها و شخصیت پردازی و مولفه­‌های داستانی و سمبولی و در نهایت خود داستان که بهترین روایتی است که برتون تا آن زمان تعریف کرده بود.روایت داستان و منطق پشت وقایع و سلسه آن­‌ها اغلب پاشنه آشیل برتون بود ولی این­بار با استناد به روایت مدرن خود رمان و به شیوه‌ای رمان گونه، برتون ماهی بزرگ را تعریف می­‌کند و به عقیده من به هیچ وجه بهترین از این نمی­‌شد چنین داستانی را روایت کرد.برتون مسائل و مشکلاتی که شاید تمام پسران دنیا در طول برهه­‌های زیادی از زندگی­ با پدران خود دارند را به شیوه­‌ای تاثیر گذار بازخوانی می­‌کند، نه به شیوه موشکافانه مقالات علمی بلکه به صورت یک قصه.قصه که خود تار و پود ماهی بزرگ و زندگی ما انسان­‌هاست.سیدامیرعلی خطیبی