زندگی در زمان حال

پیشگفتارگاهی هویت ضعیف و آگاهی شکننده از خود، زندگی واقعی در لحظه‌ حال را دشوارتر می‌کند. اگر ندانید که چه کسی هستید، به ظاهرسازی روی می‌آورید و نقش بازی می‌کنید. تاهر می‌کنید که خود واقعی‌تان هستید و همینطور شیوه‌هایی برای تعامل پیدا می‌کنید که ویران‌گر هستند. این نقش بازی‌کردنتان نباید با بازیگوشی که یکی از نشانه‌های سلامت روان است اشتباه گرفته‌شود. سعی می‌کنید به فعالیت‌های مختلف و دستاوردهای مهم به زندگی‌تان معنا ببخشید چون هیچ‌چیز در نظرتان خیلی واقعی یا حقیقی نیست. شاید به زندگی آشفته و شلوغ‌بازی و مهمانی‌های شبانه و رفیق‌بازی‌های متعدد متمایل شوید تا حتی خودتان هم متوجه ین خود دروغینی که ساختید نشوید. این حالت مسموم هم می‌تواند با نشاط و سرزندگی اشتباه گرفته‌شود. شاید به دیگران و به خودتان بقبولانید که سلامت روانی و عاطفی دارید اما هویت شما دروغین و ظاهرسازی و نمایشی است و در زمان حال زندگی نمی‌کنید.هویت درونیجنبه‌ی درونی هویت ما از سال‌های نخست زندگی و نخستین ارتباطاتمان سرچشمه می‌گیرد. برآورده شدن نخستین نیازهای جسمانی توسط مراقبانمان ممکن است ما را از نظر روانی ضعیف یا قوی به بارآورد. در سال نخست زندگی، تجربه‌ی ما تحت تایر ارتباط جسمی است. ارتباطی که زبان در آن هیچ نقشی ندارد. هستی نخستین روزهایمان از احساس گرسنگی، سیری، سرما، گرما، بی‌محبتی و عشق و محبت سرچشمه می‌گیرد. معنای عشق و محبت این است که نیازهای جسمانی ما برآورده شود. فقط نیاز به یک چیز و دریافت‌کردن و دریافت نکردن آن را تجربه می‌کنیم. به صورت کلی ناتوانیم. حتی نمی‌توانیم درست آب بخوریم، چه رسد به این که نیازهایمان را ابراز کنیم. موقعیتی که بسیار آسیب‌پذیر و تحمل ناپذیر هستیم. اگر به طور مرتب ما‌ها به نیازهای بچه پاسخ داده‌شود، بچه حسی منسجم از انچه می‌خواهد به دست می‌آورد و این حواس بچه و زمزمه‌ها و خنده‌ها باعث می‌شود شناخت بچه از خودش شکل بگیرد. اگر مراقبان با بچه بازی کنند، این نزدیکی بازیگوشانه، باعث صداقت و نشاط بچه می‌شود. این مبنای قوی می‌تواند در صورت بروز اتفاقات ناخوشایند در زندگی شخص، باع سلامت روانی او باشد.افرادی که مراقبانی بامسئولیت داشته‌اند باعث می‌شوند که بچه در بزرگسالی شناختی عمیق از خودش پیدا کند تا با وجود مشکلاتی که بعدا با آن‌ها مواجه شد بتواند سلامت عاطفی‌اش را حفظ کند.اینگونه افراد مانند تمام انسان‌های دیگر می‌توانند تجربیات و شکست‌های زیادی داشته‌باشند اما اگر از سلامت روانی و عاطفی برخوردار باشند به راحتی می‌توانند از پس مشکلات برآیند.گسست روانی وعاطفیبراساس تحقیقات اگر در سال‌های نخست زندگی مراقبانی با مسئولیت نداشته‌باشیم در آینده به شناختی ناقص و تقلیل یافته از خود می‌رسیم. کودکانی که در بهزیستی زندگی می‌کنند اگر با مراقبانشان ارتباط برقرار نکنند در آینده دچار رخوت، عدم توانایی کسب ابتدایی‌ترین مهارت‌های اجتماعی و ذهنی، آسیب‌پذیری زیاد برای ابتلا به عفونت و بیماری. صرفا فقدان حضور مادر و یا پدر مهم نیست. آن‌چه حیاتی است حضور کسی است که کودک را از نزدیک بشناسد و نیازها، توانایی‌ها، عادات عجیب وآسیب‌پذیری‌های خاص او را درک کند.طبق آمار حدود پنجاه درصد مردان و یک سوم زنانی که در بهزیستی بزرگ شده اند هویت تحلیل رفته‌ای دارند و بسته به اینکه در چه سنی توجه دریافت کرده‌اند وضعشان بدتر می‌شود. کودکانی که والدین بی توجه‌ای دارند نیز همین وضعیت را دارند.محققان به طور خاص، تاثیر مراقبت پدرومادر در سال‌های نخست کودکی بر گسست عاطفی را اندازه‌گیر کرده‌اند.گسست عاطفی نشانه‌ی آشکار شناخت ضعیف از خود است که اکتیک‌های ذهنی فراموش‌گرایانه‌ای را برای پرهیز از واقعیات دردناک به‌همراه می‌آورد، مانند بی‌توجهی به‌چیزها، یا فراموشی یا اجتناب از پذیرش آن‌ها.افرادی که نشانه‌های گسست را از خود نشان‌ می‌دهند از زمان حال نیز فرار می‌کنند، به این صورت که جذب یک جنبه‌ی منفرد از دنیای بیرونی می‌شوند، ملا ساعت‌ها به نقطه‌ای از دیوار خیره می‌شوند و یا اینکه هنگام صحبت دیگران حواسشان پرت می‌شود.همینطور مدام در خیالات خود غرق می‌شوند. گاهی از فردیت خودشان جدا می‌شود، یعنی طوری که انگار واقعیت‌های اطرافشان را شخص سومی دریافت می‌کند و جسم و احساسات خود منفصل می‌شوند. اگر این وضعیت وخیم تر شود شخص، شخصیت های فرعی دیگری را خلق می‌کند. فرد با پناه بردن به این شخصیت ها از واقعیت ها فرار می‌کند.اگر در مراقبت از کودکی زیر دوسال، بدرفتاری و سورفتار داشته‌باشیم باعث می‌شود کودک در هفده سال بعد دچار اختلالات گسستگی شود. افرادی که در سال‌های دوم یا چهارم زندگی‌شان مورد سواستفاده و بدرفتاری قرار می‌گیرند در آینده احتمال ابتلا به گسستگی در آن‌ها کمتر است.چطور مشکل ضعف هویتی را درمان کنیم؟متاسفانه روش‌هایی وجود دارند که که برای سلامت عاطفی و روانی مضر و ویرانگرند.مصرف موادمخدر به طور کوتاه‌مدت باعث می‌شود که شخص نوعی انسجام شخصیتی و قدرت حس کند، که این در واقع مشکل فقدان موادالکتروشیمیایی ناشی از دوران کودکی را حل می‌کند. ملا احساساتی که پس از هضم هروئین دست می‌دهد، بسیار شبیه به احساس سیری در کودکی است. اضطراب گرفتن مواد و پولی که باید برای آن پرداخت کرد، غالبا برای دختران فاحشگی و برای پسران دزدی در پی دارد.همینطور سخت‌کوشی و موفقیت‌های استثنایی می‌تواند حسی از هویت ایجاد کند که به اندازه‌ی هروئین نیز اعتیادآور است. این افراد به دنبال موفقیتند تا بتوانند حس ضعف و ناتوانی و بی‌مصرف بودن را که به کودکی‌شان باز می‌گردد را جبران کند. شعفی که افزایش سطح کورتیزول به هنگام جوش دادن معاملات بزرگ یا اجرا در مقابل جمعیت زیاد تماشاگران ایجاد می‌کند می‌تواند همان حس بنیادین معنا را در شخص ایجاد کند..مراقبت نادرست در دوران کودکی باعث شده که این افراد حس کنند که در دید دیگران نامرئی هستند و اکنون که کسانی آن‌ها را می‌ناسند و اندکی تحسین‌شان می‌کنند حسی گذرا از هویت را به آن‌ها می‌دهد. اما روزبه‌روز باعث می‌شود حتی خودشان هم از یاد ببرند و هویتی دروغین به نمایش گذاشته‌اند. معمولا نزدیکان این افراد نیز از آن‌ها دور می‌شوند زیرا تصور می‌کنند که این فرد دیگر آن کسی نیست که قبلا می‌شناختند.بذله‌گویی و نشاط می‌تواند شروع خوبی برای مبتلایان به ضعف هویت باشد. اما باید بین سرخوشی و نشاط واقعی و شکل قلابی آن‌ها تمایز قائل شویم. بازی همچون کودکان برابر با نشاط است. هنگامی که بازی می‌کنیم و آن را آمیخته با طنز و دوستی می‌کنیم و هنگامی که جوکی را با لهجه تعریف می‌کنیم و یا زمانی که داستان را اغراق‌آمیز تعریف می‌کنیم تا دیگران را بخندانیم، می‌تواند شروع‌کننده‌ی خوبی برای سلامت روانی و عاطفی باشد.مراجعه به روانشناسان و متخصصان این حوزه که سال‌ها در زمینه‌ی سلامت روان فعالیت می‌کنند نیز می‌تواند اثربخش باشد. اگر به دنبال کاری ارزشمند در سطح اجتماع هستید می‌توانید برای دقایقی به مهمانانی که در سرای احسان بستری شده‌اند سری بزنید و با این عزیزان همدردی کنید.بدیهی است که در کشورهایی که فردگرایی به وفور دیده‌می‌شود آمار اختلالات شخصیتی فراوان تر و فراگیرتر است.نکته این است که حتی فردبودن هم برای کسی که مبتلا به ضعف هویتی است سخت است. هرفردی باید تصمیم بگیرد که چه کسی باشد؛ چه بکند و وقتی هویتی ندارد، گرفتن این تصمیمات سخت می‌شود و باعث می‌شود که شخص به مواد مخدر و الکل روی آورد.عضویت در اجتماع و گروه‌ها می‌تواند برای سلامت عاطفی بیشتر برای کسانی که ضعف هویتی دارند مناسب باشد. گاهی بهتر است که از فردگرایی و انزوا دوری کنید و در گروه‌های مختلف عضو شوید. مثلا گروه‌های پیاده‌روی، گروه‌های دوچرخه‎سواری، گروه‌های مطالعه، شب شعر و...سخن آخرهرچند که درمان ضعف شخصیتی بسیار سخت است اما برای سلامت عاطفی و روانی و همینطور زندگی ر زمان حال باید هزینه‌های گزاف پرداخت کرد. امید است که راهکارهای این مقاله، یعنی مراجعه‌کردن به متخصص سلامت روان و عضویت در گروه‌ها مفید باشد.حنانه مظاهری is typing...