اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظر

اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظر در صورتی امکان پذیر است که یکی از جهات فرجام خواهی در رای وجود داشته باشد، طبق ماده 366 قانون آیین دادرسی مدنی، رسیدگی فرجامی عبارت است از تشخیص انطباق یا عدم انطباق رای مورد درخواست فرجامی با موازین شرعی و مقررات قانونی.تجدیدنظرخواهی چیست؟وکیل تجدیدنظرخواهی در این باره می گوید، تجدیدنظرخواهی، اعتراض به رای صادره از سوی دادگاه بدوی (نخستین) است. طبق قانون، اصل بر این است که همه آرای صادره از مراجع قضایی قطعی و غیر قابل تجدیدنظرخواهی هستند، جز در مواردی که قانون امکان تجدیدنظرخواهی از آنها را پیش بینی کرده است. طبق ماده 362 قانون آیین دادرسی مدنی، ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر مسموع نخواهد.طبق ماده ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی، مهلت درخواست تجدیدنظر اصحاب دعوا، برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی است، در واقع تقدیم دادخواست تجدیدنظر خارج از مهلت مقرر قانونی موجب رد تجدیدنظرخواهی می شود.تجدیدنظرخواه می تواند به دلیل وجود یکی از جهات تجدیدنظرخواهی کیفری یا حقوقی به رای بدوی اعتراض کند، در صورتی که تجدیدنظرخواه در دادخواست تجدیدنظر هیچ یک از جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی یا کیفری را بیان نکند، دادخواست تجدیدنظرخواهی از سوی دادگاه رد خواهد شد.همچنین وکیل پایه یک دادگستری تهران در خصوص احتمال تغییر رای در دادگاه تجدیدنظر می گوید، طبق ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی هرگاه دادگاه تجدیدنظر ادعای تجدیدنظرخواه را برای اعتراض به رای صادره از دادگاه بدوی موجه تشخیص دهد، رای دادگاه بدوی را نقض کرده و رای مقتضی صادر می ‌نماید، در غیر این صورت با رد درخواست و تأیید رای، پرونده را به دادگاه بدوی اعاده خواهد کرد.برای دریافت راهنمایی و مشاوره در خصوص کلیه دعاوی حقوقی و کیفری با وکلای موسسه حقوقی دادآرمان تماس بگیر. (02122904873-02122904874-09128400921-09336267676-09336267878)اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظرطبق ماده 378 قانون آیین دادرسی مدنی، طرفین دعوا، قائم مقام، نمایندگان قانونی و وکلای آنان و دادستان کل کشور می توانند به رای صادره از دادگاه تجدیدنظر در صورت وجود یکی از جهات فرجام خواهی در مهلت مقرر قانونی اعتراض کنند.طبق ماده 366، رسیدگی فرجامی عبارت است از تشخیص انطباق یا عدم انطباق رای مورد درخواست فرجامی با موازین شرعی و مقررات قانونی.با توجه به آنچه گفته شد هر یک از طرفین دعوی که رای تجدیدنظر به ضرر او صادر شده است می تواند در مهلت مقرر به دلیل وجود یکی از جهات فرجام خواهی که در ادامه به آن می پردازیم به رای صادر از دادگاه تجدیدنظر اعتراض کند.فرجام ‌خواهی برخلاف تجدیدنظرخواهی روش شکایت اصلاحی نیست. زیرا دیوان عالی کشور به عنوان عالی ‌ترین سازمان قضایی ایران، مرجع طرف سوم رسیدگی نمی ‌باشد و خودش پرونده‌ ها را دوباره قضاوت نمی‌ کند، بنابراین فرجام‌ خواهی روشی اصلاحی نیست. رسیدگی در دیوان عالی کشور به صورت شکلی و بدون حضور طرفین انجام می شود.فرجام‌ خواهی روش شکایت عدولی نیست و اعتراض عدولی مانند واخواهی و به دادرسی به این معنا است که پرونده بار دیگر در همان دادگاه صادرکننده‌ ی حکم، بازبینی و رسیدگی شود و دادگاه می‌ تواند در رسیدگی مجدد به دعوی حکم پیشین خود را تغییر دهد.هرگاه از رای قابل فرجام در مهلت مقرر قانونی فرجام خواهی نشده، یا به هر علتی در آن موارد قرار رد دادخواست فرجامی صادر و قطعی شده باشد و ذی ‌نفع (213) مدعی خلاف شرع یا قانون بودن آن رای باشد، می ‌تواند از طریق دادستان کل کشور تقاضای رسیدگی فرجامی بنماید. تقاضای یاد شده مستلزم تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی فرجامی است.تبصره - مهلت تقدیم دادخواست یک ماه حسب مورد از تاریخ انقضای مهلت فرجام خواهی یا قطعی شدن قرار رد دادخواست فرجامی یا ابلاغ رای دیوان عالی کشور در خصوص تایید قرار رد دادخواست فرجامی می ‌باشد.مهلت اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظربهترین وکیل آنلاین تجدیدنظرخواهی در خصوص مهلت اعتراض به رای تجدیدنظر می گوید، مهلت اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظر و تقدیم دادخواست فرجام خواهی به دیوان عالی کشور برای افراد مقیم ایران 20 روز از تاریخ ابلاغ رای تجدیدنظر و 2 ماه از تاریخ ابلاغ برای افراد مقیم خارج از کشور است.مهلت فرجام خواهی از تاریخ ابلاغ رای محاسبه می شود. اما اگر رای فرجام خواسته از دادگاه نخستین صادر شده باشد، مهلت های مقرر از تاریخ پایان مهلت تجدیدنظر شروع می شود.الف – اگر یکی از کسانی که حق فرجام خواهی دارد، پیش از انقضای مهلت فرجام خواهی محجور، ورشکسته و یا فوت شود، مهلت جدید از تاریخ ابلاغ حکم یا قرار در مورد ورشکسته به مدیر تصفیه و در مورد محجور به قیم و در صورت فوت به وراث یا قائم مقام یا نماینده قانونی وراث آغاز می گردد.ب – زوال سمت نماینده، اگرسمت یکی از کسانی که به عنوان نمایندگی از قبیل ولایت یا قیمومت و یا وصایت در دعوا دخالت داشته اند پیش از انقضای مدت فرجام خواهی زایل گردد، مهلت های مقرر یاد شده فوق از تاریخ ابلاغ حکم یا قرار به کسی که به این سمت تعیین می گردد شروع می شود.ج – عذر فرجام خواه، البته قانون در این مورد در فرجام خواهی مسکوت است اما به نظر می رسد همانند تجدیدنظر خواهی که به عذر موجه در اشاره شده است، جهات عذر موجه در مورد فرجام خواهی قابل اجرا باشد. در صورت بیان عذر موجه از سوی متقاضی فرجام، دادگاه در ابتدا به عذر عنوان شده می پردازد و در صورت وجود عذر موجه که در ماده 306 قانون آیین دادرسی مدنی به آن اشاره شده است، نسبت به پذیرش دادخواست فرجامی اقدام می نماید.آرای قابل فرجام خواهیطبق ماده 368 قانون آیین دادرسی کیفری آرای دادگاه‌ های تجدیدنظر استان قابل فرجام‌ خواهی نیست مگر در موارد زیر:الف- احکام: احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر و وقف.ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.1. قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.2. قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.طبق ماده ۳۶۹ قانون آیین دادرسی مدنی، احكام زیر حسب مورد قابل رسیدگی فرجامی نخواهد بود:احكام مستند به اقرار قاطع دعوا در دادگاهاحكام مستند به نظریه یك یا چند نفر كارشناس كه طرفین به طور كتبی رأی آنها را قاطع دعوا قرار داده باشند.احكام مستند به سوگند و قسم كه قاطع دعوا باشد.احكامی كه طرفین حق فرجام‌خواهی خود را نسبت به آن ساقط كرده باشند.احكامی كه ضمن یا بعد از رسیدگی به دعاوی اصلی در مورد متفرعات آن صادر می‌شود، در صورتی كه حكم در مورد اصل دعوا قابل رسیدگی فرجامی نباشد.احكامی كه به موجب قوانین خاص غیرقابل فرجام‌خواهی است.جهات فرجام‌ خواهی و اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظرطبق بند 6 ماده 380 و بند 2 ماده 381 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام ‌خواه باید علاوه بر پیوست کردن لایحه حاوی اعتراضات فرجامی، دلایل فرجام‌ خواهی را در دادخواست خود ذکر کند. جهات فرجام‌ خواهی همان مواردی است که اگر شعبه دیوان عالی آنها را احراز نماید، رأی فرجام‌ خواسته نقض مى‌ گردد.جهات فرجام خواهی عبارتند از:ادعای عدم صلاحیت ذاتی دادگاه صادرکننده رأی برای رسیدگی به موضوعایراد عدم رعایت صلاحیت محلی، وقتی که نسبت به آن ایراد شده باشد.ادعای مخالفت رأی صادره با موازین شرعی و مقررات قانونیادعای عدم رعایت اصول دادرسی، قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوا، در صورتی که به درجه ‌ای از اهمیت باشد که رأی را از اعتبار قانونی بیندازد.ادعای صدور آرای مغایر با یکدیگر در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوا بدون اینکه دلیل قانونی آن تغییر کرده باشد.نقص تحقیقات یا عدم توجه به دلایل و مدافعات طرفین یا عدم توجه به مفاد سند یا قرارداداسباب توجیهی مفاد و محتوای رأی صادره با ماده ‌ای که دارای معنای دیگری است، تطبیق شده باشد.ادعای عدم صحت مدارک و نوشته‌ های مبنای رأی که طرفین در جریان دادرسی ارائه نمودند.فرجام‌ خواه باید حداقل به یکی از موجبات فرجام ‌خواهی استدلال کرده و دلایل خود را به دادخواست پیوست نماید، در غیر این صورت چه بسا از فرجام‌ خواهی نتیجه مثبتی نگیرد.بر اساس ماده 377 قانون آیین دادرسی مدنی، در صورت وجود یكی از موجبات نقض رأی (شکستن رأی) مورد تقاضای فرجام نقض می ‌شود، اگر چه فرجام‌ خواه به آن جهت كه مورد نقض قرار گرفته است، استناد نكرده باشد.رد فرجام خواهیعدم ذکر یکی از جهات فرجام خواهی در دادخواست فرجامی موجب رد فرجام خواهی از سوی دیوان عالی کشور می شود.طبق ماده 383 آیین دادرسی مدنی، دادخواستی که برابر مقررات یاد شده در دو ماده قبل تقدیم نشده و یا هزینه دادرسی آن پرداخت نگردیده باشد به جریان نمی ‌افتد. مدیر دفتر دادگاه در موارد یاد شده ظرف دو روز از تاریخ رسید دادخواست، نقایص آن را به طور مشخص به دادخواست دهنده اخطار می ‌نماید و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت می ‌دهد که نقایص را رفع کند. در صورتی که دادخواست خارج از مهلت داده شده، یا در مدت یاد شده تکمیل نشود، به موجب قرار دادگاهی که دادخواست به آن تسلیم گردیده رد می ‌شود. این قرار ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل شکایت در دیوان عالی کشور می ‌باشد. رای دیوان قطعی است.طبق ماده 384، اگر مشخصات فرجام ‌خواه در دادخواست فرجامی معین نشده و در نتیجه هویت دادخواست دهنده معلوم نباشد، دادخواست بلااثر می‌ ماند و پس از انقضای مهلت فرجام ‌خواهی به موجب قرار دادگاهی که دادخواست به آنجا داده شده رد می‌ شود. قرار یاد شده ظرف بیست روز از تاریخ الصاق به دیوار دفتر دادگاه صادرکننده، قابل شکایت در دیوان عالی کشور می ‌باشد. رای دیوان قطعی است.شکستن رای تجدیدنظروکیل پایه یک دادگستری تهران در مورد شکستن رای تجدیدنظر ادامه می دهد، پس از اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظر و تقدیم دادخواست فرجامی به دیوان عالی کشور توسط فرجام خواه، در یکی از شعب دیوان، انطباق رای مورد فرجام خواهی را با موازین شرعی و قانونی، مورد بررسی قرار می گیرد.در صورتی که دیوان، جهات فرجام خواهی را وارد بداند، رای را نقض و آن را برای رسیدگی، به مرجع پایین تر می فرستد که این مرجع، با توجه به علتی که موجب نقض رای (شکستن رای) شده است، می تواند، دادگاه صادر کننده رای شعبه ای که دیوان عالی صلاح بداند؛ شعبه ای از شعب دادگاه صادر کننده رای یا شعبه ای از نزدیک ترین دادگاه ها به دادگاه صادر کننده رای، باشد.دلایل نقض رای تجدیدنظرطبق ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی، در موارد زیر حکم یا قرار نقض می ‌گردد:1- دادگاه صادرکننده رای، صلاحیت ذاتی برای رسیدگی به موضوع را نداشته باشد و در مورد عدم رعایت صلاحیت محلی، وقتی که نسبت به آن ایراد شده باشد. 2- رای صادره خلاف موازین شرعی و مقررات قانونی شناخته شود.3- عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد امره و حقوق اصحاب دعوا در صورتی که به درجه‌ای از اهمیت باشد که رای را از اعتبار قانونی بیندازد.4- آرای مغایر با یکدیگر، بدون سبب قانونی در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوا صادر شده باشد.5- تحقیقات انجام شده ناقص بوده و یا به دلایل و مدافعات طرفین توجه نشده باشد.طبق ماده 373 قانون آیین دادرسی مدنی، چنانچه مفاد رای صادره با یکی از مواد قانونی مطابقت داشته باشد، لکن اسباب توجیهی آن با ماده‌ای که دارای معنای دیگری است تطبیق شده، رای یاد شده نقض می‌گردد.همچنین طبق ماده 374، در مواردی که دعوا ناشی از قرارداد باشد، چنانچه به مفاد صریح سند یا قانون یا آیین‌نامه مربوط به آن قرارداد معنای دیگری غیر از معنای مورد نظر دادگاه صادرکننده رای داده شود، رای صادره در آن خصوص نقض می گردد.بر اساس ماده 375، چنانچه عدم صحت مدارک، اسناد و نوشته‌های مبنای رای که طرفین در جریان دادرسی ارائه نموده‌اند ثابت شود، رای صادره نقض می‌گردد.طبق ماده 376، چنانچه در موضوع یک دعوا آرای مغایری صادر شده باشد بدون اینکه طرفین و یا صورت اختلاف تغییر نماید و یا به سبب تجدیدنظر یا اعاده دادرسی رای دادگاه نقض شود، رای موخر بی‌اعتبار بوده و به درخواست ذی‌نفع بی‌اعتباری آن اعلام می‌گردد. همچنین رای اول در صورت مخالفت با قانون نقض خواهد شد، اعم از اینکه آرای یاد شده از یک دادگاه و یا دادگاه‌های متعدد صادر شده باشند.در صورت وجود یکی از موجبات نقض، طبق ماده 377، رای مورد تقاضای فرجام نقض می ‌شود اگرچه فرجام‌ خواه به آن جهت که مورد نقض قرار گرفته استناد نکرده باشد.مراحل اعتراض به رای دادگاه تجدیدنظرطبق ماده 379 قانون آیین دادرسی مدنی، فرجام‌خواهی با تقدیم دادخواست به دادگاه صادرکننده رای به عمل می ‌آید. مدیر دفتر دادگاه مذکور باید دادخواست را در دفتر ثبت و رسیدی مشتمل بر نام فرجام خواه و طرف او و تاریخ تقدیم دادخواست با شماره ثبت به تقدیم کننده تسلیم و در روی کلیه برگ ‌های دادخواست تاریخ تقدیم را قید نماید. تاریخ تقدیم دادخواست ابتدای فرجام‌ خواهی محسوب می‌ شود.در صورتی که دادخواست فرجام‌خواهی تکمیل باشد، طبق ماده 385، مدیر دفتر دادگاه یک نسخه از دادخواست و پیوست‌ های آن را برای طرف دعوا، ارسال می‌ دارد تا ظرف بیست روز به طور کتبی پاسخ دهد. پس از انقضای مهلت یادشده اعم از اینکه پاسخی رسیده یا نرسیده باشد، پرونده را همراه با پرونده مربوط به رای فرجام خواسته، به دیوان عالی کشور می‌ فرستد.دفتر دادستان کل کشور دادخواست رسیدگی فرجامی را دریافت و در صورت تکمیل بودن آن از جهت ضمائم و مستندات و هزینه دادرسی برابر مقررات، آن را ثبت و به ضمیمه پرونده اصلی به نظر دادستان کل کشور می ‌رساند. دادستان کل چنانچه ادعای آنها را در خصوص مخالفت بین رای با موازین شرع یا قانون، مقرون به صحت تشخیص دهد، از دیوان عالی کشور درخواست نقض رای را می ‌نماید. در صورت نقض رای (شکستن رای) در دیوان عالی کشور، برابر مقررات مندرج در مبحث ششم این قانون اقدام خواهد شد.تبصره - چنانچه دادخواست تقدیمی ناقص باشد دفتر دادستان کل کشور به تقدیم کننده دادخواست ابلاغ می ‌نماید که ظرف ده روز از آن رفع نقص کند. هرگاه در مهلت مذکور اقدام به رفع نقص نشود دادخواست قابل ترتیب اثر نخواهد بود. دادخواست خارج از مهلت نیز قابل ترتیب اثر نیست.پس از وصول پرونده به دیوان عالی کشور، رئیس دیوان یا یکی از معاونان وی پرونده را با رعایت نوبت و ترتیب وصول به یکی از شعب دیوان ارجاع می نماید شعبه مرجوع الیه به نوبت رسیدگی می کند مگر در مواردی که به موجب قانون یا به تشخیص رئیس دیوان عالی کشور، رسیدگی خارج از نوبت ضروری باشد.