استارتاپ

این مطلب را برای شماره تیرماه 1401 نشریه وزین راه پرداخت نوشته بودم که الان بعد از انتشار مطلب در نشریه ایشان، بازنشرش میکنم.سالهای نه چندان دور تا همین ده دوازده سال مفهمومی مانند استارتاپ هنوز به جایگاهی در ایران نداشت و حتی در دنیا هم مفاهیمی جدید بودند. ولی حالا کار به جایی رسیده است که به همت همین استارتاپ ها و شرکت های نوپایی که شاید روزی کسی آنها را به رسمیت نمیشناخت، فناوری در حوزه های مختلف و علیرغم وجود تحریمها علیه کشورمان رشد کرده است. سالهای سال بود مفاهیمی مانند recurring payment یا همان پرداخت های دوره ای ، یا مفاهیمی مانند credit card یا کارت های اعتباری عملا در اجرا به بن بست میخورد. ایران جزو کشورهایی است که سیستم قانونگذاری آن که در مواجه با یک پدیده فناورانه جدید در ابتدا با قهرآمیزترین روش پاسخگو است. و پس از فراگیر شدن آن به ناچار با آن همراه میشود. پر بیراه نیست که بگوییم اگر همین استارتاپ ها نبودند و همه چیز به دولت واگذار میشد هنوز هم باید قبض هایمان را در بانک پرداخت میکردیم. به همت همین شرکت های نوپا و استارتاپ های فعال در حوزه فین تک الان پرداخت های دوره ای که سالهای سال با موانع جدی مواجه بود، در حال انجام است. شرکت های مختلف همین الان به صورت اعتباری با مشتریانشان کار میکنند و در حال هموارکردن راه برای ارائه کردیت کارت توسط بانک ها هستند. هرچند مظابق انتظار هر از گاهی هم سنگ های بزرگی از سمت نهادهای اجرایی و نظارتی بر سر راه آنها قرار میگیرد ولی مردم ایران نشان داده اند، همیشه به دنبال تکنولوژی ها جدید هستند و همیشه ازین تکنولوژی ها استقبال کرده اند، مدتی پیش با برخی از مدیران چند شرکت که در حوزه لند تک فعالیت میکنند صحبت میکردم، دیدم اتفاقا برخلاف انتظار بسیاری از مسولان بانکی، مردم در این سیستم ها حتی قبل از موعد نیز بازپرداخت وامشان را انجام میدهند. و برای خدشه دار نشدن اعتبارشان و گرفتن اعتبار بصورت کاملا مسولانه اقدام میکنند. سالهای سال است مفاهیمی مانند کیف پول های الکترونیک مانند پی پال، وب مانی، پرفکت مانی در دنیا وجود دارد و استفاده از این کیف پول ها علاوه بر تسهیل مراودات مالی، هزینه ها را نیز به طور چشمگیری کاهش داده اند. ولی با سیاست های بعضا منفعلانه نهاد های حاکمیتی توسعه و رشد این فناوری ها همیشه چالش همراه بوده است. کریپتو کارنسی ها و مفاهیم نو ظهور تری مانند متاورس که میتواند به عنوان برگ برنده ای برای رشد و پیشرفت کشور استفاده شود تا به امروز با سیاست هایی نامشخص مواجه بوده است و هنوز حاکمیت نتوانسته است و یا نخواسته است سیاست کلی خود را در خصوص آن ابراز و اجرایی کند و به نظر میرسد هنوز در حال بررسی و تحلیل آن است. و متاسفانه کمتر از بخش خصوصی فعال در این حوزه نیز برای تصمیم گیری و مشاوره استفاده کرده است. و قطعا در صورتی که این حوزه با نگاهی سلبی مواجه شود، به جز فرصت هایی که از دست میرود، تهدیدات و چالش های جدی را نیز میتواند به همراه داشته باشد. بر اساس تجربه ده ساله گذشته کشور و استارتاپ هایی که دیگر استارتاپ نیستند و تبدیل به شرکت های بزرگی شده اند که نبودشان را نمیتوان متصور شد، همراهی دولت و مسولان با شرکت های نو پا و استارتاپ ها میتواند هم گره گشا باشد، و هم به رشد و توسعه اقتصادی کشورمان کمک کند. شرکت های مانند دیجی کالا، اسنپ دیگر یک استارتاپ کوچک نیستند که بود و نبودشان فرقی نداشته باشد، بلکه شرکت هایی هستند که امور روزانه مردم به آنها وابسته شده است و این سیر تکاملی در این شرکت ها و سایر شرکت هایی که امروز حرفی برای گفتن دارند نشان داده است که حمایت و تزریق سرمایه در استارتاپ ها تا چه اندازه میتواند به اقتصاد کشور و تسهیل امورات مردم و اشتغالزایی کمک کند. طی سالهای گذشته نگرانی های اقتصادی و معیشتی مردم همواره جزو دغدغه های رهبر معظم انقلاب نیز بوده است و شعار هایی که ایشان برای هر سال انتخاب میکنند بر محور اقتصاد و تولید بوده است، امسال یکی از تاکیدات ایشان بر مساله دانش بنیانی بوده است، عموم شرکت هایی که در حوزه های مربوط با فن آوری های نوین مالی در حال فعالیت هستند، شرکت هایی هستند که بر مبنای علم و دانش شکل گرفته اند و کارکنان آنها نیز جزو نخبگان دانشگاهی کشور هستند، در شرایطی که متاسفانه با سیلی از هجوم نخبگان به خارج از کشور مواجه هستیم، حمایت و همدلی با شرکت های دانش بنیان میتواند، به نگهداشت نیروی انسانی متخصص کمک شایانی نماید و حتی شاهد جذب نخبگان از کشورهای همسایه نیز باشیم.به عقیده بنده و از نگاه آینده پژوهی هم اگر به سیر تکاملی زندگی انسان بنگریم ،الان در دوره حساسی از تاریخ زندگی بشر قرار داریم و بزودی بسیاری از استانداردهای زندگی انسان و نحوه تعاملش با دیگران و دنیا با ظهور مفاهیمی مانند متاورس و بلاک چین دچار تغییرات اساسی خواهد شد، تصورم بر این است که اگر امروز تصمیمات صحیحی اتخاذ کنیم میتوانیم جزو کشورهای پیشرو در حوزه های نوین باشیم. و قطعا همراهی و همدلی دولت، بانک مرکزی و سایر نهاد های تصمیم گیر با بخش خصوصی میتواند سبب خیر و عافیت برای کشور شود.