بی علاقگی؛ قصۀ علی / بخش یکم

آن روز قرار نبود روز مهمی باشد. ساعت حوالیِ ده صبح بود که از خواب بیدار شدم. مویابل چند بار آلارم زده بود و اصلا نفهمیده بودم. کاری نداشتم. بی خودی آلارم گذاشته بودم. رفتم آشپزخانه پیِ چیزی برای خوردن. بابا میز را چیده بود. پانزده سال بود که بابا به زندگیِ این مدلی عادت کرده بود. پانزده سال پیش، مامان در بیمارستان چشم­ هایش را بست و دیگر باز نکرد. بابا دَم نزد. با این که در همۀ این سال ها مامان را فراموش نکرد، حرف از حسرت «مادر داشتن» در خانه ممنوع بود. صبح زود از خواب بلند می شد و صبحانه آماده می کرد. شب غذا درست می کرد برای فردا ظهر. گاهی برای رسیدن به کارهای خانه مرخصی می گرفت. شرمنده اش می شدم. همیشه یک حسی داشتم که می گفت اگر من نبودم بابا دوباره زندگی اش را می ساخت. فکر می کردم پابند من شده. هیچ وقت دربارۀ این موضوع حرفی نزدم. چون می ترسیدم واقعیت همان چیزی باشد که من فکر می کردم. از یازده سالگیِ من، دیگر بوی هیچ زنی توی خانه نپیچید و کمدها از لباس های بلندِ رنگی خالی ماند. چند روز بعد از چهلمِ مامان، عمه ناهید و مادربزرگ با خاله فاطمه آمدند تا وسایل مامان را جمع کنند. من مثل جن زده ها این ور و آن ور می رفتم و نمی فهمیدم چرا باید نشانه های مامان را از خانه اش دور کنند. از جایی که من و بابا قرار بود در آن ادامۀ زندگی مان را داشته باشیم. چرا باید حتی مسواکش هم از خانه دور می شد. یا کیف لوازم آرایشش. مگر این ها، دردِ داشتنِ این ها، بزرگ تر از نداشتنِ مامان بود؟ یادم نمی رود که خاله فاطمه هرکدام از لباس ها را که از کمد بیرون می آورد، می بوسید. گریه می کرد. لباس را به خودش می فشرد. تا می کرد. دوباره می بوسید و توی چمدان می گذاشت. مادربزرگ دست به سیاه و سفید نزد. روی صندلی راحتی نشست و پشت سر هم اشک ریخت. و آن قدر این کار را تکرار کرد که حالش بد شد و بابا مجبور شد ببردش درمانگاه. من از خانه بَدَم می آمد. مامان همه جای خانه بود. می آمد و می رفت. هر وقت تنها بودم از دورترین جای خانه صدایم می زد. هیچ وقت فکر نکردم که او قرار است نباشد. می پذیرفتم که نیست. اما قبول نمی کردم که این نبودن همیشگی خواهد بود. سیزده چهارده ساله بودم که یک شب مادربزرگ و عمه ناهید آمدند خانۀ ما. پوریا، پسر یک سالۀ عمه، مدام جیغ می کشید و گریه می کرد. بابا خیلی درهم بود. از همان اول سرد رفتار کرد. یک چیزی بینشان شده بود که من نمی دانستم. بودنِ من نمی گذاشت حرفشان را بزنند. خودم فهمیدم. عذرخواهی کردم و به بهانۀ درس رفتم توی اتاق. امتحان ریاضی داشتم و چیزی نخوانده بودم. لای در را باز گذاشتم و نشستم پشت میز مطالعه. صدای حرف زدنشان می آمد ولی دقیقا نمی فهمیدم چه می گویند. به مسئلۀ توی کتاب نگاه می کردم و تلاش داشتم یادم بیاید که آقای شاهسوند، معلم ریاضی مان، آن را چه طور حل کرده بود. فریاد بابا نگذاشت. دویدم پشت در. صدای گریۀ پوریا بیش تر شد. بابا که هیچ وقت عصبانی نمی شد و صدایش را بالا نمی برد، حالا داشت با فریاد از عمه و مادربزرگ می خواست که بس کنند و دیگر در این مورد حرفی نزنند. آن موقع نتوانستم - یا نخواستم - از چیزی که دربارۀ آن حرف می زدند، سر در بیاورم. اما حالا می توانم حدس بزنم که احتمالا آن ها از بابا خواسته بودند دوباره ازدواج کند. بابا مردتر از آن بود که از دردهایش حرف بزند. ولی من می فهمیدم. معمولا آدم ها زمانی بیش ترِ چیزها را می فهمند، که بقیه فکر می کنند آن ها چیزی نمی فهمند. و من فکر می کنم بابا یک درصد هم احتمال نمی داده که من دردهایش را می فهمم. چون من واقعا آن ها را می فهمیدم. ولی هیچ وقت جرئت حرف زدن دربارۀ دردهای بابا، حسرت هایش، دغدغه هایش و هر چیز دیگری که به او مربوط می شد را نداشتم. هیچ وقت با هم جدی حرف نزدیم. همیشه صحبت هایمان به خبرهای روز و اتفاق های سیاسی و مسائل روزمره محدود می شد. آن هم اگر وقتی برای حرف زدن پیدا می کردیم. بابا آدم کم حرفی بود. بیش تر دوست داشت با نگاهش حرف هایش را بفهماند. اما انتظار نداشت که طرف مقابل هم حرفش را بفهمد. کار او در رفتارش بی تاثیر نبود. آدم از محیط اطرافش تاثیر می گیرد و ناخودآگاه خودش را با شرایط وفق می دهد. بابا هم شبیه کارش شده بود. از وقتی به یاد دارم بابا حسابدار یک شرکت بزرگ بود. تمام وقتش با حساب و کتاب می گذشت و حرف زدن جایی در زندگی اش نداشت. یک روزهایی که در مدرسه دعوا می کردم، دوست داشتم وقتی می رسم خانه بابا باشد تا ماجرای دعوا را تعریف کنم و او هم دلداری ام بدهد. به من بگوید که دعوا کردن خوب نیست و بپرسد اصلا چرا دعوا کردم و از این جور حرف ها. اما وقتی می رسیدم خانه بابا هیچ وقت نبود. خودم را می انداختم روی تخت و همۀ حرف هایم را بلند بلند می گفتم و گریه می کردم. شب که بابا می آمد دیگر خالی شده بودم و اشکی برای ریختن و حرفی برای زدن نداشتم. زندگی من و بابا همین طور گذشت. در سکوت و سوال های بی نهایت و حرف هایی که هیچ وقت فهمانده و فهمیده نشد. من خودم داشتم بزرگ می شدم و بابا روی بزرگ شدنم نظارت داشت. تاثیر نمی گذاشت. فقط همه چیز را ارزیابی می کرد. مثل یک حسابدار واقعی. من فکر می کردم پدرها باید سرهنگ باشند. مدیریت کنند، مانع شوند و نقش مستقیم داشته باشند. نمی توانستم بپذیرم که یک پدر تا این اندازه «بپذیرد» و به «رهایی» باور داشته باشد. به نظر دور بودیم. او آدم بزرگ بود و من یک بچه. اما یک روزی، دوران دبیرستان بود که یک آن بزرگ شدم و شبیه بابا.بعد از کلاس دعوا شد و من هم یک سیلی ناحق خوردم. مدیر مدرسه ردیفمان کرد و جوری بهمان چشم غرّه رفت که فکر کردیم حتما اخراجمان می کند. البته من این طور فکر نکردم چون بار اولم نبود که به خاطر درگیری قرار بود تنبیه شوم. نهایت یک پس گردنی می زد و یک ثبت در پرونده و ما را به خیر و شما را به سلامت. اما این کار را نکرد. گفت تا اولیایمان نیایند نمی گذارد برویم. هشت نفر بودیم. بچه ها تک تک زنگ زدند به پدر و مادرشان. نوبت من که رسید، جلو نرفتم. نمی توانستم به بابا زنگ بزنم و او را از آن طرف شهر بکشم به مدرسه. آوردن مامان به مدرسه از این هم سخت تر بود. چون من نمی توانستم مُرده ها را زنده کنم. زیرچشمی میثاقی را نگاه کردم که با حرص مرا می پایید. مدیر کوبید روی میز و گفت:« چرا فلج شدی؟ بیا جلو زنگ بزن به پدر و مادرت.» من حتی یک قدم هم برنداشتم و چیزی نگفتم. «خود دانی. همین جا می مونی تا بیان.» پدر و مادر همۀ بچه ها آمدند و رفتند. من هم توی دفتر ایستاده بودم و مصمم بودم که به بابا زنگ نزنم. مدیر آمد توی دفتر و رو به ناظم گفت:« این هنوز این جاست؟» گفتم:« آقا من نمی تونم زنگ بزنم به والدینم. نمی تونن بیان.» رو به رویم ایستاد و دست سنگینش چسبید به صورتم. تمام بدنم گُر گرفت و سوزش سیلی را تا نوک انگشت های پایم حس کردم. چشمم آرام نه، یک باره خیس شد و طبق عادت باید اشک می ریختم. اما چیزی درونم بود که نمی گذاشت. بغضم را خوردم و از دفتر آمدم بیرون و تا خانه دویدم. خودم را انداختم روی تخت ولی هرکاری کردم نتوانستم اشک بریزم و بلند بلند حرف بزنم. بغضم را فرو بردم و چیزی به من اضافه شد که مرد شدم و از آن روز به بعد دیگر گریه نکردم. شدم یک مرد شبیه بابا....بابا میز را چیده بود. نیمرو درست کرده بود و کنارش پنیر و سبزی هم گذاشته بود. چای می خواستم که بابا دَم نکرده بود. خودش چای نمی خورد. صبحانه را خوردم و رفتم پشت پنجرۀ اتاق. پاکت سیگارم خالی بود. هنوز مطمئن نبودم آن قدر به سیگار وابسته هستم که وادارم کند برای خریدنش تا سر کوچه بروم یا نه. بابا سیگار نمی کشید ولی روزی که فهمید من می کشم هم چیزی نگفت. فقط نگاهم کرد. جوری که تصمیم گرفتم دیگر لب به سیگار نزنم. اما نتوانستم. ده بار ترک کرده بودم و هر بار، بعد از چند روز دوباره یک فیلتر سفید گوشۀ لبم بود. تا مدت ها قبول نمی کردم که سیگاری شده ام. وابستگیِ غیرقابل انکارم به آن را حس می کردم اما فکر می کردم هر وقت بخواهم می توانم سیگار کشیدن را کنار بگذارم. بابا مثل همۀ چیزهای دیگر، به سیگار کشیدنم هم کاری نداشت ولی خجالت می کشیدم جلوی او سیگار بکشم. چون این بار معنای نگاهش را می فهمیدم. یک معلم دینی داشتیم که اسمش یادم نیست. یک روز یک نخ سیگار آورد سر کلاس و نشانمان داد. یک نخ دیگر از جیبش بیرون آورد و چند بار این کار را کرد. بعد همۀ نخ ها را گذاشت توی پاکت و گفت:« تا پاکت سیگار نگذارید توی جیبتون سیگاری نیستید. ولی همه چی از همین یه نخ شروع می شه.» هیچ وقت منظورش را نفهمیدم.گوشی، روی عسلیِ کنار تخت ویبره رفت. برش داشتم. راحیل پیام داده بود:« سلام. پیام دادم نبودی. بهم زنگ بزن.» وقتی به هر بهانه ای اسم راحیل می افتاد روی صفحۀ گوشی، کار کردن با آن سخت می شد. وقتی زنگ می زد، چند ثانیۀ بین دیدن اسمش تا شنیدن صدایش طولانی می شد. نفسم می گرفت و باید صدایم را صاف می کردم چون می لرزید. یا وقتی اس ام اس می داد یا پیام می فرستاد، انتخاب کلمه ها برای این که جوابش را بدهم سرم را درد می آورد. یک دلشورۀ شیرین، وقت هایی که اسمی از راحیل می آمد وجودم را پر می کرد. حسی که از اوایل آشنایی مان ادامه داشت و مطمئن بودم اگر چیزی به اسم «عشق» وجود داشته باشد، حس من به راحیل بود. نمی دانم چرا گفتم «اگر وجود داشته باشد.» چون حتما وجود دارد. این را دیگر من می توانم با جرئت و اطمینان بگویم که عشق یک آدم به آدم دیگر «قطعا» وجود دارد. ترکیبی از دوست داشتن، احترام، وابستگی و نیاز.... راحیل را توی مهمانی یکی از بچه ها دیدم. آن جا فقط هیراد و ثمین را می شناختم. نشسته بودم کنار هیراد. او و ثمین مثل همیشه که به هم می رسیدند، انگار که سال ها از هم دور افتاده باشند، می نشستند به بگو و بخند و حرف زدن و دیگر هیچ چیز و هیچ کس برایشان مهم نبود. از بس آدم ها را نگاه کردم حوصله ام سر رفت. نور کم بود و چهره ها را درست نمی دیدم. صدای خنده و آهنگ قاتی شده بود و برق لباس چند تا از دخترها چشم را می زد. بلند شدم و رفتم جایی که بتوانم سیگار بکشم. نمی دانم چرا در آن هردنبیل فکر کردم باید برای سیگار کشیدن بروم جایی که دود آن بقیه را اذیت نکند. درِ یکی از اتاق ها که باز شد دودی غلیظ بین نورها چرخید. سیگار نبود. از پسری که توی لیوانش چیزی می ریخت پرسیدم تراس کجاست. از بین آن هایی که وسط پذیرایی ایستاده بودند رد شدم. درِ تراس باز بود و باد ملایمی آرام پردۀ توری را تکان می داد. پرده را کنار زدم. دختری آن جا بود که دست هایش را به نرده ها گرفته بود و جوری به دوردست خیره شده بود انگار زیباترین منظرۀ جهان است. نگاهی به من کرد و دوباره سرش را برگرداند. سیگار را گذاشتم روی لبم و فندکم را از جیب کُتَم بیرون آوردم. روشن نشد. رو به دختر گفتم:«ببخشید... فندک دارین؟» لبخند زد و گفت:« نه. متاسفم.» «نه... خواهش می کنم.»«می خواین سیگار بکشین؟»آن قدر جدی این سوال را پرسید که خودم شک کردم می خواهم سیگار بکشم. سیگار توی دستم بود و دنبال فندک می گشتم. چه کاری جز سیگار کشیدن می توانستم داشته باشم؟ اول خواستم دستش بیندازم ولی حالت چهره اش جوری بود که نتوانستم. «آره می خوام ولی آتیش ندارم.»«خدارو شکر وگرنه مجبور بودم برم تو. سیگار اذیتم می کنه.» و دوباره لبخند زد. همیشه آدم هایی که به سیگار کشیدنم اعتراض می کردند، یا از بوی آن می نالیدند یا می گفتند دودش خفۀشان می کند. ولی او ناراحتی اش را دقیقا متوجه خود سیگار کرد. و ضمنا در یک جمله کمی هم از خودش گفته بود؛ سیگار او را اذیت می کرد. نخ سیگار را بین انگشتم لغزاندم و سُرَش دادم توی جیبم. گفتم:« فکر کردم اومدین این جا سیگار بکشین.» گفت:« نه.» خندید و ادامه داد:« صدا اذیتم می کرد. این جا یه کم آروم تره.» دست هایم را کردم توی جیب شلوارم و کنارش ایستادم. «منم زیاد با سر و صدا میونۀ خوبی ندارم.» لبخند زد و چیزی نگفت. یک لباس بلند سرمه ای پوشیده بود و شال مشکی داشت. بوی عطر ملایمش تصویری از قدیسه های قرون وسطایی را برایم تداعی می کرد. همان ها که هاله ای نور دور سرشان است و لباس و سراندازهای سفید دارند. گفتم:« شما تنهایید؟» دوباره لبخندی زد که نمی دانستم معنایش چیست .« نه با یکی از دوستام اومدم. کسی رو این جا نمی شناسم. به اصرار دوستم اومدم.» «اسم دوستتون چیه؟ شاید من بشناسمش.» دوباره لبخند زد و فهمیدم یک لبخند همیشه روی لبش است. گفت:« فکر نمی کنم شما بشناسیدش.» برگشت.« فعلا...» و رفت توی خانه. نگاه کردم به ساختمان رو به رویی که حیاط بزرگی داشت. صدای موسیقی زیاد و کم می شد و گاهی هیجان یک هیاهوی دسته جمعی، باعث می شد آدم های توی خیابان نگاهی بیندازند به ساختمان ما. فندک روشن نشد. رفتم تو. دختر را دیدم. منتظر بودم ببینم پیش کدام یک از پسرها می نشیند. فکر می کردم دوست او باید بهترین پسر مهمانی باشد. ولی او سمت هیچ پسری نرفت. کنار دختری که لباس نارنجی داشت ایستاد. کمی با او صحبت کرد، کیف دستی مشکی که روی مبل بود را برداشت و رفت. دخترِ لباس نارنجی را نمی شناختم. رفتم پیش هیراد و ثمین. نمی دانم هیراد چه گفته بود که ثمین از خنده ولو شده بود روی مبل. همان طور وسط ریسه رفتن گفت:« تعارف نکنیا. پذیرایی کن از خودت.» اشاره کردم به دخترِ لباس نارنجی و از هیراد پرسیدم:« اون دختره رو می شناسی؟» ثمین گفت:« آره. زهراست. از دوستای کیمی. چی کارش داری؟» هیراد پرسید:« نکنه چشمت رو گرفته. ها؟» گفتم:« اون دختری که باهاش بود چی؟» هیراد خندید:« چند تا چند تا؟» خیلی جدی گفتم:« لطفا هیراد. یه ثانیه اجازه بده.» ثمین به هیراد که لب و لوچه اش آویزان بود نگاه کرد و بعد رو به من گفت:« نه. کدوم دختره؟» «لباس سرمه ایه. همونی که روسری داشت.»«روسری داشت؟! نه ندیدم.» هیراد گفت:« آهااان... همون دختره رو می گه که اومده بود کارتینگ. چی بود اسمش؟» ثمین انگار که به ذهنش فشار بیاورد گفت:« آره. بگو، سر زبونمه ها. راحله؟» هیراد بشکن زد:« راحیل!» و از من پرسید:«چی شده حالا؟ چرا تو هَمی؟»«هیچی بابا. فندکت رو بده.» اشاره کرد به میز و کمی از لیوانش نوشید. شمع روی میز را برداشتم و همان جا سیگار را روشن کردم و یک پُک عمیق زدم. ...زنگ زدم به راحیل. دو سه تا بوق بیش تر نخورد که جواب داد. سلام کردم ولی نه عادی. جوری که هیجانم را برای صحبت کردن با خودش بفهمد. «سلام. خوبی؟»« هِعی، بد نیستم. تو چه طوری؟»« خوبم. پیام دادم جواب ندادی.»«آره. آن لاین نبودم.»«اوکی. می خوام ببینمت.»«به به. چه عجببب. دل شما هم برای ما تنگ شد.» «کِی وقت داری؟» «از الان تا آخر دنیا... کجا بیام؟» «ساعت چهار اینا، بیا کافه پارکینگ.»«اطاعت خانم! خوبی؟ چی کارا می کنی؟» « ببخشید علی.الان سرم شلوغه. صحبت می کنیم حالا.» از این که باید تلفن را قطع می کردم خوش حال نبودم. ولی وقتی این طور با قاطعیت چیزی می گفت نمی توانستم خلاف میلش عمل کنم. سعی کردم ناراحتی ام از «بی علاقگی» اش را با لحنم نشان دهم.«باشه. مزاحمت نمی شم. خداحافظ.»«فعلا...» همین. تلفن را قطع کرد. و من به جای «بی علاقگی» ِ واضح او، به این فکر کردم که چرا تایید نکرد دلش برای من تنگ شده...