رفتن هوشنگ و کیومرث به جنگ دیو سیاه: بخش 14 جلد اول شاهنامه فردوسی

سلام ... من سارا هستم ... علاقه‌مند به تاریخ و ادبیات و هنر ... چند وقتیه که شاهنامه می‌خونم و از اونجایی که برای پیدا کردن معنی کلمات و ابیات دچار مشکل میشم، می‌خوام هرچی پیدا می‌کنم رو اینجا برای شما بنویسم. فقط این رو بگم که من هیچ تخصصی ندارم و تازه‌کار هستم. لطفا اگر نکات بیشتری می‌دونستید یا اشتباهی توی متن‌هام بود، برام بنویسید تا اصلاح کنم.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (پادشاهی کیومرث)، اینجا کلیک کنید.نکته: فایل صوتی که در بالای صفحه هست، از این صفحه وب‌سایت گنجور (خوانش سهراب سیفی) برداشته شده است.مثل همیشه اول شعر رو کامل میذارم:خجسته سیامک یکی پور داشت ... که نزد نیا جاه دستور داشتگرانمایه را نام هوشنگ بود ... تو گفتی همه هوش و فرهنگ بودبه نزد نیا یادگار پدر ... نیا پروریده مر او را به برنیایش به جای پسر داشتی ... جز او بر کسی چشم نگماشتیچو بنهاد دل کینه و جنگ را ... بخواند آن گرانمایه هوشنگ راهمه گفتنی‌ها بدو بازگفت ... همه رازها بر گشاد از نهفتکه من لشکری کرد خواهم همی ... خروشی برآورد خواهم همیتو را بود باید همی پیشرو ... که من رفتنی‌ام تو سالار نوپری و پلنگ انجمن کرد و شیر ... ز درّندگان گرگ و ببر دلیرسپاهی دد و دام و مرغ و پری ... سپهدار پرکین و کنداوریپس پشت لشکر کیومرث شاه ... نبیره به پیش اندرون با سپاهبیامد سیه دیو با ترس و باک ... همی بآسمان بر پراگند خاکز هرّای درّندگان چنگ دیو ... شده سست از خشم کیهان خدیوبه هم برشکستند هر دو گروه ... شدند از دد و دام دیوان ستوهبیازید هوشنگ چون شیر چنگ ... جهان کرد بر دیو نستوه تنگکشیدش سراپای یک‌سر دوال ... سپهبد برید آن سر بی‌همالبه پای اندر افگند و بسپرد خوار ... دریده بر او چرم و برگشته کارچو آمد مر آن کینه را خواستار ... سرآمد کیومرث را روزگاربرفت و جهان مردری ماند ازوی ... نگر تا که را نزد او آبرویجهان فریبنده را گرد کرد ... ره سود بنمود و خود مایه خْوَردجهان سر به سر چو فسانست و بس ... نماند بد و نیک بر هیچ‌کسکمی درمورد هوشنگ و دیوهای شاهنامههوشنگ، پسر سیامک و نوه‌ی کیومرث است. کیومرث، او را نزد خود می‌خواند و از او می‌خواهد تا به خون‌خواهی پدر، به جنگ دیو برود. کیومرث سپاهی برای هوشنگ آماده می‌کند و او را به جنگ می‌فرستند. بلافاصله بعد از پیروزی هوشنگ است که کیومرث می‌میرد و سلطنت را برای هوشنگ می‌گذارد.حالا که اولین بار، به جنگ دیو و انسان رسیده‌ایم، کمی درمورد دیو‌ها در شاهنامه صحبت کنیم. این شخصیت‌ها احتمالا از دیوهایی که در دین زرتشت به آن‌ها اشاره می‌شود، گرفته شده‌اند. در آیین زرتشت، خدایان کهنی که بدخواه بودند و راه دشمنی پیش می‌گرفتند، به دیو بدل می‌شدند. در نگاه فردوسی، دیو به معنی بیگانه، دشمن، اهریمن و انسان‌های بدکار است. در شاهنامه به 9 دیو برخورد می‌کنیم که هرکدام داستان متفاوتی دارند. اولین دیو هم همین دیوی است که سیامک رو می‌کشد و با هوشنگ می‌جنگد.البته اینطور نیست که این دیوها ویژگی‌های یکسانی داشته باشند؛ اما عموما ویژگی‌هایی را دارند که در متون مذهبی یا افسانه‌های دوره‌ی ساسانیان به آن اشاره می‌شود. این دیوها معمولا سیاه هستند (یک دیو سپید هم شاهنامه هست) و دندان‌های تیر، لب‌هایی سیاه، چشمانی کبود، چنگال‌های تیز و هیکل بزرگ و پرمو دارند. به علاوه آن‌ها معمولا وارونه‌کار هستند (مثلا در بخش قبلی هم با واژه «چنگ وارونه» آشنا شدیم). منظور این است که آن‌ها برعکس و وارونه عمل می‌کنند. معنی ابیات و لغات شعرخجسته سیامک، یکی پور داشت ... که نزد نیا جاهِ دستور داشتسیامک، پسری داشت که پدربزرگش او را بسیار دوست داشت و هرچه می‌خواست فراهم می‌کرد.نیا: پدربزرگگرانمایه را نام، هوشنگ بود ... تو گفتی همه هوش و فرهنگ بودنام نوه‌ی عزیز کیومرث، هوشنگ بود. جوانی بود باهوش و بافرهنگ.به نزد نیا، یادگار پدر ... نیا پروریده مر او را به برکیومرث او را به عنوان یادگار سیامک می‌شناخت و او را در آغوش خودش پرورش داد.بر: آغوشنیایش به جای پسر داشتی ... جز او بر کسی چشم نَگماشتیپس کیومرث او را به جای سیامک گذاشت و فقط به او مهر می‌ورزیدچشم گماشتن: گرامی داشتن - عشق ورزیدنچو بنهاد دل کینه و جنگ را ... بخواند آن گرانمایه هوشنگ راو زمانی که تصمیم به جنگ با دیو و خونخواهی گرفت، هوشنگ عزیزش را کنار خود خواندهمه گفتنی‌ها بدو بازگفت ... همه رازها بر گشاد از نهفتهمه‌چیز را به او گفت و تمام رازها را برایش فاش کرد (دانش و فنونی که بلد بود را به هوشنگ یاد داد)که من لشکری کرد خواهم همی ... خروشی برآورد خواهم همیبه او گفت لشکری آماده می‌کنم و به جنگ می‌رومتو را بود باید همی پیشرو ... که من رفتنی‌ام تو سالار نوتو باید سردار این لشکر بشوی. چرا که من دیگر پیر شده‌ام و به زودی از دنیا می‌رومپری و پلنگ انجمن کرد و شیر ... ز درّندگان گرگ و ببر دلیرسپس پری و پلنگ و شیر و گرگ و ببر درنده و شجاع را جمع کردسپاهی دد و دام و مرغ و پری ... سپهدار پر کین و کُنداوریپادشاه دلیر و پر از کینه، هرچه می‌توانست را جمع کرد و سپاهی ساخت.پسِ پشت لشکر، کیومرث شاه ... نبیره به پیش اندرون با سپاهکیومرث در پشت لشکر حرکت می‌کرد و نوه‌اش بود که لشکر را هدایت می‌کرد.بیامد سیه دیو با ترس و باک ... همی بآسمان بر پراگند خاکدیو سیاه با ترس و لرز به مقابله آمد. جنگ آنقدر بالا گرفت که آسمان از گرد و خاک سیاه شدز هُرّای درّندگان چنگِ دیو ... شده سست از خشم کیهانْ خَدیودیو، به دلیل خشم پادشاه جهان و غوغای دلهره‌آور درندگان سپاهش، از ترس فلج شده بودبه هم برشکستند هر دو گروه ... شدند از دد و دام دیوانْ ستوههر دو لشکر با هم درگیر شدند و در نهایت دیوها بودند که به دلیل تعداد زیاد سپاه هوشنگ، خسته شدند.بِیازید هوشنگ چون شیر چنگ ... جهان کرد بر دیو نَسْتوه تنگهوشنگ همچون شیر غران، به مقابله با دیو سیاه رفت و دیو را در تنگنا قرار داد.یازیدن: قصد کردن - اراده کردننستوه: خستگی ناپذیر - مقاومکشیدش سراپای یک‌سر دوال ... سپهبد بُرید آن سر بی‌همالبه پای اندر افگند و بسپرد خوار ... دریده بر او چرم و برگشته کارو سرانجام دیو را شکست داد.دوال: چرم حیواناتبی‌همال: بی‌مانند - بی‌همتاچو آمد مر آن کینه را خواستار ... سرآمد کیومرث را روزگاروقتی که انتقام سیامک را گرفتند، کیومرث چشم از جهان فروبست.برفت و جهان مُرْدَری ماند ازوی ... نگر تا که را نزد او آبرویجهانِ فریبنده را گرد کرد ... ره سود بنمود و خود مایه خْوَردو اینگونه شد که کیومرث مرد و جهان را برای سیامک به میراث گذاشت.مردری: میراثجهان سر به سر چو فسانست و بس ... نماند بد و نیک بر هیچ‌کساز آن‌جایی که جهان همه افسانه است و فانی، هیچکس تا ابد در جهان نمی‌ماند و نیک و بد همه از بین می‌روند.برای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (هوشنگ، بخش اول: پادشاهی هوشنگ 40 سال بود)، اینجا کلیک کنید.