رشد و رکود در نهج البلاغه

بسم الله الرحمن الرحیمالحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا حبیب اله العالمین العبد الموید و الرسول المسدد ابوالقاسم مصطفی محمد(ص) و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین ناسیه ما مولانا بقیه الله فی العالمین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفدا.هدیه محضر ام الائمه النجبا و السعدا، حضرت فاطمه زهرا (س)، تعجیل در فرج آقا امام زمان (عج)، سلامتی وجود نازنین حضرتش صلوات ختم بفرمایید.نهج البلاغه در اندیشه امامین انقلابعرض سلام و ادب و احترام دارم محضر شما خوبان و بزرگواران. قرار هست چند هفته‌ای در محضر نهج البلاغه باشیم همراه شما بزرگواران مطالبی را در موضوع رشد و رکود با گرایش جامعه. یعنی کار با رشد و رکود اخلاق فردی نداریم‌. ربط به جامعه و اجتماع داریم. موضوع هم که انتخاب شد با توجه به ضرورت نگاه به جامعه و تمدن اسلامی، نظام اسلامی، حکومت اسلامی؛ آن چیزی که ما مامور به حدوث آن و ابقائش هستیم. دو سه تا جمله در مورد خود نهج البلاغه از حضرت امام و حضرت آقا، امامین انقلاب، نقل کنم. بعد از آن مستقیم و بدون حاشیه برویم وارد بحث بشویم. حضرت امام به عنوان یک عالم جامع تمامی علوم اسلامی و به عنوان یک کسی که در بطن حادثه‌ها رشد کرد و از مصلحان بزرگ عصر ما هستند که دوست و دشمن در مورد ایشان احترام و اجلال را دارند. یک قطعه‌ای از وصیت‌نامه هست و فرازهایی از کلام‌های دیگر حضرت امام. حالا بیان‌ها بیان‌های توصیفی است. کلیدواژه‌ها در ذهن ما بماند به عنوان دیدگاه یک اسلام شناس نه اسلام شناسی در پستوها، اسلام شناسی که مستشرقین، شرق و غرب را وادار به شناخت مجدد اسلام کرد. فکر می‌کنم کیسینجر هست، اسمش را درست می‌گویم؟ فکر می‌کنم کیسینجر. ایشان می‌گوید که اسلام را ما می‌شناختیم. بعد از انقلاب اسلامی، اسلامی را که این شخصیت، یعنی امام، با آن اسلام این موج را ایجاد کرد، ما را موظف کرد به مطالعه اسلامی که خروجی‌اش این شخصیت است. یعنی کسانی که سال‌ها در کالج‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و تخصصی اسلام را دیده بودند، شناخته بودند، مطالعه کرده بودند، با امام فهمیدند یک اسلامی غیر از آنچه آن‌ها می‌بینند و می‌دانند وجود دارد. این اسلام شناس حالا از منابع اسلام، آن اسلامی که وارد جامعه شد وارد سیاست شد، وارد اقتصاد شد، وارد فرهنگ شد، این بیانات را از منابع بیان می‌کند.«ما مفتخریم که کتاب نهج البلاغه که بعد از قرآن دستور زندگی مادی و معنوی و بالاترین کتاب رهایی بخش بشر است، بعد از قرآن، بالاترین کتاب رهایی بخش بشر است و دستورات معنوی و حکومتی آن بالاترین راه نجات است، از امام معصوم ماست.» خب این فراز مشهور است از فرازهای اولیه وصیت‌نامه امام راحل است. «کتاب نهج البلاغه که نازله روح اوست...» حالا آثار قلمی که حقیقتاً ترشح قلم باشد، یک ارتباطی با روح و حقیقت درون نویسنده دارد. حالا تعبیر امام این است: «نهج البلاغه نازله‌ی روح امیرالمومنین است.» ببینید چقدر ما می‌توانیم با این آشنایی با نهج البلاغه و حرکت به سمت نهج البلاغه چه تقربی و چه شناختی و چه جایگاهی پیدا کنیم. «برای تعلیم و تربیت ما خفتگان در بستر منیت و در حجاب خود و خودخواهی خود، معجونی است برای شفا و مرهمی است برای دردهای فردی و اجتماعی و مجموعه‌ای است دارای ابعادی به اندازه یک انسان.» حالا ابعادی به اندازه یک انسان، این فراز را کسی ازش لذت می‌برد که انسان شناسی را حداقل از نظر اسلام یک تاملی در موردش داشته باشد. «...و یک جامعه بزرگ انسانی. از زمان صدور آن تا هرچه تاریخ به پیش رود...» یکی از اهمیت‌های نهج البلاغه را امام این چنین بیان می‌کند: «از زمان صدور تا هرچه تاریخ به پیش رود و هرچه جامعه‌ها به وجود آید و دولت‌ها و ملت‌ها متحقق شود و هرقدر متفکران و فیلسوفان و محققان بیایند و در آن غور کنند و غرق شوند.» این کتاب رهایی بخش است. برنامه مادی دارد، معنوی دارد، فرهنگی دارد تا زمانی که تاریخ هست. اگر واقعاً این کتاب نازله روح امیرالمومنین باشد، یک پیوندی تا بی‌نهایت دارد. اگرش را هم که می‌گویم به عنوان خطابی می‌گویم یعنی این چنین هست نهج البلاغه. همان‌طوری که خدا در قرآن تجلی کرده است، امیرالمومنین هم در نهج البلاغه تجلی کرده است.یکی از عرفای جامعه اسلامی که بسیاری از اساتید اخلاق شاگرد ایشان بودند و بسیاری از مسائل اخلاقی و عرفانی را ایشان در حوزه رهبری میکردند که در چند سال اخیر به رحمت خدا رفتند.چند سال قبل از فوت این بزرگوار بنده خدمتشان رسیدم؛ آن عزیزی که من را به پیش ایشان برده بودن گفتند ایشان چندین آثار شمارا مطالعه کرده اند در جواب آن بزرگوار فرمودند: که اگر آثار مرا خواندی یعنی مرا خواندی!حال اگر انسان نهج‌البلاغه را بخواند در اصل با چندین کلمه بی روح عربی آشنا نشده است بلکه به درک عمیقی از روح امیرالموئمنین پی برده است.اشاره رهبر انقلاب اسلامی به نهج‌البلاغه و فواید آن در امروزهدر مورد رهبر معظم انقلاب اسلامی اشارات بسیاری به نهج‌البلاغه داشتند. در اصل انسانی بودند که توجه حضرت آقا نسبت به نهج‌البلاغه کم نظیر بود.درواقع ماننده کسی که درد را می‌شناسد و با تناسب آن، شناخت درمان را نیز معرفی میکند.امروزه ما دچار کمبود توجه نسبت به این گنجینه معنوی و بی پایان شده ایم. امیرالموئمنین از نهج‌البلاغه به عنوان گنجینه معنوی و بی پایان ذکر میکنند و تاکید می‌کنند که این کتاب گنجینه بی نظیر و تمام نشدنی استامام در باره فواید نهج‌البلاغه در امروزه فرمودند: که از زمان صدور تا هرچه که تاریخ پیش رود این کتاب همچنین گنجینه ای معنوی و بی پایان برای انسان باقی خواهد ماندچرایی لازمه نهج‌البلاغه در زندگی امروزیامروزه شرایطی مشابه شرایط دوران حکومت امیرالموئمنین به وجود آمده است درواقع امروزه روزگار نهج‌البلاغه است. روزگاری که امیر الموئمنین حقایق و مشکلات جامعه را کشف کردند و علاج آن را در کتابی مفصل و کاملِ نهج‌البلاغه معرفی کردند.این بحث رشد و رکود و افول که دو نقطه‌ی مقابل هم هستند، هر کدام از بحث‌ها که مطرح شود، مثلا رشد تنها بحث شود، با بیان اینکه هر چیزی را شناختی ضدش را هم شناختی، دیگر بحث تمام می‌شود.شخصی به امیرالمومنین علیه السلام عرض کردند که عدل را تعریف کنید. آقا فرمودند قراردادن هر چیزی سر جای خودش. بعد عرض شد حالا ظلم را تعریف کنید. آقا فرمود تعریف کردم؛ همین که عدل را تعریف کردم، ظلم را هم تعریف کردم.یک جمله‌ی مشهوری دارند که تُعْرَفُ الأَشْيَاءُ بِأَضْدَادِهَا؛ اگر چیزی را می‌خواهی بشناسی با ضدش می‌توانی بشناسی‌‌.رشد فردی و اجتماعی در صدر اسلامنمی‌خواهم بحث را خیلی قلمبه سلمبه و آکادمیک کنم که جامعه یعنی چه؟ رشد یعنی چه؟ از چه دیدگاهی و...؟ خیلی سلیس و روان که کسی که اندک تاملی در تاریخ اسلام داشته باشد، متوجه شود. رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در جامعه‌ای مبعوث شدند که انسان وقتی تعبیرات امیرالمومنین راجع به آن جامعه را می‌خواند، وحشت می‌کند. خشن‌ترین انسان‌هایی که در آن عصر و دوره دارند زندگی می‌کنند که شما کم‌تر آن را در جوامع می‌بینید.همین الان هم هستند بعضی از جوامع قبیله‌های خیلی دورافتاده که جنازه‌های عزیزان‌شان را که از دنیا می‌روند، می‌گذارند جلوی پرنده‌ها‌ که گوشت این را بخورند و می‌گویند [اینگونه] این مرده آسمانی می‌شود. همین را اگر من کمی پردازش کنم، این کار و دیدن این صحنه چقدر قبیح بنظر می‌آید؟ وای این‌ها چقدر عقب افتاده و خرافاتی هستند! خودشان با دست خودشان جنازه را جلوی پرنده می‌گذارند، قطعه قطعه می‌کنند. چقدر قبیح است؟ حالا این که یک مرده است؛ چه بسوزانی، چه خاک کنی و چه در دریا بیندازی و ... برایش فرقی نمی‌کند. (سوای مباحث اسلامی که احکام خاص خود را دارد.) اما شما جامعه‌ای را ببینید که وقتی فرزند به دنیا می‌آید، همینکه متوجه می‌شوند دختر است، به راحتی او را می‌کشند. جامعه‌ای است که تا مبتلا به فقر می‌شوند و تا مشکل اقتصادی پیدا می‌کنند، نان‌خورها را می‌کشند. تو هنوز بچه‌‌ای و به درد نمی‌خوری! نه فقط دخترکشی؛ قرآن یک خبر از دخترکشی می‌دهد، یک خبر از فرزندکشی می‌دهد! پسرها را هم درطفولیت تا قحطی می‌آمد، می‌کشتند. (که زجرکشیدنش را نبینند.)جنگ‌هایی که با یک بهانه‌های واهی، اعتقادات خرافی، خشن بودن [در میگرفت.] یک جامعه‌ی عقب افتاده از حیث ماکل، از حیث مشرب، از حیث محل.این جامعه‌ی عقب افتاده که مستعمره‌‌ی تمدن‌های آن زمان بودند، در یک بازه‌ی زمانی کوتاهی آقای جهان شدند. همان انسان‌های خشن بی‌تمدن، تمدن‌آفرین شدند‌. اهل مناجات با خدا و ایثار و گذشت شدند. کسانی شدند که همه‌ی وجودشان را برای خدا دادند. اهل معامله با خدا و رسول الله شدند. و به چه اوجی رسیدند. که امیرالمومنین (ع) و حضرت رسول الله (ص) که این‌ها را توصیف می‌کنند (همین اصحاب رسول الله را) انسان فکرمی‌کند دارند یک معصوم را توصیف می‌کنند. همین‌هایی که نوجوانی و جوانی و میان‌سالی‌شان در همان دوران جاهلیت بوده. این می‌شود «رشد». من منظورم از رشد این است. اینکه رسول الله در آن شرایط به آن اقتدار رسیدند که در آن شرایط حکومت اسلامی تشکیل دادند. آن عرب فرقه گرای عشیره‌ای قبیله‌ای را به یک وحدتی با مرکزیت جامعه‌ی اسلامی رساندند؛ این رشد است.افول جامعه پس از پیغمبراینکه آن عربی که هیچ چیز نداشت، وقتی وارد یک قصر و کاخی می‌شد، ابهت آن کاخ او را نمی‌گرفت و همه‌ی محبت خدا وجودش را پر کرده بود؛ منظور ما از رشد این است. چگونه رسول‌الله به اینجا رسید؟ چگونه جامعه به این‌جا رسید؟ چه کارهایی و چه پله‌هایی طی شد؟ بعد از رسول الله اگر رکودی در جامعه رخ داد، چه علت‌هایی باعث آن رکود شد؟ چه چیزی باعث شد که قرن‌ها ما از آن اوج و از آن شکوه فاصله گرفتیم؟ به سال‌های نوری فاصله گرفتیم. مثلا الان ما دایه‌داران آن رسول هستیم؟ این اوضاع جهان اسلام است. آن هم وضع سردمداران مکه‌ی اوست. مسلمانان همدیگر را می‌کشند. قاتل الله‌ اکبر می‌گوید. مقتول هم الله اکبر می‌گوید. جفت‌شان دارن با شهادتین قتال می‌کنند. خیلی مسئله است. این خیلی رکود و افول هست. خیلی ذلت است. خیلی وحشت است. او که کشته می‌شود می‌گوید قربه الی‌الله کشته شده است. آن کسی هم که می‌کشد با گریه می‌کشد؛ با ذکر تکبیر و الله اکبر می‌کشد. خیلی عجیب است... خب این، اگر رکود نباشد، اگر افول نباشد، اگر صغار و قماعه نباشد، اگر ذلت نباشد، اگر خواری نباشد، اسمش چیست؟! عربی که با پای برهنه وارد کاخ اروپایی و ایرانی می‌شد و یا آن زمان روم را می‌دید یا بعضی‌ها می‌گویند آسیای صغیر و ترکیه؛ آن قسمت را می‌دید و وارد ایران می‌شد و آن شوکت را می‌دید، ذره‌ای متمایل به آن زرق و برق نمی‌شد. چه شد که این‌چنین به خاطر درهم و دینار امام‌کش شدند؟!ما طایفه‌ای به نام رِبعیون داریم؛ که از ربع می‌آید. آن‌ها وقتی واقعه کربلا تمام شد، رسیدند.به آن‌ها خبر رسیده بود شما تشریف بیاورید می‌خواهیم حسین(ع) را بکشیم و این‌ها به طاغوت زمان لبیک گفته بودند و برای حسین‌کُشی آمده بودند ولی دیگر حسین زمان کشته شده بود! به پیش عبیدالله رفتند و گفتند: ما که آمدیم. پول ما را بده. گفت: شما که نجنگیدید. به هر نفرشان یک چهارم درهم داد ولی در لیست قاتلان امام حسین ثبت شدند. چه‌ شد که به خاطر یک درهم یا یک دینار حسین کشته شد؟ چند سال از آن اوج گذشته؟۷۰ سال (۶۱ سال که از هجرت آغاز شده و ۱۳ سال هم قبلش بوده) کمتر از یک قرن... الان چه واویلایی هست. این تکرار تاریخ از ما دور نیست. یکی از سختی‌ها و ترس‌ها و هشدارها این هست که اون اوج و حضیض از ما دور نیست. هم از نظر فردی هم از نظر جامعه و اجتماع. از نظر فردی: همان‌طور که زبیری بود که امیرالمومنین در نهج‌البلاغه جمله ای دارد. در کلمات قصار عزیزان سرچ کنند پیدا می‌شود: «مَا زَالَ الزُّبَيْرُ رَجُلًا مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ، حَتَّى نَشَأَ ابْنُهُ الْمَشْئُومُ» شما اگر بخواهید بالاترین تعریفی که از سلمان فارسی داشته باشید می‌گویید: «السَلمان منّا» عین همین عبارت را امیرالمومنین در مورد زبیر در نهج‌البلاغه دارد! ما زالَ الزُّبَيْرُ یعنی: دائما ؛ رَجُلًا مِنَّا یعنی: مردی از ما بود... یک دوران رشدی داشت. اول مدافع امیرالمومنین که شمشیر برهنه کرد و کتک خورد و شمشیرش شکسته شد و فریاد حمایت امیرالمومنین از حلقوم او بلند شد، زبیر است. این (جنبه) فردی آن است. اجتماعی آن را هم که داریم می‌بینیم.نقش مردم در رشد جامعهآن جامعه‌ای که شرق و غرب را به سخره گرفته بود عزت را در تقرب به خدا می‌دید الان هم مردمش را داریم میبینیم هم روسایش را داریم می‌بینیم هم رکود را در مردم و حکومت آن داریم می‌بینیم که برای ماندن خودشان حاضر هستند شش سال هزاران کودک و زن را بکشند.مگر مردم عربستان مرده‌اند؟ آن اوایل به امام خبر دادند که اهواز در آستانه سقوط است امام یک جمله‌ای فرمودند جوانان اهواز مگر مرده اند؟! مگر مردم عربستان همه‌شان وهابی‌اند؟ چه شده که این ذلت بر آن‌ها حاکم شده چه ترسی چه تقیه‌ای از چه دور شدند که به این فعل راضی هستند؟! ساکت هستند در برابر این فعل مثل خیلی از کشورهای دیگر. دوری از اصل دین و عمده‌اش دوری از «ولی». نداشتن «ولی». سرپرستی که متصل به خدا و رسول باشد. ماذون از طرف خدا و رسول باشد. حرف او برای ما حجت باشد. راه او راه امیرالمومنین، نگاه او نگاه امیرالمومنین باشد. این دوری جامعه را به رکود و نابودی می‌کشاند. گفت مردم بودند سربازان بودند اما نبود یا بود و او را نشناختند یا از او اطاعت نکردند.همراهی مردم و ظرفیت‌های ولیّما می‌خواهیم در این موضوع این سرفصل ها را به آن‌ها در این چند هفته بپردازیم. یک جامعه‌ای ابعاد مختلفی دارد؛ اگر بخواهیم به کل این موضوع رکود و جامعه بپردازیم، مثنوی هفتاد من کاغذ شود. مثلا از نقش رهبر و مسئولین برای رشد گرفته خود رهبر باید یک کارهایی انجام دهد ولی باید کارهایی انجام دهد. اگر کار ها را انجام دهد اما مردم و امت آن کار ها را نفهمند و تبعیت نکنند کار ولی و رهبر ابتر میماند.یک خطبه ای امیر المومنین در خطبه ۲۷ نهج البلاغه دارد، این صحبت پخش می‌شود در کوفه که امام علی آدم شجاعی هست. فردی‌اش خوب هست اما مرد این میدان نیست!یک جمله‌ای امام علی می‌فرمایند من مرد میدان هستم مدیر هستم شجاع هستم کاردان هستم عالم هستم عارف هستم همه نیازهایی که رهبر جامعه باید داشته باشد را دارم اما کسی که اطاعت نکند جامعه نفهمد که اطاعت از او واجب است. جامعه ای رو به افول است که نفهمد رهبر که از طرف خدا و امام زمان ماذون، حرفش حجت است. من بحث عصمت ندارم؛ بحث حجیت دارم. جامعه اگر این را نفهمد و بر خودش اطاعت از او را فرض نداند، حرف او را زمین بزند این جامعه رو به افول و نابودی است. یکی از کارهایی که برای رشد جامعه باید انجام بدهیم این است که در تبیین این گفتمان کار کنیم. گفتمان‌سازی کنیم که جامعه به این سمت‌و‌سو بیاید. هر چه این آقا فرمود ما باید اطاعت کنیم. میلیون‌ها نفر اطاعت نمی‌کنند. این افراد شامل همه طبقات می‌شوند؛ از مترفین از مستضعفین از همه طبقات هستند.در مسئله سفر، آقا فرمودند من دیگر سفر نمی‌روم. از ابتدایی که به رهبری منسوب شدند، هر سال مشهد می‌رفتند. امسال گفتند نمی‌روند. عزیزان هم نروند مردم عزیز هم نروند. فقط پنج میلیون نفر به شمال رفتند! کسانی هستند که اگر یک خطیبی بعد از سخنرانی خود برای آقا دعا نکند پدرش را در می‌آورند. بعد همین افراد به مسافرت از این شهر به آن شهر رفتند. تو که خیلی ولایتی هستی کجا بلند شدی رفتی از این شهر به آن شهر؟! اگر می‌خواهیم جامعه رشد کند باید خودمان و مردم راو به این برسانیم که حرف این آقا را اطاعت کنند. نباید مجبورش کنیم حکم حکومتی بدهد.واجب الاطاعه بودن ولیّباید متوجه شویم رضایت او چیست و بفهمانیم. رضایت او هم این است که این چرخه زودتر قطع بشود. چرا جامعه یاعلی نمی‌گوید؟! یکی از چیزهایی که جامعه را به افول میکشاند. مسئله کار را به دیگری واگذار کردن است. این کار مسئولش وزارت بهداشت است. آن مسئولش سپاه است و... دیگران را وکیل کار کنی. «تواکل»... بگویی به ما مربوط نمی‌شود که... حکومت اسلامی است. مردم! دیگر مسجد نسازید. این جامعه نابود می‌شود! خیرین مدرسه‌ساز دیگر مدرسه نسازید به عهده دولت است. کمیته امداد باید به فقرا رسیدگی کند! زمزمه این حرف‌ها را یا گفته‌ایم یا شنیده‌ایم. به مدد همان «ولی» داریم این دوران را سر می کنیم. امیرالمومنین درباره حضرت رسول در نهج البلاغه فرمودند: «كُنَّا إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ اتَّقَيْنَا بِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله)، فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنَّا أَقْرَبَ إِلَى الْعَدُوِّ مِنْهُ.» وقتی جنگ خیلی داغ می‌شد و شعله‌هایش سرخ می‌شد ما پشت رسول خدا می‌رفتیم و پناه می‌بردیم. احدی از ما نزدیک‌تر از رسول خدا به دشمنان نبود. یعنی در خط مقدم بیداری اسلامی خود حضرت آقا ایستاده‌اند. در خط مقدم مبارزه ی با فساد حضرت آقا ایستاده اند. در خط مقدم احیای فرهنگ اسلامی حضرت آقا ایستاده‌اند. اگر او تنها باشد که « وَلَكِنْ لَا رَأْيَ لِمَنْ لَا يُطَاعُ..» می‌شود، تنهایی شهید می‌شوند و تمام!ما برای مسئله رشد یکی از وظایفی که بر عهده مان است هرکسی هرچه قدر که میتواند در تبیین این نظریه که او واجب‌الاطاعه است خداوند اطاعت او را بر ما فرض و واجب کرده است. این را تبیین کنیم. در این بازی ها که فتوا است و حکم حکومتی دادند یا ندادند ، نظر شخصی است در این بازی ها وارد نشویم و هرچه که می دانیم موجب رضایت او می شود را انجام دهیم اگر این حرف تبدیل به یک گفتمان شود، طلبه، استاد دانشگاه، استاد حوزه و کاسب این را بفهمدمساوات و مواساتمساوات و مواسات دو کلید واژه هستند آقا نفرمودند مساوات بلکه فرمودند مواسات (کمک کردن) چون ما در تعابیر دینی هم مساوات داریم و هم مواسات. مواسات در رزق، کمک به نیازمندان جمله‌ای است که در جریان کرونا ایشان فرمودند میلیاردها میلیارد به نیازمندان کمک شد ایشان در خط مقدم فرمود یک عده‌ای یاعلی گفتند و به یک ثمری نشست.نقش امام و امتدر هرموضوعی نقش رهبری هست نقش امام و نقش امت این دو باید در کنار هم باشند امام حتی اگر امیر المومنین (ع) هم باشند امت یاری او نکند، امت بصیرت نداشته باشدشناخت، معرفت، آگاهی، عزم در عمل به آنچه می‌داند ، یک موقعی من می‌دانم که او امیرالمومنین(ع) است دانستم ،دانستن کفایت نمی کند. عزمی باید در من ایجاد شود در عمل کردن به این دانستن خیلی از ما خیلی از چیزهای خوب را می‌دانیم و عمل نمی کنیم.اگر این شکل نگیرد امیرالمومنین(ع) محکوم به خانه نشینی می‌شوند. امیرالمومنینی که جایگاه او تربیت عمارها، سلمان هاو مقدادها است باید دنبال رشد درخت برود. خداوند اورا مامور به رشد انسان‌ها کرده است وقتی انسان ها به سمت او نمی روند او باید برود دنبال درخت و گاو و گوسفند و شتر و این ها را انتخاب کند قنات بزند و چاه بکند.ما امیرالمومنین(ع) را مبتلا به باغبانی کرده‌ایم. علامه طباطبایی زمانی که از نجف برگشتند ۱۰سال از نجف که برگشتند در تبریز و در همان محله خودشان مشغول کشاورزی بودند. آقای مهندس عبدالباقی فرزندشان می‌گفتند در آن زمان می آمدند و به من فن و فنون باغداری و کشاورزی و درختکاری را یاد می دادند و فکر می‌کردند من هم قرار است این کاره شوم.کششی نبود که آن کوه علم و آن اقیانوس معرفت را به طرف حوزه بکشد بعد از ۱۰ سال با یک استخاره ای، با یک کششی حرکت کرد.اطاعت و محدوده اطاعت از ولی امراطاعت و تسلیم محض بر پایه ای استوار است که آن پایه شناخت،ایمان به ولی امر است. خیلی از ما (نه شما بزرگواران) در این فتنه ها این ایمان را در خودمان نمی‌بینیم. مبتلا به تردید شده‌ایم که مگر معصوم است؟! معصوم نیست ولی قولش حجت و اطاعت امرش واجب است علی رغم اینکه معصوم نیست.مسئله بعد از اطاعت کردن حد اطاعت است در حد جهاد.«مااستطعتم» تا جایی که بتوانیم. حالا اگر همین جهاد در جامعه اسلامی شکل نگیرد فقط سرفصل ها گفته می شود و بقیه‌ی مطالب ان شاءلله در جلسه بعد اشاره می کنیم .جامعه ای که بعد از شناخت ولی و ایمان به ولی به خودش را به مرحله ی جهاد نرساند و بگوید باشد تو خوب هستی،تو ولی باش، تو امام باش ولی من انقدر میخواهم کمک‌تان بکنم، اسم من را مجاهد نگذار، اسم من را مقلد بگذار. من تقلید میکنم. من رساله واجوبه الاستفتائات را می خوانم.من مجاهد در رکاب تو نیستم جامعه و فردی که این جهاد را ترک می کند به افول مبتلا می شود.ترک جهاد در خطبه ۲۷نهج البلاغهتعابیر رکود و افول را امیرالمومنین(ع)در ۷ مورد در خطبه ۲۷برای کسی که جهاد را ترک می کند بیان می کند.۱) 《...أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثَوْبَ الذُّلِّ...》این تعبیرها اگر مساوی با محو،نابودی و افول نباشد امیرالمومنین(ع)این را برای جامعه اسلامی می فرمایند برای آمریکا و برای مسیحیت و یهودیت نمی فرمایند بلکه برای جامعه اسلامی می گویند. خطبه ۲۷خیلی خطبه شیرینی است البته که همان طور که می دانیم این خطبه تقطیع شده است و خیلی طولانی تر از این استولی همین هم اگر ۱۰بار فارسی اش را بخوانید و بعد عربی اش را که می خوانید تطبیق بدهید و بعد یواش یواش جملات را که می خوانید در عالم تخیل از قوه ی خیالی که از الطاف خداوند به ما است استفاده کنید و خودتان را در محضر امیرالمومنین (ع)ببینید که آقا با چه حسی دارند این جملات را بیان می کنند. باتصویرسازی و با تخیل ...《أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَاصَّةِ أَوْلِيَائِه...》اگر می خواهید مدینه فاضله داشته باشید بدون جهاد به مدینه فاضله نمی رسید بدون جهاد به رشد نمی رسید《...وَ هُوَ لِبَاسُ التَّقْوَى وَ دِرْعُ اللَّهِ الْحَصِينَةُ وَ جُنَّتُهُ الْوَثِيقَةُ فَمَنْ تَرَكَهُ رَغْبَةً عَنْهُ...》ترک جهاد کنی به خاطر اینکه خودت را به اینجا نرساندی که جهاد لازم است.نوع جهادنوع جهاد را هم ولی امر مشخص می کند. شوریه است سوریه رفتن ، میدان علم است ، میدان علم. میدان نبرد را گستره اش را محدوده اش را نوعش را ولی امر مشخص می کند. ولی باید مجاهد بود .شما باید روزی ۱۲ ساعت مطالعه مفید داشته باشی که حضرت آقا فرمودند :《العلم سلطان»آقا فرمودند:《 ایران باید در منطقه و در دنیا به جایی برسد که هرکسی خواست به علم دسترسی داشته باشد باید فارسی را یاد بگیرو تا به مقاله های علمی شما دسترسی داشته باشد.》این میدان جهادی که آقا مشخص کردند اگر در این جهاد نجنگی ،《...أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثَوْبَ الذُّلِّ...》لباس ذلت را خداوند به تنت می کند فکر می کنم حدود ۱۰ تا ۱۵ سال پیش بود که آقا بازه ی ۵۰ ساله فرمودند ولی الان ما فکر نمی کنیم ۵۰ سال دیگر این طور باشیم کار نکرده ایم ،آنقدر که باید باشد.《...وَ شَمِلَهُ الْبَلَاءُ...》غرق در بلا می شود ذلت همراه با بلاهای متعدد 《...وَ دُيِّثَ بِالصَّغَارِ وَ الْقَمَاءَةِ...》یک جمله ای بود که آقایان از رجال دیپلماسی پیش آقای جوادی رفته بودندایشان یک جمله ای فرمودند با کلیدواژه دیاثت اگر جهاد و روحیه ی جهاد را کنار گذاشتید زیر پا له می شوید و به دیاثت می افتید! «وَ ضُرِبَ عَلَى قَلْبِهِ بِالْإِسْهَابِ» فهم و شعور از تو گرفته می‌شود، تحلیل صحیح از تو گرفته می‌شود، نمی‌توانی دیگر دنیا را بشناسی، دوست و دشمن را بشناسی، اسهاب به این معناست.« وَ أُدِيلَ الْحَقُّ مِنْهُ بِتَضْيِيعِ الْجِهَادِ» حق هم از تو گرفته می‌شود، حقوق اجتماعی‌ هم از تو گرفته می‌شود، معدنت را هم می‌برند، آب‌هایت را هم می‌خورند، هوایت را هم می‌برند، زمینت را هم می‌برند. «و سِيمَ الْخَسْفَ» به نابودی کشانده می‌شود، خسف[به معنی اینکه] فرو می‌روی در دل زمین. «وَ مُنِعَ النَّصْفَ» فکر نکنید اگر جهاد را کنار گذاشتید... اسهاب یک معنی دیگر هم دارد: کسی که عقلش گرفته شود و زیاد حرف بزند (دو معنا دارد) فهم گرفته شود، حرف زیاد بزند.چقدر تعبیر [جالب است]، مذاکره برای مذاکره؛ فقط حرف زدن! کسی که روحیه‌ی جهاد را خدا از او بگیرد، او را مبتلا می‌کند فقط به حرف زدن، حرفی که نتیجه‌اش چه شود؟ مُنِعَ النَّصْفَ:از عدالت هم محروم شود، حق خودش هم به او نرسد (عدالت یعنی حق خودم را به من بده). جهاد را کنار بگذاری، حق خودت را هم به خودت نمی‌دهند. جامعه‌ای که از حق خودش محروم شود، رشدی پیدا نمی‌کند. جامعه مبتلا به فقر باشد، أُدِيلَ الْحَقُّ، حق از او گرفته شود، حقوق اجتماعی‌اش از او گرفته شود. طغیان‌های اجتماعی شکل بگیرد، شورش‌های مردمی شکل بگیرد؛ نه مسجدی می‌ماند نه کلیسایی، نه دانشگاهی آباد می‌شود، نه حوزه‌ای. اگر جهاد کنار گذاشته شود، جهاد مبتنی بر تفکر وهابیت نه ها، مبتنی بر اطاعت امر ولی‌ای که مأذون از طرف خدا و پیامبر خداست.ولی فقیه، در اندیشۀ اسلامی و عمل این را ما فهمیدیم و شناخته‌ایم، یعنی ما ولی فقیه را در کلاس‌های معرفتی و شناختی‌مان، در جایگاه بصیرتی‌مان فهمیدیم، او مأذون است از طرف خدا برای حاکمیت ما. جان ما دست اوست، اموال ما دست اوست. جان ما یعنی همین که جنگی راه بیفتد یا راه نیفتد می‌شود جان دیگر. میدان جنگ وقتی مشخص می‌شود یعنی جان دست اوست. محدوده را او مشخص می‌کند. در جریان رشد خود ولی هم وظایفی دارد. وظایف ولی بحث ما نیست ولی اشاره‌ای کردیم، در خط مقدم بودن. الآن در زمان‌شناسی ما، حضرت آقا از این موضوع کوتاه نیامدند، در خط مقدم‌اند، داریم می‌بینیم. حالا بعضی مواقع، آقا فرموده بودند به بعضی از اساتید ما، که زمان باید بگذرد تا بعدا این‌ها (این اسناد) از حالت‌های سری و محرمانه خارج شود، که خواهید دید که رهبری برای حفظ این خیمه‌ی نظام چقدر زحمت کشیدند. اسنادش الآن رو نمی‌شود، ۱۰ سال، ۲۰ سال، ۳۰ سال، ۴۰ سال دیگر. او در خط مقدم است، هیچ کس نزدیک‌تر از او به دشمن نیست، از حیث مبارزه با دشمن. حالا ما در وظایف خودمان کار می‌کنیم. یکی که اشاره کردیم، مسئله‌ تبیین گفتمان، برسانیم جامعه را به این مسئله که اطاعت از رهبری... دوباره امام فرموده جبهه‌ها را پر کنید، امام فرموده بجنگید، امام فرموده درس بخوانید، امام فرموده بروید حوزه، بروید دانشگاه، امام فرموده لیزر، امام فرموده هسته‌ای، امام فرموده نانو‌. امام خوشحال می‌شود با گزاره‌های علمی، با رشد علمی، این بشود وظیفه، بعد مسئله‌ی تسلیم در برابر او و جهاد؛ مجاهدانه کار کردن. خدایا به محمد و آل محمد قسمت می‌دهیم، توفیق حرکت به سمت نور، به سمت خودت را یه ما مرحمت بفرما، ما را قدردان نعمت ولایت قرار بده؛ خدایا به محمد و آل محمد قسمت می‌دهیم، این نهضت را به قیام جهانی امام زمان (ع) متصل بگردان. به آبروی محمد و آل محمد توفیق جهاد در راه خودت و در مسیر رضایتت به همه‌ی ما مرحمت بفرما. رهبر عزیزمان در حمایت ولی‌الله الاعظم محفوظ بدار، خدایا در این باقی‌مانده‌ی ماه شعبان، بهترین‌هایی که به بهترین بندگان خودت عنایت می‌کنی به اهل جلسه‌ی ما عنایت بفرما، به برکت صلوات بر محمد و آل محمد.برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام «مکتوبات هیأت ‌الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.