سپاه و حزب جمهوري دو نهاد اصفهاني انقلاب

ما اگر حقيقتي به نام روح اصفهاني را بپذيريم، مي توانيم ادعا كنيم كه سازمان هايي هستند كه بر اساس اين روح شكل گرفته اند. پيشتر در نوشته هايم در مورد شخصيت اساسي اصفهاني ها صحبت كرده ام و آن را پذيرفته و ابعادش را مفصل شرح داده ام. اكنون در اين نوشتار به اين پرسش، پاسخ مي دهيم كه كدام نهاد يا سازمان به وجود آمده از انقلاب اسلامي، ساختش تحت تاثير اين روحيات بوده است.جواب ما دو تشكل حزب جمهوري اسلامي و ارگان سپاه پاسداران انقلاب اسلامي است.حسين خرازي، سيد يحيي صفوي و احمد كاظميحزب جمهوري اسلاميحزب جمهوري اسلامي تنها حزب سازمان يافته در نظام جمهوري اسلامي است. ما بقي احزاب يا ضعيف بوده اند يا برآمده از دولت مستقر بودند (مانند كارگزاران)‌و يا پيش از انقلاب هم وجود داشتند (مانند موتلفه)احزابي هم بودند كه گرايش ديني نداشتند مانند توده، جبهه ملي و مجاهدين خلق يا انواع و اقسام گروه هاي جدايي طلب و ماركسيستي و امثالهم.در باب توفيقات حزب جمهوري و اين كه چگونه توانست تقريبا تمامي امور كشور را در دست بگيرد، بحث بسيار است اما آن چه احتياج به بحث ندارد آن كه مغز متفكر و نفر اول اين جريان، بي شك شهيد بهشتي است. او موسس اين حزب بود و به نوعي براي انديشه ها و ساختار آن نيز نظريه پردازي مي كرد. او هم مجتهد، هم حكيم و هم مدير بود. بهشتي از خانواده اي كاملا اصفهاني متولد شد. خانواده اي ريشه دار و معروف. حتي فاميل و اطرافيان او نيز مطرح بودند و مادرش فرزند آيت الله ميرمحمد صادق خاتون آبادي از مدرسان عالي مقام حوزه علميه اصفان بود. بهشتي سال هاي نوجواني و ابتداي جواني را در اصفهان گذراند. او در دبيرستان سعدي و مدرسه صدر بازار درس خواند و سپس براي تكميل تحصيلات به قم رفت.پس مي دانيم كه شاكله شخصيت بهشتي در اصفهان شكل گرفته است. معروف است كه مي گويند بهشتي، تشكيلاتي بود. تفكرات اسلامي بر پايه نگرش اجتهاد اصولي به علاوه ساختارهاي سازمان يافته دو ركن قطعي اين حزب نوظهور بود. حزبي كه به واسطه موسسين روحاني اش توانست نگاه مثبت امام خميني را به خود جذب كند و مردم هم استقبال بسيار بالايي از آن كردند.آن چه تحت عنوان عقلانيت و سازمان دهي، در اين حزب وجود دارد برآمده از شاكله بهشتي است و با خلق اساسي اصفهاني نسبت دارد. در يك كلام بايد گفت اين حزب حساب و كتاب داشت. حدي از نظم و برنامه ريز در سامان امور ايشان ديده مي شد كه تا پيش از اين در گروه هاي انقلابي اسلام گرا، بي سابقه بود.اعضاي حزب جمهوري اسلامي و پروش يافتگان آن تا سال ها جهت دهندگان اصلي مملكت ايران بودند.سپاه پاسداران انقلاب اسلاميبعد از پرداختن به يك حزب سياسي به سراغ سازمان بسيار بزرگ تري مي رويم كه فراتر از يك قشون نظامي است هر چند كه جنگ مهم ترين تكليف آنان بود. سپاه پاسداران دو ركن اصلي داشت. يكي سنت شيعي و دوم حدي از نظم متعالي. آنان به مباحثي مانند عاشورا تاكيد ويژه اي داشنتد و درصدد بودند احكام فقهي همه گير شود. براي همين ريش سپاهي ها معروف بود و اهل نهي از منكر بودند. مناسك و شعائر مذهنبي نيز روز به روز در ميان آنان بيشتر مي شد كه تا به امروز هم ادامه دارد.اگر بخواهيم چنين دوگانه اي هم براي ارتش ايران ذكر كنيم بايد بگوييم: وطن پرستي و نظم مدرن ارتش.اما نظم ساختارگرايي سپاه، هميشه نمونه هاي مدرن نبود و ماجرايي مرموز و متعالي داشت. در اين باره كتاب ها مي توان نوشت. همين نظم قدسي پاسداران بود كه توانست موفقيت هاي شگفت انگيزي را در دوران جنگ رقم بزند.حال سوال اينجاست كه آيا اين نظم و سازماندهي هم نسبتي با اصفهان دارد؟جواب اين سوال در نزد خاطرات سرلشكر سيد يحي صفوي است. كسي كه فرماندهي كل سپاه را در كارنامه دارد و در دوران دفاع مقدس در كنار رضايي، شمخاني و رشيد عالي ترين فرماندهان جنگ بودند. خاطرات او به صورت مصاحبه در كتاب خاطرات شفاهي اش ذكر شده است و همين خاطرات در كنار اطلاعاتي ديگر، در كتاب «يحيي» با بياني داستان وار نوشته شده است و جنبه ادبي و زيباشناختي هم دارد.وقتي اين دو اثر را مي خوانيم (خواندن يكي هم كافي است) متوجه نقش عظيم رحيم صفوي در سال هاي اول جنگ مي شويم. او به نوعي بزرگان سپاه را چينش كرده است. در زماني كه هنوز خبري از محسن رضايي نبود و اگر هم بود او كاملا به فضا مسلط نبود. در كتاب مرتب به نام هايي برمي خوريم كه به همراه صفوي راهي جبهه شده اند. براي مثال او مي گويد، خرازي را كشف و جذب كرده است.بدون شك بدنه اصلي سپاه برآمده از دو نيروي اصفهان و تهران است و در اين ميان اصفهان جايگاه ستارگاني درخشنده است. صفوي در كتاب مي گويد كه در ابتدا بر روي آموزش تاكيد داشته است. در آن زمان حجازي، شمشيري و فضائلي او را ياري كرده اند. در رده هاي پايين تر فروغي و كردآبادي هم بودند.اين آموزش، اولين گام منظم سازي بوده است. بعد از آن نوبت به چينش سپاه در بالادست مي رسد. صفوي بعد از همراهي با صيادشيرازي و بروجردي در غرب، راهي جبهه جنوب مي شود و آنجاست كه با حسن باقري درخشان ترين روزها را رقم مي زند. او رشيد و شمخاني را نيز به كمك فرا مي خواند. طرح ريزي عمليات هاي جبهه جنوب با صفوي است.در همين طرح ريزي هاست كه فرماندهاني مانند احمد كاظمي، قاسم سليماني، عزيز جعفري و مرتضي قرباني، گام به گام رشد مي كنند.وقتي اسامي كساني را كه به دست و فكر صفوي، مسئوليت گرفته اند را مرور مي كنيم متوجه مي شويم كه آن ها در دوران دفاع مقدس و پس از آن بازوان مهم نيروهاي نظامي ما بوده اند. يعني مسئوليت هاي خطير آنان را رشد داد. مسئوليت هايي كه در فضايي احساسي ادا نمي شد بلكه در سازوكاري تعريف شده به نام سپاه شكل مي گرفت.بدون شك، رحيم صفوي بزرگمرد عرصه طرح ريزي و سامان دهي عمليات هاي مهم تاريخ سپاه بوده است. او در دوران پهلوي با رفتن به سربازي آموزش نظامي خوبي ديده بود، درست ماننند خرازي كه به اجبار جنگ ظفار در عمان را هم ديده بود. فهم نظامي آنان براي درك مسائل خيلي مفيد بود.به عقيده من، پس از مطالعه خاطرات صفوي مي توان به اين حس، نمره مثبتي داد كه او حد فاصل روحيات اساسي اصفهاني با تشكيلاتي شدن سپاه پاسداران در عرصه عمليات بوده است. او هم جذب، آموزش و نيروسازي انجام داده است و هم طرح ريزي وبرنامه ريزي ها كوتاه مدت و بلند مدت انجام داده است. در مبحث تقسيم وظايف و نظام اختيار و مسئوليت نيز كارنامه درخشاني دارد و با نظارت و پيگيري شبانه روزي، نامش را در تاريخ ايران به نيكي ثبت كرده است.يادآور مي شود صفوي در رشته زمين شناسي تحصيل مي كرد و مانند بسياري از مذهبي هاي تحصيل كرده اصفهاني به شخصيت استاد پرورش گرايش داشت. شخصيتي كه تحت تعاليم سنت بر خردورزي و تزيكه تاكيد داشت و نوجوانان و جوانان را به كار تشكيلاتي دعوت مي كرد.در كلام آخر بايد بگويم، صفوي قهرمان تبديل و سامان دهي شور بسيجيان و احساسات پاك انقلابي به رده هايي اصولي بود كه در نهايت با عنايت الهي در آن تاريخ، نظم متعالي در جبه هاي جنگ خود را نشان دهد.