کتاب  قانون ۵ ثانیه

سلام. حتما اسم قانون ۵ ثانیه رو شنیدین. منم مثل شما قبلا زیاد به چشمم خورده بود اما هیچوقت سراغش نمی رفتم. فکر میکردم موضوعِ چندان جالبی نباشه.. تا اینکه یه روز، یکی از اساتید خوبِ روانشناسی این قانون رو توضیح دادن و وقتی فهمیدم یه مسئله ی مورد تاییده، بیشتر راغب شدم به پیگیریش.اما قانون ۵ ثانیه چی هست؟ حتما تا آخر بخونین. چون نکات علمیِ جالبی داره. حتی اگر کتابشم خوندین، حتما این پست هم بخونین. نکته های جدیدی در اون هست.مطمئنا براتون پیش اومده که یه لحظه به ذهنتون رسیده فلان کارِ عقب افتاده رو انجام بدین یا مثلا مسواک بزنین، وسایلتون رو مرتب کنین.. بعد با خودتون گفتین حسش رو ندارم، بمونه بعدا، الان حوصله ندارم.. یا تو کلاس بودین و خواستین سوالی از استاد بپرسین و خجالت کشیدین.. این قانون میگه وقتی فکری به ذهن ما میرسه، فقط ۵ ثانیه فرصت داریم تا اقدامی انجام بدیم. وگرنه سِیل افکار منفی و بی حوصلگی نخواهد گذاشت سراغش بریم. تو این شرایط باید از عدد پنج تا یک رو بشماریم و سریع بلند بشیم. یعنی بگیم: ۵، ۴، ۳، ۲، ۱ ...اما دلیلش چیه؟ دونستن علت کمک میکنه که بیشتر راغب بشیم به انجامش. نیمکره چپ مغزمون استدلالی و منطقیه، اما نیمکره راست سَمبلیک و تخیلی.. یعنی مثلا ما وقتایی که احساسات خوب یا بد داریم، هیجان داریم، خوشحالیم، میل به دعوا داریم، عصبانی هستیم و کلا هر نوع احساسی، اینا مربوط به نیمکره راست مغز هست و توسط اون کنترل میشه.. اما کارهایی مثل حرف زدن، محاسبات ریاضی، مقایسه ی دو چیز، تحلیل کردن و کلا هر چیزِ استدلالی مربوط به نیمکره چپ هست.یه وقتایی این فکر به ذهنمون میاد که بلند بشم مسواک بزنم یا ورزش کنم یا کارامو انجام بدم، ولی به خودم میگم الان حسش نیست، یه شب که هزار شب نمیشه، حوصله شو ندارم.. اینجا در واقع نیمکره راست درگیره.. پس باید بلافاصله این درگیری رو به نیمکره چپ منتقل کنیم. اما چطوری؟ وقتی شروع به شمارش می کنیم نیمکره چپ درگیر میشه. و وقتی اعداد رو برعکس می شمریم (یعنی از ۵ تا ۱)، دقت و توجه مغز بیشتر میشه. چون ما در حالت عادی اعداد رو برعکس نمی شماریم..نکته بعدی اینکه اگر شمردن رو از ۱ شروع کنیم و به سمت ۵ بریم، تمایل خواهیم داشت که این شمردن رو بازم ادامه بدیم به ۶ و ۷ و ۸ و ... ، اما وقتی برعکس می شمریم و به یک می رسیم، دیگه جایی برای ادامه دادن نیست. پس ۱ میتونه عددِ حرکت باشه..ما با انجام این روش به احساس مون اجازه نمیدیم که غلبه کنه به منطق و باعث بشه که به قول و قرارمون با خودمون صدمه بزنه..از طرفی، قانون ۵ ثانیه فقط برای اهمال کاری نیست. بلکه کاربردهای دیگه هم داره.. این قانون برای ترک عادات منفی و کارهای هیجانی که نتیجه منفی دارن هم استفاده میشه. مثلا چی؟ فرض کنین شما عصبانی هستین و این احتمال هست که حرف ناشایستی بزنین یا داد و فریاد کنین یا با رفتاری که ناشی از عصبانیته، فردی رو ناراحت کنین. عصبانیت نوعی احساس منفی و هیجانه.. ما گفتیم احساس و هیجان مربوط به نیمکره راست مغز هست. پس تو اون لحظه، بلافاصله از ۵ تا ۱ می شماریم تا نیمکره چپ و بخش منطقی مغز رو درگیر کنیم. بعد از شمردن، سعی می کنیم شرایط رو عوض کنیم، مثلا از اون محل دور میشیم، یا جریان بحث رو عوض می کنیم، هوای تازه استشمام می کنیم، آب می خوریم و ... ، این فاصله رو میدیم تا رفتار منطقی تری داشته باشیم، فکر کنیم، و در لحظه واکنش ندیمگاهی وقتا ممکنه حرف یا تصمیمی رو از روی هیجان انجام بدیم و همون ثانیه های اول متوجه اشتباهمون بشیم، اما خب کار از کار گذشته.. می تونیم با کمک این قانون، جلوی خودمون رو بگیریم تا هر حرفی رو نزنیم، هر کاری رو انجام ندیم و صبر کردن رو تمرین کنیم. مثال های دیگه ای اگه بخوام بزنم، مثلا ممکنه موقع غذا خوردن دستتون رو ببرین سمت نوشابه و از طرفی می دونین که نوشابه براتون ضرر داره. فورا از ۵ تا ۱ می شمارین و دستتون رو کنار می کشین.. ممکنه دچار پرخوری باشین، پس اعداد رو می شمارین و درِ یخچالو می بندین یا از سرِ سفره بلند میشین.. ممکنه کار با گوشی وقتتون رو میگیره، پس ۵ تا ۱ می شمارین و گوشی رو هُل میدین یه جای دور از دسترس.. همونطوری که می بینین این قانون استفاده های زیادی داره : انجام کارهای درست و مثبت، و ترک عادات منفییکی از نکات خوبی که توی کتاب نوشته اینه که وقتی ساعت رو تنظیم می کنین که زنگ بزنه، همون موقع بیدار بشین و سعی نکنین که مثلا پنج دقیقه دیگه هم بخوابین. چرا؟ چون چرخه ی خواب ما ۹۰ الی ۱۱۰ دقیقه هست. وقتی ساعت زنگ می زنه و ما دوباره پنج دقیقه ی دیگه هم می خوابیم، در واقع چرخه ی خواب جدیدی رو شروع می کنیم که حداقل ۹۰ دقیقه طول میکشه. ولی چون قراره پنج یا دَه دقیقه ی بعد بیدار بشیم، انگار که اوایلِ چرخه ی خواب، اونو بهم می زنیم و این باعث کسلی و بی حوصلگی میشه. پس وقتی ساعت زنگ زد بگین: ۵، ۴، ۳، ۲، ۱ و بیدار بشین..یه مسئله مهم هم اینکه اگر شما در انجام کارهاتون دچار اهمال کاری هستین، از تکنیکِ "فقط برای امروز" هم استفاده کنین. یعنی چیکار باید بکنیم؟ به خودتون میگین که من قراره امروز فقط ۱۵ دقیقه برای کار عقب افتاده ام زمان بذارم. بعد شروع می کنین از پنج تا یک می شمارین، بلند میشین و اون کار رو شروع می کنین. وقتی مدت انجامِ کار به پانزده دقیقه کاهش پیدا میکنه، مقاومت کمتری برای انجامش خواهید داشت. این روند رو هر روز تکرار می کنین، یعنی هر روز پانزده دقیقه برای انجام کارتون زمان میذارین. با تکرار مداوم، این به یک عادت تبدیل خواهد شد. از دو روشِ "قانون ۵ ثانیه" و "فقط برای امروز" استفاده کنین و کارهاتون رو انجام بدین. روش ها بسیار ساده اما واقعا کمک کننده هستن.در آخر این رو هم اضافه کنم که من این قانون رو اول با صحبت های دکتر شاهین فرهنگ که روانشناس هستن یاد گرفتم و بعد کتاب رو خوندم. توضیحاتی که دکتر شاهین فرهنگ درباره ی نیمکره های مغز دادن، در کتاب وجود نداره. بلکه اونجا به شکل دیگه ای این مسئله رو توضیح داده. یعنی به مغز اشاره ی مختصری شده اما نه به این شکل. به نظر من یاد گرفتن این قانون با مفهوم نیمکره های مغز، یادگیریش رو خیلی ملموس تر میکنه.. قانونی که مِل رابینز (نویسنده کتاب) یاد داده عالیه. اما کتابش به نظرم در حد متوسطه.. یه مقدار توضیحات اضافه زیاد داره. البته این صرفا نظر شخصیم هست.. یه سری از مطالبش هم با فرهنگ ما تناسبی نداره..چالش کتابخوانی طاقچه