مشروعیت از کجاست ؟

امروز ، حکومت ها ادیانی را ترویج می‌کنند که به نظر می‌رسد هیچ گونه شباهتی با آنچه که مردم به نام دین می شناسند، ندارد. و برای این ادیان تجاری شده ، سرمایه گذاری های هنگفتی می‌شود، تا نهاد ها ، اشخاص، و زیرساخت های لازم برای ترویج و استحکام آن را تامین کنند. در همین حال هم می‌بینیم در جامعه، مبلغان و افرادی که برای ترویج آن آموزش دیده اند ، براستی سردرگم اند، چنان آشفته رفتار میکنند و حرف می‌زنند انگار خدایی که می‌شناسند، پادشاهی جبار تر از چنگیز است در زمان حمله به ایران. بر تختی کبریایی نشسته و هر لحظه اعمال انسان را زیر نظر دارد، اگر لحظه ای دست از پا خطا کنیم یا در این دنیا بلاهایی طاقت فرسا برای شما نازل می‌شود و یا در آتش ان دنیا خواهیم سوخت . خدایی که به نحوه نماز خواندن ، نوع تلفظ آیات قرآن ، نوع لباس پوشیدن بیشتر اهمیت میدهد تا با کمالات اخلاقی و فکری. این آشفتگی تنها می‌تواند یک دلیل منطقی داشته باشد، اینکه پیروان چنین ادیانی، خودشان هم آنچه را که برای ترویج اش آموزش دیده اند و لباس اش را بر تن کرده اند، قبول ندارند و زندگی را درست بر خلاف جهت شغل شان می پسندند.بیایید با هم موضوعی را تصور کنیم : فرض کنید هر شب که به خواب می‌روید ، میتوانید رویای هفتاد سال از زندگی خود را در همان یک شب تجربه کنید . و این هفتاد سال زندگی شما در جهانی ست که شما امکان تغییر تمام حوادث و تعاملات زندگی خود را دارید. می‌توانید هر چیزی را که به نظرتان نادرست و یا ناخوشایند و حتی لذت بخش نیست را تغییر دهید، پولدار باشید ، در هر کجای دنیا که تمایل دارید زندگی کنید، با هر کس که علاقه دارید وقت بگذرانید ، اتفاقات بلاهایی که قرار است سرتان بیاید را دفع کنید و خلاصه ، به تمام دنیای خود مسلط باشید. و پس از زندگی هفتاد ساله، از خواب بیدار شوید و در شب بعد مجددا هفتاد سال زندگی دلخواه خود را تجربه کنید.مشخص است که دو سه شب اول تمام آرزوهای خود را برآورده خواهید کرد و همه چیزهایی که به ذهن دارید را زندگی می‌کنید. اما پس از آن دیگر نه تنها جذابیتی برای شما نخواهد داشت ، بلکه انگار حوصله تان سر می‌رود. و شروع میکنید به ایجاد بازی هایی که غافل‌گیر تان کند . دیگر تمایلی به دانستن اینکه چه اتفاقی قرار است فردا برای شما بیفتد نخواهید داشت ، اینکه تصمیمات تان درست بوده با غلط و چه اثری در آینده تان خواهد داشت . و پس از مدتی رویای زندگی را خواهید دید که اکنون در واقعیت زندگی می‌کنید ، با تمام تصمیمات و اشتباهات و اتفاقات خوب و بد زندگی تان . وقتی به این مسئله واقعا فکر کنید ، متوجه خواهید شد که واقعیت وجودی شما در واقع مسیری است که در زندگی خود انتخاب کردید و شما را به این لحظه از زندگی تان رسانده است، کسی که الان هستید، با تمام اشتباهات و خطاهایی که تا کنون در زندگی داشتید. حقیقت شما، تصوری که از خودتان دارید، نیست، نمی‌توانید زندگی تان را به زور و فشار با زندگی که تصور میکنید باید داشته باشید منطبق کنید ‌. و این موضوع برای شما آشفتگی و مشکل به همراه دارد‌. چه بسیار بحث های ما با همسران و پدران و مادرانمان بر سر این اشتباه بوده است . تلاشی که برای تغییر دادن دیگران با آنچه که تصور می‌کنیم باید باشند زمینه ساز بسیاری از مشکلات خانوادگی ست، بسیاری از بحث ها با چنین جملاتی شروع می‌شود که :« قرار بود فلان روز فلان کار را انجام دهی ولی انجام ندادی. » تلاش برای تطبیق خودمان، دیگران و زندگی های مان ، باعث از بین رفتن یکی از بهترین جنبه های اخلاقی انسان می‌شود ، که امروز به قدری نادر است که بعنوان یک هنر خودشناسی شناخته می‌شود: هنر انعطافی پذیری با شرایط . تصورمان از کسی که باید باشیم ، زندگی که باید داشته باشیم و حتی تصورمان از دیگران که چگونه باید باشند ، ابتدا با واقعیت مان مطابق بوده ، حوادث و اتفاقاتی که باعث تعامل مان با جهان پیرامون ما می‌شود ، موجب بروز این تفاوت های آشکار شده . پس تلاش ما در واقع کاملا بیهوده است چرا که ما نمی‌توانیم گذشته خود و اطراف خود را تغییر دهیم . به همین دلیل هم تصوری که تلاش می‌کنیم با واقعیت های مان منطبق کنیم هیچ گاه امکان پذیر نخواهد بود . و چون ما بی آنکه دلیل اش را بدانیم و حتی درباره اش فکر کنیم که چرا بصورت مداوم در تلاش برای تغییر واقعیت ها بر اساس تصورات مان هستیم ، تبدیل به شخصی میشویم که در اخلاقیات اش، در تعاملات اش با دیگران و جهان اطراف خود هیچ انعطافی ندارد ، از واقعیت فاصله میگیرد و رفتار و کردارش یا بسیار خودخواهانه خواهد بود و یا لجبازانه. مانند کسی که میگوید از آسمان آتش هم ببارد باید فلان کار را انجام دهم . یا سرم برود حرفم تغییر نمی‌کند! ذات بشر از ابتدا تطبیق پذیری را یاد گرفته است . اجداد و نیاکان ما هنگامی که شهری وجود نداشت ، با هر شرایطی که در جهان پیرامون خود قرار می‌گرفتند خود را تطبیق میدانند ، یکی از اصول رسیدن به کمال اخلاقی انسان ، تطبیق پذیری با شرایط است، و همانطور که از نام آن پیداست ، تماماً یک جنبه روحی و درونی ست . و این موضوع یکی از پایه های اساسی آزادی خواهی در انسان است . آزادی در دل تمام انسان ها ،از زمانی که متولد می‌شوند جوانه زده است و رشد کرده است ، جزوی از ذات و طبیعت اوست ، یعنی ناخودآگاه و بدون آنکه درباره آن تصمیمی بگیرد به سوی آن حرکت می‌کند. مانند نفس کشیدن ، مانند ضربان قلب، این حرکت های طبیعی هر مخلوقی ست که در این جهان مشاهده می‌کنید، بله شما میتوانید برای مدتی بطور ارادی نفس بکشید و یا نفس خود را حبس کنید ، ولی آیا وقتی در خواب هستید هم میتوانید آن را کنترل کنید ؟ به همین دلیل است که برای هر جانداری آزادی یکی از اصول طبیعی اوست ، برای همین است که اگر بهترین آرزوهای انسان را برآورده کنیم و آزادی او را بگیریم ، آن را رد می‌کند و آزادی خود را به هیچ چیز نخواهد باخت . حال فرض کنید در جامعه ای، به بهانه سعادت اخروی، زندگی ابدی بهشت برین، نزدیک شدن به خدا و یا حفظ دین خداوند در روی زمین ، آزادی مردم آن جامعه را از او بگیرید . انگار که خداوند خالق این جهان با میلیاردها میلیارد کهکشان در آن ، نیازمند حفظ دین خود بر روی زمین توسط عده ای از انسان هاست! آن هم به قیمت سرکوب ذات طبیعی انسانی که خودش آفریده است ! این همان تصوری ست که حکومت از خودش و از مردم یک جامعه دارد و تصمیم میگیرد به جای تطبیق خود با واقعیت ها ، واقعیت را با فشار و زور و سلب آزادی مردم به قالب تصور خودش در بیاورد. شاید از ابتدا قصد و هدف این حکومت واقعا سعادت مردم بوده باشد ، اما از یک نقطه از زمان ، این تصور و واقعیت از هم جدا شده و حکومت به جای اینکه واقعیت ها را ببیند و در آن زندگی کند ، خودش را به وهمی از واقعیت سپرده است .دلیل این موضوع بسیار ساده است، دین ، منظور دینی است که مسلمانان ، مسیحیان و دیگر ادیان الهی آن را دنبال میکنند ، همگی از جانب خدا به انسان نازل شده اند تا انسان را به کمال خودش برساند ، مثلا در اسلام ، که محمد که درود خداوند بر او باد، پیام آور آن بود، تنها و تنها یک مرجع دارد و آن هم قرآن است ، تنها کتابی که به دست بشر نوشته نشده است ( در اینجا بحث اثبات دین مطرح نیست ) ، اما چرا در همین دین اسلام ، امروزه انواع و اقسام مذاهب را مشاهده می‌کنیم ؟ شیعه و سنی و بهایی و اثنی عشری و غیره ؟ چون برداشت انسان از دین ، با آن دینی که از جانب خداوند نازل شده است تفاوت بسیار زیادی دارد و این تفاوت هم بستگی به حدود عقلانی و منطقی هر انسانی دارد . اما یک موضوع درباره دین کاملا واضح و مشخص است : دین برای سعادت و کمال وجودی و اخلاقی انسان معرفی شده و نه برای حکومت. چون حکومت ، سیاست ، کشور، مرز، و امثال آن جزو قراردادهایی ست که انسان برای جامعه خودش بوجود آورده تا بتواند زندگی جمعی را حفظ کند . روشن ترین مثال آن ، آیات صریح قرآن است که میگوید در دین هیچ اجباری نیست ، اما حکومت برای اینکه بتواند قدرت خود را حفظ کند مجبور به نادیده گرفتن واقعیت دین است ، پس برای اینکه جای خالی واقعیت را در دین سازمان یافته خود پر کند، تحریفی از دین را گسترش میدهد که با تصورات خودش سازگار باشد و به نفع حکومت باشد، پس مراکزی را برای توسعه آن بوجود می آورد که در آن ، خداوند همچون رهبران آن حکومت ، چنان خود خواه و جاه طلب و دشمن ستیز است که هیچ گونه انعطافی را بر نمی تابد. در این نوع دین ، فیض و درجات و مقام و مشروعیت فقط مخصوص عده ای خاص است بدون آنکه کسی بپرسد بر چه اساسی این مشروعیت بوجود آمده ؟ در قرآن کریم بارها ذکر شده که پیامبر اسلام ، بشری است مانند بقیه انسان ها و به دلیل اینکه ایشان پیام آور دین خداوند بوده است ، از اشتباه و خطا محفوظ نگه داشته شده است . تکرار این موضوع برای این است که انسان را از ایجاد تصورات نادرست در مورد دین آگاه کند ، در سوره بقره ذکر شده که پیروان موسی پس از فرار از دست فرعون، برای آنکه خواسته هایشان را با خدا مطرح کنند ، به موسی مراجعه میکردند، موسی از میان شان رفت و آنان به جای موسی ، یک مجسمه از گوساله طلایی را واسطه میان خودشان و خداوند قرار دادند که این را مصداق بت پرستی دانسته است . یا قبل از بعثت محمد ، کعبه در مکه قرار داشته که دور آن را مجسمه هایی گذاشته بودند، نه به این دلیل که این مجسمه ها را خدا می دانستند، بلکه آنها را واسطه ای بین خودشان و خدا تصور میکردند، و حجر الاسود را نیز واسط اعظم تمام این بتان با خدای یکتا که به او الله میگفتند تصور می‌کردند. موضوعی که امروز حکومت آن را ترویج میدهد چیست؟ برای اینکه حاجت بگیرید، دعایتان مستجاب شود ، شفا بگیرید ، به محل دفن انسانهایی بروید که به آنها امام می‌گویند و از آنها بخواهید که وساطت شما را به خداوند کنند! اما اگر هزاران سال نیز به همین طریق بگذرد ، آزادی و آزادی خواهی در وجود انسان از بین نخواهد رفت، و به دلیل اینکه حکومت بر خلاف جهت طبیعت انسان حرکت می‌کند ، مجبور به تلاش بی وقفه ایست که بتواند در این مسیر خود را حفظ کند، و به دلیل همین تلاش بی وقفه است که ناگهان در لحظه ای از زمان ، درست مانند لحظه ای که از واقعیت جدا شد ، در هم خواهد شکست و با واقعیت را خواهد دید ، و در آن زمان ، حتی یک تلنگر کوچک ، مانند طوفانی سهمگین، او را چنان به نابودی می‌کشاند که حتی در تاریخ هم اثری از آن یافت نشود .