روانشناسی رنگ سیاه؛ نماد تاریکی یا قدرت و پختگی؟

معنی رنگ سیاهابتدایی‌ترین ارتباط نمادین رنگ سیاه با تاریکی و شب است. ما در ذهنمان رنگ سیاه را با احساسات ناشناخته، ترسناک و بد پیوند می‌دهیم. وقتی صحبت از ویژگی‌های شخصیتی می‌شود، رنگ سیاه با ظلم، دروغ، خیانت و پنهان‌کاری همراه است. همچنین با فردگرایی و درون‌گرایی افراد گوشه‌گیر و مرموز هم مرتبط است.البته همه مفاهیم سیاه در روان‌شناسی منفی و تحقیرآمیز نیستند. این رنگ برای اشاره به رمزوراز، ظرافت، جدیت، قدرت و اعتمادبه‌نفس هم بسیار استفاده شده است. همچنین نماد سادگی، نظم و استراحت است.اوا هلر، نویسنده کتاب معروف روان‌شناسی رنگ، می‌گوید: «رنگ سیاه با جوانی و بی‌طرفی همراه است. استفاده عملی از آن به‌دلیل متانت و رسمی‌بودن باعث ایجاد اعتماد در دیگران می‌شود، هرچند ممکن است ترسناک هم باشد.»اثر روان‌شناختی رنگ سیاهواکنش‌های فردی به رنگ سیاه ممکن است بسیار متفاوت باشند. اگرچه برخی از این واکنش‌ها از مسائل فرهنگی ناشی می‌شوند، عوامل دیگری هم ممکن است دخیل باشند. واکنش شما به رنگ‌ها ممکن است بر اساس تجربیات و ترجیحات شخصی‌تان شکل بگیرد.هرومان ون هلمهلز، دانشمند آلمانی، می‌گوید: «سیاه احساسی واقعی است، حتی اگر بر اثر فقدان کامل نور ایجاد شود. احساس سیاهی با فقدان تمام حس‌ها متفاوت است.»اثرات مثبت رنگ سیاهبرخی از ویژگی‌های مثبت رنگ سیاه عبارت‌اند از:قدرت؛ظرافت؛رسمیت؛هوش؛اعتبار؛پختگی.رنگ سیاه نمایانگر قدرت و در عین حال ظرافت است. به همین دلیل است که بسیاری از مردم هنگام شرکت در رویدادهای رسمی لباس مشکی می‌پوشند. همچنین به همین دلیل است که برندهای معروف مانند تیفانی‌ اند کو (tiffany & co) و شَنل از رنگ سیاه در لوگوی خود استفاده می‌کنند. رنگ مشکی از دیرباز نشانه قدرت و اعتبار بوده است.اثرات منفی رنگ سیاهبه‌رغم اثرات مثبت، بسیاری از افراد رنگ سیاه را نماد همه چیزهای منفی می‌دانند. در طول تاریخ، این رنگ تیره با مرگ و اتفاقات ناگوار گره خورده است و افراد وقتی قرار است در مراسم ترحیم شرکت کنند، لباس مشکی می‌پوشند. این رنگ احساساتی قوی مانند خشم، پرخاشگری، ترس و غم را برمی‌انگیزد.نگرش منفی ما به رنگ سیاه به‌وضوح در زبانمان هم دیده می‌شود. این عبارات رایج را در نظر بگیرید:سیاه‌چال؛بازار سیاه.سیاه‌‌دل (بدجنس)؛طاعون سیاه؛دوشنبه سیاه (توصیفگر سقوط ناگهانی و شدید بازار سهام).اینها فقط برخی از عبارات رایج در زبان ما هستند.روانشناسی رنگ مشکی در لباس هم گویای این است که هیچ‌چیز مانند رنگ سیاه نشانگر «بدبودن انسان‌» نیست. اگرچه افراد مختلف از همه اقشار جامعه لباس‌هایی به‌رنگ مشکی می‌پوشند (و اغلب آن را ترجیح می‌دهند)، این رنگ معمولا رنگ کلیشه‌ای جنایتکاران و افراد شرور است.روانشناسی رنگ سیاه درباره شخصیتاگر رنگ موردعلاقه‌تان مشکی است، یعنی:فردی جدی هستید.بسیار مستقل هستید، دوست دارید کارهایتان را خودتان انجام دهید و به‌ندرت از دیگران کمک می‌خواهید.به‌دلیل ماهیت جدی خود، اغلب برای برخی افراد ترسناک به نظر می‌رسید.ذهنتان احساسات و خواسته‌های شما را سرکوب می‌کند.طبیعت سرکشی دارید و بیزارید از اینکه به شما امرونهی کنند.دوست دارید احساس کنید قوی، قدرتمند و توانا هستید.حریم خصوصی برایتان مهم است و دوست دارید برخی از مسائل شخصی را پیش خودتان نگه دارید.به‌راحتی به دیگران نزدیک نمی‌شوید و معمولا برای محافظت از خودتان از دیگران فاصله می‌گیرید.رنگ مشکی در حوزه‌های مختلف۱. رنگ سیاه در بازاریابیدر بازاریابی هیچ‌چیز تصادفی نیست. همه‌چیز به‌دقت سنجیده می‌شود تا تأثیر محصول بر مصرف‌کننده مشخص شود. به همین دلیل شرکت‌ها نمی‌توانند محصولی را بدون توجه به رنگ آن به بازار عرضه کند.در حوزه بازاریابی، رنگ مشکی رمزوراز و نیاز به کشف را تداعی می‌کند و معمولا برای تولید محصولات و فناوری‌های مجلل به کار می‌رود. اثبات شده است که استفاده از رنگ‌های خنثی مانند سیاه و خاکستری در لوگو بیانگر صداقت، منحصربه‌فردبودن و پیچیدگی است.۲. رنگ سیاه در معماری و طراحیدرباره‌ تأثیر محیط و دکوراسیون بر روحیه ما بسیار تحقیق شده است و بر اساس این تحقیقات، رنگ نقش بسزایی در نحوه ارتباط‌ برقرارکردن فرد با محیط دارد.در فضای داخلی، رنگ مشکی برای برجسته‌کردن رنگ‌های دیگر استفاده می‌شود، زیرا آنها را روشن‌تر نشان می‌دهد. علاوه بر این، درک عمق فضاها را تا حد زیادی افزایش می‌دهد.۳. رنگ سیاه در زندگی روزمرهرنگ سیاه به‌عنوان بخشی از آیین عزاداری در فرهنگ ما جا افتاده است. از طرفی به‌دلیل پیوند این رنگ با قدرت، امنیت و رسمیت، معمولا داماد در مراسم عروسی لباس مشکی می‌پوشد. در دنیای مد و زیبایی، رنگ مشکی برای ایجاد حس ظرافت، جدیت و حرفه‌ای‌بودن استفاده می‌شود.۴. روانشناسی رنگ سیاه در نقاشی کودکبسیاری از کودکان برای نقاشی‌کردن از رنگ‌های متنوع استفاده می‌کنند. استفاده از رنگ‌های سیاه و تیره نوعی تکنیک کودکان برای کاهش استرس است، درست مانند گریه‌کردن. آنها از طریق هنر از شر احساسات منفی خود خلاص می‌شوند. بنابراین نگران نباشید و کودکتان را از استفاده از این رنگ‌ها منع نکنید.۵. رنگ سیاه در فنگ‌شوییهر رنگ نشان‌دهنده یک عنصر فنگ‌شویی است. رنگ مشکی با عنصر آب مرتبط است و قدرت، رمزوراز و آرامش را تداعی می‌کند.چند نکته برای استفاده از رنگ سیاه در فنگ‌شویی:یکی از درهای خانه را که رو به شمال، شرق یا جنوب‌ شرقی است، مشکی کنید.از رنگ مشکی در طراحی اتاق کودک استفاده کنید تا آرامش و خلاقیت را به ارمغان بیاورد.کف اتاق قسمت شمالی ساختمان را رنگ مشکی بزنید.از ترکیب سیاه و سفید برای آشپزخانه استفاده کنید.لوازم تزئینی مانند قاب یا گلدان مشکی را در اطراف خانه قرار دهید.ارتباط رنگ و نگرش‌های نژادیمهم است بدانیم که نحوه استفاده از رنگ در زبان ممکن است با نگرش‌های نژادی، نژادپرستی، تعصب و رنگ‌گرایی هم مرتبط باشد.در یکی از پژوهش‌ها، محققان دریافتند که وقتی دانش‌آموزان سیاه‌پوست احساس می‌کردند به‌واسطه نژادشان توجه منفی دیگران را جلب کرده‌اند، در آزمون‌ها عملکرد ضعیفی داشتند. درواقع جلب‌توجه به‌خاطر نژاد ممکن است منجر به اضطراب و عملکرد ضعیف‌تر شود.رنگ‌گرایی یا تعصب و تبعیض علیه افراد بر اساس رنگ پوست آنها سبب آسیب‌های روانی، اجتماعی، سلامتی و اجتماعی‌اقتصادی می‌شود.بر اساس پژوهش‌ها، نحوه استفاده ما از رنگ در زبان می‌تواند منعکس‌کننده نگرش‌ها و باورهایی باشد که ممکن است نژادپرستانه یا رنگ‌گرایانه باشند. پس لازم است به این ارتباطات و تأثیرشان بر تعامل ما با دیگران آگاه باشیم.سخن پایانیمعنی رنگ سیاه در روان‌شناسی بسیار فراتر از آن چیزی است که در این مقاله ذکر کردیم. علاقه افراد به رنگ‌های خاص بر اساس مجموعه‌ای از عوامل از جمله محیط، شخصیت، تجربه و تربیت ایجاد می‌شود. توجه داشته باشید که رنگ سیاه چه احساسی در شما ایجاد می‌کند و چطور برخی از این عوامل ممکن است احساس و واکنش شما را به این رنگ شکل دهد.منبع: چطور