صاحبِ لاکِ قرمز

شبیه به لاک بود اما لاک نبود؛ حنا بود. دستش رو که از لای درزِ در آورد، متوجهش شدم. قرمزیش تو چشم می‌زد. اومدم از حُسنِ سلیقه‌اش تعریف کنم که دقیق‌تر شدم و فهمیدم حناست. دَم‌دَمایِ ظهر بود. سرمون خلوت شده بود. مشغول تمیزکاریِ دستگاهِ قهوه‌ساز و میزها و... بودیم که از لای چند سانتیمتری از در که باز بود، نگاهم متوجه زنی میانسال شد که با لبخندی زشت _ اما برای خودش کاملا خواستنی _ به سمت مغازه نزدیک شد. قبل از اینکه متوجه صداش بشم هم مشغول حرف زدن بود. کسی اطرافش نبود اما از حرکاتِ لب‌هاش، واضح میشد این رو تشخیص داد که داره صحبت می‌کنه. گوشی هم دستش نبود که این رو گردنِ مخاطبِ اون طرفِ خط انداخت چون ظاهرش به اونایی که گوشی دارن نمی‌خورد. اینجوری که یادمه، یه زنِ تقریباً چهل ساله با یه سِتِ کامل از لباس‌هایی که کثیف و پاره پوره بودن. شلوارش رو دقیق خاطرم نیست اما یه سوییشرتِ بنفش تَنش بود، با یه شالِ طوسی یا کرم. قدش کوتاه بود، تقریبا یک متر و شصت سانتیمتر یا کمی بیشتر. موهاش به صورت اُریب به یه سمت کج شده بود؛ نه از روی خوش‌سلیقگی که از عجله و بی‌تفاوتی به نگاهِ آدما. صورتش پر از خط‌های چروک بود و دماغش هم انگار متناسب با این چهره، بلند و بی‌ریخت بود. یه کیسه‌ی برنج هم دستش بود اما معلوم بود که توش چیزی به غیر از برنج هست؛ درواقع به عنوان ساک اَزش استفاده می‌کرد. لب‌هاش اما...لب‌هاش اما به صورتِ تلخی می‌خندید؛ غلیظ و چسبنده. این رو هم میشد از دور تشخیص داد. اینکه زشت یا زیبا، دوست‌داشتنی یا کاملا نچسب، تنها بهایی که برای درخواستش داشت، همین لبخندِ زشت بود. اونجا چیزی از یه زنِ جاافتاده و محترم به ارث نبرده بود اما این هم معلوم بود که از اول، این‌همه از دست نداده بود. معلوم بود که روزهایی زیبا رو پشت سر گذاشته و از مسیرهای تاریکی گذشته تا برسه اونجا، جلوی مغازه و مقابل نگاه من! چیزی جز لبخند نداشت. پاک‌باخته بود. بی‌ریا بود. با اینکه از مال دنیا، تنها، لباس‌های تَنش همراهیش می‌کردن اما معلوم بود که روزی آدمی سخاوتمند بوده؛ انقدر که هرچی با خودش داشته رو تو مسیر جاگذاشته و دستِ خالی این‌همه راه رو اومده بود تا اونجا. خودش رو تا جایی که می‌تونست به فضای خالیِ بین در نزدیک کرد و با جاذبه‌ای نامرئی، من رو هم این‌طرفِ در، کشوند و البته میخکوب کرد! پشتِ میز که تا ارتفاع یک متر و خورده‌ای از در رو پوشانده بود، تنها از آرنج به بالای اندامش رو می‌شد دید که به زحمت روی سطح میز حایل کرده بود. صحبت که می‌کرد، همزمان با حرکت لب‌هاش، انگشت‌های دستش هم تکون می‌خورد و شبیه به یه رهبرِ ارکستر، کلماتِ بی‌جونش رو به سمت گوش‌های من هدایت می‌کرد. بعضیا رو اگه موقع حرف زدن دستاشون رو ببندی، نمی‌تونن صحبت کنن؛ مثل خودم و انگار اون هم یکی از تیمِ ما بود! با همه‌ی انگشت‌هاش به دستگاهِ قهوه‌ساز اشاره کرد و گفت: « + قهوه دارین؟_ بله که داریم!+ یه قهوه به من میدی؟_ بله، چرا که ندم، کی از تو بهتر!+ یه قهوه بهم بده!_ چشم. وایستا تا حاضر کنم.+ قهوه چنده؟_ برای تو مجانیه!+ قهوه‌ی خوب بدی ها! قهوه برای خانوم‌ها هم خوبه؟« تو دلم خنده‌ای از سرِ لذت و نه مسخرگی کردم » و با لحنی تلفیق شده از خنده و جدی گفتم: بستگی داره چه خانومی باشه! »من اونجا کار می‌کردم و اختیاری از جانب خودم نداشتم که بخوام قهوه‌ی رایگان به کسی بدم اما انقدری پیش حسین _ صاحب قهوه فروشی _ اعتبار و البته _ در این زمینه‌های مشابه _تفاهم داشتیم که با خیال راحت این کار رو بکنم. ولی یه قهوه‌ی سبک براش زدم. از همون‌هایی که خودم هم می‌خورم؛ منظورم میکسِ مغازه‌اس چون مطمئن بودم اون تاثیری که مشتریِ عزیزم می‌خواست رو داشت!ادامه داد: « + اون لیوان بزرگ‌ها، تو اونها برام میزنی؟_ بله، به روی چشم!+ شکلات هم بده!_ بیا.+ یکی دیگه هم بده! _ بفرمایید، اینم یکی دیگه! امر دیگه‌ای باشه! »امرِ دیگه‌ای نداشت و با ذوق از رسیدن به مقصودِ دلش، برگشت و کیسه‌ای که روی زمین گذاشته بود رو برداشت و رفت. راضی از این کاری که کردم، تا جایی که جا داشت، با نگاهم دنبالش کردم. از چهارراه گذشت و سَلانه سَلانه قاطیِ باقی آدما شد و نیست شد. چقدر توقعش برای لذت از زندگیش پایین بود؛ بهش حسودیم شد!از اینجا به بعدِ متن، خالی از تمرینی برای نوشتنم هست؛ یه جورایی، دلنوشت هست. اگه کار مهمی برای انجام دارید، بهتره که بهش رسیدگی کنید، نوشته، همونجا که نقطه گذاشتم تموم شد. اگر هم رفیق نیمه راه نیستید که...تو مغازه، هرروز با هزار تا آدمِ جورواجور سر و کله می‌زنیم. آدمایی با سن‌های مختلف و طرز فکرهای متفاوت. اونهایی که دستشون به دهن‌شون میرسه و بعضیا که تو جیب‌شون، اندازه‌ی قیمتِ قهوه‌شون پول دارن و البته بعضیا که نسیه می‌خورن! تحصیل کرده، بی‌سواد، کاسب، کارمند، بیکار، بعضی وقتا هم بیمار! _ این آخرین رو مخصوص قهوه‌فروش‌ها گفتم، پس توضیح اضافه نمیدم _ همه‌رقمه آدم، برای رفع خستگی یا رام کردنِ انرژیِ لبریز شده از چالش‌های زندگی، بهمون سر میزنن؛ آدمایی که با تمام تفاوتِ بِین‌شون، تو یه گزینه با هم مشترک هستند و اون اعتباره! اونها رو جامعه قبول کرده. به عنوان یه انسان، سَرشون رو میندازن پایین و به زندگی‌شون می‌رسن. اونها قبول کردن که برای زندگی کردن تو جامعه باید یه سری از قوانین رو رعایت کنن. نهایتِ زحمتی که به عنوان یه آدم برای جامعه‌ی اطراف‌شون دارن اینِ که ساعتی مشخص از روز رو بیان پیش ما و حینِ صرفِ قهوه، چهار کلمه هم از گرونی و سر و وضع مردم گلایه کنن. با همه‌ی اینها، اونها مال دسته‌ای هستن که به اصطلاحِ مردم، « ارزشِ جواب سلام رو دارن! » اینها کسانی هستن که اولویت‌های جامعه رو تا جایی که به ضررشون نباشه نقض میکنن؛ تقریبا مثل هَمَمون! اینها قدرتِ تشخیص درست رو از غلط دارن. اینها همونایی هستن که چراغ قرمز رو اگه جریمه نشوند رد می‌کنن. تو یه جمله، آدمای ملاحظه‌کاری هستن! اما در بین همه‌ی این‌همه آدم، پیدا میشن کسانی که هیچی از زندگی سَرشون نمیشه. برای پرهیز از زیاده‌گویی، دقیقا برعکسِ دسته‌ی بالا! اینها رو هیچکی دوسنداره؛ هیچکی حتی خودشون! اینها طَرد‌شده‌ها هستن. دورانداخته‌شده‌ها. غیرقابل‌تحمل‌ها. اینها تنهاترین‌ها هستن که با وجود اینکه به توجه نیاز دارن، هیچ تلاشی برای این‌کار نمی‌کنن. با این وجود، آدم هستن و حقشونِ دیده بشوند چون اینها نمی‌دونن که باید چیکار کنن. گم شدن. ترس بهشون زده و باید به طریقی حمایتشون کرد؛ هرکس هرجوری که از دستش برمیاد. هرکدوم از ما، هرروز با هزارتا از این موجودات برخورد می‌کنیم و بی‌تفاوت یا با تاثُر از کنارشون رد میشیم؛ با یه حس تلخ که معنیش رو نمی‌دونیم. اونجاس که من به دلم رجوع می‌کنم. چشمام رو روی حسِ ارضا کننده‌ی سرزنش می‌بندم و به دور از گشتن دنبالِ چون و چرای این داستانِِ تلخ، اولین کاری که قلبم ندا میده رو انجام میدم. تلخی، نقطه‌ی پایان قبول نمی‌کنه و میشه که تا صبح نوشت. پس اضافه نمی‌نویسم. من هیچ تخصصِ روانشناسی از این تلخی ندارم و هرچی گفتم و میگم، چیزیِ که دلم بهم میگه و من بدون فکر کردن، می‌نویسمش. درست و غلطش رو هم نمی‌دونم؛ مثل کاری که اون روز کردم. فقط یه چیز رو به تجربه، خوب فهمیدم و اینِ که مواجه شدن با بعضی چیزها، منطق قبول نمی‌کنه. باید مثل یه بچه، کودکانه باهاش برخورد کرد. مثل یه مادر، بی‌تامل، دست نوازش کشید. ندایی که توی قلبِ همه‌ی ما آدما مشترکِ و به موقعش می‌دونیم که چیه. این بار هم بدونِ پایان، بدرود رُفَقا!