تاب‌‌آوری چیست؟

مفهوم، نشانه‌ها، انواع، و راههای افزایشِ تاب‌آورینویسنده: کِندرا چِری۱۷ اکتبر ۲۰۲۲، مجله‌یِ verywell mindترجمه‌یِ گروه علمی حکمتِ زندگیتاب‌آوری چیست؟تاب‌‌آوری تواناییِ کنار آمدنِ فرد با شکست‌ها و بهبود یافتن پس از آن‌ها است. میتوان گفت افرادی که در مواجهه با مصیبتها آرام باقی میمانند از تاب‌آوری برخوردار اند. افرادِ دارای تاب‌آوری میتوانند از مهارت‌ها و نقاط قوت خود برای پاسخ دادن به چالش‌های زندگی استفاده کنند. این چالش‌ها میتوانند شامل موارد زیر باشند: مرگِ یکی از عزیزان؛ طلاق؛ مسائل مالی؛ بیماری؛ از دست دادنِ شغل؛ فوریت‌های پزشکی؛ بلایای طبیعی افراد تاب‌آور به‌جای آن که ناامید شوند یا با استفاده کردن از استراتژی‌های مقابله‌ایِ ناسالم (unhealthy coping strategies) از مسائل بگریزند، با مشکلات زندگی روبه‌رو میشوند. اشتباه نکنید!افراد دارای تاب‌آوری، کمتر از سایر افراد پریشانی، سوگ، یا اضطراب را تجربه نمیکنند. در عوض، آن‌ها برای رویارویی با این قبیل مشکلات از مهارت‌های مقابله‌ای سالم (healthy coping skills) به نحوی استفاده میکنند که نقاط قوت و رشد خود را تقویت میکنند و اغلب قوی‌تر از قبل میشوند. این مقاله علائم، انواع، و علل تاب‌آوری را مورد بحث قرار میدهد. همچنین برخی از استراتژی‌هایی را که افراد میتوانند از آنها برای تاب‌آورتر شدن استفاده کنند در بر میگیرد. نشانه‌های تاب‌آوری افراد تاب‌آور اغلب دارای تعدادی ویژگی متفاوت اند که به آنها کمک میکند با چالش‌های زندگی مقابله کنند. برخی از نشانه‌های تاب‌آوری عبارت اند از: برخورداری از نوعی ذهنیتِ جان‌به‌دربُرده بودن: افراد تاب‌آور خود را به عنوان جان‌به‌دربُردگان میبینند. آن‌ها میدانند که حتی در مواقعی که زندگی سخت پیش میرود، تا زمانی که بتوان از پسِ مشکلات برآمد، میتوان همچنان به راه خود ادامه داد. تنظیم مؤثر هیجانی: تاب‌‌آوری با توانایی مدیریت هیجانات در مواجهه با فشار روانی مشخص میشود. این بدان معنا نیست که افراد تاب‌‌آور هیجانات قوی مانند خشم، غم یا ترس را تجربه نمیکنند. بلکه بدان معنا است که این افراد تشخیص میدهند که این احساسات گذرا بوده و میتوان تا زمان رفتنِ‌شان مدیریت‌شان کرد. احساس کنترل: افراد تاب‌آور معمولاً از یک کانون کنترل درونی قوی برخوردار اند [یعنی علت رفتارهاشان و مرکز کنترلگرشان را در درونِ خودشان و تحت اختیار خودشان میدانند نه تحت تأثیر عوامل بیرونی‌ای که خارج از اختیار کنترل‌شان اند] و احساس میکنند که اقدامات‌شان میتواند در تعیین شدنِ نتیجه‌یِ روی‌دادها مؤثر باشد. مهارت‌های حل مسئله: هنگام بروز مشکلات، افراد تاب‌‌آور به طور منطقی به موقعیت نگاه کرده و سعی میکنند راه‌حل‌هایی اثرگذار ارائه دهند. شفقت‌ورزی به خود: یکی دیگر از نشانه‌های تاب‌آوری نشان دادنِ خودپذیری و شفقت‌ورزی به خود است. افراد تاب‌آور، بخصوص در شرایط سخت، با خود با مهربانی رفتار میکنند. حمایتِ اجتماعی: داشتنِ یک شبکه‌یِ ارتباطی قوی از افراد حامی یکی دیگر از نشانه های تاب‌آوری است. افراد تاب‌آور اهمیت حمایت و دانستن این که چه زمانی نیاز به درخواست کمک دارند را میشناسند. خلاصهنشانه‌های تاب‌آوری عبارتند از: توانایی تنظیم هیجانات، احساس اعتماد به نفس و کنترل، مهارت‌های مقابله مؤثر، و تکیه بر حمایت اجتماعی در مواقع نیاز. انواع تاب‌آوریتاب‌آوری نمایانگر توانایی مدیریت شکست‌های زندگی و به طور کلی، سازگاری است. با این حال، انواع مختلفی از تاب‌آوری نیز وجود دارد که هر یک میتواند بر توانایی فرد برای مقابله با انواع مختلف استرس تأثیر بگذارد. تاب‌آوری بدنیتاب‌آوری بدنی به نحوه‌یِ مواجهه‌یِ بدن با تغییرات و سلامت خود را بازیافتن از مشکلات بدنی، بیماری‌ها و آسیب‌ها اشاره دارد. تحقیقات نشان میدهد که این نوع تاب‌آوری نقش مهمی در سلامت دارد و حتی بر چگونگی پیر شدنِ افراد و همچنین نحوه‌یِ واکنش و بهبود آن‌ها از استرسهای بدنی و مسائل پزشکی تأثیر میگذارد. نکتهتاب‌آوری بدنی چیزی است که افراد میتوانند تا حدی با انتخاب یک سبک زندگی سالم آن را بهبود بخشند. خواب کافی، داشتن یک رژیم غذایی مغذی، و ورزش منظم تنها چند راه برای تقویت این نوع تاب‌آوری است. تاب‌آوری ذهنیتاب‌آوری ذهنی به توانایی فرد برای سازگاری با تغییر و عدمِ قطعیت اشاره دارد. افرادی که دارای این نوع تاب‌آوری اند، در مواقع بحران با انعطاف‌پذیری و آرامش عمل میکنند. آن‌ها از توانمندی‌های ذهنی برای حل کردنِ مشکلات، رو به جلو حرکت کردن، و امیدوار ماندن حتی در زمانی که با شکست مواجه میشوند، استفاده میکنند. تاب‌آوری هیجانیتاب‌آوری هیجانی شامل توانایی تنظیم هیجانات به وقت فشار روانی است. افراد تاب‌آور از واکنش‌های هیجانیِ خود آگاه بوده و معمولاً با زندگیِ درونی و باطنیِ خود در تماس اند و با آن بیگانه نیستند. به همین دلیل، میتوانند هنگام مواجهه با تجربیات منفی ذهنِ خود را آرام کرده و هیجانات خود را مدیریت کنند. این نوع تاب‌آوری همچنین به افراد کمک میکند در شرایط دشوار خوش‌بینیِ خود را حفظ کنند. از آنجایی که آنها از نظر عاطفی تاب‌آور هستند درک میکنند که ناملایمات و احساسات تلخ همیشگی نیستند و بالأخره میگذرند.تاب‌آوری اجتماعیتاب‌آوری اجتماعی که ممکن است تاب‌آوری جمعی نیز نامیده شود، شامل توانایی گروه‌ها برای بهبود و بازیابی از موقعیت‌های دشوار است. این نوع تاب‌آوری، شامل ارتباط افراد با دیگران و همکاری با یکدیگر برای حل مشکلاتی است که افراد را هم به صورت فردی و هم به صورت جمعی تحت تاثیر قرار میدهد. جنبه‌های تاب‌آوری اجتماعی شامل گرد هم آمدن پس از وقوع بلایا، حمایت اجتماعی از یکدیگر، آگاهی از خطراتی که جامعه با آن مواجه است و ایجاد حس اجتماعی است. چنین واکنش‌هایی میتوانند در طی چالش‌هایی مانند بلایای طبیعی که جوامع یا گروه‌های بزرگ را تحت تأثیر قرار می‌دهند، مهم باشند. خلاصهتاب‌آوری میتواند در اشکال مختلف ظاهر شود که عبارت اند از تاب‌آوری بدنی، تاب‌آوری ذهنی، تاب‌آوری عاطفی و تاب‌آوری اجتماعی. علل تاب‌آوریبرخی از افراد به طور طبیعی تاب‌آور اند و ویژگی‌های شخصیتی‌ای دارند که به آنها کمک میکند در مواجهه با چالش‌ها آرام بمانند. با این حال، این گونه رفتارها صرفاً ویژگی‌های ذاتی‌ای نیستند که محدود به تعداد معدودی افراد باشند. تاب‌آوری نتیجه‌یِ مجموعه‌ای پیچیده از ویژگی‌های درونی و بیرونی از جمله ژنتیک، آمادگی بدنی، سلامت روانی و محیط است. حمایت اجتماعی هم یکی دیگر از متغیرهای حیاتی‌ای است که به تاب‌آوری کمک میکند. افرادی که از لحاظ ذهنی قوی هستند، معمولاً از حمایت خانواده و دوستان در شرایط دشوار برخوردار بوده و میتوانند به آن‌ها تکیه کنند. افراد تاب‌آور همچنین معمولاً دارای ویژگی‌های زیر اند: توانایی خوب در برقراری ارتباطداشتن یک کانون کنترل درونیداشتن هوش هیجانی بالا و مدیریت مؤثر هیجاناتداشتن دیدگاه‌های مثبت نسبت به خود و توانایی‌هاشانداشتن استعداد برنامه‌ریزی واقع‌بینانه و پای‌بندی به آن‌دیدنِ خود به عنوان یک مبارز و نه به عنوان قربانیِ شرایط تاثیر تاب‌آوریتاب‌آوری به افراد قدرت روانیِ کنار آمدن با استرس و سختی‌ها را عطا میکند. این خصوصیت مخزنِ ذهنیِ قدرتی است که افراد میتوانند در مواقع ضروری از آن استفاده کرده و بدونِ فروپاشی از شرایط عبور کنند. روان‌شناسان بر این باور اند که افراد تاب‌آور بهتر میتوانند از پسِ سختی‌ها برآیند و پس از یک کشمکش زندگیِ خود را بازسازی کنند. مقابله با تغییر یا فقدان بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی است. در برخی موارد، همه‌یِ افراد درجات مختلفی از شکست را تجربه میکنند. برخی از این چالش‌ها ممکن است نسبتاً جزئی باشند (قبول نشدن در یک کلاس یا رد شدنِ درخواستِ ترفیع در محل کار)، در حالی که برخی دیگرْ این‌ها را در مقیاسی بسیار بزرگتر تجربه میکنند (طوفان‌ها و حملات تروریستی). کسانی که تاب‌آوری ندارند ممکن است تحت تأثیر چنین تجربیاتی از پا درآیند. این افراد ممکن است در مشکلات غرق شده و برای مقابله با آن‌ها از مکانیسم‌های مقابله‌ای غیرمفیدی استفاده کنند. ناامیدی یا شکست ممکن است آن‌ها را به سمت رفتارهای ناسالم، مخرب، یا حتی خطرناک سوق دهد. این افراد با سرعت کمتری از شکست‌ها بهبود می‌یابند و در نتیجه ممکن است پریشانیِ روانی بیشتری را تجربه کنند. نحوه‌یِ برخورد افراد با این مشکلات نه‌تنها در عواقب کوتاه‌مدت بلکه در پیامدهای روانیِ بلندمدت نیز میتواند نقش بسزایی داشته باشد. تاب‌آوری استرس و دشواریهای زندگی را محو نمیکند. افرادی که از این ویژگی برخوردار اند زندگی را از خلال عدسی‌هایی به رنگ گل‌ِ رز نمیبینند. آن‌ها میدانند که شکست‌ها بخشی ناگزیر از زندگی اند و گاهی شرایط سخت و دردناک میشود. این افراد هنوز هم احساسات منفیِ ناشی از یک رویداد غم‌بار را تجربه میکنند، اما دیدگاه ذهنی‌شان به آنها اجازه میدهد تا بر این احساسات فائق آمده و بهبود یابند. تاب‌آوری به افراد این قدرت را میدهد که با مشکلاتْ مستقیم و رو در رو مقابله کرده، بر ناملایمات غلبه کنند و زندگیِ خود را ادامه دهند. در پیِ آسیب‌های مقیاس بزرگ مانند حملات تروریستی، بلایای طبیعی، و همه‌گیری کووید۱۹ بسیاری از افراد رفتارهایی نشان دادند که نشان‌دهنده‌یِ تاب‌آور بودن است ـــ و در نتیجه، علائم افسردگیِ کمتری را تجربه کردند. حتی در مواجهه با حوادثی که کاملاً باور نکردنی به نظر می‌رسند، تاب‌آوری به افراد این امکان را میدهد تا نه‌تنها برای زنده ماندن بلکه برای پیش‌رفت کردن و شکوفا شدن، توانمندیهای خود را به کار گیرند. چگونه تاب‌آورتر شویمخوش‌بختانه، تاب‌آوری خصوصیتی است که افراد میتوانند آن را در خود بسازند. همچنین والدین میتوانند در روند تاب‌آورتر شدن کودکان خود به آن‌ها کمک کنند. در ادامه به مراحل مشخصی میپردازیم که می توانند به تاب‌آوری بیشتر منجر شوند.۱. افکار منفی را اصلاح و چارچوب‌بندیِ دوباره کنیدافراد تاب‌آور میتوانند به موقعیت‌های منفی به طور واقع‌بینانه‌ای نگاه کنند، اما به گونه‌ای که بر سرزنش کردن [خود یا دیگران] یا تفکر در مورد چیزهای تغییرناپذیر متمرکز نشوند. به جای این که ناملایمات را غیرقابل غلبه در نظر بگیرید، افکارتان را مجدداً چارچوب‌بندی کنید تا به دنبال راه‌های کوچک برای مقابله با مشکل و ایجاد تغییراتی مفید باشید. تمرکز بر کارهای مثبتی که میتوانید انجام دهید راهی عالی برای رهایی از ذهنیتِ منفی است. این رویکرد همچنین میتواند برای کمک به یادگیری کودکان در جهت چگونگی بهتر کنار آمدن با چالش‌ها استفاده شود. آن‌ها را تشویق کنید تا به روش‌های مثبت‌تر و امیدوارانه‌تری در مورد چالش‌ها فکر کنند. به این ترتیب، به جای گیر افتادن در چرخه‌ای از احساسات منفی، کودک می‌آموزد که این رویدادها را فرصتی برای به چالش کشیدنِ خود و توسعه‌یِ مهارت‌های جدید ببیند. ۲. به دنبال حمایت باشیدصحبت کردن در مورد مشکلات زندگی آن‌ها را از بین نمیبرد، اما در میان گذاشتنِ آن‌ها با یک دوستِ حمایتگر یا یکی از عزیزان میتواند باعث شود افراد احساس کنند [هنگام گرفتاریها] کسی را در کنار خود دارند. این میتواند به رشدِ تاب‌آوری کمک کند. بحث در مورد مسائل گوناگون با دیگران همچنین میتواند به افراد کمک کند تا در مورد چالش‌هایی که با آن‌ها روبه‌رو هستند بینش پیدا کنند یا حتی ایده‌های جدیدی برای مدیریت آنها ارائه دهند. برای کمک به کودک در ایجاد یک شبکه‌یِ حمایتی، بزرگ‌سالان باید از مهارت‌های اجتماعیِ خوب مانند در میان گذاشتنِ احساسات، همدلی، همکاری و کمک به دیگران و ابراز قدردانی استفاده کنند و به یاد داشته باشند که رفتار خوبِ کودک را تقویت کنند. ۳. روی آن‌چه تحت کنترل‌تان است تمرکز کنیدوقتی با یک بحران یا مشکل مواجه میشویم، میتوان به راحتی تحت تأثیر چیزهایی قرار گرفت که بسیار فراتر از کنترل ما هستند. به جای این که آرزوی راهی برای بازگشت به گذشته یا تغییر چیزها را داشته باشیم، بهتر است بر روی آن‌چه می‌توانیم مستقیماً بر آن تأثیر بگذاریم تمرکز کنیم.بزرگترها میتوانند با صحبت کردن در مورد شرایط خودشان و کمک به کودکان در برنامه‌ریزی برای این که چگونه میتوانند واکنش نشان دهند، این مهارت را تشویق کنند. حتی زمانی که وضعیت وخیم به نظر میرسد، برداشتن گام‌های واقع‌بینانه میتواند به بهبود شرایط کمک کند. هر چه‌قدر هم که این مراحل کوچک باشند، میتوانند حس کنترل و تاب‌آوری شما را بهبود بخشند. ۴. استرس را مدیریت کنیدایجاد عادات سالم مدیریت استرس، راهی موثر برای افزایش تاب‌آوری کلی است. این عادات میتوانند شامل رفتارهایی باشند که به سلامت کلی کمک میکنند، مانند خواب کافی و ورزش، و همچنین اقدامات خاصی که باید در لحظات استرس‌آور انجام دهید، مانند:بازسازی شناختی (Cognitive restructuring)تمرینات تنفس دیافراگمینوشتنِ بیانگر (Expressive writing)تکنیکهای بیوفیدبکارتباط مؤثرراه‌بردهای حل مسئلهآرمیدگیِ (ریلکسیشن) پیش‌رونده‌یِ عضلانی با کمی تمرین، بزرگ‌سالان و کودکان به طور یک‌سان میتوانند این مهارتها را بیاموزند و بر آن‌ها تسلط یابند. در نهایت، آن‌ها احساس میکنند برای رویارویی با موقعیت‌های استرس‌زا آماده اند و به اندازه‌یِ کافی تاب‌آور هستند که به سرعت به وضع قبلی خود بازگردند. برای کسانی که با تحت کنترل قرار دادن سطح استرس خود در کشمکش اند، ممکن است کمک گرفتن از یک روان‌درمانگرِ شناختی مفید باشد. سخنِ پایانیدر حالی که یافته‌های قبلی حاکی از آن بود که بیشتر مردم معمولاً تاب‌آوری دارند، یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داد که تاب‌آوری در مواجهه با حوادثی مانند مرگِ همسر، طلاق، و بیکاری کمتر از آن‌ حدی است که قبلاً تصور میشد. چنین یافته‌هایی نشان‌دهنده‌یِ نیاز به مداخلات و حمایت در پی رویدادهای استرس‌زا یا آسیب‌زای زندگی است. اگر برای کنار آمدن با چالش‌ها به مشکل خورده‌اید، از صحبت کردن با کارشناس سلامت خود یا یک متخصص سلامت روان هراس نداشته باشید. حتی افراد تاب‌آور نیز به کمک نیاز دارند و بخشی از تاب‌آور بودن دانستنِ این است که چه زمانی باید درخواست حمایت و کمک کرد. سوالات متداول تاب‌آور بودن به چه معنا است؟تاب‌آور بودن به این معنا است که بتوانید به چالش‌هایی که با آن‌ها روبه‌رو هستید به گونه‌ای واکنش نشان دهید که نه‌تنها به شما کمک کند که از سختی‌ها جان سالم به در ببرید، بلکه دوباره قد راست کنید و به وضع قبلی خود بازگردید. وقتی تاب‌آور باشید میتوانید در عین حفظ آرامش و کنترل، از شکست‌ها بهبود یابید.چرا تاب آوری مهم است؟سطح تاب‌آوریِ شما توانایی شما را برای مواجه شدن با چالش‌هایی شخصی پیشِ روی‌تان از موضع قدرت و رشد را تعیین می‌کند. از نظر حرفه‌ای، تاب‌آور بودن میتواند خطر فرسودگی شغلی شما را کاهش دهد.مثالی از تاب‌آوری چیست؟اگر با از دست دادن یک رابطه یا مرگ کسی که دوستش دارید مواجه میشوید و به روشی واکنش میدهید که رشد شما را تقویت میکند ـــ مانند تمرکز بر آن‌چه میتوانید کنترل کنید در مقابل آن‌چه نمیتوانید کنترل کنید ـــ این نمونه‌ای از تاب‌آوری است. مثال دیگر، درگیر شدن در یک بلای طبیعی و ارائه‌یِ راه حل‌هایی برای مشکلاتی که به وجود آمده و در عین حال تنظیم واکنش عاطفی‌تان است. عوامل کلیدی در تاب‌آوری چیست؟تعدادی از عوامل مختلف وجود دارند که نقش‌هایی اساسی در تاب‌آوری دارند. این عوامل شامل مهارت‌های مقابله‌ای، تنظیم هیجانی، احساس کنترل، مهارت‌های ارتباطی و حمایت اجتماعی هستند. اینها با هم تعامل میکنند تا به افراد اجازه دهند در توانایی‌های خود برای مقابله اطمینان داشته باشند، برنامه‌ریزی‌های واقع‌بینانه‌ای برای حل و فصل کردن مشکلات‌شان انجام دهند، واکنش‌های عاطفی‌شان را در مواجهه با استرس مدیریت کنند، و در مواقع بحران به دنبال حمایت و کمک مورد نیاز خود باشند. تروما (ضربه‌یِ روحی) چگونه بر تاب‌آوری تأثیر میگذارد؟تاثیر تروما میتواند به عوامل مختلفی از جمله سن فرد، منابع موجود و ماهیت تروما بستگی داشته باشد. افرادی که از حمایت قوی و منابع عاطفی موجود برخوردار اند، احتمالاً با احساس تاب‌آوری بیشتری از تروما خلاص میشوند. کودکان اغلب در برابر تروما تاب‌آور هستند، اما آسیب‌های مداوم یا مضاعف میتواند به طور قابل توجهی بر توانایی کودک برای بهبودی و همچنین تاب‌آوری آینده‌یِ او تأثیر بگذارد. آیا تاب‌آوری یک مهارت است یا خصوصیت؟گاهی اوقات از بعضی افراد به عنوان تاب‌آور یاد میشود که نشان میدهد این یک ویژگی یا خصوصیت شخصیتی است. با این حال، تاب‌آوری در واقع یک مهارت است. این بدان معنا است که هر چه بیشتر تاب‌آوری خود را تمرین کنید، تاب آورتر خواهید شد. هفت مهارتِ تاب‌آوری چیست؟مهارت‌های تاب‌آوری مهارت‌هایی اندکه وقتی تقویت شوند می‌توانند تاب‌آوری شما را بهبود بخشند. تحقیقات نشان میدهد که این مهارت‌های تاب‌آوری عبارت اند از: بکار گرفتن نقاط قوتِ شخصی، تعیین حد و مرزهای سالم، تنظیم احساسات، شناخت تحریفهای شناختی، پرورش انتظارات واقع‌بینانه، یافتن معنا در کاری که انجام میدهیم، و تعهد به پیش‌رفتِ بلندمدت.منابع:Horn SR, Feder A. Understanding resilience and preventing and treating PTSD. Harv Rev Psychiatry. 2018;26(3):158-174. doi:10.1097/HRP.0000000000000194Vaughan E, Koczwara B, Kemp E, Freytag C, Tan W, Beatty L. Exploring emotion regulation as a mediator of the relationship between resilience and distress in cancer. Psychooncology. 2019;28(7):1506-1512. doi:10.1002/pon.5107Whitson HE, Duan-Porter W, Schmader KE, Morey MC, Cohen HJ, Colón-Emeric CS. Physical resilience in older adults: Systematic review and development of an emerging construct. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2016;71(4):489-95. doi:10.1093/gerona/glv202Kwok AH, Doyle EEH, Becker J, Johnston D, Paton D. What is ‘social resilience’? Perspectives of disaster researchers, emergency management practitioners, and policymakers in New Zealand. Int J Disaster Risk Reduct. 2016;19:197-211. doi:10.1016/j.ijdrr.2016.08.013Zager Kocjan G, Kavčič T, Avsec A. Resilience matters: Explaining the association between personality and psychological functioning during the COVID-19 pandemic. Int J Clin Health Psychol. 2021;21(1):100198. doi:10.1016/j.ijchp.2020.08.002Osório C, Probert T, Jones E, Young AH, Robbins I. Adapting to stress: Understanding the neurobiology of resilience. Behav Med. 2017;43(4):307-322. doi:10.1080/08964289.2016.1170661Reid R. Psychological resilience. Med Leg J. 2016;84(4):172-184. doi:10.1177/0025817216638781Walker FR, Pfingst K, Carnevali L, Sgoifo A, Nalivaiko E. In the search for integrative biomarker of resilience to psychological stress. Neurosci Biobehav Rev. 2017;74(Pt B):310-320. doi:10.1016/j.neubiorev.2016.05.003Lee J, Blackmon BJ, Cochran DM, Kar B, Rehner TA, Gunnell MS. Community resilience, psychological resilience, and depressive symptoms: An examination of the Mississippi Gulf Coast 10 years after Hurricane Katrina and 5 years after the Deepwater Horizon oil spill. Disaster Med Public Health Prep. 2018;12(2):241-248. doi:10.1017/dmp.2017.61Shi L, Sun J, Wei D, Qiu J. Recover from the adversity: Functional connectivity basis of psychological resilience. Neuropsychologia. 2019;122:20-27. doi:10.1016/j.neuropsychologia.2018.12.002American Psychological Association. Building your resilience.Rose RD, Buckey JC, Zbozinek TD, et al. A randomized controlled trial of a self-guided, multimedia, stress management and resilience training program. Behav Res Ther. 2013;51(2):106-112. doi:10.1016/j.brat.2012.11.003Infurna FJ, Luthar SS. Resilience to major life stressors is not as common as thought. Perspect Psychol Sci. 2016;11(2):175-194. doi:10.1177/1745691615621271Back AL, Steinhauser KE, Kamal AH, Jackson VA. Building resilience for palliative care clinicians: An approach to burnout prevention based on individual skills and workplace factors. J Pain Symptom Manage. 2016;52(2):284-291. doi:10.1016/j.jpainsymman.2016.02.002Salisu I, Hashim N. A critical review of scales used in resilience research. IOSR J Bus Manage. 2017;19(4):23-33. doi:10.9790/487X-1904032333U.S. Department of State. What is resilience?منبع این مقاله به زبان اصلی:Resilience: Meaning, Types, Causes, and How to Develop It (verywellmind.com)