رونق پست لجستیک و کاهش نقدینگی

یکی از تاثیرات کلیدی نظام تجارت ‌الکترونیکی و پست لجستیک بر اقتصاد هر کشور، تغییر سطح و ساختار تقاضا برای نقدینگی است. حذف فرآیندهای توزیع سنتی در نظام فروش الکترونیکی، می‌تواند فاصله تولید محصول تا پرداخت بهای آن توسط مصرف‌کنندۀ نهایی را به شدت کاهش دهد؛ در نتیجه رونق پست لجستیک و کاهش نقدینگی حقیقتی است که در پی هم اتفاق خواهند افتاد.فعالان صنعت پست لجستیک برای یافتن بازارهای جدید و قیمت‌گذاری مناسب خدمات خود و تقویت هم‌گرایی با ذی‌نفعان صنعت، باید ارزیابی مناسبی از ارزش‌های خلق شده در اکوسیستم اقتصادی داشته باشند.مهمترین مشتری صنعت پست لجستیک در دنیای امروز فعالان تجارت الکترونیکی، به خصوص در بخش B2C هستند.ارتقای رفاه مصرف‌کنندۀ نهایی به واسطه عواملی هم‌چون افزایش حق انتخاب و کاهش زمان و هزینه دسترسی به محصول، مهمترین ویژگی ارزش‌آفرین صنعت پست لجستیک و تجارت الکترونیکی است.اما واقعیت این است که دامنه تاثیرات مثبت تجارت ‌الکترونیکی بر نظام اقتصادی و رفاه مصرف‌کننده بسیار فراتر از این‌هاست و تا بهبود عملکرد ساختارهای کلان اقتصادی نیز امتداد می‌یابد.تقاضا برای نقدینگی چگونه تغییر می‌کند؟دو پارامتر در شکل دادن سطح و ساختار تقاضای نقدینگی موثر هستند که پست لجستیک و تجارت الکترونیکی بر آن‌ها تاثیر می‌گذارند. یکی از این عوامل، ماهیت فرآیند تولید و تجارت است.به طور طبیعی میان فراهم شدن مواد اولیه و امکانات مورد نیاز برای تولید یک محصول یا ارائه خدمت و عرضه این محصول یا خدمت به مصرف‌کنندۀ نهایی و تسویه فاکتور آن یک فاصله زمانی وجود دارد.در مورد بعضی از کالاها و خدمات، مانند غذا خوردن در یک رستوران، این فاصله زمانی، در مقیاس چند ساعت تا چند روز است و در بعضی موارد، مانند خرید کتاب یا اسباب‌بازی، این فاصله زمانی می‌تواند بسیار بلند، در مقیاس چند ماه یا حتی چند سال باشد.هر تولیدکننده محصول یا ارائه‌دهنده خدمتی علاوه بر مجموعۀ مواد اولیه و ابزار آلات و زیرساخت‌های موردنیاز برای انجام کار خود به حجمی از نقدینگی یا اعتبار احتیاج دارد که هزینه‌های تولید و عرضه محصول/سرویس را از زمان آغاز فرآیند تولید و عرضه تا زمان پرداخت بهای آن توسط مصرف‌کنندۀ نهایی پوشش دهد.این نقدینگی و اعتبار که از آن به عنوان "سرمایه در گردش" یاد می‌شود یکی از منابع بسیار کلیدی تولید تقاضا برای نقدینگی در نظام‌ اقتصادی و یکی از عوامل تاثیرگذار بر محدودیت‌ها و هزینه تولید است.در شرایطی که بزرگترین سرفصل وام‌های شبکه بانکی در بخش تولید، ظرف 5 سال گذشته، به تامین سرمایۀ در گردش اختصاص پیدا کرده و بیشترین یارانه دولت در زمینۀ تخصیص اعتبارات بانکی نیز مصروف تامین سرمایه در گردش شده است؛ پایش فضای کسب و کار کشور از سوی اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهد که در تمام این مدت، موضوع تامین سرمایۀ در گردش، یکی از سه چالش مهم فعالان اقتصادی در اداره یا توسعه کسب و کارشان بوده است.رونق پست لجستیک و کاهش تقاضا برای نقدینگی چگونه محقق میشود؟هر اندازه فاصله زمانی میان تهیه ملزومات تولید و عرضه محصول/خدمت، با دریافت آن توسط مصرف کنندۀ نهایی و تسویه فاکتور آن بیشتر باشد؛ میزان سرمایه در گردش مورد نیاز برای تولید و عرضه محصول/خدمت افزایش می‌یابد.بخش مهمی از فاصله زمانی میان تهیه ملزومات و اجرای فرآیندهای تولید تا دریافت و پرداخت بهای آن توسط مصرف‌کنندۀ نهایی، زمانی است که یک کالا در شبکه توزیع و نظام خرده‌فروشی در انتظار مشتری باقی می‌ماند.حذف فرآیندهای نظام توزیع در خرده‌فروشی سنتی و جایگزینی نظام فروش الکترونیکی، می‌تواند فاصله تولید محصول تا پرداخت بهای آن توسط مصرف‌کنندۀ نهایی را به شدت کاهش دهد و به این ترتیب میزان سرمایه در گردش مورد نیاز بنگاه کاهش یافته و به تبع آن تقاضا برای نقدینگی کمتر می‌شود.نقش‌آفرینی صنعت پست لجستیک و تجارت الکترونیکیدر مورد نقش‌آفرینی صنعت پست لجستیک و تجارت الکترونیکی در زمینۀ کاهش نیاز به سرمایه در گردش باید دو نکته را مورد توجه قرار داد:اول) این تاثیر در حوزۀ کالاهای گوناگون به یک اندازه نیست و بیشترین ارزش‌افزودۀ تجارت الکترونیکی و صنعت پست لجستیک از طریق کاهش نیاز به سرمایه در گردش در کالاهای SMCG (کندفروش) گران قیمت ایجاد می‌شوند. بازار این دسته از کالاها یکی از بازارهای هدف بسیار پرظرفیت برای توسعه خدمات تجارت الکترونیکی و پست لجستیک محسوب می‌شود.دوم) استفاده از کانال‌های فروش مدرن، تنها زمانی منجر به کاهش سرمایه در گردش مورد نیاز، یا به عبارت دیگر افزایش کارایی سرمایه در گردش می‌شود که نظام تولید و عرضه محصول نیز متناسب با این شرایط تغییر کند. اگر فعالان تجارت الکترونیکی و پست لجستیک می‌خواهند از این اهرم برای توسعه بازار خود استفاده کنند؛ باید فراتر از تاسیس یک کانال فروش عمل کرده و به عنوان یک شریک و مشاور، در کنار تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان کالا برای اصلاح زنجیره تولید و عرضه محصول قرار بگیرند.