همه درنهایت می‌بازیم

شمارهٔ ۹۱ | بالبداهه | نازنین علی‌اصغریهیچ انسانی در این جهان پهناور پیدا نمی‌شود که برای یک بار هم که شده، شکست را احساس نکرده باشد. از همان روزی که متولد می‌شویم، با این تجربۀ نه‌چندان خوشایند روبه‌رو می‌شویم. آنجایی‌که نوزادی بیش نیستیم و اسباب‌بازی موردعلاقه‌مان را به دست نمی‌آوریم و یا کمی جلوتر، وقتی بزرگ‌تر می‌شویم و پایمان را در بازی لی‌لی با بچه‌های همسایه روی خط می‌گذاریم و می‌بازیم و یا باز هم اندکی جلوتر وقتی نمرۀ امتحانی که تمامِ شب را برایش درس خواندیم، نمی‌گیریم. موقعی که در آزمونِ ورودیِ دانشگاه، در رشته و دانشگاه مورد علاقه‌مان پذیرفته نمی‌شویم و یا موقعی که کار ایده‌آلمان را با تمام توانمندی‌هایمان به‌دست نمی‌آوریم، احساس شکست می‌کنیم.از فضای موقعیت‌های این‌چنینی که عبور کنیم، ابعاد انسانی‌تری در شکست‌هایمان دخیل می‌شوند. لحظه‌ای که به‌خاطر اشتباهی، دوستِ عزیزی را از دست می‌دهیم، از رابطه‌ای طولانی‌مدت بیرون می‌آییم و احساس دوست نداشتنی‌بودن و اشتباهی‌بودن می‌کنیم. موقعی که کسی را که دوستش داریم، دوستمان ندارد و روزهایی که احساس کرده‌ایم مایۀ سرافکندگی خانواده‌هایمان هستیم. همگی این‌ها، احساس نفس‌گیر شکست را در ما زنده می‌کنند. لحظاتی از زندگی هستند که فکر می‌کنیم دیگر هیچ‌کاری از دستمان ساخته نیست، تلاش‌هایمان کافی نیستند و این بی‌شک یکی از بزرگترین دردهای روحی انسان است. شاید جالب باشد بدانید تحقیقات نشان می‌دهند که احساس شکست ذاتاً تقصیر خودِ فرد نیست و در این تحقیقات احساسِ ریشه‌داربودن شکست تأیید شده‌است. برای مثال، مطالعات روی گونه‌های حیوانی که برای تهیۀ غذای خود شکار می‌کنند، نشان داد پس از شکست در جنگ‌هایی که منجربه کشته‌شدن طعمه نمی‌شود، باعث بروز علائم افسردگی در حیوان بازنده می‌شود. همچنین مطالعات دیگر نشان می‌دهد شکست و احساس به‌دام‌افتادن با افسردگی و اضطراب همراه است و این مسائل برای انسان هم اتفاق می‌افتد.همۀ ما در زندگی دچار اشتباهاتی می‌شویم و این واقعه‌ای اجتناب‌ناپذیر است؛ اما رویکردی که درمقابل اشتباهاتمان به‌کار می‌گیریم، بسیار مهم‌تر و حیاتی‌تر از خودِ آن اشتباه است. گاهی حتی اگر اوضاع آن‌قدری که ما فکر می‌کنیم خراب باشد و در نگاه جامعه، یک بازندۀ واقعی به‌حساب بیاییم، درنهایت این صداهای درون سرمان و افکار خودتخریبگر است که واقعیت را مثل پتکی بر سرمان می‌کوبد، ضربۀ نهایی را می‌زند و هر لحظه نفس‌کشیدن را سخت و سخت‌تر می‌کند. هر چقدر هم که بگویند شکست مقدمۀ پیروزی است و انسان را در برابر ناملایمات قوی می‌کند، دردی که احساس بازنده‌بودن در ما ذره‌ذره می‌سازد را تسکین نمی‌دهد؛ احساس بی‌کفایتی که بر سرمان آوار می‌شود و ما را با شدت هرچه تمام‌تر در افسردگی و اضطراب، این دو حس کذایی پرتاب می‌کند.اگر مرگ را پایانی بر تمام دستاوردهای زندگی بدانیم، آن را یک باخت حساب کرده‌ایم و بنابراین همۀ ما در آخر قرار است ببازیم. با تمام این‌ها، امید، تنها دارایی انسان است و روزی ممکن است ورق برگردد و ما برای یک بار هم که شده ببریم. شاید دانستن یکسان‌بودن همۀ ما در پایان این مسیر، گذر از بالا و پایین‌هایش را کمی برایمان راحت‌تر کند. حقیقت تلخ این است که باخت‌های متنوع دیگری در ادامۀ این مسیر کمین کرده‌اند و انتظار ما را می‌کشند و این امری ناگزیر است. شاید تنها چیزی که اهمیت داشته باشد، چگونگی زندگی با این باخت‌ها و تلاش برای پذیرششان است که کار راحتی نیست. نگذارید عصبانیتتان از خودتان و افکارتان در این شرایط طوری بر شما غلبه کند که خود را طرد و منزوی کنید. ترس از قضاوت‌شدن و ترس از شکست، بزرگ‌ترین خیانتی است که ذهن ما می‌تواند در حقمان انجام دهد. همین احساس است که منجربه سانسورکردن خودمان و افکارمان می‌شود و فرصت‌های زندگی بهتر را از ما می‌گیرد؛ قطعاً این بزرگ‌ترین و واقعی‌ترین شکست است. یادتان نرود که همۀ ما درنهایت بازنده هستیم و این اشکالی ندارد.