"عَلَویه خانم و پالِت رنگها"

باید داستان" علویه خانم" صادق هدایت را میخواندم. نگاهی به مواد کوکو سیب زمینی و ماهیتابه ی رو گاز انداختم . لباسهایی که باید با دست شسته میشد هم از داخل سبد چشمک و بوسه ای برایم پَرت کردند. خُب تا اینجا که بحث مطالعه منتفی بود. شروع به جستجو کردم تا شاید نسخه ای صوتی از این اثر بیابم . نخستین گزینه "فیدیبو" بود . " سه قطره خون" و" سگ ولگرد" تنها آثار صوتی موجود از هدایت بودند. سری به گوگل زدم . در یوتیوب فایلی صوتی با صدای " ناصر زراعتی " را پیشنهاد داد. پس باید فیلتر شکن را هم روشن میکردم. حالا همه چیز مهیای بزمی سه نفره بود. من، آقای ناصر زراعتی و صادق عزیز! اگر چه کمی بد قِلِق ، اما میدانستم که با او خوش خواهد گذشت. چه بهتر از این!. هم کوکوهای نِشَسته در روغن، به آرامی سرخ میشدند و هم البسه ی دست شورِ تلمبار شده در سبد، تَنی به آب میرساندند و هم من به وصال علویه خانم می رسیدم.در حالیکه انگشت اشاره را به مثلث سفید وسط فایل نزدیک میکردم ، سیناپسها در کسری از ثانیه پیامی را به مغزم مخابره کردند و نتیجه ی این پیام خروج نام" کسرا" با آهی از اعماق وجود بود. به تجربه میدانستم که خواندن، نوشتن، دیدن و شنیدنِ من ، ارتباطی مستقیم با "مامان" گفتنهای چند دقیقه یکبارش دارد و چنانچه مشغول به کاری نَگَردانمش ، کلِّ صحنه گردانی مرا باد هوا کرده و حسرت علویه خانم را بر دلم میگذارد. پس به هزار ترفند بساط گواش و قلم مو را رویِ رو فرشیِ داخل آشپزخانه پهن و با چند کاغذ سفید مشغولش کردم . از آنجا که قلم موها بعد از خروج از هر رنگ بلافاصله وارد رنگ بعدی میشد و در نهایت هر دوازده رنگ گواش تُنالیته ای از رنگ مشکی میگرفت ، مقداری از هر رنگ درون پالت ریخته و با گفتن جمله ی "پیکاسوی کوچولوی من، ببینم چه میکنی!" سرخوش دل سپردم به صدای آقای زراعتی . علویه خانم زنی فَربه و به اصطلاحِ امروزی بی چاک و دهان، دارای سه دختر، همراه یک گاری با تنی چند از مسافرین راهی زیارت امام هشتم میشود، و با پرده خوانی در هر ایستگاه و کاروانسرا امورات زندگی را میگذراند.با یدک کشیدن عنوانِ"سادات" ، نشان افتخار بر سینه داشته و با قانون از پیش تعیین شده از هر خطایی خود را مبرّا میداند و پیوسته از قلب مهربان و اعتقادات راسخش سخن میراند. دختر بزرگ خود را که دوازده سال دارد سه بار به صیغه داده و انگار خودش هم با کاروان دار، سَر و سِرّی دارد..... تا به اینجای داستان لباسهای آبکشی شده را در سبد و سِری آخر کوکوها را در ماهیتابه گذاشتم ، کسرا خسته از نقاشی، پالت رنگها را به حال خود رها و سراغ سرگرمی دیگری رفته بود. همانطور که روفرشی را جمع و قلم ها را میشستم، نگاهم روی پالت رنگها ثابت شد. حیف این رنگها بود که قبل از روی کاغذ آمدن، وارد لوله ی فاضلاب شوند. پشت میز مربعی وسط آشپزخانه نشستم. رو به پنجره ی مشرف به کوه ها. از میان کاغذهای آغشته به لکّه های رنگ، کاغذی سفید جدا کردم. و سراپا محو صدای راوی، قلم را در دایره ی رنگها چرخانده و به رسم نقش نگاره های حاشیه ی کتابهای دبیرستان در سالهای دور ، چشم و ابرویی روی کاغذ پدیدار شد. حالا داستان رسیده بود به بَلوای درون کاروانسرا، ورود شبانه علویه خانم به گاری مُراد نامی و رسوایی بی ناموسی و شوهر دزدی ! الحق و والانصاف که لیچار و دُرشت گویی های رد و بدل شده بین دو زن و هوادارانشان و توصیف فضای حاکم بر کاروانسرا ،چنان بود که گویی خود در وسط مهلکه ایستاده و بچشم صحنه به صحنه را میبینی. آه که این دوران منحوسِ قجری همیشه با حسی آشنا در رگ و پِیِ من آمیخته است.وقتی برای اولین بار قدم در کاخ گلستان گذاشته و نگاهم بر امارت شمس العماره یا همان خورشید نشست، گویی که سالیان سال شلیطه پوش و لچک به سر با اَبروان سیاه از وسمه و خال کنار لب، بر ارتفاع آن رفته و دورنمای شهر را از آن بالا دیده ام، صدای خنده ی بی غشِ دخترکان اندرونی در تالار بادگیر در گوشم هنوز میپیچد و کمال الملک با قامتی راست در تالار آیینه رنگ بر بوم میپاشد. بقول یکی از دوستان، یحتمل در زندگی گذشته یکی از سوگلی های دربار شاهان قجری بوده ای که چنین تعلق خاطری به این خاندان و داستانهای اندرونی شان داری!.علویه خانم بعد از آن رسوایی به هر تقدیر خود را به مشهد می رساند تا بقول خود بخت و اقبالی برای دختران پیدا کند و آنها را به صیغه دهد. در حرم پرده خوانی میکرد که دوباره آشنای قبلی را زیارت و به رسمِ لَوَندی آن دوران، درخواست رفوی جوراب مرد را نمود و دوباره روز از نو و روزی از نو....علویه خانم تمام شد و رنگهای نیمه کاره روی پالت هم. میدانید؟ آخر حیف بود رنگها قبل از به کاغذ نشستن وارد فاضلاب شوند.مریم شراوندسی و یکم خرداد هزارو چهارصد