نظام بین الملل 4  (در جستجوی دم خروس بیرون زده!)

بسمه تعالیفروریختن جلال و جبروت تمدن های بزرگ و ابرقدرتمندان بسیار دور از ذهن به نظر میرسد!چه بسا هنگامی که در مصر باستان یک برده مصری شکوه و بزرگی اهرام ثلاثه را به نظاره می نشست یا هنگامی که از دیدن عظمت مجسمه های غول آسای فراعنه مصر، ترس در جانش رخنه میکرد حتی به خود جرات نمیداد درباره نابودی تمدن عظیم فراعنه فکر کند چه برسد به اینکه احتمال نابودی آن امپراتوری را بدهد! اما حالا چند صد سال است که تار و پود آن نظام و قدرت اعجاب انگیزش از هم پاشیده و چنان نیست و نابود شده است که به سختی میتوانیم از میان خاک، تکه هایی از معابد و کاخ های فروریخته را بیابیم . چه بسیار تندیس های خدایان که صد ها سال پرستیده شدند و قربانی ها به پایشان قربانی شدند، اما حالا زیر پای گردشگران مدفون اند و معلوم نیست چه زمان از این حال خفت بار نجات خواهند یافت ؟!افول و سقوط مصر باستان یک استثنا در تاریخ نبود تمدن های بزرگی نظیر ایران ، چین ، هند ، روم و... نیز دوران صعود و سقوطی داشته اند.بنابراین اگرچه ممکن است در نگاه اول افول یک قدرت بزرگ، ناممکن و عجیب به نظر برسد اما عمیق شدن در تاریخ ملل مختلف، خلاف این نظر را به اثبات می رساند. بی شک در حال حاضر قدرتمندترین تمدنی که شاهد آن هستیم تمدن غرب به رهبری آمریکا است. اما این تمدن نیز مانند تمدن های قدرتمند گذشته مدتی است که روند افول خود را آغاز کرده و قدرت های نوظهور در حال سربرآوردن هستند، قدرت هایی مانند چین ، روسیه ، هند و البته ایران و... در واقع ما در حال یک گذار تاریخی هستیم و قرار است شاهد تغییرات عظیم ساختاری در سطح بین الملل باشیم. شاید اگر بگویم قرار است الفبای سیاست بین الملل تغییر کند اغراق نکرده باشم چرا که تمدنی رو به افول است که خود این الفبا را ایجاد کرده و با افول این تمدن و پیشران آن یعنی آمریکا ، ابرقدرت های نوظهور الفبای جدیدی را بر جهان دیکته خواهند نمود کما اینکه در طی دو جنگ جهانی اول و دوم تمدن غرب الفبای خود را بر سایر ملل کره زمین دیکته کرد. برای مثال در حوزه ساختار اقتصادی جهان کافی است به روند و تاریخ شکل گیری سازمان های بزرگ اقتصادی مانند بانک جهانی ، صندوق بین المللی پول و سازمان تجارت جهانی نگاهی بیاندازید ، همگی این سازمان ها با اتمام جنگ جهانی دوم در سال 1945 و پس از پیروزی آمریکا بر سایر کشور ها پایه ریزی شدند. یا در حوزه ساختار سیاسی کافی است به تاریخ شکل گیری سازمان ملل و شورای امنیت آن نگاهی بیاندازید ساختاری که در آن 5 کشور پیروز جنگ جهانی دوم دارای حق وتو هستند یعنی کشور 67 میلیونی انگلیس خواهد توانست رای سایر کشور ها را مانند هند با جمعیت تقریبی 1.352.000.000 بی اثر کند!!! یا مورد دیگر (که اتفاقا موضوع این رشته متن ها هم هست) تاریخ و نحوه شکل گیری همین کشور های دور و اطراف خودمان در خاورمیانه مانند قطر ، عراق ، سوریه ، امارات و... بعد از جنگ های جهانی اول و دوم است ، یعنی سیاست جعل و اختراع کشور های در ظاهر مستقل ولی ناپایدار و سایر موارد که به آن ها اشاره خواهیم کرد...ممکن است این دیکته شدن قوانین بر جهان توسط ابرقدرت ها ترسناک به نظر برسد اما دهه هاست که این قوانین بر ما و سایر ملل جهان دیکته شده و طعم تلخ آن را چشیده ایم مانند برخورد دوگانه در پرونده هسته ای ایران و رژیم غاصب صهیونیستی ، پس تنها راه پیش روی ما قوی شدن و قرار گیری در صف کشورهای صاحب قدرت است و مسیر های دیگر جز این راه وهم و خیالی بیش نیست.چه مایل باشیم و چه متنفر بازی قدرت به شدت در میان کشور های صاحب قدرت در حال اجراست ، بازی قدرتی شبیه مسابقه کشتی . برای شرکت در رقابت کشتی هم نیاز است که شرکت کننده بدنی ورزیده و قدرتمند داشته باشد و هم ذهنی آگاه به قوانین و فنون کشتی. برای شرکت یک ملت در بازی قدرت جهانی نیز از طرفی نیاز به قدرت نظامی ، اقتصادی ، سیاسی و... است و هم از طرف دیگر نیاز به آشنا بودن این ملت به قوانین زمین بازی. شناخت قوانین نه فقط نیاز سیاستمداران بلکه عموم مردم نیز باید درک درستی از صحنه بازی و تاریخچه آن داشته باشند بدیهی است مادامی که این درک عمومی درست شکل نگیرد شکست در انتظار مردم یک سرزمین خواهد بود.هدف ما از سه قسمت گذشته تا کنون نشان دادن نحوه بازی صاحبان قدرت فعلی یعنی تمدن غرب به رهبری آمریکا ، به خوانندگان این سطور بود ، همان ها که سیاست و نظام بین الملل فعلی را پایه گذاری کرده اند.برای نشان دادن تنها گوشه ای از تکنیک ها و فنون به کار رفته در ساخت نظام بین الملل فعلی به بررسی وضع خاورمیانه و همسایگان خودمان پرداختیم . به طور خلاصه گفتیم بسیاری از کشور های خاورمیانه تاسیسشان به پنجاه الی صد سال گذشته برمیگردد. برای مثال امارات متحده عربی(یا همان ساحل دزدان قبلی)، قطر و بحرین تقریبا پنجاه سال قبل به صورت کشوری مستقل شناخته شدند و قبل از آن تحت کنترل یا تحت الحمایه کشور های بزرگتر همچون ایران و بریتانیا بودند.(کویت حدود 10 سال پیرتر از این کشورها است!) یا کشورهایی بزرگتر مانند عراق، سوریه، لبنان، اردن و فلسطین بعد از جنگ جهانی اول و طی قراردادی ننگین بین سایکس انگلیسی و پیکوی فرانسوی (قرارداد سایکس-پیکو*) ایجاد شدند. محدوده عراق و اردن برای بریتانیا و محدوده سوریه و لبنان برای فرانسه ، فلسطین هم منطقه بین المللی شد!در حقیقت قرارداد سایکس پیکو امپراتوری قدرتمند عثمانی را این کشور قدرتمند اسلامی که روزگاری مرزهایش از آفریقا تا خاورمیانه و از خاورمیانه تا اروپا کشیده میشد تکه تکه کرد و ترکیه را به مانند ته مانده ای باقی گذاشت.به طور مفصل در قسمت های قبل به بحث وایبلیتی ** یا توانایی بقای مستقل یک کشور پرداختیم و گفتیم هر چه کشوری وسعت و جمعیت بیشتر ، زمین حاصلخیزتر ، منابع آب مناسبتر و ... داشته باشد میتواند با استقلال حقیقی** بیشتری به حیات خود ادامه دهد. فکر میکنم بحث روشن تر شده است با تکه تکه کردن کشور پهناوری همچون عثمانی، قدرت بزرگ این امپراتوری هم تکه تکه شد و کشور هایی با توانایی بقای مستقل کمتر شکل گرفتند. کشورهایی با جمعیت و وسعت کمتر ، در نتیجه نیروی نظامی ، تحصیلکرده ، زمین حاصلخیز و آب مناسب کمتر. کشورهایی که علاوه بر اختلافات مرزی با یکدیگر اختلافات قومی و مذهبی نیز با یکدیگر داشتند .در نتیجه تمامی اینها کشور هایی اختراع شدند که اگرچه استقلال حقوقی *** دارند اما در حقیقت برای ادامه حیات خود محتاج به کشور های قدرتمند دیگری هستند و همین موضوع زمینه حضور آمریکا و غرب را در منطقه برای تامین امنیت این کشور ها توجیه میکند.بحث تکه تکه شدن عثمانی به اینجا ختم نمیشود برای مثال کشور های پیروز همچون فرانسه و انگلیس بعد از ساخت کشور های نام برده حاکمان دست نشانده خود را بر آن ها گماشتند و کماکان نیز کشور هایی همانند آمریکا و انگلیس از طریق سیستم های امنیتی خود حضور این دست نشاندگان در قدرت را تداوم میبخشند همانند آل سعود در عربستان ، آل هاشمی در اردن ، آل نهیان در امارات و یا آل خلیفه در بحرین و تا جای ممکن با نفوذ در ساختار های حاکمیتی سعی در نزدیک کردن نتایج انتخابات ملل مختلف به مهره های نزدیک به خود دارند البته از کودتاهایی که با حمایت این کشورها در منطقه خاورمیانه صورت گرفت نمیتوان چشم پوشی کرد مانند کودتا علیه دولت مردمی مصدق در ایران، کودتا علیه دولت محمد مرسی در مصر و یا کودتا علیه دولت اردوغان در ترکیه .از زاویه دیگر نیز میتوان به مسئله نگریست و آن اینکه منطقه ای که روزگاری تحت حاکمیت یک امپراتوری واحد قرار داشت حالا هر منطقه به رقابت و جنگ با منطقه ای دیگر پرداخت . میتوان به جنگ آبی ترکیه علیه کشورهای پایین دست خود با ساخت سدهایی همچون آتاترک روی رود های مهم دجله و فرات اشاره کرد. جنگ که فقط نظامی نیست ، جنگ بر سر منابع آبی هم میتواند باشد ! بسیاری از جنگ ها هم برای کسب منابع و مساحت و... بیشتر است! و مثال های گوناگون دیگر در ابعاد دیگر که ان شا الله در قسمت های بعدی نظام بین الملل به آنها خواهیم پرداخت و با الفبای دیکته شده غرب بر نظام بین الملل فعلی آشناتر خواهیم شد. * رجوع کنید به کتاب صلحی که همه صلح ها را بر باد داد نوشته دیوید فرامکین یا سه قسمت قبلی نظام بین الملل**/***رجوع کنید به کتاب جنگ سرد ایران و آمریکا نظریه ای بر فهم ژئوپولیتیک در دنیای معاصر نوشته دکتر محمدعلی رنجبر و دکتر سام مهدی ترابی یا سه قسمت قبلی نظام بین المللمجموعه کتاب های پشت پرده مخملین منابع جالبی برای کسب اطلاعات بیشتر در این حوزه میتوانند باشند برای مثال جلد اول اعترافات یک جنایتکار اقتصادی