احساسات تو هرگز اشتباه نمی‌کنند اما داستانِ پشت آنها اغلب اشتباه است

کریس بیزلی درمانگر و یکی از پنجاه نویسنده برتر وبسایت مدیوم است. بیزلی همچنین کتابی به نام اژدها شدن را نویسندگی و طراحی کرده است که به موضوع ارتجاع احساسی می‌پردازد. در پروسه درمانگری، بیزلی به مردم کمک می‌کند تا احساسات واقعی خود را شناسایی کرده و از ترس‌ها، نگرانی‌ها، و احساسات منفی که دارند رها شوند. در مقاله حاضر، بیزلی احساسات و داستان‌های پیرامون آنها را کالبدشکافی کرده و به خوبی توضیح می‌دهد که چرا دانستن داستان‌هایی که معرف احساسات ما هستند اهمیت دارد.پیش درآمد:شما در داستان زندگیتان قهرمان هستید یا بازنده؟ شخصیت خوب ماجرا هستید یا شخصیت منفی؟ شاید باور این موضوع برایتان سخت باشد اما اکثر اوقات چنین تعاریفی که از خودمان داریم نه تنها مفید و اثربخش نیستند، بلکه سدهای فراوانی را بر سر راه خودشناسی برای ما ایجاد می‌کنند. به بیان دیگر، این باورهایی که به خودمان قبولانده‌ایم اجازه نمی‌دهند تا به لایه‌های عمیق روانمان راه پیدا کرده و احساسات واقعیمان را شناسایی کنیم. اگر نتوانیم خود واقعیمان را بشناسیم و بپذیریم و همیشه با ترس از روبرو شدن با او زندگی کنیم، نباید انتظار رشد و توسعه فردی از خودمان داشته باشیم. مقاله کریس بیزلی را بخوانید تا از اهمیت تفکیک داستان‌ها از احساسات واقعی آگاه شوید.من یک درمانگر روان‌تنی (somatic healer) هستم و به عنوان چنین درمانگری در طول هفته ساعت‌ها به حرف مردمی که تاریک‌ترین گوشه‌های روحشان را فاش می‌کنند گوش می‌دهم. یکی از مهم‌ترین کارهایی که در شغلم انجام می‌دهم تفکیک کردن داستان‌ها از احساسات است. معمولا مردم از این قبیل حرف‌ها زیاد می‌زنند: «احساس می‌کنم یه آدم شارلاتان‌ام، حس می‌کنم آدم کثافتی هستم، عوضی، و چیزهای دیگه» یا می‌گویند: «احساس می‌کنم شریک زندگی‌ام به اندازه کافی از من حمایت نمی‌کند». این‌ها جزو احساسات دسته‌بندی نمی‌شوند، بلکه داستان هستند، و اتفاقا اکثرشان هم جزو «باورهای محدودکننده» به شمار می‌روند.با وجود اینکه احساسات ما هیچ‌گاه غلط نیستند، اما داستان‌هایی که این احساسات را به وجود آورده‌اند ممکن است غلط باشند. وقتی که احساسات خاصی را بروز می‌دهی، اولین کلمه‌ای که بعد از «من احساس …» به زبان می‌آوری باید یک کلمه احساسی مانند ناراحت، عصبانی، مستأصل، ناامید، خوشحال، مفتخر، و… باشد. اگر هر چیزی غیر از این باشد، تو احساساتت را بروز نمی‌دهی، بلکه داستانی را با حسی که داری اشتباه گرفته‌ای. جمله «شریک زندگی‌ام از من حمایت نمی‌کند» یک احساس نیست. اگرچه احساسات خاصی را در تو برمی‌انگیزد، اما جزو احساسات دسته‌بندی نمی‌شود.برای نمونه، عبارت «من احساس ناراحتی می‌کنم»، یک بیانیه واضح و مبرهن است. چون ناراحتی یکی از احساسات ماست. حتی جمله «احساس ناراحتی می‌کنم چون نگرانم» از آن هم بهتر است. چون حالا دیگر وارد لایه‌های پیچیده چندین احساس متفاوت شده‌اید. و در نهایت شما وقتی به اوج بروز احساساتتان می‌رسید که بگویید «احساس ناراحتی می‌کنم چون نگران این موضوع هستم که شریک زندگی‌ام به اندازه کافی از من حمایت نمی‌کند» حالا دیگر هم داستان اصلی را داریم هم لایه‌های احساسی که حول محور آن داستان پیچیده شده‌اند.بسیاری از داستان‌های ما باورهای محدودکننده هستند. عبارت «شریک زندگی‌ام حمایتم نمی‌کند» شاید حقیقت داشته باشد. در واقع فقط بعضی از داستان‌های ما حقیقت دارند یا تا حدودی درست هستند، اما اکثر این داستان‌ها غلط و عاری از حقیقت‌اند. برای نمونه، زخمی که ریشه در دوران کودکی تو دارد باعث می‌شود خیال کنی که اطرافیانت تو را همانطور که واقعا هستی دوست ندارند. اگر چنین موضوعی واقعیت داشته باشد، آن وقت شما در مواقع استرس و نگرانی، این قضیه را مثل عینک بر چشمان خود می‌زنید و اتفاقات اطرافتان را از این دریچه برداشت می‌کنید. شاید اصل قضیه جور دیگری باشد: شریک زندگیتان در واقعیت از شما حمایت می‌کند، اما شما پذیرای این حمایت نیستید. به محض اینکه متوجه این موضوع شدید چندین لایه از دردها و احساسات ناراحت‌کننده‌تان به سرعت فرو خواهند ریخت.حقیقت اینجاست که ما افکار درونی خودمان را درون احساساتمان مخفی می‌کنیم تا مجبور نباشیم آنها را واقعا حس کنیم. وقتی شما بدنتان را بررسی می‌کنید تا ببینید چه حسی در جسم خود دارید، به لایه‌های احساسی بدنتان نفوذ می‌کنید. و کار اصلی ما به دقیقا به همین بخش مربوط می‌شود. قبل از هر چیزی احساساتتان را حس کنید (). آن وقت است که می‌توانید به زیربنای احساساتتان وارد شوید و ببینید چه چیزهایی درباره داستان شما درست و چه چیزهایی غلط‌اند.بیایید نگاهی به یکی از باورهای محدودکننده رایج بیاندازیم: که «من یک شارلاتان‌ام». این داستان یا باور محدودکننده ممکن است به چندین روش مختلف احساس شود. ممکن است از این بابت احساس خجالت کنید، شرمنده باشید، ناامید، ناراحت، عصبانی، یا درمانده. از سوی دیگر حتی ممکن است از این بابت احساس قدرت یا شایستگی داشته باشید. تا پیش از آنکه احساسات سرمنشا چنین باوری را واکاوی نکرده باشید نمی‌توانید به طور دقیق از شرایط روحی خود باخبر شوید.یک بار دیگر امتحان کن، این بار با احساس«از اینکه آدم شارلاتانی هستم احساس خجالت می‌کنم». این شد. کم‌کم داریم به یک جاهایی می‌رسیم. احساسات ما که پدیدار می‌شوند، متعاقب از آن باورهای محدودکننده به شکل یک داستان ظاهر می‌شوند. شخصی که اینجا مثالش را می‌زنیم خیال می‌کند یک آدم شارلاتان است و حسی که در این باره دارد شرمندگی و خجالت است. حالا می‌توانیم کنجکاوی نشان دهیم و به دنبال منبع و منشا اولیه چنین احساسی بگردیم.نکته حائز اهمیت اینجاست که خیلی وقت‌ها چون افسرده یا مضطرب هستید خیال می‌کنید که دارید چیزی را احساس می‌کنید. از اینکه باید خبر بدی را به گوش شما برسانم متاسفم، اما این احساسات آنقدر دقیق نیستند که شما را به جایی برسانند. فقط به شما نشان می‌دهند که ظرف تحمل شما پر شده است و دیگر جایی برای احساسات جدید باقی نمانده است.افسردگی و اضطراب زمانی رخ می‌دهند که برای مدتی طولانی به بسیاری از احساسات درونی خود بی‌توجهی کرده باشیم. اما اگر شما در حال حاضر در چنین موقعیتی قرار دارید، اصلا نترسید. حتی آگاهی و واقف شدن به این نکته که احساس اضطراب و افسردگی دارید هم یک پیشرفت محسوب می‌شود. از مرحله بی‌خبری و بی‌توجهی نسبت به افسردگی یک پله بالاتر است؛ البته شاید باورش برایتان سخت باشد ولی خبر نداشتن از افسردگی و اضطراب شدیدا رایج است. اگر به درستی به احساساتی که دارد نپردازید، این‌ها به تدریج به درد مزمن، التهاب، میگرن، مشکلات گوارشی و... تقریبا همه مشکلات استرسی و عصبی که در زندگی مدرن شایع‌اند تبدیل می‌شوند.به قول نیلم معلم روحانی معروف، «درد تا جایی شما را هل می‌دهد که عشق شما را بیرون بکشد». دردی که احساس می‌کنید می‌تواند محرک قدرتمندی باشد که شما را تا سرحد باورهای محدودکننده‌ای که باعث رنج و عدم پیشرفتتان شده بود براند.ارزش آن را دارد که با سایه‌های بخش نیمه‌خودآگاه (فروآگاه/subconscious) خود مواجه شوید و به حقایق عمیقی که ممکن است از دیدنشان واهمه داشته باشید سرک بکشید. این اقدام نه تنها می‌تواند گره‌هایی که در اعماق وجود شما مانده است را باز کند، بلکه می‌تواند واقعی‌ترین و جادویی‌ترین بخش‌های روان شما را نیز برملا می‌کند.چگونه باورهای محدودکننده‌ را شناسایی کنیم؟تفاوت میان داستان و باور محدودکننده را از اینجا تشخیص می‌دهیم که یکی از آنها به شما فضا می‌دهد و بیشتر به خود واقعی‌تان نزدیک است، و دیگری شما را در تنگنا و محدودیت قرار می‌دهد و بر شانه‌هایتان سنگینی می‌کند.موارد زیر مثال‌هایی از باورهای محدودکننده هستند:من .......... هستم {یک باور محدودکننده درباره هویتتان}.من باید/ مجبورم که .......... {یک باور محدودکننده درباره توقعاتی که از خودتان دارید}.آنها از من می‌خواهند که .......... {یک باور محدودکننده درباره توقعاتی که دیگران از شما دارند}.آنها خیال می‌کنند که .......... {یک باور محدودکننده درباره برداشتی که دیگران از شما دارند}.ما به داستان نیاز داریم. و همیشه داستان‌های متفاوتی را، به بهترین نحوی که بتوانیم تعریفشان کنیم، در زندگیمان خواهیم داشت. کلید اصلی ماجرا این است که همواره داستان‌هایمان را با نمونه‌های واقعی‌تر، دقیق‌تر، و قدرت‌بخش‌تری به روز رسانی کنیم.کم‌کم کشف می‌کنی که واقعا چطور آدمی هستیجمله «من یک شارلاتان‌ام» یا هر عبارتی که باور محدودکننده شما را تعریف می‌کند، شما را به هیچ جایی نمی‌رساند. خب، بیایید یک لحظه صبر کنیم، در واقعا این باور شما را به جایی که الان هستید رسانده است. بیایید کلاهمان را به نشانه تحسین از سر برداریم! بدون وجو چنین باوری شما نمی‌توانستید تبدیل به آدمی که اکنون هستید بشوید. اگر متقاعد شده باشید که آدم شارلاتانی هستید، هرگز نخواهید فهمید که ورای این تفکر واقعا چطور آدمی هستید. من درک می‌کنم که لحظه درک کردن این واقعیت تا چه اندازه می‌تواند ترسناک باشد، اصلا به خاطر همین ترس است که دودستی به داستان‌هایی که داریم چسبیده‌ایم و رهایشان نمی‌کنیم. هیچ اشکالی ندارد.اما بالاخره یاد می‌گیری آدمی که ورای این باور محدودکننده پنهان شده است را بشناسی و درک کنی، و این شناخت ماجراجویانه تبدیل به یکی از هیجان‌انگیزترین و غافلگیرکننده‌ترین کارهایی می‌شود که تاکنون انجام داده‌ای! خود من هر هفته شاهد پیشرفت و رشد این ماجراجویی در حین درمانگری بالینی هستم و راستش را بخواهید، مهم‌ترین دلیلی است که به خاطرش این شغل را انتخاب کرده‌ام. واقعا معجزه‌آسا و جادویی است.سپر بلایی که زمانی (احتمالا در کودکی) انتخاب کرده بودی حالا به بار سنگینی در زندگی‌ات تبدیل شده است.ساختار باورهایی که داریم بلاخره یک جاهایی به کارمان می‌آیند، واگرنه تا این اندازه برای نگه‌داشتنشان تلاش نمی‌کردیم. حالا به هر نحوی این کارآمدی به پایان رسیده است. به کمک درمان احساساتی که باعث استحکام این باورهای محدودکننده‌ شده بودند، کم‌کم آنها را از سر راهتان بردارید. یکی از سریع‌ترین روش‌های انجام این کار، تنظیم کردن احساساتی است که با بدنتان تجربه می‌کنید.برای شروع، یک نفس عمیق بکشید، تا جایی که در بدنتان احساس سنگینی کنید. سپس از نوک سر تا پنجه پایتان را با دقت بررسی کنید. ببینید بیشترین شدت حسی شما کجا قرار گرفته است و نفستان را به همان نقطه هدایت کنید. این شدت ممکن است حتی خودش را به شکل درد نیز نشان دهد. آنقدر به نفس کشیدن و هدایتش به مرکز این نقطه از بدنتان ادامه دهید تا بتوانید بگویید چه احساساتی را دارید تجربه می‌کنید.به محض اینکه فهمیدید چه احساساتی وجود دارند (مثلا احساس خجالت)، آن وقت می‌توانید تمرین زیر را انجام دهید. (یادتان باشد که به جای خجالت هر حسی که خودتان تجربه می‌کنید را قرار دهید).از خودتان بپرسید: چه چیزی باعث شده است که من خجالت‌زده/ ناراحت/ یا هر احساس دیگری داشته باشم؟ جوهره اصلی داستانی که دارم تعریف می‌کنم چیست؟بدون اینکه حواستان به حقیقت (به معنای واقعی کلمه) و یا درست بودن این ماجرا پرت شود، جوابتان را بررسی کنید. احساسات ما حقیقت دارند، حتی اگر داستان پشت این احساسات غلط باشد.هدف ما در اینجا تجزیه و تحلیل احساسات است تا بتوانیم بفهمیم چه چیزهایی را واقعا داریم تجربه می‌کنیم. در ابتدای امر انجام این کار ممکن است سخت باشد، پس اگر ناگهان احساس بی‌حسی و کرختی کردید، یا حس کردید فشار زیادی روی شانه‌هایتان گذاشته شده، و یا افکار در هم ریخته‌تان قدرت تمرکز را از شما گرفته بودند، به مرحله نفس‌گیری برگردید؛ صبر کنید و ببینید چه احساساتی ظاهر می‌شوند.برای اینکه از زیر کار فرار نکنید قرار دادن یک تایمر در کنارتان می‌تواند ایده خوبی باشد. تا جایی که لازم است به خودتان بگویید: «در چند دقیقه آینده می‌خواهم احساساتی که دارم را حس کنم. من در کنار این احساسات امنیت دارم و حس کردنشان هیچ اشکالی ندارد».برای آنکه به این فرایند سرعت بیشتری ببخشید، یک دفترچه یادداشت بردارید و هر چیزی که حس می‌کنید و به ذهنتان می‌آید را آزادانه و بدون هیچ قضاوتی یادداشت کنید. لازم نیست معنا و مفهوم خاصی از این نوشته‌ها ایجاد کنید، فقط تا زمانی که این حس‌ها تازه و دست اول هستند یادداشتشان کنید. بعدا می‌توانید آنها را مرتب کنید.