صحیفه سجادیه

صحیفه سجادیه کتابی حاوی ۵۴ دعا از امام سجاد (ع) است. این کتاب پس از قرآن و نهج البلاغه مهم‌ ترین میراث مکتوب شیعه به حساب می‌ آید و به نام‌ های خواهر قرآن و «انجیل اهل بیت» نیز مشهور است. صحیفه مانند قرآن و نهج‌ البلاغه از نظر فصاحت و بلاغت مورد توجه قرار گرفته است.برای دانلود فایل صحیفه سجادیه اینجا کلیک کنید!!پژوهش نامه صحیفه سجادیهبه باور برخی صاحب‌ نظران مسلمان ، «صحیفه سجادیه» پس از قرآن و نهج البلاغه بزرگ‌ ترین گنجینه حقایق و معارف الهی است و بدین رو ، به آن «اخت القرآن» (خواهر قرآن) ، «انجیل اهل بیت» ، «زبور آل محمد» و «صحیفه کامله» لقب داده‌ اند.گفته‌ اند علت نام گذاری این کتاب به «صحیفه کامله» این است که نزد «زیدیه» نسخه‌ ای از صحیفه وجود دارد که کامل نیست ، بلکه در حدود نصف صحیفه کامله است. به همین سبب ، امامیه صحیفه موجود نزد خویش را صحیفه کامله گویند.سند و نسخه‌ هاصحیفه سجادیه از نظر سندی ، در حد تواتر است. آقا بزرگ تهرانی در این باره می‌ گوید: «صحیفه اولی که سند آن به امام زین العابدین (ع) می‌ رسد... از متواترات و [قطعیات] نزد اصحاب است ؛ چرا که از ویژگی آن ، این است [که تمام اصحاب از اساتید خود] اجازه نقل آن را در تمام طبقات [رجالی] و در تمام عصر ها گرفته‌ اند.»همچنین محمد تقی مجلسی ادعا نموده است که او در نقل و روایت صحیفه یک میلیون سند دارد.»صحیفه سجادیه به خط کفعمی از نسخه‌ های قدیمی صحیفه است که سالیان قبل از ایران خارج شده و مفقود شده بود ؛ اما با تلاش‌ های بسیار در حوزه شبه قاره شناسایی شد و توسط شخصیت‌ های فرهنگی به قم انتقال یافت که در نهایت چاپ و منتشر شد. این نسخه ، علاوه بر ۵۴ دعای صحیفه‌ های دیگر ، چهار دعا بیشتر دارد.روایت صحیفهاولین با ر، متوکل بن هارون بلخی در دیدار با یحیی بن زید (۱۰۷ ـ ۱۲۵ قمری) از او متن صحیفه را دریافت کرده و در مدینه ، با نسخه امام باقر (ع) که نزد امام صادق (ع) بود ، مقایسه کرد و سپس آن را روایت کرد و فرزندش عمر یا عمیر به راویان بعدی منتقل کرد.متوکل گفت: پس از قتل زید بن علی بن الحسین ، فرزندش یحیی را ملاقات کردم. او از من حال امام صادق (ع) را پرسید. گفتم: او در سلامت است و برای شهادت پدرت سوگوار. یحیی گفت: آیا از او درباره سرنوشت من چیزی شنیده‌ ای؟ گفتم: بلی مطالبی شنیده‌ ام شما نیز به‌ دار آویخته خواهی شد! یحیی گفت: ای متوکل!...آیا از جعفر بن محمد مطالبی یادداشت کرده‌ ای؟ بخشی از آموخته هایم را برای او بازگو کردم ، از آن جمله دعایی بود که از امام باقر (ع) دریافت داشته بود و آن را از دعا های صحیفه کامله می‌ دانست.یحیی گفت: اینک به تو صحیفه‌ ای را خواهم داد که پدرم زید ، از پدرش علی بن حسین (ع) دریافت کرده ، اگر پسر عمویم ، جعفر بن محمد از کشتن من خبر نمی‌ داد ، این صحیفه را به تو نمی‌ دادم ، ولی اکنون به تو می‌ دهم تا در حفظ و نگهداری آن کوشا باشی ، بیم دارم که این صحیفه به دست بنی امیه بیفتد و آن را از اهلش دریغ دارند ، آن را به محمد و ابراهیم ، پسر عمو هایم بده که پس از من ، جانشین و قیام‌ کنندگان بعدی هستند. متوکل گفته: صحیفه همراه من بود تا در مدینه ، به دیدار امام صادق (ع) رسیدم ، او از دیدن صحیفه بسیار مسرور شد و گفت: سوگند به خداوند! این خط عمویم زید و دعای جد من است. آن گاه امام صادق به پسرش اسماعیل رو کرد و گفت: آن صحیفه‌ ای را که به تو سپرده‌ ام بیاور! اسماعیل صحیفه‌ ای را آورد ، امام آن را بوسید و به چشمانش کشید و فرمود: این صحیفه به خط پدرم امام باقر (ع) و املای جدم امام زین العابدین (ع) است.متوکل می‌ گوید: از امام صادق (ع) درخواست کردم که دو صحیفه را با هم مقابله کنم. امام اجازه فرمود و من دو صحیفه را مقابله کردم و هیچ تفاوتی میان آن دو ندیدم.امام سجاد (ع):پروردگارا! بر پاکان از اهل بیت محمد (ص) درود بفرست. کسانی را که برای حکومت برگزیدی ، و گنجینه‌ های علوم خود و حافظان دینت و خلفای خود در روی زمین و حجت خود بر بندگانت قرار دادی ، آنان را با اراده خود از هر پلیدی و آلودگی پاک و مبرا ساختی و وسیله‌ ای برای رسیدن به تو و بهشت جاودانت اختیار نمودی.امام سجاد (ع) در دعا هایش نخست حمد و ستایش خدا را به‌ جا می‌ آورد ، سپس بر پیامبر (ص) و خاندانش درود می‌ فرستد ؛ به‌گونه‌ ای که در این صحیفه کمتر دعایی است که در آن ، از تعبیر صلوات استفاده‌ نشده باشد. وی در نهایت حاجت خود را از خدا درخواست می‌ کند.صحیفه سجادیه تنها شامل راز و نیاز با خدا و بیان حاجت در پیشگاه وی نیست ، بلکه مجموعه‌ ای مشتمل بر بسیاری از علوم و معارف اسلامی است که در آن مسائل عقیدتی ، فرهنگی ، اجتماعی ، سیاسی و پاره‌ ای از قوانین طبیعی و احکام شرعی در قالب دعا بیان شده است. به طور مثال ، مسئله امامت و نفی عقیده تشبیه در صحیفه سجادیه بیان شده است.در بخش ارتباط با خداوند طبق مقتضای زمان‌های مختلف و احوال گوناگون دعا هایی بیان شده است، برخی دعا های آن به صورت سالانه ، همچون دعای عرفه و وداع ماه رمضان ، و برخی ماهانه ، مانند دعای دیدن هلال ، و برخی هفتگی و برخی برای هر شبانه روز قرار داده شده است.عناوین دعاهای صحیفه مختلف است و بسیاری از معارف اسلامی در ضمن دعا های صحیفه بیان شده است ؛ در این کتاب ، مباحث خداشناسی ، هستی‌ شناسی ، عالم غیب ، فرشتگان ، رسالت انبیا ، جایگاه پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع) ، امامت ، فضایل و رذایل اخلاقی ، گرامی داشت اعیاد ، مسائل اجتماعی و اقتصادی ، اشارات تاریخی ، یادآوری نعمت‌ های مختلف خداوند ، آداب دعا ، تلاوت ، ذکر ، نماز ، عبادت و... در قالب دعا بیان شده است. معروف‌ ترین دعای صحیفه دعای مکارم الاخلاق است.عناوین دعاهاصحیفه سجادیه مشتمل بر ۵۴ دعا است که فهرست عناوین آن بدین شرح است:۱.حمد الهی۲.درود بر پیامبر۳.فرشتگان مُقرّب۴.پیروان پیامبران۵.خویشتن و دوستان۶.صبح و شام۷.بلا و سختی۸.اخلاق ناپسند۹.طلب آمرزش۱۰.پناه‌بردن به خدا۱۱.عاقبت به خیری۱۲.اعتراف و توبه۱۳.طلب حاجت۱۴.دادخواهی از ستم۱۵.هنگام بیماری۱۶.طلب آمرزش۱۷.شر شیطان۱۸.دفع بلا۱۹.طلب باران۲۰.مکارم الاخلاق۲۱.اندوه از خطا۲۲.هنگام سختی۲۳.تندرستی۲۴.پدر و مادر۲۵.فرزندان۲۶.همسایگان و دوستان۲۷.مرزداران۲۸.پناه‌بردن به خدا۲۹.روزی۳۰.پرداخت بدهی۳۱.توبه۳۲.دعا در نماز شب۳۳.درخواست خیر۳۴.گرفتاری به گناه۳۵.رضا به قضای الهی۳۶.هنگام رعدوبرق۳۷.کوتاهی در شکرگزاری۳۸.پوزش از ستم۳۹.طلب عفو و رحمت۴۰.یاد مرگ۴۱.پرده‌پوشی از گناه۴۲.ختم قرآن۴۳.رؤیت هلال۴۴.ورود به رمضان۴۵.وداع با رمضان۴۶.عیدفطر و جمعه۴۷.دعای عرفه۴۸.عیدقربان و جمعه۴۹.دفع حیله دشمنان۵۰.خوف از خدا۵۱.فروتنی در برابر خدا۵۲.پافشاری در دعا۵۳.فروتنی در برابر خدا۵۴.زدودن اندوه‌هاجوهر طنطاوی:این از بدبختی ماست که تاکنون بر این اثر گران‌ بهای جاوید که از مواریث نبوت است ، دست نیافته بودیم ، من هر چه در آن می‌ نگرم آن را از گفتار مخلوق برتر و از خالق پایین‌ تر می‌ یابم.ابن جوزی در تذکرة الخواص می‌ گوید:علی بن الحسین ، زین العابدین در املاء و انشاء و کیفیت سخن گفتن و خطاب و عرض حاجت به پیشگاه الهی بر مسلمین حق تعلیم دارد ؛ زیرا اگر آن حضرت نبود، مسلمانان آیین سخن گفتن و عرض حوائج خود را به خدای متعال نمی‌ دانستند ؛ لذا آن امام به مردم آموخت که هنگام استغفار چگونه با خدا سخن بگویند و در موقع درخواست باران رحمت با چه زبانی از خداوند نزول باران بخواهند ، و زمان ترس از دشمن چگونه به خدا پناه برده ، دفع شر دشمنان را بخواهند.امام سجاد (ع) :«خداوندا! مقام خلافت برای خلفای توست ، برگزیدگان از خلقت و جایگاه امانت‌ های تو در درجات عالیه که تو آن مقام را به آن‌ ها اختصاص دادی ولی دیگران از آنان گرفتند... تا جایی که برگزیدگان و خلفای تو در مقابل ستم ستمکاران ، مغلوب و مقهور شده و حقشان بر باد رفت. پروردگارا! بر دشمنان آنها از اولین و آخرینشان ، به کسانی که بر تجاوز دشمنانشان رضا دادند و بر پیروان و تابعین آنها لعنت بفرست.»چاپ‌ های نخستیناولین چاپ و نشر صحیفه سجادیه سال ۱۲۴۸قمری /۱۲۱۱شمی در شهر کلکته هند اتفاق افتاد. در دهه‌ های بعدی ، ترجمه این کتاب به فارسی ، اردو ، سندی و گجراتی و نیز شرح‌ های آن و اولین متن تکمیلی آن ، الصحیفة السجادیه الثانیه ، نوشته حر عاملی (۱۰۳۳ - ۱۱۰۴قمری) در همین شهر چاپ شد.Aparat => aparat.com/risxtorBlogfa => risxtor.blogfa.comVirgool => virgool.io/@Risxtor