استارتاپ کم ریسک، تناقض‌نمایی که استارتاپ استودیو حل می‌کند

به صورت پیش فرض وقتی راجع به استارتاپ صحبت می کنیم، اولین چیزی که به ذهن می رسد، یک تیم کارآفرین و سخت کوش است که درگیر یک کار نوآورانه و پرخطر (ریسک) می شوند بلکه در نهایت به یک خروجی خارق‌العاده دست پیدا کنند. اگر یکی از این مؤلفه های استارتاپ (تیم کارآفرین و پرتلاش یا کار نوآورانه و پرخطر) وجود نداشته باشد، استارتاپ به سبک معمول نمی تواند خلق شود. شرکت ها امکان جذب تیم کارآفرین و خلاق را ندارند، چون این افراد معمولا کار با تعاریف کارمندی را نمی پسندند. یا اگر جذب کنند، در بیشتر وقت ها، روحیه کارآفرینی این افراد را از بین می برند. به همین دلیل برای توسعه راهکارهای نوآورانه، شرکت متوسل به ایجاد آزمایشگاه های تحقیق و توسعه یا واحدهای نوآوری داخل سازمان می شوند. این واحد ها ایده های جدید را به صورت داخلی شناسایی و پیاده سازی می کنند.از طرفی تیم های کارآفرین نیز در عین حالی که احتمالا علاقه چندانی به فعالیت کارمندی به سبک معمول را ندارند، لزوما نمی توانند ریسک بالای استارتاپ را تحمل کنند. به جز معدود کارآفرینانی که مسیر استارتاپ را شروع می کنند و موفق می شوند؛ بسیاری دیگر ناگزیر باید مسیر کارمندی در یک شرکت را انتخاب کنند. ممکن است از همان ابتدا این مسیر را انتخاب کنند. ممکن است پس از شروع یک استارتاپ و تجربه شکست به این مسیر بغلتند.استارتاپ استودیو عملا راهکاری است که امکان مشارکت یک تیم کارآفرین را در یک استارتاپ فراهم می‌کند به شکلی که ریسک استارتاپ کاهش یابد و در عین حال راهکار نوآورانه مورد نیاز شرکت ها برطرف شود.استارتاپ استودیو عملا راهکاری است که امکان مشارکت یک تیم کارآفرین را در یک استارتاپ فراهم می‌کند به شکلی که ریسک استارتاپ کاهش یابد و در عین حال راهکار نوآورانه مورد نیاز شرکت ها برطرف شود.پیش از هر چیز بهتر است تعریفی از استارتاپ استودیو ارایه دهم تا با ذهنیت مشترک ادامه بحث را پیگیری کنیم.استارتاپ استودیو چیست؟استارتاپ استودیو، یک کارخانه توسعه کسب و کار است که با شتابدهنده تفاوت هایی دارد. از آن جایی که تعریف شتابدهنده را همه می دانیم، با بیان این تفاوت ها می توانیم استارتاپ استودیو را بهتر بشناسیم.ایده از داخل تیم های فعال در استارتاپ استودیو آغاز می شود؛ در حالی که در شتابدهنده تیم های بیرونی منشا ایده هستند.روی یک صنعت، بازار، یا توانمندی خاص متمرکز است؛ در حالی که شتابدهنده ها امکان تولید استارتاپ ها با پراکندگی موضوعی بیشتری دارند.متناسب با ساختار و امکان مدیریت کسب و کار، استارتاپ استودیوی معمولی می تواند ۵ تا ۱۰ استارتاپ به صورت سالانه ایجاد کند؛ در حالی که در شتابدهنده امکان ایجاد بیش از ۱۰۰ استارتاپ در سال وجود دارد.تیم مدیریت کسب و کار در استارتاپ استودیو، سهم کمتری نسبت به استارتاپ استودیو دارد؛ در حالی که در شتابدهنده سهم اصلی در اختیار تیم اولیه است.تیم مدیریت کسب و کار معمولا پس از تولید یک محصول اولیه جذب می شوند و از افراد باتجربه با روحیه کارآفرینی در حوزه مشخص شده تشکیل شده اند. در حالی که در شتابدهنده معمولا تیم های جوان‌تر شروع کننده استارتاپ هستند.نرخ موفقیت استارتاپ در استارتاپ استودیو تا ۲۰ برابر بیشتر از استارتاپ در شتابدهنده است.استارتاپ استودیو، تعداد کمتری استارتاپ روی ایده های داخلی خود تولید می کند با این تفاوت که نرخ موفقیتی نزدیک به ۲۰ برابر شتابدهنده دارد.استارتاپ استودیو در عملآن چه در بالا توضیح داده شد را می‌توان با یک توضیح عملیاتی از استارتاپ استودیو بیشتر شرح داد.در یک استارتاپ استودیو، تیم های مستقلی برای کسب و کارهای نوآورانه شکل می گیرند که از کسب و کار خود سهم (آپشن) دارند و متمرکز بر استارتاپ خود به دنبال ایجاد یک کسب و کار نوآورانه رقابت پذیر در بازار هستند. استارتاپ استودیو سعی می کند با تمرکز بر بازار و توانمندی داخلی خود، بسیاری از دغدغه های تیم از جمله دانش بازار، شبکه لازمه برای توسعه محصول و بازار، تامین مالی در مراحل اولیه کسب و کار و مشتریان اولیه محصول را برطرف کند. بسیاری از سرویس‌های جانبی از جمله حل مسایل مالی، حقوقی، منابع انسانی، محل، خدمات و امکانات لازم نیز توسط استارتاپ استودیو تامین می‌شود تا تیم متمرکز بر خود محصول و بازار به توسعه کسب و کار بپردازد.استارتاپ استودیو دو کارکرد دارد. کارکرد اول کاهش ریسک استارتاپ است. کارکرد دوم، مقیاس‌پذیر کردن توسعه استارتاپ.با این توضیحات مشخص می شود که استارتاپ استودیو راهکاری است برای ایجاد کسب و کار نوآورانه در شرکت‌ها با کمک گرفتن از یک تیم کارآفرین و باانگیزه. از واژه «کسب و کار نوآورانه» استفاده کردم چون در استارتاپ استودیو، مانند واحد تحقیق و توسعه تمرکز روی نوآوری صرف نیست، هدف ایجاد کسب و کاری بر پایه نوآوری است. از طرف دیگر چون ساختار غیرمتمرکز است امکان دادن مسئولیت و اختیار به تیم های با تجربه وجود دارد و می توان توسعه استارتاپ را مقیاس‌پذیر کرد.در استارتاپ استودیو، مانند واحد تحقیق و توسعه تمرکز روی نوآوری صرف نیست، هدف ایجاد کسب و کاری بر پایه نوآوری است.در نوشته دیگری سعی می کنم به صورت عملیاتی ساختار یک استارتاپ استودیو که در حال حاضر با مشارکت شرکت آسا، مجموعه فناوری اطلاعات کارگزاری آگاه شکل گرفته است را توضیح دهم و چگونگی عملیاتی که در آن طی می شود را شرح دهم.کاهش ریسک استارتاپ با استارتاپ استودیوریسک استارتاپی که داخل یک استارتاپ استودیو شکل می گیرد به دلیل آغاز ایده در داخل استارتاپ استودیو و تسلط تیم ایجاد کننده استارتاپ استودیو به یک حوزه خاص کم می شود. ایده محصول از یک نیاز واقعی بازار که تیم باتجربه استارتاپ استودیو (در لایه سرمایه‌گذار یا اجرا) شناسایی کرده است آغاز می‌شود.در توسعه محصول، دانش عمیق از نیازهای بازار در استارتاپ استودیو وجود دارد. با توجه به محصولات دیگر، دسترسی به مشتری برای محک زدن محصول و یافتن لیست قابلیت ها و تجربه کاربری مورد نیاز مشتری نیز فراهم است.ریسک دیگری که در استارتاپ استودیو مدیریت می شود، ریسک های فنی و محصولی است. استارتاپ استودیو، کسب و کارهای متعددی دارد که همگی در یک قالب یکپارچه توسعه می یابند و امکان به اشتراک گذاری دانش و فناوری بین تیم ها وجود دارد. همین مساله باعث می شود تا ریسک فنی به ویژه در مواردی که نیاز به تجربه و دانش ضمنی دارد کاهش یابد.از طرف دیگر، یکی از مهم ترین ریسک های یک استارتاپ نوپا که جذب سرمایه و راضی کردن سهامداران است، در استارتاپ استودیو برطرف می شود. به ویژه در ایران که سرمایه ها به دلیل تورم بالا و ریسک های محیطی کمتر به سمت استارتاپ هایی که در بلندمدت بازگشت سرمایه دارند می روند، این موضوع اهمیت بیشتری دارد. ضمن این که یکی از معضلات تیم های استارتاپی که برقراری ارتباط درست با سهامدار و فهم دقیق مسائل توسط سرمایه گذار است نیز در استارتاپ استودیو برطرف می شود.کاهش ریسک کسب و کار در استارتاپ استودیو، با دانش و شبکه فنی، بازار، و سرمایه گذاری که در مجموعه وجود دارد رخ می دهد.پس تمرکز چه می شود؟بسیار شنیده ایم که تمرکز از مهم ترین دلایل موفقیت کسب و کارهاست. این دلیل چه به صورت تجربی توسط کارآفرینان موفق و چه به صورت نظری توسط محققین تایید شده است. با این وجود، آیا استارتاپ استودیویی که چند کسب و کار را همزمان پیش می برد، می تواند موفق شود؟پاسخ به این سوال در نوع نگاه به تمرکز است. جیم کالینز در کتاب از خوب به عالی، به این مساله می پردازد. در جایی که به موضوع تمرکز می پردازد و آن را یکی از مهم ترین مولفه های شرکت های عالی مطرح می کند، سوالی مطرح می کند: شرکت جنرال الکتریک چرا با وجود عدم تمرکز بسیار موفق است؟ جنرال الکتریک در صنایع بسیار متفاوت فعالیت می کند و در بسیاری از آن ها جزو برترین شرکت ها محسوب می شود. کالینز پاسخ را این گونه می‌دهد که لزوما تمرکز به معنای تمرکز روی یک محصول نیست. بعضی وقت ها باید روی یک توانمندی تمرکز کرد. شرکت جنرال الکتریک توانمندی ساختن سازمان بزرگ و اداره آن را به شکلی که محصول فنی بسازد دارد و روی این توانمندی تمرکز می کند. کمتر می شنویم که جنرال الکتریک یک استارتاپ ساخته است. چرا که روی این توانمندی اداره شرکت های بزرگ متمرکز شده است.احتمالا با توجه به تعدد شواهد، گزاره موفقیت از پیامدهای تمرکز است درست باشد. اما لزوما تمرکز به آن معنایی که در ابتدا در ذهن متبادر می شود نیست. اگر تیمی توان شکل دهی به تیم و ساختن و رشد اولیه استارتاپ دارد، تمرکزش می شود ایجاد استارتاپ استودیویی که در مراحل اولیه استارتاپ فعال است. برای این تیم بهتر است که روی بقیه انواع کارکردن فکر نکند و روی کاری که بلد است متمرکز شود. یک استارتاپ استودیوی موفق می تواند روی یک صنعت خاص متمرکز شود؛ روی یک مجموعه مشتری متمرکز شود؛ روی توانمند ساخت یک نوعی از تیم متمرکز شود. در هر صورت این تمرکز است که برای موفقیت لازم است.تمرکز لازمه موفقیت است. اما تمرکز تنها به معنای تمرکز بر یک محصول نیست. گاهی باید روی یک توانمندی تمرکز کرد؛ گاهی روی یک بازار؛ و البته گاهی روی یک محصول.نکته مهمی که بهتر است به آن اشاره کنم این است که همیشه نسبت به الگوهای جدید مقاومت وجود دارد. این مقاومت را حتی کسانی انجام می دهند که خودشان به دلیل شکستن الگوهای دیگران موفق شده اند. کارآفرین های موفقی که با طرحی نو کسب و کارهای قدیمی تر را با چالش مواجه کرده اند و یک کسب و کار موفق ساخته اند هم در برابر هر گونه الگوی موفقیتی غیر از آن چه خودشان تجربه کرده اند مقاومت دارند. مهم است که برای توضیحات همه دلیل منطقی بخواهیم و در صورت امکان شواهد تجربی پیدا کنیم.عمیقا به این باورم که مهم ترین کاری که یک نفر می تواند انجام دهد، شکستن قالب هاست. عصیان گری است. و بهترین دوست کسی است که شما را در مسیر عصیان گری همراهی کند یا دست کم به این کار تشویق کند.عمیقا به این باورم که مهم ترین کاری که یک نفر می تواند انجام دهد، شکستن قالب هاست. عصیان گری است. و بهترین دوست کسی است که شما را در مسیر عصیان گری همراهی کند یا دست کم به این کار تشویق کند. حتما نوشته ای جداگانه برای این موضوع خواهم نوشت.سخن آخرمهدی عینعلی و من (مهدی کاظمی) از حدود 15 سال پیش، در سال 1384، اولین کار کارآفرینانه خودمان را در حوزه جلسات مجازی تجربه کردیم. از آن زمان تا به حال تجربه های شکست و موفق زیادی داشتیم. در آخرین تجربه، شرکت هوش ماندگار شایا را پنج سال پیش تاسیس کردیم. مجموعه ای که محصولاتی نظیر کاوان، ادتریس، مدیااد، دیباچه و انیگمایند در آن تولید شدند. شاید کمی طول کشید ولی در نهایت به این نتیجه رسیدیم که کاری که ما بلد هستیم، تولید استارتاپ و توسعه آن در مراحل اولیه رشد است.مثل همه ایده هایی که قبل به ذهن مان می رسید و اورکا گویان به هوا می پریدیم و بعد از کمی جستجو متوجه می شدیم که در دنیا نمونه های موفق زیادی دارد؛ ایده استارتاپ استودیو هم که اول به ذهن خودمان رسید، از این الهام خداگونه به وجد آمدیم و بعد دیدیم که الگوی رایج و رو به رشدی در دنیاست.معطل نکردیم و بعد از تجربه کوچکی از استارتاپ استودیو در شایا (که الان به یک شرکت پایدار و پیشرو تبدیل شده است)، اولین تجربه جدی استارتاپ استودیو را با مشارکت شرکت آسا، مجموعه فناوری اطلاعات کارگزاری آگاه، در مجموعه ای به نام «کارآفرینی نارون» آغاز کردیم. کارآفرینی نارون، استارتاپ استودیویی است که بر توسعه راهکارهای فناورانه بازار سرمایه متمرکز است و امیدواریم خیلی زود موفقیت کسب و کارهای آن را در بازار ببینیم.اگر روحیات کارآفرینی دارید، تجربه کارآفرینی دارید، حل چالش های یک کسب و کار جدید برای شما جذاب است، حتما برای همکاری در نارون اقدام کنید. نارون یک بازی برد-برد برای کارآفرین و سهامدارانش تعریف می کند. فرقی نمی کند در حوزه کسب و کار فعالید یا در حوزه فنی. اینجا برای شما فرصت تجربه کارآفرینی هست.به آدرس founder@narvanstartupstudio.com شرح حال تخصصی خودتان را بفرستید تا با شما تماس بگیریم.