رویایی دست‌یافتنی: جهانی عاری از جنگ

به گفته ویکی پدیا:شورای امنیت ملل متحد (به انگلیسی: United Nations Security Council) یکی از ارکان سازمان ملل متحد است که وظیفهٔ پاسداری از امنیت و صلح بین‌المللی را به عهده دارد. بر اساس منشور سازمان ملل متحد، حیطهٔ قدرت شورای امنیت شامل اعزام نیروهای پاسدار صلح، تصویب تحریم‌های بین‌المللی، و اعطای اجازه استفاده از نیروی نظامی علیه کشورهای متخاصم است. تصمیم‌های این شورا به صورت قطعنامه‌های شورای امنیت اعلام می‌شود.شورای امنیت پنج عضو دائم و ده عضو انتخابی دارد (اعضای غیر دائم سابقاً هفت عضو بود). پنج عضو دائم این شورا در تصمیم‌ها و رای‌گیری‌های شورا حق وتو دارند. ریاست شورای امنیت نوبتی است (به‌ترتیب الفبای انگلیسی) و طول مدت آن یک ماه ریاست می‌باشد.اختیارات این نهاد به طور مشخص اینهاست:مسئول اولیّهٔ حفظ صلح و امنیت بین‌المللی؛توصیهٔ روش‌های مسالمت‌آمیز حل و فصل اختلافات بین‌المللی؛تأسیس ارکان فرعی که برای انجام وظایف خود لازم می‌داند؛توسل به قوهٔ قهریه برای حفظ یا اعادهٔ صلح در صورت لزوم؛[۷]تنظیم برنامه برای تأسیس سیستمی برای هدفمندی استفاده از تسلیحات نظامی و نظارت بر آن؛تحقیق، تجزیه و تحلیل هر وضعیتی که باعث افت جهانی یا افزایش تنش شود؛فراخوانی اعضا برای اعمال کردن تحریم‌های اقتصادی و سایر ابزارهایی که با توسل به زور ارتباطی ندارد در جهت جلوگیری یا توقف هر نوع تجاوز و عملی کردن تصمیم‌های شورا؛به‌کارگیری نظام قیمومت بین‌المللی در صورت ضرورت در مناطق استراتژیک؛[۱۰]تعیین وجود تهدید به صلح یا اقدام تجاوزکارانه و ارائهٔ توصیه دربارهٔ این‌که چه اقدامی باید صورت گیرد؛دعوت از طرف‌ها برای پیروی از اقدامات موقتی که برای پیشگیری از وخامت اوضاع ضروری یا مطلوب به نظر می‌رسد.[۱۱]مشخصه که شورای امنیت سازمان ملل از این توانایی برخورداره که در جهان صلح رو برقرار کنه، اما می‌بینیم که هیچ کاری نمی‌کنه. چرا؟ به خاطر حق وتو.حق وتو چیه؟ به ویکی پدیا ارجاع میدم:حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل متحد حقی است که به ۵ عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد یعنی ایالات متحده آمریکا، فرانسه، بریتانیا، روسیه (پیش از ۱۹۹۱ اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) و چین (پیش از ۱۹۷۱ تایوان) داده شده تا از تصویب هر پیش‌نویس در این شورا جلوگیری کنند. وتو، اصطلاحی در زبان لاتین به معنای «منع می‌کنم» است. این واژه برای لغو یکطرفه یک قانون به کار می‌رود و به این ترتیب وتو قدرت نامحدودی است که می‌تواند سبب جلوگیری از (جز مورد تصویب شده) تغییرات خاص شود. حق وتو براساس اندیشه برتری صلح بر عدالت در اختیار ۵ عضو دائم شورای امنیت قرار گرفته‌است.حق وتو در ظاهر به این پنج کشور اجازه میده تا اگه چیزی مطابق میلشون نبود، از تصویب شدنش جلوگیری کنند، اما در حقیقت بهشون اجازه میده تا میل خودشون رو بر تمام دنیا تحمیل کنند. شاهدش نسل‌کشی اسرائیل در نوار غزه و حمله روسیه به اوکراینه. در مورد دوم، روسیه یعنی کشوری که از حق وتو برخورداره، صلح رو از بین برده و شورای امنیت سازمان ملل دقیقا به خاطر همین حق وتوی روسیه قادر نیست کاری در جهت ایجاد صلح انجام بده. در مورد اسرائیل هم همینه. تمام دنیا به اسرائیل میگن جنگ رو تمام کنه، اما این کشور با واسطه حق وتوی ایالات متحده، قادره میل خودش رو به همه تحمیل کنه.حق وتو به پنج کشور اجازه میده تا هر جا دلشون خواست جنگ راه بندازند و هیچ کس هم نتونه چیزی بهشون بگه. پس اینکه ادعا میشه حق وتو بر اساس اندیشه برتری صلح بر عدالت در اختیار اون کشورها قرار گرفته یه دروغه.شورای امنیت سازمان ملل تنها در صورتی قادره رویای جهان بدون جنگ رو محقق کنه که تغییراتی اساسی داشته باشه.چه تغییراتی لازمه؟اختیارات و وظایفی که شورای امنیت داره، کاملا درسته. این اختیارات باید سر جاش بمونه. مزایای اون پنج کشور باید از بین بره. یعنی به شورای امنیتی نیاز داریم که تمام اعضاش موقت باشند و هیچکدوم صاحب حق اضافی نباشه. اینکه انتخاب اعضای شورای امنیت به چه صورت باشه (یعنی انتخابات یا قرعه‌کشی) فرع ماجرا است. به یه قانون برای انتخاب اعضا نیاز داریم. معتقدیم بهترین قانون اینه که کشورهایی که ساخت و فروش سلاح بخش مهمی از تولید ناخالص داخلی‌شون رو تشکیل میده، نباید مجاز باشند به عضویت شورای امنیت دربیان. این قانون خیلی مهمه. کشوری که برای حفظ رفاه داخلی به ساخت و فروش سلاح وابسته است، برای حفظ رفاه خودش دنیا رو آتش می‌زنه. چنین کشورهایی حق ندارند در شورای امنیت عضو بشن.برای حل اختلافاتی که بین دولت‌ها رخ میده، به یه سازوکار نیاز داریم. مناقشه ارمنستان و آذربایجان یه نمونه از اختلافاتیه که بین دولت‌ها رخ میده. از اینجور اختلافات همیشه خواهد بود، یعنی اجتناب‌ناپذیرند. سازمان ملل و شورای امنیت باید یه سازوکار مشخص برای حل اینجور اختلافات داشته باشند.سازوکار میتونه چنین چیزی باشه:هر چند کشوری که بر سر یه مساله به اختلاف خوردند، اختلاف رو به صحن شورای امنیت ببرند و مساله رو باز کنند و درخواست بدن یه کشور ثالث و بی‌طرف بینشون حکمیت کنه (در مورد حکمیت به این متن نگاه کنید). این کشور ثالث باید با رضایت همه طرفین انتخاب بشه. طبیعتا طرفین دعوا باید دقت کنند کشوری رو انتخاب کنند که از صلح منفعت ببره و نه از جنگ (این وظیفه خود طرفین دعوا است). پس از این، یه قاضی از کشور ثالث در این اختلاف قضاوت خواهد کرد.اگه یکی از کشورها از نتیجه حکمیت ناراضی باشه، میتونه از خود شورای امنیت سازمان ملل بخواد در این اختلاف قضاوت کنه. طبیعتا قضاتی از تمام کشورهای عضو شورای امنیت در مورد دعوا قضاوت خواهند کرد. اگه باز هم یکی از کشورها از نتیجه ناراضی باشه، میشه دعوا رو به صحن مجمع عمومی سازمان ملل برد. کل ملت‌ها در مورد اختلاف دو ملت نظر خواهند داد. نتیجه‌ای که از مجمع عمومی بیرون میاد، باید لازم‌الاجرا باشه (چون مرجع بالاتری وجود نداره که دعوا رو بهش ارجاع بدن).اگه یکی از کشورها از اجرای نتیجه سر باز زد، شورای امنیت مجازه تا از اختیارات خودش جهت حفظ صلح استفاده کنه. در مرحله اول، تحریم همه‌جانبه مناسب‌ترین ابزاره. شورای امنیت باید از تمام کشورها بخواد کشوری رو که در حال جز زدنه، تحریم کنند. به این ترتیب، بدون اینکه جنگی صورت بگیره، کشور جرزن تنبیه میشه. اما اگه کشور جرزن بخواد از قوای قهری خودش استفاده کنه، شورای امنیت هم برای حفظ صلح مجبور خواهد شد از قوای قهری خودش استفاده کنه، یعنی تمام جهان به صورت متحد علیه کشور جرزن یا متجاوز خواهد جنگید.پ.ن 1: می‌بینید که رویای صلح جهانی چندان هم دور از دست نیست. اما مشکل اینه که یه عده (اون پنج کشور) میخوان زور بگن. فارغ از اینکه اصلاحات پیشنهادی من تا چه اندازه معقول باشند، شورای امنیت باید اصلاح بشه.پ.ن 2:برای حفظ صلح گاهی هم باید جنگید. برای همین ایده حذف مرزها و یا حذف ارتش‌ها ایده معقولی نیست.پ.ن 3: طبیعتا کشورهایی که واجد حق وتو هستند، با این اصلاحات مخالفت خواهند کرد. ایالات متحده و انگلستان و فرانسه بدون شک مخالفت می‌کنند. روسیه و چین رو نمیدونم چه کنند؛ اما اینکه این دو کشور در برابر اصلاحات چه واکنشی نشون بدن، ذات دولت‌هاشون رو آشکار میکنه. روسیه و چین مخالفت کنند، دشمن عدالت و صلح‌اند. کشورهای اسلامی میتونن در جهت اصلاح شورای امنیت فعالیت کنند. خود ایران میتونه در نقش هماهنگ‌کننده تلاش‌ها عمل کنه. دو کشور آلمان و ژاپن باید در مورد این اصلاحات قانع بشن و پای کار بیان.