اولین تئاتر

زمستان هزار و سیصد و هشتاد و هفت بود. یک جوان بیست ساله بودم که کلاس های بازیگری را پشت سر می‎گذاشتم. سریال یوسف پیامبر جمعه‎ها از تلویزیون پخش می‎شد و من و همکلاسی‎هایم نمایشنامه‎ی "زیر گذر سقاخانه"‎ی اکبر رادی را برای اجرا تمرین می‎کردیم. آموزشگاه بازیگری ما در کوچه‎ی تحویلداری یا شمس واقع در خیابان تختی رشت بود. آن روزهای عجیب را هنوز به خاطر دارم. دیوانه‎ی تئاتر بودم و روزهای بسیار سختی را از سر می‎گذراندم. در یکی از هتل های قدیمی رشت کار می‎کردم و از محل کارم در کوچه‎ی سعدی( روبروی سینما انقلاب) تا خیابان تختی با هیجان غیر قابل وصف می‎دویدم تا در کلاس تاخیر نداشته باشم. با یادآوری آن روزها به حال خوبی نمی‎رسم اما خب مگر می‎شود از خاطره‎ها گریخت؟تا نمایشنامه‎ای از اکبر رادی را باز می‎کنم، تا کتاب بازیگری متد به شیوه‎ی اکتورز استودیو را می‎خوانم، تا نمایشی در شهر رشت می‎بینم به یاد آن روزها می‎اُفتم. هر خاطره‎ای را که دنبال می‎کنم به زمستان بیست سالگی می‎رسم. جنون تئاتر سر تا پایم را گرفته بود و حالا باید بگویم تئاتر آرزویی بود که هرگز برآورده نشد. اما این جنون چگونه شکل گرفت؟بهمن ماه سال هشتاد و هفت یک نمایش عاشورایی در سالن سردار جنگل رشت اجرا می‎شد به نام " در قاب ماه". این نمایش را سید وحید فخر موسوی کارگردانی کرده بود و بازیگرانی چون محمد رسائلی و مهرانه به نهاد در آن بازی می‎کردند. یک تئاتر سفارشی که بلیط فروشی نداشت و رایگان بود. امروز که به آن نمایش نگاه می‎کنم، آن را فاقد هرگونه ارزش هنری می‎بینم اما در آن روزها که هیچ شناختی از تئاتر نداشتم و اولین نمایش عمرم را می‎دیدم کار فخر موسوی به شدت روی روح و روانم تاثیر گذاشت به گونه‎ای که جادو شده بودم و حرکت‎ها و دیالوگ های روی صحنه مسحورم کرده بود. شاید قرار بود من هم مثل بهرام بیضایی با تعزیه به تئاتر علاقه مند شوم.چند روز پس از پایان یافتن نمایش " در قاب ماه"، مجید کاظم زاده‎ی مژدهی نمایشی را در سالن وارش روی صحنه برد به اسم " ملاقات در ساعت هفت". این نمایش هم سفارشی بود و به دفاع مقدس می‎پرداخت اما کمی حرفه‎ای تر از نمایش فخر موسوی به نظر می‎رسید. از برخی نکته های هنری آن نمی‎شد چشم پوشید و قابل حدس بود که خالق آن چند نمایشنامه در زندگی خود خوانده. باز هم می‎گویم که این‎ها را اکنون می‎گویم و در آن روزها به شدت تحت تاثیر قرار گرفته بودم. بر خلاف نمایش فخر موسوی که بلیط فروشی نداشت و به این دلیل سالن پر شده بود، برای دیدن نمایش کاظم زاده‎ی مژدهی باید بلیط می‎خریدم. از چهارصد و اندی صندلی سالن وارش تنها پنج صندلی پر شده بود. پس از دیدن آن نمایش، بیشتر به تئاتر وابسته شدم و اساسا مطالعه در زندگی من شروع شد. نمایشنامه پشت نمایشنامه که می‎خواندم و تئاتر پشت تئاتر که می‎دیدم. حالا خود را شناخته بودم چرا که فهمیده بودم به چه حرفه‎ای عشق دارم. اما این آغاز یک راه تلخ و پر از سختی بود که انتهای آن را نمی‎دیدم. هر چقدر فخر موسوی‎ها و مژدهی‎ها با رانت و روابط خود بیشتر نمایش روی صحنه می‎بردند، من بیشتر در تئاتر شکست می‎خوردم. همکلاسی های بازیگری اَم که هیچ میلی به خواندن نمایشنامه و رفتن روی صحنه نشان نمی‎دادند، بیشتر باعث رنج و عذابم می‎شدند. نمی‎دانم آن‎ها به چه دلیل به کلاس می‎آمدند؟ نه کتاب می‎خواندند و نه فیلم می‎دیدند. آن روز‎ها به حال فخر موسوی‎ها و مژدهی‎ها غبطه می‎خوردم و از خود می‎پرسیدم که چرا آنها تئاتر کار می‎کنند و من نه؟ از روی سادگی و بی تجربگی آنها را به شدت با سواد و اهل مطالعه می‎دانستم و دوست داشتم حتی شده یک بار در کنارشان به گفتگو بنشینم.سال‎ها گذشت و در این مدت کم پیش می‎آمد نمایشی را در شهر رشت از دست بدهم. سال نود و پنج حضوری فعال در فضای مجازی داشتم و نمایش‎هایی ‎که در رشت روی صحنه می‎رفت را معرفی می‎کردم. دیگر نه تنها به حال جماعت تئاتری رشت غبطه نمی‎خوردم بلکه در نظرم انسان های کوته فکر و دور از هنری بودند. آنها سالی چندین و چند نمایش روی صحنه می‎بردند و نگاهی به زندگی و هنر نداشتند. آنها به تئاتر مثل یک کاسبی نگاه می‎کردند و هرگز به چالش و درگیری با خود و جامعه نمی‎رسیدند. آنها به هیچ یک از اتفاقات اطرافشان واکنش نشان نمی‎دادند و تنها به تبلیغ نمایش های دوزاری خود می‎پرداختند. حالا آنها بودند که در فضای مجازی من را زیر نظر داشتند و برایشان دور از دسترس بودم. به یاد دارم که با شهرزاد به دیدن نمایش " پانما" رفتم. کارگردان آن نمایش وقتی در سالن انتظار من را دید با شور و شعف و هیجانی عجیب نزدیک شد و گفت:- قربان بالاخره این افتخار نصیب ما شد تا شمارو از نزدیک ببینیم!- خواهش میکنم.. لطف دارید..- خیلی خوش اومدین..- قربون شما!من و شهرزاد جلوتر رفتیم و به یکی از بازیگران نمایش رسیدیم. او هم از دیدن من شگفت زده شد:- به به.. آقا افتخار دادی اومدی!- این حرفا چیه قربان؟- بلیط که نگرفتین؟- چرا خریدم..- آقا شما مهمان ما هستی، این کارا چیه؟- نه قربان وظیفه هست.. باید حمایت کنیم!درست که روی صحنه نرفتم و نمایشی را به اجرا نرساندم اما سعی کردم با مطالعه و نوشتن خود را زنده نگه دارم. امروز که نزدیک به یازده سال از اولین نمایشی که روی صحنه دیدم می‎گذرد، دیگر به فعالیت در تئاتر فکر نمی‎کنم. اگر روزی آنگونه که خودم خواستم ( و نه به هر قیمتی) شرایط فراهم شد که شد و اگر هم نشد خیلی مهم نیست. نشستن در قهوه خانه های رشت و لوبیا خوردن و چای نوشیدن لذت بیشتری دارد!زمستان نَوَد و هشت/ تهران