نقد فیلم(Blue velvet)مخمل آبی از دیوید لینچ

نقد فیلم(مخمل آبی)اثر دیوید لینچ.سه دهه از ساخت مخمل آبی دیوید لینچ می گذرد و هنوز هم زوایای پنهان و روانشناختی آن مورد بحث سینمادوستان و علاقه مندان هنر هفتم است.لذا در این مبحث،قصد داریم که به نقد این فیلم بپردازیم.*مخمل آبی از مهم ترین و بحث برانگیز ترین فیلمهای سینمای هنری دهه ٨٠ است،فیلمی که با رفتارهای نقدآمیز و کنایه های تصویری و استعاره ای به نقد باورهای مدرنیسم و انسان درون جامعه مدرنیسم و عقده های رفتاری او می پردازد.فیلم گرچه در نقد خشونت و سکسیسم است،مسأله خود را در ژانرهای جنایی،روانشناختی،ترسناک و دلهره آور با زیربنای سوریال بیان می کند و به طریقه تصویر و نماد،بیننده را به چالش می کشد نه از طریق گفتار واضح سینمایی و به همین خاطر است که فیلم را جزو آثار پیچیده قرار می دهند با اینکه اصلا مسأله پیچیده ای ندارد.*فیلم به خرده فرهنگ ها و فرهنگ عامه نقد دارد و به سرکوب شهوت و پذیرش خشونت و فساد و افتخار به آن می پردازد.فیلم مخلوطی است از ناخودآگاه و فطرت سرکوب شده انسان مدرن،که با عوض شدن جامعه خود به زرق و برق رنگ باخته و همه باورهای گذشته اش را فراموش کرده است.*روایت چندلایه مسأله از این موضوع در ژانرهای متفاوت سینمایی از جنایی گرفته تا روانشناسی نشان می دهد که فیلم به مسأله اصلی اش وفادار است.*شخصیت های فیلم اکثرا تیپیکال هستند و شکل نگرفته اند اما در پی بردن داستان تأثیردارند اما کما بیش از ضعف های فیلم است.*داستان فیلم با مک گافینی شروع می شود،تکه گوشی فاسد که جفری آن را پیدا می کند.وقتی آغازگر فیلم نماد فساد طبیعی باشد،یعنی اولا داستان فیلم داستانی دلهره آور است و دوم اینکه سراسر از نمادهای سوریالیستی است و وامدار نظریه های روانشناسی فروید؛کنجکاوانه و با روایتی پساساختاری به نقد خشونت و فلسفه گناه و شرم می پردازد و خیانت های انسان مدرن به اصلیت خود را نشان می دهد چنانچه در فیلم شاهد هستیم که جفری پذیرش خشونت را نشان از مدرنیته بودن می داند و شهوت را سرکوب می کند.*فیلم مذاق جنایی و سوریالیستی را به خود گرفته و با داستانی طاقت فرسای و سمبلیک،جامعه مدرن و رفتارهای انسان در جامعه مدرن را مورد بررسی قرار می دهد.*مخمل نماد لطافت و زیبایی است و آبی نماد گناه و شرم.مخمل آبی یعنی واقعیت خراشیده پشت لطافت و زیبایی جامعه مدرن و انسان های گرفتار در این مخمل؛از دورتی که نماد شهوت است و فرانکی که نماد گرفتاری در باورهای مدرنیسم است.*فیلم کاملا آبستن از حقیقت است زیرا در ژانر سوریال علیرغم اینکه فیلم های خوبی هم می توان ساخت نمی توان زیاد به مسایل اجتماعی پرداخت.* در سكانس اوليه محيطی سرسبز را می بينيم كه در نگاه نخست جز پاكی و سبزی و طراوت چيزي در خود ندارد. اما لينچ دوربين خود را همچون يک اديسه ماجراجو به عمق گياهان می برد و حشرات زشت را نشان می ‌دهد. اين حشرات نماد بزهكاران هستند كه بدون وجود آنها جامعه كماكان با طراوت، شاداب و سبز خواهد بود. جامعه آبستن بزهكاری و خلاف است و در برخوردهای اوليه هيچ‌ یک به چشم نمی ‌آيند و با خوشبينی احمقانه با مكاشفت نيز در نظر نمی آيند.*مخمل آبی فیلمی است که این بزهکاری و خشونت در جامعه را به تصویر می کشد اما نقض و اشتباهات دنیای مدرن و توجیهات آن را به تصویر می کشد.*فیلم به قدری مهم ساخته شده که هنوز هم با وجود شخصیت های تیپیکال،گره داستانی که فقط در بعضی سکانس ها موجب خستگی مخاطب می شود و اندکی موعظه،به این معناست که فیلم تا رسیدن به یک فیلم درجه یک سینمایی،راه زیادی را طی نکرده است.هر چند جزو آثاری است که هر سینمادوستی باید آن را ببیند،اما نمی شود آن را یک اثر کاملا خوب و بی عیب دانست.*شخصیت های فیلم یک تا ده،حداقل بیست درجه با فیلم فاصله دارند.یکی از عیب های مورد نظرم در این فیلم کلیشه ای بودن شخصیت پردازی بود به گونه ای که شخصیت جفری و یا دورتی،زیاد باورپذیر نبودند.*این فیلم گرچه نقد رفتارهای انسان مدرنیته است،خلاف جهت سنت حرکت می کند و این معنا را می رساند که رسانه ها و صاحبان قدرت،به وحشی تر شدن و مکانیزه شدن انسان ها کمک می کنند،چنانچه جفری معصومیت و پاکی درون خود را می کشد.*نمره من：٣ از ۵.