نشانه‌های اختلال در نوشتن و درمان آن

اهمیت درست نوشتن یا خوانا نوشتن به گونه‌ای که قابل خواندن برای دیگران باشد کاملاً روان و آشکار است. اکثر متخصصان برای نوشتن، نقشی اساسی قائل هستند و از آن برای یاددادن خواندن و هجی کردن استفاده می‌کنند.به همین جهت زبان نوشتاری در سلسله مراتب توانائی‌های زبانی، (گوش دادن، صحبت کردن، خواندن و نوشتن) پس از سایر اشکال زبان، یاد گرفته می‌شود و لذا هر گونه مشکلی در سایر زمینه‌ها مانند گوش دادن، سخن گفتن و خواندن می‌تواند بر یادگیری زبان نوشتاری تاثیر منفی داشته باشد.برخی از کودکان از مهارت کافی در نوشتن برخوردار نیستند.زیرا مهارت‌های پیش نیاز با دست را که عمده‌ترین آنها عبارت است از: درک موقعیت بدن فرد نسبت به اشیا، مفاهیمی چون بالا، پایین، زیر، رو، راست و چپ، ادراک اندازه‌ها، شکل‌ها و بازشناسی آنها، درست گرفتن مداد و تنظیم وضعیت کاغذ نسبت به چشم‌ها و بدن و چرخش دست برای تولید منحنی‌ها و کپی کردن شکل‌های هندسی را نیاموخته‌اند.کودکانی که در خصوص مهارت‌های حرکتی دشواری دارند، معمولاً در زمینه نوشتن نیز با مشکل مواجه هستند، زیرا از چگونگی حرکت دست‌ها و هماهنگی آن با چشم‌ها، توانایی اندکی دارند و نیز ممکن است کاستی‌هایی در دستکاری مواد و استفاده از دست‌ها در کسب آگاهی‌های لازم از طریق حس لامسه داشته باشند.احتمالاً بهره‌گیری از حافظه برای نوشتن یک کلمه از خواندن آن دشوارتر می‌باشد.زیرا خواندن یک کلمه بازشناسی یا عمل تبدیل یک نماد یا نشانه مطرح است و متن موجود نیز این امر را تسهیل می‌کند.در حالی که در نوشتن دیکته یک کلمه، عمل تبدیل صرقاً از طریق حافظه می‌باشد و نشانه‌های جانبی و زمینه‌ای نیز وجود ندارد.لذا ممکن است برخی از کودکان که در نوشتن املا دچار دشواری هستند، در مهارت خواندن مشکل نداشته باشند، البته گاه نیز هر دو مشکل با یکدیگر دیده می‌شود.با توجه به اینکه معمولاً بیان محاوره‌ای کلمات و نوشتن رسمی آنها در بسیاری موارد با یکدیگر تطابق ندارد. لذا برای افراد نوشتن دیکته کار آسانی نیست.عملاً دیکته نوشتن به دلیل انتزاعی بودن آن برای کودک فعالیتی دشوار است. به ویژه با توجه به خودمداری کودکان، نوشتن مطالبی که دیگران بیان می‌دارند برای آنان مشکل می‌باشد.انواع غلط دیکته‌ای عبارت‌اند از:1- اضافه کردن یک یا چند حرف به کلمه2- منقلب کردن کلمه3- تبدیل یک حرف به حرف دیگر4- حذف بخشی از یک کلمه5- حذف یک حرف از کلمه6- جایگزین کردن یک کلمه به جای کلمه دیگر7- حذف کلمه8- حذف نقطه9- اشکال در همه صداها10- منفصل کردن کلمه، جایی که باید متصل باشد11- اضافه کردن نقطهباید به خاطر داشت که در بسیاری از موارد، مشکلات نوشتن و دیکته کودکان ممکن است یا به علت تدریس ناکافی و نادرست مربیانی که خود از آموزش کافی بهره‌مند نیستند و یا به دلایلی مانند غیبت‌های طولانی و مکرر کودک از مدرسه، کلاس‌های پرجمعیت، روابط نامطلوب کودک و معلم، مواد و برنامه درسی نامناسب و مانند آن باشد.که در این صورت، مشکل کودک با تعریف آمده در این مقاله تطابق ندارد و احتمالاً با رسیدگی به وضع موجود و اصلاح آن، مشکل برطرف می‌شود.از اصطلاح دیس‌گرافی برای کودکانی که علی رغم هوش طبیعی بسیار بد می‌نویسند، استفاده می‌شود.این کودکان اغلب آینه نویسی یا وارونه نویسی می‌کنند یا بسیار بدخط می‌نویسند.عمده‌ترین عللی که برای نارسا نویسی و دشواری در نوشتن دیکته ذکر می‌شود، عبارت است از:1- عدم توجه و دقت2- ضعف مهارت‌های حرکتی3- اختلال در ادراک بینایی حروف و کلمات4- ضعف حافظه بینایی و شنوایی5- دشواری در انتقال اطلاعات از یک کانال حسی به کانال دیگر یا در پیوندهای حسی6- انتزاعی بودن مطلببا توجه به اینکه امر دیکته نویسی با چند مهارت از جمله توانایی نگهداری توالی کلمات در ذهن، به‌کارگیری درست ابزار نوشتن، محدودیت فضای کاغذ و خطوط آن، ترسیم شکل هر حرف و کلمه و نیز تطبیق آن شکل با آنچه در حافظه دیداری موجود است و هماهنگی حرکتی چشم و دست ارتباط دارد، لذا تشخیص دقیق علت یا علل مشکل دیکته نویسی بسیار دشوار و پیچیده است.به منظور تشخیص علت یا علل مشکل دیکته نویسی، لازم است از طرق مختلف اطلاعات لازم جمع‌آوری شود.مهمترین روش‌های جمع‌آوری اطلاعات عبارت است از:گرفتن شرح حال و مصاحبه با والدین و مسئولین مدرسهمشاهدات بالینی کودکاجرای آزمون‌های رسمی (مانند آزمون‌های میزان شده هوش، بلوغ اجتماعی و…)آزمون‌های غیر رسمی (نمرات درسی و آزمون‌های معلم ساخته)باید در نظر داشت که تشخیص علت یا علل مشکل دیکته نویسی یک امر مستمر است که به موازات کسب آگاهی‌های بیشتر در طول برنامه‌ی بازپروری و تغییر شرایط یادگیری و وضع کودک، مورد تجدید نظر و احتمالاً اصلاح قرار می‌گیرد.باید به یاد داشت که اقدامات پیشگیرانه اولی مانند: مراقبت از رشد طبیعی و مطلوب کودک از طریق آموزش والدین، مراقبت بهداشتی و پزشکی از مادر در دوران حاملگی و زمان زایمان، مشاوره والدین در زمینه چگونگی کمک به فرزندان خود جهت بهره گیری از حداکثر توانائی‌ها و یا حداقل اقدامات پیشگیرانه ثانویه چون: تشخیص به هنگام مشکل، اجرای برنامه مداخله‌ای مناسب، به مراتب بهتر از هر نوع اقدامی است که پس از شکست‌های پی در پی کودک در مدرسه، انجام می‌پذیرد.مرکز آموزشی – توانبخشی مشکلات ویژه یادگیری ذهن فرزام با برگزاری دوره‌های بهبود اختلالات یادگیری آماده خدمات رسانی به شما والدین گرامی و فرزندان دلبندتان می‌باشد.