جمال ثریا

"جمال‌الدین صبر"، شناخته شده با نام "جمال ثریا" شاعر، نویسنده، بازرس مالی، مدیریت کل، مدیر هنری کورد، زاده‌ی سال ۱۹۳۱ میلادی در پولومور، تونج‌ایلی ترکیه است. پدر و مادرش از کوردهای علوی زازا به نام‌های "حسین" و "گل بیاض"، بودند. سال‌های اول کودکیش را در شهر ارزنجان گذراند و پس از کشتار درسیم در سال ۱۹۳۸، همراه خانواده‌اش به بیله‌جک تبعید شد.به نقل از دختر خوانده جمال ثریا، گنچا اوسلو، ثریا با یک دوست صمیمی شاعرش بر سر یک شماره تلفن شرط‌بندی می‌کند که اگر باخت یک «ی» را از نام فامیلش حذف کند. شرط‌بندی را می‌بازد و نام خانوادگی‌اش از «ثریّا» به «ثریا» تغییر می‌دهد. این نام فامیلی اولین بار در سال ۱۹۵۶ در شعر «سیب» منتشر شد.ویژگی شعرهای ثریا، ادبیت بخشیدن به مفاهیم اروتیک در شعر نو ترکیه است. وی یکی از شاعران برجسته دومین جنبش ادبی نو در ترکیه و از نظریه‌پردازان آن به‌شمار می‌رود. او علی‌رغم مخالفت با شعر سنتی، یکی از شاعرانی بود که شعر سنتی را به بهترین شکل به کار برده‌است. او با ابداعات و قالب‌های خاص گویش خودش، با انباشت قوی و تصاویر زنده، نمونه موفق جریان دوم شعر نو ترکیه است.پس از مرگش جایزه شعری به نام او بنیان گذاشته شد. از او ده‌ها مجموعه شعر و ترجمه و تالیف چاپ و منتشر شده است.‌وی در ۹ ژانویه ۱۹۹۰ در استانبول درگذشت.▪نمونه شعر:(۱)ما را در کامیونی ریختند با دو سرباز مسلح بالای سرمانسپس آن دو سرباز را در واگن سوار کردند پس از روزها مسافرت در روستایی رهایمان کردند.سگ‌ها به درازای تاریخ پارس می‌کردند.(۲)در میانه‌های گلِ رز گریه می‌کنم و هر شب که در میانه‌ی کوچه می‌میرم روبه‌روی‌ام راو پشت سرم را نمی‌شناسم و کاهشِ چشمان‌ات راکه مرا سرِ پا نگه داشته‌اند–احساس می‌کنم دست‌های تو را می‌گیرمدست‌های تو را که سفیدند وباز هم سفیدند وباز هم…از این‌همه سفیدیِ دست‌های تو می‌ترسم قطار اندکی در ایست‌گاه توقف می‌کند و من آن کسی که گاهی ایست‌گاه را پیدا نمی‌کند گل رز را می‌گیرمآن را به چهره می‌رسانم هر چه باشد این گل رز به کوچه افتاده است دست‌ خود راو بال خود را می‌شکنم خون به پا می‌شودغوغا به راه می‌افتد گروه نوازندگان دست به کار می‌شوند و یک کولیِ کاملن جدید در نوکِ سُرنا.[برگردان: ابوالفضل پاشا] (۳)استانبول،شهری که هم تو هستی هم من ولی ما نیستیم [برگردان: سیامک تقی‌زاده] (۴)زیر نور ماه نشستیم از دستانت بوسیدم تو رابرخاستیم از زمین از لبانت بوسیدم تو راایستادی در چارچوب درباز نفس هایت بوسیدم تو راکودکانی بودند در حیاطاز کودک ات بوسیدم تو رابه خانه ام بردم به تخت خوابم از ظرافت پاهایت بوسیدم تو رادر خانه دیگری اتفاقی دیدم‌اتاز مغز استخوانت بوسیدم تو راآخر سر تو را به خیابان ها بردماز آفتاب وجودت بوسیدم تو را[برگردان: سیامک تقی‌زاده] (۵)باران هم اگر می‌شدی، در بین هزاران قطرهتو را با جام بلورینی می‌گرفتم می‌ترسیدمچرا که خاک هر آنچه را که بگیرد پس نمی‌دهد [برگردان: سینا عباسی هولاسو] (۶)خم شدم آرامدم گوش قلمم و به او گفتم اگر یکبار دیگر اسم او را بنویسی تو را هم می‌شکنم.[برگردان: سینا عباسی هولاسو] (۷)مرا دوست بداربه سان گذر از یک سمت خیابانبه سمتی دیگر…اول به من نگاه کن بعد به من نگاه کن و بعد،باز هم مرا نگاه کن.(۸)اگر دیداری هم نباشد ‏حتی اگر لمسی هم نباشد ‏بی‌دلیل برای بعضی‌ها ‏همیشه جایی در دل‌هایمان هست.[برگردان: نیما یوسفی] (۹)‏روزهای مديدی‏نه می‌نويسد ‏نه می‌پرسد ‏و نه سراغی می‌گيرد...‏امّا يک ‌روز می‌آيد ‏و تنها با يک سلام ‏باز هم اوست كه برنده می‌شود...(۱۰)غمگینت خواهند کردبسیار هم غمگین آن زمان است که مرا به‌خاطر خواهی آورد.[برگردان: فرید فرخ‌زاد] گردآوری و نگارش:#لیلا_طیبی (رها) منابع www.echolalia.ir/category/sher/turkey-poet/cemal-sureyawww.negahi-yadi.blogsky.com/tagwww.m-bibak.blogfa.com/tagwww.fa.m.wikipedia.org/wiki@sibesorkh_publication@afarineshdastan