هوش هیجانی در کار (بخش اول)

مطالب این مجموعه برگرفته شده از یک دوره آنلاین در Udemy با همین عنوان است که برای فهم بیشتر خودم و فراهم کردن امکان استفاده از آن توسط دیگران، به مرور همزمان با پیشرفت دوره و به اقتضای زمان در اینجا منتشر می‌کنم.معمولاً دنیای منطقیِ خود را اولویت بندی می‌کنیم. به مدرسه می‌رویم و درباره مسائل مختلف آموزش می‌بینیم. اما در مورد چالش آموزش دادن به خودمان درباره هیجان چطور؟© Tara Moore / Getty Imagesاغلب در تلاشیم بفهمیم چرا به روش‌های مشخصی عکس العمل نشان می‌دهیم؛ چرا احساساتی مانند شادی، غم ترس و عصبانیت می‌توانند اینگونه زندگی ما را دچار نوسان کنند. و البته این فقط در مورد خودمان صادق نیست: آیا تا کنون پیش نیامده‌است که به کسی خیره شوید و سعی کنید رفتار او را پیش‌بینی کنید، یا اینکه از خود بپرسید چه در ذهنش می‌گذرد؟این سؤالات خروجی‌های مهمی برای ما در حوزه کسب و کار و سازمان‌مان دارد. چقدر در درک و مدیریت محتوای احساسی زندگی خود و دیگرانی که در مسیرشان قرار می‌گیریم، موفقیم؟همه این سؤالات به سمت سؤال اصلی می‌روند که سعی دارم در این سلسله مطالب به آن بپردازم:چگونه می‌توان از هوش هیجانی برای بهبود عملکرد شخصی، گروهی و سازمانی بهره برد؟در ادامه این مطلب و مطالبی که در این زمینه منتشر خواهد شد، سعی می‌کنیم ماهیت و کاربرد فهمیدن پاسخ این سؤال را کشف کنیم و یاد بگیریم که چگونه می‌توانیم از آن برای بهبود عملکرد فردی و در نتیجه بهبود عملکرد در گروه‌ها و سازمان‌هایی که با آنها کار می‌کنیم، استفاده نماییم.تصور کنید که یک کارمند تازه وارد هستید و برای یک شرکت که در حال راه‌اندازی یک سرویس مهم است کار می‌کنید. همه افراد باید مستقیم با هر دو تیم مارکتینگ و تولید کار کنند. وقتی برای پرسیدن چند سؤال به سراغ آرمین - مدیر مارکتینگ - می‌روید، او با شما خوش برخورد نیست، با این حال لیست کارها را برایتان شرح می‌دهد و با شما در مورد گام‌ها و روال منطقی آنها صحبت می‌کند. همه سؤال‌هایتان پاسخ داده می‌شود. بعد با چند سؤال دیگر به سراغ سارا - مدیر تولید - می‌روید و آگاهانه انتظار دارید او نیز با شما خوش برخورد نباشد. اما او پاسخ سؤال‌ها را به آرامی و با روی گشاده می‌دهد و حتی شما را به یکی از اعضای مورد اعتماد تیمش - متین - وصل می‌کند. متین برای شما شرح می‌دهد در حالی که سارا در استفاده از هیجان‌ها برای پشتیبانی از تیم خودش بهتر عمل می‌کند، آنچه که پروژه را به سرعت به مسیر خود بازمی‌گرداند، تصمیم گیری سریع و بر پایه منطق آرمین است. دو مدیر متفاوت و دو راه‌کار متفاوت در شرایط یکسان.بسیاری از ما علاقه داریم با رهبرانی کار کنیم که گرم و صمیمی هستند و از هوش هیجانی بالایی برخوردارند، اما آیا این همیشه کافی است؟ نظر روانشناسان با تجربه این است که هیچ‌گاه پاسخ شفافی برای چنین سؤال‌هایی وجود ندارد اما همین موضوع است که باعث می‌شود کسب و کارها از منظر روانشناختی چالش برانگیز و جذاب باشند.درک ما از هوش هیجانی روز به روز دچار تحول می‌شود و تحقیق‌های علمی به ما کمک می‌کند تا فهم خود درباره اینکه چگونه می‌توان از هوش هیجانی در محیط کار بهره برد را، شکل دهیم.در این سری مقالات سعی می‌شود:تفکر شما در مورد هوش هیجانی و کاربرد آن در محیط کار برای بهبود عملکرد، به چالش کشیده شود.جنبه‌های متفاوت تئوریک هوش هیجانی مورد بررسی قرار گیرد.این سؤال اساسی پاسخ داده شود که آیا هوش هیجانی ذاتی است یا اکتسابی.این سؤال بررسی شود که آیا در محیط کار احساسی عمل کردن بهتر است یا منطقی عمل کردن.به این سؤال پاسخ داده شود که چگونه می‌توان فهمید کسی از نظر هیجان، باهوش است یا نه.بررسی شود که در چه مواردی هوش هیجانی مورد سوء استفاده قرار می‌گیرد و اثر آن بر افراد و سازمان چیست.تعریف هوش هیجانیبا اینکه مبحث هوش هیجانی در سال 1995 توسط دانیل گولمن مشهور شد، ایده‌هایی درباره اینکه افراد می‌توانند احساسات خود و دیگران را شناسایی کرده، تمیز دهند و از آنها برای هدایت تفکر و رفتار بهره ببرند از سال 1920 مطرح بوده است. مفهوم هوش هیجانی به عنوان راهی برای فهم اینکه چرا افراد به شکلی که عمل و رفتار می‌کندد، عمل و رفتار می‌کنند توسعه داده شد. هوش هیجانی می‌تواند برای مثال شامل سرنخ‌هایی در مورد چگونگی رهبری کردن افراد، چرایی ایجاد تعارض بین افراد و مشوق‌ها و موانع انگیزش و اعتماد به دیگران در میان کارمندان باشد.تعاریف ارائه شده دیگری از هوش هیجانی نیز وجود دارد. توانایی یک فرد برای درک، کنترل و ارزیابی هیجان‌ها [2]مجموعه‌ای از مهارت‌ها و مزیت‌ها برای درنظر گرفتن و مواجه شدن با آنچه هیجان ایجاد می کند [3]هوش هیجانی؛ ذاتی یا اکتسابیسه مدل اصلی برای هوش هیجانی وجود دارد.1) مدل توانمندی: این مدل می‌گوید برای اینکه از نظر هیجانی باهوش باشید، باید دارای مزیت‌های مشخص زیر باشید:احساس خود را بشناسیدبدانید چگونه با هیجان خود رفتار کنیدمعنی هیجان‌های خود را بفهمیدبدانید چگونه هیجان خود را مدیریت کنید2) مدل ویژگی شخصیتی: این مدل از این ایده بهره می‎برد که هوش هیجانی بر اساس توانمندی‌های فردی است. این مدل می‌گوید افراد دارای درک شخصی از هیجان و ویژگی هیجانی هستند و این بخشی از شخصیت آنها را شکل می‌دهد. این تفسیر بیشتر بر اساس برداشت شخصی است تا بر اساس محاسبات علمی و ممکن است برای مثال از اعتماد به نفس افراد اثرپذیر باشد.3) مدل ترکیبی: این مدل چند کیفیت متفاوت از هوش هیجانی را ترکیب می کند و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:مهارت‌هاویژگی‌های شخصیتی (مثلاً مثبت اندیش بودن)سایر توانمندی‌ها (مثلاً توانایی درک ذهنیت افراد از حالات چهره و توانایی اثرگذار بودن بر دیگران)در مطالب آینده هر کدام از مدل‌ها با عمق بیشتری بررسی می‌شود.ادامه دارد...منابع:[1] Foroux, D. (2017) How To Improve Emotional Intelligence [online] available from https://www.cnbc.com/2017/12/28/how-to-improve-emotional-intelligence.html [25 July 2018][2] Steptoe-Warren, G. (2013) Occupational Psychology: An Applied Approach. Harlow: Pearson[3] Zeidner, M., Matthews, G., and Roberts, R. D. (2009) What We Know About Emotional Intelligence: How It Affects Learning, Work, Relationships, And Our Mental Health. Cambridge, MA: MIT Press[4] Mayer, J. D., Salovey, P., and Caruso, D. R. (2004) ‘Emotional Intelligence: Theory, Findings and Implications’. Psychological Enquiry 15, 197–215[5] Petrides, K.V., and Furnham, A. (2001) ‘Trait Emotional Intelligence: Psychometric Investigation with Reference to Established Trait Taxonomies’. European Journal of Personality 15, 425–448