چند می گیری فیلم ببینی؟ (سینما در استان اصفهان)

این مطلب در سال 1391 برای هفته نامه جام اصفهان تهیه شده است.عکس از unsplash.comمنبع عکس21 شهریور، روز ملی سینماست. برای همین رفتیم سراغ سینماهای استان که ببینیم اولا ظرفیت سینماها چقدر است و ثانیا مردم چقدر از سینماها استقبال می کنند. این دو (یعنی ظرفیت و استقبال) مسلما روی هم تاثیر متقابل دارند. هرچه امکانات و صندلی ها و تنوع فیلم ها بیش تر باشد، احتمالا استقبال بیش تر می شود و هرچه مردم بیش تر به سینما بروند، امکانات هم لاجرم زیادتر می شود.اصفهان چند صندلی سینما دارد؟آخرین آماری که از سینماهای کشور وجود دارد مربوط است به سال 1386. طبق این آمار استان اصفهان 10 سینما دارد با گنجایش 5104 تماشاچی. (8 سینما از این تعداد در شهر اصفهان است.) یعنی از لحاظ تعداد صندلی، استان اصفهان در جایگاه پنجم کشور است. (بعد از تهران، خراسان رضوی، فارس و مازندران)اگر جمعیت استان را هم دخیل کنیم نتیجه این می شود که با توجه به چهار میلیون و پانصد هزار نفری که ساکن اصفهان هستند، به ازای هر هزار نفر، یک صندلی سینما در استان وجود دارد.البته آماری که از سال 87 در درگاه الکترونیکی شهرداری اصفهان هست، نشان می دهد که هشت سینمای شهر اصفهان5200 صندلی دارند. حالا اگر 700 صندلیِ سینمای فعلا تعطیل شده ی فلسطین را از این مقدار کم کنیم می‌رسیم به 4500 صندلی برای یک میلیون و ششصد هزار نفر ساکن شهر اصفهان. یعنی کم تر از سه صندلی برای هر هزار نفر.اما نکته ی جالب، کاهش تعداد صندلی های سینما از گذشته تاکنون است! سال 62 سینماهای اصفهان 9200 صندلی داشته اند. سال 86 این مقدار به 5100 صندلی رسیده است. البته بخش عمده ی کاهش مربوط به همین آخر کاری هاست. سال 85 سینماهای استان 7100 صندلی داشته اند و در طول یک سال با کاهش دو هزار تایی روبرو شده اند. حالا این که این مسئله به خاطر بی توجهی مسئولین است یا کم استقبال کردن مردم، نمی دانم!در این زمینه بد نیست این مقدار را مقایسه کنید با یکی از خواهرخوانده های اصفهان: کوالالامپور. این شهر با جمعیت یک میلیون و هشتصد هزاری اش، 148 سالن سینما دارد با گنجایش مجموعا 22 هزار نفر تماشاچی. یعنی به ازای هر هزار نفر بیش از 13 صندلی سینما. [Wikipedia.com]هر اصفهانی در سال چند بار به سینما می رود؟ایران از نظر استقبال از سینماها جایگاه نسبتا خوبی در جهان دارد. یعنی بیستمین کشور از نظر تعداد تماشاچی. اما اگر همین آمار را با توجه به جمعیت بسنجیم، جایگاه کشورمان سقوط خواهد کرد. در ایران سالیانه به ازای هر هزار نفر مردم 382 بار به سینماها سر زده اند. (یعنی هر نفر کم تر از نیم فیلم در سال می‌بیند!) این یعنی جایگاه پنجاه و سوم در میان 78 کشوری که یونسکو بررسی شان کرده است. در میان کشورهای دور و بر خودمان ایران از لیبی، اندونزی، هند و لبنان پایین تر است. و البته از مصر، روسیه، چین، مالزی، الجزیره و خیلی کشورهای نزدیک دیگر بالاتر است. به طور متوسط در سال 2003 در جهان هر نفر 1.2 فیلم دیده است. یعنی حدودا 3 برابر ایران. [UNESCO UIS Data]از نظر استقبال از سینماها، اصفهان با یک میلیون و سی و سه هزار تماشاچی در سال 86 بعد از تهران و خراسان رضوی سومین استان کشور است. (با توجه به جمعیت استان، هر هزار نفر در سال 86، 226 بار به سینماها سر زده اند)سینماروهای اصفهان از 25 سال پیش تا حالا روند نزولی داشته اند. از چهار میلیون در سال 65 به یک میلیون در سال 86. این روند البته مختص اصفهان نیست. کافیست بدانیم آمار تماشاچیان سینما در کشور از شصت و پنج میلیون در سال 70 به چهارده میلیون در سال 86 رسیده است.شهر من چرا چنین؟چرا ظرفیت سینماهای استان این قدر کم است؟ چرا مردم کم به سینما می روند؟ در این زمینه البته در کل کشور مشکل وجود دارد. یکی از عواملش هم ضعیف شدن فیلم های اکرانی است. اما به جز این دیگر چه؟«در استان اصفهان گاهي براساس الگوهاي قديمي سينما طراحي كرده‌اند و بدون توجه به جمعيت يك منطقه سينمایي بزرگ ساخته‌اند كه بازدهي نداشته و مشكل مالي ايجاد شده است و به همين دليل بايد سياست‌گذاري‌ها دقيق، درست و براساس فن آوري روز باشد.» این ها را حسینی، مدیر کل اداره ی ارشاد استان گفته است. او ادامه داده است که «امروز تعداد سينما در شهر اصفهان كمتر از قبل شده، اما در استان و در شهرستان‌ها افزايش سالن داشته‌ايم و دليل اين موضوع اين است كه در مجتمع‌هاي فرهنگي شهرستان‌ها، سالن سينما هم پيش‌بيني شده و شهرستان‌ها براساس جمعيت خود صاحب سالن شده‌اند و اين در حالي است كه در برخي شهرستان‌ها سينما مخاطب ندارد و به همين دليل بايد با واقعيات مسائل را جلو برد نه براساس تخيل.» [ایسنا- 4 شهریور 1390] اما سوال این جاست که مخاطب نداشتن سینما در شهرستان ها به چه دلیل است؟ وقتی بعضی مواقع فیلم هایی روی پرده ی سینماهای شهرستان ها هستند که سی دی‌شان نیز در شبکه ی توزیع خانگی عرضه شده، باید انتظار استقبال داشته باشیم؟!در خود اصفهان هم نمایش فیلم ها چندان مطابق اکران در تهران (به عنوان مرکز سینمایی کشور) نیست. بعضی مواقع یک فیلم در سه سینما نمایش داده می شود و دو سه فیلم در هیچ سینمایی نیستند.البته درست نبودن فرهنگ فیلم بینی در میان ما هم یکی از عوامل بی توجهی به سینماست. این مسئله تا جایی رسیده است که در یکی از جشنواره های سینمایی استان، شاهد اعتراض سینماگران حرفه ای کشور به وضعیت تماشاگران اصفهانی سینما بودیم. جایی که ناصر تقوایی، کارگردان معروف کشور هم لب به اعتراض گشود: «وقتی سینما وارد ایران شد، به مخاطب سینما آموزش فیلم دیدن داده نشد.» [ایسنا- 4 خرداد 1390]شاید یکی از عوامل استقبال کم از سینما در کشور ما فارغ از نوع فیلم هایی که اکران می شوند، غیرحرفه‌ای بودن صاحبین سینماهاست. هنوز هم وقتی به سینما می روید، یک بلیت قدیمی به شما داده می شود. (البته در بهترین حالت برگه ای پرینت شده هم در کنارش می دهند) هنوز نمی توان اینترنتی بلیت خرید یا به راحتی شماره ی صندلی را انتخاب کرد. حتی در سینماهای اصفهان، مسئولین سینما اجازه نمی دهند تیتراژ پایانی فیلم پخش شود! حتی بعضی وقت ها بی احترامی به مخاطب به حدی می رسد که شاهد چنین صحنه هایی هستیم: تکه ای از فیلم مشکل پیدا کرده و مثلا بدون صدا پخش می شود. مشکل بعد از پنج شش دقیقه حل می شود ولی آپاراتچی محترم حاضر نیست این تکه از فیلم را دوباره پخش کند! و این ها برای سینماروی حرفه‌ای یعنی بی خیال سینما رفتن!توضیح بیشترپس از نوشتن یادداشت شماره ی قبل در مورد آمار سینماها، اطلاع دادند که سایت «اداره ی کل ارشاد استان اصفهان» اطلاعات به روزتری در زمینه ی سینماها دارد. برای این که بی انصافی نکرده باشم در ارائه ی آمار به این سایت سر زدم. بخش «اطلس فرهنگی اصفهان» این سایت، اطلاعات خوبی در زمینه های فرهنگی استان وجود دارد [گویا اکنون در 8 آبان 1398، این بخش در سایت وجود ندارد]. اما اولا مشخص نیست آمار آن مربوط به چه زمانی است و ثانیا آمارها کامل نیست و نواقص بسیار دارد.سینماها، تالارهای تئاتر و سالن های نمایش در یک بخش دسته بندی شده اند که تعدادشان 90 تاست. اما تعریفی که ما از سینما می توانیم ارائه دهیم این است: «سالنی که به طور متناوب (و نه فقط در زمان های خاص) و برای عموم مردم، به پخش فیلم هایی که از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز دارند، می پردازد.» با این تعریف بسیاری از آن 90 سالن حذف می شوند و با اغماض به 22 سالن می رسیم. از این تعداد، 11 سالن آمار تعداد تماشاچی دارند که این مسئله یا به خاطر ناقص بودن اطلاعات سایت است یا غیرفعال بودن سینماهای دیگر. طبق این آمار 930 هزار نفر در سال به سینما می روند که این یعنی 204 بار سینما رفتن به ازای هر هزار نفر.اگر آمارهای دیگر این 22 سالن را نسبت به جمعیت استان در نظر بگیریم به این نتایج می رسیم: 2 صندلی برای هر هزار نفر. 5.7 متر مربع زیربنای کلی و 2.3 متر مربع مساحت سالن نمایش به ازای هر هزار نفر. (یعنی برای هر نفر نیم سانتی متر مربع. استاندارد جهانی برای هر نفر 60 سانتی متر مربع است [منبع]) یک نکته ی جالب دیگر هم این که میانگین سن سینماهای اصفهان، 28 سال است.این آمار نسبت به آماری که قبلا ارائه شد، تفاوت چندانی ندارد اما به رسم رعایت انصاف، این آمار را نیز بررسی کردیم.