رسانه‌سازی: ۷ گام برای راه‌اندازی و توسعه‌ی‌ سایت آموزشی

اگر می‌خواهید در تولید محتوا و وبلاگ‌نویسی توانتان هرز نرود این برنامه می‌تواند برایتان مفید باشد.نکته: مقصود از وبلاگ‌نویسی این نیست که در جاهایی مثل «بلاگفا» بنویسید. به نوشتن در فضای وب وبلاگ‌نویسی می‌گوییم. اینجا به مؤثرنویسی در سراسر فضای اینترنت می‌‌پردازیم.رسانه سازیما می‌نویسیم و منتشر می‌کنیم تا به تجربه‌ها و آموخته‌های سروسامان بدهیم.گام اولچند وقت پیش در مطلبی از رابطه‌ی شما و تدریس پرسیدم (+). حالا وقت آن است که گامی عملی برداریم. پیش از هر چیز: این برنامه برای افراد مصمم است؛ آن‌ها که مشتاقند کاری واقعی انجام بدهند. بنابراین آماده باشید که هر روز حداقل یکی-دو ساعت برای برداشتن صحیح هر گام وقت بگذارید. به چند دلیل نوشتن در وبگاه شخصی مفید است: وقتی آموخته‌هایتان را به طور مداوم از طریق تولید محتوا به‌اشتراک می‌گذارید وادار می‌شوید که بیشتر و عمیق‌تر بیاموزید. وبلاگ‌نگاری محرک یادگیری شماست. با تولید محتوا در سطح وسیع‌تری شناخته می‌شوید و مخاطبان بهتری جذب می‌کنید. در نتیجه امکان بیشتری برای ارائه‌ی عرضه‌ی آثارتان ایجاد می‌شود. و مهم‌تر از همه اینکه می‌توانید با محتوایتان زندگی آدم‌ها را بهتر و غنی‌تر کنید.برای درک بهتر فلسفه‌ی تولید محتوا این کتاب را دانلود کنید: شاهراه تأثیرگذاریحالا چه کنیم؟ از وبلاگ خودتان دانشکده‌ای آنلاین بسازید.نکته: فرق وبلاگ و وب‌سایت چیست؟ وبلاگ جایی از سایت است که در آن محتوا منتشر می‌کنیم.بهتر است با ساختن وبلاگ در جاهایی مانند «بلاگفا» یا فعالیت در سایت «ویرگول» خودتان را از مالکیت پایگاهی رسمی محروم نکنید. یک سایت اختصاصی داشته باشید با دامنه‌ و هاستی به نام خودتان. اینطوری وبلاگ‌نویسی برایتان چند برابر جدی‌تر می‌شود.نکته: درباره‌ی انتخاب نام سایت: اگر سایت را با اسم خودتان بسازید خیلی بهتر است، مثل همین سایت من.مسائل فنی: اگر سایت ندارید چهار-پنج روزه بسازید. اگر طراح سایت گفت بیشتر زمان می‌برد، بگویید «خداحافظ» و سراغ طراح بعدی بروید. ساختن سایتی که شما در این مرحله نیاز دارید با کم‌ترین مبلغ ممکن هم میسر است. از همان آغاز دنبال قالب اختصاصی و… نباشید. برای طراحی سایت می‌توانید از این افراد کمک بگیرید: سعید قائدی: ۰۹۱۲۹۳۳۹۳۴۵ دانیال مرادی: 09102602796 یا در گوگل سرچ کنید. بهتر است سایتی بر بستر «وردپرس» بسازید. برای دامنه هم پسوند «آی آر (ir)» گزینه‌ی مناسبی‌ست و هزینه‌ی سالانه‌ی اندکی دارد.پیشنهادهایی برای بهبود سایت: عکس‌هایی از چهره‌ی خودتان به وبلاگ بیفزایید. سایت‌های خوب را تماشا کنید و الگو بگیرید. به‌تدریج جنبه‌های بصری سایتتان را بهبود ببخشید. از همان روز اول برای سایت خودتان یک «درباره‌ی من» حداقل هزار کلمه‌ای بنویسید (و مدام به‌روزش کنید). لینک مرتبط در همین رابطه: این کار ساده اما مهم را یاد بگیریدرسانه سازیروز دوم:کلمهدوست دارید اسم شما در ذهن دیگران مترادف با چه کلمه‌یی باشد؟برای مثال،‌ گرنت کاردون می‌گوید هدفش این بوده که در دنیای کسب‌وکار نامش مترادف با «فروش» باشد. یعنی هر کس که کلمه‌ی فروش را دید یا شنید یاد گرنت کاردون بیفتد.این بهترین راه‌نما برای تعیین کلیدواژه‌های سایت شماست.هر مطلبی که در سایت منتشر می‌کنیم باید یک یا چند کلید‌واژه‌ی سایت ما را نمایندگی کند.فهرست مفصلی از کلیدواژه‌های اصلی و فرعی داشته باشید.مثالکلید‌واژه‌ی اصلی:فن بیانکلید‌واژه‌های فرعی:چگونه متن سخنرانی بنویسیم؟تمرین مناسب برای تقویت حنجرهگسترس دایره‌ی لغاتچطور کم‌تر تپق بزنیم؟و …برای رسیدن به این واژه‌‌ها کتاب‌های مرتبط با موضوعتان را ورق بزنید.کلماتی که به ذهنتان می‌رسد در گوگل جستجو کنید تا سایر واژه‌های مرتبط را هم بیابید.در سایت‌های تخصصی مربوط به حوزه‌ی شما عناوین تکرارپذیر کدامند؟فهرست کلیدواژه‌ها باید به‌طور مداوم گسترش بیابد. گه‌گاه در گفت‌وگو با یکی از مخاطبانتان ممکن است به کلیدواژه‌ی مناسبی برسید. ابتدا آن را در فهرستتان یادداشت کنید،‌ سپس برایش مقاله بنویسید.فهرست کلیدواژه‌های سایتتان در حکم برگه‌ی نُت یک نوازنده است. وقتی می‌خواهید بنویسید برگه‌ی کلید‌واژه‌ها را پیش چشم داشته باشید.شاید مهم‌ترین نکته درباره‌ی وبلاگ‌نویسی:درباره‌ی موضوعی بنویسید که دوست دارید راجع‌ به آن بیشتر یاد بگیرید.لینک‌‌های پیشنهادی برای مطالعه‌ی بیشتر:یک پیشنهاد ساده برای وبلاگ‌نویسییک قالب مناسب تولید محتوا برای یادگیری مؤثررسانه سازیروز سوم:بنیان مقاله‌های اساسی سایت را بگذارید.وبلاگ شما علاوه بر یادداشت‌های کوتاه باید حداقل چهل-پنجاه اَبَرمقاله‌ داشته باشد (البته این عدد دقیق نیست. برای درک بهتر این موضوعات باید «سئو» بیاموزید.)این مقالات حکم سنگ بنا دارند. سایر نوشته‌های کوتاهِ وبلاگ زیرمجموعه‌یی از مقاله‌های بزرگ‌تر آن هستند.بهتر است همه‌ی صفحات مرتبط وبلاگ بهم لینک بشوند (برای درک‌ بهتر لینک‌دهیِ داخلی دربار‌ه‌ی «سئوی داخلی» بخوانید).نکته: بیشتر ورودی‌های سایت شما از گوگل به خاطر اَبرمقاله‌های سایت شما خواهد بود.یک نمونه‌ از ابرمقاله‌های همین سایت: چگونه نویسنده شویم؟با دیدن همین مطلب و لینک‌های موجود در آن متوجه می‌شوید که نحوه‌ی ارتباط مطالب اصلی و فرعی چگونه است.بخشی از مقاله‌های پایه و بزرگ سایت باید برای رتبه‌گرفتن در کلیدواژه‌های کوتاه و اساسی نوشته شود. برای مثال سایت من با این مطلب در کلید‌واژه‌ی «نوشتن» رتبه‌ی بالایی دارد.گاهی نوشتن هزار کلمه از هر مقاله‌ برای شروع کافی است. این نوع مقالات به‌تدریج کامل می‌شوند. به‌روزرسانی مداوم مطالب یک امتیاز است و در بهبود رتبه مؤثر.مثال: نسخه‌ی اول این مطلب بسیار کوتاه بود اما به‌‌مرور بخش‌های تازه‌یی به آن افزودم: استعداد نویسندگیکلید:مخاطبان هدف شما بیش از هر چیزی چه سؤالاتی را در گوگل جستجو می‌کند؟ (مرتبط با تمرین گام دوم)باید بکوشید بهترین و کامل‌ترین پاسخ موجود در وب فارسی را برای آن‌ها بنویسید.ممکن است برخی مخاطبان شما حوصله‌ی خواندن مقاله‌یی ده هزار کلمه‌یی را نداشته باشند، اما اگر به‌درستی مطالب را سازماندهی کنید (از جمله با میان‌تیترهای خوب)،‌ آن‌ها بخش مطلوبشان را خواهند خواند. مهم این است که خواننده حس کند مقاله‌ی شما جامع و مفید است.یک نمونه از این نوع مقالات در سایت مدرسه نویسندگی:چگونه نویسنده شویم؟نکته:لزومی ندارد تمام مقالات محدود به متن باشند. در دل مقالات می‌توانید از صوت یا ویدیو هم استفاده کنید. مثال:‌ آموزش وبلاگ‌نویسیلینک‌‌های پیشنهادی برای مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی مقاله‌نویسی و تولید محتوا:آموزش مقاله‌نویسیتولید محتوای متنیرسانه سازیروز چهارم:استراتژی محتوا داشته باشید.تقویم محتوای خودتان را تنظیم کنید.از چالش‌ها و مطالب دنباله‌دار برای جلب پیوسته‌ی توجه مخاطب بهره بگیرید.۱استراتژی محتوا داشته باشید.استراتژی محتوا تعریف‌های متنوعی دارد. برای آغاز می‌توانید از الگوی «دست محتوا» استفاده کنید. هدف از اندیشیدن به استراتژی محتوا آن است که به برنامه‌ی دقیق و هدفمندی برای تولید و انتشار محتوایتان برسید.?آشنایی با دست محتوا به ترتیب از انگشت شست می‌آغازیم:مصرف محتوااین بخش به خوراک ذهن شما به عنوان محتواگر اشاره دارد. بدون ورودی مناسب نمی‌توان خروجی مناسب داشت.پرسش‌های روشنگر:در رابطه با موضوع اصلی وبلاگتان چقدر مطالعه می‌کنید؟آیا فقط یه یک نوع از محتوا (مثلن کتاب) اکتفا می‌کنید یا به سایر انواع محتوا هم توجه دارید (از جمله، فیلم‌های مستند و داستانی مرتبط)؟آیا مطالعه‌ی تخصصی شما روزانه و منظم است یا گاه‌به‌گاه و تفننی؟از طریق چه افراد و رسانه‌هایی می‌توانید به منابع بیشتر و بهتری درباره‌ی موضوعتان دست بیابید؟آیا در مدیریت دانشتان برنامه‌ی منظمی دارید؟آیا از ابزارها و برنامه‌های مناسب دیجیتال برای طبقه‌بندی دانش و اطلاعتتان بهره می‌‌برید؟آیا برای درونی‌کردن مطالب مهم و پیوند مطالب مرتبط وقت می‌گذارید؟موضوع محتوادر گام دوم گام دوم به انتخاب موضوع پرداختیم. اگر از همان آغاز وبلاگ‌نویسی موضوع مشخصی داشته باشید مسیرتان کوتاه‌تر خواهد شد،‌ البته ممکن است به‌تدریج به موضوع دیگری برسید و وبلاگتان را دگرگون کنید. ولی بهتر است حتمن مدتی فقط روی یک موضوع تمرکز کنید. خوبی داشتن موضوعی مشخص آن است که ایده‌یابی را برایتان ساده‌تر می‌کند. پس از چندی می‌بینید که حتا ناخودآگاه دنبال پیوند موضوع خودتان با سایر موضوعات هستید. برای مثال بخش زیادی از مطالب همین سایت نتیجه‌ی ایجاد پیوندی میان نوشتن و مقولات گوناگون است.پرسش‌های روشنگر:آیا موضوع محتوایتان شفاف و روشن است؟مخاطب ناآشنا پس از اولین ورود به سایت شما و دیدن عناوین مطالب متوجه موضوع اصلی شما خواهد شد؟فهرست مفصلی از کلید‌واژه‌های موضوعتان دارید؟برای کشف کلیدواژ‌ه‌های تازه به‌طور مداوم در رسانه‌های مرتبط جست‌وجو می‌کنید؟به پیوند موضوعتان با سایر حوزه‌ها اندیشیده‌اید؟انواع محتوابا متن شروع کنید، در نوشتن به مهارت برسید و سپس سراغ پادکست و ویدیو بروید. صوت و فیلم باید پایه‌ی محکم متنی داشته باشند. البته نه به این معنا که لزومن از روی متن بخوانید و صدا ضبط کنید. متن سبب می‌شود ذهن شما ساختاریافته‌ عمل کند. بنابراین پس از مدتی می‌بینید که کیفیت بداهه‌پردازی شما نیز افزایش یافته است.پرسش‌های روشنگر:با تفاوت فرهنگ مکتوب و فرهنگ شفاهی به‌خوبی آشنا هستید؟ (برای مطالعه‌ی بیشتر فصلی با همین عنوان را در کتاب «ظلم،‌ جهل و برزخیان زمین» پیشنهاد می‌کنم.)از اصول و قواعد نوشتن جملات و پاراگراف‌های صحیح اطلاع دارید؟از سایت‌هایی مانند «واژه‌یاب» و «واژه‌دان» برای انتخاب بهترین و دقیق‌ترین کلمات استفاده می‌کنید؟از روی نوشته‌هایتان با صدای بلند می‌خوانید تا اشتباهات بهتر آشکار شوند؟در نوشته‌هایتان به‌درستی از علائم نگارشی بهره می‌برید؟توزیع محتوابرای مثال همین مطلب در این سایت توزیع شده است. اما توزیع کافی نیست، در توضیح واپسین انگشت می‌‌گویم چرا.پرسش‌های روشنگر:آیا رسانه‌ی مناسبی برای توزیع محتوایتان انتخاب کرده‌اید؟آیا مالکیت رسانه‌ای که محتوایتان را برای بار نخست در آن منتشر می‌کنید از آن شماست؟ (در گام اول درباره‌ی این نکته گفته شد.)آیا فونت مطالب در رسانه‌ی شما خوانا و به‌اندازه است؟آیا شکل ظاهری مطالب شما برای خواننده رغبت‌انگیز است؟ترویج محتواترویج شامل هر کاری‌ست که شما برای بیشتر دیده شدن محتوایتان انجام می‌دهید. مثلن من خبر انتشار هر یک از قسمت‌های این سلسله‌‌مطلب را در کانال تلگرام مدرسه نویسندگی منتشر می‌کنم. این یک گام ترویجی‌ست چون سبب می‌‌‌شود افراد بیشتری در جریان انتشار مطالب قرار بگیرند. حتا تماس تلفنی با یک نفر و اطلاع دادن انتشار متن هم نوعی اقدام ترویجی است.پرسش‌های روشنگر:آیا از شبکه‌های اجتماعی برای ترویج محتوایتان استفاده می‌کنید؟آیا از مهارت کپی‌ رایتینگ برای تبلیغ و معرفی بهتر و جذاب‌تر نوشته‌هایتان بهره می‌برید؟آیا با سایر فعالان حوزه‌ی تخصصی خودتان در ارتباط هستید؟آیا در رسانه‌های مرتبط با موضوعتان کامنت‌های ارزش‌آفرین و توجه‌برانگیز می‌نویسید؟۲تقویم محتوای خودتان را تنظیم کنید.درباره‌ی بازه‌ی زمانی انتشار محتوایتان تصمیم بگیرید. این کار، هم به مذاق مخاطبتان خوش میاید هم گوگل. نظم در انتشار ما را رسانه‌یی حرفه‌یی و جدی جلوه می‌دهد.در آغاز، نوشتن یک یا دو مقاله‌ در هفته هم می‌تواند کافی باشد.۳از چالش‌های و مطالب دنباله‌دار برای جلب پیوسته‌ی توجه مخاطب بهره بگیرید.شما وبلاگ آموزشی می‌نویسید پس بهتر است برای مخاطبانتان نقشه‌راهی منسجم طراحی کنید. مخاطب با دیدن سلسله‌‌ی منظمی از مطالب حس می‌کند که شما به تمام جوانب موضوع پرداخته‌اید.یکی از کارهای مفید و جذاب برای مخاطب ایجاد چالش‌های کوتاه‌مدت است.چالشی نوآورانه طراحی کنید و با وضوح تمام جوانب مختلف آن را برای مخاطب آشکار کنید.مهم‌ترین نکته این است که چالشتان واقعن عملی باشد. پس قبل از ارائه‌ی آن به دیگران حتمن انجامش بدهید. چالش شما نباید موجب سرخوردگی مخاطبان مشتاق و تازه‌نفستان بشود. برای مثال من اگر چالشی پیشنهاد بدهم که انجام آن، در عمل، روزانه پنج ساعت زمان بطلبد ممکن است موجب سرخوردگی بسیاری از افراد بشود.آشنایی با روانشناسیِ عادت‌سازی برای طراحی بهتر چالش‌ها کارساز است. (در این زمینه کتاب «عادت‌های خرد» از پروفسور بی جی فاگ را پیشنهاد می‌کنم.)نمونه‌‌ی چالش در همین سایت:گسترش دایره‌ی واژگانلینک‌‌های پیشنهادی برای مطالعه‌ی بیشتر:تقویم تولید محتوا | چرا و چگونه تقویم محتوا بسازیم؟استراتژی محتوا چیست؟ یک تعریف کوتاه از نگاه من