افسانه‌های ارشد نرم‌افزار

دوران کارشناسی که تموم می‎شه یکی از تصمیماتی که باید بگیریم اینه که ارشد بخونیم یا نه. حالا این وسط کللللللی شایعه و افسانه هست که هرکدوممون با توجه به محیطی که توش هستیم می‌شنویم و متاسفانه رو انتخابامون تاثیر قابل توجهی می‌ذارن. یه مساله‌ای که هست اینه که بچه‌هایی که دوران کارشناسی دانشگاه‌های خوب درس خوندن یه دید نسبتن خوبی نسبت به ادامه‌ی آکادمیک کریر (career) خودشون به دست میارن که واسه امثال من که تو این سه چارتا دانشگاه برتر کشور درس نخوندیم این دید وجود نداره. پس چیکار می‌کنیم؟ به افسانه‌های ملت گوش می‌دیم. که اگه بری ارشد جای خوب بخونی دیگه تمومه و یا نه اینکه کلن ارشد خوندن کار باطلیه و هزار جور حرف دیگه.من الان دانشجوی ارشد نرم‌افزار دانشگاه تهرانم و می‌خوام تو این مطلب یه سری از این افسانه‌ها رو بررسی کنم.-"اگه می‌‎خوای دکتری بگیری (و بعدش استاد شی) ارشد بخون وگرنه برات فایده‎ای نداره."انقد نامربوطه که نمی‎‌تونم بگم که چقد این جمله غلطه. هرکس باتوجه به تواناییاش و اهدافش می‎‌تونه دستاورد متفاوتی از ارشدش داشته باشه. آره قبوله در ظاهر شاید فلان دوستمون که یه ماهه داره ماشین لرنینگ کار می‎کنه (و صرفن یه سری لایبرری پیدا می‌کنه می‌اندازه تو کدش) کارای خفن‎‌تری کرده باشه نسبت به اون یکی دوستمون که دو ساله داره تو شریف یا تهران یا فلان دانشگاه دیگه تو این زمینه ریسرچ می‎‌کنه. اما این به این معناس که ریسرچ ارزشی نداره یا فقط وقتی ارزش داره که بخواد دکتری بگیره و بعدش استاد شه؟ خب قطعن نه و همه شاید مثل هم فکر نکنن و اهداف متفاوتی واسه ادامه‎ی مسیر شغلی خودشون متصور باشن. اصن بذارید براتون مثال بزنم. بیاید دنیا رو از دید یک فردی که: کارشناسی دانشگاه خفنی نبوده که تو مصاحبه یا ارسال رزومه یا همکاری با شرکت‌‌های خوب‎ اسم دانشگاه رو بگه که برای دیدنش سر و دست بشکونن.دوست نداره مثل اکثر آدما بره و توی یه شرکتی که هیچ آینده‎ای نداره و سرش به تنش نمی‌‎ارزه، زیر دست یه سری بی سواد مدعی کار کنه.پارتی یا آشنایی هم نداره که با یه جای پیشرو همکاری کنه.ببینیم. خب این آدم چنتا راه داره. یکی اینکه خودش بیزنس خودشو ران کنه، یکی اینکه خودش روی خودش کار کنه تو همون شرکتای کوچیک و کم کم بیاد بالا (که شاید مثل من اعصابش نکشه که با اون آدمایی که گفتم سر و کله بزنه)، اگه توانایی و حوصله‎‌ی کار با مشتری رو داره می‎تونه فریلنسر شه یا کلی کار دیگه که باعث میشه سطح و محیطی که توش ادامه خواهد داد بهتر باشه. خب، یکی از این راه‎ها رفتن به یه دانشگاه خوبه دیگه. حالا اصلن همه‌‎ی مزایایی که یه دانشگاه خوب می‎تونه داشته باشه مثل استادای خفن و دوستایی که یکی از یکی متخصص‎‌ترن به کنار، رفتن به همچین محیطی دید آدم رو باز می‎‌کنه و اصطلاحن آدم می‌‎بینه دنیا دست کیه. این فقط نوع نگاه یه نفر بود، هر آدمی متفاوته و شاید ارشد بتونه به شکل متفاوتی بهش کمک کنه یا اصلن کمکی نکنه. هزارجور مثال دیگه می‎‌شه زد.اما دررابطه با اون "باز شدن دید" که گفتم بذارید یه مثال بزنم. هفته‎‌ی اولی که رفتم دانشگاه یکی اومده بود که همونجا درس خونده بود و الان داشت IBM کار می‎‌کرد. این شاید واسه یه سریا چیز عجیب یا مهمی نباشه ولی برای من و خیلیای دیگه قابل تامل بود و باعث شد یه جور دیگه به توانایی‌‎های خودمون و اتفاقایی که امکان داره برامون بیفته فکر کنیم. شاید کار کردن تو IBM اتفاق خفنی نباشه ولی وقتی جایی باشی که این اتفاق توش متداول باشه باعث می‎‌شه نوع نگاهت تغییر کنه. بدترین چیز اینه که آدم خودش رو محدود کنه به محیط‎‌های ساکن و سمّی که فقط باعث می‎شن درجا بزنی یا سطح توقعاتت از زندگی رو بیاری پایین. تهشم بشه همین جهتی که دنیا داره می‎ره و موفقیت رو فقط توی پول یا درجه ببینی. پس شما دو سه سال می‌ذاری می‌ری یه دانشگاه خوب و بازم بسته به تواناییات و اهدافت یجورایی خودتو از سطح و محیطی که توش بودی جدا می‎کنی. نمی‎‌ارزه؟ :)))) اگه شما هم مثل اون آدمی که مشخصاتش رو گفتم هستی پس بزار اینو بازم بگم که همه مثل هم فکر نمی‎‌کنن و توانایی‌‎های متفاوتی دارن پس شاید شما بتونی یه جور دیگه اون محیط بهتر رو برای خودت بسازی. من قصدم خوب نشون دادن یا لازم نشون دادن ارشد خوندن نیست. اگرم که از قبل دانشگاه خوبی بودی یا موقعیت خوبی داشتی پس احتمالن همه‌‌ی این حرفایی که الان زدم برات چرت بوده و مخالف بودی که کاملن هم می‌فهمم. پس بذارید بیشتر از این طولانی نکنم این بخش رو و ازش عبور کنیم. :))))-"کنار ارشد خوندن نمی‌‎‌شه کار کرد." / "کنار ارشد خوندن راحت می‌‎‌شه کار کرد."حتی نمی‌‎شه برای یه دانشگاه به طور کلی همچین چیزی گفت چه برسه به کل مقوله‎ی ارشد. یه چیزی که این وسط باعث می‎شه به اشتباه بیفتیم اینه که ارشد رو مثل کارشناسی می‌‎دونیم. مثلن بگیم ارشد خوندن تو فلان دانشگاه سخته یا فلانی که از فلان جا معدل ۱۹.۵ گرفته نخبه‌‎س. نه واقعن. شما می‌‎تونی بیای تهران ارشد بخونی و هرچی درس کشکیه با استادایی که کار زیادی ازتون نمی‎‌خوان بردارید و یه استاد راهنمایی که پیگیر نیست انتخاب کنید هم‌‎زمان هم کار کنید و تهش با یه پایان‎نامه‎ی سبک و چنتا درس کشکی یه معدل خیلی بالا هم بگیرید و برید حال کنید. می‌تونید هم یه سری درس سخت با اساتید سخت‎‌گیر بردارید که پدرتون دربیاد و یه استاد راهنمای پیگیرم انتخاب کنید که اونم هر هفته پدرتونو دربیاره :)))) وقت سر خاروندن هم نداشته باشید چه برسه به کار کردن. تهشم با تلاش چندبرابر نسبت به نفر قبلی، یه معدل متوسط بگیرید. (اینجا اگه 19.5 بگیری دمت گرمه :)) ) خب دستاورد این دو نفر از ارشدشون کاملن متفاوته و نمیشه گفت کدوم کار بهتره. همه چیز به اهداف آدما برمیگرده که ترجیح می‌دن چی گیرشون بیاد.-"برای ارشد نمی‌شه اپلای کرد." / "اگه بخوای اپلای کنی حتمن باید کارشناسی یه دانشگاه خوب بوده باشی."خیلی مهمه که تو تصمیم گیریامون اصصصصلن دید خودمون رو محدود نکنیم. ببینید دانشگاه کارشناسی شما خوب نباشه معدلتونم خوب نباشه بازم میتونید اپلای کنید. دانشگاه خوبی قبول نمیشید و احتمالن فاند هم نمیگیرید ولی اینجور نیس که به هیچ وجه نشه. اصلن با توجه به رنک‎های درخشان(!) دانشگاه‎های ایرانی تو دنیا شاید بتونید بدون دردسر و کنکور، برید یه دانشگاه ناشناخته ولی با رنک بهتر از شریف و تهران و بقیه حتی. پس بازم به این نتیجه می‎رسیم که باید همه گزینه‎هارو در دسترس دید و بهشون فکر کرد و اصلن و به هیچ وجه بدون اطلاعات دقیق هیچ مسیری رو از مسیرهایی که برای آینده‎ی خودمون انتخاب می‌‌کنیم حذف نکنیم.-"برای رتبه‌ی خوب تو کنکور حتمن باید کلاس رفت." / "بچه‌های شریف و تهران و... رتبه‎های اول ارشد می‎شن."هممون تجربه داریم که هی همه می‎گن کلاس کنکور بده و فلان و اینا. از کنکور کارشناسی هم اینو خاطرمون هست که همه میگفتن: "نههه مدرسه مهم نیس، کلاس مهم نیس، همه فقط با تلاش خودشون رتبه‎ی دو سه رقمی گرفتن." بعد دیدیم بابا اینا که دو سه رقمی شدن اکثرشون از یه سری مدرسه‎‌ی خاصن و همه‎‌ی اون حرفا مفت بود. اینجا هم همینه تا حدی. خب مسلمه کسی که ساختمان داده و الگوریتمش رو شریف پاس کرده خیلی دانش خوبی داره و همینم کلی سر کنکور کمکش می‌‎کنه، اون تمرینای سنگینی رو تحویل داده که تستای کنکور رو براش خیلی راحت می‎‌کنن. از طرفیم کلاسای کنکور خیلی مفیدن. یه سری درسها اساتید مطرحی دارن که اشراف خیلی خوبی رو کنکور دارن. جفت این مسائل کمک می‌کنن اما الزامن شما برای قبولی تو دانشگاه مورد نظرت نباید این شرایط رو داشته باشی. کارنامه‎های ارشد رو که ببینید به وضوح متوجه می‎‌شید که با برنامه‎ریزی درست و با تلاش خودتون می‌‎تونید به دانشگاهی که ‎میخواید برسید. اصلن نیازی نیست که خودتونو با کلاس و تست بُکُشید ولی باید گفت که در صورت نیاز کمک خوبی می‎کنن تو یه سری درسها.یه مطلب دیگه‎‌ای هم هست که خوبه اینجا بگم. خیلی خوبه که قبل این داستانا و کنکور، بدونید که دوست دارید تو چه فیلدی با چه کسی چیکار کنید. مثلن یه زمینه شاید باشه که شما از گرایش معماری هم بتونید برید با استادی که مد نظرتونه کار کنید. پس بجای اینکه برید تو کنکور پُرتنش نرم‌افزار، خیلی راحت می‎‌رید کنکور معماری می‎دید. یا اینکه ممکنه کلی خودتونو بُکُشید و جایی که می‎خواید قبول شید ولی استادی که مد نظرتونه آدمی با رزومه‎ی شمارو نگیره. پس خیلی مهمه که برای پذیرفته شدن توسط اون استاد همونقد که برای کنکور وقت می‌ذارید برای تواناییای مورد نیازتون وقت بزارید تا اون استاد قبولتون کنه.-"سطح ارشد دانشگاه‎‌های مطرح از سطح کارشناسیشون پایین‎تره."هم درسته هم غلطه. آره درصد آدمایی که نگاهشون خیلی بسته‎س و اومدن صرفن یه معدلی بگیرن برن یا آدمایی که دانش و پیش‌زمینه‎‌ی ضعیفی دارن بیشتره ولی خب استادا همون استادان و کلی دانشجوی خوب دیگه هست، پس اون آدما تاثیر خاصی روی چیزی که شما دنبالشید نمی‎‌ذارن و نتیجتن شما به چیزی که دنبالشید احتمالن می‎‌رسید.-"تحقیقاتی که تو آزمایشگاه‎‌های دانشگاه‎های ایران می‎شه صنعتی نیستن و به درد نمی‌خورن."ببینید اینکه اکثر تحقیقاتی که توی آزمایشگاه‎‌های ایران دارن انجام می‎‌شن با صنعت رابطه‎ی مستقیمی ندارن، درسته. اما بازم این خیلی بستگی داره به هدفی که شما از تحقیقاتتون دارید. یکی شاید دوست داشته باشه که مستقیمن کارش با صنعت درگیر باشه اما یه سری شاید دوست داشته باشن کانتریبیوشن خوبی توی اون زمینه‎ی کاریشون داشته باشن تا بتونن مقاله‎‌های خوبی بدن. یه سری دیگه ممکنه هدف دیگه‌ای داشته باشن. بازم به همون جمله‎ای که صد بار تاحالا گفتم که "همه مثل هم فکر نمی‎‌کنن" می‌‎رسیم. درضمن یه سری از شرکت‎های نرم‎افزاری و صنعتی دارن کم‎کم به اون درجه می‎رسن که بیان و با دانشگاه‎ها همکاری کنن و دارن با اساتید دانشگاه‎ها پروژه‎های خیلی خوبی رو می‎برن جلو. بعضی از اساتید اصلن پروژه‎های مهمی رو با دانشگاه‎ها و کمپانی‎های خارجی دارن. پس اگه شما دغدغه‌‎ی کار نزدیک با صنعت رو داشته باشید با یکم پیگیری می‎تونید تا حدی بهش برسید که این مستلزم اینه که اهداف خودتون رو مشخص کنید و بدونید دارید تو ارشد دنبال چی می‌‎گردید.اینا سوالایی بود که هم خودم قبلن باهاشون درگیر بودم هم هنوز خیلی می‎شنوم، اما داستان و قصه و افسانه اطراف این ارشد خوندن بسیاره، خوشحال می‎شم اگه سوال دیگه‎ای بود جواب بدم. در آخر اجازه بدید مطلبی که چندین بار تو متن گفتم رو دوباره بگم. آدما توانایی‌‎ها و روحیات متفاوتی دارن. ارشد به خیلیا می‎‌تونه کمک کنه و به خیلیای دیگه چیز جدیدی اضافه نمی‎‌کنه. همینطور که اپلای کردن به یه سریا کمک می‌‎کنه و واسه بقیه چیزی جز تنهایی و دنبال کردن کورکورانه‎‌ی مردم نداره. پس: اول از همه باید دید که آیا ارشد بهمون کمک می‌‎کنه یا نه. اگه تصمیم به خوندن ارشد داشتیم ببینیم دوست داریم اپلای کنیم یا نه و اگه دوست داشتیم، فارغ از رزومه و گذشته‎‌مون، خوبه که براش تلاش کنیم چون امکان پذیرش گرفتن برامون هیچ وقت صفر نیست.اگه خواستیم کنکور بدیم و تو ایران ادامه تحصیل بدیم گرایش‎‌ها و آزمایشگاه‎‌ها و اساتید هدفمون رو از همون اول بررسی کنیم.ممنون از اینکه حرفامو خوندید. ;)