کمی اینطرف‌تر؛ لابد قبل بهارنارنج

دار بلند بود و عجیب، سایه‌ش را می‌دیدم که ‌افتاده بود بر آسفالت ترمینال و شاید اندکی هم بر شانه های من، که توان تکان خوردنم را گرفته بود. شانه هایِ من که جوان تر بود و بلد نبود به غیر از صنوبر و بهارنارنج تکیه زند و توده‌ی سنگینی که در هر دم و بازدم از انتهای سینه به گلو و از گلو، نمیدانم، به کدامین بطن معلق بود. این من بود که برصندلی شماره 14 فرورفته بودم و از پنجره‌ی اتوبوس سعی می‌کردم برای توصیه های پدر،که تهران گرگ است و گلیمت را خودت باید از آب بکشی و اگر پول لازم داشتی تعارف نکن؛حواست هم به درس و مشقت باشد،سر تکان بدهم تا او فکر کند پسرش حرفش را به گوش حلقه کرده است و با امنیتی زاید الوصف از قِبَلِ این آموزه های شفاهی به دانشگاه می‌رود تا ببیند که سرانجام چه خواهد بودن. راننده سوییچ را چرخاند، زمین و زمان و حتی شانه های مردِ سبیل از بنا گوش دررفتهِ صندلی کناری شروع به لرزیدن کرد. شوفر فریاد زد: مسافرای اتوبوسِ تهران سوار شَن! بار آخر هم برای پدرم دست تکان دادم که نشان بدهم میخواهم بگویم خداحافظش باشد و حرف هایش را شنیده‌ام و دلتنگ صدایش می‌شوم، که حجم سنگین مدفون در سینه‌ام را برای تخت نمور خوابگاه و ازدحام خط متروی شهید کلاهدوز سوغات خواهم برد. اتوبوس به حرکت افتاد. حالا هرچه قدر هم برای پدر، برای بهار نارنج و صنوبر سرتکان می‌دادم بی‌فایده بود. تمام مسیر نمی‌دانم چندبار غزلی از حافظ را؛کفر زلفش ره دین می زد و آن سنگین دل/در پی اش مشعلی از چهره بر افروخته بود، زِ بر می خواندم تنها به یک روایت که دایی کمال برایم گفته بود.دایی کمال خوب بلد بود بفهمد و خوب فهمیده بود که باید آدم را بلد بود،خودش بلد بود. مثلا می‌دانست که فرخنده بی‌دلیل زنگ نمی‌زند، اگر زنگ می‌زند یعنی اتفاق بزرگی در خانه افتاده، چیزی به مراتب وحشتناک شبیه اینکه دلش تنگ شده است و می‌خواهد نهارش را با پسرش بخورد و اندکی از پادردش بگوید که نمی‌تواند پله هارا بالا و پایین برود و دایی دستی به روی گیسوان کوتاه و حنا بسته‌ش بکشد و بگوید: که جانه مار شه هواره دار،تی چِش بخِرِم. و همچنان که به چشم های هم خیره اند، تبسم کنند و فرخنده بگوید: بور جان،تو شه کارِ عقب نَکِفی یا اگر برایش شعر می‌خواندم،می‌دانست که یک به یک کلمات برایم پشیزی نمی‌ارزد و فقط می‌خواهم که برایم حرف بزند،برایم بگوید که شعر یعنی زبان و زبان نه یعنی تنها محمل اندیشه، که زبان یعنی دست های سید رضا هنوز هم خاک گلدان شمعدانی را عوض می‌کند،که زبان یعنی مهراب دلش قرص می‌شود اگر پسرش سربازی برود و دوفردای دیگر وردست خودش کار کند و نان گرم دوروی کنجدی به خانه بیاورد. رسیده بودم تهران. در سرم نامجو عربده می‌زد:دیدی که دختر لر ازینجا رفت/حتی امیر دلخور ازین جا رفت/دل با دلِ پر...خودم را می‌چپاندم لای جمعیت مترو و با اضطرابی دوسویه که مبادا وسایلم را گم کنم،گلیمم را سفت چسبیده بودم و با خجالتی بی دلیل از جوان کنار دستی ام،که گمان می‌کردم او هم دانشجوست و مثل من فکر می‌کند عشق در سالهای وبا به مراتب بهترین نوشته‌ی مارکز است،پرسیدم چند ایستگاه دیگر به انقلاب می‌رسیم؟پاسخی نداد.هدفون در گوشش بود،شاید اوهم داشت نامجو گوش می‌داد.آرام با نوک انگشت سبابه ام بر شانه‌اش زدم و سوالم را دو مرتبه تکرار کردم.هدفون را از گوش درآورد و با نگاهی عصبانی سوالم را قطع کرد و گفت:مگه نمی‌بینی هدفون تو گوشمه؟و من که به آداب و رسوم شهری آشنا نبودم از او معذرت خواستم و با خود گمان کردم حق ندارم از کسی که چیزی در گوشش است سوال بپرسم.سرم را در نهایت استیصال چرخاندم به امید آنکه کسی گوش شنوا داشته باشد.پیرمردی روی صندلی نشسته بود، ازین زاویه گوش راستش را فقط می‌دیدم که از قضا خالی بود.نزدیک رفتم.خم شدم که سوالم را بپرسم اما حالا می‌توانستم ببینم که گوش دیگرش به سمعک دچار است،با خود گفتم لااقل نیمی از سوالم را می‌شنود که در این شهر توتوچپیده‌ی سرگردان خود غنیمت است.پرسیدم. دو تیله‌ی سبز در گودی پیاله معلقش را سمت من انداخت و با صدایی که ملک الموت تهش را در چنگ گرفته بود، دو ایستگاه دیگر را وعده‌ی انقلاب داد. از واگن پیاده شدم و از در مترو بیرون آمدم. سردی زیر پوست ران و ساق هایم می‌گشت و کتفم از خستگی راه و سنگینی کوله‌ای که زهرا برایم پرکرده بود در رخوت بود.و با خود فکر میکردم اگر آن جوان در مترو مرا ببیند از دست من هنوز عصبانی است؟ آخر شهر ما اینطور است. همه همدیگر را یا دیدیم یا می‌شناسیم یا در گوشه ای خاطره ای شبیه به هم داریم. مثلا تورموسی گاوش را اغلب همانجایی به چرا می‌برد که بچه های روستا برای فرار از دست بذراَفشان پیرمرد چاق که خسّتش زبانزد عالم بود، به آنجا پناه می‌بردند. آخر بذرافشان خوشش نمی‌آمد که بچه ها از درخت پرتقال و نارنجش بالا بروند. ماهم مجبور بودیم هربار که سروکله‌اش پیدا می‌شد پا به فرار بگذاریم و او عربده بکشد که:مگه شما پدر مادر ندارین؟ هنوز هم نمی‌دانم چرا برایش مهم بود. یک بار که رمضان بود و می دانستیم بذرافشان برای نماز کردن به خانه یا مسجد رفته است،یورشی سهمگین به باغ بردیم.یورشی که به گمانم همپای حمله تتاران به اصفهان بود.در کسری از دقیقه دست و جامه مان سراسر آلوده به خون پرتقال و نارنج رسیده‌ی باغ بود و تنها دست پالوده عقیل بود که سر کوچه باغ کشیک می‌کشید تا هروقت بذرافشان سربرسد فریاد بزند و بچه ها را خبر کند.باغ از طرفی به کوچه دیوار داشت و از طرفی دیگر به شالیزار.و طبعا هیچکس گمان نمی‌کرد بذرافشان قرار است از سمت شالیزار بیاید .همه مشغول چیدن آن برکت نارنجی بودیم که خِس خِس سینه‌ش دستمان را لرزاند،سر برگرداندیم،دیدیم بذر افشان با چوب تر دردست به طرفمان حمله ور است.هرکدام آذوقه و حاصل را در جیب شلوار و تای پیراهن‌مان گرفتیم و از در و دیوار فرار کردیم.عقیل که به کنج دیوار تکیه داده بود و منتظر دیدن بذرافشان و جار زدنش بود،در دست بذر افشان افتاد.بذرافشان که اولین بار بود یکی از مارا شکار کرده و درچنگ داشت،نمی دانست که باید چه بکند.چوبش را بالا برد که مثلا عقیل را بزند اما نزد.دست عقیل را گرفت و برد کنار تک درخت نارنگی که ماهیچ کدام آن را در گوشه‌ی باغ ندیده بودیم،و به بقیه هم با دست علامت داد که بیایید!نترسید!ماهم رفتیم.گفت:هرچه قدر که می‌خواهید بخورید،نوش جانتان!اما حاصل زحمت من را هدر نکنید.میوه را کامل بخورید والله درخت خدا قهرش می‌گیرد.بچه ها هم که این صحنه را دیده بودند محبت عجیبی به بذرافشان پیدا کرده بودند.مثلا عقیل شخصا خود را موظف می‌دانست که نگذارد گاو تور موسی وارد باغ شود. و بقیه هم برای چیدن میوه به بذر افشان کمک میکردیم.در عوض اوهم می‌گذاشت بهار نارنج های ریخته زیر درخت را جمع کنیم و ببریم برای عمه مرضیه تا برایمان مربا درست کند.وسایلم را در اتاق گذاشتم.هم اتاقی هایم هنوز نیامده بودند و من اولین بودم،پس این شانس را داشتم که بهترین تخت را انتخاب کنم در بهترین نقطه از اتاق.اتاقی سه در چهار با دوجفت تخت دونفره و چند کمد که قفلشان خراب شده بود ، البته که واضح است بهترین نقطه‌ی اتاق با بدترین آن توفیر چندانی نداشت.تقریبا آفتاب غروب کرده بود.تلفنم را برداشتم تا به مامان زنگ بزنم که بگویم خوبم و به سلامت رسیدم،که بگویم همه چی امن و امان است. که هر چه دروغ است و می تواند ارام نگهش دارد را رج به رج بچینم و به امید این باشم که باور کرده است.اما هنوز سردی و سنگینی سایه‌ی درخت ترمینال را برسینه ام،و عطش نگران مردمک های قهوه ای پدر در آن کاسه‌ی شیر را برپیشانی ام حس می‌کردم.