از دود و کنده تا کاهش بیننده

همه آن‌چیزی که در مراسم اسکار رخ دادساعت ۴:۳۰ بامداد سه‌شنبه به وقت ایران، هالیوود و سینمای جهان نظاره‌گر ۹۳مین مراسم اسکار بود که این‌بار به خاطر کرونا، خبری از زرق و برق‌ و تجملات سابق نداشت و تعداد مدعوین به نامزدها و میزبانان مراسم محدود می‌شد. علاوه بر این، کرونا اثر خودش را بر سینما گذاشته بود و بسیاری از فیلم‌ها با تأخیرهای متوالی به مراسم اسکار نرسیدند تا جذابیت امسال مراسم بیش از پیش کم شده و البته فرصت خوبی برای فیلم‌های با بودجه محدود فراهم شود تا خود را نشان دهند. هرچند حتی خلوت بودن لیست فیلم‌ها هم باعث نشد تا اعضای آکادمی، خط قرمز خود را روی گزینه‌های شاخص نکشند و مثلا بازی مدز میکلسن در فیلم تحسین‌شده Another Round را نادیده بگیرد.با تمام این‌ها، مراسم بعد از حدود ۳ ساعت به پایان رسید و برندگان به مجسمه‌های طلایی خودشان رسیدند. این تمام چیزهایی است که شاید بخواهید از مراسم بخوانید:نامزدبازیفیلم Mank جدیدترین اثر دیوید فینچر که روایتی از نحوه نگارش فیلم‌نامه تحسین‌شده فیلم «شهروند کین» بود با ۱۰ بار تکرار، بیشترین نامزدی را در بین دیگر آثار داشت. بعد از آن، فیلم‌هایی مثل The Father، Minary، Nomadland و چندین فیلم دیگر هر کدام با ۶ نامزدی چشم‌انتظار مجسمه طلایی اسکار بودند. در میان بازیگران، گلن کلوز با هشتمین نامزدی اسکار خودش و البته ناکامی برای هشتمین بار لقب بدشانس‌ترین بازیگر را با اقتدار به دست آورد.دودی که همچنان از کنده بلند می‌شوددر بخش بهترین بازیگر مرد نقش اول، در کنار نام‌هایی جوانی مثل ریز احمد و استیو یئو (که احتمالا او را از سریال مردگان متحرک بشناسید)، نام چادویک بوزمن فقید هم به چشم می‌خورد که چند ماه پیش بر اثر سرطان و با تنها ۴۳ سال سن فوت کرده بود. در کنار این سه اما، دو غول کهنه‌کار، سر آنتونی هاپکینز و گری اولدمن هم حضور داشتند. در نهایت این آنتونی هاپیکنز بود که بازی خیره‌کننده‌اش در فیلم The Father در نقش پدری که از آلزایمر رنج می‌برد توانست برنده شود و دومین مجسمه اسکار را برای خودش به ارمغان بیاورد. آنتونی هاپکینز با ۸۳ سال سن، به مسن‌ترین فرد برنده یک جایزه اسکار هم تبدیل شد تا نشان دهد می‌شود در ۸۳ سالگی هم چشم‌ها را به خود خیره کرد.کلوئی ژائو، آنتونی هاپکینز و دنیل کالویابرای بازیگر نقش اول زن هم، تلفیق جوانی و تجربه به چشم می‌آمد و در کنار افرادی مثل کری مولیگان، وایولا دیویس و فرانسیس مک‌دورموند برای جایزه رقابت می‌کردند. در نهایت این فرانسیس مک‌دورموند بود که در ۶۳ سالگی و برای بار سوم جایزه را با خود به خانه‌ برد تا نامش در کنار بزرگانی مثل دنیل دی‌لوییس و مریل استریپ جاودانه شود.برای نقش‌های مکمل، پیروزی دنیل کالویا شاید قابل‌ پیش‌بینی و محتمل به ‌نظر می‌رسید اما شگفتی اصلی در بخش مکمل زن بود که یون یاه جونگ، بازیگر کره‌ای فیلم میناری، برنده رقابت در مقابل بازیگرانی مثل اولیویا کولمن شد تا در ۷۳ سالگی، به اولین بازیگر کره‌ای برنده جایزه اسکار تبدیل شود.برد پیت و یون یاه جونگبرای دختر، برای الهام‌بخشیتوماس وینتربرگ احتمالا اسمی آشنا برای دنبال‌کنندگان سینمای اروپاست. کسی که با فیلم‌هایی مثل The Celebration و The Hunt، بارها توانایی‌هایی خودش را به رخ کشیده است. برنده امسال بهترین فیلم خارجی‌زبان فیلم او بود. فیلم امسال او شاید بهترین فیلمش نباشد، اما به نظر شخصی‌ترین فیلمش است. در جریان ساخت فیلم Another round، دختر وینتربرگ، که قرار بود نقش دختر شخصیت اصلی فیلم را بازی کند، در یک صانحه رانندگی فوت می‌کند و وینتربرگ با تغییراتی در فیلم‌نامه، فیلم را به دخترش تقدیم می‌کند؛ حرف‌هایی که دقیقا پس از برنده شدن هم بیان کرد و آن را به روح دخترش تقدیم کرد.در بخش بهترین فیلم هم، مطابق انتظارات و طبق پیش‌بینی‌ها، فیلم Nomadland بود که پس از درو کردن جوایز گلدن گلوب و بفتا و جشنواره منتقدین و بازیگران، سری هم به مراسم اسکار زد و جایزه بهترین فیلم را برای خودش برداشت. کلوئی ژائو، کارگردان چینی فیلم برنده جایزه بهترین کارگردانی هم شد تا تاریخ‌سازی او ادامه داشته باشد. ژائو به دومین کارگردان زن تاریخ (پس از کاترین بیگلو برای «صندوقچه درد») تبدیل شد که برنده این جایزه می‌شود و اولین کارگردان آسیایی برنده جایزه هم لقب گرفت.کلوئی ژائو و فرانسیس مک‌دورموندیکی هم برای تودر دیگر بخش‌هایی که شاید برایتان مهم باشد، انیمیشن Soul که حسابی بین ما هم مشهور شد و از هر سه نفر، دو نفر آن را به دیگری معرفی می‌کرد تا درهای روان‌شناسی مدرن را بگشاید، برنده بهترین انیمیشن و موسیقی متن سال شد. فیلم‌های Promising young woman و The Father به ترتیب اسکار بهترین فیلم‌نامه اورجینال و اقتباسی را کسب کردند و فیلم Tenet کریستوفر نولان هم اسکار جلوه‌های ویژه را کسب کرد تا دست‌ خالی مراسم را ترک نکرده باشد. اگر برایتان سوال است که فیلم Mank با آن همه نامزدی چه؟ باید بگویم نگران نباشید، آن‌ها در بخش بهترین فیلم‌برداری و بهترین چهره‌پردازی، مجسمه‌های اسکارشان را دریافت کردند.خیزش نتفلیکس، سقوط اسکارنتفلکیس، پلتفرم آنلاین نمایش فیلم امسال هم به روند صعودی خودش در فصل جوایز ادامه داد و با ۳۶ نامزدی در مجموع، بیشترین نامزدی را در بین شرکت‌های توزیع و نمایش فیلم داشت تا نشان دهد هر سال بیش از سال گذشته در حال تسخیر این صنعت است.خود مراسم اسکار اما، سقوط آزاد وحشتناکی را تجربه می‌کند. امسال هم مانند دو سال گذشته مراسم بدون مجری برگزار شد تا باز هم روند کاهشی تعداد بینندگان مراسم افزایش یابد و با ۵۸ درصد کاهش نسبت به سال قبل، کمتر از ۱۰ میلیون بیننده را به خودش جذب کند. برای آنکه درک کنید این رقم چقدر فاجعه‌آمیز است، بد نیست بدانید که اسکار‌های سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷، به ترتیب نزدیک به ۳۷ و ۳۳ میلیون بیننده داشته‌اند.علیرضا اسماعیلی