شِش احساس اصلی و تأثیر آنها بر رفتار انسان

روانشناسان، مبحثی به عنوان "چرخ عواطف" را ارائه داده‌اند كه در آن، عواطف و احساسات را چيزي مانند "چرخ رنگ" می‌دانند. احساسات می‌توانند با هم ترکیب شوند تا احساسات مختلفی ایجاد کنند، دقیقا شبیه به رنگها که برای ایجاد رنگهای دیگر، با هم مخلوط می‌شوند.طبق این تئوری، احساسات اصلی و پایه، شبیه به بلوکهای ساختمانی عمل می‌کنند. احساسات پیچیده‌تر و گاه مختلط، آمیزه‌ای از این شش احساس اصلی هستند. به عنوان مثال، احساساتی مانند شادی و اعتماد می‌توانند برای ایجاد عشق با هم ترکیب شوند.خوشحالیخوشحالی به عنوان یک وضعیت احساسی دلپذیر تعریف می‌شود که با احساس رضایت، شادی، خوشبختی، سپاسگزاری و سلامتی درآمیخته شده است.این احساس معمولا از راه‌های زیر بیان می شود:حالت‌های صورت: مانند لبخندزدنزبان بدن: مانند حرکات و ژست‌های آرامحالت صدا: صدایی بلند و حالت خوشایند در صحبت‌کردنشاد بودن یکی از احساسات مشترک در میان انسان هاست، اما اغلب به وجود آمدن احساس خوشحالی، بیشتر تحت تأثیر فرهنگ قرار دارد.برای نمونه، افکارجمعی تمایل دارند تا باور کنیم دستیابی به اهدافی خاص مانند خریدن خانه یا داشتن شغل پردرآمد باعث خوشبختی و خوشحالی می‌شود. اما واقعیت کمی پیچیده‎تر است و نیز در هر فرد با دیگری متفاوت است و نمی‌توان خوشحال بودن را به یک سری عوامل مشخص شده محدود کرد.شاد بودن و سلامتی روح و جسم به هم پیوسته هستند و تحقیقات بارها به اهمیت شاد زیستن و تاثیر آن بر سلامت تاکید کرده‌اند.ناراحتیناراحتی و اندوه نوع دیگری از احساسات است که به عنوان یک حالت عاطفی زودگذر تعریف می‌شود و با احساس ناامیدی، اندوه، سوگواری و بی‌میلی همراه است. غم و اندوه هم همچون سایر احساسات، هر از گاهی در افراد بروز می‌کنند.اگر این حالت به طور مداوم و برای مدتی طولانی در افراد اتفاق بیفتد به افسردگی تبدیل می‌شود.ناراحتی به چند شکل نمود پیدا می‌کند:گریهخلق‌و‌خوی گرفتهبی‌رمقیسکوتفاصله گرفتن از دیگرانترسترس احساسی قدرتمند است و نقش مهمی در بقا دارد. وقتی با خطر روبرو می‌شوید و ترس را تجربه می‌کنید، با حالتی به نام "پاسخ جنگ یا گریز" روبه‌رو می‌شوید.در این حالت، عضلات‌تان منقبض می‌شود، ضربان قلب و تنفس شما افزایش می‌یابد، ذهن‌تان هوشیار‌تر می‌شود، و بدنتان در موقعیتی قرار می‌گیرد که یا خود را از خطر دور می کند و یا می ایستد و با خطر می‌جنگد.این احساس به حالت‌های زیر بروز می‌کند:حالت‌های صورت: بزرگ شدن چشم‌ها و عقب‌رفتن چانهزبان بدن: تلاش برای پنهان شدن یا فرار از خطرواکنش‌های فیزیولوژیکی: تنفس سریع و ضربان قلب تندالبته همه افراد ترس را به یک شکل تجربه نمی‌کنند. ممکن است برخی از افراد نسبت به ترس حساس‌تر باشند و اتفاق‌های خاص، آسان‌تر باعث تحریک این افراد شود. بعضی دیگر از مردم به دنبال موقعیت‌های ترسناک هستند. ورزش‌های شدید، فیلم‌های ترسناک و هر هیجانی که باعث ترس شود، برای آنها لذت‌بخش است.قرار گرفتن پیاپی در معرض ترس، منجر به آشتی و سازگاری با آن می‌شود و به مرور، احساس ترس و اضطراب را در فرد كاهش می‌دهد.تنفرتنفر یکی دیگر از شش احساس اصلی است و به حالت‌های زیر بروز داده می‌شود:زبان‌بدن: دور شدن از عامل به وجود آورنده تنفرواکنشهای‌فیزیکی: ​​مانند استفراغ یا اوغ زدنحالت‌های صورت: مانند چین‌خوردن بینی و کج‌کردن لب بالاییاین حس می‌تواند ناشی از مواردی چون: مزه ناخوشایند، بوی نامطبوع، دیدن صحنه‌ای خاص و… باشد.محققان معتقدند که این احساس به عنوان واکنشی در برابر غذاهایی که ممکن است مضر یا کشنده باشند، تکامل یافته است.به عنوان مثال، وقتی افراد غذایی را که فاسد شده بو می‌کنند یا اتفاقی، آن را مزه می‌کنند، بلافاصله نسبت به آن واکنش نشان می‌دهند.بهداشت نامناسب، عفونت، خون، فساد، و مرگ نیز این احساس را ایجاد می‌کنند که در حقیقت واکنش بدن برای جلوگیری از مواردی است که ممکن است بیماری‌هایی را به ما انتقال دهد.خشمخشم یک احساس قوی است که با حس دشمنی، اضطراب، ناامیدی و عصبانیت نسبت به دیگران مشخص بروز می‌کند. خشم نیز مانند ترس، حالت "پاسخ جنگ یا گریز" را در بدن ایجاد می‌کند.هنگامی که یک تهدید احساس عصبانیت و خشم را در بدن ایجاد می‌کند، ناخودآگاه تلاش می‌کنید که برای محافظت از خود، به نحوی آن را دفع کنید.حالت‌های صورت: مانند اخم یا خیره شدنزبان بدن: مانند موضع‌گیری شدید یا دور شدن از عامل خشمتُن صدا: مانند ناخوشایند صحبت‌کردن یا فریاد زدنپاسخ‌های فیزیولوژیکی: مانند تعریق یا قرمز شدنرفتارهای پرخاشگرانه: مانند ضربه‌زدن، لگد زدن یا پرتاب اشیاءدر حالی که خشم اغلب به عنوان یک احساس منفی تلقی می‌شود، اما می‌تواند حالتی مثبت باشد.خشم به شما در مشخص شدن نیازهای‌تان در یک رابطه کمک می‌کند و نیز می‌تواند شما را به انجام اقدام و یافتن راه‌حل برای مواردی که آزارتان می‌دهد، انگیزه دهد.با این وجود، وقتی که بیش از حد خشمگین شوید یا به طریقی ناسالم و خطرناک این حس را بروز دهید، برای شما مشکل‌ساز خواهد بود. عصبانیت کنترل‌نشده به سرعت به تجاوز، سوءاستفاده یا خشونت تبدیل می‌شود که پیامدهای روحی و جسمی سنگینی چون ناتوانی در تصمیم گیری منطقی، و تاثیر بر سلامت جسمی شما خواهد داشت. خشم با بیماری‌های عروق قلب و دیابت مرتبط است. همچنین رفتارهای ناسالمی چون رانندگی خطرناک، مصرف الکل و سیگار کشیدن را در پی دارد.تعجبتعجب یکی دیگر از شش نوع اصلی احساسات انسانی است و معمولاً کوتاه مدت است و با یک واکنش شگفت‌انگیز فیزیولوژیکی نسبت به پیشامدی غیرمنتظره ایجاد می‌شود. این احساس می تواند مثبت، منفی یا خنثی باشد.تعجب اغلب با این موارد مشخص می‌شود:حالت‌های صورت: مانند بالا بردن ابروها، باز شدن چشم‌ها و دهانپاسخ‌های جسمی: ​​مانند پرش به عقبواکنش‌های کلامی: مانند فریاد زدن، جیغ زدن یا باز ماندن دهانتعجب نیز همچون ترس و خشم، می‌تواند باعث ایجاد حالت "پاسخ جنگ یا گریز" در بدن شود.هنگام حیرت کردن، میزان آدرنالین بالایی در بدن ایجاد می‌شود که به آماده‌سازی بدن برای مبارزه یا فرار کمک می‌کند.تحقیقات نشان داده است که افراد تمایل دارند گاهی احساس سورپرایزشدن یا غافلگیری را تجربه کنند.به همین دلیل است که وقایع غافلگیرکننده و غیرمعمول در اخبار، بیشتر از دیگر مورد توجه قرار می‌گیرند. حتی تحقیقات نشان داده که افراد علاقه بیشتری به بحث‌ها، اتفاقات و مسائل تعجب‌برانگیز دارند.