۹ ترند اصلی ICT در سال‌های آینده؛ قسمت اول: هوش مصنوعی

در طول نزدیک به ۶۰ سال گذشته، قدرت محاسباتی کامپیوترها ۱ تریلیون بار بهبود یافته است. این به خاطر آن است که هر فناوری جدیدی، می تواند پایه و اساس تکنولوژی دیگری شود و این موضوع می تواند باعث به وجود آمدن چرخه ای شود که هر روز و دقیقه نوآوری و پیشرفت های جدیدی به وجود می آورد. همین است که همگام شدن با ترندهای روز IT را برای بسیاری از کسب و کار ها و متخصصین دشوار می کند.ما در این سلسه مقاله که در پایگاه دانش گروه فن آوا منتشر می شوند، آخرین روندهای فناوری اطلاعات در سال ۲۰۲۱ را در ۹ عنوان اصلی شامل هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، امنیت سایبری، گزینه های جایگزین برای رایانش ابری، شبکه ۵G، واقعیت مجازی، واقعیت افزوده، چت بات و بلاک‌چین بررسی میکنیم. با اینکه بسیاری از این عناوین را چندسالی هست که میشنویم، اما ما در اینجا در سه بخش هریک را بررسی خواهیم کرد؛مزایای هرکدام، مشکلات و نگرانی های کاربران در استفاده از آن و آینده ای که برای هرکدام پیشبینی می شود.طبق قانون مور ، سرعت پردازش رایانه ها هر ۱۸ ماه دو برابر می شود. به همین دلیل است که کل پیشرفت فناوری قرن اول را نمی توان با پیشرفت فقط ۱۰ سال گذشته مقایسه کرد. بسیاری از ترندها آمدند ، تأثیر خود را گذاشتند و اکنون با فناوری هایی بهتر جایگزین شده اند. اما این یک قانون همیشگی نبوده. بعضی از فناوری ها به وجود آمدند و سال ها زمینه ساز دیگر پیشرفت ها شده اند که نمونه کامل و بارز آن اینترنت است. از آرپانت(ARPANET) تا شبکه جهانی وب(world wide web) راه بسیار طولانی ای طی شده تا اکنون ما بتوانیم از اینترنت به عنوان سکویی برای توسعه و پیشرفت سایر فناوری ها استفاده کنیم.۱-هوش مصنوعیهوش مصنوعی در سال ۲۰۲۱ دقیقا همانند سال های پیش، یک موضوع بحث برانگیز در حوزه ICT دنیا محسوب می شود. طی سال های اخیر، فناوری های مرتبط با هوش مصنوعی کارآیی های فوق العاده ای از خودشان نشان داده اند که قبل از این مردم عادی فکر میکردند شاید فقط در فیلم های علمی-تخیلی ممکن باشد. اما موضوع اصلی در مورد هوش مصنوعی آن است که نه تنها نشانه ای از توقف و سکون را از خود نشان نمی‌دهد بلکه هر روز کاربردهای جدیدتری از آن در زندگی شخصی و کاری خود برای آن مشاهده می کنیم. اگر بخواهیم آینده این صنعت را در یک جمله توصیف کنیم، تنهای جمله‌ی ممکن این است: یک پتانسل بی حد و حصر!.هوش مصنوعی یک اتفاق جدید نیست! از نخستین تلاش های آلن تورینگ در دهه ۱۹۵۰ تا امروز، این مفهوم تغییرات بسیاری کرده. با اینکه استفاده های فراوانی از این فناوری در زمینه های مختلف از جمله کشاورزی، پزشکی، نظامی و حتی در زندگی روزمره و عادی میلیون ها نفر می شود، اما همچنان بعضی از نگرانی هایی که از روز اول وجود داشته، از طرف مردم و حتی کارشناسان در مورد این موضوع ابراز می شود. بزرگترین ترس را شاید بتوان با عنوان”قیام ربات ها” توصیف کرد. چیزی که کارشناسان ادعا میکنند تا سال ۲۰۳۰، بیش از ۷۳ میلیون شغال به طور کلی منسوخ می شونداما در طرف مقابل پاسخ محکمی وجود دارد. هوش مصنوعی به همان اندازه که می تواند باعث از دست رفتن شغل برای عده‌ای شود، میتواند مشاغلی را نیز ایجاد کند. به عنوان مثال می تواند برای توسعه دهندگان نرم افزار و متخصصان این حوزه زمینه‌های جدیدی برای فعالیت به وجود آورد. پس با آموزش افراد، میتوان مشاغل زیادی را جایگزین شغل های از دست رفته قبلی کرد.نقاط قوت هوش مصنوعیکارآمدی: ماشین‌آلات و برنامه های مجهز به هوش مصنوعی قادر به پردازش داده ها با سرعت و دقت شگفت انگیزی هستند. بنابراین، وظیفه ای که انجام آن توسط یک متخصص نیاز به چند ساعت زمان دارد، می تواند در عرض چند ثانیه انجام شود.خطای کمتر: خطای انسانی یکی از رایج ترین انواع خطاها است و راه حل های مبتنی بر AI از آن عاری هستند. سیستم‌های هوش مصنوعی دچار اختلال تمرکز ، خستگی ، استرس و مواردی از این دست نمی شوند که منجر به اشتباهات ساده یا حتی پیچیده و خطرناک شود. مهم تر از همه این سیستم‌ها احساسات ندارند، بنابراین هر کاری که انجام می دهند بر اساس منطق و برنامه های از پیش معین است.توانایی کار بی وقفه: ماشین آلات خسته نمی شوند و به استراحت نیاز ندارند. شاید یکی از بزرگترین مزایای هوش‌مصنوعی نسبت به انسان آن باشد که تا زمانی که ماشین آلات به صورت مناسب تعمیر و نگهداری شوند می‌توانند بی وقفه انجام وظیفه کنند.کار در شرایط خطرناک: بدون شک بدن انسان در مقایسه با یک ماشین شکننده است. کارهای زیادی وجود دارد که هم خطرناک است و هم پیچیده. مشکل ما با یک ماشین ساده و بدون هوش مصنوعی آن است که این ماشین اساسا نمی داند در شرایط حساس و پیچیده چه کاری باید انجام دهد، از طرفی کار در شرایط ریسکی جان انسان ها را به خطر می اندازد. راه حل چیست؟ ماشینی مجهز به هوش مصنوعی و ساخته شده از مواد مقاوم که قادر به انجام عملیات های پیچیده است.چالش های پیش روی هوش مصنوعی:هزینه ها: با در نظرگرفتن هزینه های نصب ، بهره برداری و تعمیر و نگهداری، فناوری AI نمیتواند ارزانترین راه حل برای پیاده سازی سامانه‌های مورد نیاز باشد. در نتیجه کسب و کارهایی که توانایی پرداخت هزینه‌های آن را داشتند، همین حالا هم به راحتی در حال بهره بردای از مزایای آن هستند. اما مشاغل کوچک تر فعلا باید امیدوار به کاهش هزینه‌ها در آینده باشند.وابستگی به ماشین: هوش مصنوعی زندگی ما را آسان می کند پس طبیعتا، وابستگی ما به ماشین هم هر روز بیشتر می‌شود. نتایج این موضوع چیزی است که به مرور زمان مشخص خواهد شد. مطمئنا وابستگی بیشتر ما به فناوری‌های مرتبط با هوش مصنوعی به مرور زمان هوش ، آمادگی جسمانی و توانایی ذهنی ما را تحت تاثیر قرار خواهد داد.محدودیت: با اینکه اپلیکیشن‌های این حوزه هوشمند هستند و درست است که ما یکی از بارزترین ویژگی‌های سیستم‌های هوش مصنوعی را قدرت پردازش بسیار زیاد آن‌ها بیان کردیم اما این سیستم‌ها هرچقدر هم که قوی باشند، همچنان براساس یک سری کدهای برنامه نویسی از قبل نوشته شده کار میکنند. آنها تخیل یا خلاقیت شخصی ندارند و با تجربه کردن، رشد نمی‌کنند. اگرچه توانایی ذخیره داده‌های زیادی را دارند و می توانند با سرعت نور پردازش کنند، با این حال، در مواجهه با مسائل جدیدی که برایشان دستورالعملی تعریف نشده، قطعا مرتکب خطا یا خرابی می شوند..از بین رفتن بعضی مشاغل: اکثر مشاغلی که به نوعی کارهای تکراری انجام میدهند، قابلیت خودکارسازی دارند. این به معنای بیکاری برای میلیون ها نفر است. شاید اگر هزینه‌های مربوط به خودکار‌سازی بالا نبود، تا الان میلیون‌ها کارگر در سرتاسر دنیا بیکار شده بودند. این موضوع قطعا بزرگترین تهدید برای این صنعت نوپا محسوب می شود. جایی که مردم هوش مصنوعی را در رقابت با خود میبینند.محبوب ترین نرم افزارهای حوزه ی هوش مصنوعی:۱- نرم افزار Apache PredictionIOApache PredictionIO یک نرم افزار متن باز (open-source) در حوزه یادگیری ماشین است که از موارد بسیاری مانند یکپارچه سازی داده‌ها، مدیریت زیرساخت داده‌ها، ارزیابی و تنظیم انواع موتورهای کامپیوتری و پاسخ بلادرنگ به درخواست ها پشتیبانی می کند.۲- نرم افزار TensorFlowاین نرم افزار در واقع یک کتابخانه سیمبلیک ریاضیاتی برای یادگیری ماشین است که به ابزارهای مختلف مانند Jupyter Notebooks, Facets, the TensorBoard, a Debugger و انتقال یادگیری مجهز شده.۳- نرم افزار IBM SPSSاین نرم افزار یک پلتفرم برای رسیدن به هوش و قدرت پیشبینی است که به ما یک بینش عملی و قابل درک از میان انبوهی از اعداد و داده‌ها می دهد.۴- نرم افزار OpenCV:این نرم افزار یک یک نرم افزار متن باز و رایگان یادگیری ماشین و بینایی ماشین است.۵- نرم افزار sci-kit learn:یک پلتفرم رایگان یادگیری ماشین که می تواند به پیش بینی رفتار مصرف کننده کمک کند. ابزارهای مختلف آن از جمله کاهش ابعاد ، رگرسیون و انتخاب مدل می تواند در انجام تجزیه و تحلیل ها و پیش بینی ها کمک های بسیاری کنند.