شورای عالی بورس در بازار سهام ایران

ممکن است شما هم در اخبار و یا از اطرافیانتان شنیده باشید که به عنوان مثال شورای عالی بورس یک قانونی را تصویب کرده است و ... . اگر نمی دانید که شورای عالی بورس چیست و از چه افرادی تشکیل شده و چه وظایفی دارد، با ما در ادامه ی این مقاله همراه باشید.شورای عالی بورس و اوراق بهادار (که مختصرا به آن شورای عالی بورس میگوییم)، نقش اساسی و اصلی در تعیین راهبردهای بازار سرمایه و نظارت بر سازمان بورس را دارد. این یعنی در واقع شورای عالی، ناظر سازمان بورس است و مرجع سیاست گذاری های بازار سرمایه می باشد.شورای عالی بورس بالاترین رکن بازار اوراق بهادار است و تصویب سیاست های کلان بازار سرمایه بر عهده آن می باشد.شورای عالی بورس از چه کسانی تشکیل شده است؟وزیر امور اقتصادی و دارایی (رئیس شورا)رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار (سخنگو و دبیر شورا)وزیر بازرگانیرئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایرانرئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایرانرئیس اتاق تعاوندادستان کل کشور یا معاون وییک نفر نماینده از طرف کانون‌هاسه نفر خبره مالی (از بخش خصوصی، با مشورت تشکل‌های حرفه‌ای بازار اوراق بهادار به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیئت وزیرانیک نفر خبره (از بخش خصوصی، به پیشنهاد وزیر ذیربط و تصویب هیئت وزیران برای هر بورس کالایی)مدت مأموریت اعضای سه بند پایانی پنج سال است و آنان را نمی‌توان از میان اعضای هیئت مدیره و کارکنان سازمان بورس و اوراق بهادار انتخاب کرد، و انتخاب مجدد این اعضا حداکثر برای دو دوره امکان‌پذیر است.وظایف شورای عالی بورس چیست؟الف) نظارت بر بازار سرمایه:تعیین سیاست های کلی و نظارت عالیه برای ساماندهی و توسعه بازار و نظارت بر اجرای قوانین.پیشنهاد آیین نامه به هیئت وزیران برای اجرای قانون.وضع مقررات در محدوده ای که قانون برای شورا مشخص کرده.تصویب ابزار های مالی جدید.صدور، تعلیق و لغو مجوز فعالیت بورس ها، بازار های خارج از بورس، شرکت های سپرده گذاری و تسویه وجوه و شرکت های تامین سرمایه.ب) نظارت بر سازمان بورس:وظایف شورا در این بخش هم شامل موارد زیر است:انتخاب یا برکناری اعضای هیئت مدیره سازمان و تعیین رئیس هیئت مدیره به پیشنهاد اعضا.تصویب بودجه و صورت های مالی سازمان.انتخاب بازرس و حسابرس سازمان و تعیین حق الزحمه آن.تصویب و نظارت بر نوع و میزان وصولی های سازمان.نظارت بر فعالیت و رسیدگی به شکایات از سازمان.انتخاب اعضای غیر قضایی هیئت داوری (که مرجع رسیدگی به اختلافات بازار سرمایه است) و تعیین حق الزحمه.اعطای مجوز برای معاملات اوراق خارجی یا معامله توسط افراد غیر ایرانی.سایر وظایف:این بخش از وظایف، بیشتر در موارد اضطراری یا در شرایط خاصی پیش می آید، مهمترین وظایف شورای عالی بورس شامل موارد زیر است:موافقت با تمدید تعطیلی بورس یا توقف معاملات در شرایط اضطراری.تعیین مصادیق تشکل های خود انتظام (مثل بورس سهام یا کالا) و نهادهای مالی.تهیه اساسنامه سازمان و تصویب در هیئت وزیران.چارت سازمانی شورای عالی بورسحالا که با اعضای شورای عالی بورس آشنا شدیم، باید به جایگاه هر یک از آن‌ها نیز اشاره کنیم. وزیر امور اقتصاد و دارایی ریاست شورا را به عهده دارد. سخنگو و دبیر این شورا نیز، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار است. نمایندگان بورس‌ کالا نیز تنها در جلساتی حاضر خواهند شد که مربوط به مسائل همان بورس‌ باشد.مطابق قوانین، مصوبات به منظور اجرایی شدن نیاز به تایید رئیس شورا دارند. اگر رئیس شورا به هر دلیلی مصوبه‌ای را تایید نکند، دیگر نمی‌توان آن را اجرایی کرد. اما سوالی که در این‌جا پیش می‌آید این است که چرا باید وزیر اقتصاد (که نماینده‌ای معتبر از دولت است.) در تصمیم‌های بازار سرمایه نقشی به این پررنگی داشته باشد؟ آیا این مسئله مانع از آن نمی‌شود که بورس به عنوان یک سازمان مستقل به فعالیت خود ادامه دهد؟ آیا آزادی عمل بورس به این ترتیب زیر سوال نمی‌رود؟افزایش سود سهام‌داران و حمایت از دارایی‌های آن‌ها از جمله مهم‌ترین دلایل تشکیل شورای عالی سازمان بورس اوراق بهادار ایران به شمار می‌رود.پاسخ این سوال‌ها منفی است. چرا که به منظور جلوگیری از تصمیم‌های جهت‌داری که ممکن است به نفع قشر خاصی باشد، اعضای شورا باید فعالیت‌های دو سال اخیرشان را به سمع و نظر رئیس قوه‌ی قضاییه برسانند. به این ترتیب صحت عملکرد اعضا و در نتیجه شورا مشخص خواهد شد. هم‌چنین در صورت بروز تخلفاتی نظیر استفاده‌ی‌ مستقیم یا غیرمستقیم از اطلاعات نهانی، قانون با متخلفان برخورد خواهد کرد. اکنون می‌توان دریافت که ساختار سلسله‌مراتبی این شورا به گونه‌ای طراحی شده است که جلوی هرگونه تخطی یا اعمال سلایق شخصی را می‌گیرد.منابع اصلی:- https://alirezamehrabi.com/bours/capital-market-expressions/what-is-the-supreme-council-of-the-stock-exchange- https://stockquestions.blog.ir/post/%D8%A7%D8%B9%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF- https://charisma.ir/blog/educations/496/%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3- https://akhbarbourse.com/supreme-council-of-stock-market/