سولفات روی

نقش روی در سلامت دام:روی یکی از هفت رکن اساسی تغذیه بوده و برای رشد تمام گونه های جانوری ، گیاهی و انسانی مورد نیاز می باشد. روی یکی از مواد معدنی مفید و موثر در رشد بوده و بعد از آهن بیشترین میزان را در حیوانات دارد. مقدار روی در گیاهان مرتعی و علوفه ای به دلایل آهکی بودن دخاک های زیر کشت ، عدم رواج مصرف کود های محتوی عناصر ریز مغذی بسیار اندک بوده و در حد 20 الی 30 میلی گرم در کیلوگرم ( بر مبنای وزن خاک) متغیر می باشد. در حیوانات فقدان روی در رژیم غذایی سبب کاهش سریع اشتها، کاهش میزان رشد و زایمان زودرس می گردد. نیاز به روی در جانوارن با تولید مثل، مرحله رشد، وضعیت تغذیه ای ، فشار، استرس و محیط تغییر می کند. روی به طور عمده در ماهیچه ها و کبد ذخیره می شود. اما در گلبول قرمز و سفید ، شبکیه ی چشم، استخوان، پوست، کلیه ها و پانکراس یافت می شود.علایم کمبود روی در انسانامروزه در پزشکی از ویتامین های A و E و از فلزات روی و سلنیم به عنوان آنتی اکسیدان ( آنتی اکمسیدان ها موادی هستند که از خستگی و مرگ سلول ممانعت می کنند) نام می برند.در اوایل دهه ی 1960، Prasad در دانشگاه شیراز برای اولین بار عارضه ی کمخونی را که با سندرم کوتاهی قد و بلوغ دیررس توام بود به کمبود روی مربوط دانست. در این افراد غلظت روی در پلاسمای خون بسیار پایین بوده و دارای حس چشایی بسیار پایینی به ویژه در خانم های خانه دار می باشند.هنگامی که برای این افراد (19-23 ساله) روی تجویز شد، طول قد آن ها در شش ماهبه طور متوسط حدود 5 الی 10 سانتی متر افزایش یافت. کمبود Zn سبب اختلال در سیستم ایمنی ، ریزش مو و ایجاد زخم های مزمن و مصرف آن به صورت سولفات روی، گلوکونات روی و یا سیترات روی ، باعث کاهش عفونت و ترمیم سریع زخم می شود.یکی از علل مهم اسهال کودکان کمبود Zn می باشد. این کمبود به وضوح در کشور های در حال رشد رایج بوده و باعث صدمه به سیسم ایمنی بدن و افزایش شیوع بیماری های عفونی گردیده است. کمبود روی در زنان باردار ، اختمال سقط جنین و یا زایمان پیش از موعد را سبب می گردد. در آزمایش هایی که بر روی تعداد زیادی از بانوان باردار آمریکایی که نوزاد زودتر از موعد به دنیا می آورند، کمبود روی کاملا مشهود بود.کمبود روی در دوران بارداری باعث تولد نوزاد با وزن کم ، زایمان زودرس و کاشه رشد جنین می شود. اثرات گوناگون این ماده از طریق تاثیر بر متابولیسم هورمون های آندروژن، استروژن و پروژسترون به همراه پروستاگلاندین ها اعمال می شود.کمبود Zn عمل غدد پارا تیروئید را کند نموده و نهایتا سبب افزایش پوسیدگی دندان می شود. کمبود این عنصر در دوران بارداری و شیر دهی بر ساختار دندان ها موثر بوده و سبب تسریع در پوسیدگی دندان ها می شود. محققین ثابت کرده اند افرادی که مینای دندان آن ها دچار کمبود Zn باشد زودتر دچار شکستگی های مینا و عاج دندان می گردند. کمبود Zn باعث بعضی اختلالات روانی در افراد می شود. با کمبود این ماده ضریب هوشی کاهش می یابد. در کمبود آهن تنها هموگلوبین خون پایین است( خستگی و ضعف عمومی) ولی اگر کمبود آهن با کمبود Zn همراه باشد علاوه بر علایم فوق عوارض پوستی ، بزرگی کبد و طحال نیز شیوع بیشتری می یابد.تحقیقات انجام شده در داخل کشور نشان می دهد که کمبود این ماده در جامعه ی ما بسیار مشهود است و حتی برخی از منابع خارجی درصد کمبود Zn در افراد جوامع قاره آسیا را بیش از 90 درصد نیز گزارش نموده اند.قرص سولفات روینام فارسى زينک سولفات نام انگليسى ZINC SULFATE نام تجارى دارو Zinc 220 گروه دارويى تأمين‌کننده روىاشكال‌ دارويي سولفات‌ روی:Capsule: 220 mg مكانيسم اثر براى ترميم کافى و تکامل استخوانى و مفصل (روى %23) مورد نياز است.مكانيسم‌ اثر سولفات‌ روي:روي‌ براي‌ حفظ ساختمان‌اسيدهاي‌ نوكلئيك‌، پروتئين‌ها و غشاهاي‌سلولي‌ ضروري‌ است‌. به‌علاوه‌، رشدطبيعي‌ و تقسيم‌ سلولي‌، ترميم‌ بافتي‌، بلوغ‌جنسي‌ و دستگاه‌ توليد مثل‌، عادت‌ به‌تاريكي‌ و ديد در شب‌، التيام‌ زخمها، دفاع‌ايمني‌ بدن‌، ادراك‌ چشايي‌ و احتمالا بويايي‌از اعمال‌ فيزيولوژيك‌ وابسته‌ به‌ روي‌مي‌باشند.جمع بندی:بر پایه ی گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) ، رتبه بهداشتی ایران در میان 192 کشور جهان 123 می باشد که متاسفانه رتبه ای بسیار پایین است و علت اصلی آن سوتغذیه می باشد. به رغم آنکه بیش از 85 درصد مردم کشور ما سیر هستند، لیکن حدود 90 درصد آنان به نحوی دچار گرسنگی سلولی می باشند.منبع:روی (Zn) عنصری فراموش شده در چرخه ی حیات گیاه ، دام و انسان (چاپ دهم) نویسندگان: دکتر محمد جعفر ملکوتی، مرحوم دکتر امین ملکوتی، دکتر عیسی بای بوردی، دکتر عزت الله خامسی