چگونه کودک خود را تنبیه کنیم

تنبیه بدنی یا تشویقدر مشاوره تلفنی کودک چه اصولی برای تنبیه کودک باید رعایت شود. لطفا متن زیر زیر را با دقت بخوانید.ظهر داغ تابستان است عرق از سر و روی همه می بارد، گرما کلافه کننده است ایستگاه مترو خیلیشلوغ است همه برای رفتن عجله دارند مادرو فرزندی باهم وارد مترو می شوند ،بچه می خواهدروی صندلی بنشیند اما صندلی خالی نیست ،بچه شروع به داد و فریاد و گریه می کند مادر آهستهمی گوید :باید صبر کنیم تا صندلی خالی بشهبچه گوشش اصلا بدهکار نیست فریاد می زند و می گوید "من میخوام بشینممادرکه معلوم است حسابی خسته و کلافه است دست بچه را محکم می کیرد و می گوید" باید صبرکنی می فهمی!بچه لگد می زند و کیف مادر را می کشد .مادر عصبانی می شود و با پشت دست توی دهان بچه میزند فریاد بچه بلند تر می شود ؛صدای همه کسانی که در مترو نشسته اند بلند می شود.حوصله بچه ندارین برای چی بچه میارین؟ -ما ده تا بچه بزرگ کردیم یکی شون این جوری تو رومون نایستادند -از دست بچه های این دوره زمونه -خیلی از ماها در طول روز با این صحنه ها روبرو شده ایم یا شاید خودمان با این مشکل دست وپنجه نرم می کنیمتربیت در دنیای امروز مسئله بسیار پیچیده ایست که نیاز به آموزش و مهارت دارد؛اگر می توانستیم کودک مان را فقط با روش های مثبت تربیت کنیم خیلی عالی بود اما همیشه تشویقجوابگو نیست و گاهی باید از محدودیت ها کمک گرفت.خیلی از پدر و مادرها هنوز نمی توانند تشخیص دهند کجا از تشویق استفاده کنند و کی از تنبیه .تشویق را خیلی ها بلدند ولی تنبیه کردن قاعده و قانونی دارد که نیاز به اموزش دارد .در بسیاری از موارد تنبیه به تنهایی نمی تواند نتایج دلخواه را فراهم کند زیرا یک روش منفی است،غالب پدر و مادرها در تنبیه به کودک می گویند: "این کار را نکن!"اما به او یاد نمی دهند به جای انجام ندادن این کار، چه باید بکند؟وقتی تنبیه را بدون تقویت رفتار شایسته ،به کار می بریم کودک نمی داند رفتارناپسند را با چهرفتاری جایگزین کند.سارا که به خاطر بالا رفتن از صندلی و برداشتن لیوان شیشه ای تنبیه شده و در حالی که گریه میکند، می گوید: دیگر از صندلی بالا نمی روم!تا این جا خوب است، اما سارا نمی داند باید لیوان را چگونه و از کجا بردارد؟سارا یاد گرفته چهکاری را انجام ندهد اما نمی داند باید چه کار کند؟از آنجایی که تنبیه به عنوان یک روش مدیریتی به کار برده می شود، لازم است با اصول آن آشناشویم.اصول تنبیهتنبیهی را انتخاب کنید که رفتار ناخواسته را کاهش دهد -به یاد داشته باشید که تنبیه هنگامی موثر واقع می شود که بروز رفتار نامناسب را کاهش دهد نه اینکه اصل رفتار به فراموشی سپرده شود.مادر سارا او را به خاطر پاره کردن کتاب ،به اتاقش فرستاده سارا در اتاق مشغول بازی با کامپیوترو اسباب بازی هایش شده و اصلا فراموش کرده که برای تنبیه در اتاق است.قبل از تنبیه نتایج آن را بررسی کنید. -اگر رفتار بد کاهش یافته بود می توانید دوباره از این روش استفاده کنید در غیر این صورت اینروش بازدهی ندارد.در تنبیه زیاده روی نکنید. -اگر از یک روش بیش از حد استفاده کنید کودک به آن عادت خواهد کرد و تنبیه به تدریج ،تاثیرشرا از دست می دهد.هر اقدامی هرچند که موثر باشد ،مثل ممنوعیت تماشای تلویزیون، تنبیه بدنی،محرومیت و...با استفاده ی بیش از حد ،تضعیف می شود و اثر مورد نظر را نخواهد داشت.از تنبیه در کنار روش های مثبت استفاده کنید؛ -تنبیه به تنهایی رفتار خوب را به کودک نمی آموزد .باید به کودک تفهیم کنید چه کاری را نباید انجام دهد و در قبال رفتار مثبتی که به جای کار ناشایستشانجام داده باید، پاداش دریافت کند.اگر کودک هنگام عبور از خیابان می دود، ابتدا باید روش عبور از خیابان را آموزش ببیند، سپس بهخاطر منتظر ماندن و صبر کردن و عبور با احتیاط از خیابان ، تحسین شود.با این روش تاثیر تنبیهخیلی بیشتر می شود.تنبیه را به تعویق نیندازید. -اگر قصد تنبیه کودک تان را د ارید بلافاصله پس ازرفتار نادرست، این کار را انجام دهید .آنچهباعث کنترل رفتار انسان می شود،پیامد بدون وقفه است.جمله ی:"صبر کن تا بابات بیاد"یا"بزار برسیم خونه به حسابت می رسم"جمله تکراری است کهتاریخ مصرفی درستی ندارد و بیشتر وقت ها فراموش می شود و کودک به خوبی این را می داند.هر تنبیهی اثرش را با گذشت زمان از دست می دهد وتنبیهی که مدتی بعد از خطا صورت بگیردنتیجه ای ندارد چون کودک ارتباط تنبیه را با رفتار ناپسندش درک نمی کند و در نتیجه ثمری ندارد.همیشه پیآمد را تشریح کنید -کودک باید بداند چه رفتاری شما را ناراحت می کند و در صورت پافشاری در انجام در انجام آنواکنش شما چه خواهد بود؟تصمیم خود در پی رفتار اشتباه و نتایج رفتار غلط را برایش کاملاتوضیح دهید .ثابت قدم باشید -تنبیه موثر، یک تنبیه بی وقفه و قابل پیش بینی است.تنبیه باید در تمام مواردی که کودک یک خطا را مرتکب می شود به یک صورت انجام شود، مثلاهمیشه به دنبال پرت کردن اجسام به وعده خود عمل کنید و همیشه یک تنبیه را در نظر بگیرید تاکودک بداند در صورت پرت کردن اجسام باید منتظر همان پیامد باشد.الکی تهدید نکنید -کودک را با تنبیهی که قادر به انجامش نیستید تهدید نکنید.همیشه به حرفی که گفتید عمل کنید و چیزی را می گویید جدی بگیرید .تهدیدهای پوچ و ناپایدار بهرفتارهای نادرستی می انجامد که تثبیت شده است و در برابر تغییر مقاوم تر است.پیش از واکنشنشان دادن دومین سومین یا دهمین فرصت را به او ندهید و تنبیه تان را عملی کنید.برای اصلاح رفتار کودک به او فرصت دهید -هدف از تنبیه اصلاح رفتار است پس فرصت دهید تا آموخته هایش را نشانتان دهد.اگر تنبیه خیلی طولانی شود ممکن است کودک فرصت پیدا نکند رفتارش را اصلاح کند وقتی کودکاز تلویزیون دل نمی کند و برای خوردن شام دیر سر سفره حاضر می شود اگربرای تنبیهش، بهمدت یک ماه او را قبل از غذا خوردن از تلویزیون محروم کنید او اصلا فراموش می کند که اینتنبیه برای چه بوده و نمی تواند رفتارش را اصلاح کند.تنبیه بدنی باید کنترل شده و مختصر باشد -تنبیه بدنی هرگز یک اصل نیست ولی گاهی ما ناچار می شویم از این روش استفاده کنیم.تنبیه بدنیهرگز نباید با شدت و از روی عصبانیت باشد.وقتی فاطمه سه ساله می خواهد سوزن را داخل پریز برق کند فریاد می زنید که این کار را نکن وضربه ملایمی پشت دستش می زنید.برای یک کودک سه ساله این روش موثرتراست از یک نطق بیسر و ته درباره الکتریسته و چگونگی عبور برق از اجسام رسانا و نارسانا و چگونگی برق گرفتن.روش دیگر این است که دست کودک را بگیرید و او را از انجام کار غلطش منع کنید. وقتی کودکدر حال وارسی قوطی های شوینده و بعضا خطرناک است بهتر است دستش را بگیرید و او را ازصحنه خارج کنید و شوینده ها را از دسترش دور کنید.بهتر است به جای واکنش احساسی هنگام عصبانیت، یک رفتار سنجیده به خرج دهید که کنترل شدهو هدفمند باشد و در حد یک ضربه کوچک پشت دست یا ضربه ارام به باسن کودک باشد.هر گز هنگام عصبانیت از تنبیه بدنی استفاده نکنیدهر گز از ترکه خط کش کمربند یاامثال ان استفاده نکنید.بهتر است به جای تنبیه بدنی از روش هایی ماند محروم کردن موقتی،و تصحیح بیش از حد ،گرفتنبعضی امتیازات ،محدود کردن و غیره استفاده کنید.چند روش جایگزین تنبیه بدنی1 محروم کردن موقت -این روش زمانی موثر است که کودک چیزی باارزشی را که دوست دارد از دست بدهد ،و از طرفیاین محرومیت باید کوتاه مدت و موقت باشد تا تاثیرگذار باشد.می توانید کودک را از محل بازی اش به مکانی که خسته کننده است و هیچ سرگرمی ندارد اخراجکنید)این محل نباید تاریک یا ترسناک باشد(جایی که از جریان فعالیت خانواده و محل مورد علاقهکودک جدا باشد، این مکان حتی می تواند روی مبل پذیرایی باشد.قبل از محرومیت به کوک تان توضیح دهید که اگر رفتار ناپسندش را ادامه دهد او را به اتاقش میفرستید .مدت زمان محرومیت را بر حسب سن کودک تعیین کنید.محرومیت برای مدت کوتاه، موثر است در حد چند دقیقه، کودک را می توان به ازای هر سال ازسنش یک دقیقه اخراج کرد.برای یک کودک چهار ساله چهار دقیقه کافی است این زمان باعث قطع فعالیت کودک می شود اوفرصت پیدا می کند تا در آرامش از رفتاری که باعث این محرومیت شده دست بکشد2 روش تصحیح بیش از حد -این روش مجموعه ای از راه حل هایی است که یک روانپزشک برای پایان دادن به رفتارهایناخواسته پایدار،طراحی کرده است.در این روش از پیامدهای عینی برای شکستن عادت های ناپسند استفاده می شود.این روش بسیار موثرتر ازتنبیه بدنی، فریاد زدن، سرزنش کردن و رفتارهای عصبی است.براساس این روش، از کودک می خواهید رفتار ناشایست خود را اصلاح وجبران کند و در انجام اینتکلیف بکوشد، طوری که دیگر دلش نخواد آن رفتار را تکرار کند در این هنگام باید مقاومت ،گریهکردن و بداخلاقی کودک را نادیده گرفت به یاد داشته باشید که این روش آسان نیست.مثلا اگر کودک دیوار را خط خطی کرد، به او بگویید این دیوار کثیف شده و یک نفر باید آن را تمیزکند، وسایل نظافت را در اختیار کودک قرار دهید و بر تمیز کردن دیوار نظارت کنید.اگر بی چون و چرا کار را انجام داد حرف شنوی اش را تحسین کنید و آن را تقویت کنید ،اگرسرپیچی کرد با آرامش و قاطعانه بگویید، احساسش را درک می کنید و می دانید در این کار مهارتکافی ندارد،می توانید دستش را بگیرید و کمکش کنید.سپس وقتی دیوار تمیز شد از او بخواهید محل دقیق نقاشی را به شما نشان دهد. اگر دوباره رویدیوار چیزی نوشت تمام مراحل قبل را تکرار کنید و بگویید:" دوباره دیوار کثیف شد و تو دوبارهباید آ.ن را تمیز کنی و باز جای نقاشی را به من نشون بدی" قاطع باشید و هرگز خودتان دیوار راتمیز نکنید در این صورت هر چه رشته اید پنبه می شود.این روش برای ناسازگارترین بچه ها موثر است، هم برای کودکان کوچک هم نسبتا بزرگ.به یاد داشته باشید همیشه تشویق و تحسین، تاثیر بهتر و ماندگارتری دارد تا تنبیه.تنبیه همیشه آخرین راهکار است نه اولین.موفق و پیروز باشید.__ مبع مشاوره خانواده آویژه