ملا محمدحسن کولیوند

زنده‌نام "ملا محمدحسن" معروف به "ملا مئسی"، پرورده‌ی ایل بزرگ و ادب پرور ایل کولیوند است. او شاعری چیره دست بوده است شعرهای زیبایی به زبان لکی سروده و از معروف‌ترین شاعران لکستان است که به خاطر بذله‌گویی و طرح انتقاداتش در شعر، وی را با "عبید زاکانی" مقایسه می‌کنند.ایشان در سال ۱۳۲۰ خورشیدی، در روستای بُتَکی وفات یافته و در قبرستان پیرجید (پیرجِد) به خاک سپرده‌اند. ▪نمونه‌ی شعر لکی: (۱)بوده‌ام همراه يك درويشكی بُد سواره بر سُرين ايشكی گفت لُر برگو كجا خواهی تو رفت هم چنين در حين اين گرمای تفت راز خود را تو ز من مخفی مدار تا دمی گردانمت بر خر سوارواتِمِش مُوشن داوات رَحمَته كاسه، كاسه شيره، مويژَه نعمَته گِردِكون و دوغ خس، ماس و كَری تُوك شُومی كوبيه هر كی بَيریای بِلستی، اُبِلِستی، مه هم لِسالِيسی بِهم سَرِ قی پِركِرم اَرا هر دو كُرِم ِبیرَم گفت لر مگو زين حرف‌های بی‌هده دوغ و گردو اين بود، آلات سدهشيره كی لايق بود، در بزمی چنان گر تو هستی خود بسی در آز آنآنچه در بزم بزرگان جايز است نقل و ريحان، لوز و بادام و گز استو ز خورش‌های مطبخ و ز طعام مقوی بر كسی ممنوع نيست، هرچه خود راغب شویزين ميانه آش صدری فخر نيست بهتر از پندم به علم جفر نيست پوست شومی ليستن نامردمی است اين ز قانون خرد بار كمی است گفت لر حالا مرو كه بيروئت كنند گاه می‌باشد كه هم چوبت زنند واتِم ای سك چُو كُلا و خر گِيَه مَرنزانم آش صدری چوی چِيَه مر تَرخينه نيه، ماش و نوژی و لوبيه پيش از اين مِه هر خوراكِم يَه بیه.(۲)[شیرین وار] شیرین وار وه ناز، شیرین وار وه ناز ئو روژ شوخی دیم شیرین وار وه نازشایق بی واو شوق غمزه و عشوه وناز وه ناز مخراما وینه کورپه بازآگریجش داوی تیپ تیپ و مقراض صف صف چوی نظام صف آرای سربازواو دسته حیتار قطرانی قیر رنگ اسودی بیم دیز رنگی رنگارنگ ژه راس تا رکبین سر آویز وه ناز لیل وه خام مر دست گردان دا وه جاززره زر گوشان گوشواره گوهر مر زیب و زیور بارگای قیصر حاجبان چوی «قوس» «شابهرام» گور دیده‌ش پر سودا بی باده مخمورمژانه مه‌ر تیر «زال» تیرافکن نصب سر پنجه‌ی بازوی «تهمتن» خوار چوی اشکبوس بیچار چوی شغاد ای طوره بنیاد عمرم دا وه بادگوناش ابیضی شمس خاور خیز لعل آسا چوی لعل بازو «شا پرویز» بینیش شمس آسا شمع شا فغفور شعاش مر وه رشه ستاره دیجورلوان احمر گل ئو پره گلرنگ حمرا مر سر جوش کارخانه فرنگ هر تار وه گردن صاف سنتور ساز واو لحن نیم نرم ماما وه آوازهاملوش کس نیه‌ن ندارو همباز شیرین شیوه وه‌ن نیشکرین بازلیلی گل اندام گردی بانشه‌ن شیرین کمتر کس وه درگاهشه‌ندلداران دخیل وه آدم هر وه دس امان ژه کردار شوخ دیده مه‌سامانه‌ن دخیل دردم دوا کر زامم ژه وصال ویت مداوا کر.(۳)[زین حو یرده میر] زین حویرده میر، زین حویرده میر بیان کم اوصاف زین حویرده میر افسرده کهن هفتصد پشت کبیر هرچه‌ی شاه هتیه گشت هاتیه ویر ریخته و ویه رده چوی کهنه حصیر می شوم و بدیمن وینه‌ی دایا پیر عیبته مشمارم مه‌ی نوین دلگیر گله‌ی ژه‌م نه کین وه لای خان و میر قلتاق تقه لتوق چکه نتی زین هی بی تنگ و قشقن بی سینه بین هی پوسیده پیفال بی عرق گیر هی ای بوزینه شکل کار کبیر هی ای ژه سیلمبن کؤنه لت کوت هی ای گت اور چپیا کول ناشی گت هی رکاو آسین کوت به‌ن رکاو می هی ای رزوا بخور تپاله دوی هی بال تقلتوق بونه کلاش چه‌ک چرم پسه زین همونه‌ی روی تک سر تنگ سر شال باف قشقن بن قن گوش تاو درٌیا دو لو سینه بن حلقه چه چه لچو اوسا گه‌ن تیشا ای زین بهتانی وه بینا رشیا قلتاق سس وسویل خومه گه‌ن گشیا وه‌ن چو نوم ستی خشک بد تیشیا دهنه دسکار اوسا «عینه‌لی» سی گول میخ ارن ای دور جلی سه‌ر کله پته دایا پیس رستی ده‌م لخوم شاوال خومه گه‌ن لستی قاچ زین ای طور مرخ سه‌ر بریا ماینه دماغ ملاژی درٌیا لاچپ میل او وه‌ر لاراس او دوما چمان خریکه هوساسه قوما تف ار روی بوتی ئه ناشی اوسات کی تو زینی کین تا بوریمنو جات دسکار سراج کوت پالان هی نه چوی زین برگ، نه چوی پالان هی اگر پالانی چیه نرم نیین ار زین برگی کین چرا چرم نیین ار کیسه لی کین پس گیانت کوه آژ هه‌نگتینه ای طور لوهشیوه زین نیرین عرقچین چه‌ته خنک بردینه ای طور په‌ته کثیف کنه‌ف، پیس چه‌ک چول لو کیژ اور هاتی چوی ناخن غولکاسه که‌ل ترکیب ار میگون مه‌نی کرته شر دستور اژ مردی سه‌نی لولو شش و رشک جا اژ کیک سه‌نی ای شرٌی ار سر شور مانگه مه‌نی می وه ویرت بو جنگ هفت لشکر شراق و شروق گرز وراز سه‌ررم کوت گرز ار قبه‌ی اسپر ژاو کاره خجل اوسای آسنگر زین وات خدا عقل وه فرزندت بی گاهی اژ اوقات بلکم پندت بی جنگ هفت لشکر هر دونه بیه چه‌نی رزم‌گاه ژاو وه‌رم دیه بلکم بزانی تاریخ ثمود وخت گمراهی شداد و نمروداسگه‌مه بیمه هزار سال سازیا بسی‌خان و بیگ وه بینا تازیا ایسا پیر بیمه بی‌دست و بی‌پا وه مرور دهر کفتمه ار ای جا تاریخی بوشم خو بگرین یاد شه‌ش گل دره شهر دیمه وه آبادوه کار چه ماین ارا چه‌م بینه بعد اژ ای حده کی بین وه تینه زین هه‌ر مه‌نی می نوین دسپاچ آخر چرمه مای او سر سراج. (۴)مقصود و منظور رب‌العالمین ترویج آئین ختم‌المرسلین هر چه‌ن من ژه کفر کافرانم دور حق فرما «کل اثیم کفور» اثیم هر منم غمناک و محزون امیدم تونی یا صاحب اموروه‌یشتر وه درگات آوردم دخیل هم ژه دخیلات نکرده تحصیل بس آرزوم داشت پی راهنمائی تقدس زیاد دویر ژه گناهی هادی هدایت خلق گمراهی ژه شرع نبی خیلی آگاهی تا دیم پیدا بی آقای «شیخ فرج» نوری ژه ظلمت یاوا من درجبینی بین‌الله هدایتم کرد عاشق وه مقام عبادتم کردوات کوتاه مه‌که‌ر اظهار ظهور اظهار ظهور ختم آیه نورمن ژه قول او عارضم وه حق قسمت وه ضرب فی یوم‌الخندقحق وه عظمت بسم الله عظیم اسماءالحسنی، راحم‌الرحیم وه سوره الحمد راه مستقیم وه آیه شریف سمیع‌العلیم هم وه قائمان عرش عظیمت وه بنا کرده بنای قدیمت وه «روح‌الامین» وه «اسرافیلت» هم وه «میکائیل» وه «عزرائیلت» وه حق حرمت مالک نیران وه اخلاق خوش خازن رضوانوه حق «آدم»، «هابیل» و هم «شیث» وه «نوح» و «حوت»، «صالح» و «ادریس» وه «ابراهیمت»، وه «ذبیح‌الهت» «اسحق» و «یعقوب»، وه وجیه‌الهت وه «اسباط» و «لوط»، «شعیب» و «ایوب» «موسی» و «هارون» بی‌نقص و عیوبوه «یوشع» میثاق، «خضر» ذوالقرنین وه حق «حسن» اصحاب حسین وه صبر و شکیب امام مبین وه حزن «زینب» غمناک حزین وه لب تشنگان دشت کربلا وه چنگ اعدای ظالم مبتلا وه گلوی خشک طفل شیرخوار وه صبر و شکیب حسین بی‌یاروه دو دست قطع میر علمدار باقی وه عزت ائمه‌ی اطهارنه ژه قول من ژه قول پاکان اسیران کفر دیده نمناکانوه حق حرمت ابطل‌الابطال وه حق مردان دارنده اقبالبده‌ر وه حضرت اجازه‌ی ظهور تا جهل و ظلمت بدل کی وه نوروه حق حرمت «یونس» و «الیاس» وه رای «ذواکفل» دانای حق نشناسوه حق «حیقوق»، «دانیال» رئیس «عزیز» وه «عیسی»، «شمعون» و «جرجیس» وه حواریون ادبای خالد «حنظله»، «لقمان»، چل و چوار زاهد وه حق حرمت خواجه کائنات وه عبودیت جمع ذی حیات باز وه شرافت اولاد رسول وه حق حرمت «فاطمه بتول» هم وه رستاخیز دشت کربلا وه ریش پر خوین «ابا عبدالله» بده‌ر وه حضرت اجازه‌ی ظهور تا زیارت کیم او کانون نورمقصود اثیم «لک» بی‌شعور هه‌ر یه‌سه حضرت زوی بکه‌ی ظهورحد شرعیم ها وه دست او قطع نفس شوم ها وه شست اوعرضم وه درگات وه روژ وه شو عجل فی ظهور شتابان وه دویا «فرج‌الله» اجل فی فرج صاحب‌الامری یعنی فی نهج وه حق اجداد اطهارت قسم وه روژ موعود دیدارت قسم وه صبر ثابت ثبوتت قسم وه یوم‌الاظهار ظهورت قسم تو ویت معصومین حرفت قبولن کی چن من خرف لمن یقولنالتماس بکه‌ر وه ذات بی‌چون بلکم بسنین اجازه ظهور دسمه دامانت ختم آیه نور خیلی تعجیل که‌ر وه کار ظهور.(۵)پری من آورد قاصدی ژه مرگ اعضاش ابیضی له ناو ابیض برگجا کرد او جناح زنگیان ارک نه تعمیر مدا نه مه‌کردش ترکچمان همام بی‌جوخه‌ی سیا کرگ ساخته خداوند بی‌درز و بی‌برگیک راهی نیافت لیم بده‌ی خور تاوای راه عبور دروازه‌ی دو درهات ای صحن ارک دروازه وه گوش خور دا وه لیم نیشت او بنا گوشطوماری آورد تا وه دس مدهوش ژه القای مضمون قلبم هات نه جوشنویساوی ای دیو آدمی صورت بی‌خور ژه مرگ عامی کم جورتدیدت خلق کردن خدا په‌ی عبرت عبرت هویچ نورد من وه ضلالت وه‌ی خاو غفلت بی باک خفتنی خاو مرگت بو، بو دین چفته نی ژه بد بختی ویت ژه کار کفته نی رفتنی راگه‌ی باید رفته نی ویت حساو مه‌کرد ژه اهل قبور تا خواهشگری لیت بکه‌ی عبورمحاسبه کیش ژه نفس شرور تا سالم که‌رین نه یوم‌النشورکردار بدم کردم شماره فزون هات ژه عرش سما و ستاره.گردآوری و نگارش:#لیلا_طیبی (رها) منابع www.mohamadhasanlak.blogfa.comwww.velatemehr.blogfa.comwww.lorveir.blogfa.comwww.kashkan.ir