فتح نامه‌ی منوچهر نزد فریدون (شاهنامه فردوسی - جلد 1)

سلام. من بعد از یه تاخیر طولانی برگشتم. از همه‌ی دوستانی که نوشته‌ها رو مرتب دنبال می‌کردن، معذرت می‌خوام که انقدر طولانی نبودم و قول می‌دم از این امروز، هفته‌ای 3-2 تا نوشته رو منتشر کنم.بیشتر از این معطل نمی‌کنم. مثل همیشه، اول شعر رو کامل می‌ذارم که با فایل صوتی بالای صفحه گوش بدید و لذت ببرید. بعد داستان شعر رو می‌نویسم و بعد هم معنی ابیات رو.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (کشته شدن تور بر دست منوچهر)، اینجا کلیک کنید.شعر فتح نامه‌ی منوچهر نزد فریدونبه شاه آفریدون یکی نامه کرد ... ز مشک و ز عنبر سر خامه کردنخست از جهان آفرین کرد یاد ... خداوند خوبی و پاکی و دادسپاس از جهاندار فریادرس ... نگیرد به سختی جز او دست کسدگر آفرین بر فریدون برز ... خداوند تاج و خداوند گرزهمش داد و هم دین و هم فرهی ... همش تاج و هم تخت شاهنشهیهمه راستی راست از بخت اوست ... همه فر و زیبایی از تخت اوسترسیدم به خوبی بتوران زمین ... سپه برکشیدیم و جستیم کینسه جنگ گران کرده شد در سه روز ... چه در شب چه در هور گیتی فروزاز ایشان شبیخون و از ماکمین ... کشیدیم و جستیم هر گونه کینشنیدم که ساز شبیخون گرفت ... ز بیچارگی بند افسون گرفتکمین ساختم از پس پشت اوی ... نماندم به جز باد در مشت اوییکایک چو از جنگ برگاشت روی ... پی اندر گرفتم رسیدم بدویبخفتانش بر نیزه بگذاشتم ... به نیرو ازان زینش برداشتمبینداختم چون یکی اژدها ... بریدم سرش از تن بی‌بهافرستادم اینک به نزد نیا ... بسازم کنون سلم را کیمیاچنان چون سر ایرج شهریار ... به تابوت زر اندر افگند خواربه نامه درون این سخن کرد یاد ... هیونی برافگند برسان بادفرستاده آمد رخی پر ز شرم ... دو چشم از فریدون پر از آب گرمکه چون برد خواهد سر شاه چین ... بریده بر شاه ایران زمینکه فرزند گر سر بپیچید ز دین ... پدر را بدو مهر افزون ز کینگنه بس گران بود و پوزش نبرد ... و دیگر که کین خواه او بود گردبیامد فرستادهٔ شوخ روی ... سر تور بنهاد در پیش اویفریدون همی بر منوچهر بر ... یکی آفرین خواست از دادگرداستان شعر فتح نامه‌ی منوچهر نزد فریدونمنوچهر پس از پیروزی بر تور و شکست او، نامه‌ای برای فریدون می‌نویسد و اتفاقات را شرح می‌دهد. سر تور را هم همراه نامه برایش ارسال می‌کند و قول می‌دهد سلم را هم پیدا کرده و به سزای اعمالش برساند.معنی ابیات شعر فتح نامه‌ی منوچهر نزد فریدونبه شاه آفریدون یکی نامه کرد ... ز مشک و ز عنبر سرِ خامه کردنُخست از جهان آفرین کرد یاد ... خداوندِ خوبی و پاکی و دادسپاس از جهاندارِ فریادرس ... نگیرد به سختی جز او دستْ کسمنوچهر نامه‌ای برای فریدون نوشت. با یاد خدا شروع کرد و او را سپاس گفت که او تنها کسی است که در سختی‌ها دست انسان را می‌گیرد.خامه: قلمدگر آفرین بَر فریدونِ بُرز ... خداوندِ تاج و خداوند گرزهَمَش داد و هم دین و هم فرهی ... همش تاج و هم تخت شاهنشهیهمه راستی راست از بختِ اوست ... همه فر و زیبایی از تختِ اوستسپس فریدون را ستایش کرد که پادشاه و پهلوان ایران‌زمین است و تمام نیکی‌ها را کنار هم دارد.برز: بلندبالا - باشکوهراست: استوار بودنرسیدم به خوبی بِتوران زمین ... سپه برکشیدیم و جُستیم کیندر ادامه، رخداد‌ها را تعریف کرد. گفت ما به سرزمین توران رسیدیم و با سپاهمان به جنگ رفتیم.سه جنگِ گران کرده شد در سه روز ... چه در شب چه در هورِ گیتی فروزسه روز و شب، درگیر جنگ بودیم و سه بار بین سپاه ایران و توران جنگ درگرفت.گران: سنگینهور: خور - خورشیداز ایشان شبیخون و از ما کمین ... کشیدیم و جُستیم هر گونه کینتا فرماندهان دشمن تصمیم گرفتند شبیخون بزنند و ما هم برایشان کمین کردیم. ما از هیچ راهی برای کین‌خواهی دریغ نکردیم و هر چه از دستمان برمی‌آمد را انجام دادیم.شنیدم که سازِ شبیخون گرفت ... ز بیچارگی بندِ افسون گرفتکمین ساختم از پَسِ پشتِ اوی ... نماندم به جز بادْ در مُشتِ اویوقتی خبر رسید که از شدت بیچارگی می‌خواهند شبیخون بزنند، من هم در پشتشان کمین کردم و نقشه‌شان را نقش بر آب کردم.ساز گرفتن: قصد کردنباد در مشت: کنایه از بی‌بهره ماندن (باد را نمی‌شود در مشت نگه داشت و از دست می‌رود)یکایک چو از جنگْ برگاشت روی ... پی اندر گرفتمْ رسیدم بِدویوقتی می‌خواست از جنگ فرار کند، دنبالش کردم و به او رسیدم.روی برگاشتن: روی برگرداندنبِخِفتانْش بر نیزه بُگذاشتم ... به نیرو ازان زینْش بَرداشتملباس جنگی‌اش را با نیزه گرفتم و او را از روی اسب بلند کردم.بینداختم چون یکی اژدها ... بریدم سرشْ از تنِ بی‌بهاروی زمین انداختمش و سرش را از تنش جدا کردم.فرستادم اینک به نزدِ نیا ... بِسازم کنون سلم را کیمیاچنانْ چون سرِ ایرج شهریار ... به تابوت زر اندر افگند خوارسرِ تور را همراه این نامه برایتان فرستادم و حالا به دنبال سلم می‌روم. سر او را هم برایت می‌فرستم. همانطور که آن‌ها سر ایرج را با خواری و خفت برایت فرستادند.کیمیا: چاره - نیرنگبه نامه درون اینْ سخن کردْ یاد ... هَیونی برافگند برسانِ باداین حرف‌ها را درون نامه نوشت و فرستاده‌ای برگزید تا سریع نزد فریدون برود.هیون: شتر یا هر چهارپای دیگری - در اینجا منظور فرستاده (پیک‌سوار) استفرستاده آمد رُخی پر ز شرم ... دو چشم از فریدون پُر از آبِ گرمفرستاده که می‌خواست نزد فریدون بیاید، خجالت‌زده و شرمگین بود و اشک در چشمانش نشسته بود.که چون بُرد خواهد سر شاه چین ... بُریده بر شاه ایران زمینکه فرزند گرْ سرْ بپیچید ز دین ... پدر را بدو مهرْ افزون ز کینمانده بود چطور باید سرِ تور را برای فریدون ببرد. چرا که یک پدر هرچقدر هم از دست فرزندش عصبانی باشد، باز هم مهرورزی‌اش نسبت به کینه‌هایش پیشی می‌گیرد و راضی به مرگ فرزند و دیدن سرش نیست.گنه بس گرانْ بود و پوزش نَبُرد ... و دیگر که کین خواه او بودْ گرداما گناهان تور بسیار زیاد بود و او هیچوقت از کارهایش اعلام پشیمانی نکرده بود. از این گذشته، فریدون پهلوان هم کین‌خواه ایرج بود.پوزش بردن: عذرخواهی کردنبیامد فرستادهٔ شوخ روی ... سرِ تور بنهاد در پیش اویفرستاده آمد و سر تور را به فریدون داد.شوخ‌روی: خیره‌روی - گستاخفریدون همی بر منوچهر بَر ... یکی آفرین خواست از دادگرفریدون پس از دریافت نامه، منوچهر را آفرین گفت.آفرین هم به معنای تحسین است و هم به معنای دعا و نیایش. یعنی فریدون یا منوچهر را تحسین می‌‌کند یا برایش دعا می‌خواند (که از شر بد در امان باشد و خونِ سلم، دامنش را نگیرد.)برای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (گرفتن قارن دژ آلانی را)، اینجا کلیک کنید.