علت سفت شدن مدفوع چیست؟ چگونه این مشکل را حل کنیم؟

در حالت ایده‌آل مدفوع نرم است و به راحتی از روده دفع می‌شود، اما گاهی‌اوقات ممکن است خشک و سفت باشد و به سختی از بدن خارج شود. این مشکل معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که مدفوع برای مدت طولانی در روده باقی می‌ماند و مقدار زیادی از آب خود را از دست می‌دهد. آمارها نشان می‌دهد که از ۱۰۰ بزرگسال ۱۶ نفر با این مشکل مواجه هستند و تقریبا یک‌سوم سالمندان بالای ۶۰ سال از آن رنج می‌برند. اگر می‌خواهید بدانید که علت سفت شدن مدفوع چیست و چه راه‌هایی برای درمان آن وجود دارد، این مقاله را تا انتها بخوانید.بیشتر بخوانیم: رنگ مدفوععلت سفت شدن مدفوع در نوزادان، کودکان و بزرگسالاندلیل سفت شدن مدفوع در کودکان و بزرگسالان بسیار متنوع است. حتی گاهی‌اوقات مجموعه‌ای از عوامل ممکن است در بروز این مشکل نقش داشته باشند.مدفوع از مواد زائد و مواد غذایی هضم‌نشده ساخته شده است که با آب ترکیب می‌شوند تا به کمک حرکات روده از بدن دفع شوند. ایجاد هر گونه مشکل در این فرآیند باعث سفت شدن مدفوع می‌شود. شایع‌ترین عواملی که می‌توانند علت سفت شدن مدفوع در انتهای روده و سایر قسمت‌های آن باشند عبارت‌اند از:۱. افزایش سنهنگامی که سن بالا می‌رود، تغییرات ایجادشده در بدن باعث یبوست یا سفت شدن مدفوع می‌شوند. یک مطالعه نشان داد که کاهش فعالیت بدنی و مصرف داروهای مختلف شایع‌ترین علت یبوست در دوران سالمندی است. در مطالعه دیگری هم مشاهده شد که اختلال عملکرد کف لگن در افراد سالمند می‌تواند روی حرکات روده بزرگ تاثیر بگذارد و باعث سفت شدن مدفوع شود.بیشتر بخوانید: راه‌های تشخیص بی‌اختیاری مدفوعافزایش سن یکی از اصلی‌ترین دلایل سفت شدن مدفوع است.۲. کم‌آبی بدنمصرف ناکافی آب و کم‌آبی بدن هم یکی از مهم‌ترین دلایل سفت شدن مدفوع است. اگر مایعات کافی مصرف نکنید، روده بزرگ آب موجود در مدفوع را جذب می‌کند تا بدن را هیدراته نگه دارد. در نتیجه، مدفوع سفت می‌شود.۳. داروهاگاهی‌اوقات داروهای مصرفی شما علت سفت شدن مدفوع هستند. از این داروها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:آنتی‌اسیدهای حاوی آلومینیوم و کلسیمآنتی‌کولینرژیک‌هاداروهای ضد تشنجداروهای ضد اسپاسممسدودکننده‌های کانال کلسیمدیورتیک‌ها (ادرارآورها)مکمل‌های آهنداروهای مورد استفاده برای درمان افسردگیداروهای بیماری پارکینسونداروهای ضد درد مخدربیشتر بخوانیم: آزمایش مدفوع برای چیست؟۴. رژیم غذایی و سبک زندگیعوامل زیر هم ممکن است علت سفت شدن مدفوع باشند:تغییر رژیم غذایی (کاهش مصرف میوه و سبزی و مصرف زیاد غذاهای شیرین)نداشتن فعالیت بدنی منظممسافرتعلاوه بر این، اگر به طور مکرر میل به اجابت مزاج را نادیده بگیرید و به موقع به سرویس بهداشتی نروید، مدفوع به تدریج سفت می‌شود.۵. بیماری‌هادر بعضی موارد، یک بیماری زمینه‌ای می‌تواند علت سفت شدن مدفوع باشد. بیماری‌های مرتبط با این عارضه شامل موارد زیر هستند:مشکل در آناتومی دستگاه گوارشآسیب‌های مغزی یا نخاعیبیماری سلیاکدیابتدیورتیکولیتمشکلات مرتبط با هورمون‌ها، مانند کم‌کاری تیروئیدبیماری التهابی روده (IBD)انسداد رودهتومورهای رودهبیماری پارکینسونبیماری آلزایمربعضی از این بیماری‌ها، مانند انسداد روده، می‌توانند یک وضعیت اورژانسی باشند.بیشتر بخوانیم: علت مدفوع دو رنگ چیست؟۶. بارداری و زایمانبعضی از زنان ممکن است در دوران بارداری یا پس از زایمان با مشکل سفت شدن مدفوع مواجه شوند. علت سفت شدن مدفوع در دوران بارداری به نوسانات هورمونی و سایر تغییرات بدن از جمله افزایش فشار کف لگن مربوط می‌شود.۷. اضطراباگر به کودکان خردسال در زمان آموزش نحوه استفاده از سرویس بهداشتی اضطراب زیادی وارد کنید، احتمال دارد اجابت مزاج را به تاخیر بیندازند که این موضوع باعث سفت شدن مدفوع می‌شود. بعضی از کودکان هم به دلیل عوامل دیگری مثل شروع سال تحصیلی به اضطراب و در نتیجه یبوست مبتلا می‌شوند. کودکانی که یبوست مزمن دارند ممکن است بی‌اختیاری مدفوع را تجربه کنند.در کودکان، اضطراب باعث سفت شدن مدفوع می‌شود.درمان سفت شدن مدفوعراه‌کارهای زیر به دفع راحت‌تر مدفوع کمک می‌کنند:ماساژ شکم: اگر کاهش حرکات روده علت سفت شدن مدفوع باشد، ماساژ شکم به رفع این مشکل کمک می‌کند.نوشیدن آب: افزایش آب در دستگاه گوارش باعث نرم شدن مدفوع می‌شود. برای اینکه بفهمید آب کافی می‌نوشید یا خیر، به رنگ ادرار خود توجه کنید. هنگامی که آب کافی در بدن وجود دارد، رنگ ادرار زرد کم‌رنگ است.افزایش مصرف فیبر: فیبر حجم مدفوع را افزایش می‌دهد که این موضوع روی حرکات روده تاثیر مثبت دارد و به دفع مدفوع کمک می‌کند. توصیه می‌شود فیبر دریافتی خود را به تدریج افزایش دهید، در غیر این صورت ممکن است به نفخ و سایر مشکلات گوارشی مبتلا شوید.کاهش مصرف غذاهای پرکالری و کم‌فیبر: بسیاری از غذاهای پرکالری از جمله فست فود، چیپس و... فاقد ارزش غذایی هستند و فیبر کافی ندارند.ورزش: فعالیت بدنی می‌تواند به افزایش حرکات روده کمک کند. قبل از اینکه از ورزش برای درمان سفت شدن مدفوع در بارداری استفاده کنید، درباره نوع فعالیت‌هایی که می‌توانید انجام دهید با متخصص زنان مشورت کنید.مصرف مکمل: در بعضی از افراد مصرف مکمل منیزیم به رفع یبوست کمک می‌کند.درمان پزشکی: اگر راه‌کارهای خانگی موثر نبودند، می‌توانید برای مدت کوتاه از ملین‌ها و نرم‌کننده‌های مدفوع استفاده کنید.جراحی: اگر مدفوع سفت به مشکلات پزشکی جدی مانند انسداد روده یا افتادگی رکتوم (راست روده) منجر شود، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید.بیشتر بخوانیم: کدام رنگ مدفوع خطرناک است؟اگر درمان‌های خانگی در درمان یبوست موثر نبودند، می‌توانید از ملین‌ها استفاده کنید.درمان سفت شدن مدفوع در کودکاناگر فرزندتان از مشکل سفت شدن مدفوع رنج می‌برد، راه‌کارهای زیر را امتحان کنید:کودک را به طور منظم به سرویس بهداشتی ببرید. این کار می‌تواند او را به اجابت مزاج تشویق کند.اضطراب کودک را کاهش دهید. به فرزندتان اجازه دهید در حین استفاده از سرویس بهداشتی یک فعالیت سرگرم‌کننده انجام دهد.از تنبیه کردن کودک بپرهیزید. یبوست تقصیر کودک نیست. سرزنش کردن کودک فقط باعث افزایش اضطراب او می‌شود و یبوست را بدتر می‌کند.از هیدراته شدن بدن کودک اطمینان حاصل کنید. به فرزندتان آب فراوان بدهید و تا حد امکان به او آبمیوه و تنقلات شیرین ندهید.مصرف میوه را افزایش دهید. خوردن میوه، به خصوص آلو، به نرم‌ شدن مدفوع کمک می‌کند و یبوست را کاهش می‌دهد.کودک را به انجام فعالیت بدنی تشویق کنید. فعالیت بدنی به تنظیم حرکات روده کمک می‌کند.بدون مشورت با پزشک هرگز به کودکان دارو ندهید. بعضی از داروها حاوی موادی هستند که ممکن است برای کودکان و نوزادان خطرناک باشند.بیشتر بخوانید: درمان مدفوع چسبناکزمان مراجعه به پزشکطبیعی است که هر از گاهی با مشکل یبوست یا سفت شدن مدفوع مواجه شوید. این عارضه لزوما همیشه نشان‌دهنده یک مشکل جدی نیست. با این حال، در صورت تجربه هر یک از موارد زیر باید با پزشک صحبت کنید:سفت شدن مدفوع بیش از یک هفته طول بکشد یا به طور مکرر رخ دهدمدفوع سفت با درد یا خونریزی همراه باشدسفت شدن مدفوع پس از مصرف یک داروی جدید رخ دهددرمان‌های خانگی بی‌تاثیر باشنددر خانواده شما سابقه سرطان روده بزرگ وجود داشته باشدیبوست مزمن و درمان‌نشده ممکن است به عوارض زیادی مثل هموروئید (بواسیر)، شقاق مقعد و افتادگی رکتوم منجر شود. به همین دلیل، مهم است که علت سفت شدن مدفوع را بیابید و به موقع برای درمان آن اقدام کنید.بیشتر بخوانید: علت تجمع مدفوع در روده بزرگاگر سفت شدن مدفوع برای مدت طولانی ادامه داشت، به پزشک مراجعه کنید.کلام پایانی درباره علت سفت شدن مدفوعمدفوع سفت زمانی اتفاق می‌افتد که غذا خیلی آهسته از روده بزرگ عبور می‌کند. این مشکل می‌تواند هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان دردناک و ناخوشایند باشد. در صورتی که این عارضه را به ندرت تجربه کنید، احتمالا می‌توانید آن را با تغییر سبک زندگی از جمله نوشیدن آب، مصرف غذاهای پرفیبر و افزایش فعالیت بدنی درمان کنید. اما اگر به طور مکرر با آن مواجه می‌شوید، بهتر است با دکتر گوارش مشورت کنید.شما می‌توانید از طریق سایت درمانکده از پزشک مورد نظر خود برای ویزیت حضوری یا مشاوره آنلاین متخصص گوارش وقت بگیرید. در هر نقطه از ایران و جهان که باشید، در درمانکده امکان مشاوره آنلاین با دکتر گوارش برای شما فراهم شده است.منابع:https://www.medicalnewstoday.com/articles/326205https://www.healthline.com/health/hard-stool