رشک بردن سلم بر ایرج (بخش 3): پاسخ دادن فریدون پسران را

به نظر من، این شعر (تا اینجایی که با هم پیش اومدیم)، یکی از زیباترین بخش‌های شاهنامه بود. بخونیدش و برام بنویسید که شما هم صحبت‌های فریدون رو دوست داشتید؟ (به نظر منکه باید بعضی از بیت‌های این بخش رو با طلا نوشت)برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (رشک بردن سلک بر ایرج (بخش 2): پیغام سلم و تور به نزدیک فریدون)، اینجا کلیک کنید.شعر پاسخ دادن فریدون پسران رافریدون بدو پهن بگشاد گوش ... چو بشنید مغزش برآمد به جوشفرستاده را گفت کای هوشیار ... بباید ترا پوزش اکنون به کارکه من چشم از ایشان چنین داشتم ... همی بر دل خویش بگذاشتمکه از گوهر بد نیاید مهی ... مرا دل همی داد این آگهیبگوی آن دو ناپاک بیهوده را ... دو اهریمن مغز پالوده راانوشه که کردید گوهر پدید ... درود از شما خود بدین سان سزیدز پند من ار مغزتان شد تهی ... همی از خردتان نبود آگهیندارید شرم و نه بیم از خدای ... شما را همانا همین‌ست رایمرا پیشتر قیرگون بود موی ... چو سرو سهی قد و چون ماه رویسپهری که پشت مرا کرد کوز ... نشد پست و گردان بجایست نوزخماند شما را هم این روزگار ... نماند برین گونه بس پایداربدان برترین نام یزدان پاک ... به رخشنده خورشید و بر تیره خاکبه تخت و کلاه و به ناهید و ماه ... که من بد نکردم شما را نگاهیکی انجمن کردم از بخردان ... ستاره شناسان و هم موبدانبسی روزگاران شدست اندرین ... نکردیم بر باد بخشش زمینهمه راستی خواستم زین سخن ... به کژی نه سر بود پیدا نه بنهمه ترس یزدان بد اندر میان ... همه راستی خواستم در جهانچو آباد دادند گیتی به من ... نجستم پراگندن انجمنمگر همچنان گفتم آباد تخت ... سپارم به سه دیدهٔ نیک بختشما را کنون گر دل از راه من ... به کژی و تاری کشید اهرمنببینید تا کردگار بلند ... چنین از شما کرد خواهد پسندیکی داستان گویم ار بشنوید ... همان بر که کارید خود بدرویدچنین گفت باما سخن رهنمای ... جزین است جاوید ما را سرایبه تخت خرد بر نشست آزتان ... چرا شد چنین دیو انبازتانبترسم که در چنگ این اژدها ... روان یابد از کالبدتان رهامرا خود ز گیتی گه رفتن است ... نه هنگام تندی و آشفتن استولیکن چنین گوید آن سالخورد ... که بودش سه فرزند آزاد مردکه چون آز گردد ز دلها تهی ... چه آن خاک و آن تاج شاهنشهیکسی کو برادر فروشد به خاک ... سزد گر نخوانندش از آب پاکجهان چون شما دید و بیند بسی ... نخواهد شدن رام با هر کسیکزین هر چه دانید از کردگار ... بود رستگاری به روز شماربجویید و آن توشهٔ ره کنید ... بکوشید تا رنج کوته کنیدفرستاده بشنید گفتار اوی ... زمین را ببوسید و برگاشت رویز پیش فریدون چنان بازگشت ... که گفتی که با باد انباز گشتداستان شعر پاسخ دادن فریدون پسران رافریدون از شنیدن سخنان فرستاده عصبانی می‌شود. به او می‌گوید این پیام را برای فرزندانش ببرد: «من از روی میل شخصی سرزمین را میان شما تقسیم نکردم و با موبدان و اخترشناسان مشورت کردم. به‌علاوه درست است که الان پیر شده‌ام (که شما از همین پیری من سواستفاده کرده‌اید و ناسپاسی می‌کنید)، اما روزی چون شما جوان بودم و به یزدان قسم که حتی یک بار هم در این دنیا بد نکردم. شما هم مانند من پیر خواهید شد و از آنچه هم‌اکنون مشخص است، قرار نیست نیکی کنید و توشه‌ی خوبی داشته باشید. امید داشتم که شما هم مثل من باشید و کنار هم بمانید. اما اهریمن شما را از راه به در کرد و برادرتان را به مشتی خاک فروختید. این راه اشتباه است و شما به دلیل حرص و طمع، کور شده‌اید»معنی شعر پاسخ دادن فریدون پسران رافریدون بدو پهن بگشاد گوش ... چو بشنید مغزش برآمد به جوشفریدون با تمام حواسش به صحبت‌های فرستاده گوش کرد و بعد از شدت عصبانیت خونش به جوش آمد.فرستاده را گفت کای هوشیار ... بباید ترا پوزش اکنون به کاربه فرستاده گفت: ای مرد باهوش تو مقصر نیستی و نباید عذرخواهی کنی بباید در اینجا، احتمالا «نباید» بوده است. چرا که تمام منابع، این بیت را اینطور معنی کرده‌اند.که من چشم از ایشان چنین داشتم ... همی بر دل خویش بگذاشتمکه از گوهر بد نیاید مهی ... مرا دل همی داد این آگهیمن آن‌ها را عزیز دانستم و مثل چشمانم از آن‌ها مراقبت کردم. امیدوار بودم که فرزندانم نیک و پاک‌گوهر باشند، اما دلم همیشه گواهی میداد که این اتفاق می‌افتد و انتظار چنین رفتاری را از آن‌ها داشتم.بگوی آن دو ناپاک بیهوده را ... دو اهریمن مغز پالوده راانوشه که کردید گوهر پدید ... درود از شما خود بدین سان سزیدبه آن دو فرزند ناخلف و آن دو شیطانی که عقل در سرشان نیست بگو: آفرین بر شما که گوهر درونی‌تان را نشان دادید. جز این از شما انتظار نداشتم.اهریمن: کنایه از سلم و تورانوشه: جاوید (در اینجا به ریشخند و در معنی نفرین به کار رفته است)مغز پالوده: کسی که مغزش از بین رفتهز پند من ار مغزتان شد تهی ... همی از خردتان نبود آگهیشاید پند و اندرز من را فراموش کرده باشید، ولی مگر عقل و خرد ندارید که این‌چنین می‌کنید؟ندارید شرم و نه بیم از خدای ... شما را همانا همین‌ست رایشما نه از بزرگترتان شرم می‌کنید و نه از خدا می‌ترسید، انتظار دیگری از شما نمی‌رفت.مرا پیشتر قیرگون بود موی ... چو سرو سهی قد و چون ماه رویمن هم جوان بودم؛ موهایم سیاه بودند، قدم بلند و زیبارو بودم.سپهری که پشت مرا کرد کوز ... نشد پست و گردان بجایست نوزاما گردش آسمان پشتم را خم کرد و پیر شدم. اما آسمان پیر نشد و هنوز برقرار است.کوز: گوژ - خمیدگی کمر - قوزنوز: هنوزخماند شما را هم این روزگار ... نماند برین گونه بس پایدارهمین روزگار، هنوز پارجاست. با شما هم چنین می‌کند و شما هم پیر خواهید شد (پشتتان خم می‌شود) و تا ابد جوان نمی‌مانید.بدان برترین نام یزدان پاک ... به رخشنده خورشید و بر تیره خاکبه تخت و کلاه و به ناهید و ماه ... که من بد نکردم شما را نگاهبه اسم اعظم یزدان و خورشید و زمین و تخت پادشاهی و ستاره‌ها قسم می‌خورم که من هرگز با چنین قصدی سرزمین را بین شما تقسیم نکردم و هرگز به شما بدی نکردم.نگاه کردن: توجه کردنیکی انجمن کردم از بخردان ... ستاره شناسان و هم موبدانبسی روزگاران شدست اندرین ... نکردیم بر باد بخشش زمینمن برای تصمیم‌گیری در خصوص تقسیم سرزمین، از افراد خردمند و منجمان و موبدان کمک گرفتم. اینطور نبود که بدون فکر و روی هوا تصمیم بگیرم و مدت زمان زیادی درخصوص این موضوع فکر کردم.بر باد: بیهودههمه راستی خواستم زین سخن ... به کژی نه سر بود پیدا نه بنهمه کارهایم براساس نیکی بود. نه شروع کارهایم با کژی بود و نه پایانشهمه ترس یزدان بد اندر میان ... همه راستی خواستم در جهانهمیشه از خدا ترسیدم و در دنیا به دنبال راستی و نیکی بودم.چو آباد دادند گیتی به من ... نجستم پراگندن انجمناز وقتی دنیای آباد را به من سرپردند که پادشاهش باشم، هیچوقت به دنبال تفرقه نبودم.مگر همچنان گفتم آباد تخت ... سپارم به سه دیدهٔ نیک بختبعد هم با خودم گفتم که سرزمینی که آباد نگه داشتم را به سه پسرم بسپارم تا خوشبخت باشند.دیده: کنایه از پسران که نور چشم پدر هستند.شما را کنون گر دل از راه من ... به کژی و تاری کشید اهرمناگر اهریمن در دل شما راه پیدا کرد و باعث شد از من روی بتابانید و به تاریکی بروید ...ببینید تا کردگار بلند ... چنین از شما کرد خواهد پسندبدانید که این از شما یادگار می‌ماند و خداوند شما را با این اعمالتان می‌سنجد. به نظرتان خداوند چنين رفتاری را از شما خواهد پسنديد؟یکی داستان گویم ار بشنوید ... همان بر که کارید خود بدرویددر داستان‌ها امده است که هر چه بکارید، همان را درو می‌کنید.چنین گفت باما سخن رهنمای ... جزین است جاوید ما را سرایخداوند به ما این‌چنین گفت و ما دنباله‌روی این راه بودیم. دنیای جاویدان ما، جای دیگری است و این دنیا زودگذر است.به تخت خرد بر نشست آزتان ... چرا شد چنین دیو انبازتانچطور شد که حرص و آز بر عقل و خردتان پیشی گرفت و دیوان همنشین شما شدند؟ (حرص و طمع مثل دیوی است که همنشین شما شده)انباز: همباز - همنشینبترسم که در چنگ این اژدها ... روان یابد از کالبدتان رهامی‌ترسم تا وقتی از دنیا می‌روید، همچنان راه بدی را ادامه بدهید.اژدها: استعاره از حرص و طمع قوی که همه‌چیز را نابود می‌کندمرا خود ز گیتی گه رفتن است ... نه هنگام تندی و آشفتن استزمان مرگ من هم فرا رسیده و دیگر وقتی برای آشوب و جنگ ندارم.ولیکن چنین گوید آن سالخورد ... که بودش سه فرزند آزاد مردولی آن مرد پیر که سه فرزند بزرگ و آزاده داشت، اینطور می‌گفتکه چون آز گردد ز دلها تهی ... چه آن خاک و آن تاج شاهنشهیاگر دل از حرص و کینه خالی باشد، ارزش خاک و گنج پادشاهی یکسان است.کسی کو برادر فروشد به خاک ... سزد گر نخوانندش از آب پاککسی که برادرش را به مشتی خاک می‌فروشد، رواست که بگویی پاکزاده نیست.جهان چون شما دید و بیند بسی ... نخواهد شدن رام با هر کسیچهان قبل از شما، امثالتان را زیاد دیده است و هیچگاه هم با هیچ پادشاهی سر سازش نگذاشت (همه‌شان از دنیا رفتند)کزین هر چه دانید از کردگار ... بود رستگاری به روز شماربجویید و آن توشهٔ ره کنید ... بکوشید تا رنج کوته کنیدباید به دنبال راه ایزد باشید و آن را دنبال کنید تا توشه‌ای برای آن دنیا داشته باشید. باید تلاش کنید که رنج را از میان ببرید نه اینکه باعث ایجاد رنج و بدبختی در دنیا باشید. کاری کنید که مایه‌ی رستگاری شما باشد.فرستاده بشنید گفتار اوی ... زمین را ببوسید و برگاشت رویز پیش فریدون چنان بازگشت ... که گفتی که با باد انباز گشتفرستاده سخنان فریدون را شنید. سپس زمین را ببوسید و رو به سوی پادشاهی سلم کرد و بازگشت. آنقدر سریع برگشت که گویی سوار باد شده بود.برگاشتن: برگشتنبرای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (رشک بردن سلم بر ایرج (بخش آخر): صحبت فریدون و ایرج)، اینجا کلیک کنید.