افراط وارداتی

افراطی‌گری دینی گاهی توسط عوامل خارجی حمایت یا تشدید می‌شود. افراد خارج از این دین گاهی به طور ناخودآگاه زمینه را برای افراط‌گرایی در بین پیروان آن دین فراهم می‌کنند و گاهی هم با حمایت از افراط‌گرایان سعی در پیشبرد منافع خود دارند. با مثالی تاریخی این دو مورد را بررسی می‌کنیم.القاعده، زاده‌ی نزاع شرق و غربحوالی سال 1979 میلادی و هم‌زمان با انقلاب اسلامی ‌در ایران، دولت کمونیست افغانستان که توسط اتحاد جماهیر شوروی حمایت می‌شد، با مخالفت‌های بسیاری از سوی مردم افغانستان مواجه می‌شود. پرچمداران این شورش‌ها هم اکثرا گروه‌هایی هستند که توسط آمریکا و متحدانش حمایت می‌شوند و بعضا به دست خود آن‌ها ایجاد شده‌اند. در پی این نابسامانی‌ها دولت افغانستان از حامی‌ خود یعنی شوروی درخواست کمک می‌کند. در آن زمان دو متحد ارزشمند شوروی که عراق و مصر بودند، به جهان غرب متمایل شده بودند و همین موضوع حفظ افغانستان را برای شوروی حساس‌تر می‌کرد. در نتیجه این اتفاقات، در تاریخ 24 دسامبر 1979 ارتش شوروی وارد خاک افغانستان می‌شود و با سرکوب مخالفان، به‌طور موقت دولت این کشور را ابقا می‌کند؛ ولی جریان مبارزه ادامه پیدا کرده و در نهایت باعث خروج ارتش شوروی در سال 1989 می‌شود. یکی از این گروه‌های مبارز «مکتب الخدمه» نام دارد که در سال 1982 به حمایت آمریکا تشکیل می‌شود. این گروه را منشا گروهک تروریستی القاعده می‌دانند و بسیاری از افراد و تجهیزات القاعده ابتدا در اختیار مکتب بوده‌اند.شخم‌زدن زمین، کاشتن دانهدر این داستان دو نقش متضاد غیر مسلمانان در ایجاد تفکرات افراطی دینی قابل مشاهده است:1. شوروی با سرکوب مسلمانان باعث می‌شود که این افراد مبارزه و پیروزی بر او را بزرگ‌ترین آرمان خود قرار دهند و قسمت‌هایی از دین که با این تفکر همسو است را تشدید کنند و تفکرات افراطی به وجود آورند. در بسیاری از گروهک‌های تندروی امروز خاورمیانه هم بدنه‌ی گروه متشکل از افرادی است که اسلام افراطی را تنها به عنوان راه دستیابی به استقلال و امنیت ازدست‌رفته‌شان می‌بینند. حتی بسیاری از این افراد مبنای اعتقادی و اسلامی‌ محکمی ندارند و با بسیاری از احکام اسلام بیگانه‌اند.2. در مقابل می‌بینیم که آمریکا در این داستان به عنوان حامی‌ این گروه‌ها وارد شده و به صورت مالی، تسلیحاتی و تبلیغاتی از آن‌ها حمایت می‌کند. او با این حمایت‌ها در گروه نفوذ می‌کند و عقاید افراطی افراد را در راستای منافع خودش هدایت می‌کند. البته رهبران این گروه‌ها پس از قدرت گرفتن اعلام استقلال می‌کنند و برای متحدان قبلی خود نیز دردسرساز می‌شوند؛ در این شرایط دشمن به وسیله تبلیغات این تهدید را به فرصتی تازه تبدیل می‌کند.افراط و تفریط ، دو بال ضربه زدن به دیناز منظر دین، افراط و تفریط نوعی تحریف به‌حساب می‌آیند و مخالفان دین همواره در پی تحریف آن هستند؛ پس افراط‌گرایی را نوع ساده‌ای از تحریف می‌یابند و با گسترش آن سعی می‌کنند زمینه‌ی حمله به اساس دین را برای خودشان فراهم کنند. از نمونه‌های این راهبرد همین است که در نظر بسیاری از مردم جهان گروه‌های تندرویی همچون داعش به جلوه‌ی دین اسلام تبدیل شده‌اند و در مقابل، یک زندگی بی‌قیدوبند با چاشنی یک روز در هفته رفتن به کلیسا، تصویری دلربا می‌شود که با جعل نام مسیحیت افراد را از هرگونه دین واقعی جدا می‌کند.درواقع مخالفان با برهم‌زدن تعادل اجزای دین آن را به دوگانه‌ی «دین سخت» و «دین آسان» وارد می‌کنند و سپس هر یک را به طریقی از سر راه برمی‌دارند.دین سخت که نتیجه افراط در احکام دینی است منجر به شکل‌گیری جمعی محدود از پیروان می‌شود که باقی دین‌ها و فرقه‌ها را به طور کامل نفی (تکفیر) می‌کنند و با اعمال افراطی خود باعث نفرت دیگران از خود می‌شوند. در این جا دشمن وارد می‌شود و با معرفی کردن این فرقه و تفکرات افراطی آن‌ها به عنوان اصل دین، نفرت عمومی ‌را به سمت خود دین هدایت می‌کند.در مقابل، دین آسان است که با مسامحه و سهل‌انگاری در احکام دینی سعی در جذب هرچه بیشتر افراد می‌کند. عموما عده زیادی به این تفکرات جذب می‌شوند ولی ماندگاری زیادی ندارند زیرا این دین ناقص‌شده از جایی به بعد توانایی پاسخگویی به سوالات و نیاز‌های افراد را ندارد و همین موضوع آن‌ها را از اصل دین ناامید می‌کند.ایران متهم به افراطافراطی بودن یکی از تهمت‌هایی است که در جامعه‌ی جهانی به کشور ما نسبت داده می‌شود. این موضوع را گاهی میان صحبت‌های عامی مردم کشور‌های دیگر می‌بینیم، گاهی هم در ادبیات سیاسی جهان به عنوان حربه‌ای علیه ایران به کار می‌رود.تر و خشک با هم می‌سوزند«جزیره موریس یکی از کشور‌های آفریقایی است.» با شنیدن همین یک جمله تصویر کودکان گرسنه و اقتصاد بسیار ضعیف در یک جزیره به عنوان جزیره موریس در ذهن شما شکل می‌گیرد. دید بسیاری از مردم جهان نیز به ایران این‌گونه است. آن‌ها خاورمیانه را محل حضور گروهک‌های افراطی و درگیر جنگ‌های بی‌رحمانه بی‌شمار می‌بینند و وضع ایران را هم همین‌گونه تصور می‌کنند. تحریم‌های اقتصادی و فرهنگی هم با سلب فرصت معرفی هویت و فرهنگ ایرانی در جهان مزید بر علت می‌شود. در نتیجه شناخت مردم جهان از ایران ترکیبی از دانسته‌های آنان درمورد کشور‌های منطقه می‌شود؛ که عموما درگیر افراط‌گرایی هستند.جهان بینی متفاوتدر نظام سیاسی حاکم بر جهان امروز، نفع اقتصادی از مهم ترین عوامل تصمیم‌گیری‌های انسان‌ها و کشور‌ها محسوب می‌شود. در این جهان‌بینی اگر آرمان‌ها باعث ضرر اقتصادی و خشم ابرقدرت‌ها شوند، افراطی‌گری نامیده می‌شوند. هر چند برای پذیرش عمومی این سخنان، دلایلی که در قسمت قبل بررسی کردیم نیز تاثیر به‌سزایی دارند.برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام «مکتوبات هیأت ‌الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.