مسابقه ربیع قرآن

? ومَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا ? و ما هیچ پیامبری را نفرستادیم، مگر به این منظور که به فرمان خدا، از وی اطاعت شود. و اگر آنان وقتی به خود ستم کرده بودند پیش تو می‌آمدند و از خدا آمرزش می‌خواستند و پیامبر نیز برای آنان طلب آمرزش می‌کرد قطعا خدا را توبه‌پذیر مهربان می‌یافتند. ▫️سوره نساء، آیه ۶۴نکاتی از تفسير نمونه:قرآن در آيات گذشته این سوره، مراجعه به داوران جور را شديدا محكوم نمود، در اين آيه به عنوان تاكيد اين سخن را می‌گويد: پيامبرانى را كه ما مى‌­فرستاديم همه براى اين بوده‌­اند كه به فرمان خدا از آنها اطاعت شود و هيچ گونه مخالفتى نسبت به آنها انجام نگردد (و ما ارسلنا من رسول الا ليطاع باذن الله)زيرا آن‌ها هم رسول و فرستاده خدا بوده‌­اند و هم رئيس حكومت الهى، بنابراين مردم موظف بوده‌­اند هم از نظر بيان احكام خداوند و هم از نظر چگونگى اجراى آن از آنها پيروى كنند، و تنها به ادعاى ايمان قناعت نكنند. از اين جمله به خوبى استفاده مى­‌شود كه هدف از فرستادن پيامبران، اطاعت و فرمانبردارى كردن همه مردم بوده است، حال اگر بعضى از مردم از آزادى خود سوءاستفاده كردند و اطاعت ننمودند، تقصير متوجه خود آن‌ها است، بنابراين آيه فوق عقيده جبريون را كه مى­‌گويند بعضى از مردم از آغاز موظف به اطاعت، و بعضى محكوم به عصيان و مخالفت هستند را نفى مى‌­كند.ضمنا از تعبير "باذن الله" استفاده مى‌­شود كه پيامبران الهى هر چه دارند از ناحيه خدا است و به عبارت ديگر وجوب اطاعت آنها بالذّات نيست، بلكه آن هم به فرمان پروردگار و از ناحيه اوست.سپس در دنباله آيه راه بازگشت را به روى گناهكاران و آنها كه به طاغوت مراجعه كردند، و يا به نحوى از انحاء مرتكب گناهى شدند، گشوده و مى­‌فرمايد: اگر آنها هنگامى كه به خويش ستم كردند، به سوى تو مى­‌آمدند و از خدا طلب آمرزش مى‌­نمودند و پيامبر هم براى آنها طلب آمرزش مى­‌نمود، خدا را توبه پذير و مهربان مى‌­يافتند.قابل توجه اينكه قرآن به جاى اين‌كه بگويد: نافرمانى خدا كردند و مراجعه به داوران جور نمودند، مى­‌گويد هنگامى كه به خويش ستم كردند! اشاره به اينكه فايده اطاعت فرمان خدا و پيامبر (ص) متوجه خود شما مى‌­شود، و مخالفت با آن در واقع يك نوع ستم به خويشتن است، زيرا زندگى مادى شما را به هم مى­‌ريزد و از نظر معنوى مايه عقب­گرد شماست.از اين آيه ضمنا پاسخ كسانى كه توسل جستن به پيامبر و يا امام را يك نوع شرك مى­‌پندارند، روشن مى­شود، زيرا اين آيه صريحا مى­‌گويد: آمدن به سراغ پيامبر (ص) و او را بر در درگاه خدا شفيع قرار دادن، و وساطت و استغفار او براى گنهكاران مؤثر است، و موجب پذيرش توبه، و رحمت الهى است.اگر وساطت و دعا و استغفار و شفاعت خواستن از پيامبر (ص) شرك بود چگونه ممكن بود كه قرآن چنين دستورى را به گنهكاران بدهد؟! منتها افراد خطاكار بايد نخست خود توبه كنند و از راه خطا برگردند، سپس براى قبول توبه خود از استغفار پيامبر (ص) نيز استفاده كنند.بديهى است پيامبر (ص) آمرزنده گناه نيست، او تنها مى‌­تواند از خدا طلب آمرزش كند و اين آيه پاسخ دندان شكنى است به آن‌ها كه اين گونه وساطت را انكار مى­‌كنند.جالب توجه اينكه قرآن نمى­‌گويد: تو براى آنها استغفار كن بلكه مى­‌گويد: رسول براى آنها استغفار كند، اين تعبير گويا اشاره به آن است كه پيامبر (ص) از مقام و موقعيتش استفاده كند و براى خطاكاران توبه كننده استغفار نمايد.اين معنى (تاثير استغفار پيامبر (ص) براى مؤمنان) در آيات ديگرى از قرآن نيز آمده است، مانند آيه 19 سوره محمد (ص) و آيه 5 سوره منافقون و آيه 114 سوره توبه كه درباره استغفار ابراهيم نسبت به پدرش (عمويش) اشاره مى­‌كند، و آيات ديگرى كه نهى از استغفار براى مشركان مى­‌كند و مفهومش اين است كه استغفار براى مؤ­منان بلا­مانع است ، و نيز از بعضى از آيات استفاده مى­‌شود كه فرشتگان براى جمعى از مؤمنان خطاكار در پيشگاه خداوند استغفار مى­‌كنند. (سوره غافر آيه 7 و سوره شورى آيه 5)خلاصه اينكه آيات زيادى از قرآن مجيد حكايت از اين معنى مى­‌كند كه پيامبران يا فرشتگان و يا مؤمنان پاكدل مى‌توانند براى بعضى از خطاكاران استغفار كنند، و استغفار آنها در پيشگاه خدا اثر دارد، اين خود يكى از معانى شفاعت كردن پيامبر و يا فرشتگان و يا مؤمنان پاكدل براى خطاكاران است، ولى همانطور كه گفتيم چنين شفاعتى نيازمند به وجود زمينه و شايستگى و آمادگى در خود خطاكاران است.شگفت‌انگيز اينكه از پاره­اى از كلمات بعضى از مفسران استفاده مى­‌شود كه خواسته­‌اند استغفار پيامبر (ص) را در آيه فوق مربوط به تجاوز به حقوق شخصى خود پيامبر (ص) بدانند و بگويند چون نسبت به خود پيغمبر (ص) ستم كرده بودند، لازم بود رضايت او را بدست آورند تا خداوند از خطاى آن‌ها بگذرد!ولى روشن است كه ارجاع داورى به غير پيامبر (ص) ستمى به شخص پيغمبر نيست بلكه مخالفت با منصب خاص او و يا به عبارت ديگر مخالفت با فرمان خداست و به فرض كه ستمى بر شخص پيامبر (ص) باشد، قرآن روى آن تكيه نكرده است بلكه تكيه قرآن روى اين مطلب است كه آنها برخلاف فرمان خدا رفتار كردند.به علاوه اگر ما به كسى ستم كنيم رضايت او كافى است چه نيازى به استغفار او در پيشگاه خدا است؟ و از همه گذشته به فرض كه چنين تفسيرى براى آيه فوق كنيم در مورد آن همه آيات ديگر كه استغفار پيامبران و فرشتگان و مؤمنان را در حق خطاكاران مؤثر مى­‌داند چه خواهيم گفت؟ آيا در مورد آنها نيز حقوق شخصى در ميان بوده است؟!