جزوه میکروتیک / MIKROTIK MTCRE

مرور مختصری بر میکروتیک - ام تی سی ار ای / MIKROTIK - MTCREMikrotik Certified Routing Engineer همانطور که میدانید روتر به تعداد پورت هایش برودکست دامین دارد یعنی هر پورت آن در برادکست دامین یا رنج متفاوتی است پس نمیتوان به دو پورت در روتر آدرس همرنج داد؛‌ این قابلیت در روتر ها به ما توانایی مسیریابی را می دهد یعنی شبکه های مختلفی که به صورت لایه ۲ از هم مجزا هستند ( برای مثال به سوییچ های متفاوتی متصل اند یا در ٰVlan های مختلفی هستند ) با استفاده از روتر به صورت مدیریت شده به هم متصل می شوند .در روتر Forwarding method یا روشی که برای ارسال بسته ها تصمیم گیری می کند بر اساس Routing Table است . Routing Table به ۲ روش خودکار و دستی به اشکال مختلفی تکمیل می شود . برای مثال تنظیم یک آدرس بر روی هر کدام از پورت ها، باعث ایجاد یک Connected Route در جدول می شود و یا تنظیم یک DHCP Client میتواند بنا بر تنظیم شما باعث ایجاد یک Connected Route و یک Default Route شود . از طرفی پروتکل های مسیریابی نیز می توانند مسیر هایی را به جدول اضافه کنند. در آخر مسیر های دستی است که ادمین وارد می کند .یکی از مهمترین وظایف لایه ۳ و تجهیزات لایه ۳ مثل روتر، مسیریابی یا Routing است . به طور کلی ۳ نوع مسیر در روتر وجود دارد :۱. Connected Route : مسیرهای متصل، مسیر هایی هستند که خود روتر بر روی یکی از پورت هایش یک آدرس از آن رنج دارد، برای مثال اگر آدرس Ether 2 روتر ما 172.16.1.1/24 باشد در جدول مسیریابی روتر ما، یک مسیر به شکل زیر وجود دارد .۲. Static Route : مسیری که ادمین به صورت دستی اضافه کرده است.۳. Default Route : یک نوع مسیر که نقش Default Gateway را در روتر بازی می کند.۴. Dynamic Route : انواع مسیری که به صورت خودکار در جدول ایجاد میشود مانند Connected Route ها یا مسیرهایی که پروتکل های مسیریابی ایجاد می کنند.در جداول مسیریابی Flag ها نوع مسیر و روش ایجاد شدن این مسیر را به ما نشان میدهند . لیستی از Flag های جدول مسیریابی که مورد استفاده در میکروتیک است در زیر درج شده است :1- disable (X) : مسیر غیرفعال، این مسیر روی مسیرهای دیگر تاثیری ندارد.2- active (A) : مسیری که برای مسیریابی استفاده می شود3- dynamic (D) : مسیرهایی که توسط برنامه ها و پروتکل ها ایجاد می شوند و قابل ویرایش نیستند.4- connect (C) : مسیرهای متصل، مسیرهایی که جهت کل رنج یک آدرس تنظیم شده بر روی یک پورت میباشد.5- static (S): مسیرهایی که به صورت دستی توسط ادمین ایجاد شده اند6- rip (r) : مسیر هایی که پروتکل rip ایجاد کرده است.7- bgp (b) : مسیر هایی که پروتکل bgp ایجاد کرده است.8- ospf (o) : مسیر هایی که پروتکل ospf ایجاد کرده است.9- mme (m) : مسیر هایی که پروتکل mme ایجاد کرده است.10- blackhole (B) : بسته های ارسال شده توسط این مسیر بی صدا از بین می روند.11- unreachable (U) : بسته های ارسال شده توسط این مسیر از بین می روند و به فرستنده یک پیام ICMP Host Unreachable ارسال می شود12 - porhabit (P) : بسته های ارسال شده توسط این مسیر از بین می روند و برای فرستنده یک پیام ICMP communication administratively prohibited ارسال می شودهر بسته ای که به دست روتر می رسد به ترتیب بر اساس ترتیبی که روتر ایجاد میکند جدول مسیریابی را طی میکند تا با یکی از مسیرها منطبق شود و ارسال انجام شود.انتخاب ترتیب و بهترین مسیر توسط جدول روتینگ بر اساس ۲ شرط انجام می شود.۱.Longest Prefix : از نظر روتر، ترتیب بررسی مسیر ها بر اساس Subnet mask شبکه های مقصد یا Prefix آنها انجام می شود . هرچه سابنت بزرگتر باشد، روتر این مسیر را زودتر بررسی میکند. یعنی برای مثال، مسیر 192.168.1.0/30 زودتراز مسیر 192.168.2.0/24 برسی می شود چون Prefix بزرگتری دارد.۲. Distance : فاصله اولویت بندی بین دو مسیر برای یک مقصد است؛‌ Distance مقداری بین ۰ تا ۲۵۵ است . تمامی مسیر های Connected دارای فاصله ۰ هستند، Distance در مسیر های دستی بین ۱ تا ۲۵۵ می باشد. مسیرهایی که توسط پروتکل های مسیریابی ایجاد شوند همگی دارای Distance یکسان می باشند.برای ایجاد static route باید موارد زیر را تنظیم کنید:Dst.Address : آدرس سیستم یا شبکه مقصدGateway : آدرس روتری که از طریق آن می توانیم به شبکه مقصد دسترسی پیدا کنیم که آدرس پورت متصل به ما در روتر بعدی یا Next Hop استCheck Gateway : با فعال کردن این گزینه و قرار دادن آن روی حالت Ping روتر به صورت مداوم Ping آدرس Gateway این مسیر را میگیرد و در صورت عدم دریافت جواب، این مسیر را غیر فعال می کند.Distance : فاصله یا اولویت بین مسیر هایی که برای مقصد های یکسان استRouting Table : جدول مسیریابی این مسیرPref. Source : برای فعال کردن این گزینه، باید یکی از آدرس های روتر را در اینجا بنویسید تا آدرس فرستنده این بسته ها یا همان Src.IPبسته هایی که با این مسیر ارسال می شوند با این آدرس عوض شود . ( چیزی شبیه به NAT ) دو مفهوم دیگر در مسیرهای میکروتیک Scope و Target Scope هستند . هر نوع مسیر در میکروتیک Scope خاص خود را دارد که در لیست روبرو مشاهده میکنید .Scope ها به طور مستقیم برای ما موثر نیستند بلکه Target Scope است که برای ما مهم است.Target Scope مسیرهایی هستند که روتر برای پیدا کردن Gateway یک مسیر برسی می کند . ما از این کار برای نوشتن مسیر با Gateway از شبکه هایی که به ما متصل نیست استفاده می کنیم.با استفاده از Routing Mark میتوانیم تعیین کنیم چه افرادی از این مسیر استفاده کنند . برای استفاده از این قابلیت باید ابتدا بسته ها از طریق IP > Firewall < Mangle برچسب گذاری بشن و بعد از طریق این گزینه این برچسب ها خوانده شود.برچسب گذاری که توسط Mangle صورت میگیرد در Chain prerouting انجام می شود.در Packet Flow میکروتیک در باکس Routing اولین مرحله فرایند prerouting می باشد.برای استفاده از قابلیت Route Mark ابتدا باید یک جدول مسیریابی یا Routing Table تشکیل دهید تا بسته های برچسب دار مسیرهای متفاوتی در جدول های متفاوتی از جدول اصلی داشته باشندبرای این کار به منو Routing > Tables بروید. برای ایجاد منو جدید کافی است یک اسم انتخاب کنید و گزینه FIB را تیک بزنید.برای برچسب زدن به بسته ها به منو IP > Firewall > Mangle رجوع کنید .یک Mangle با Chain : prerouting ایجاد کنید . می توانید بسته هایی که مایل هستید از این جدول استفاده کنند را به روش های مختلفی انتخاب کنید .۱.Src. Address : توسط آدرس مبدا، مانند وقتی که قصد دارید به افرادی خاص یا یک سرور اینترنت خاص بدهید.۲.Dst. Address : توسط آدرس مقصد،‌ مانند وقتی که میخواهید تمامی ترافیک یک آدرس خاص از یک پورت اختصاصی ارسال شود.۳.Src. Address List : آدرس مبدا عضو یک آدرس لیست خاص باشد. مانند وقتی که قصد دارید به گروهی از آدرس ها یک آینترنت خاص بدهید۴.Dst. Address List : آدرس مقصد عضو یک آدرس لیست خاص باشد. مانند وقتی که قصد دارید تمامی ترافیک هایی که به سمت سرورها می روند از مسیر خاصی استفاده کنند.۵.Protocol : پروتکل محتویات بسته ۶.Src.Port فیلد پورت فرستنده در هدر لایه ۴ بسته ۷.Dst.Port فیلد پورت گیرنده در هدر لایه ۴ بسته۸. Any.Port : مقدار این قسمت برای هر دو فیلد فرستنده و گیرنده چک می شود.۹. In.Interface : پورت ورودی۱۰. Out.Interface : پورت خروجی ۱۱. In.Interface List : لیست پورت های ورودی۱۲. Out.Interface List : لیست پورت های خروجی ۱۳. PacketMark : برچسب بسته ۱۴.Connection Mark : برچسب ارتباط۱۵.Routing Mark : برچسب مسیر ۱۶.Routing Table : جدول مسیریابیدر بخش Mangle، در قسمت Action، گزینه mark routing را انتخاب کنید و جدول مورد نظرتان را انتخاب کنید.حالا می توانید Route ها را در جدول های مختلف ایجاد کنید و بسته ها برای مقاصد مشابه مسیر های متفاوتی داشته باشند.برای استفاده از Point-to-Point Addressing کافی است به روش زیر عمل کنید:آدرس روتر اول را در Address وارد کنید و Prefix /32 بدهید. به عنوان Network آدرس روتر مقابل را وارد کنید ؛ اینکار باعث می شود که Gateway آین آدرس تعیین شود.و دقیقا در روتر روبرو برعکس اینکار را انجام دهید . با انجام این کار تعداد بسیار کمتری آدرس استفاده می کنید .برای ارتباط از راه دور در روتر ها ۲ روش Tunneling و VPN وجود دارد. از تانل ها برای ارتباط بین روتر ها استفاده می کنیم و از VPN ها برای ارتباط کاربران با شبکه .هنگام استفاده از تانل، روتر ها باید در هر دو سمت آدرس ثابت داشته باشند و قادر باشند Ping یکدیگر را بگیرند.هنگام استفاده از VPN ها تنها کافی است یکی از طرفین که نقش Server را ایفا می کند آدرس ثابت داشته باشد . تنظیمات مربوط به VPN ها در منو PPP قرار دارد و تنظیمات مربوط به تانل ها در منو Interface۱.VPN : برای راه اندازی وی پی ان باید یکی از پروتکل های موجود را انتخاب و آن را تنظیم کنید اما ابتدا چند اقدام است که بین تمامی آنها مشترک است .۱.۱ IP > Pool : با استفاده از این منو باید یک ظرف آدرس برای کاربرانی که متصل میشوند ایجاد کنید . Profile : ایجاد یک پروفایل: " />۱.۲ PPP > Profile : ایجاد یک پروفایل: ۱.۲ PPP > Profile : ایجاد یک پروفایل:Name : اسم این پروفایلLocal Address : آدرسی که روتر بر روی اینترفیس VPN خود قرار می دهد که میتواند تک آدرس باشد یا یک Pool IPRemote Address : آدرسی است که به کاربر می دهیم؛ این آدرس می تواند یک آدرس باشد یا یک Pool IPDNS Server : آدرس DNS Server برای کاربرهادر تب Protocol گزینه Use Encryption را فعال کنید.در قسمت limit میتوانید بر روی ارتباطاتی که از طریق این پروفایل متصل شده اند محدودیت قرار دهید :Only One : در آن واحد، تنها یک کاربر از طریق این پروفایل می تواند متصل شودSession Timeout : بعد از مدت زمان مشخص از وصل شدن قطع شودIdle Timeout : بعد از یک مدت مشخص که ارسال و دریافت نداشت قطع شودRate Limit : محدودیت حجمی که به صورت آپلود / دانلود مشخص می شود برای مثل«10G/5G : 10G Download / 5G Upload»برای ایجاد یوزرنیم و پسورد برای کاربر های VPN به منو PPP > Secret مراجعه کنید و یک سکرت جدید ایجاد کنید .Name : همان Username کاربر می باشد Password : رمز کاربرService : پروتکل هایی که با رمز کاربر میتوان به آنها متصل شدCaller ID : آدرس دستگاه هایی که کاربر فقط می تواند با آن به سرور متصل شود. در کانکشن های PPPoE میتوانید در این قسمت مک آدرس وارد کنید.Profile : پروفایلی که رمز کاربر به آن متصل می شود و کاربرانی که با این رمز به سرور متصل شوند از آن پروفایل آدرس دریافت می کنند .Limit Byte In / Out : محدودیت حجم برای آپلود و دانلودتوجه کنید آدرس هایی که در Secret وارد می شوند نسبت به آدرس های Profile اولویت دارنددر قسمت Routes میتوانید یک روت به محض اتصال این یوزر در جدول مسیریابی ایجاد کنیدبرای راه اندازی VPN Server در میکروتیک در PPP > Interface پروتکل مورد نظر را فعال می کنیم .بهتر است برای امنیت، الگوریتم های pap و chap را غیر فعال کنیم .در L2tp میتوانید IPSec را نیز فعال کنید.SSTP بین دو دستگاه میکروتیک نیازی به سرتیفیکیت ندارد اما اگر کاربر غیر میکروتیکی باشد به سرتیفیکیت نیاز دارد.کاربرانی که به VPN Server متصل شده اند را میتوانید از طریق تب Active Connection مشاهده کنید .VPN هایی که در بالا مشاهده کردیم از نوع لایه ۳ ای هستند میکروتیک از VPN لایه ۲ ای نیز تحت پروتکل PPPoE پشتیبانی می کند.برای راه اندازی PPPoE سرور به منو PPP > PPPoE Server بروید و یک گزینه اد کنید :Service Name : اسم سرور Interface : پورت مورد نظری که سرویس را روی آن ارائه کنیمبرای ایجاد VPN Client در میکروتیک به Interface بروید و بر روی Add کلیک و پروتکل دلخواه را انتخاب کنید .در PPPoE Client ابتدا در General پورتی که سرویس را از آن دریافت می کنید انتخاب کنید سپس در Dial Out یوزرنیم و پسورد را انتخاب کنیددر بقیه پروتکل ها کافی است که در Dial Out آدرس سرور و یوزرنیم و پسورد را وارد کنید .توجه داشته باشید که در پروتکل L2tp ممکن است لازم باشد IPSec را نیز وارد کنید.برای راه اندازی PPPoE Client ابتدا باید در تب General پورت یا Interface ی که از طریق آن به سرور متصل هستید را انتخاب کنید.سپس در تب Dial Out در قسمت Connect To آدرس VPN Server را وارد کنید .User : در این قسمت Username را وارد میکنیدPassword : رمز را وارد کنید.Add Default Route : با انتخاب این گزینه بعد از اتصال به سرور یک Default Route به سمت سرور در جدول ایجاد می شودقسمت Allow رمزنگاری بسته های ارسال شده توسط VPN انتخاب می شود که باید گزینه های mschap1 و mschap2 را انتخاب کنید زیرا الگوریتم های Chap و Pap شکسته شده اندبرای اینکه اینترفیس سرور های VPN با هر بار قطع و وصل شدن کاربر از بین نرود و همیشه وجود داشته باشد باید از گزینه های Server Binding در Interface یا PPP استفاده کنید.برای راه اندازی VPN Client باید در تب Dial Out در قسمت Connect To آدرس VPN Server را وارد کنید .User : در این قسمت Username را وارد میکنیدPassword : رمز را وارد کنید.Add Default Route : با انتخاب این گزینه بعد از اتصال به سرور یک Default Route به سمت سرور در جدول ایجاد می شوددر PPTP و SSTP قسمت Allow رمزنگاری بسته های ارسال شده توسط VPN انتخاب می شود که باید گزینه های mschap1 و mschap2 را انتخاب کنید زیرا الگوریتم های Chap و Pap شکسته شده انددر L2tp Client در صورتی که سرور از IPSec استفاده کند با فعال کردن گزینه Use IPSec رمز را وارد کنید.برای راه اندازی تانل ها در میکروتیک ابتدا باید یک پروتکل انتخاب کنید؛‌ در Interface منو های مختلفی برای پروتکل های مختلف وجود دارد. پروتکل های موجود در میکروتیک ipip - GRE - EoIP و … هستند.برای راه اندازی تانل های مختلف ۲ مورد در تمامی آنها مشترک است؛‌ Local Address آدرس روتری است که در حال راه اندازی تانل در آن هستید و Remote Address که آدرس روتر روبرو است . توجه داشته باشید که تانل ها مانند VPN خودشان فرایند آدرس دهی را انجام نمی دهند بلکه باید خودتان بر روی Interface ها آدرس دهی انجام دهید .توجه داشته باشید که تانل های IPIP و GRE از نوع لایه ۳ هستند اما پروتکل EoIP که انحصاری میکروتیک است به صورت لایه ۲ای کار می کند.مهمترین تفاوت ipip و GRE در MTU آنها است. IPIP MTU = 1480 GRE MTU = 1476توجه داشته باشید که پروتکل IPSEC به دلیل رمزنگاری، ۵۰ واحد از MTU هر پروتکلی که به آن اضافه شود کم میکند.برای راه اندازی IPSec باید حتما گزینه Allow Fast PAth را غیرفعال کنید.برای راه اندازی EoIP باید در هر دو سمت Tunnel ID یکسان تنظیم کنید.در فرایند VLaning، در لایه ۲ پورت ها در ۲ وضعیت قرار دارند۱.Access : یک پورت را عضو یک VLAN می کند ولی تغییری در بسته ایجاد نمیکند. تنها تغییرات در جداول مک آدرس ایجاد می شوند۲.Trunk : این پورت می تواند ترافیک چند VLAN را همزمان جابجا کند که این کار را از طریق برچسب زدن به بسته ها انجام می دهد .به بسته ها برچسب Dot1Q زده میشود و هر پورتی که قرار است این بسته ها را دریافت کند باید تنظیمات برچسب هایی مشابه با سمت مقابل داشته باشد .VLAN ها با شماره ای بین ۱ تا ۴۰۹۴ مشخص می شوند و مهمترین قسمت برچسب Dot1Q همین شماره است .پورت های میکروتیک در وضعیت Trunk قرار دارند،‌ برای اینکه یک VLAN را بر روی یک پورت تنظیم کنیم، در منو Interface VLAN یک گزینه اضافه کنید .مهمترین قسمت این پنجره ۱.VLAN ID : شماره VLAN یا همان شماره برچسب Dot1q است. ۲.Interface : اینترفیسی که کابل ترانک به آن متصل است یا به هر صورت دیگری بسته های VLAN را دریافت می کندبرای اینکه یکی از پورت های میکروتیک را تبدیل به Access یکی از VLAN هایی بکنیم که از پورت دیگری دریافت کرده اید باید Interface آن VLAN را با آن پورتی که میخواهید Access کنید در یک Bridge قرار دهید.پروتکل های مسیریابی به دو روش تقسیم بندی می شوند، روش اول، از نظر داخلی یا خارجی بودن یا EGP و IGP. روش دوم، تقسیم بندی از نظر انتخاب بهترین مسیر است که Distance Vector نام دارد و یا پروتکل هایی که بر اساس تعداد روتر در مسیر یا Hop Count بهترین مسیر را انتخاب میکنند و یا Link state یا پروتکل هایی که بر اساس پایداری لینک بهترین مسیر را انتخاب میکنند و در آخر Hybrid ها که ترکیبی از اینها میباشد.روش کار پروتکل های مسیریابی به اینصورت است که هر روتر Connected Route های خودش را برای باقی روتر های داخل شبکه پروتکل منتشر می کند و وقتی که همگی این کار را کردند تمامی روتر ها مسیرها را به سمت روتر های دیگر یاد میگیرند.در پروتکل های مسیریابی Distance Vector هر روتر جدول مسیریابی خودش را هر ۳۰ ثانیه منتشر می کند که بار زیادی ایجاد می شود اما در پروتکل های Link State جداول فقط در زمان تغییر منتشر می شوند.IGP ها در شبکه های Lan اجرا می شوند و EGP ها در شبکه های Wan.یکی از پروتکل های دسته IGP که از نوع Distance Vector است Rip نام دارد که دو ورژن دارد.ورژن ۱ به صورت Classfull کار می کند یعنی برای هر شبکه Subnet Mask بر اساس کلاس های IP هستند پس از شبکه 192.168.1.0/16 نمی شود استفاده کرد.ورژن ۲ به صورت Classless کار می کند و هر شبکه ای که مدنظرتون باشد قابل استفاده است.در شبکه ی RIP نهایتا ۱۶ عدد روتر می شود استفاده کرد.خیلی متشکر که وقت گذاشتین و مطالعه کردین, امیدوارم براتون مفید بوده باشهبرای خوندن مطالب بیشتر و تماشای ویدئو های آموزشی/اطلاعات عمومی و دوره ها میتونین به لینک زیر مراجعه کنین .Shahin Vaseghiبا احترام, شاهین واثقی