ظهر نویسی چک صیادی و ضمانت اجرایی آن

ظهر نویسی چک صیادی و ضمانت اجرایی آن، یکی از سوالات متداول افراد در مورد دسته‌چک است. قبل از روی کار آمدن چک‌های صیادی، برای انتقال چک به شخص ثالث، اقدام به پشت نویسی آن می‌کردند تا شخص ثالث، دارنده چک شود. البته ظهر نویسی به جز انتقال چک، به منظور وکالت و ضمانت نیز انجام می‌گرفت. اما سوال اینجاست، آیا با روی کار آمدن قانون جدید، بازهم ظهر نویسی ضمانت اجرایی دارد؟ آیا می‌توان چک صیادی را بدون ثبت در سامانه و فقط با ظهر نویسی انتقال داد؟ کسی که پشت چک را امضا می‌کند، چقدر مسئولیت قانونی دارد؟ برای اینکه بدانید ضمانت اجرایی چک صیادی که در سامانه ثبت نشده و به شخص ثالث به وسیله ظهر نویسی دو امضا واگذار شده چیست، تا انتها همراه ما باشید.نکته: به چک‌هایی که قبل از آذر سال 99 صادر شده‌اند، چک‌های طرح قدیم و به چک‌هایی که بعد از آذر 99 صادر شده‌اند، چک‌های طرح جدید یا چک صیادی می‌گویند.آشنایی با انواع ظهر نویسی چکقبل از شروع بحث اصلی یعنی، ضمانت اجرایی ظهر نویسی چک صیادی، بهتر است با انواع پشت نویسی چک آشنا شویم. به کسی که پشت چک را امضا می‌کند، در اصطلاح قانونی، «ظهر نویس چک» گفته می‌شود که با اهداف مختلفی اینکار را انجام می‌دهد که عبارتند از:انتقال وجه چک: در حالت کلی، ظهر نویسی چک با هدف انتقال انجام می‌شود. یعنی ظهر نویس می‌تواند امتیازات مالی را به فردی دیگری واگذار کند.وکالت در وصول چک: هنگامی که پشت چک با هدف وکالت ظهر نویسی می‌شود، اجازه وصول وجه چک به آن فرد را می‌دهد.ضمانت چک: یکی از اهداف ظهر نویسی چک صیادی و چک‌های قدیم برای ضمانت است. در این حالت، یک فرد ثالث پشت چک را با هدف ضمانت امضا می‌کند. این مساله معمولا در مواقعی که برای معامله نیاز به یک ضامن باشد، انجام می‌گیرد. چنانچه وجه چک توسط شخص صادر کننده پرداخت نشود، ظهر نویس باید وجه را پرداخت کند.اما آیا پشت نویسی چک صیادی نیز به این شکل است؟ یعنی برای ظهر نویس مسئولیت قانونی ایجاد می‌شود؟قانون جدید ظهر نویسی چک صیادیدر قانون جدید چک و به موجب تبصره 21، ظهر نویسی برای انتقال منتفی شده است. تنها راه انتقال چک به فرد دیگر، ثبت آن در سامانه صیاد بانک مرکزی است. بنابراین امضا پشت چک به تنهایی هیچ ارزشی ندارد و باید مشخصات کامل فردی که چک به او منتقل می‌شود در سامانه صیاد ثبت گردد.پس اگر با سوال، ضمانت اجرایی چک صیادی که در سامانه ثبت نشده و به شخص ثالث بوسیله ظهرنویسی دو امضا واگذار شده، مواجه هستید، باید بدانید که بانک‌ها ملزم به پرداخت هیچ مبلغی به گیرنده نیستند.در صورتی که چک به نام شما ظهر نویسی شده، حتما باید از صاحب چک بخواهید آن را در سامانه صیاد ثبت کند. تنها زمانی می‌توانید مبلغ چک را وصول یا آن را برگشت بزنید که اطلاعات شما در سامانه صیاد وجود داشته باشد. در غیر این حالت، برگه چک مانند یک کاغذ و فاقد اعتبار خواهد بود.مزایای ثبت چک در سامانه صیاد و بی اعتبار شدن ظهر نویسیظهر نویسی چک صیادی و ثبت آن در سامانه صیاد مزایای زیادی دارد که یکی از مهمترین آن‌ها، جلوگیری از جعل و سرقت چک است. از آنجایی که مشخصات گیرنده چک و مبلغ و تاریخ آن در سامانه صیاد ثبت می‌شود، امکان جعل و سرقت چک وجود ندارد. چرا که اگر اطلاعات گیرنده در سامانه نباشد، یا مبلغ و تاریخ چک با مبلغ و تاریخ ثبت شده در سامانه مغایر باشد، بانک مبلغ را وصول نمی‌کند.نکاتی در مورد انتقال چک از طریق سامانه صیادبرای ظهر نویسی چک صیادی و انتقال آن از طریق سامانه صیاد، نکاتی وجود دارد که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.امکان انتقال چک به صورت حامل وجود ندارد و باید مشخصات دقیق گیرنده چک ثبت شود.اگر بیشتر از یک ذینفع برای چک وجود داشته باشد، باید همه آن‌ها چک را ثبت کنند.اگر چک حقوقی است، باید همه افرادی که حق امضا دارند، چک را امضا کنند.ضمانت اجرایی ظهر نویسی چک صیادیدر این نوشته سعی کردیم نکات مهم در رابطه با ضمانت اجرایی ظهر نویسی چک صیادی را با شما عزیزان در میان بگذاریم. چنانچه قصد انتقال چک به فرد دیگری را دارید یا از یک نفر چک می‌گیرید، حتما آن را در سامانه صیاد با ذکر مشخصات دقیق، ثبت کنید. چرا که بدون ثبت در سامانه صیاد، بانک ملزم به پرداخت وجه چک نیست. بنابراین پشت نویسی به تنهایی کافی نیست و اعتباری ندارد.سوالات متداولی که افراد در مورد ظهر نویسی چک صیادی دارند1. در صورتی که چک صیادی دریافت شود اما صاحب چک به دلایلی آن را ثبت نکند، آیا می‌توان برای وصول آن اقدام قانونی کرد؟در صورتی که چک صیادی در سامانه ثبت نشده باشد، به‌عنوان یک سند تجاری نمی‌توان برای وصول آن اقدام قانونی انجام داد. چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده، هیچ اعتباری ندارد و بانک نیز ملزم به پرداخت آن نیست. همچنین در این شرایط امکان برگشت زدن چک و دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک وجود ندارد.اما دارنده چک می‌تواند به‌عنوان یک سند عادی بر علیه صاحب چک اقدام قانونی انجام دهد. این فرد صرفاً می‌تواند در دادگاه حقوقی و بر طبق مقررات اسناد عادی ذکر شده در قانون مدنی و قانون آیین دادرسی، شکایت خود را مطرح کند. بنابراین از آنجایی که امکان برگشت زدن چک وجود ندارد، این سند، چک حساب نمی‌شود و نمی‌توان شکایت کیفری طرح کرد. همچنین امکان طرح شکایت فقط بر علیه صادرکننده چک وجود دارد و نمی‌توان علیه ضامن‌ها و ظهرنویسان اقدام قانونی انجام داد. از طرفی، دارنده چک امکان تامین خواسته بدون تودیع خسارات احتمالی را از دست می‌دهد.به همین دلیل توصیه می‌کنیم قبل از دریافت چک صیادی، حتماً از ثبت شدن آن در سامانه صیاد و صحت اطلاعات وارد شده اطمینان حاصل کنید.2. من چکی را از یک نفر گرفته‌ام که ظهر نویسی شده ولی ثبت نشده است. در واقع من نفر دوم‌ام، آیا این چک اعتبار دارد؟خیر، ظهر نویسی چک صیادی اگر ثبت نشده باشد، اعتباری ندارد. اما می‌توانید به‌عنوان یک سند عادی اقدام قانونی انجام دهید. برای اینکار حتما از یک وکیل مشاوره بگیرید.3. من پشت چک یکی از دوستانم را امضا کردم، ولی چک در سامانه ثبت نشده است. آیا من مسئولیتی بابت امضا دارم؟بله، شما به‌عنوان ظهر نویس ضامن هستید.4. آیا امکان ظهر نویسی چک‌های قدیمی وجود دارد؟بله، اگر چک مربوط به قبل از آذر 99 است، می‌توان به صورت ظهر نویسی آن را انتقال داد و ضمانت اجرایی دارد.