نامه ای به یک معلم ِ شریف، فرهاد پاک سرشت

استاد ِ عزیزم سلام.حال ِ شما؟می دانم که بهتر از من و امثال ِ من هستید چرا که جایتان عوض شده و حالا در کالبدی نو روزگار می‎گذرانید!از دنیای جدید چه خبر؟آنجا هم خالتورها جولان می‎دهند؟! ‌آنجا هم لُمپن های بی جود، تئاتر می‎فروشند و شما همچنان نمایشی ناب را که از وجودتان برآمده با حداقل بازگشت مالی کار می‎کنید؟آیا در دنیای جدید توانستید سالن وارش را از چنگ خالتورها در بیاورید یا باز هم در سالن دکتر رحمدل با شبی ده تماشاگر نمایش روی صحنه می‎برید؟آنجا هم کسی پیدا شده که برای خالتورها یادداشت بنویسد و به شلاق و حبس محکوم شود و در آخر شما از او دفاع کنید؟!آیا در دنیای شما هم هنرجویان جدید بازیگری را به آن معلم دوزاری می‎دهند و برای کلاس شما اهمیت قائل نمی‎شوند؟! اگر جواب تمام این پرسش‎ها مثبت است که باید بگویم ناراحت نباشید. دنیا تا بوده همین بوده استاد. آنها که دزدی بلد نیستند، همیشه در حاشیه قرار می‎گیرند و غارتگران و نان به نرخ روزخورها بالا می‎روند. اما تاریخ حاشیه نشینان را به خاطر می‎سپارد. شما بهتر از من می‎دانید که ساعدی‎ و رادی‎ها با دشمنانی به مراتب بزرگ تر از دشمنان شما دست و پنجه نرم می‎کردند و حالا بسیار محکم و استوار به تاریخ هنر چسبیده اند. امروز دیگر نامی از خالتورهای زمان آنها در هیچ مقاله یا کتابی که به ادبیات نمایشی این سرزمین مربوط باشد، به چشم نمی‎خورد.ای استاد دوست داشتنیمن تنها افتخار دیدن دو نمایش از شما را روی صحنه داشته ام. "من، پرویز پرستویی و دیگران" و "باران در چند قدمی می‎بارد". قطعا آثار شاهکار و قابل توجهی نبودند و در زمره‎ی نمایش های هنرجویی قرار می‎گیرند اما یک نکته‎ی مهم و اساسی در آنها وجود داشت که نباید از آن غافل شد و آن اصالت کارها بود. شما از کسی طرح و ایده و دیالوگ کپی نزدید. شما مانند خالتورهای تئاتر رشت، نمایشنامه های خارجی را دست مالی نکردید و نام‎هایی ‎چون بکت، پینتر، یونسکو، ژان ژنه و ژان کلود کریر را به لجن نکشیدید. شما از ساز و آواز و آهنگ های گیلکی و موتور سیکلت و این قبیل موارد برای جذاب شدن نمایش بهره نگرفتید. شما تماشاگر گدایی نکردید.شما تنها درد و مسئله‎ی خود را با نمایش نامه‎هایی ‎ساده و بازیگرانی تازه کار فریاد زدید. همین کافیست تا شما را هنرمند بدانیم.اما به جز اصالت باید بگویم که آثار شما برای من " آن" داشت." آن"، همان جوهره‎ی اثر است که مخاطب را همراه و همدل با خود می‎کند. همان چیزی است که هنرمندان دارند و خالتورها نه. همان کیمیای وجود هنرمند است که ثابت می‎کند حرف گفته شده از دل بر آمده و به همین دلیل بر دل می‎نشیند. حافظ شاعر بزرگ شیرازی از این " آن" حرف زده:- شاهد آن نیست که مویی و میانی دارد- بنده‎ی طلعت آن باش که آنی داردبله. شما " موی" و " میان" نداشتید اما " آن" چرا. و من هم بنده‎ی طلعت شما هستم اُستاد گرامی." آن" در شعر ِ حافظ به باطن و سیرت ِ زیبا هم اشاره دارد. شما صاحب سیرت پاک و زیبایی بودید که در دوره‎ای که تمام دوست و همکارانتان بر علیه من می‎نوشتند و بیانیه می‎دادند در مقابلشان ایستادید. نه اینکه حق با من بوده باشد و مدافعان من صاحب باطن پسندیده اند بلکه دلتان نیامد یک جوان به جرم نوشتن یک یادداشت شلاق بخورد و راهی زندان شود.ای اُستاد نیکوصفت همان پیام کوتاه شما در فضای مجازی برای من کافی بود تا این نامه را برایتان بنویسم. هر بار که آن یکی دو خط را می‎خوانم احساس شعف خاصی به من دست می‎دهد، از اینکه باور می‎کنم هنوز هم روی زمین انسان‎هایی ‎با وجدان بیدار حضور دارند. آن چند خط خالصانه را هر چند وقت یک بار مرور می‎کنم:- شنیدم آن جوان نویسنده به شلاق و حبس محکوم شده، درست است؟ اگر درست است خواهش میکنم دوستان شاکی رضایت دهند. جان من، جان من. با شلاق و حبس نمی‎شود مسیر فکری کسی را تغییر داد. بلکه با این کار او را جریح تر هم می‎کنیم. من مطمئنم خالتورهای رشت مهربان ترین خالتورهای جهان هستند.از این حرف‎ها بگذریم که شما شرافت خود را به من و دوستانم ثابت کردید و گفتن بیش از این تکرار مکررات است.گاهی اوقات به آن روزها فکر میکنم. به روزهایی که شما را از دور می‎دیدم اما نزدیک نمی‎آمدم. به یاد دارم پس از پایان اجرای یکی از نمایش هایتان، مقابل دکه‎ای که جلوی ساختمان خاتم قرار دارد ایستاده بودید و با سیگاری در دست چای می‎نوشیدید. خیلی دوست داشتم با شما حرف بزنم اما از روی خجالت نمی‎توانستم قدم از قدم بردارم. حالا حسرت هم صحبت نشدن با شما بد جور عذابم می‎دهد.راستی شما هم مثل بهامین در خرداد ماه جای خود را در جهان آفرینش عوض کردید. سه سال پیش همین موقع بهامین تغییر مکان داد و حالا شما. چه بگویم به ماه خرداد؟به یاد دارید با میلاد کی مرام تماس گرفتید و از بهامین برایش گفتید و او هم در جهت ابراز همدردی ویدئویی در فضای مجازی منتشر کرد؟ میلاد کی مرام شاگرد شما بود و به تماس شما احترام گذاشت اما چرا دختر آن منتقد هرزه در آموزشگاه، این اتفاق را به نام خودش تمام کرد؟ گویی از کودکی با کی مرام در یک کاسه غذا می‎خورده و حالا آقای بازیگر به خواسته‎ی او جواب مثبت داده. اما شما در جواب آن همه تبلیغ او و پدرش هیچ نگفتید چرا که هیچ چیز برایتان مهم نبود. نه آن شاگرد دیروز و سوپراستار امروز، نه آن منتقد پر حاشیه و دختر پر از کینه اش و نه چَه چَه و بَه بَه ِ هنرجویان ِ آموزشگاه!ای آموزگار نازنین تا در این نقطه از جهان آفرینش نفس می‎کشم، اصالت حضورتان را از یاد نمی‎برم. شما به من درس اخلاق و شجاعت دادید. شما به من و امثال من فهماندید که انسان بودن چندین و چند مرتبه بالاتر از هنرمند بودن قرار می‎گیرد. شما چند پرسش مهم را برای اهالی تئاتر رشت مطرح کردید:- 1- چگونه می‎توانیم به زندان رفتن و شلاق خوردن یک جوان را نظاره کنیم و در همان حال نمایش روی صحنه ببریم؟- 2- هنری که نمی‎تواند نجات دهنده باشد به چه دردی می‎خورد؟- 3- اگر در تئاتر نمی‎توان گفتگو کرد پس در کجا می‎توان؟- 4- اگر اهالی تئاتر به هم نوع خود رحم نکنند پس دیگر از گروهک های تروریستی نظیر "القاعده" و "داعش" چه انتظاری می‎توان داشت؟- و...نام فرهاد برازنده‎ی شما بود چرا که هم اهل یاری رساندن بودید و هم شکوه و عظمت داشتید.نام و یادتان گرامی.پنج شنبهسی اُم خرداد هزار و سیصدونَودوهشت خورشیدیتهران