تحقیقات بازار و بازاریابی تحقیقات

تحقیقات بازار و بازاریابی تحقیقات چیست؟تحقیقات بازاریابی به زبان ساده یعنی فرایندی که در آن با جمع آوری داده یا اطلاعات تلاش می‌کنیم تا بازار و مشتریان را درک کنیم؛ این درک کردن یعنی کشف فرصت‌ها، بررسی مشکلات، پیدا کردن راه‌حل‌هایی برای فروش بیشتر، ارزیابی کارهای بازاریابی در حال انجام و خلاصه تحقیق برای برای هر چیزی که به بهتر شدن بازاریابی کمک می‌کند.خب این تعریف خشک و رسمی کمک زیادی به ما نمی‌کند! ما هنوز نمی‌دانیم در یک تحقیقات بازاریابی چه کارهایی انجام می‌دهند. پس اگر موافق هستید قدم به قدم با یک مثال واقعی پیش برویم تا ببینیم این تحقیقات بازاریابی چیست و چطور اجرا می‌شود؟همین اول به شما بگویم هرچند این مقاله طولانی است اما بهتر است با حوصله بخوانید و سر سری از عناوین آن رد نشوید. ما علاوه بر این که می‌خواهیم دقیقاً تحقیقات بازاریابی را درک کنیم، می‌خواهیم راه‌های انجام آن در ابعاد کوچک و بزرگ را معرفی کنیم.اول بیایید تکلیف را با خودمان روشن کنیم؛ ببینیم آیا «تحقیقات بازار» با «تحقیقات بازاریابی» تفاوتی دارند؟تفاوت تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی چیست؟تفاوت و مرزبندی بین این دو آنقدر ظریف و غیرقابل تشخیص است که خیلی از اساتید این حوزه بی‌خیالش شده‌اند و ترجیح می‌دهند حرفی درباره آن نزنند.مثلاً در کتاب مدیریت بازاریابی کاتلر به عنوان یکی از معتبر‌ترین کتاب‌ها در این حوزه، این دو اصطلاح به جای هم استفاده شده و تفاوت زیادی بین آنها نیست.در بازاریابی مدرن تفاوت واضحی بین این دو اصطلاح دیده نمی‌شود. در کل می‌گویند تحقیقات بازار شامل تحقیقات برای شناخت نیازهای بازار، اندازه بازار و رقابت‌ها است. با این حال، خیلی وقت‌ها یک پروژه تحقیقات بازار یا بازاریابی به دنبال جواب‌ سوال‌هایی است که شامل هر دو حوزه می‌شود. همین حالا هم شرکت‌های زیادی هستند که در هر دو حوزه به صورت همزمان کار می‌کنند و تمایزی بین این دو نمی‌گذارند.قدم اول: مساله را تعریف کنیدمساله اصلی در یک پروژه درک و پیش‌بینی این است که مشتری حاضر است چه مقدار اضافه پرداخت کند تا در ازای خرید محصول، خدمات مورد نظر شما را دریافت کند؟آیا پیشنهادهای ویژه شما، برای همه محصولات لحاظ می‌گردد؟قدم دوم: برنامه‌ریزی برای تحقیقات بازارقبل از هرچیزی باید برای تحقیقات خود برنامه‌ریزی کنیم. یعنی به ترتیب به این سوالات جواب دهیم:هزینه تحقیقات چقدر خواهد شد؟منابع داده‌های ما کجاست؟از چه روش‌ها یا تکنیک‌هایی استفاده کنیم؟چه ابزارهایی نیاز داریم؟جامعه و نمونه آماری ما چه افرادی هستند؟چه افرادی این تحقیقات را انجام خواهند داد؟هرچه کسب‌وکار شما بزرگ‌تر، مشتریان یا مخاطبان شما بیشتر و مساله شما اهمیت بیشتری داشته باشد، اهمیت جواب این سوالات هم بیشتر خواهد شد.در هر پروژه‌ای، می‌توان از روش‌های مصاحبه، گروه کانونی، پرسشنامه کاغذی و الکترونیکی و تلفنی و اجرای آزمایشی انتخاب نمود. این روش‌ها را در ادامه توضیح می‌دهیم.پروژه به یک کمیته تحقیقات سپرده و جامعه آماری تمام مشتریان مشخص می‌شود. در انتها هزینه این تحقیقات بررسی و بودجه آن به کمیته بازاریابی اختصاص داده می‌شود.شرکت‌هایی هستند که کارشان فقط تحقیقات بازاریابی است. هر کسب‌وکاری می‌تواند مسائلی را که نیاز به تحقیق دارد را به این شرکت‌ها بسپارد.قدم سوم: جمع‌آوری دادهما برای تحقیقات بازاریابی به منابعی از داده‌ها نیاز داریم. این داده‌ها می‌توانند کمی یا کیفی باشند. بعضی وقت‌ها داده‌هایی که داریم کافی هستند ولی خیلی وقت‌ها لازم است که داده جمع کنیم.مثلاً اطلاعاتی که از نظرسنجی‌های چند ماه قبل داریم، هنوز هم کاربردی و مفید هستند. اگر هم پرسشنامه جدیدی طراحی کردیم یعنی در حال جمع‌آوری داده‌های دست اول هستیم.داده‌های کیفی هم مثل توصیفات و احساسات افراد درباره برند هستند. این اطلاعات را به راحتی نمی‌توان تبدیل به اعداد و ارقام کرد. اما وقتی از مشتری بخواهیم رضایتش را درباره یک محصول با بله و خیر جواب دهد می‌توانیم نسبت افراد راضی به ناراضی را حساب کنیم.چطور یک پرسشنامه خوب طراحی کنیم؟سوال‌ها تا جایی که امکان دارد ساده باشند:سوالاتی که همزمان چند ایده را مطرح می‌‌کنند، جملات پیچیده، سوالاتی که در دل خود چند سوال دارند یا جواب آنها بستگی به فاکتورهای دیگری دارند باعث گیج شدن پاسخگو و در نتیجه جواب‌های اشتباه می‌شوند.مثال: آیا فکر می کنید بازار خوبی برای این محصول وجود دارد و فروش آن خوب خواهد بود؟اندازه‌گیری کیفیبعضی از محققان بازاریابی ترجیح می‌دهند از داده‌های کیفی استفاده کنند؛ دلیل آن هم واضح است. این محققان می‌گویند عمل مخاطب با پاسخ‌هایش به پرسشنامه متفاوت است. در تحقیقات کیفی به مخاطب اجازه می‌دهیم هر آنچه که دوست دارد را بگوید. معمولاً در این روش‌ها مخاطب علاقه بیشتر به خوداظهاری دارد و جبهه‌گیری نمی‌کند.به همین دلیل می‌گویند بهتر است قبل از طراحی پرسشنامه با هم صحبت شدن با مخاطب اول او را درک کنید.این سوالات می‌تواند به این شکل باشد:وقتی نام برند را می‌شنوند چه چیزهایی به ذهنشان می‌رسد؟تصاویری از از گفتگوی چند نفر نشان دهید و بخواهید جای خالی در مکالمه را با نوشتن پر کنند.از مخاطب می‌پرسند اگر این برند یک انسان بود چه شخصیتی داشت، چه لباسی می‌پوشید و درباره چه چیزهایی بیشتر صحبت می‌کند.تکنیک نردبان که در آن از سوالات چرایی پشت سرهم استفاده می‌کنند. این سولات ادامه پیدا می‌کند تا به سوالات عمیق‌تر برسیم.تحقیقات بازار (Market Research) چیست؟فکر می‌کنم این توضیحات به صورت کامل شما را با تحقیقات بازاریابی آشنا کرد. حالا می‌توانیم ارزش واقعی تحقیقات بازار را درک کنیم.تحقیق بازار به شما می‌گوید چه چیزی در صنعت شما رواج دارد؟مخاطبان و مشتریان هدف شما از محصولات و خدماتتان چه می‌خواهند؟چه چیزی در تصمیم‌گیری آن‌ها برای خرید تاثیر می‌گذارد؟در کل ما با تحقیقات بازاریابی به دنبال چند هدف مهم هستیم:کاهش هزینه‌هاکاهش ریسکافزایش درآمدارزیابی ایده یا محصولمنبع : پرینت لند