چگونه در مصاحبه دکتری قبول شویم

مصاحبه دکتری، دست کم 50 درصد در قبولی داوطلبان دوره دکتری موثر است؛ اما تاثیر مصاحبه ممکن است 100 درصد هم باشد! چرا که برخی دانشگاه ها حد نصاب نمره مصاحبه دکتری در نظر می گیرند که در صورت نداشتن این نمره، در هر صورت در مقطع دکتری پذیرش نخواهید شد!بنابراین، وقتی یک داوطلب سوال می‌کند که «با چه رتبه ای دکتری کجا قبول میشم؟»، نمی‌توان به آن پاسخ دقیقی دارد.در نتیجه، با توجه به اهمیت بالای مصاحبه آزمون دکتری، بد نیست نکات مهمی که برای آمادگی آن را لازم داریم با هم مرور کنیم.مصاحبه دکتریمصاحبه دکتری کی برگزار می شود؟بعد از این که در آزمون کتبی دکتری شرکت کردید، نتایج اولیه دکتری از سوی سازمان سنجش منتشر خواهد شد. در کارنامه نتایج اولیه دکتری، رتبه و نمره تراز شما اعلام می‌شود.بعد از مدت کوتاهی دفترچه انتخاب رشته دکتری از سوی سازمان سنجش و دانشگاه ازاد به طور مجزا منتشر می‌شود و داوطلبان دکتری می توانند در زمانی که اعلام می‌شود، نسبت به انتخاب رشته اقدام کنند.با توجه به نمره حدنصابی که هر دانشگاه مشخص می‌کند، انتخاب رشته داوطلبان بررسی می شود و نتایج انتخاب رشته دکتری (دعوت به مصاحبه دکتری) اعلام می شود.در این مرحله داوطلبان فرصت دارند در زمانی که از سوی سازمان سنجش (و یا خود دانشگاه ها) و نیز دانشگاه آزاد اسلامی اعلام می شود، در مصاحبه دکتری شرکت کنند.مصاحبه آزمون دکتری هر سال از اواخر اردیبهشت ماه آغاز می شود و تا اواخر مرداد ممکن است ادامه داشته باشد. اما در سال 99 به دلیل شرایط خاصی ناشی از شیوع کرونا و تعویق کنکور دکتری، زمان مصاحبه دکتری با تغییراتی همراه بود.علاوه بر داوطلبان آزمون دکتری، داوطلبان پذیرش دکتری بدون آزمون نیز لازم است در مصاحبه حضور پیدا کنند. مصاحبه این داوطلبان ممکن است همزمان با مصاحبه داوطلبان بدون آزمون و یا در تاریخی مجزا برگزار شود.فاکتورهای مهم در موفقیت مصاحبه دکتریچگونه برای مصاحبه دکتری آماده شویم؟1- مدارک خود را از قبل آماده و مرتب کنید. بهتر است این کار را زودتر انجام دهید تا تحت استرس ناشی از شروع مصاحبه‌ها قرار نگیرید و چیزی فراموشتان نشود.2- یک رزومه مناسب بنویسید. این رزومه باید مختصر و مفید و البته تمیز و مرتب باشد.3- منابع درسی خود را مرور کنید. هیچ بعید نیست که در مصاحبه دکتری از شما سوالات علمی و تخصصی پرسیده شود.4- دانشگاه‌هایی که فکر می‌کنید شانس دعوت به مصاحبه دارید را خوب بشناسید. اساتید هر دانشگاه را در سایت دانشگاه بررسی کنید و سعی کنید مروری بر مقالات و کتاب‌هایشان داشته باشید.5- اگر رزومه خوبی ندارید، هر چه سریع‌تر دست به کار شوید. این که شما رزومه ندارید ممکن است منجر به پایین آمدن امتیاز شما در مصاحبه شود، اما اگر مشغول تدوین مقاله و کتاب باشید و همین مقالات و کتاب‌های در دست انجام را در مصاحبه ارائه کنید، به اساتید نشان می‌دهید که فعال هستید و در ذهنشان اثر خوبی می‌گذارید.6- در مصاحبه دکتری از شما ممکن است سوالات زبان انگلیسی پرسیده شود. بنابراین، برای آن اماده شوید. در ادامه انواع این سوالات را به شما خواهیم گفت.7- برای قرار گرفتن در شرایط جلسه مصاحبه خود را آماده کنید. یادتان باشد که اساتید یک ارزیابی همه جانبه از شما در مصاحبه خواهند داشت. بنابراین، ممکن است شرایط روانی نامناسبی برای شما ایجاد کنند تا عکس العمل شما را ببینید. خودتان را از قبل برای چنین شرایطی آماده کنید.?جدول امتیازدهی مصاحبه دکتریاگر چه یک جدول امتیازدهی مصاحبه دکتری وجود دارد، اما این جدول تنها یک پیشنهاد است! هر یک از دانشگاه‌ها خودشان نحوه امتیازدهی را مشخص خواهند کرد.اما به طور کلی مواردی که در مصاحبه دکتری برای شما امتیازآور است به شرح زیر است:· نمره معدل و پایان‌نامه· کیفیت دانشگاه‌های محل تحصیل مقاطع قبلی· ارهای تحقیقاتی و پژوهشی شامل تالیف و ترجمه کتاب، تدوین انواع مقالات علمی (کنفرانسی و ژورنالی) و مشارکت در طرح‌های پژوهشی· سوابق تدریس دانشگاهی· نمره مدرک زبان· نمره‌ کتبی آزمون دکتریتوجه داشته باشید که باید از همه‌ی کارها و فعالیت‌هایی که داشته‌اید (تدریس، مقاله، ترجمه، ...) فهرستی تهیه و برای آن­ها تأییدیه‌ها و گواهی‌های لازم را فراهم کنید تا برای مصاحبه دکتری ارائه نمایید؛ زیرا در غیر این صورت احتمالاً امتیازی به شما تعلق نخواهد گرفت.امتیاز مقاله و کتاب در مصاحبه دکتراازجمله مواردی که در غالب مصاحبه‌های دکتری برای داوطلبان امتیاز به همراه دارد، شامل آیتم‌های زیر است:· مقالات علمی-پژوهشی (داخلی و خارجی) مرتبط با رشته تحصیلی· مقالات علمی-ترویجی مرتبط با رشته تحصیلی· مقالات چاپ‎شده در کنفرانس‎های معتبر (داخلی یا خارجی)· تألیف یا ترجمه کتاب مرتبط با رشته تحصیلینحوه امتیازدهی به هر یک از این موارد بسته به نظر اساتید ممکن است متغیر باشد.به خاطر داشته باشید ممکن است اساتید از متن کتاب و مقالاتتان نیز از شما سوال کنند. بنابراین، تسلط لازم را داشته باشید.نداشتن مقاله در مصاحبه دکتری چقدر مهم است؟هر ساله این سوال برای داوطلبان مطرح است که آیا بدون رزومه پژوهشی و مقاله هم امکان قبولی در دوره دکتری وجود دارد؟این سوال جواب ثابتی ندارد، چرا که به متغیرهای مختلفی بستگی دارد.مثلاً اگر شما تازه از مقطع ارشد فارغ‌التحصیل شده باشید، قاعدتاً اساتید از شما انتظار ندارند که با کوله باری از رزومه پژوهشی در مصاحبه دکتری حضور پیدا کنید.و یا مثلاً ممکن است رشته شما به صورتی باشد که اساساً نوشتن مقاله چندان کار ساده ای نباشد.علاوه بر مواردی که گفته شد، یادتان باشه مصاحبه فقط مقاله نیست! معیارهای زیادی در مصاحبه دکترا وجود دارد که می‌تواند قبولی یا عدم قبولی شما را به دنبال داشته باشد و مقاله تنها یکی از آنهاست.بنابراین، پاسخ به سوال فوق و همین طور این سوال که برای مصاحبه دکتری چند مقاله لازم است، جواب یکسانی ندارد. حتی احتمال قبولی دکتری بدون مقاله هم ممکن است وجود داشته باشد.امتیاز تدریس در مصاحبه دکتری چقدر است؟شاید زیاد و شاید کم! واقعیت این است که در جدول امتیازدهی پیشنهادی هم اثری از سابقه تدریس نیست! همین موضوع باعث شده است که برخی دانشگاه‌ها اصلاً به سابقه تدریس امتیاز ندهند. البته هستند دانشگاه‌هایی که نه تنها به تدریس بلکه به سابقه کار حرفه ای هم امتیاز می دهند. به خصوص در رشته هایی که اساساً به آموزش مرتبط است مانند رشته آموزش زبان.سوالات پایان نامه در مصاحبه دکتریسوالات پایان نامه در مصاحبه آزمون دکتری دو دسته است:1- سوالات پایان نامه کارشناسی ارشد2- سوالات مرتبط با رساله دکتری در آینده.در مصاحبه ممکن است از صفر تا صد پایان نامه کارشناسی ارشد از شما سوال شود. این که چرا اصلاً این موضوع را انتخاب کرده‌اید؟ با چه استادی کار کرده‌اید و چرا؟ روش کار شما چه بوده است؟ از چه منابعی استفاده کرده‌اید؟ کدام متخصصین و پژوهشگران در این زمینه کار کرده‌اند؟ چه نتیجه‌ای گرفته‌اید؟ و ...حتی ممکن است اساساً پایان نامه کارشناسی ارشد شما را زیر سوال ببرند!درمورد پایان نامه دکتری هم سوالات مهمی ممکن است پرسیده شود. به هر حال اساتید شما را به عنوان دانشجوی خود در آینده تصور می‌کنند و می‌خواهند بدانند که اولاً چه برنامه‌ای برای پژوهش در دوره دکتری دارید، دوم این که اصلاً تسلطی بر موضوعی دارید و مهم تر از اینها اصلاً با حوزه کاری آنها مرتبط هستید یا نه.زبان در مصاحبه دکتریزبان در کنکور دکتری اهمیت زیادی دارد، هم در مرحله کتبی جزء سوالات است و هم در مرحله شفاهی مهم است. در مصاحبه دکتری، اگر مدرک زبان داشته باشید امتیاز خواهید گرفت. اما اساتید به مدرک زبان بسنده نخواهند کرد. بسیار محتمل است که از شما سوالات زبان انگلیسی هم پرسیده شود.سوالات زبان انگلیسی در مصاحبه دکتریتجربه مصاحبه داوطلبان آزمون دکتری در سالهای گذشته نشان می‌دهد که موارد زیر متداول ترین انواع سوالات زبان در مصاحبه است:· معرفی خود به زبان انگلیسی· شرح مختصری بر پایان نامه کارشناسی ارشد· توضیح موضوع مدنظر برای رساله دکتری· پرسش از لغات تخصصی مرتبط با رشته· روخوانی و ترجمه یک بخش تخصصی از کتاب یا مقاله مرتبط با رشتهسوالات مصاحبه دکتریعلاوه بر مواردی که در بالا گفته شد (سوالات پایان نامه، سوالات از مقالات و کتاب‌ها و زبان انگلیسی)، چند نوع سوال دیگر نیز ممکن است در جلسه مصاحبه مطرح شود:1- سوالات تخصصی رشته تحصیلی2- سوالات عمومی مانند سن و سال، محل اقامت، محل درآمد و ...3- سوال مذهبی در دانشگاه های خاصتجربیات مصاحبه دکتریدر ادامه چند نمونه تجربه مصاحبه دکتری ارائه شده است:تجربه مصاحبه دکتری زبان و ادبیات فارسی: در آزمون کتبی دانشگاه تهران سؤالات سنتی و از منابع قدیمی ادبیات بود. آزمون از ۸:۳۰ صبح شروع و ساعت ۶ عصر (با یک استراحت دو ساعته از ۱۲ تا ۲) تمام شد. مجموعاً ۳۳ نفر در آزمون شرکت کرده بودند که چند نفر متقاضی دوره شبانه بودند. هر متن حدود ۳۰ الی ۴۵ دقیقه وقت داشت. عربی از الفیه داده بودند و یک متن نسبتاً سخت دیگر برای ترجمه (که یکی از واژگانش الشماریخ بود). چند بیت از دفتر ششم مثنوی (زین یپنلو هر که بازرگان‌ترست/بر سره و بر قلب‌ها دیده‌ورست)، چند بیت از شاهنامه (ز یاقوت سرخست چرخ کبود/نه از آب و گرد و نه از باد و دود)، چند بیت از حدیقه سنایی و از یکی دو شاعر دیگر هم سؤال پرسیدند. چند متن عرفانی داده بودند و پرسیدند مال چه کسانی است و نکاتشان را بگویید. چند تا سؤال بلاغی، بدیعی و بیانی (قصر، استعاره، تشبیه تسویه)، چند سؤال تاریخ ادبیات که غالباً می‌شد با مطالعه تاریخ ادبیات دکتر صفا به آن‌ها پاسخ داد (نویسنده و موضوع روضه‌العقول، راحه الصدور، النقض، الحیوان و ...)، سیر ورود کلیله به تاریخ ادبیات از پیش از اسلام تا قرن ۱۰ و تفاوت سبک سعدی و حافظ را نیز پرسیدند. تفاوت سبک جمالزاده، هدایت، بزرگ علوی و صادق چوبک را هم سؤال کرده بودند. در مصاحبه این دانشگاه، همه اساتید دور یک میز کنفرانس نشسته بودند و داوطلب با کمی فاصله روبروی آن‌ها می‌نشست. سؤال خاصی از من نپرسیدند. از حافظ، خاقانی و نهج‌البلاغه روخوانی کردم و چند سؤال لابلای آن‌ها پرسیدند.تجربه مصاحبه دکتری اقتصاد: در مصاحبه دانشگاه تربیت مدرس آقای دکتر دیزجی سؤالات خوبی از خرد و سنجی پرسیدند. سؤالات تجارت هم خوب بود. اما برخورد یکی از اساتید در مصاحبه چندان خوب نبود و دائم داوطلبان را به چالش می‌کشید و همه از مصاحبه ناراضی بودند. سؤالات تخصصی متفاوتی از داوطلبان پرسیده شده بود، مثل منظور از مانایی، کورنو و تقاضای شکسته، تفاوت‌های سیاست پولی و مالی در سیستم شناور و ثابت، تقاضای هیکسی، هم‌انباشتگی و ... .تجربه مصاحبه دکتری مهندسی شیمی:- مصاحبه دانشگاه امیرکبیر بسیار ساده بود. استادی که با موضوعات تحقیقاتی شما آشناست، از مقالات و پایان‌نامه زیاد سؤال می‌کند و از هدف برای تحصیل در مقطع دکتری و ایده برای رساله دکتری هم می‌پرسند. درمورد این که برای مصاحبه به کدام دانشگاه‌ها رفته‌اید و دانشگاه امیرکبیر اولویت چندم است هم سؤال می‌کنند. بعد هم می‌گویند با اساتید بروید صحبت کنید برای این که شما را انتخاب کنند. سؤالات تخصصی اگر هم بپرسند آن‌قدر پراکنده است که نمی‌توانید از قبل مطالعه کنید و آماده باشید، چون معلوم نیست که می‌خواهند در چه خصوصی سؤال کنند. فقط اعداد بی‌بعد را مرور بکنید و به پایان‌نامه و مقالات خودتان مسلط باشید.- دانشگاه اصفهان یک آزمون کتبی (تستی) از دروس اصلی در ابتدای روز مصاحبه گرفت. بعد از آن داوطلبان باید به چند اتاق مراجعه می‌کردند. در یکی از اتاق‌های مصاحبه، اساتید حاضر سؤال زبان می‌پرسیدند. در یکی از اتاق‌ها در مورد پایان‌نامه و مقالات و در یکی از اتاق‌ها در مورد ایده برای رساله دکتری می‌پرسیدند.برای قبولی دکتری چه باید کرد؟درست است که تاثیر مقاله در مصاحبه دکتری مهم است، اما همان طور که در بالا گفته شد، تنها معیار قبولی در مصاحبه دکتری نیست. بنابراین برای قبولی در مصاحبه دکتری، لازم است در ابعاد مختلف خود را به بهترین شکل ارائه کنید.در کنار اینها در مصاحبه دکتری اعتمادبنفس داشته باشید و تلاش کنید با احترام، تواضع و البته محکم به سوالات اساتید پاسخ مناسب بدهید.منبع: https://phdtest.ir/1393/10/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1%DB%8C-94-95/