اعتراضات در جمهوری اسلامی

انتقادپذیری حکیمانه یا برخورد عجولانههیچ حکومتی، تحت هیچ شرایطی حق ندارد آزادی انتقاد از رهبران را بگیرد. «شهید بهشتی(ره)»در نظام جمهوری اسلامی نیز مانند بسیاری از سیستم‌های حاکم در دنیا همواره صدای اعتراض به گوش می‌رسیده. در این متن عملکرد بعضی دستگاه‌های موثر بر تشکیل، هدایت و یا مقابله با این اعتراضات را بررسی و با حالت ایده‌آل هرکدام مقایسه می‌کنیم.• دستگاه‌های اطلاعاتی امنیتی:سال‌هاست اغلب اعتراضات مسالمت‌آمیز در جمهوری اسلامی جای خود را به اعتراضات همراه با خشونت یا اغتشاش داده‌اند. دیگر کمتر می‌بینیم تجمع اعتراض‌آمیزی علیه سیاستی برگزار شود بدون آنکه رهبران آن تجمع به اقدام علیه امنیت ملی یا جاسوسی متهم شوند؛ حتی اگر این تجمع فراگیرتر نیز باشد، دیدن صحنه‌هایی مثل شیشه‌های شکسته بانک و وسایل نقلیه عمومی، سطل زباله‌های آتش گرفته، برخورد خشن نیروهای امنیتی و معترضین با یکدیگر، شیشه‌های پایین‌آمده مغازه‌ها و حریق، مانور رعب‌انگیز نیروهای ویژه، رد خون روی زمین و حتی کشته شدن برخی افراد تعجب کسی را برنمی‌انگیزد.سال‌های سال است که سرویس‌های جاسوسی بیگانه در به خشونت کشاندن اعتراضات موفق بوده‌اند و دستگاه امنیتی ما تنها واکنش قهری نسبت به آن‌ها داشته‌است. همه می‌دانیم شیطنت‌هایی از طرف سازمان‌های جاسوسی در این اعتراضات انجام می‌گیرد اما عملکرد منفعلانه و واکنش‌گرایانه دستگاه امنیتی‌مان به شدت حس می‌شود. طی این سال‌ها در اعتراضات و اغتشاشات مختلف، مبتدی بودن نیروهای امنیتی در برخورد با معترضین واضح است. عملکردی که در بسیاری موارد پاس گل می‌شود برای دشمن برای زیر سوال بردن کل نظام.از طرفی برخورد نیروهای اطلاعاتی در رابطه با دستگیری رهبران برخی اعتراضات بدون خشونت و خودجوش مردمی غیرقابل قبول است. شخصی معمولی برای که برای گرفتن حق خود به پا خواسته، در بسیاری از شرایط به اقدام علیه امنیت ملی متهم می‌شود. مثل اعتصاب راننده‌های کامیون در سال 97. این رفتار باعث ایجاد ترس می‌شود؛ ترس در دل مظلومی که حقش در گوشه‌ای از این کشور خورده شده‌است. در حالی که حکومت باید مثل پدری نیرومند و مهربان، محل شکایت و اعتماد مردم مظلومش باشد.اعتراض به حکومت حق طبیعی و مسلم مردم جامعه اسلامی است. معترض در جامعه آرمانی حین بیان عقاید خود از جانب حاکمیت احساس امنیت دارد و نه احساس ترس و خطر. دستگاه‌های مختلف شامل قوه قضائیه و مجلس باید پیش‌بینی‌های لازم را جهت برگزاری تجمع‌های اعتراضی به صورت مسالمت‌آمیز و قانونی بکنند. نیروهای امنیتی نیز وظیفه تأمین امنیت این تجمع‌ها و هدایت منطقی آن‌ها را دارند. وقتی احساسات بر اینگونه تجمعات حاکم شود، نتیجه‌ای جز وارد آمدن خسارت به جان و اموال مردم کشورمان به بار نمی‌آید.از طرف دیگر این نکته نیز نباید مغفول بماند که مردم معترض هم باید فضا را منظقی نگه دارند. کنترل کردن فضای حاکم بر اعتراضات توسط خود مردم و دوری از حاشیه و خشونت از مهمترین وظایف مردم برشمرده می‌شود که تاثیرگذاری اعتراضات در گرو عمل به این وظیفه است.• صدا و سیما:با شروع انقلاب اسلامی، تلویزیون با برنامه‌های مناظره به محلی مناسب برای بحث و گفتگوی نظام‌های فکری مختلف شد. نمایندگان احزاب مختلف با تفکرهای مختلف، از شهید بهشتی و مصباح‌یزدی و عبداکریم سروش گرفته تا منقتدان نظام مثل طبری و فرخ نگهدار و کیانوری، مقابل دوربین می‌آمدند و باهم به مناظره می‌پرداختند. در تضارب آرایی که شهید مطهری، شهید بهشتی و بسیاری دیگر از اندیشمندان انقلاب آن را باعث رشد تمدن اسلامی می‌دانستند، عیوب و نقوص هر نظام فکری از طرف منتقدان آن مطرح و پاسخ‌های لازم داده می‌شد و از همه مهمتر، مردم بهتر با حقیقت آن‌ها روبرو می‌شدند.از سال 1360 با شدت گرفتن جنگ تحمیلی و شهادت شهید بهشتی(ره) که از حامیان اصلی برنامه مناظره بود، صدا و سیما تغییراتی در رویه خود ایجاد کرد. ادامه ندادن مناظرات و سانسور بسیاری از اخبار مربوط به جنگ برای حفظ آرامش مردم، چه درست چه غلط، از جمله این تغییرات بودند. با پایان جنگ اما این رویه جدید تغییری نکرد؛ تنور مناظرات تا سال 76 خاموش ماند و سانسور خبری نیز که به مذاق برخی مسئولین خوش‌آمده‌بود، ادامه یافت. چنانکه امروزه نیز می‌بینیم این سانسور هنوز از عادات ‌ترک‌نشده و رشدکرده صدا و سیماست؛ اخبار مربوط به اعتراضات نصفه و نیمه پخش می‌شود، وقتی شخصی در آنتن زنده انتقادی از هرجای نظام می‌کند مجری و کارگردان از ترس دست و پایشان را گم می‌کنند و سریع برنامه را قطع می‌کنند.در زمانی که سکولاریسم دنیا را فراگرفته، انقلاب اسلامی یا جمهوری اسلامی ادعا دارد که می‌تواند سعادت بشریت را در سایه پیروی از دین اسلام تأمین کند؛ این ادعا هم به لحاظ نظری باید اثبات شود و هم به لحاظ عملی. در زمانی که بزرگترین هجمه‌های رسانه‌ای از شبکه‌های بزرگ تلویزیونی دنیا و فضای مجازی روانه‌ی جمهوری اسلامی ایران می‌شود، صدا و سیما به جای آن که محلی برای مطرح شدن شبهات و انتقادها از سوی نمایندگان نظام‌های فکری و دادن پاسخ مناسب به این شبهات و یا اطلاع رسانی نقوص به سیستم باشد و بتواند ادعای خود را در ساحت اندیشه به اثبات برساند، شده عنصری بی‌دست‌وپا که بارش روی دوش نظام سنگینی می‌کند. صدا وسیما باید ابزار تأمین آزادی بیان و آگاهی در جامعه باشد؛ در مکتب انقلاب ما رشد، در بستر آزادی و انتخاب آگاهانه از بین تفکرهای مختلف شکل می‌گیرد. همین که صدای اعتراض مردم از طریق یک رسانه خودی به گوش مسئولین برسد یا نظام‌های فکری متفاوت با هم به گفتگو بپردازند باعث رشد سطح فکری جامعه و کشور می‌شود. ولی در حال حاضر متاسفانه صدا و سیما بیشتر نمایش آزادی بیان می‌دهد و صدر تا ذیلش از پخش کردن نقد علیه نظام می‌ترسند. رویه صدا و سیما نشان می‌دهد که این سازمان هنوز نه مفهوم انقلاب را درست فهمیده و نه تعریف رسانه حرفه‌ای روز را...اصلاح این روند صدا و سیما و دستگاه‌های امنیتی و دیگر ارگان‌های موثر در آزادی امری سخت است ولی غیرممکن نیست.