حجاب در زمانه غدیر!

طی یک سال گذشته حکمی شرعی به نام حجاب محل اختلاف بخشی از مردم و حکومت بوده است. در ابتدا باید گفت طبق اسناد به دست آمده از تاریخ، حجاب به معنای پوشش زنان، قبل از اسلام در جهان و در ادیان مختلف با شکل‌های متفاوت وجود داشته است و این حکمی نیست که اسلام آن‌را اختراع کرده باشد، بلکه دین اسلام آن‌را پذیرفته و چنان‌که از تاریخ زمان پیامبر(ص) قابل برداشت است، اسلام قدری محدوده‌ آن‌را وسیع‌تر کرده و به آن شدت بخشیده است. از آنجا که از دیدگاه اسلام هدف از حکومت علاوه بر تأمین نیازهای مادی مردم، توجه به مصالح معنوی و حفظ ارزش‌های اخلاقی دینی است لذا حکومت اسلامی موظف است بستری مناسب جهت رشد و تعالی معنوی افراد جامعه فراهم نماید. ایجاد امنیت اجتماعی، یک امر عقلایی است و اختصاص به جامعه مسلمانان ندارد بلکه هر جامعه و حکومتی اولین هدفش ایجاد امنیت و فراهم نمودن زمینه آسایش و آرامش برای مردم است. در جامعه اسلامی حجاب یک امر مقدس و ارزش و بی حجابی ضد ارزش و مخل امنیت اجتماعی محسوب می شود؛ لذا حکومت را وادار به الزام در تحقق حجاب می نماید.حال این سوال مطرح میشود که آیا اساسا حکومت اسلامی می تواند حجاب را به عنوان حکم الزامی اعلام کرده و برای کنار گذاشتن همه یا بخشی از آن مجازات تعیین کند؟!در پاسخ به سوال مطرح شده باید گفت به رغم تاکید مکرر در آیات و روایات بر رعایت حجاب از سوی زنان مسلمان، هیچ گفتاری صریح در قرآن و روایات وجود ندارد که بی حجابی را به عنوان جرم اعلام کرده و برای آن مجازات اعلام کرده باشند. با این حال دلایلی عام و فراگیر در مجموع آیات و روایات وجود دارد که می توان از آنها جواز ورود همراه با الزام حکومت اسلامی درباره حجاب را استفاده کرد.بازخوانی سیره رسول خدا(ص) و حضرت امیر(ع) در دوران حکومت، ما را به سندی آشکار نمی رساند که از آن الزام حکومت اسلامی نسبت به حجاب و اعمال مجازات در ترک آن قابل استفاده باشد اما آنچه که از تاریخ قابل برداشت است این است که زنان در زمان پیامبر(ص) دارای حجاب بودند، البته نه حجاب کامل، زنان عرب معمولاً پیراهن‌هایی می‌پوشیدند که گریبان‌هایشان باز بودو دور گردن و سینه در معرض دید بود. روسری‌هایی که به سر می‌انداختند، قسمت‌های پایین آن‌را به پشت سر می‌انداختند که به طور طبیعی گوش‌ها و گوشواره‌ها و گردن نمایان بود. عفاف و عفت عمومی پس از نزول آیات حجاب در دوران حکومت رسول خدا (ص) و احترام عمیقی که مسلمانان به آن حضرت داشتند و نیز نهادینه شدن فرهنگ عفاف و پوشش در میان مسلمانان جایی برای رواج بی حجابی، پوشش زننده زنان ... باقی نگذاشت تا نیاز به دخالت قاهرانه رسول خدا (ص) یا حضرت امیر (ع) در این باره باشد. عایشه همواره زنان انصار را این چنین ستایش می‌کرد: «مرحبا به زنان انصار، همین که آیات سوره نور نازل شد، یک نفر از آنان دیده نشد که مانند سابق بیرون بیاید، سر خود را با روسری‌های مشکی می‌پوشیدند»در سیره نبوی و علوی به موارد متعددی برخورد می‏ کنیم که در اعلامیه ‏ها و بیانات رسمی و حکومتی، پدیده بدپوششی مورد تقبیح و مذمت قرار گرفته و در مواردی از عمال حکومتی خواسته شده که با این امر مقابله نمایند. به عنوان مثال پیامبر اکرم (ص) هنگامی که عمروبن حزم را به عنوان والی نجران در یمن منصوب کرد، شرح وظایفی برای او نگاشت. حضرت در بخشی از این آیین‏ نامه کاری، او را مسئول پاکدامنی و حجاب مردم می ‏داند و از او می‏ خواهد به اقدامات عملی در این زمینه همت گمارد:« از محمد نبی(ص) به عمروبن حزم هنگامی که او را به عنوان والی برای یمن انتخاب کردم، مردم را از نماز خواندن در یک لباس کوچک نهى کند مگر اینکه پوششى باشد که بتواند دو طرف آن را به دو شانه خود گره بزند و مردم را از اینکه لباس کوچکى بپوشند که عورتشان آشکار شود باز دارد و از اینکه کسى موهایش را پشت سرش انباشته کند، نهى کند»در جایی دیگر نقل شده است: هنگامی که رسول‏ خدا(ص) نماز جماعت را تمام می کرد، هنگام خارج شدن از مسجد، قدری درنگ می کرد تا زنان خارج شوند. همچنین آن حضرت به زنان دستور داده بود هنگامی کهدر مسجد حضور می ‏یابند، عطر و بوی خوش بکار نبرند.زمانی هم یک عده از زنان رعایت حجاب و حیا را نداشتند که امیرالمومنین(ع) به مردان آن ها تشر می زند و آن ها را توبیخ می کرد. مردم آن زمان، مثل الان نبودند. مردم ملزم به رعایت احکام عبادی و اعتقادی بودند و توصیه و رهنمود و برخورد امام برایشان کافی بود. جایی هم اگر لازم بود، امام توبیخ می کردند.با این حال شاید بتوان گفت در آن زمان، بی حجابی به میزان امروز نبوده و با فرض وجود، قیاس بی حجابی دیروز با عریانی امروز مع‌الفارق است.مائده علی‌محمدی