دانشگاه رخت‌خواب نیست!

وظیفه، معقوله‌ای است که به دنبال مستأجر شدن در یک قشر، مواجه شدن با آن دور از ذهن نیست. از همین رو دانشگاه، بستری است برای پذیرش ورود به داستان کنشگری و مسئولیت فردی، اجتماعی و سیاسی بالاتر. دانشجو غیر از پسوند جویا بودنی که در دل خود دارد، می‌بایست اهل تحلیل باشد. پدیده‎های سیاسی جهان را بشناسد و بتواند درباره‎ی آن‎ها فکر کند و ریشه‎ها و پیامدها را بیابد و راهکار ارائه کند؛ چرا که در دنیای امروز، درهم تنیدگی صبح بخیر گفتن‌ها با امراض سیاسی چشم‌ناپوشیدنی است. برای رسیدن به چنین مهارتی، دو اصل مهم را به عنوان مقدمه باید فراهم کنیم: اول اینکه اهل مطالعه باشیم برای دریافت آگاهی‌های لازم. دوم، مهارت اندیشیدن عمیق و همه جانبه را کسب و آن را به طور مداوم تمرین کنیم. دانشجو با تلاش همه جانبه در زوایای مختلف علم و پژوهش و فرهنگ و معرفت، باید بتواند نوآوری‎هایی را به جامعه عرضه کند که بنای حقیقی یک جامعه‎ی آباد و عادلانه، مبتنی بر اندیشه‌ی الهی بر مبنای آن شکل بگیرد و این دست یافتنی نخواهد بود مگر اینکه دانشجو رابطه‌ی عمیق و صمیمی و دائمی خود را با مبدأ آفرینش حفظ کند. خلوت‎های ویژه با خداوند به انسان چنان آرامش و احساس اطمینانی می‎دهد که مشکلات و اهداف بزرگ، همه در برابرش سر خم می‎کنند. کسی که مسیر درست زندگی را در پیچ و خم سرگردان کننده‎ی این دنیا محدود نکند، یک روشنفکر متدیّن به تمام معنا خواهد بود؛ همان اصولی که یک دانشجوی بصیر و دغدغه‌مند، فرا راه خود قرار می‎دهد تا بدون فراموش کردن آن‌ها، روزها و ساعت‎هایش را برنامه‎ریزی کند؛ مطالعه کند؛ آگاهی و مهارت کسب کند و زندگی کند. چکیده و عصاره‌ی این آرمان‎ها، در سه واژه گنجانده می‎شود: علم‌آموزی، عدالتخواهی، آزاداندیشی. علم‎آموزیِ پرتلاش و خستگی‌ناپذیر، در مسیر رشته‌ای که آگاهانه و بر اساس استعداد و علاقه‌ی شخصی، به علاوه‌ی توجه به نیاز جامعه و مردم خود انتخاب شده، چنان موتور محرکی برای توسعه‌ی یک ملت است که در ابعاد وسیع جهانی معرف جریان نخبگانی است. علم در جهت عدالتخواهیِ مصرّانه و عاقلانه و مطالبه‌گری دقیق و نقطه‌زن، اجتماع را از چنگال نقد کورکورانه نجات می‌دهد. تکمیل این مثلث با آزاداندیشی با تعریفی بر مبنای نگاه متعالی اسلام ناب؛ و نه متأثر از غرب زدگی و شرق‌زدگی و دنیازدگی و هر انحراف دیگر، شکل‌دهنده آرمان دانشجویی است که به صرف جوانی کردن یا گرفتن کاغذپاره‌ی بدون پشتوانه علمی، پا به دانشگاه گذاشته است. دانشگاه باید محل جوشش و اوج دو جریان حیاتی در کشور باشد: اول، جریان علم و تحقیق؛ دوم، جریان آرمان‌گرایی‌ها و آرمان‌خواهی‌ها و هدف‌گذاری‌های سیاسی و اجتماعی. و دانشجو، پرچمدار این جریان‎هاست که دانشگاه را و سپس جامعه را به این سمت و سو هدایت می‎کند. دانشجوی آگاه، در عرصه‌ی تجربه و ترجمه پیرو و مقلّد نمی‎ماند. علم ترجمه‌ای، فکر ترجمه‌ای، ایده و مکتب و ایدئولوژی و اقتصاد و سیاست ترجمه‌ای، تنها در آغاز راه و برای ورود به دانش و کسب تجربه، مورد نیاز است. این ننگ است برای انسان که از خرد، سنجش، تحلیل و درک و فهم خود استفاده نکند و مسیر علم و دانش را سراسر با پاافزار دیگران طی کند و با عقل‌افزار دیگران بیاندیشد.دانشجویی که افکار متعالی دارد و در چارچوب‌های تنگ و تاریک محبوس نیست، به سراغ مرزهای دانش می‌رود و برای گسترش قلمرو اندیشه تلاش می‎کند. خود را تولیدگر علم می‎داند؛ نه تنها مصرف‎کننده و شنونده و تکرارکننده! دانشجوی آگاه، اهل سیاست است، ولی سیاست‎زده و سیاست‎باز نیست. قدرت فهم و تحلیل سیاسی دارد، بدون آنکه وابسته به جناحی باشد و با کسی عقد اخوّت بیجا خوانده باشد. اصول روشنی را در مسیر کنش سیاسی برای خود تعریف کرده که در آن، رانت، بی‎عدالتی، بی توجهی به حقوق مردم، غربگرایی و قبیله‎پرستی، از هیچ شخص و هیچ جناحی پذیرفته نیست و مصالح نظام و مردم، هرگز فدای هیچ آقازاده و حزبی نمی‎شود. صریح و روشن و قاطع مطالبه می‎کند و با تمام قلبش و با تمام آرمان‎هایش در صحنه است. ضد استکبار، ضد فساد، ضد اشرافی‌گری، ضد حاکمیت تجمل‌گرایانه و زورگویانه و ضد گرایش‌های انحرافی است، همین موضوع در اشل جهانی هم، دشمنی بی چون و چرا با استکبار و ظالم را می‌سازد، و مظلومیت انسان‎ها در هر جای جهان، فارغ از رنگ و نژاد و کشور، برایش رنج‎آور و مسئولیت‎آور است. دانشجو دنبال قله است. هر جا که هست، اوجش را می‎خواهد. در علم، در معنویت، در اخلاق،…؛بنابراین خوب و عمیق درس می‏‏خواند و معرفت کسب می‎کند و از منبع اصیل، آگاهی به دست می‌آورد. دانشجو جویای راه درست است. محیاسادات محمدی