آموزش در لپ‌تاپ شما چگونه گذشت؟

پرونده/ ویژه‌نامه نوروز۹۹- داود رجبی/ حامد کریمیدو­ هفته از شروع ترم نگذشته ­بود که مهمانی ناخوانده­ و مزاحم «کرونا» وارد مملکت شد. دانشگاه و خوابگاه را تعطیل کرد و مجبور­مان کرد خود را در خانه حبس کنیم. بساط آموزش مجازی در لپ­‌تاپ­‌هایمان گسترده ­شد. از جزوه و صوت و تمرین‌های ‌TA بگیرید تا تخمه‌شکستن‌های کلاس آنلاین. کلاس­‌هایی که هر­کدام عیب و مزیت خود را دارند و برگزاری آن‌ها چالشی پیش روی استاد­ها بود. تصمیم گرفتیم که وضعیت آموزش مجازی را از زبان خودتان جویا­ شویم، پای صحبت صنفی دانشکده و دغدغه­‌هایشان بنشینیم و در­نهایت نگاهی گذرا به دانشکده‌­های دیگر بیاندازیم. با ما همراه باشید.آموزش مجازی از نگاه شمامثل اکثر پرونده‌ها آمدیم سراغ شما دانشجویان تا ببینیم چه نظراتی راجع‌به کلاس‌های مجازی داشته‌اید. ۱۰۶ نفر در این نظرسنجی شرکت داشته‌اند که میزان مشارکت مهندسین شیمی بسیار بالاتر بوده(۸۹درصد) و ورودی‌های ۹۶ و ۹۷ مشارکت بیشتری داشته‌اند.چقدر درگیر کلاس‌ها هستید؟تعداد کلاس‌هایی که برای دانشجویان به صورت مجازی برگزار شده، اعداد خوبی را نشان نمی‌دهد. به صورت مجموع ۶۵ نفر از شرکت‌کنندگان اذعان کرده‌اند که تنها ۲۵ درصد کلاس‌هایشان به صورت مجازی برگزار شده یا اصلا نشده است. تنها حدود ۱۵ نفر، به بالای ۵۰ درصد رای داده‌اند.باشه بعد از عید!از دانشجویان پرسیدیم که چند درصد کلاس‌هایتان به بعد از عید موکول شده است. حدود نیمی از جواب‌ها بالای پنجاه درصد بود. اگر این احتمال را بدهیم که هر دانشجو حداقل یک یا دو درسش به بعد از عید موکول شود، مشکلات زیادی به‌وجود خواهد آمد. استادها کلاس‌های جبرانی بسیار فشرده برگزار خواهند کرد و احتمال زیاد روزهای پنجشنبه دانشجویان نیز با کلاس‌های جبرانی پر خواهد شد. این نکته را هم باید درنظر بگیریم که با توجه به این‌که دانشجویان رضایت زیادی از آموزش نداشته‌اند(در بخش‌های بعدی این موضوع را مطرح می‌کنیم)، ممکن است استادهایی که کلاس آنلاین نیز برگزار کرده‌اند، درصدد این باشند که کلاس‌های جبرانی برگزار کنند؛ دانشجو می‌ماند و هفته‌ای پر از کلاس‌های جبرانی! در ضمن ما تنها دروس داخل دانشکده را بررسی کرده‌ایم. اگر این اتفاق برای دروس بیرون از دانشکده نیز بیفتد، مشکلات دوچندان خواهد بود.همه این‌ها در حالی است که دانشجو باید حداقل زمان را در دانشگاه سر کند تا احتمال گرفتارشدن به کرونا را کم کند. اما از قرار معلوم، ساعت‌های زیادی را در دانشگاه سپری خواهد کرد. از طرفی دیگر در خانه ‌ماندن هم برای دانشجویان آموزش نمی‌شود.اوضاع یادگیری، مایل به خراب!از ۱۰۶ نفری که در نظرسنجی شرکت‌ داشته‌اند، نیمی از آن‌ها گفته‌اند که نسبت به گذشته، سطح یادگیریشان بدتر شده است و این گویای میانگین معدل پایین برای این ترم دانشکده خواهد بود. همان‌طور هم که در بخش قبل گفتیم، این عدد بالا، نوید کلاس‌های جبرانی متعددی را می‌دهد.حل تمرین با رضایت کمامیدوار بودیم با توجه به وقت بیشتر TAها برای ارتباط با دانشجویان، خلأ آموزش حضوری درصدی کمتر شود. اما آن‌طور که مشخص شده است، دانشجویان رضایت کمی از عمل‌کرد کلاس‌های حل تمرین داشته‌اند. البته این نکته هم باید ذکر شود که بعضی از درس‌ها هنوز TA را مشخص نکرده بودند و همین می‌تواند دلیلی باشد بر یادگیری پایین دانشجویان در این روزها!مشترک مورد نظر در دسترس می‌باشد؟در این مواقع، عمده ارتباط بین دانشجو با استاد و TA از طریق ایمیل انجام می‌شود. از شرکت‌کنندگان خواسته شد که به میزان پاسخگویی استادها و TAها نمره بدهند. میانگین نمره استادها حدودا 5 و TAها ۳.۹ از ده شد. با توجه به نمودارهای پاسخگویی، امتیازها ببین نمرات ۱ و ۵-۷ متمرکز شده اند که نشان دهنده این است که تنها شمار اندکی از استادان و دستیاران حل تمرین پاسخ‌گویی مناسبی داشته‌اند درحالی‌که اکثر آنان، نتوانسته‌اند دانشجویان را در این زمینه راضی نگه دارند.جمع‌بندیعموم نظرات دانشجویان بر این بود که با جزوه و اسلاید نمی‌توان درس خواند و سوالات خود را نمی‌توانند نزد استاد و TA مطرح کنند و خواستار این بودند که فیلم‌های آموزشی و کلاس‌های آنلاین بیشتری در دسترس آن‌ها قرار گیرد. عده‌ای از تمرین‌های زیاد گله داشتند و عده‌ای دیگر از نبود تمرین ناراضی بودند! خلاصه که نمره‌ای نهایی‌شده از دانشجویان خواستیم که آموزش مجازی را چگونه دیده‌اند که معدل آن ناپلئونی پاس شد و نمره ۵.۱ را کسب کرد. نمرات باز هم مثل بخش قبل بود و حدودا ۳۰ نفر رضایت تقریبی داشتند و عده بیشتری آموزش مجازی را نامقبول دانستند.اگر آموزش ارتباط مستقیم با استادها می‌گرفت، می‌توانست آن‌ها را برای استفاده از کلاس مجازی بهتر مجاب کند و از تعداد استادانی که می‌خواهند کلاس جبرانی برگزار کنند بکاهد.آمار و ارقام روی میزارتباط کوتاهی با شورای صنفی دانشکده گرفتیم که اطلاعات ذیل نصیب ما شد:حدودا به ۲۷ نفر از استادهای دانشکده ایمیل زده شد تا شیوه‌ تدریسی را که قرار است ادامه دهند به اطلاع دانشجویان قرار دهند. از این تعداد ۲۴ نفر جواب دادند. البته تعداد اندکی(حدودا ۲ یا ۳ نفر) به دانشجویان خود اطلاع داده بودند. تعداد استادهایی که از کلاس مجازی یا فیلم آموزشی استفاده کرده‌اند تنها ۸ نفر بوده است که با توجه به کل تعداد استادها و نظراتی که از دانشجویان نوشتیم، امیدوار بودیم که تعداد بیشتری از این روش استفاده می‌کردند. تعداد استادهایی که به جزوه، اسلاید و صوت ضبط‌شده روی آوردند مجموعا به ۶ نفر رسیده است. تعداد استادهایی که تنها به دادن جزوه بسنده کرده‌اند ۴ نفر است. گروه آخر اعتراض بسیاری از دانشجویان را برانگیخته است. چرا که این کار تاثیر چندانی بر یادگیری دانشجویان نخواهد داشت و خودشان هم می‌توانستند با مطالعه کتاب، همان مطالب اسلاید را بیاموزند! ۴ نفر از استادها بنا را بر این گذاشته‌اند که بعد از عید کلاس جبرانی برگزار کنند که مشکلات آن را در بخش‌های قبل گفتیم.نکته قابل توجه میزان همکاری آموزش دانشکده با صنفی بود که به صفر میل می‌کرد. طوری که تنها اطلاع‌رسانی‌ای که آموزش انجام داد، مربوط به درس موازنه دکتر مولایی بود! اگر آموزش ارتباط مستقیم با استادها می‌گرفت، می‌توانست آن‌ها را برای استفاده از کلاس مجازی بهتر مجاب کند و از تعداد استادانی که می‌خواهند کلاس جبرانی برگزار کنند بکاهد. باید ببینیم که آموزش دانشکده چه پاسخی برای عمل‌کرد خود خواهند داشت.دانشکده‌های دیگر چه کردند؟به دانشکده­های دیگر نیز سر­ زدیم تا ببینیم وضعیت آموزش غیرحضوری­ آن­ها چگونه است.دانشکده کامپیوتر فعال­­­‌ترین دانشکده در برگزاری آموزش غیرحضوری بود. تمامی استادها کلاس غیرحضوری داشتند.در ­دانشکده مکانیک حدود ۷۵ درصد استادها اعلام آمادگی کردند. در­ این ۷۵ درصد، حدود ۳۰ درصد از کلاس آنلاین و فیلم آموزشی و ۷۰ درصد از جزوه و اسلاید استفاده کردند.۹۲ درصد استادهای دانشکده صنایع کلاس آنلاین داشتند و فقط سه استاد کلاس آنلاین برگزار­ نمی­کردند.در ­دانشکده مواد آمار ­مشارکت استاد­ها پایین بود. چهار درس به صورت مجازی ارائه شده بود. آموزش دانشکده همکاری لازم را داشته است ولی مشکل این‌جاست که استاد­ها تکلیف‌شان را مشخص نکرده­اند.مشارکت استادهای دانشکده عمران ۶۰ درصد بود و روش­های تدریس به‌ترتیب کلاس آنلاین، اسلاید و جزوه همراه با صوت و فیلم آموزشی است.از بین ۲۰ استاد کارشناسی دانشکده هوا­فضا، دو­ استاد نحوه­ تدریس خود را اعلام نکرده­ بودند و بیشتر روش آموزش از طریق کلاس آنلاین و اسلاید بود.۹۷ درصد استادهای دانشکده ریاضی کلاس غیرحضوری برگزار کرده‌اند و فقط یک استاد بعد از­ عید کلاس جبرانی خواهد­ داشت. روش آموزش به ترتیب از طریق جزوه، فیلم آموزشی، اسلاید و کلاس آنلاین است.۸۳ درصد استادهای دانشکده فیزیک و ۷۵ درصد استادهای دانشکده برق نیز تدریس غیرحضوری دارند.با مقایسه عمل‌کرد بیشتر دانشکده‌ها با دانشکده خودمان، آموزش مجازی آن‌طور که می‌بایست بین بیشتر استادها جا نیفتاده است. با توجه فراگیر شدن بیماری کرونا، احتمال تعطیلی دانشگاه‌ها در بعد از عید نیز وجود دارد و اگر این اتفاق بیفتد، روند آموزش باید به طور کلی به صورت مجازی انجام بگیرد. اگر تعطیلی‌ تا امتحانات نیز کشیده شود، باید دید که دانشکده و دانشگاه چه تصمیماتی خواهد داشت.