چرا اینستکس به نتیجه نمیرسد؟آیا اروپا مقصر اصلی است؟

???چرا اینستکس به نتیجه نمیرسد؟آیا اروپا مقصر اصلی است؟در یک سال گذشته اروپا تلاش کرد با ایجاد یک کانال مالی با ایران تحریم های امریکا را دور بزند اما روند اجرایی شدن ان با تاخیر روبرو بود.در این زمینه سفیر وقت اتریش در تهران علت تاخیر از سوی اروپا را نبود تجربه از سوی اروپا بدلیل جدید بودن این روند دانست زیرا که دومین بار پس از بحران کوبا با امریکاست که اروپا برسر منافع با امریکا با تضاد منافع روبرو میشد.بخشی از ناتو (اروپا) با نظرات بازیگر اصلی ناتو یعنی امریکا در رابطه با ایران دچار اختلاف شد.طرف اروپایی حدود 6 ماه وقت صرف کرد تا نهادسازی کرده و برنامه ریزی دقیقی برای چگونگی عملیاتی کردن این روند پایه ریزی کند و در این مدت بانک مرکزی به نمایندگی از ایران اقدام خاصی را انجام نداد تا اینکه پس از اعلام رسمی راه اندازی این کانال از سوی اروپا در اواخر سال 97, پس از گذشت حدودا دو ماه طرف ایرانی اعلام کرد که بخش ایرانی و متناظر این روند در بانک مرکزی راه اندازی شد.اساسا نهادسازی و ایجاد یک سازوکار مالی دشوار بوده و نیازمند تجربه است که سه کشور اروپا به خوبی از پس ان بر آمدند,این پروسه زمانی دشوارتر میشود که یک طرف قضیه تحریم بوده و دارای سیستم قدیمی دولتی با شرایط پیچیده کاغذبازی نیز باشد.به این شرایط سخت باید خودسرهای امنیتی را که برای افراد پرونده هایی موهومی درست میکنند مانند انچه که برای یکی از اعضای تیم مذاکره کننده پیش اوردند را نیز در کنار کارشکنی های مجمع تشخیص مصلحت در امر قانون گذاری را نیز افزود که بحث FATF از ان جمله است.اگر دفتر رسمی نمایندگی اتحادیه اروپا در تهران بنا نهاده شده بود و با بهانه گیری های مختلف نوکیسه های امنیتی این مسئله به فراموشی سپرده نمیشد انگاه میتوان به این موضوع امیدوارتر بود که سازوکار زودتر عملیاتی میشد.نکته اینست که همچنان طرف ایرانی از تاخیر اروپا انتقاد میکند که این جای سوال دارد چرا طرف ایرانی خود عملیات تاخیری در پیش گرفته است؟جواب این سوال برمیگردد به "ماهیت" اقتصاد ایران و نقش مهره های حاکمیت در اقتصاد ایران.کانال مالی اروپا قربانی تناقض اقتصاد بازار ازاد جهان خارج از ایران و اقتصاددولتی-انحصاری ایران شده است.میتوان بر اساس نظریه "مطلوبیت" عنوان کرد که مطلوبیت برای انحصارطلبان حکومتی که وارد اقتصاد شده اند چیزی جز تحریم و به دنبال ان "پولشویی" نیست.مطلوب انها کسب و کار هایی با رنگ خاکستری است.البته باید به این نکته توجه کرد که براساس تعاریف جدیدی که امثال دکتر موسی غنی نژاد از اقتصاد ایران عنوان کرده اند , اقتصاد ایران در حقیقت تبدیل به یک اقتصاد "تیول داری" شده است که میتوان گفت در حقیقت سرتاسر فاسد بوده که بتواند نهایت منافع گروه های ذینفع را حاصل کند.در اقتصاد تیول داری هیچکدام از مدیران پاسخگو نیستند زیرا که خود را دولتی نمیدانند.مدیرانی از جنس سیاستند که قدرت و ثروت را در اختیار دارند.اقتصاد ایران دارای سه بازیگر اصلی است:↩بخش حاکمیتی شامل بازوهای اقتصادی زیرمجموعه رهبری و سپاه(خصولتی)↩بخش دولت با مدیریت وزارتخانه ها↩بخش خصوصیبراساس رقم تولید ناخالص داخلی در سال ۹۵، سهم شرکت‌ها و موسسات دولتی در تولید ناخالص داخلی ۴۹.۳ درصد، سهم خالص دولت از بودجه ۱۴.۸ درصد، سهم بودجه اختصاصی وزارتخانه‌ها و نهاد‌های دولتی ۳.۲ درصد (در مجموع ۶۷.۴ درصد) است و این گویای حاکمیت بلامنازع دولت در اقتصاد ایران است.این سهم ۶۷.۴ درصدی بدون احتساب اعمال حاکمیت دولت در بنگاه‌ها و شرکت‌هایی است که بخشی از سهام آن همچنان در اختیار دولت است که اگر تاثیر اعمال مدیریت و حاکمیت دولت هم در نظر گرفته شود، میزان نفوذ دولت در اقتصاد ایران به مراتب افزایش می‌یابد.در حقیقت دولت ها در ایران تصمیم‌گیر، سیاست‌گذار و ناظر بر اقتصاد ایران هستند.حال باتوجه به صحبت های دکتر روحانی اگر به تصمیم‌گیر، سیاست‌گذار و ناظر بر اقتصاد, قدرت و تفنگ هم داد دیگر سنگ روی سنگ بند نمیشود و شرایط امروز اقتصاد پیش می اید.در سالهای اخیر با ورود خصولتی ها (بخش حاکمیت) به اقتصاد در جهت کمرنگتر کردن نقش دولت (منتخبین مردم) سعی در حذف بیشتر بخش خصوصی از اقتصاد شد.به بهانه ی خصوصی سازی شرکت های دولتی , شرکت های خصوصی تضعیف شده زیرا که قدرت "رقابت" با بخش حاکمیتی که این شرکت ها را در اختیار میگرفتند نداشتند.انواع بنیادها و آستان ها بصورت قارچی رشد کرده و بخش بزرگی از اقتصاد را بلعیده و تبدیل به بازیگر اقتصادی شدند که به دولت مستقر نیز پاسخگو نبوده و نیستند.درواقع حاکمیت به دلیل میل هرچه بیشتر به انحصار در قدرت و ثروت ,عدم پاسخگویی سیاسی اجتماعی به مردم و دولت (منتخب مردم) را وارد اقتصاد نیز کرد.این اقتصاد بود که هرچه بیشتر به سمت روزهای تیره و تار سوق پیدا کرد و اقتصاد به موضع "محرمانه" تبدیل شد پس مسیر اقتصاد نیز به سمت محدودیت و انحصار بیشتر میل پیدا کرد و "شفافیت" عنصری شد که منافع حاکمیت با ان در تضاد بود.بهترین بهانه برای ان نیز "تحریم" و رفتن به سمت به اقتصاد "خاکستری" بود.وقتی امریکا "سپاه" را مجموعه ای تروریستی اعلام کرد نیک میدانست که بخش بزرگی از اقتصاد ایران در اختیار این نهاد قرار دارد و فشار بیشتری میتواند بر اقتصاد ایران وارد کند. از این رو شرکت های اروپایی با ترس بیشتری طرف های ایرانی را نگاه کرده تا مبادا حتی یک درصد سهم ان متعلق به زیرمجموعه های سپاه باشد.در اینجا باید این سوال را پرسید که چرا گفتمان اقتصاد لیبرالیستی در ایران مورد حمله قرار میگیرد؟در مقاله زیر به این موضوع پرداخت شده است:https://t.me/teriboun1/32با روشنتر شدن موضوع حالا میتوانیم به این سوال پاسخ دهیم که چرا اینستکس و FATF به سرانجام نمیرسند. اقتصاددولتی و انحصارطلبی در اقتصاد ایران پاشنه آشیل پیشبرد اهداف استراتژیک در سیاست خارجی ایران شده است.حذف بخش خصوصی از روند های تجاری در بعد کلان اقتصادی توسط جماعت انحصارگرا و تضعیف جایگاه حقوقی بخش خصوصی حالا گریبان کل اقتصاد ایران را در این شرایط سیاسی که امریکا یکه تازی میکند گرفته است.ایران در تارعنکوبوتی گرفتار شده است که خودساخته است.این تارعنکبوت که حاصل فسادسیستماتیک در جامعه اقتصادی و سیاسی است امکان رهایی ندارد جز با ازادسازی اقتصاد , رفع انحصار از اقتصاد و واگذاری تصمیمات مهم اقتصادی به بخش خصوصی.امروز منویات جمهوری اسلامی با وجود حمایت 100% سیاسی طرف اروپایی تامین نمیشود زیرا که سیاست برعهده دولتمردان و اقتصاد بر عهده تجار است یعنی در اینجا منافع اشخاص تعیین کننده است نه دولتها, منافع ملتها مهم است نه سیاستمدارها .آیا اساسا در ایران دولت و ملتی نیز باقی مانده است؟!حکومتی که منافع و مالکیت شخصی را ارزش نمینهد امروز به چنین گرفتاری افتاده است.حالا هر روز شعار اقتصادمقاومتی دهیم و از بخش خصوصی بصورت زبانی دعوت به همکاری کنیم.این راهی است که انحصارطلبی سیاستمدارن ایرانی رفته اند و تمام منافع ملی را درگیر خود کرده است.طرف های ایرانی الفبای اقتصادجهانی را نمیدانند و بر طبل یک پا بودن مرغ کوبیده و از "باید" ها برای تجار اروپایی میگویند.اقایان چشم را باز کنید که شما همان انحصارطلبان سنتی هستید و نه تعیین کننده سرنوشت شرکت ها بمانند شرکت های مصادره ای دولتی خود.امروز سوال اساسی در پیشگاه مردم ایران این باید باشد که چرا بخش خصوصی اقتصاد از اقتصاد ایران حذف شد تا در تلاطم های سیاسی کمتر به مردم اسیب برسد و چرا برخلاف ادعای طیف تندرو که میگویند تحریم نعمت است برای توده مردم تحریم تبدیل به یک فشار عظیم اقتصادی شده و خود انها به دلیل دارای بودن ژن خوب از اسیب تحریم به دور هستند؟اقتصاد دولتی ایران , کارمندانی بدون انگیزه پرورش داده که عملا انگیزه ای برای راه اندازی یک پروسه را به تعویق می اندازد. سوال دیگر اینست که اگر بخش خصوصی مسئول راه اندازی اینستکس بود و حاکمیت در ان دخالت نمیکرد باز هم با تاخیر روبرو میشد؟این منافع است که تعیین کننده میشود.منافع انحصارطلبان در محدودیت تعریف شده و نه گشایش در اقتصاد.حالا باتوجه به نظریه مطلوبیت که در بالا به ان اشاره شد آیا مطلوب بخش خصوصی اینستکس نبوده و نیست ؟نشست های پی درپی طرف انگلیسی با تجار انگلستان جالب توجه است اما حاکمیت تا به حال چند نشست با بخش خصوصی داشته است؟اخرین دیدار فعالان بخش خصوصی با رهبر ایران به چه تاریخی برمیگردد؟اساسا حضور سیاسیون در اقتصاد ریشه در چه موضوعی دارد؟محسن جلالپور رئیس سابق اتاق ایران در یادداشتی در هفته نامه تجارت فردا گفته بود:این وضعیت باعث فعال شدن چرخه مفسده‌برانگیزی شده است که عواقب زیان‌باری برای اقتصاد کشور داشته است: «وقتی این سفره پهن شد، هر بنگاهی که بتواند چانه‌زنی کرده و به دولت و مجلس فشار بیشتری وارد کند، امتیاز بیشتری می‌گیرد. به همین دلیل است که شاهد استخدام سیاستمداران در بنگاه‌های اقتصادی هستیم.»درمجموع باید گفت مشکلات ایران در دوران تحریم تنها با تغییر روش در نگاه اقتصادی به اقتصاد ملی قابل حل بود و شرایط امروز تامین کننده منافع انحصارطلبان در اقتصاد است و اینستکس با رویه امروز با مشکل روبروست.