فرستادن فریدون جندل را به یمن: بخش 36 جلد 1 شاهنامه

جندل و فریدونسلام ... من سارا هستم ... علاقه‌مند به تاریخ و ادبیات و هنر ... چند وقتیه که شاهنامه می‌خونم و از اونجایی که برای پیدا کردن معنی کلمات و ابیات دچار مشکل میشم، می‌خوام هرچی پیدا می‌کنم رو اینجا برای شما بنویسم. فقط این رو بگم که من تخصصی توی تفسیر شاهنامه ندارم و نتیجه‌ی جستجوهام رو اینجا می‌نویسم. پس لطفا اگر نکات بیشتری می‌دونستید یا اشتباهی توی متن‌هام بود، برام بنویسید تا اصلاح کنم.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (پادشاهی فریدون پانصد سال بود)، اینجا کلیک کنید.داستان شعر فرستادن فریدون جندل را به یمنفریدون، سه پسر دارد. دو پسر از شهرناز و یکی از ارنواز. روزی یکی از بزرگانش به نام جندل را پیش می‌خواند و به او ماموریت می‌دهد تا سه خواهر از نسل پادشاهان پیدا کند تا با پسرانش ازدواج کنند. این سه خواهر باید تماما شبیه هم باشند (سه قلو). پس جندل اطاعت امر کرده و بعد از جستجوهای فراوان، متوجه می‌شود که دختران پادشاه یمن، با خواسته‌ی فریدون همخوانی دارند. به پیش پادشاه یمن می‌رود و درخواست فریدون را مطرح می‌کند.پادشاه یمن که دلبسته‌ی دخترانش است و نمی‌تواند دوری آن‌ها را تحمل کند، به دنبال راهی می‌گردد که به فریدون نه بگوید؛ اما نمی‌خواهد که با فریدون درگیر شده و به عاقبت ضحاک دچار شود. پس از جندل می‌خواهد به او فرصتِ فکر کردن بدهد. با بزرگانش مشورت می‌کند و آن‌ها به پادشاه می‌گویند که اگر نمی‌خواهی دخترانت را به پسران فریدون بدهی،‌ آن‌گاه چیزی بخواه که نتوانند برآورده کنند و سنگی جلوی پایشان بنداز.معنی شعر فرستادن فریدون جندل را به یمنز سالش چو یک پنجه اندر کشید ... سه فرزندش آمد گرامی پدیدبه بخت جهاندار هر سه پسر ... سه خسرو نژاد از در تاج زرفریدون در سن پنجاه سالگی سه فرزند داشت. از بخت خوبش، هر سه پسر بودند و می‌توانستند به پادشاهی برسند.از در: شایسته و سزاواربه بالا چو سرو و به رخ چون بهار ... به هر چیز مانندهٔ شهریارپسرانش مثل سرو قدبلند و مثل بهار خوش‌چهره بودند و از هر لحاظ به فریدون شباهت داشتند.از این سه دو پاکیزه از شهرناز ... یکی کهتر از خوب چهر ارنوازدو پسرش از شهرناز و یک پسر از ارنواز بودند.پدر نوز ناکرده از ناز نام ... همی پیش پیلان نهادند گامفریدون هنوز برای سه پسرش اسمی انتخاب نکرده بود. پسرانش همه رسم جنگاوری می‌دانستند.نوز: هنوزناکرده نام: اسمی برایشان انتخاب نکرده بوددر شاهنامه، سه پسر فریدون و سه دختر شاه یمن، پیش از ازدواج هیچ نامی ندارند. بعد از ازدواج است که اسم‌هایشان گذاشته می‌شود.فریدون از آن نامداران خویش ... یکی را گرانمایه‌تر خواند پیشکجا نام او جندل پرهنر ... به هر کار دلسوز بر شاه برفریدون یکی از بین بزرگانش را که بیشتر از بقیه دوست داشت به بارگاهش خواند. نامش جندل بود. او خیرخواه شاه بود و بر همه کار توانایی داشت.بدو گفت برگرد گرد جهان ... سه دختر گزین از نژاد مهانبه او گفت که در دنیا بگرد و سه دختر را پیدا کن که از نژاد بزرگان و پادشاهان باشند.سه خواهر ز یک مادر و یک پدر ... پری چهره و پاک و خسرو گهراین سه دختر، باید خواهر باشند. از یک پدر و از یک مادر. زیبا باشند و نیک و از نژاد شاهانخسرو گهر: از نژاد شاهانفریدون که در همه حال عدل و داد را به جا می‌آورده، می‌خواهد در ازدواج پسرانش هم عادل باشد و تفاوتی میان آن‌ها قائل نشود.به خوبی سزای سه فرزند من ... چنان چون بشاید به پیوند مناین سه خواهر، باید شایسته‌ی پیوند با خاندان من و ازدواج سه فرزند من باشند.به بالا و دیدار هر سه یکی ... که این را ندانند ازان اندکیباید کاملا شبیه هم باشند؛ طوری که هیچ‌کس نتوانند فرقشان را تشخیص بدهد.چو بشنید جندل ز خسرو سخن ... یکی رای پاکیزه افگند بنجندل پس از شنیدن این سخنان، چند کلمه‌ای صحبت کرد.که بیدار دل بود و پاکیزه مغز ... زبان چرب و شایستهٔ کار نغزاو وجدان بیداری داشت و زیرک بود. به علاوه خوب هم صحبت می‌کرد و می‌توانست کارهای حساسی را انجام بدهد که هرکسی از عهده‌اش برنمی‌آمد. پاکیزه مغز: زیرک و باهوشز پیش سپهبد برون شد به راه ... ابا چند تن مر ورا نیکخواهیکایک ز ایران سراندر کشید ... پژوهید و هرگونه گفت و شنیداو از بارگاه شاه خارج شد و همراه چند نفر دیگر به راه افتاد. آن‌ها سرتاسر ایران را گشتند و پرس‌وجو کردند تا سه دختری که مد نظر فریدون بود را پیدا کنند.به هر کشوری کز جهان مهتری ... به پرده درون داشتن دخترینهفته بجستی همه رازشان ... شنیدی همه نام و آوازشانبدون آنکه نیت اصلی‌اش را بیان کند، به همه‌ی کشورهایی که پادشاهانشان دختر داشتند می‌رفت و درمورد آن دخترها تحقیق می‌کرد.ز دهقان پر مایه کس را ندید ... که پیوستهٔ آفریدون سزیداما کسی را پیدا نکرد که شایسته‌ی وصلت با فریدون باشد.پیوسته: کنایه از پسران فریدونخردمند و روشن‌دل و پاک‌تن ... بیامد برِ سروِ شاه یمننشان یافت جندل مر اورا درست ... سه دختر چنان چون فریدون بجستتا اینکه جندل وارد سرزمین پادشاه یمن (به نام سرو) شد و فهمید که او سه دختر دارد؛ درست همانطور که فریدون می‌خواهد.خرامان بیامد به نزدیک سرو ... چنان چون به پیش گل اندر تذروپس با خوش‌رویی به نزد پاشاه یمن رفت.خرامان: با خوش‌رفتاری - عشوه‌کنانتذرو: مرغ صحراییزمین را ببوسید و چربی نمود ... برآن کهتری آفرین برفزودبر او سجده کرد و سخن‌های نیک گفت. پادشاه را آفرین گفت و ستایش کرد.چربی: چرب زبانیبه جندل چنین گفت شاه یمن ... که بی‌آفرینت مبادا دهنپادشاه یمن هم او را قبول کرد و برایش آرزوی عمری طولانی کرد.بی‌آفرینت مبادا دهن: کنایه از اینکه همیشه زنده باشی (امیدوارم همیشه زنده باشی و دهانت با آفرین باشد)چه پیغام داری چه فرمان دهی ... فرستاده‌ای گر گرامی رهیاز او پرسید: کارت چیست؟ آیا فرستاده‌ی کسی هستی و یا رهگذری و از راه دور آمده‌ای؟بدو گفت جندل که خرم بَدی ... همیشه ز تو دورْ دستِ بدیجندل باز هم برای او آرزوهای خوب کرد (همچنان چرب‌زبانی کرد).بدی: فرم کوتاه شده‌ی بادی (خرم بدی= خرم باشی)از ایران یکی کهترم چون شمن ... پیام آوریده به شاه یمنمن یک قاصد از ایران. زیردستِ پادشاه ایران هستم و او من را فرستاده تا پیامی را به شاه یمن برسانمشمن: بتدرود فریدون فرخ دهم ... سخن هر چه پرسند پاسخ دهممی‌خواهم دعای خیر فریدون را به تو برسانم و بعد دستورش را به تو بگویم و هر سوالی داری، پاسخ بدهم.درود: دعا و ستایشترا آفرین از فریدون گرد ... بزرگ آنکسی کو نداردش خرددرود و آفرین پادشاه ایران (فریدون) را به تو می‌رسانم. همان پادشاهی که همه به بزرگی‌اش اعتراف می‌کنند و فرمانبردار او هستند.گرد: پهلوان - قهرمان - دلیر مرا گفت شاه یمن را بگوی ... که بر گاه تا مشک بوید ببویبه من گفت که به تو بگویم آرزو دارد پادشاهی‌ات ابدی باشد.برگاه تا مشک ببوید بوی: تا زمانی که مشک بوی خوب می‌دهد، بر پادشاهی بمانی (کنایه از تا ابد)ببوی: بر تخت پادشاهی بمان (بر تخت پادشاهی باش)بدان ای سر مایهٔ تازیان ... کز اختر بدی جاودان بی‌زیانو به تو بگویم که از پادشاه سرزمین عرب ...مرا پادشاهی آباد هست ... همان گنج و مردی و نیروی دستمن (فریدون) سرزمینی آباد دارم. پادشاهی ثروتمندم و سپاهی بزرگ دارم و توانمندمسه فرزند شایستهٔ تاج و گاه ... اگر داستان را بود گاه ماهز هر کام و هر خواسته بی‌نیاز ... به هر آرزو دست ایشان درازسه پسر دارم که شایسته‌ی پادشاهی هستند. آن‌ها هرچه لازم داشته باشند را در اختیار دارند و به هرچه که آرزو کنند می‌رسند (کنایه از اینکه ثروتمند و قوی هستند)مر این سه گرانمایه را در نهفت ... بباید کنون شاهزاده سه جفتو حالا باید برای این سه پسرم، سه همسر پیدا کنم. ز کار آگهان آگهی یافتم ... بدین آگهی تیز بشتافتمکجا از پس پرده پوشیده روی ... سه پاکیزه داری تو ای نامجویپرس‌وجو کردم و متوجه شدم که تو در خلوت، سه دختر پاکیزه داری. پس به سوی تو آمدم.کار آگاهان: خبرچین‌هامران هرسه را نوز ناکرده نام ... چو بشنیدم این دل شدم شادکامکه ما نیز نام سه فرخ نژاد ... چو اندر خور آید نکردیم یادشنیدم که دخترانت هنوز نامی ندارند و شاد شدم. پسران من هم نامی ندارند.نوز: فرم کوتاه شده‌ی هنوزهمانطور که قبلا گفتم، پسران و دختران فریدون و شاه یمن نامی نداشته‌اند. انگار که این نشانی باشد بر اینکه هنوز ازدواج نکرده‌اند و مجرد هستند.کنون این گرامی دو گونه گهر ... بباید برآمیخت با یکدگرپس حالا باید این‌ها را به ازدواج با هم دربیاوریم.سه پوشیده رخ را سه دیهیم جوی ... سزا را سزاوار بی‌گفت‌وگویچرا که بدون شک سه مرد جوینده‌ی پادشاهی، سزاوار سه دختر تو هستند که آفتاب هم رویشان را ندیده است.فریدون پیامم بدین گونه داد ... تو پاسخ گزار آنچه آیدت یادسپس جندل گفت: این پیام فریدون است و حالا آماده‌ام که پاسخ تو را بشنوم و به او برسانمپیامش چو بشنید شاه یمن ... بپژمرد چون زاب کنده سمنشاه یمن بعد از شنیدن این پیام، مثل گلی که دور از آب بماند و پژمرده شود، ناراحت شد.همی گفت گر پیش بالین من ... نبیند سه ماه این جهان‌بین منمرا روز روشن بود تاره شب ... بباید گشادن به پاسخ دو لببا خودش گفت من به دخترانم وابسته هستم و اگر آن ها را نبینم، روز روشنم تار می‌شود. اما باید پاسخی بدهم ...جهان‌بین: کنایه از چشمسراینده را گفت کای نامجوی ... زمان باید اندر چنین گفت‌گویپس به جندل گفت که برای پاسخ دادن به تو، نیاز به زمان دارم.شتابت نباید بپاسخ کنون ... مرا چند رازست با رهنموننباید که همین حالا برای گرفتن پاسخ عجله کنی. من باید با مشاورانم مشورت کنم.فرستاده را زود جایی گزید ... پس آنگه به کار اندرون بنگریدپس برای جندل مکانی آماده کرد تا اقامت کند و به سراغ مشاورانش رفت تا چاره‌ی کار را پیدا کند.بیامد در بار دادن ببست ... به انبوه اندیشگان در نشستتمام مشاورانش را خواست و بعد درهای بارگاهش را بست (تا کسی مزاحمشان نشود و صدایشان را نشنود)بار دادن: اذن دخول دادن - اجازه شرف‌یابی دادن - پذیرفتن کسیفراوان کس از دشت نیزه‌وران ... بر خویش خواند آزموده سرانافراد بسیاری را فراخوانده بود. از فرماندهان سپاه گرفته تا بزرگان باتجربه و خردمند.نهفته برون آورید از نهفت ... همه رازها پیش ایشان بگفتهرچه شده بود را برایشان تعریف کرد.که ما را به گیتی ز پیوند خویش ... سه شمع‌ست روشن به دیدار پیشگفت من سه دختر دارم که نور چشمم هستند.فریدون فرستاد زی من پیام ... بگسترد پیشم یکی خوب دامفریدون برایم پیام فرستاده و نقشه‌ای کشیده است.زی: سویهمی کرد خواهد ز چشمم جدا ... یکی رای باید زدن با شمامی‌خواهد که نور چشم‌هایم را از من جدا کند. حالا لازم است که با شما مشورت کنم.فرستاده گوید چنین گفت شاه ... که ما را سه شاهست زیبای گاهفرستاده‌ی فریدون گفت که او سه پسر دارد که هر سه پادشاه خواهند شد.گراینده هر سه به پیوند من ... به سه روی پوشیده فرزند مناین سه پسر می‌خواهند با ما وصلت کنند و سه دختر من را به همسری بگیرند.اگر گویم آری و دل زان تهی ... دروغم نه اندر خورد با مهیاگر جواب مثبت بدهم، دروغ گفته‌ام (از ته دل راضی نیستم) و دروغ‌گویی رسم پادشاهان نیست.وگر آرزوها سپارم بدوی ... شود دل پر آتش پر از آب رویدر این صورت دخترانم را به او می‌سپارم و همیشه نگرانشان خواهم بود و از دوری‌شان اشک می‌ریزم.وگر سر بپیچم ز فرمان او ... به یک سو گرایم ز پیمان اوو اگر جواب منفی بدهم و فرمانش را اطاعت نکنم و با او پیمان نبندم، دچار مشکل می‌شوم.کسی کو بود شهریار زمین ... نه بازیست با او سگالید کینچرا که دشمنی کردن با پادشاهی به این بزرگی، کار آسانی نیست و عواقب بدی به دنبال داردنه بازی است: سهل و آسان نیستسگالیدن: خشونت ورزیدن - مشورت و تدبیر کردن - اندیشیدنشنیدستم از مردم راه‌جوی ... که ضحاک را زو چه آمد برویچرا که از مسافران شنیده‌ام که فریدون چه بلایی بر سر ضحاک آورده است.ازین در سخن هر چه دارید یاد ... سراسر به من بر بباید گشادحالا هرچه به نظرتان می‌رسد را بگویید.جهان آزموده دلاور سران ... گشادند یک‌یک به پاسخ زبانبزرگان خردمندش همگی و به نوبت صحبت کردند.که ما همگنان آن نبینیم رای ... که هر باد را تو بجنبی ز جایکه ما نمی‌خواهیم تو بیدی باشی که با هر باد بلرزی (ترسو باشی)همگنان: همکاران - همراهاناگر شد فریدون جهان شهریار ... نه ما بندگانیم با گوشوارحتی اگر فریدون پادشاه کل دنیا باشد، ما غلامِ حلقه به گوشِ او نیستیم.سخن‌گفتن و کوشش آیین ماست ... عنان و سنان تافتن دین ماستما مشاوران و سران سپاه تو هستیم. از هیچ‌چیز نمی‌ترسیم و جنگاوریم.عنان: افسار اسبسنان: نیزهبه خنجر زمین را میستان کنیم ... به نیزه هوا را نیستان کنیممی‌توانیم با فریدون وارد جنگ شویم و او را شکست بدهیم.میستان: از خون بسیاری که بریزیم، زمین قرمز می‌شود، گویی که شراب روی زمین ریخته استنیستان: تعداد نیزه‌هایی که در هواست، بسیار زیاد خواهد بود، انگار که آسمان، سرزمین نیزه‌ها باشد.سه فرزند اگر بر تو هست ارجمند ... سر بدره بگشای و لب را ببنداگر فرزندانت را دوست داری و نمی‌خواهی به فریدون بدهی، پس نیازی نیست پاسخ بدهی و هزینه‌ی لازم برای جنگ را پرداخت کن.بدره: کیسه‌ای که در آن پول نگه می‌داشتند. و گر چارهٔ کار خواهی همی ... بترسی ازین پادشاهی همیولی اگر از فریدون می‌ترسی و دنبال چاره‌ی دگیری هستی ...ازو آرزوهای پرمایه جوی ... که کردار آنرا نبینند رویاز او چیزی بخواه که نتواند برآورده کند (امکان‌پذیر نباشد) و سوالی بپرس که نتواند جواب بدهد.روی دیدن: کنایه از امکان‌پذیر بودنچو بشنید از آن نامداران سخن ... نه سردید آن را به گیتی نه بنپادشاه سخنان آن‌ها را شنید و متوجه شد که بیهوده حرف می‌زنند. سخن بی سر و بن: کنایه از سخن بیهودهبرای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (پاسخ دادن شاه یمن جندل را)، اینجا کلیک کنید.