رویای پرواز

پرده ی اولحوالی سال های 81،82بود. روزهایی که صبح ها با صدای رژه رفتن مردانی که لباس آبی رنگشان را هنوز به خاطر دارم بیدار می شدم. خود را به پنجره می رساندم و سعی می کردم خودم را بالا بکشم و گام هایشان را تماشا کنم. همان گام هایی که به تقلید ازشان در برابر پدرم سان می دیدم، تا او اصلاحم کند. روزهایی که از سر کوچه لباس سبزرنگ پروازش را می دیدم و به سمتش می دویدم. آن روزه ها که گاه و بیگاه صدای هواپیما ها را در فرودگاهی که نزدیک بود می شنیدم شاید رویای پرواز در من نقش بست. پرده ی دومآن روزهایم را با یقین از فردایی که در آن خلبان بودم می گذراندم. هیچکس شاید به حساب بچگیم لازم نمی دید که به من بگوید این رویا می تواند دست نایافتنی ترین رویای من باشد. یادم هست که کودکانه وقتی برای معاینه ی چشم رفته بودم از این توصیف پزشک که دیدت خلبانی است ذوق کردم و باورم شد خلبان شدن من از همان ازل مقدر شده بوده. پرده ی سومبه زودی هیولای واقعیت به من رخ نشان داد. دانشکده ی افسری تنها دانشجویان پسر را می پذیرفت. هیچ راهی نبود برای ورود به ارتش. دوره های آزاد خلبانی وجود داشت اما شرکت های هواپیمایی حاضر نبودند زنانی را که برای این جایگاه آموزش دیده بودند، در جایگاه خودشان پذیرا باشند. آخرین پله ی موفقیت برای زنان، جایگاه کمک خلبانی بود. کم و بیش داستان زنان ایرانی که در کشور های اطراف مشغول به کار بودند می شنیدم اما نه سودای زندگی در گوشه ای از این نقشه جز ایران را داشتم و نه هواپیماهای تجاری و مسافربری راضیم می کردند.پرده ی چهارممی گویند در جهان امروز مجموعه ای از راه ها و انتخاب ها در برابر هر انسانی گسترده شده: سنت یا مدرنیته؟ چپ یا راست؟ شرق یا غرب؟ فرد یا اجتماع؟ و این سردرگمی برای زنان سرزمین من چندین برابر است. آنان خود را نه در برابر چندراهی بلکه در برابر مجوعه ای از بن بست ها می بینند. درآن روزها دبیرستانی بودم . پوستر های اف-14 و اف-5 کم کم از دیوارهای اتاق تحت تاثیر شعار واقع نگری رخت بربسته بودند. به خاطر دارم برای گرفتن عکس به عکاسی دوست پدرم در پادگان مهرآباد رفتیم. و دوباره صدای هواپیما ها و مردانی که با لباس های سبز رنگ یک سره و ساک پروازشان به سمت خانه ره سپار بودند... همه چیز بوی پرواز میداد. غرق تماشا بودم که با صدای هواپیمای بعدی که از باند برخواست حسرتی به دلم چنگ زد و احساس درماندگی کردم. پرده ی پنجم- به نظرم ایران کار درستی می کنه.- ارتش جای زن نیست.- ارزش زن به لطافتشه و ارتش اینو ازش می گیره.و کم کم فهمیدم نه تنها یک قانون بلکه مجموعه ای از تفکرات در برابر رویای دختربچه ی درون من قد علم کرده اند. تفکرات سکسیستی که در بطن جامعه ما ریشه دوانده. تفکراتی که به زنی ارج می نهاد که برای خواسته هایش نمی جنگید ، صبور و همواره راضی بود و هرگز حق اعتراض ، خشم و عصیان نداشت مبادا لکه ای بر تارک آنچه که به او در میان این مردم مقبولیت میداد بیفتد، مبادا که طرد شود و فاقد ارزش و احترام شمرده شود. تفکراتی که ارزش زنان را در ظاهر و لطافت و ... خلاصه می کرد نه در فکر و احساس و تلاش. تفکراتی که دستان پینه بسته را زیبا نمی دید و برایش دستان جوهری مقدس نبودند. تفکری که در نهایت از عروسک های خودساخته و به بیان خودش پول پرست هم اعلام برائت می کرد. که آنچه را که خود ساخته بود راهم نمی خواست و مذموم می شمرد. تفکراتی که تنها یک موجود وابسته می ساخت و می خواست. موجودی که هرجا رانده شد بازهم از سر اجبار بازگردد به دامان همان تفکر. پرده ی آخرسال ها گذشته. دیگر نه دید من خلبانی است و نه دندان پر شده ای که گوشه ی دهانم جا خوش کرده اجازه می دهد حتی معجزه ای بتواند مرا به رویای دیرینم برساند و سهمم را ازاین رویا بیشتر از تنها تماشای پوستر های هواپیما ها کند. این روزها نه آن قدر حسرت دارم و نه دیگر امیدی به این رویا. من هم یکی دیگر از زنانی که گاهی حتی خودشان تن دادند به آنچه که "خواسته شد" باشد. کسی که شاید گاهی برای لطافت و کودکانگی نداشته اش غصه خورده و گاهی هم برای دلی که هنوز یاد نگرفته بگذارد و بگذرد. کسی که بین این چند راهی هنوز در نوسان است میان وحشت مقبول و محبوب نبودن و یا مقبولیت به بهای شرمی همیشگی در برابر آینه ها. کسی که در این میان هنوز، در هر راهی و هرکجا که باشد شوق پرواز در درونش زبانه می کشد و هنوز بعد از این همه قطعیت برای دوری از این رویای دیرین، رد پرواز هواپیما روی آسمان مسحورش می کند. کسی که از میان قفسه های کتاب انگشتنانش بی دلیل ولی به قطعیت بازهم هرآنچه را که رنگ و بوی پرواز دارد بیرون خواهد کشید.