آشنایی با اختلال بیش فعالی (ADHD) در کودکان

اختلال بیش فعالی یا ADHD یکی از رایج ترین اختلالات تکاملی_عصبی در دوران کودکی می باشد. این بیماری اولین بار در کودکی تشخیص داده می­شود و اغلب تا سن بزرگسالی ادامه پیدا می­کند.این بیماری در کودکان ممکن است از سن 3سالگی قابل توجه باشد.در حالی که علت واقعی بیش فعالی همچنان نامعلوم است اما می توان تا حدودی آن را متاثر از ژن ها، اثرات محیطی و تجربۀ حوادث ناگوار در اوایل زندگی دانست.هم چنین بسیاری از روانشناسان معتقدند این اختلال زمانی به وقوع می پیوندد که فرد در حفظ توجه یا کنترل انرژی و حرکت بدنی خود دچار مشکل می شود.کودکی که مبتلا به اختلال ADHD می باشد، تکانه و حواس پرتی را فراتر از سطح معمول سن خود تجربه می کند.اختلال بیش فعالی یا ADHD در کودکانبعضی از علائم بیش فعالی مثل عدم تمرکز در یک زمان خاص و یا بعضی مشکلات رفتاری در دیگر کودکان نیز دیده می شود، اما آن­چه معمولاً وجه تمایز کودکان بیش فعال از دیگر کودکان در این شرایط می باشد، ادامه دار بودن و شدت این رفتار­ ها در مدرسه، خانه و یا دوستان می­باشد.8 صفت کودکان بیش فعالاگر بخواهم تیتروار برخی از ویژگی های کودکان بیش فعال را بیان کنم ، می توانم به موارد زیر اشاره کنم:1- خیال پردازی زیاد2- فراموشی های مکرر و گم کردن وسایل3- صحبت کردن بیش از اندازه4- عدم توجه به خطرات5- اجتناب یا تنفر شدید از فعالیت هایی با تمرکز و فکر طولانی6- عدم پذیرش دستورالعمل ها در انجام وظایف7- ناتوانی در مدیریت زمان و سازماندهی وظایف9- بروز رفتار های دمدمی مزاجبدون آگاهی از ویژگی ها کودکان بیش فعال و نظر متخصصان به کودکان برچسب ADHD نچسبانیم.3 زیر گروه از بیش فعالیاز دیدگاه متخصصان سه زیر گروه از انواع بیش فعالی وجود دارد که شامل این موارد می باشد:1- ADHD عمدتاً بی توجه، 2- ADHD بیش از حد فعال، 3- ADHD تکانشی و ترکیبی.1- در گونۀ اول فرد بیش فعالی و تکانشگری قابل توجهی از خود بروز نمی دهد.2- در گونۀ دو فرد عدم توجه قابل ذکری از خود نشان نمی دهد.3- در گونۀ سوم فرد هر دو علائم بی توجهی و بیش فعالی-تکانشی را از خود نشان می دهد.آیا بازی های ویدئویی اثرات مخربی بر کودکان مبتلا به ADHD می گذارد؟سوالی که در ذهن بسیاری از والدینی که فرزندان مبتلا به ADHD دارند مطرح است، این است که چگونه کودکی که تحمل نشستن روی صندلی خود را ندارد و هم چنین در مدرسه از اختلال توجه و تمرکز رنج می برد، می تواند ساعت ها بازی کامپیوتری و ویدئویی انجام دهد و از جایش تکان نخورد؟مشاهدۀ این قبیل رفتارها والدین را به فکر چند مساله می اندازد:1- آیا انجام این قبیل بازی ها باعث ADHD می شود؟ آیا این بازی ها می توانند شرایط را بدتر نمایند؟و مهم ترین سوال این است که تمرکز آن ها در انجام این بازی ها نشان دهندۀ عدم اختلال ADHD می باشد یا خیر؟در جواب این سوالات باید گفت اولاً مدرکی دال بر این که این نوع بازی های اینترنتی و ویدئویی می توانند سبب ایجاد اختلال بیش فعالی گردند وجود ندارد.دکتر ناتالی وردر روان پزشک کودک و نوجوان در موسسۀ Child Mind می گوید: "نمایش های تلویزیونی و بازی های ویدئویی برای کودکانی با اختلال بیش فعالی جذابیت خاصی دارند.در بازی های ویدئویی به دلیل روند تندی که وجود دارد اجازه فکر کردن زیاد را به شما نمی دهد و این دقیقا همان چیزی است که کودکان بیش فعال به آن علاقه دارند."در واقع این نوع بازی ها توجه بچه هایی را جلب می کند که تمرکز در بقیه زندگی خود را بسیار دشوار می دانند.اما آن چه در هنگام جذب کودکان به بازی های ویدئویی اتفاق می افتد، با آن توجه مثبتی که سایر فعالیت ها به آن نیاز دارند، بسیار متفاوت است.مطالعات دانشگاه ایالتی آیووا بر روی حدود 3000 کودک و نوجوان از سنگاپور که در طی 3 سال انجام گرفت، نشان داد که کودکانی که زمان بیشتری را با این قبیل بازی ها می گذرانند، تکانه و مشکلات توجه و تمرکز بیشتری دارند.اما شواهدی اثبات کننده از این که این بازی ها باعث شدید تر شدن مشکلات توجه و تمرکز در کودکان می شود ارئه نمی دهد؛ بلکه تنها نشان می دهد کودکانی که وقت بیشتری صرف این نوع بازی ها می نمایند، علائم ADHD شدیدتری دارند.دکتر استینگارد می گوید: "شاید بتوان گفت کودکانی که شدیدترین علائم ADHD را دارند، بیشترین علاقه را به بازی های ویدئویی از خود نشان می دهند.معرفی برترین تکنیک های درمانی کودکان مبتلا به اختلال ADHDبهترین روش درمانی این اختلال معمولا ترکیبی از مصرف دارو، تراپی و یا تغییر در سبک زندگی می باشد.متداول ترین دارو هایی که در درمان اختلال ADHD تجویز می شود، محرک هایی از خانواده های متیل فنیدات( مثل: ریتالین، فوکالین، کنسرتا و متادیت) و آمفتامین(مثل: آدرال، دکسدرین و ویوانس) می باشد.البته با توجه به این که بعضی افراد نسبت به این محرک ها پاسخ مناسبی بروز نمی دهند و یا بالعکس دچار عوارض می شوند، می توان از دارو های غیر محرک مثل: استراترا یا گروه خاصی از دارو های ضد افسردگی استفاده کرد.با توجه به این که این دارو ها می توانند سبب تشدید دیگر اختلالات فرد از جمله: اختلال دو قطبی، وسواس فکری-عملی و اضطراب شوند، تجویز دوز مناسب آن ها از اهمیت بالایی برخوردار است.علاوه بر درمان دارویی، رفتار درمانی نیز یکی دیگر از موثرترین روش ها در اختلال ADHD می باشد. در این روش والدین با واکنش های مناسب در زمان رفتار منفی این کودکان آشنا می شوند.هم چنین راهکار هایی برای کنار آمدن با شرایط و کسب مهارت های اجتماعی به کودک آموزش داده می شود.اغلب اوقات با توجه به تاثیری که رفتار درمانی در کاهش عادات منفی، مدیریت احساسات و افزایش اعتماد به نفس آن ها دارد، از این روش در جهت درمان کودکان مبتلا به این اختلال استفاده می شود.شواهد نشان می دهد که ترکیبی از تراپی، ورزش، مدیتیشن و تغییر رژیم غذایی به بسیاری از کودکان دچار بیش فعالی بیش تر کمک کرده است.اگر می خواهید رژیم درمانی برای کودکان بیش فعال خود داشته باشید، باید این موارد را بدانید.رژیم غذایی کودکان مبتلا به ADHD در کاهش مشکلات رفتاری آن ها بسیار مهم می باشد. از جمله غذا های مفید برای این اختلال می توان به موادی اشاره کرد که واجد اسید های چرب ضروری، کلسیم، منیزیم، روی، ویتامین های گروه B باشند.هم چنین پروتئین ­ها نیز می ­توانند سبب بهبود عملکرد مغز و کاهش قند خون که خود یکی از عوامل افزایش بیش فعالی و تکانشگری است، شوند.موادی از قبیل: کنجد، تخم کدو تنبل، شیر، پنیر، گوشت قرمز، ماهی، مرغ، تخم مرغ، میوه و سبزی جات تازه حتما باید در رژیم غذایی این کودکان گنجانده شود.چرا که کمبود در انواع خاصی از مواد غذایی می ­تواند علائم اختلال کم توجهی و بیش فعالی را در کودکان و بزرگسالان تشدید نماید.در مطالعاتی که انجام شده، مشخص شده است که استفاده از یک رژیم غذایی متعادل با استفاده از سبزی ­جات، کربوهیدرات ­های پیچیده، میوه­ ها و پروتئین ­ها می­ تواند رفتار­ های این قبیل کودکان را کاملاً تحت کنترل درآورد.در کنار مواد غذایی مفید برای کودکان بیش فعال، باید به خوراکی های مضر برای آن ها نیز توجه شود.این کودکان باید از خوردن خوراکی محرک از جمله: انواع کیک و شیرینی ها، شکر، نوشابه های گازدار، قهوه, چای، انواع کنسرو ها، سوسیس و کالباس و غذا های تند پرهیز نمایند.شکلات، خوراکی ممنوعه در کودکان بیش فعالمطالعات نشان داده است که این قبیل خوراکی می توانند، سبب افزایش رفتار های خشونت آمیز و تنش زا در این کودکان شوند؛ لذا حذف آن ها از برنامۀ تغذیۀ کودکان مبتلا به ADHD ضروری می باشد.شما چه راهکارهای دیگری در جهت بهبود کودکان مبتلا به بیش فعالی توصیه می کنید؟معرفی چند کتاب در حوزۀ اختلال بیش فعالی در کودکان:1- لینک مطالعۀ چکیدۀ کتاب راهنمای معلمان در مورد اختلال نقص توجه-بیش فعالی2- لینک مطالعۀ چکیدۀ کتاب 100 پرسش و پاسخ دربارۀ اختلال نقص توجه-بیش فعالی (ADHD) کودکان و نوجوانان3- لینک مطالعۀ چکیدۀ کتاب آموزش کودکان بیش فعال و کم توجهمنابع فارسی:وب سایت درمان کدهوب سایت انجمن معارفوب سایت بیتوتهوب سایت عصر ایرانمنابع انگلیسی:CdcChildmindMayoclinicNcbimedicalnewstodaykindercarepediatricsPsycomLightonanxiety