نقد فیلم پنج هم خون 2020 Da 5 Bloods

رمبوهای قلابی به ویتنام بازمی گردنددر یکی از اولین صحنه های فیلم "#5_هم_خون" تازه ترین ساخته ا#سپایک_لی که 4 سرباز قدیمی سیاهپوست آمریکایی در جنگ #ویتنام به نام های پال (دلروی لیندو)، اوتیس (کلارک پیترز)، ادی (نورم لوییس) و ملوین (ویتکاک جونیور) پس از گذشت سالها از پایان جنگ، به ویتنام برگشته اند تا هم بقایای جسد دوست از دست رفته شان به نام نورمن (#چادویک_بوزمن) را پیدا کنند و هم به دنبال صندوقی از شمش های طلا که دفن کرده بودند، بگردند، صحبت از فیلم "#رمبو" می شود. پال اظهار می کند که عاشق آن فیلم است اما ملوین او را مسخره کرده و قهرمان بازی های رمبو را برای نجات چند زندانی فرضی به مضحکه می گیرد. ادی هم در ادامه کنایه های ملوین می گوید که آن عوضی های #هالیوودی عجیب و غریب می خواستند برگردند و در #جنگ_ویتنام پیروز بشوند.اما چند صحنه بعد، همین گروه را می بینیم که به همراه نورمن، در جنگ ویتنام ، به سبک و سیاق همان رمبو، یک گروه از سربازان #ویت_کنگ را ناکار می کنند، بدون آنکه حتی یک زخم کوچک بردارند!در واقع می توان گفت از همان اوایل فیلم "5 هم خون"، اسپایک لی در حالی که به قهرمان بازی های دروغین هالیوودی انتقاد کرده و آنها را دست می اندازد اما خود چند قهرمان جعلی کپی همان رمبوی قلابی، در یک فیلم کشدار دو ساعت و نیمه به خورد مخاطبش می دهد!این کهنه سربازان نیز مانند رمبو به ویتنام برگشته اند تا انتقام شکست آن دوران را بگیرند یا در واقع آن شمش های طلا را به عنوان پول خون همرزمانشان بدزدند. پولی که مانند آن 5 سرباز #جنگ_جهانی_دوم در فیلم "#معما" ساخته استنلی دانن در سال 1963 (که آن را #جاناتان_دمی نیز در سال 2002 به نام "حقیقتی درباره چارلی" بازسازی کرد) در جایی مخفی کرده و حالا به سراغش آمده اند.اما این موضوع و سوژه های تکراری یعنی ملغمه "رمبو" و "معما"، در واقع پس زمینه یک سری شعر و شعار و همچنین یک نگاه کهنه استعماری قرار می گیرد که همچنان پس از گذشت 4 دهه درباره یکی از دهشتناک ترین پرونده های تجاوزگری آمریکا در #هالیوود جریان دارد، چراکه بخشی از ایدئولوژی آمریکایی را تشکیل داده که با گذشت زمان و ادعای تغییر نگرش های #استعماری، حتی تضعیف هم نشده است.انگار هنوز در اواسط دهه 70 قرار داریم که هالیوود پس از شکست خفت بار صاحبان واقعی اش در ویتنام، خیل فیلم های تبلیغاتی خود را برای وحشی جلوه دادن ویت کنگ ها و ساخت شمایل قهرمانان فراموش نشدنی از آمریکاییان متجاوز، روانه پرده سینماها کرد؛ فیلم هایی همچون : "شکارچی گوزن" (مایکل چیمینو) ، "بازگشت به خانه" (هال اشبی)، " ... و اینک آخرالزمان" (فرانسیس فورد کوپولا) و ... این روال ادامه داشت تا فیلم های "زمین و آسمان" (الیور استون) در سال 1993 و "ما سرباز بودیم" (رندال والاس) در سال 2002 و ...چه شباهت غریبی بین فرمانده عصبی و کاریکاتوری سربازان ویتنامی در فیلم "5 هم خون" (که برای پس گرفتن شمش های طلای مردم ویتنام در مقابل آمریکایی ها ایستاده) و آن ویتنامی تندخوی فیلم "شکارچی گوزن" وجود دارد که بازی رولت روسی را مابین سربازان اسیر آمریکایی به راه انداخته است. یا صحنه هایی که ملوین به سراغ زن ویتنامی رفته که از او دختری دارد، انگار از فیلم "زمین و آسمان" الیور استون بریده شده و به وسط فیلم "پنج هم خون" پرتاب گردیده است. در هر دو فیلم بچه ای که به دنیا آمده و بزرگ شده، حاصل تجاوز سربازان آمریکایی به زنان ویتنامی بوده ولی اسپایک لی به گونه مبتذلی آن روابط ظالمانه وحشتناک را عاشقانه و رویایی نشان می دهد!این نگرش استعماری در بسیاری از صحنه ها و لحظات فیلم "5 هم خون" به چشم می خورد؛ 4 سرباز کهنه کار آمریکایی (علیرغم سیاه پوست بودن) به گونه ای در خیابان های سایگون راه می روند که انگار اربابانی به مکان برده هایشان آمده اند. آنها به گونه ای ، نورمن را قهرمان نامیده و بردن بقایای جسدش را حق خود می دانند که انگار نه انگار وی در یورش به سرزمین دیگری دهها زن و مرد و کودک ویتنامی را به قتل رساند و جسد آنها در دور و بر او زیر خاک قرار دارد.در صحنه ای که افسر ویتنامی، آمریکاییان را قاتل و جانی زنان و کودکان سرزمینش خطاب می کند، پال می گوید که از هر دو طرف ، حرکات زننده اتفاق افتاده، یعنی هم آمریکایی و هم ویتنامی ها در جریان جنگ کشته اند و جنایت کرده اند و اسپایک لی این گونه با در کنار هم قرار دادن هر دو کشور گویی در جنگی برابر و همسان، مهیب ترین جنایات جنگی تاریخ معاصر را سانسور می کند.انگار نه انگار که این آمریکا بوده که هزاران مایل آن سوی مرزهایش به ویتنام حمله کرده و حرث و نسلش را با دهها هزار تن بمب ناپالم و خوشه ای و میکروبی و عامل نارنجی و ... سوزاند و با خاک یکسان کرد.انگار نه انگار که ب-52 های آمریکایی چندین برابر بمب هایی که در جنگ دوم جهانی استفاده شد، بر سر مردم ویتنام بمب ریختند ، انگار نه انگار که این آمریکاییان بودند که دهکده های بی دفاع ویتنامی ها را به آتش کشیده و مردم بی گناه را زنده زنده سوزاندند.در پایان فیلم "5 هم خون" با تصویری از سنگ یادبودی بر گور سربازان آمریکایی که پس از جنگ ویتنام مردند، این نگرش ضد انسانی و استعماری یکصد ساله هالیوود مورد تاکید قرار می گیرد. برروی آن سنگ نوشته شده :" به یاد مردان و زنانی که در جنگ ویتنام خدمت کرده و بعدا به دلیل خدمتشان مردند. ما افتخار می کنیم و فداکاری آنها را به خاطر داریم"اگرچه در بخش هایی از فیلم "5 هم خون" از ظلمی که به سیاهپوستان در جریان جنگ ویتنام روا داشته شده هم صحبت هایی می شود و حتی آماری از اینکه آنها را در عملیات خطرناک جلو می انداختند، ارائه می گردد، از اینکه آنها جنگ ویتنام را جنگ خود نمی دانستند، سخن به میان می آید اما به هر حال در سرتا سر فیلم "5 هم خون" آن سربازان سیاهپوست از حضور در آن جنگ تجاوزاکارانه احساس غرور و قهرمانی کرده و از همین روی، یکدیگر را "هم خون" خطاب می کنند. و حتی می توان گفت به نوعی درجه دوم بودن خود را قبول کرده اند.در انتهای فیلم، صحنه ای از سخنرانی مارتین لوتر کینگ ، بیان روشنی از همین قبول درجه دو بودن از سوی سیاهپوستان فیلم اسپایک لی و صد البته خود اوست. حرف هایی که از لوتر کینگ پخش می شود، چنین است:"آری، این را صریح می گویم که آمریکا هیچ گاه آمریکای من نبود اما این قسم را یاد می کنم که آمریکا برقرار خواهد ماند"!فیلم "5 هم خون" مملو از سکانس ها و پلان های بی ربط و اضافی است که به گونه ای شعاری و آماتوری به یکدیگر چسبیده اند! مثلا در حالی چهار سرباز آمریکایی در حال بحث درباره رمبو هستند، ناگهان یکی از آنها (ملوین) می پرد و به خانه ای می رود که همان زن ویتنامی مورد تجاوز او قرار گرفته (به نام تین) با خوشرویی و لبخند پذیرایی اش می کند و در همین بین سر و کله دختری هم پیدا می شود که بدون هیچ مقدمه ای می گوید دختر ملوین است! و از طرف دیگر تین با یک دلال فرانسوی رابطه دارد که می تواند شمش های طلای آنها را از ویتنام خارج کند!!