داستان درمان است، قصه رهایی است

کتاب‌ها را جدا می‌کنم، رمان‌ها را، جا گیرند و در من توهمی از دانستن ساخته‌اند، دل کندن از این کتاب‌ها به مثابه آمیختن است با آن دیگری که ندانستن من است، به گمانم باید قدری دشوار باشد.کتاب‌ها را گردگیری میکنم، خدای من، استخوان هایم، باورم نمی شود تار و پود را در میان قصه‌ها یافته ام و حالا قدم به قدم خودم را در آشوبی دوباره می یابم، هر کدام شان قصه‌ای دارند از انتخاب تا خوانده شدن و خاک خوردن! باید رهسپارشان کنم، شاید به سوی زندگی بهتر ...حالا قرار است از قصه هر کتاب به قصه دیگری سفر کنم. چشمم به « قند هندوانه» می‌خورد، هنوز هم صورتم را خندان می‌کند، البته نه به اندازه در رویای بابل، براتیگان و نوشتارش حیاط خلوت زندگی را به من نشان داد، مرا در «یک زن بدبخت» محصور کرد، به من فهماند جایی خارج از دنیا هم می توان زندگی کرد، براتیگان راه بلد بود، به من فهماند قصه درمان است…در اتوبوس، پشت چراغ قرمز، به وقت رنج میشود در رویای بابل غرق شد.جی.جی. بالارد هم رفیق رویاپردازی بود سه کتابش را به ترجمه علی اصغر بهرامی خواندم، برج، دنیای بلور و کابوس چهار بعدی، ساعت ها در قلمرو خودم بودم، کدام بهتر است نمی دانم، من قدم می‌زدم در دنیای بدون انسان و این عالی بود!از مارک لوی دو کتاب خواندم با سایه دزد خندیدم لازم نبود فکر کنم، رها شده بودم؛ اما با کتاب دیگرش حرف هایی که نگفتیم، خودم و پدرم را تجربه کردم، حالا دیگر قصه‌ها را زندگی می‌کردم، همه حرف‌هایی که ناگفته ماند…از من از پدرم...عصرهای کافه تئاتر شهر را بسیار دوست داشتم، خوشمزه‌ترین هات داگ دنیا را داشت ... زندگی که تلخ می‌شد به هات داگ و کتاب های کوتاه پناه می‌بردم، قهوه‌خور نبودم، کلاسم به قهوه نمی‌خورد، حقیقتش کتاب ارزان‌تر از تئاتر بود، قصه‌ها همیشه جواب بودند… بعد هم تا امیریه تا خانه از لباس‌فروش‌ها و پزشکی فروشی‌ها و ورزشی‌فروش‌‌‌ها عبور می‌کردم، با جانم در قصه‌ها لم می‌دادم… به مهدیه که می‌رسیدم، نشئه قصه‌ها بودم.بهار ۶۳، تابوت‌های دست‌ساز، میرا، جوراب ساق بلند سفید، روز خرگوش، لبخند شکوهمند آقای گیل، خانه، مرگ آرام، دست به دست، شازده کوچولو، باز هم احمق‌های چلم، روزنامه حزب خران، گریز دلپذیر، احمق‌های چلم و تاریخ‌شان، هیچ ‌کس مثل تو مال اینجا نیست،خانم هریس به نیویورک می‌رود، تا وقتی مرگ شما را از هم جدا کند، رقص های جنگ، آنجا که برف‌ها آب نمی‌شوند، یوسف آباد خیابان سی و سوم، پسر عیسا، مردی بدون وطن، من احمق، سفر زمستانی، پدر سرگی، روی خط چشم، گل‌های ویرانی، حمایت از هیچ، سیرکی که می‌گذرد، یکی مثل همه، سمفونی پاستورال، آنته کریستا، دختری با طعم آدامس خروس نشان، سرسخت کم بخت، همین امشب بر می‌گردیم، تهران در بعد از ظهر، بونوئلی‌ها، سرگیجه، پیرمردی که داستان‌های عاشقانه می‌خواند، اومن‌را، من گنجشک نیستم، شهربانو، شب ممکن، یک نوشیدنی در خیابانی که از آن نخواهی گذشت، احتمالا گم شده‌ام، برو ولگردی کن رفیق، یوزپلنگانی که با من دویده‌اند، مسئله زن‌ها بودند، راه‌های برگشتن به خانه، نگران نباش، من آنا کارنینا نیستم، در اتاقم را به روی خودم قفل میکنم، گذر از زمستان، من و تو، ناتور دشت، برف و سمفونی ابری، چنین کنند بزرگان، یک جای امن، صداهای سوخته، زن نانوا، رز ۱۹۴۴، تا هنگامی که شاهان وجود دارند پیامبران هم وجود دارند، گردهم آیی خانوادگی، بی خداحافظی برو، تاریخ تمام و کمال جهان و غرامت مضاعف همه را چند ساعته در کافه خواندم، کتاب‌ها را که لیست می‌کردم، باورم نمیشد اما انگار زندگی روزهای سرد و تلخ زیاد داشته.هر کدامشان در تمام جانم حرکت کرده‌اند، نمی‌خواستم چیزی یاد بگیرم، قصه‌ها را به تماشا می‌نشستم، همین که می‌خواندم و می‌شنیدم برایم ناب بود، کتاب‌ها را بیشتر از آدم‌ها دوست داشتم. شنیدن را … قصه‌ها مرا لبریز شنیدن می‌کرد.خیلی از کتاب‌ها اما برایم نام و نشانی از نویسنده دارند،حتی ردپایی بسیار عمیق به جا گذاشته‌اند؛ امضایی دارند مثلا، از حمید امجد بی شیر و شکر را خوانده‌ام و فراموشی را… حالا خودم خاقانم سوزاننده کتاب …آخ که چقدر برای خاموشی گریستم و برای قهوه‌های بی‌شیر و شکر...واضح ترین تصویر از زن را کریستیان بوبن در کتاب کوتاه زن آینده برایم ساخت …. مواجهه با روسپی که حتی گاهی پولی نمیگرفت هیجان انگیز بود… چرا؟ سکس در قبال چه؟ چقدر هیچ نمی‌دانستم...دنبال ویزای آلمان بوده‌ام، بهانه‌ام شرکت در سبیت بود،… ظرافت جوجه تیغی را در مسیرها می‌خواندم… لذت نابی است خواندن از موریل باربری، معنای خوشبختی را لا به لای کلمات این کتاب یافتم.آخ آگوتا کریستوف، گرفتار بودیم، گرفتاری امانمان را بریده بود، هیچ چیز حل نمی‌شد سه گانه، دفتر بزرگ، مدرک و دروغ سوم را خواندم…دنیا ایستاده بود.این کتاب ها به جان من بند بودند….اندیشیدن را با آلبر کامو آموختم، برایم نویسنده‌‌ای تاثیر گذار بود، پشت و رو، بیگانه، کالیگولا، آدم اول، یک مورد جالب، طاعون، تعهد اهل قلم و افسانه سیزیف را از کامو خواندم.ارادتم به برشت، ارادتم به بدن و حرکت است به دینامیسم حرکتی ،به تئاتر، زندگی گالیله را به روایت برشت بسیار دوست داشته‌ام.جنگ جهانی دوم برایم عمیق‌ترین تراژدی قرن بود، بسیاری از این کتاب‌‌‌‌ها را به دوستانم بخشیده‌ام، اما گزارش محرمانه، پسری با پیژامه راه راه و سال‌های سگی را هنوز هم سطر به سطر به خاطر دارم.اتفاقا طنزها را هم دوست داشتم، از وودی آلن مرگ در می‌زند را خوانده‌ام، دیوید سیدارس محبوبم است… بالاخره یه روز خوب حرف می‌زنم، مادربزرگت رو از اینجا ببر، وقتی شعله‌ها شما را در بر می‌گیرد و بیا با جغدها درباره دیابت تحقیق کنیم همه را دوست داشتم.ای بابا مهرجویی! تازه کتاب‌خوان شده بودم، یکی از کتب پرفروش نشر چشمه، به خاطر یک فیلم بلند لعنتی بود، ساده بود حالا میفهمم به لعنت خدا نمی‌ارزید.کتاب‌های زیادی از مارکز را خوانده‌ام برای سخنرانی نیامده‌ام ، چشم های سگ آبی رنگ، عشق سال‌های وبا، صد سال تنهایی، گزارش یک آدم ربایی و همه دلبرکان غمگین من، هنوز در صد سال تنهایی مانده‌ام و به آن باران لعنتی فکر می‌کنم .... سارتر برایم اما آن دیگری است؛ مردگان بی کفن و دفن، روسپی بزرگوار، شیطان و خدا، چرخدنده، کودکی یک رئیس، گوشه نشینان آلتونا، تهوع، فیلمنامه فروید، زنان تروا، مگس‌ها، کار از کار گذشت، دست‌های آلوده، هستی و نیستی همه را با ترس و لرز افست و از دوره‌گرد تهیه کرده‌ام. دنیا برایم عوض شد..جدید‌ترها را هم خوانده‌ام، از موراکامی، سوکورو تازاکی بی‌رنگ و سال‌های زیارتش، دیروز، کتابخانه عجیب را خوانده‌ام، قصه هنوز هم درمان است. بله دوستان کتاب آشغال هم خوانده‌ام این مردم نازنین، رضا کیانیان، استادان بسیار زندگی های بسیار، شور افروزی، خسی در میقات، آشغال‌هایی که نباید می‌خواندماز چوبک روز اول قبر و تنگسیر را خوانده‌ام و در جنوب ماندم.از بکت در انتظار گدو را خوانده‌ام و همه نمایش‌نامه‌های بکت دانشگاه نرفته را...از پل استر کشور آخرین‌ها، پل استر هرگز محبوبم نبوده. حالا یادم آمد، برخی کتاب‌ها را هم در مسیر و آخر هفته‌ها می‌خواندم، معمولا کتاب‌های حجیم‌تری بودند. و اغلب سبک، همین که دایره لغاتم بیشتر می‌شد کفایت می‌کرد؛ کافه پیانو، قصه‌های یک دقیقه‌ای، روانکاو نوشته عجیب مشادو د آسیس را، سوفیا پترونا، پاییز فصل آخر سال است، سومین پلیس، گرسنه، دختری با گوشواره‌های مروارید، قطار به موقع رسید، مرد داستان فروش، پان، شرلوک هلمز به نظریه اجتماعی وارد می‌شود. مرد صد ساله‌ای که از پنجره فرار کرد و ناپدید شد، درک یک پایان، ژاله‌کش، موز وحشی، نقب زدن به امریکا، در حال کندن پوست پیاز، هیاهوی زمان، رفتیم بیرون سیگار بکشیم هفده سال طول کشید، وسوسه‌های دن کیشوت و دمیان همه برایم تصویری است از « در راه ماندگی»!کتاب‌های دوست داشتنی دیگری هم خوانده‌ام کتاب‌هایی که برای‌شان وقت می‌گذاشتم، دانته، دوزخ و برزخ دان براون، دن کیشوت، مردی به نام اوه،سه گانه ایتالو کالوینو ویکنت دو نیم شده، شوالیه ناموجود و بارون درخت نشین چه لذتی بود بی‌رنگ شدن واقعیت‌ها..از امانوئل اشمیت، دو مرد از بروکسل و گل‌های معرفت را با دقت خواندم. برایم نویسنده‌ای یهود بسیار محترم بود روزهای ارام و معینی را به یک مهمانی یک رقص و خانواده مصنوعی اختصاص دادم.ادبیات روسیه هم احترام بر انگیز است،از چخوف سه خواهر، داستان زنان، دایی وانیا، باغ آلبالو، دوئل را خوانده‌ام …از ناباکوف دعوت به مراسم گردن زنی،چمدان را از دولاتف،از نیکلای گوگول نازنینم انتقام موحش و قماربازان، عروسی، پرتره را خوانده‌ام و در داستان شنل بخشی از خودم را به جا گذاشته‌ام. جنگ و صلح ، آنا کارنینا تولستوی شاهکارند؛از داستایوفسکی برادران کارامازوف، قمارباز، همزاد، خاطرات خانه اموات، مردم فقیر، جنایات و مکافات ، شب‌های روشن و ابله را خوانده‌ام، ادبیات روسیه اعجاب انگیز است. از وطنی‌ها فقط روزگار سپری شده مردم سالخورده محمود دولت آبادی را خوانده‌ام.از ادبیات ملل، از ساراماگوئه تقریبا شی و بلم سنگی را خوانده‌ام به گمانم ساراماگوئه ذهن عجیبی دارد،از سامرست موام وطن فروش و دیروز و امروز را، از همینگوی مردان بدون زنان، ستون پنجم و پیرمرد و دریا را خوانده‌ام. حقیقتا ترجمه‌های پیمان خاکسار را بسیار رو دوست داشته‌ام، اتحادیه ابلهان برام لبخندی دلچسب بود، جز از کل هم حتی :)از داکترو پیشروی و قصه‌های سرزمین دوست داشتنی را خوانده‌ام. از کافکا محاکمه و مسخ را، جمیز جوییس را با دوبلینی‌ها به خاطر دارم.از رومن گاری مردی با کبوتر، خداحافظ گری کوپر، بادبادک‌ها و قلابی را خوانده‌ام. از جومپا لاهیری به کسی مربوط نیست! از بوکفسکی هالیوود و عامه پسند را خوانده‌امبی‌شک همه این کتاب‌ها از من رد شده‌اند اما برخی مانده‌اند مثلا نیایش چرنوبیل، فرزندان سانچز، بازمانده روز، مرشد و مارگاریتا، جنگ چهره زنانه ندارد مرا سلول به سلول ساخته‌اند حتی می‌تونم بگویم کدام سلول را!برای این کتاب‌های نازنین کدام سرپناه ناب‌تر است ... کتاب‌ها را یکجا واگذار می‌کنم.