رهبر جهانی یا کارگزار ملی؟!

پس از چندین ماه رقابت طولانی و نفس‌گیر، قطار انتخابات 2020 آمریکا فردا به ایستگاه آخر می‌رسد. تاکنون حدود 100 میلیون نفر در انتخابات پیش از موعد شرکت کرده و آرا خود را پست کرده یا به صندوق‌ها ریخته‌اند، ولی نتیجه انتخابات فردا معین می‌شود، انتخاباتی که برخی از آن به‌عنوان پرشور ترین انتخابات نیم قرن اخیر یاد می‌کنند.با نگاهی به مواضع اخیر و عملکرد این دو نامزد، به نظر می‌رسد رقابت ترامپ و بایدن به آوردگاه دو دیدگاه کاملا متضاد در حکمرانی بدل شده است و برخلاف برخی نگاه‌های ساده‌انگارانه، آینده ایالات متحده بیش از هر زمانی با عدم قطعیت روبروست. جو بایدن که از نزدیک ترین اشخاص به اوباما محسوب می‌شود و با تَکرار بزرگان حزب دمکرات توانست در انتخابات درون حزبی از سندرز پیشی بگیرد، به نوعی ادامه دهنده راه باراک اوباما ست، از این رو بررسی سیاست های خارجی اوباما برای تحلیل نوع کنش‌گری بین‌المللی بایدن راهگشا به نظر می‌رسد.عصر زمامداری اوباما، دوران بازسازی قدرت نرم ایالات متحده بود. اوباما که از حمایت بی حد و حصر شرکت های چند ملیتی و غول های انرژی همچون شورون و اکسون موبیل برخوردار بود، با سیاست ورزی ماهرانه خود و استفاده حداکثری از لابی های صهیونستی توانست جایگاه آمریکا را به عنوان رهبر ملل متحد تثبیت کند و خود در قامت یک رهبر جهانی به ایفای نقش بپردازد.با یک مرور سریع و کلی، اوباما در بخش سیاست خارجی بخشی از نیروهای آمریکا را از افغانستان خارج نمود، با فرستادن جرج میچل به فلسطین گام هایی در راستای صلح اسرائیل و فلسطین برداشت و چندین درگیری خفیف لفظی با رهبران بی‌آبروی اسرائیلی داشت که در نزد فعالان ضد جنگ برایش اعتبار خرید، هیلاری کلینتون را مامور معامله با روسیه و چین بر سر پروژه ایران نمود و فشار حداکثری علیه ایرانِ توسعه‌طلب، اقتدارگرا و در شرف هسته‌ای شدن را پایه‌گذاری کرد، با توافق برجام بحران رقابت هسته‌ای بالقوه بین ایران، ترکیه، عربستان و اسرائیل را منتفی کرد و با تامین امنیت اسرائیل به ظاهر یک بحران از منطقه بحران‌خیز خاورمیانه کم کرد. همچنین با فعال کردن لابی قدیمی ایالات متحده در تشکیلات جهانی اخوان‌المسلمین و نقش در نظر گرفتن برای ترکیه و قطر، شر رژیم قذافی را از سر اسرائیل و جنوب اروپا کم کرد و هنرمندانه با رخنه در اعتراضات مردمیِ کشور های خاورمیانه و شمال آفریقا، موسوم به بهار عربی، حضور آمریکا در آینده مصر، تونس و لیبی را تضمین کرد و برای خود در سوریه و یمن نیز اهرم فشاری علیه ایران دست و پا نمود.از طرف دیگر به عنوان بانی پیمان اقلیمی پاریس، در راستای کنترل پدیده منحوس گرمایش زمین گام برداشت و بحران های زیست محیطی ناشی از آن را چندین سال عقب انداخت و با این کار توجه رسانه های جهان و حمایت فعالین محیط‌زیست را جلب کرد.افکار عمومی جهان که چشم به بنگاه های خبری‌ای دوخته بود که توسط مراکز قدرت و ثروت کنترل می‌شد، به اوباما به چشم رهبری انسان دوست و طرفدار حقوق بشر می‌نگریست که به خوبی توانسته در راستای صلح جهانی گام بردارد. از سوی دیگر اوباما با پیگیری سیاست های بازار آزاد و ترویج ارزش های جهان وطنی و ایده دهکده جهانی، با تضمین سود کلان شرکت های چند ملیتی به شدت در پلن گلوبالیست های جهانی بازی کرد و البته به خوبی از ظرفیت های فکری و سیاسی و رسانه ای آنها بهره برد. همه این مسائل در کنار هم، اوباما و حزب دمکرات آمریکا را در جایگاهی قرار داده بود که در سال 2016 همه از تکرار تجربه اوباما خرسند می‌شدند. سرمایه داران صهیونست مالک ابرشرکت ها و اتاق فکر های گلوبالیست و رسانه هایشان به شدت حامی هیلاری بودند و اروپا، اعراب و حتی چین و روسیه نیز آرزوی تکرار دوران اوباما را در سر می‌پروراندند. ولی انتخاب مردم آمریکا، چیزی نبود که آنها می‌پسندیدند؛ کسی با شعار America first روی کار آمده بود که نه پشتیبانی لابی های داخلی و خارجی صهیونیست را پشت خود داشت و نه رسانه های مربوط به سرمایه داران را. ترامپ کسی بود که سیاست مدار نبود و خود نیز به این مسئله اذعان داشت. مردم آمریکا ظاهرا بین یک رهبر کاریزماتیک جهانی و یک فرمانده میدانی ملی، دومی را برگزیده بودند. ترامپ همه ساخته های دوران اوباما را بر باد داد، از برجام و توافق آب و هوایی پاریس خارج شد، بر کالا های راهبردی وارداتی از ژاپن، کره و اتحادیه اروپا تعرفه سنگینی بست، تحریم های روسیه را تشدید کرد و خشم سیاست مداران این کشور ها را برانگیخت و با پروژه دیوار مکزیک و تشدید سخت گیری بر ورود مهاجران، سعی نمود فرصت های شغلی برای آمریکایی ها حفظ شود.از مهم ترین اتفاقات دوران ترامپ، پیگیری جنگ اقتصادی و سیاسی با چین بود، چینی که در زمان اوباما به رشد اقتصادی خود شتاب مضاعفی داده بود، ناگهان با دیوار تعرفه های گمرکی ترامپ مواجه شد. ترامپ برای حفظ جنگ تجاری مقابل چین، از عملیات های سیاسی برون مرزی نیز ابایی نداشت؛ دولت عبدالمهدی در عراق که در پی قرارداد بلندمدت با چین بود در پی اعتراضاتی که کم از کودتا نداشت فروپاشید، سفیر چین در تل آویو که مشغول رایزنی با مقامات اسرائیلی در مورد چند پروژه عظیم اقتصادی بود ترور شد و چندی پس از سخنرانی سید حسن نصرالله در مورد لزوم گردش اقتصادی به سمت شرق و چین، در پی حادثه ای مشکوک، دولت حسان دیاب، نخست وزیر نزدیک به حزب الله با بحرانی شدید مواجه شد که چاره ای جز استعفا پیش روی خود ندید. مجموع این سیاست های اقتصادی به این منجر شد که تا پیش از کرونا دولت ترامپ در کنترل بیکاری و رشد اقتصادی رکوردی قابل توجه از خود به جا گذاشته و حمایت مردمی خوبی کسب نموده بود.از سوی دیگر ترامپ با پیگیری طرح صلح اعراب و اسرائیل، فرا تر از انتظارات صهیونیست ها ظاهر شد و حمایت لازم برای ماندن در قدرت را به مرور کسب کرد، هر چند دشمنی رسانه های متصل به شرکت های چند ملیتی و محافل گلوبالیست به قدرت خود باقی ماند.همه این موارد، این انتخابات را به یکی از سرنوشت ساز ترین و غیر قابل پیش بینی ترین انتخابات های تاریخ آمریکا بدل می‌سازد. این که ساکن بعدی کاخ سفید کیست و چه بر سر آمریکا و جهان خواهد آورد، مسئله ایست که فردا مشخص خواهد شد.