همه چیز درباره فیلم فرار کن + نقد و بررسی

آنیش چگنتی در اولین تجربۀ خود برای ساخت فیلم جستجو (با عنوان اصلی Searching) بودجه‌ای بسیار محدود در اختیار داشت. نتیجۀ این محدودیت مالی، یافتن راهکارهایی خلاقانه برای به‌سرانجام‌رساندن فیلم بود. حالا او در ادامۀ فیلمِ جستجو، فیلم اکشن هیجان‌انگیزی با موضوع معلولان ویلچری ساخته است.در فیلم فرار کن (با عنوان اصلی Run) سارا پلسون نقشی دوگانه را بازی می‌کند؛ او هم‌زمان بهترین و در عین حال بدترین مادر دنیاست! به نظر می‌رسد در این اثر، آنیش چگنتی در ادامۀ فیلم پیشینش‌ با نام جستجو، یک تراژدی جدید را در قالب فیلمی دلهره‌آور در برابر چشمان مخاطب قرار می‌دهد. این متن برگرفته شده از وب سایت فیلیمو شات می باشد. درصحنۀآغازینفیلم،بی‌عدالتیآشکاریرخمی‌دهد.پلسونمادریبارداربهنامدایانشرمناستکهفرزندشپیشازموعدبهدنیاآمده.نوزادنارسراازاومی‌گیرندودردستگاهمخصوصمراقبتقرارمی‌دهند؛بهامیدآنکهنوزادزندهبماند.پسازگذشتهفدهسال،حالدختردایانبرایرفتنبهکالجآمادهمی‌شود.اماکلوی(بابازیکی‌راآلِن)،ازبیماری‌هایدیابتوآسمرنجمی‌بردوازکمربهپایینفلجاست!کلویاززمانی‌کهبهخاطرمی‌آورددرهمینوضعیتبودهاست.اماحالمی‌خواهدبداندکهآیازندگی‌اشمی‌توانستجوردیگریپیشبرود؟پاسخیساده‌برایاینپرسشوجوددارد:«بله.»اومی‌توانستزندگیمتفاوتیراتجربهکند.اماکلویاصلاًبرایشنیدناینجوابآمادهنیست.زیرامادرشبادقتفراواناورابرایزندگی‌کردندرشرایطکنونی‌اشتربیتکردهاست!آنچهازعنوانفیلمفرارکنبرمی‌آیدنشان‌دهندۀواقعیتیتیره‌وتاراست؛واقعیتیکهمی‌گویدگریختنازاینشرایطبرایزنجوانیچونکلویچقدرمی‌توانددشوارباشد.زیراآنچهاورادربهترینسال‌هایعمرشرویصندلیچرخ‌دارنشانده،چیزیفراترازمعلولیتجسمانیاست.درواقعایننیازومعلولیتبیشازآنکهواقعیباشدبهاوالقاشدهاست! فیلم فرار کن همچون فیلم میزری (با عنوان اصلی Misery) ساختۀ‌ استیون کینگ، تمرکز فراوانی بر موضوعی ناراحت‌کننده دارد: اینکه حمایت بیش‌از‌حد خود می‌تواند به نوعی آزار تبدیل شود.دایان در جمع دوستانی که همه در خانه درس می‌خوانند دربارۀ دخترش می‌گوید: «کلوی توانمندترین شخصی است که من می‌شناسم.» آلن که در زندگی واقعی‌اش نیز از صندلی چرخ‌دار استفاده می‌کند، خود اثبات ‌خوبی بر این ادعاست. کلوی کاملاً منزوی زندگی می‌کند و عملاً از تمام ارتباطات اجتماعی به دور است. با وجود این، ذهنی روشن و توانمند دارد و شاهد این مدعا، پروژۀ روباتیک اوست که می‌توان گفت نتایجی عملی و کاربردی هم داشته است. کلوی پروژۀ روباتیکش را در اتاق خواب خود در طبقۀ دوم پیش می‌برد و برای بالا و پایین رفتن بین طبقات خانه از بالابر اتوماتیک استفاده می‌کند. اما به‌جز این مورد خاص، تقریباً در تمام کارها به خودش متکی است. کلوی می‌تواند تقریباً مستقل زندگی کند و این دقیقاً همان چیزی است که دایان آمادگی پذیرشش را ندارد. دربارۀ آرزوهای کلوی برای رفتن به کالج نیز داستان از همین قرار است. بیننده با دیدن اولین نشانه‌ها احساس می‌کند در شیوۀ مادری کردن دایان مشکلی وجود دارد و آن زمانی است که دایان حتی ایمیل‌ها را هم کنترل می‌کند!در فیلم فرار کن، دایان عشق مادری را با دروغی بزرگ و گسترده معنا کرده است؛ کلوی در ساک خرید مادرش یک شیشه دارو پیدا می‌کند و سرانجام دربارۀ شرایطی که دارد سؤالاتی مطرح می‌کند. زندگی کلوی در انزوا کم‌کم به حبس خانگی تبدیل شده است و داروهایی که روزانه مصرف می‌کند، حتی شاید او را بیمارتر و رنجورتر کرده‌اند. پیدا‌کردن این شیشۀ دارو عجیب است؛ چون دایان هیچ‌چیزی را بی‌توجه رها نمی‌کند. حالا کلوی زیرکانه احساس می‌کند چیزهای مشکوکی در اطراف او جریان دارند. اما او چگونه می‌تواند از ماجرا سر دربیاورد، در‌حالی‌که مادرش همیشه و همه‌جا او را کنترل می‌کند؟ دایان تلفن و اینترنت کلوی را زیر نظر دارد و حتی در حمام و سرویس بهداشتی هم چشم از او بر‌نمی‌دارد. در یکی از پرتنش‌ترین صحنه‌های فیلم، کلوی موفق می‌شود بدون جلب‌توجه مادرش از سالن سینما بیرون برود. او خودش را به داروخانه می‌رساند و التماس می‌کند تا به او بگویند قرص‌های جدیدش برای چه مشکلی مصرف می‌شوند. جواب این پرسش بسیار بدتر از آن چیزی است که کلوی می‌تواند تصور کند!در سال‌های اخیر، نگاه جامعه به افرادی با ناتوانی‌های جسمی و حرکتی بسیار تغییر کرده است؛ با وجود این، هنوز هم حضور شخصیت‌های معلول و نمایش صندلی چرخ‌دار در دنیای هالیوود چندان معمول نیست و از سوی دیگر، استفاده از بازیگری معلول در چنین نقشی، خود پدیده‌ای نادر به حساب می‌آید. از سال ۱۹۶۲ و اکران فیلم چه بر سر بیبی جین آمد؟ (با عنوان اصلی What Ever Happened to Baby Jane?) نمایش کلیشه‌ای معلولی درمانده و رحم و شفقت پرستارش در قبال او تغییرات فراوانی کرده است. در فیلم فرار کن این تغییر چنان است که می‌تواند برای برخی مخاطبان سوء‌تفاهمی ناراحت‌کننده ایجاد کند: نکند به‌تازگی قوانین انتخاب بازیگر برای چنین نقش‌هایی تغییر کرده باشد! کی‌راآلندرنقشکلویاجرایینبوغ‌آمیزازخودنشاندادهاست.اوبامزهوکاریزماتیکاستودرمقایسهبامدل‌هایزیباییکهجوانانرامجذوبخودمی‌کنندازبسیاریجهاتارتباطیقوی‌تربامخاطببرقرارمی‌کند؛همیننقطه‌قوتهمبهاواعتباریدوچندانمی‌بخشد.درفیلمجستجو،ایفاینقشاولفیلمبرعهدۀهنرپیشه‌ایآسیایی-آمریکاییبودوحالادرفیلمفرارکن،چگنتیبرایشخصیتقهرمانفیلمتعریفیجدیدارائهکردهاست.درحقیقت،ناتوانیقهرمانفیلمبهکارگردانکمککردهاسترویکردیراادامهدهدکهفیلماولشراهمباآنآغازکردهبود.درانتها،پیامنهاییفیلمآناستکهبادرکصحیحومدیریت«محدودیت‌ها»می‌توانآن‌هارابه«موقعیت»تبدیلکردهوراهکارهاییخلاقانهخلقکرد.درواقع،درسایۀخلاقیتومدیریتمشکلات،تفاوت‌هایظاهریبه‌سرعترنگمی‌بازندوفقطنگاه‌هاینکته‌سنجووسواس‌گونهبراین‌گونهتفاوت‌هاتمرکزخواهدکرد.