هوش هیجانی در کار (بخش دوم)

مطالب این مجموعه برگرفته شده از یک دوره آنلاین در Udemy با همین عنوان است که برای فهم بیشتر خودم و فراهم کردن امکان استفاده از آن توسط دیگران، به مرور همزمان با پیشرفت دوره و به اقتضای زمان در اینجا منتشر می‌کنم.این بخش دوم از مجموعه مقالات هوش هیجانی در کار است. در صورتی که بخش اول را نخوانده‌اید، پیشنهاد می‌شود ابتدا آن را از لینک زیر مطالعه کنید. http://vrgl.ir/H0SXX چهار ابزار برای تقویت هوش هیجانیهوش هیجانی به عنوان توانمندیارائه دهندگان این مدل (Salovey و Mayer) در هوش هیجانی پیشنهاد می‌دهند که چهار توانمندی برای روبرو شدن با احساس‌ها در زندگی باید ایجاد شده و پرورش یابند. این مدل این چهار توانمندی را چهار شاخه درخت هوش هیجانی می‌داند. این مدل پیشنهاد می‌دهد چهار توانمندی درک، تسهیل، فهم عمیق و مدیریت هیجان را توسعه دهیم و بیان می‌کند که این چهار توانمندی ابزارهایی برای دستیابی به هوش هیجانی در محیط کار و زندگی هستند.آزمونی نیز مربوط به این مدل وجود دارد که هر کدام از این چهار توانمندی را سنجیده و یک امتیاز کلی به عنوان میزان هوش هیجانی ارائه می‌دهد. (Mayer-Salovey-Caruso Emotional Intelligence Test V2 (MSCEIT 2.0)در ادامه کمی بیشتر در مورد این چهار توانمندی صحبت می‌کنیم.1) شاخه اول: درک هیجاناین توانمندی پایه هوش هیجانی است. آیا می‌توانیم هیجان‌ها، فکرها و احساس‌های خودمان را شناسایی کرده و آیا می‌توانیم آن‌ها را بیان کنیم؟ علاوه بر آن آیا می‌توانیم این موارد را در دیگران از طریق زبان، نشانه‌های بدن و رفتار تشخیص دهیم؟ برای مثال ممکن است برخی افراد از پنهان کردن حس نا امنی خود عصبی شوند ولی برخی دیگر ناراحتی خود را در یک مهمانی پنهان کنند.وقتی مثلاً عصبانی می‌شویم (یا دیگری عصبانی می‌شود)، آیا می‌توانیم این عصبانیت را به درستی نشان دهیم (یا به درستی به آن پاسخ دهیم)؟ چگونه با همکارانی که ما را گمراه کرده‌اند، بدون ایجاد تنش در احساس‌ها و رفتارهای خودمان و دیگران برخورد می‌کنیم؟درک هیجان در موارد غیر کلامی نیز کاربرد دارد. مانند تشخیص تن یک ایمیل کاری. آیا می‌توانیم نشانه‌های غیر کلامی مانند زبان بدن دیگران یا تن احساسی یک ایمیل کاری را شناسایی کنیم؟مثالی از یک سؤال آزمون هوش هیجانی در شاخه اول2) شاخه دوم: تسهیل هیجاناین شاخه با درک تأثیراتی که هیجان بر عملکرد و رفتار ما می‌گذارد سر و کار دارد و اینکه چگونه حالت‌های روحی خاصی در شرایط مشخص می‌توانند بیشتر از سایر حالت‌های روحی (مود) به ما کمک کنند.آیا می‌دانیم با هیجان خود چگونه برخورد کنیم؟ آیا می‌توانیم به کمک هیجان خود مسائل را حل کرده و قضاوت کنیم؟ آیا می‌توانیم در مقابله با هیجان‌های سخت آسیب ناپذیر باشیم و به عبارت دیگر اگر اتفاقی چالشی و ناامیدکننده برایمان رخ داد، آیا می‌توانیم مثبت اندیش باقی بمانیم؟تسهیل هیجان توانمندی فائق آمدن بر چالش‌های احساسی است. برای مثال هنگام روبرو شدن با یک تعارض کاری بدانیم برای پاسخ دادن چه رفتارهایی می‌توانیم انجام دهیم و تشخیص دهیم کدام رفتار بهتر از سایر رفتارها است.مثالی از یک سؤال آزمون هوش هیجانی در شاخه دوم3) شاخه سوم: فهمیدن هیجان‌هاتوانمندی سوم، فهمیدن عمیق هیجان است. فهمیدن عمیق هیجان یعنی آیا می‌توانیم تفاوت‌های اساسی حالت‌های مختلف هیجانی مانند تفاوت نفرت داشتن و دوست نداشتن را تشخیص دهیم؟ آیا می‌توانیم جزئیات مختلف هر هیجان را شناسایی کنیم؟ برای مثال احساس حقارت کردن ممکن است ترکیبی از خستگی روحی و عصبانیت باشد. آیا می‌توانیم بفهمیم هیجان چگونه منجر به اقدام می‌شود؟ برای مثال احساس انگیزه داشتن ممکن است منجر به عملکرد خوب شود و این عملکرد خوب خود منجر به حس شادی می‌شود.آیا می‌توانیم بفهمیم هیجان‌ها می‌توانند به یکدیگر تبدیل شوند؟ مثلاً انگیزه ممکن است به شادی و عصبانیت به پشیمانی منجر شود.مثالی از یک سؤال آزمون هوش هیجانی در شاخه سوم4) شاخه چهارم: مدیریت هیجانبعد از فهم عمیق احساس، هیجان‌ها نیاز به مدیریت دارند. این توانمندی چهارم است. آیا می‌توانیم از فهم خود برای پیشرفت استفاده کرده و برای احساس شادی و غم و درس‌هایی که به ما ممکن است بدهند آماده باشیم؟ همچنین آیا می‌توانیم وقتی هیجانمان آسیب زننده است، از آن فاصله بگیریم؟ آیا آگاهیم که چه هیجانی در چه زمانی برای ما بهتر و در چه زمانی برای ما آسیب زننده است؟مثالی از یک سؤال آزمون هوش هیجانی در شاخه چهارممنابع[1] Mayer, J. D., Salovey, P., and Caruso, D. R. (2004) ‘Emotional Intelligence: Theory, Findings, and Implications’. Psychological Inquiry, 15 (3), 197–215