از رشته‌تون راضی نیستید؟ اصلا مهم نیست!

بعضی آدمها تک بعدین. این واژه رو منفی به کار نمی‌برم. منظورم اینه که تکلیفشون با خودشون معلومه. می‌دونن چه ورزشی رو دوست دارن، می‌دونن چه شغلی دلشون می‌خواد، ساز و موسیقی مورد علاقه‌شون هم تقریبا همیشه یک چیزه. اما من اینجوری نبودم،‌ من بر اساس احساسات درونیم نوع موسیقی که دوست داشتم ۱۸۰ درجه تغییر می‌کرد، نوع ورزشم عوض می‌شد. همینطور کاری که دوست داشتم انجام بدم رو نمی‌دونستم. مهندس تونل و سد بود؟ یا نرم افزار یا اصلا نه، تدوینگر سینما؟! نمی‌دونستم! اما این سردرگمی برای من چطور تغییر کرد؟‌ جواب اینه: با یه تغییر کوچیک تو سیم‌کشی ذهنم!شاید استارت این موضوع وقتی خورد که یه شب پاییزی، خسته از تلاش برای پیدا کردن پوزیشن دکتری به نادا یعنی همسرم، با حالتی از کلافگی گفتم:«من از رشته‌ام بدم میاد! حالا بیام تازه دکتراش رو هم بخونم؟». نادا با یه حالتی که انگار من حرف چرتی زدم و یه سری بدیهیات رو نمی‌دونم زل زد بهم و گفت: «مهم نیست تو توی اون دانشگاه کذایی چه رشته‌ای خوندی، مهم اینه که اون دوران چه تاثیری روت می‌ذاره!».در واقع از نظر اون من داشتم دانشگاه رو تقلیل می‌دادم به رشته‌ی تحصیلی. اما واقعیت اینه که دانشگاه رفتن مهم‌تر از این حرفاست. مگه اینهمه آدم علمی گردن کلفت تو تاریخ ما رشته‌ی تحصیلی داشتن؟ افلاطون؟ نیوتن؟ لایبنیتز؟ اونا آدم‌های به شدت آکادمیکی بودن، آدم‌های به شدت دانشگاه رفته‌ای بودن اما نه بخاطر اینکه معدلشون ۲۰ بود یا برق شریف یا پزشکی دانشگاه تهران قبول شده بودن. اونا آکادمیک بودن چون در مورد هر چیزی که براشون مسئله می‌شد عمیقا فکر می‌کردن. اونا بهترین رشته رو خونده بودن. رشته‌ی تفکر انتقادی، تحلیل‌کردن، فکر کردن و پیدا کردن جواب سوال‌ها. برای اونا تقدم با مشکل یا مسئله‌ای بود که پیش میومد نه اینکه اول بری یه رشته بخونی و حالا بخوای دنبال حل مسائل و مشکلات مربوط به اون رشته باشی.اما تو ذهن من تا اونموقع تقدم با رشته بود. فکر می‌کردم دلیل اینکه من رشته‌ام رو دوست ندارم اینه که به اون موضوعات علاقه‌ای ندارم. اما این درست نیست. اشکال کار جای دیگه‌ایه!کلی‌تر اگر بخوام بهش نگاه کنم، مشکل شاید برای من و خیلی‌های دیگه تو شکلیه که به دانشگاه یا محیط تحصیلی نگاه می‌کنن یا بهتر بگم دلیلی که برای تحصیل کردنشون پیدا می‌کنن. نادا منظورش این بود دلیل تحصیل کردن و دانشگاهی بودن بیشتر از هرچیزی اینه که هر حرفی رو نزنی و اول از صحتش مطمئن بشی، اینه که اتفاقات دور و برت برات بدیهی نباشن و بهشون فکر کنی، در موردشون مطالعه کنی و نهایتا اینه که جستجو برای جواب به سوالات رو یاد بگیری. لعنتی! زده بود تو خال! واقعا تونسته بود نگاه من رو به کل موضوع عوض کنه! اینکه در واقع درسی که می‌خونیم، هر چی هم باشه قرار نیست خود به خود یه موضوع دوست داشتنی باشه! این زاویه‌ی نگاه به اون درس یا موضوعه که تبدیلش می‌کنه به یه پدیده‌ی جالب و هیجان‌انگیز برای دونستن یا یه درس مزخرف و حوصله‌ سر بر دیگه که باید پاسش کنی و بری ترم بعد. اینکه زمین‌شناسی بخونی می‌تونه به همون اندازه حوصله سربر باشه که مدار منطقی یا تاریخ هنر بخونی. مسئله اینه که بفهمی اینا به چه دردی می‌خورن. نمی‌خوام بگم علاقه‌مندی معنی نداره. می‌خوام بگم به فرض اگه من از رشته‌ی تئاتر خوشم میاد و از برق خوشم نمیاد به خاطر این نیست که من آدم هنری‌ای هستم یا به عبارت دیگه فولان‌ور مغزم فعال‌تر از فولان‌وره. به خاطر اینه که من تئاتر رو بدرد بخور دیدم اما برق رو نه! اون شب گذشت. من آرومتر شدم. موقع خواب به این فکر کردم که چقدر این موضوع که رشته‌ی تحصیلی اهمیتش چیه مهمه و چقدر کم روش کار میشه. با خودم دوران دانشگاهم رو مرور کردم تا ببینم چندتا از استادام قبل اینکه هر درسی رو شروع کنن از اهمیت دونستن اون چیز در زندگی واقعی برامون گفته بودن. از اینکه داستان اون پدیده چی بوده. چرا شکل گرفته و چرا مهم بوده که الان ما باید بدونیم و بهش گوش بدیم و خوابمون نبره؟ دیدم تنها و تنها یه استاد داشتم که اینکارو کرده بود و اتفاقا من به اون درس، بیشتر از همه‌ی درس‌های دیگه‌ی دوره‌ی دانشگاهم علاقه‌مند شدم. همونطور که وقتی به عنوان فعالیت فوق‌برنامه می‌رفتم کلاس تئاتر و استادم از اهمیت هملت می‌گفت، از اینکه هملت تردید کرد و این ضعف تراژیک سرش رو به باد داد و این ممکنه برای هر آدمی پیش بیاد. همه موضوع‌ها می‌تونن همینطور باشن. هر علمی، هر نظری یه داستانی داره. وقتی داستانش رو بدونی، اهمیتش رو بدونی بهش جذب می‌شی. اگر نه، اون فقط میشه یه درس دیگه واسه پاس کردن و طی کردن مدارج ترقی در دانشگاه! و نهایتا همه‌ی اینا می‌تونن به من یاد بدن که اگر نشستم تو تاکسی، اگر کنار خانواده‌ام بودم و یکی شروع کرد تحلیل‌های آبدوغ خیاری و دور برداشت، در مورد هر چیزی، حداقل من اینکارو نکنم. این رو یاد بگیرم اگر تو اینستاگرام دیدم که کسی یه سری ورزش‌های خونگی جدید رو معرفی کرده و در مورد اون سوال‌های عمومی دارم، اولین کاری که می‌کنم این نباشه که برم دایرکت بزنم به اون بنده‌خدایی که به اندازه‌ی کافی وقت گذاشته و این سری رو معرفی کرده. بلکه برم از گوگل استفاده کنم و منم برای جستجو کردن و دونستن جواب سوال‌هام وقت بذارم.