بچه ها عروسک نیستند

پنجشنبه طبق روال سابق ماهای گذشته برای کارگاه روانشناسی رفته بودم تجریش. هوا از صبح مه گرفته به نظر می رسید. خیابون ها شبیه فیلمای هیچکاک تاریک و مه آلود بود فقط تفاوتی کوچک داشت این که مه نبود بلکه دودی بود که براثر واژگونی هوا به زمین برگشته بود. مسئولین چند روزی بود که برای آلودگی هوا هشدار می دادند و مردم رو تشویق به استفاده از حمل نقل عمومی می­ کردند. چند روز می شد که کل مدارس شهر به علت وخیم بودن شرایط هوا تعطیل شده بودند. تو پیاده رو به سمت مترو قدم میزدم، از هر 4-5نفری که از کنارم رد می­ شدند یکی شون ماسک سفید زده بود. همینطور که قدم می زدم، رفت و آمد آدم ها و ماشین ها رو نگاه می کردم. مردم تو پیاده رو به سمت مترو حرکت می کردند، نزدیکای مترو سرعت عابرین انگار بیشتر شده بود، خیلی سریعتر از قبل گام بر می داشتند هرچه به ورودی مترو نزدیکتر می شدم سرعت آدما بیشتر می شد، انگار تابلو مترو نشانه ای بود برای شتاب کردن، به نظر می رسید همه قرار مهمی دارند که از وقتش گذشته و حالا دارند با سریع راه رفتن جبران زمان از دست رفته راه می­ کنند. شتاب رو میشد در حرکاتشون دید، از صدای نفس نفس زدنشون وقتی از پله برقی به سرعت از کنارت می گذشتند، سرعت پله به نظر براشون قابل قبول نبود و با دویدن روی آن و سبقت گرفتن از یکدیگر این رو میشد حدس زد. بعد چند دقیقه منتظر شدن تو ایستگاه جمعیت با همون سرعتی که از ورود به ایستگاه مترو داشتند سوار واگن­ ها شدن. صندلی ها تقریبا پر شده بود. قطار بعد چند ثانیه ای توقف، حرکت کرد .هر ایستگاه که پایین تر میرفت واگن شلوغ تر می شد. شیشه های واگن را بخار گرفته بود، انگار قطار هم تاب و تحمل این همه جمعیت را یک جا نداشت و اون هم به نفس نفس زدن افتاده بود. من که مشغول نشخوار افکارم در مورد آیندم بودم حالا با صدای جیغ و گریه بچه ای دوباره به زمان حال برگشته بودم. به نظر یک یا دو ساله می رسید، پوست سفید و موهای بلند خرمایی رنگی داشت، شلوار جین سرمه ایی رنگ تنگی پاش بود و تیشرت زردی که عکس کارتون مینیون ها بر رویش بود. در نگاه اول به نظرم دختر اومد اما وقتی مادرش اسمش رو برای آروم کردنش صدا می کرد متوجه اشتباهم شدم. موی بلندش و لباسایی که معلوم بود با سلیقه و دقت خاصی انتخاب شده اند اونو شبیه عروسک کرده بود ناخودآگاه منو یاد عروسک خواهرم انداخت، عروسکی که زمانی که 6-7 سالش بود باهاش بازی می کرد، عروسکی که گاهی موهاشو شونه میزد گاهی جوراب و دامنش در می آورد و دامنی که مادرم براش دوخته بود پاش می کرد گاهی بهش غذا میداد و گاهی براش لالایی می خوند. ساعت ها سرگرم بازی کردن باهاش بود و تنهاییش رو با اون پر می کرد. اما عروسک خواهرم همیشه آروم بود حتی موقعی که شونه تو موهاش گیر می کرد و خواهرم به زحمت شونه رو از سرش جدا میکرد، باز عروسک لبخند برلبش بود. اما این یک بچه بود و پر از احساس. تو این فکر بودم که چی باعث ناراحتی و گریه این پسربچه شده، هوای گرم و خفه داخل واگن؟ شلوار تنگی که پاش بود و جلوی ورجو و ورجه کردنش روگرفته بود؟ موهای بلندش که گاهی تو چشمش میومد؟ لحن تند وعصبانی مادرش که بنظر میومد در ساکت کردنش درمونده شده؟ یا حتی این حجم زیاد از غریبه ها که شاید اولین بار بود که با این فاصله می دید، یا صدای آزار دهنده ترمز قطار؟ خیلی چیزا بود که میتونست دلیل کلافگی و گریش باشه، شاید اگر خودش می تونست بگه کدومشه می شد کاری براش کرد. خودش میتونست بگه؟ این جمله چند بار تو ذهنم تکرار شد، خودش میتونست بگه؟ برام تکون دهنده بود .واقعا اگر خودش میتونست بگه چی می گفت. اصلا اگر می شد مثل آدم بزرگا ازش سوال کرد چی می گفت؟ حالا ذهنم درگیر سوالات اساسی تری شده بود، اصلاً اگر قبل به دنیا اومدنش بهش می گفتن آیا دوست داره به این دنیا بیان چی می گفت؟ دنیا رو چه جوری بهش معرفی می کردیم؟ آیا اگر می گفتیم اینجا هوا آلودست و شلوغه،ترافیکه ولی خوب یک خوبیایی هم داره انتخاب می کرد به این دنیا پا بگذاره یا نه؟ یا می گفتیم همین چند روز پیش وزرات بهداشتمون گفته هوای اینجا وخیمه و شهردار گفته آلودگی هوا در مرز تخلیه شهر بوده،چی؟انتخاب میکرد؟یا اینکه میگفتیم تو کشورمان بحران آب داریم، یعنی آب کم داریم و جمعیت زیاد، آیا ممکن بود بگوید بله میخوام، میخوام بیایم. اما اون انتخابی نداره. نه انتخاب در ورود به دنیا داره و نه انتخاب در اینکه چه چیزی بشنوه و ببینه و چطور فکر کند و به چی باور داشته باشه یا نداشته باشند، این پدر و مادرش هستن که انتخاب میکنند که اون به دنیا بیاد اونا هستن که این دنیا رو بهش معرفی میکنند و بهش یاد میدند که چه جوری به دنیا نگاه کنه.نفس کشیدن تو هوای آلوده و گریه تو واگن قطار پر از جمعیت نمیتونه انتخاب بچه ها باشه یا درس خوندن تو مدرسه ای که کلی چیز بی خود بهت یاد می دهند که تو زندگی واقعی هیچ کابردی نداره و بهت کمک نمیکنه. این بزرگتر ها که تصمیم میگردند اونم بخاطر خود بچه بلکه بخاطر تمایل خودشون به داشتن یک بچه، این انتخاب اون هاست.صدای گریه بچه هنوز میومد که بلند گویی قطار اعلام کرد:"ایستگاه امام خمینی مسافرینی که قصد تغییر مسیر به.........لطفا پیاده شوند."منم باید برای تغییر مسیر پیاده میشدم، با کرختی وخستگی از جام بلند شدم و میان جمعیتی که راه خروجی را سد کرده بودند به بیرون رفتم..