امیدواری در شرایط مزخرف کنونی!

ماشالا که از در و دیوار و از همه جای مملکت،‌ نگرانی و استرس و ناامیدی می‌باره. من کلا اهل اخبار و روزنامه خوندن خبری نیستم، اما بعضی خبرا و اتفاق‌هارو نمی‌شه نشنید یا نشنیده و ندیده گرفت.از تمام چیزایی که در چشم‌انداز برای آینده شغلی و زندگی و اجتماعی خودمون و بچه‌های واقعا بی‌گناه و بی‌پناهمون (حالا خب مگه خودمون چه گناه یا پناهی داریم ؟ والا) به نظر میاد، تقریبا هیچ جایی و هیچ‌جوری خبری از خوشی و امیدواری انگار وجود نداره یا دیده نمی‌شه.لازم نیست اینو کسی بهمون بگه، داریم زندگیش می‌کنیم و هر روز و هر ساعت با تمام وجود لمسش می‌کنیم.این یعنی چی؟تکلیفم چی می‌شه الان؟ لحافو بکشم روی سرم و خیلی شیک و مجلسی حناق بگیرم و بمیرم؟ یا با خوشبینی احمقانه که به زودی همه چی درست می‌شه، اینقدر بخورم و سرخوشی کنم تا بمیرم؟ یا کار کنم و جون بکنم و خودم رو برای ساختن املاک و دارایی خفه کنم و بمیرم؟ (ته همش بلاخره بمیرم!)یه چیزی که شرایط رو سخت می‌کنه همین خوشبینی‌ها و مثبت‌اندیشی‌های الکی و آبکیه. آخه وقتی تا کمر توی همه چی فرو رفتیم مگه می‌شه انتظار داشت یهو با یه اتفاق همه چی عوض بشه یا یکی مثل سوپر من بیاد با یه حرکت همه چی رو درست کنه یا ازین خزعبلات.اینجاست که تمام حرفای صد من یه غاز و سطحی که در باره نگاه مثبت می‌گن نه تنها به درد نمی‌خوره بلکه همینا می‌شه استخون لای زخم. (صد البته که آنچه سلیگمن و رفقاش درباره روانشناسی مثبت‌گرا می‌گن با این حرفای عساتید ان‌گیزشی خیلی فرق داره)اصلا امیدواری یعنی چی؟همونطور که می‌دونین امیدواری دوتا مولفه اصلی داره:1- داشتن هدف مشخص و شفاف و اراده و عزمی کاملا جزم برای رسیدن به اون2- توانایی ساختن یا یافتن مسیرهای جایگزین برای رسیدن به هدف در صورت نازل شدن بلاهای پیش بینی نشده زمینی و آسمونی و شرقی و غربی.یعنی وقتی می‌گم من کاملاً نسبت به آینده‌ی این کسب و کار ( یا هرچی) امیدوارم قاعدتاً دو شرط زیر رو در نظر گرفتم:اولا اینکه می‌دونم ازین کسب و کار ( یا هرچی) چی می‌خوام و اراده کردم باهاش چی به دست بیارمدوما مطمئنم و تلاش خواهم کرد که اگر در مسیری که توی ذهنم ساختم برای رسیدن به هدفم به مانعی رسیدم، اونو دور بزنم و مسیرهای جایگزین رو پیدا کنم و بزنم به قلب ماجرا ( احتمالا آهنگی حماسی هم در پس زمینه مشغول پخش است- با تچکر از اتاق فرمان)(چارلز ریک اسنایدر – روانشناسی امید)اگر این دوتا رو ندارم و اینجوری نیستم، فقط مشغول به خوشبینی الکی و آبکی‌ام؛ یعنی منتظرم در آینده نزدیک همه چی به خیر و خوشی بگذره و من هم آب توی دلم تکون نخوره.در واقع امید داشتن، از جنس برنامه‌داشتن و اطمینان از اینه که می‌تونم به هدفم برسم؛ اما خوش‌بین بودن بیشتر به اتفاق‌های بیرونی خارج از کنترل من تکیه می‌کنه.آقای جان لیچ هم در همین زمینه نکته مهم و ظریفی رو می‌گه : در بحران‌ها و حوادث و سختی‌ها ما معمولا به رفتا‌ر کسانی توجه می‌کنیم که با موفقیت و دست و جیغ و هورا از اون بحران اومدن بیرون . اما هیچ وقت نمی‌ریم وضعیت کسانی رو بررسی کنیم که به صورت بالقوه می‌تونستن از بحران عبور کنن، اما زه زدن و کم آوردن و عموما هم ریق رحمت رو سر کشیدن و نیست و نابود شدن.مثالی که آورده اینه: چگونه می‌شود که پس از سقوط یک هواپیما، دو سرنشین‌ که زخم چندانی هم نداشته‌اند، در کنار هواپیما می‌مانند و جان می‌دهند. اما یک سرنشین پیاده راه می‌افتد و یازده روز دنبال کمک برای خود و دوستانش می‌گردد و زنده می‌ماند؟ (جلالخالق- خدایا توبه)خب حالا که چی؟ناامیدی مساویستِ مرگه؛ اینو دیگه همه می‌دونن. یعنی دردناک‌تر از هر بلایی که قراره به سرمون بیاد و شرایط رو هی بیشتر و بیشتر اسفناک و نگران کننده کنه، خود ناامیدی و تصور اینکه ما هم هیچ شکری نمی‌تونیم براش میل کنیم (!) صد برابر می‌تونه از اصل مصیبت‌و بلا،‌ کشنده‌تر و نابود کننده‌تر باشه. پس اگه بتونیم حتی یه ذره جلوی ناامیدی رو بگیریم،‌ ممکنه فقط زجر مسائل و سختی‌ها رو بچشیم و در آینده‌ای که بلاخره خواهد آمد ما زنده باشیم و البته با تجربه‌تر و با انرژی‌تر، برای ساختن تغییرات بزرگ!یعنی حالا چه می‌شه کرد؟طبق تعریف امیدواری، برای جلوگیری از ناامیدی اول باید یه هدف برای خودمون و زندگی‌مون تعیین کنیم. هدفی که ملموس و واضح و ممکنه باشه (همون اسمارت بودن که همه می‌گن)، و من هم تمام اراده و تلاشم رو به کار بگیرم که بهش برسم.خب توی این اوضاع و شرایط مگه سگ گازم گرفته که هدف داشته باشم؟ مگه جایی برای امید هست که هدفی بذارم؟!!!!...بابا دادا اصل قضیه رو فراموش نکن، اصل اینه که بتونیم با امید و امیدواری تا جایی که ممکنه و از دستم بر میاد زندگی کنم و دنیا رو جای بهتری برای خودم و اطرافیانم کنم.هدفی هم که انتخاب می‌کنم می‌تونه هر چیزی باشه که با توجه به همین شرایط منو سر ذوق بیاره. خواسته اصلی امیدوار موندنه ( و نه خوشبین بودن!) تا بتونم زندگی کنم.اگر ناامیدی مساویستِ مرگه،‌ امیدواری هم در هر شرایطی مثل شرایط سگ مصصب الان، می‌تونه تنها ابزار و روش زنده موندن بلکه حتی پویا بودن باشه.(اگه با حرفم موافقی لایک یادت نره! ممنونم که همراهی)با نگرانی آینده چه کنم؟ها! نگرانی آینده ازون چیزاییه که همیشه می‌تونه مارو زمین بزنه و بدجور هم بزنه. در این زمینه من می‌خوم بهت یه دید و نگرش بدم که به خودم خیلی کمک کرده.تصور خام و بی‌پایه ما اینه که اگر امروز فلان کار و فلان کارو انجام بدم،‌ اگر اینجور باشم و اونجور نباشم، می‌تونم شرایط آینده رو تغییر بدم، می‌تونم آینده رو بسازم، می‌تونم کاری کنم که آینده بهتر از امروز باشه...اما حقیقت اینه که آینده همیشه اتفاق میوفته، یعنی ناگهانی بدون اینکه بدونم چه شکلی و چه طوری و از کجا، بر من نازل می‌شه؛ تمام چیزهایی که ازش می‌ترسیم، واقعا نمی‌دونیم چطوری ممکنه ازش در امان باشیم چون معمولا امانی وجود نداره؛ روی سرمون خراب می‌شه.آینده اگر دیو باشه مارو بلاخره خواهد بلعید و اگر فرشته باشه مارو سرانجام در آغوش خواهد کشید.پس نگرانی من از آینده چه تاثیری روی اون خواهد داشت جز اینکه حال منو، زندگی منو خراب می‌کنه؟!نگرانی از آینده مقابله بی‌خودی‌ست که برای بقای بیشتر ( به خیال خودمون) انجام می‌دیم و تنها اثری که داره اینه که مارو از زندگی واقعی که همین الان وجود داره دور می‌کنه.البته که این حرف من منافاتی با برنامه ریزی و اصولی کار و زندگی کردن و از ابزارهای سنجش و مراقبت از خودمون استفاده کردن نداره، اونا جای خودش که خیلی هم لازمه.اما آینده چیزی نیست که در کنترل من باشه و نگرانی برای چیزی که در کنترل من نیست فقط و فقط منو از هدف‌های اصلی و امیدبخشی که دارم منحرف خواهد کرد و این یعنی همون نابودی؛ من می‌خوام زندگی کنم!من یه کوچ هستم و اینا دغدغه‌هاییه که من تقریبا هر روز یا خودم باهاش درگیرم یا از مراجعانم می‌شنوم.برای من مهمه که تو باکیفیت‌تر و بیشتر زندگی کنی،‌ چون تو دنیای منو می‌سازی.محسن جعفریکوچ خودرهبری و طراحی هویت برند شخصی