فصل اول - دختری که نوای کارآفرین شدن در سر داشت...

دوست دارم در مورد اولین کار حرفه ای م بنویسم. جدی ترین کاری که شروع کردم. دقیقا تابستون 94 بود. بعد از 1/5 ترم خوندن در رشته ارشد کارآفرینی. وقتی که زمین و زمان انگار دارن میگن بایدکارآفرین شی... هم توی کتاب ها و مقالات... هم اساتیدو دانشگاه.... رسانه ها.... دوستان و در نهایت خانواده. یه جوری که حس میکنی انگار به رسالت مبعوث شدی و اگر غیر از این مسیر باشی مغضوب الیه هستی! خلاصه که ما را جو بسیار گرفتندی و با فروش دو عدد انگشتر طلام اومدم کسب و کارم رو ایجاد کردم. البته که تا به فروش انگشترا برسم خب مسیر بررسی هامو طی کردم. دانش م در حد تئوری های شومپیتر و کریستینسن و امثال این بزرگان بود تجربه در حد مریم 5 ساله از قم! جهان بینی م بر مبنای کشف فرصت بود. معتقد بودم ما در جهان سوم نیازی به خلق فرصت جدید نداریم. ما باید دنبال کشف فرصت و یا تقلید از توسعه یافته ها باشیم. مع الوصف, رفتیم سراغ کشف فرصت های محیطی. به دلیل شغل پدر که در یکی از شهرهای مرزی ایران زندگی میکردن تصمیم گرفتم با اجاره یک مغازه در یک تعاونی داد وستد کالا رو شروع کنم. در وهله اول تولید رو سخت تر از خرید و فروش میدونستم و میگفتم در صورتیکه موفق باشم در فروش حتما وارد پروسه تولید میشم. توی اون شهر مرزی محصول بادوم زمینی با کیفیت خیلی خوبی کشت میشد که اصلا به شهرهای مرکزی کشور نمیرسید و مستقیم برای تبریز ارسال میشد. تمام محصولات در اون سال مستقیما برای تجار خشکبار تبریز میرفت. محصولاتی باکیفیت بالا و البته قیمت بالا نیز هم. اما خب کاملا مورد پسند مشتری بود. اولین بار محصول خودم رو از سر مزرعه و از کشاورز خریدم. اولش 50 کیلو خریدم تا تست کنم. موفقیت آمیز بود و به اکثر مراکز پخش آجیل استان قم دادم. همه شون استقبال کردن. سفر بعدی رو رفتم تا بیشتر خرید کنم. تنهایی به اندازه 400 کیلو بادوم زمینی بدون روکش رو با اتوبوس با خودم به تهران و بعدش قم اوردم. منتهی ناشیانه بود! خیلی شیک و مجلسی بادوم زمینی های بدون روکش خیس و خام رو اورده بودم که سود بیشتری کنم. در حالیکه دیدم همون 1 روز توی مسیر داره محصولات رو خراب میکنه چون خیس بودن. بلافاصله از حیاط خانه استفاده کرده و کف حیاط رو پلاستیک کشیدم و همه بادوم هارو پخش کردم تا خشک شن. یه کارگر گرفتم و به کمک اون شروع کردیم بادوم های کوچیک و خراب رو سورت کردن(خیلی حرفه ای!!!). و در نهایت بعد از تفت دادن و تنوع دادن به طعم ها به مغازه ها دادم. به اندازه 100 کیلو رو نگه داشتم تا دم شب یلدا گرونتر بفروشم مثلا. اما تا اون موقع طعم بادوم ها فاجعه شد و همه رو بین اقوام خیرات کردم و به روح پرفتوح اموات فرستادم. اما توی این مدت تا قبل از شب یلدا من داشتم به فروش سوهان در خارج از ایران فکر میکردم. من نزدیک 14-15 سال خارج از ایران زندگی کرده بودم و خیلی آشنا بودم به فضای اون کشورها و البته به همون اندازه نا َآشنا با فضای ایران! :) با فردی آشنا شدم که تولیدکننده سوهان بود.(البته این فقط ظاهر قضیه بود) بعدها متوجه شدم ایشون متواری بودن و فامیلی شون هم تغییر داده بودن. احتمالا شما هم یه حدس هایی زدید که پایان ماجرا چطور میتونه باشه و درست حدس زدید. ثبت شرکتم در بهمن ماه 94 اتفاق افتاد و پایان همه ی این ماجراها در آبان 95. بعد از کلی فراز و نشیب و خرید و فروش(البته بگم که اگر ایشون عوضی بازی نداشت و من هم انقدر ساده لوح نبودم خیلی میتونست بهتر باشه) اما اینطور پیش نرفت و همه ی چک های من دست مشتری ها بود و این فرد متواری از این مساله سو استفاده میکرد. همه ی حساب های مالی با من بود در حالیکه بدون اجازه برداشت مالی میکرد. اولش با ایجاد اعتماد شروع شد و بعد که من گرفتار شدم داستان ها تغییر کرد. چون تمام این مدت هم ایشون تحت تعقیب بودن نهایتا در آبان ماه دستگیر شدن و رفتن تا آب خنک بنوشند. من ماندم و حوض م! یک سری مشتری که پول گرفته بودیم و جنس ندادیم! اجاره های چندبن ماه دفتر عقب افتاده بود! کارمندانی که حقوق نگرفته بودن و شکایت کرده بودن. جنس هایی که در گمرک ترخیص نشده بودن! و از همه مهم تر نگاه و نکوهش اطرافیان! تا آخر سال تکلیف جنس های گمرک رو مشخص کردم. اونارو فروختم و بدهی 2 تا از مشتری هارو دادم. چندتا چک داشتم که با خرج کردنشون حقوق بچه ها رو دادم. با فروش اجناس دفتر اجاره دفتر رو دادم. و البته قبل از همه اینها شرکت رو به اون کلاهبردار واگذار کرده بودم. درست 1 هفته قبل از اینکه بیفته زندان. فکر کنم این کار از همه شون ناشیانه تر بود. ولی خب جوان بودیم و جاهل! البته گرفتاریه چک های برگشتی م تا مدتها گریبانم رو گرفت. اما خب به هرحال دايما یکسان نباشد حال دوران, غم مخور! و این پایان فصل اول شغلی من بود. یکسال تجربه که تقریبا همه چیز رو لمس کردم. پوستم کنده شد . البته این قضیه از این مساله هم مستثنی نیست که من خانواده کاملا مذهبی داشتم و همواره زیر ذره بین. هیچکدوم از اعضای خانواده حتی یکبار چک برگشتی به گوششون هم نخورده بود چه برسه به لمس و تجربه ش. اما خب در عرض یکسال شاید به اندازه چندسال تجربه به دست آوردم که خیلی برام باارزشه. من شکست خوردم بد هم خوردم ( به قول نقی معمولی ) ولی خب خیلی یاد گرفتم بد هم یاد گرفتم :) و در اینجا مایلم درس آموخته های خودم رو از زبان یک دختر کارآفرین بنویسم. البته الان چندین سال هست که ازش میگذره و من هم سعی کردم رشد بیشتر کنم و دیگه مثل اون دختر 25 ساله فکر نمیکنم. ولی خب باز هم بهتره که خالی از عریضه نباشه...البته همه چیز کاملا بستگی به شرایط داره و اصلا نسخه واحدنیست. من از نگاه خودم و برای افرادی که مایل هستند در فضای مستقل تر کار کنند.همیشه برای شروع در کسب و کار با دقت و احتیاط عمل کنید. نه محافظ کار باشید و نه آدمی که ریسک پرخطر کنه. همیشه با یه ریسک معقول جلو برید. به هیچ وجهههه توصیه به محافظ کاری نمیکنم. چون اصلا با کاراکتر خودم سازگار نیست. البته که فراموش نکنیم ما توی کشوری هستیم که محیط کلان بی ثباتی داره و سیاست و اقتصاد به شدت به هم وابسته س.به فکر پرسنال برندینگ خودتون باشید(اینو میگم چون خیلی از مشتری ها حتی بعد از اون جریانات و مشکلات باز هم حاضر بودن با من کار کنند و خیلی هاشون به من گفتن ادامه بدیم کار رو) من روی برند شخصی م خیلی دوست دارم هزینه کنم و هزینه ش هم تعهد و وفای به قول هست. اینطوری شما عملا شکست نمیخورید.سومیش هم میتونم بگم که چیزی که من فهمیدم این بود که ارزش آفرینی کردن همیشه خیلی ماندگارتر از هر چیزی هست. همیشه توی مسیر به فکر خلق ارزش باشید تا کسب پول یا پرستیژ. این خلق ارزش شاید ملموس نباشه ولی همیشه شمارو شارژ نگه میداره. این میتونه یه چیزی شبیه همدلی با آدم هایی که کمک میخان باشه. یا دستگیری از کسی و یا حتی آموزش و توسعه خدمات.