قصّه گوی خوب ما

مهدی آذری یزدی؛ نویسنده ادبیات کودک و نوجواننگاری که به مکتب نرفته و خط ننوشته بود به یکباره دل رمیده ما را انیس و مونس شد، مهدی آذر یزدی را شاید بتوان نامدار ترین نویسنده ادبیات کودک و نوجوان در ایران دانست که هرچند روز ملی ادبیات کودک و نوجوانان با نام او عجین شده اما اشاره ای به زندگی نگارنده قصّه های خوب برای بچّه های خوب در روز جهانی کودک خالی از لطف نیست.آذری یزدی درست در یک قرن پیش در سال 1300 شمسی چشم به جهان گشود؛ درکودکی، نوجوانی و جوانی پیشه های مختلفی همچون کشاورزی و بنایی را تجربه کرد؛ او هیچگاه به مدرسه نرفت و الفبا را از پدرش یادگرفت، پدری که مخالف مدرسه رفتن پسرش بود، آذری زمانی که درسن پنجاه و چهار سالگی برای اوّلین بار مقابل یک کلاس درس ایستاد گریه اش گرفت، وی درسالهای 1342 و 1345 موفق به کسب جوایز یونسکو و کتاب سال شد.مدتی رهسپار حرفه‌ جوراب بافی شد و این انتخاب سرآغاز آشنایی او با کتاب، قلم و قصه شد. زندگی او به طرف کتاب اینگونه جریان یافت که صاحب کارگاه بافندگی که مهدی در آنجا مشغول شده بود، تصمیم گرفت تا دومین کتابفروشی یزد را راه اندازی کند و اینگونه مهدی آذریزدی را برای کار به آنجا معرفی کرد. کار در حوزه کتاب همانا و آشنایی با نویسندگان، شاعران و اهالی ادب همانا، اتفاقی که آذریزدی خود در توصیف آن چنین گفت: «دیگر گمان می‌کردم به بهشت رسیده‌ام. تولد دوباره و کتاب خواندن من شروع شد.»؛ او پس از مدتی راهی تهران شد و در یک چاپخانه کار تازه‌ای را آغاز کرد، در همین هنگام بود که قصه‌ای از انوار سهیلی توجه‌اش را به خود جلب کرد تا آنجایی که تصمیم گرفت، آن را برای کودکان ساده‌نویسی کند و به این ترتیب نخستین جلد از کتاب «قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب» نگاشته شد. او این مجموعه را شب‌ها در یک اتاق دو در سه متری زیر شیروانی می‌نوشت و نگران بود که کتاب خوبی نشود و او را مسخره کنند. بزرگ‌ترین لذت زندگی پیر قصه‌گوی یزد از همان نوجوانی‌اش، کتاب خواندن بود و تنها هراسش در زندگی این بود که عمرش به پایان برسد و حسرت کتاب‌های نخوانده را با خود به ‌همراه داشته باشد.[1]آذری یزدی هم مانند بسیاری از نویسندگان با مشکلاتی برای چاپ کتابهایش روبه رو شد، در ابتدا هیچ انتشاراتی حاضر به چاپ نخستین جلد قصّه های خوب برای بچّه های خوب نشد؛ کتابی که شاید بعدها همان ها که ردش کردند برای چاپ مجددش سر و کله می شکستند؛ تا اینکه سرانجام انتشارات امیرکبیر این کتاب را منتشر کرد؛ آذر یزدی می گوید:«پس از قبول نکردن کتاب، گریه‌کنان آن را پیش آقای جعفری، مدیر انتشارات امیرکبیر بردم. ایشان حاضر شد، آن را چاپ کند.»[2]آذریزدی یکی از پیشگامان و برجسته ترین نویسندگانی است که با بازنویسی متون کهن برای کودکان و نوجوانان در فاصله سال های ۱۳۳۶ تا ۱۳۶۹ خورشیدی آثار ماندگاری را به یادگار گذاشت. برای نمونه وی در مجموعه هشت جلدی قصه های خوب برای بچه های خوب، برخی آثار کهن همچون «کلیله و دمنه، مرزبان نامه» و مثنوی مولوی را بازنویسی کرده است؛ مرحوم محمدعلی اسلامی ندوشن نویسنده و منتقد برجسته معاصر معتقد بود که چند نسل جدید با قصه هایی که آذریزدی از میان کتاب های قدیمی بیرون آورد، زندگی کردند. در واقع، بازنویسی آذریزدی از قصه هایی که از متون کهن استخراج می کرد، برای نسل های جدید ما بسیار آموزنده و اثربخش بود. کاری که آذریزدی در این سال ها انجام داد، کاری بسیار مفید بود که کم تر شخصی به این موضوع پرداخت و او جزو نخستین افرادی است که به بازنویسی متون کهن برای کودکان توجه کرد.[3]«قصه‌های خوب برای بچه‌های خوب و قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن» آثار منثور این نویسنده هستند. البته این نویسنده یزدی در کتابی با عنوان «قند و عسل» شعر سروده و در کتاب «گربه‌ ناقلا و گربه‌ تنبل»، داستان سرایی کرده و با همین آثار در قلب و ذهن کودکان دیروز و امروز ماندگار شده است. «بچه‌ خوب، مثنوی و مجموعه قصه‌های ساده» نیز از جمله آثار آذر یزدی به شمار می روند.[4]مهدی آذری یزدی سرانجام در هجدهم تیرماه سال 1388 چشم از جهان فروبست.[1] - مهدی آذر یزدی؛ درس ناخوانده ای که استاد ادبیات کودک و نوجوان شد/ پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران[2] - مهدی آذری یزدی؛ نامدار ترین نویسنده تاریخ ادبیات کودک و نوجوان ایران/ خبرگزاری ایرنا[3] - مهدی آذر یزدی؛ درس ناخوانده ای که استاد ادبیات کودک و نوجوان شد/ پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران[4] همانمطالب مرتبط: https://vrgl.ir/P91v3