چرا در هر جای دنیای کارآفرینی باید به محصول اهمیت داد ؟

سلام.من حسین دهقانی یکی از بنیان‌گذارهای پروداکت تنک شیراز هستم. اگه می­‌خوای بدونی پروداکت تنک چی هست در آخر مقاله بهت توضیح میدم اما اول می‌­خوام در مورد یک موضوع مهم تر صحبت کنم و اونم اهمیت محصول در کسب‌وکاره.آیا جایی که کار می‌کنی مستقیم در حال ارائه یه کالا یا خدمت هست؟ به نظرت سرعت پیشرفت و رشد کارتون خوب بوده؟ به هدف‌هایی که اولش برای این کار تو فکرت بوده نزدیک شدی؟ فکر کنم خیلی از کسایی که تو این زمینه در حال کار هستند اوضاع خوبی ندارند و مشکلات اقتصادی موجود رو از دلایل اصلی اون می­‌دونند ولی شاید مشکل از جای دیگه باشه!البته شاید هم فریلنسر باشی یا توی شرکت‌های پیمان‌کاری و آژانس‌ها برای کسب‌وکارهای دیگه پروژه‌ای کار انجام میدی؟ تو این حالت هم فکر نکنم از اوضاع کار راضی باشی. تعداد پروژه‌ها کم شده یا انتظارات غیرمنطقی نسبت به هزینه‌ای که قرار است پرداخت کنند ازت دارند. بعضی از شرکت‌ها هم فقط به دنبال استخدام هستند و تجربه خوبی از سپردن کارشون به بیرون ندارن. به نظرت چرا این اتفاق‌ها افتاده و چه راه‌حلی براش وجود داره؟قرار بود در مورد محصول حرف بزنیم پس باید اول اون رو تعریف کنیم تا بتونیم به جواب‌های مورد نظرمون نزدیک بشیم.محصول چیست ؟شاید وقتی اسم محصول بیاد تعریف‌های خیلی زیادی هم تو ذهن شکل بگیره. بعضی‌ها محصول رو کالاهای فیزیکی می‌دونند که حتماً قابل دیدن باشه بعضی‌ها بزرگ‌تر فکر میکنن و مثلاً یه سایت فروشگاهی یا خدماتی رو هم یک محصول کلی می‌­دونند اما من می­خوام یه قدم جلوتر برم و بگم محصول مجموعه‌ای از تیم محصول و فعالیت­هاشون هست که مستقیم با ارزش ارائه‌شده در ارتباط هستند. میشه محصول رو به شکل یه کوه یخ در نظر گرفت که کالا یا خدمات، اون قسمت قله کوه هست که توسط همه دیده میشه اما بقیه کوه همون اتفاقات پشت‌صحنه یه محصول هست که معمولاً توسط مشتری دیده نمیشه ولی عملیات اصلی اونجاست که شکل می­‌گیره.به عنوان اولین مثال از یکی از کسب‌وکارهای موفق ایران یعنی دیجی‌­کالا صحبت می­کنم. محصول دیجی‌کالا در ابتدا فقط یه فروشگاه دوربین عکاسی بوده و احتیاج به تیم و سرمایه‌گذاری بزرگی نداشت. کم‌کم کالاهای دیجیتال دیگه هم واردش شد و شروع به رشد کرد. همه ما توضیحات و نقدهای محصولات رو از عوامل مهم موفقیت دیجی‌کالا می‌دونیم اما بذار در مورد دو تا اتفاق که تو محصول دیجی‌کالا افتاده و تأثیر اونا صحبت کنیم. اولی سیستم ارسال سراسری کالا توسط خود دیجی‌کالا هست. وقتی صاحب­های شرکت دیدند که ارسال‌های روزانه به مقدار زیادی رسیده و باید هزینه زیادی رو به اداره پست بدند و شاید سرویس خوبی هم از اون­ها نگیرند و این موضوع هم از لحاظ مالی و هم از نظر کیفیت سرویسشون تأثیر منفی می‌­ذاره تصمیم گرفتند با راه‌اندازی سیستم سراسری ارسال لجستیک کالا این قسمت از محصولشون رو بهبود بدند اما اگه فقط همه حواسشون به سایت بود و اون رو به عنوان محصول می­‌دونستند شاید این موفقیت رو نمی­‌تونستند کسب کنند. مثال دوم راه‌اندازی سیستم مارکت‌پلیس یا همون فروش کالا شرکت‌های دیگه تو سایت دیجی‌کالا هست. باز هم وقتی این رشد در فروش رو دیدند و هزینه‌های بسیار زیاد انبارداری کالاها رو می‌­دونستند این تصمیم مهم رو گرفتند و با راه‌اندازی مارکت­‌پلیس هزینه انبارداری رو بسیار کم کردند و تنها به فروش کالا تمرکز کردند. این کار تنها با آشنایی و اهمیت به محصول می­‌تونست انجام بشه. اونها ترسی از تغییرات مهم نداشتند و همیشه تو فکر رشد محصول در جهت موفقیت کسب­‌و­کار بودند چه زمانی که فقط دوربین می‌­فروختند و چه الآن که بزرگترین فروشگاه اینترنتی ایران هستند.این مثال رو برات زدم که در شروع دید بزرگ‌تری از محصول و اهمیتش بگیری حالا در ادامه می خونیم که چه کسب‌وکارهایی داریم و چرا باید هر کدوم به محصول اهمیت بدند. در اول مقاله به صورت مختصر گفتم که دو دسته‌بندی کسب‌وکارها رو می‌­خوام در موردش حرف بزنم. کسب‌وکارهای محصول محور و پیمان‌کاری. حالا در مورد هر کدوم کامل‌تر توضیح میدم. کسب‌وکارهای محصول محور :این مدل کسب‌وکارها خودشون یه محصول دارند که می­تونه شامل فروش کالا یا خدمات بشه و کاری که انجام میدند مستقیم مربوط به خودشون هست و انجام پروژه‌های پیمان‌کاری و بیرون از شرکتی نیست. با این تعریف خیلی از کسب‌وکارها جز این قسمت قرار می‌گیرند از کارخونه‌­های تولیدی بزرگ گرفته تا یک استارت آپ تازه شکل‌گرفته. اگه جز این دسته هستی کار سختی رو شروع کردی چون ساختن از صفر یه محصول و پیدا کردن مشتری برای اون فرایند طولانی و پیچیده‌ای هست که احتیاج به کلی صبر و فداکاری داره. همونطور که می­‌دونی درصد شکست استارت آپ ها خیلی بالاس و این عدد برای بقیه کسب‌وکارهای محصول محوری که خودشون رو جز استارت آپ ها نمی‌دونند هم فکر نکنم خیلی کمتر باشه. اگه یه راه‌حل پیدا بشه که بتونه درصد موفقیت رو توی این راه پر و پیچ‌وخم افزایش بده خیلی خوب میشه.این راه‌حل می­تونه اهمیت به محصول باشه.اهمیت محصول در کسب‌وکار محصول محور:شاید برات سؤال پیش بیاد که اصلاً اهمیت محصول یعنی چی ؟ مگه میشه که کسی که محصول تولید می­کنه به اون اهمیت نده؟ پس اول در این مورد حرف می­زنم. اهمیت محصول یعنی داشتن دید بلندمدت (vision) و چیدن یه استراتژی برای رسیدن به اون دید. برای این کار هم باید هدف‌های کوتاه‌مدت انتخاب بشه تا مسیر رسیدن تا جایی که ممکنه جزئی مشخص باشه و همه این کارها باید در راستای موفقیت محصول و با توجه به محدودیت‌های مالی، انسانی و زمانی باشه. مطمئناً برای این کار احتیاج به یه تیم قوی هم هست که اون ها هم این اهمیت رو درک کرده باشند و بتونند در مسیر این روش قدم بردارند.به‌ طور کلی میشه گفت اهمیت به محصول یعنی پرسیدن سؤال‌های زیاد. اگه تو کسب‌وکارت سؤال زیاد پرسیده میشه در مسیر خوبی قرار دارید. تو خیلی از کسب‌وکارها مدیرعامل یا بنیان‌گذار تصمیم‌ها رو می‌گیره و بقیه فقط اجرا می­کنن بدون اینکه بدونن کاری که می­کنن چقدر به موفقیت محصولشون کمک می­کنه یا اینکه بپرسن این کارشون در راستای رسیدن به کدوم هدف و دید پیش‌بینی شده برای محصول هست و اصلاً اون هدف تعیین شده برای این زمان مناسب هست یا نه؟ پس اگه می­‌خوای که اهمیت به محصول رو شروع کنی باید با کلمه چرا بیشتر کار کنی و بقیه اعضای تیمت رو هم با سؤال کردن بیشتر آشنا کنی.مثال دیجی‌کالا رو به یاد بیار. الآن میشه گفت که موفقیت اون­ها به همین بوده که در هر مرحله کارشون دارای یه هدف و دید کلی بودند و اون رو هم بر اساس تواناییشون انتخاب کرده بودند. مثلاً اگه از روز اول می‌خواستن خودشون بسته‌های پستی رو ارسال کنند شاید ورشکست می‌شدند. یا اگه توی یه مرحله مناسب تصمیم به فروش کالاهای کسب‌وکار دیگه نمی‌گرفتند هزینه‌های زیاد شده انبارداری باعث شکستشون می‌شد.در مقابل اون شاید بشه فروشگاه بامیلو رو مثال زد محصولی که به نظر نمیومد هدف مناسبی داشته باشند یا شاید کلاً هدف­هاشون رو اشتباه انتخاب کرده بودند و صرفاً تعدادی افراد سرمایه‌گذار علاقه به رقابت با دیجی‌کالا رو هدف گذاشته بودند. واسه همین انتخاب‌های اشتباه که الآن اسمشو میشه محصول بد گذاشت دیگه بامیلویی وجود نداره.به نظرت چرا اسنپ تبدیل به شرکت اول تاکسی‌های اینترنتی شد وقتی که قبل و بعد اون ده‌ها نرم‌افزار بودن که همین کارو می‌کردن؟ سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ روی اون؟ سؤال بهتر این میشه که چرا سرمایه‌گذار اسنپ رو برای این کار انتخاب کرد؟ جواب مشخصه، محصول خوب. الآن می‌دونی که محصول خوب اون برنامه تاکسی اینترنتی نیست چون این‌جوری خیلی‌های دیگه هم همین محصول خوب رو داشتند بلکه محصول خوبی که اسنپ داشت تیم خوب با هدف خوب بود اون­ها به کاری که می‌خواستند بکنند ایمان داشتند و برای اون برنامه‌ریزی دقیق و جزئی کرده بودند و واسه همین هست که الآن در بین چندین شرکت مشابه نفر اول بازار هستند. اون­ها دید کلی رو فقط برای تاکسی اینترنتی ندیده بودند و این رو یه قدم از قدم‌های بزرگی می‌دیدن که قرار هست انجام بدند. واسه همین هست که سرویس‌های اون­ها یکی‌یکی داره افزایش پیدا می کنه و اسنپ رو تبدیل به غول بزرگ در دنیای تکنولوژی کرده.الآن با این تعریف‌ها چقدر تو کسب‌وکارت به محصول اهمیت داده میشه و چطور می تونی اون رو بیشتر کنی؟ اگه محصول نداری و جز دسته دوم کسب‌وکارهایی حتماً قسمت بعدی رو بخون.کسب‌وکارهای اجرایی - پیمان‌کاری :اگه جایی که کار می‌کنی خودش دارای محصول نیست پس احتمالاً جز این دسته از کسب‌وکار هستی. در این دسته همه شغل‌هایی قرار می‌گیرند که به صورت پروژه‌ای کارهای اجرایی رو انجام میدند. بذار با مثال بهتر این دسته رو تعریف کنم. تمام شرکت‌های پیمان‌کاری، آژانس‌های تبلیغاتی، آژانس‌های دیجیتال مارکتینگ، شرکت‌های طراحی و همه فریلنسر­ها توی این دسته قرار می‌گیرند.کسایی که به این دسته پروژه میدند توی چند مدت اخیر کمتر شدند و یا اعتمادشون رو از دست دادند و این کار رو برات سخت‌تر کرده. دلیل‌های مختلفی هم داشته مثل مشخص نبودن انتظارات دو طرف، زیاد شدن تجربه‌های ناموفق توی این پروژه‌ها و یا خوب نبودن محصول و کسب‌وکاری که پروژه رو درخواست میده. این دلایل تمایل کسب‌وکارها رو به استخدام کارمند در این زمینه‌ها بیشتر کرده که نمی­تونه راه‌حل خوبی باشه. پس چطور میشه این اعتماد از دست رفته رو جبران کرد؟ کلید گمشده وسط این اتفاقات چی می­‌تونه باشه؟ درست حدس زدی ! اهمیت به محصول.اهمیت محصول در کسب‌وکار اجرایی :اگه محصول نداری و فکر می‌کنی که احتیاجی هم نداری که به محصول و بحث‌های اون اهمیت بدی در اشتباهی! افرادی سراغ کسب‌وکارهایی که کارشون اجرایی هست میرند که خودشون دارای یه محصول هستند یعنی مشتری‌های تو جز دسته اول هستند و موفقیت پروژه‌ای که تحویل می‌گیری بستگی به موفقیت کل کسب‌وکار داره.بذار برات یه مثال بزنم. یه آژانس تبلیغاتی رو فرض کن که یه پروژه طراحی و اجرای تبلیغات بیلبوردی یه محصول رو انجام بده. اگه اون شرکت کارشو به بهترین شکل انجام بده ولی اون محصول هنوز آماده تبلیغات نبوده یا به هر دلیل محصولشون مشکل داشته باشه و نتیجه کار موفقیت‌آمیز نباشه آیا بازم اون شرکت می‌تونه از این پروژه به عنوان یه اجرای خوب تو رزومه‌اش استفاده کنه؟ البته اگه شرکت‌هایی که سراغ کسب‌وکار پیمان‌کاری میرند خودشون محصول و اهمیتش رو بشناسن و با برنامه‌ریزی اومده باشن این مشکل پیش نخواهد اومد ولی آیا یه شرکت اجرایی و فریلنسر باید صبر کنه یا دعا کنه که همچین شرکتی بهش پروژه بده؟ مطمئناً نه. پس اگه همچین کاری داری اولین قدمی که قبل از گرفتن پروژه باید انجام بدی سؤال کردن در مورد محصول شرکت و اینکه اون پروژه با توجه به برنامه‌ریزی‌ها و هدف‌های رشد محصول تعریف شده یا نه؟ حتی شاید بتونی با چند تا سؤال خوب به رشد محصول اون شرکت هم کمک کنی و اعتماد اون‌ها رو جلب کنی تا در آینده هم فقط به تو و شرکتت مراجعه کنند.البته یه مزیت خیلی خوب دیگه این کارو هم نباید فراموش کنی. اگه کارت با محصول نیست ولی از محصول و مراحل رشد و توسعه‌اش اطلاعات داشته باشی خیلی راحت می‌­تونی یه شغل مرتبط با تخصصت ولی داخل یه محصول رو وارد بشی. یه طراح فریلنسر می‌­تونه در آینده شغل طراح محصول رو هم قبول کنه یا یه دیجیتال‌مارکتر می‌­تونه به عنوان بازاریاب محصول هم کار کنه. این یعنی فرصت‌های شغلی بیشتر و درنتیجه موفقیت بیشتر.پس اگه تا الآن هم مستقیم با محصول سروکار نداشتی باز هم نباید از افزایش اطلاعات در مورد اون غافل بمونی. حالا چطور میشه که از محصول بیشتر حرف شنید و اطلاعات بیشتری از اون کسب کرد؟چطور باید به محصول اهمیت بدم ؟پروداکت تنک جاییه که قراره دقیقاً در مورد همین موضوع محصول و اهمیتش دور هم جمع بشیم و حرف بزنیم. یه جامعه که از شهر لندن در سال 2010 شروع‌ شده و در حال حاضر بیش از 185 شهر دنیا در حال برگزاری مداوم هست. ما قراره توی شیراز به‌عنوان سومین شهر ایران بعد از تهران و اصفهان این دورهمی رو برگزار کنیم. جلسه اول اون هم ششم اسفند هست.چه مستقیم توی استارت آپ هستی و یا با محصول در ارتباطی و چه یه فریلنسری یا توی شرکت‌های پیمان‌کاری هستی سعی کن این فرصت رو از دست ندی چون همونطور که تو این مقاله صحبت کردیم محصول و اهمیت دادن به اون می تونه کلید راه گشای موفقیت کسب‌وکارت باشه و تنها دغدغه ما توی این دورهمی کمک به خودمون هست کسایی که راه سخت ولی شیرین کارآفرینی رو برای ساخت آینده‌ای بهتر برای کشور انتخاب کردند. بهت قول میدم با کمک هم می‌­تونیم کارهای بزرگی برای شیراز و کسب‌وکارهامون انجام بدیم.این پایین برامون نظر بذار که جز کدوم دسته هستی؟ محصول داری یا تو شرکت پیمان‌کاری و فریلنسری کار می‌کنی؟به امید روزهای بهتر