توضیحاتی درباره سه بند 167، 168 و 169

هگل در بند 167 شخصیت رو این‌طور تعریف میکنه: آن تفرّدی که به نحو غریزی و بی‌واسطه، طارد و مانع است.این تعریف خیلی مهمه.روح وجوه مختلفی داره. از هر وجهی که بنگریم، میشه بهش یه اسم خاص داد. برای مثال، روح با توجه به جنس جسم‌اش، میشه یا مرد یا زن.شخص، وجهی از روحه که با مالکیت در ارتباطه. روح از این جهت که قادره چیزهای اطرافش رو به مالکیت خودش دربیاره، واجد شخصیته. یعنی یه شخص به حساب میاد.به این معنی، حتی حیواناتی مثل شیر و پلنگ و میمون و مثل این‌ها که برای خودشون قلمرو تعیین می‌کنند، واجد شخصیت‌اند. اما انسان برخلاف حیوانات از این مسأله آگاه میشه و به این وجه از وجودش، یه نام جدا میده. انسان مفهوم می‌سازه. انسان مفهوم شخص رو می‌سازه. البته این ساختن به معنای جعل دروغین نیست. عبارت دقیق‌تر اینه که انسان این مفهوم رو کشف می‌کنه.هر چیزی که از روح برخورداره، یه وجه شخصی داره. یعنی در مقام شخص حق داره برای خودش یه حریم و یا قلمرو شخصی داشته باشه و به هیچکس اجازه ورود به این حریم رو نده. شخص مجازه هر چیزی رو از خودش دور کنه. شخص مجازه مانع از ورود هر چیز و هر کسی به حریم شخصی خودش بشه.این از شخص و شخصیت. ببینیم اینکه هگل میگه شخصیت آن تفردی است که به نحو غریزی مانع غیر خودشه، یعنی چی.روح در ابتدا که ظاهر میشه، یه امر متفرده، یعنی تک و تنهاست. روح بی‌واسطه متفرده. و خود این روح متفرد مجددا به نحو بی‌واسطه و غریزی مانع و طارد غیر خودشه، یعنی به نحو غریزی یه شخصه.طبیعت شاهد این گزاره است که روح بی‌واسطه و بنا به غریزه یه شخصه.در هر مرتبه‌ای از حیات که نگاه کنیم، این رو می‌بینیم.تک‌سلولی جامعه نداره. دور هم جمع هستند، اما یه جامعه نیستند. یه جمع وقتی جامعه میشه که اعضاش برای بقا به هم نیاز داشته باشند. تک‌سلولی برای بقا به غیر خودش نیاز نداره. خودش به تنهایی قادره حیات و آزادی خودش رو تأمین کنه. این یعنی تفرّد روح تک‌سلولی.علاوه بر تفرد، تک‌سلولی مانع و طارد غیر خودش هم هست. تک‌سلولی برای بقا باید فاصله خودش رو از غیر خودش حفظ کنه. تک‌سلولی به نحو غریزی یه شخص هم هست.این در مورد انسان هم صادقه. جنین انسان در شکم مادرش، یه روح تک و تنهاست که فقط به فکر بقای خودشه و به هر طریقی که شده، اجازه نمی‌ده کسی به حریم شخصی‌اش ورود کنه و آزارش بده. نوزاد وقتی به دنیا میاد، گریه می‌کنه. گریه تنها ابزار دفاعی نوزاده. انسان به صورت غریزی یه شخصه که باید به این شخصیت احترام گذاشت.اما روح تا زمانی که یه شخصه، هیچ جامعه‌ای شکل نمی‌گیره. برای تشکیل جامعه، روح باید از این مقام گذر کنه؛ روح باید از فقط یه شخص بودن دست بکشه و با غیر خودش یه ما تشکیل بده، یعنی یه شخص واحد. اما در یه جامعه حقیقی روح شخصیت خودش رو حفظ می‌کنه. روح باید یه شخصیت متفرد هم باشه.چرا؟ چون حفظ این شخصیت به روح کمک می‌کنه آزادی خودش رو حفظ کنه. در جامعه یا خانواده و یا به طور کلی، هر رابطه‌ای که یه طرف قادر نباشه حریم شخصی خودش رو حفظ کنه، آزادی اون فرد در معرض خطر قرار می‌گیره.اما خب مشخصه که انسان قادر نیست به تنهایی حیات و آزادی خودش رو حفظ کنه. انسان صورتی از حیاته که فقط در ارتباط با غیر خودش ظاهر میشه. تک‌سلولی برای بقا به غیر خودش نیاز نداره. اما انسان برای حفظ حیات و آزادی خودش به غیر خودش نیاز داره. یعنی، نوع انسان از رابطه و جامعه خارج بشه، حیاتش از بین میره. انسان برای حفظ حیات و آزادی خودش به جامعه نیاز داره.گفتم که اصول فلسفه حق در مورد لوازم آزادی یه جامعه صحبت میکنه. اصول با حقوق مجرد شروع شد و در ادامه‌اش اخلاق بود و بخش سوم هم به نظم و حیات عرفی اختصاص داره که خانواده خودش بخش اول این بخشه.اون دو بخش با آزادی یه شخص تنها سروکار داشت. هگل توضیح داد شخص تنها چه حقوق و وظایفی داشته باشه تا جامعه آزاد باشه.حقوق مجرد، مربوط به آزادی بیرونی روح می‌شد و اخلاق به آزادی درونی روح مربوط میشه.حقوق مجرد برای یه شخص حقیقی و حقوقی تعریف میشه. یعنی درون یه جامعه آزاد، شخص دارای حقوقی مشخصه. مهم‌ترینش حق مالکیت خصوصیه.اخلاق هم مربوط به شخص میشه. هر شخصی باید مستقل از این‌که غیر خودش چه اخلاقی داره، اخلاق خوبی داشته باشه. شخص به تنهایی باید اخلاق خودش رو خوب کنه. اگه قرار باشه یه جامعه آزاد بمونه، تمام اشخاص باید مستقل از اینکه بقیه چه کار می‌کنند، کار درست رو انجام بده.اما دیدیم که انسان صورتی از حیاته که برای حفظ حیات خودش به رابطه و جامعه نیاز داره. یعنی باید از شخصیت مانع خودش دست بکشه و وارد رابطه بشه.البته شخص هم نوعی از ارتباط رو با غیر خودش داره، اما این ارتباط مبتنی بر دفعه. شخص غیر خودش رو طرد می‌کنه.تک‌سلولی فقط یه شخص متفرده، برای همین غیر خودش دفع می‌کنه.اما رابطه‌ای که انسان بهش نیاز داره، از نوع جذب و دفعه. انسان علاوه بر دفع، نیاز داره غیر خودش رو جذب کنه. حیات و آزادی‌اش وابسته است به این جذب.این یعنی لازمه حفظ حیات و آزادی انسان، گذر از شخصیت و فردیت محضه.اما روح به نحو غریزی یه شخصه که غیر خودش رو دفع می‌کنه. یعنی انسان هم به نحو غریزی یه شخصه که غیر خودش رو دفع می‌کنه. برای همین، اگه قرار باشه حیات انسان تداوم داشته باشه، انسان باید نحوه صحیح ارتباط و جذب دیگران رو از همون بدو امر در عمل یاد بگیره. نوزاد که یه شخص مستقله باید درون یه رابطه آزاد زندگی کرده باشه.وقتی گفته میشه که خانواده از اصول یه جامعه آزاده یعنی همین که انسان فقط می‌تونه درون یه صورتی از خانواده ظاهر بشه. حیات و آزادی‌اش وابسته است به خانواده.اما خب خود این خانواده هم صورت‌های مختلفی داره. پلنگ‌ها هم خانواده دارند. اما در اون خانواده جنس نر هیچ کمکی نمی‌کنه. تنها نقش جنس نر در حفظ حیات نوع پلنگ اینه که اسپرم لازم برای تشکیل جنین رو فراهم می‌کنه. مشخصا این صورت از خانواده باطله. چون جنس نر از زیر بار وظایفش فرار می‌کنه و جنس ماده بیشتر از حدی که لازمه برقراری عدالت بین دوجنسه، بار می‌کشه.صورت‌های باطل دیگه‌ای هم هست. اما فقط یه صورت از خانواده درسته: خانواده تک‌همسریه. من قبلا در این متن نشون دادم خانواده تک‌همسری به چه طرقی آزادی جامعه رو حفظ می‌کنه.قبلا در این متن هم تلاش کردم چندهمسری برای مرد رو رد کنم.اما هگل در بند 167 یه استدلال جالب برای تک‌همسری داره:رابطه‌ای که حقیقت و خلوص و صمیمیت آن – و این خلوص و صمیمیت، صورت ذهنی جوهریت رابطه را می‌سازد – تنها از تسلیمِ متقابل و مطلق این شخصیت برمی‌خیزد. شخصیت تنها زمانی به حقّ خود برای آن‌که در غیر خود بر خود آگاه باشد، نائل می‌آید که غیر او در مقام شخص، یعنی در مقامِ تفرّد لایتجزّی در این این‌همانی حاضر باشد.در ازدواج هر دو طرف باید با تمام وجودشون در رابطه شرکت کنند. این شخص تسلیم مطلق اون شخص بشه و بالعکس.به طور کلی، تسلیم متقابل و مطلق، باید به آزادی دو طرف منجر بشه، اون هم تنها بدین صورت که دو طرف تسلیم حقیقت باشند. پس وقتی گفته میشه تسلیم مطلق، منظور این نیست که شخص از شخصیت خودش دست بکشه. خانواده قراره ضمن حفظ شخصیت، شخص رو از نواقصش خلاص کنه. گفتم که در رابطه ازدواج، حریم شخصی باید حفظ بشه. به عبارت دیگه، دو طرف باید برای هم آدم امنی باشند. کاربر کتی در این متن اوصاف آدم‌های امن رو بیان کرده. این رو حتما بخونید.میخوام بگم، اینکه دو طرف برای هم آدم امنی باشند، تضاد و تقابلی با این مساله نداره که باید تسلیم مطلق هم باشند. حتی، امن بودن لازمه تسلیم بودنه. امن بودن وجهی از تسلیمه. در مورد بند 167، همین کافیه.بند 168، یه جمله داره که خیلی مهمه:چیزی مانند روح هر اندازه که خود را از پی تضادها و تقابل‌های بیشتری باز یابد، قدرت زایش و فراوری بیشتری خواهد داشت.در بند 187 یه جمله دیگه هست مرتبط با این:روح فعلیت خود را تنها بدین طریق به دست می‌آورد که در درون خود تفرقه و اختلاف اندازد، [به عبارت دیگر] بدین طریق که در قالب نیازهای طبیعی و شبکه به هم پیوسته ضرورت‌های خارجی خود را محصور و متناهی سازد و سپس، خود را در آن‌ حصر و تناهی پرورش دهد و بر آن‌ها غلبه کند و در آن‌ها به موجودیتی عینی دست یابد.اون زمان که این جمله رو ترجمه کردم، در توضیحش نوشتم:روح تنها به این صورت بالفعل میشه.کسی که این فرایند رو درست طی نکنه، روحش فعال نمیشه.زن و مرد هر دو این رو تجربه میکنند. برخلاف تصور هگل و قشر متعصب مذهبی در مورد انفعال زن، زن خانه‌دار درون خانه می‌جنگه و وحدت رو ایجاد میکنه. مامان من و سایر زنان هم‌نسل‌اش از این توانایی برخوردارند.اما اون زن درون خانه محدود میشد. اون زن درون خانه قدرت داشت. بیرون خانه در اختیار مرد بود.البته مرد هم درون خانه قدرت داشت. اما بیرون خانه، قدرت منحصرا در اختیار مردان بود.دختران و زنان نسل جدید، میخوان حق خودشون رو درون خانه و بیرون خانه بگیرند. حقشونه. باید بهشون داد.فکر نمیکنم دیگه بیشتر از این توضیح بخواد.در مورد بند 169 هم فقط بگم که خانواده هم یه شخص واحده و در مقام شخص، از مالکیت برخورداره. درست مثل شخص متفرّد که حق داشت برای بقاء خودش چیزهای اطرافش رو به تملک خودش دربیاره، خانواده هم برای تأمین معاش خودش از حق مالکیت برخورداره که خودش رو به صورت سرمایه و لوازم معاش نشون میده.