تحولات فرهنگ حقوقی کرونایی

این روزها بسیار درخصوص اقتصاد، سیاست و سلامت پساکرونایی، می‌نویسند، اما آنچه که فکر می‌کنم مهم است بدان بیندیشیم سبک زندگی منبعث از کرونا در لحظه کنونی است، از طرفی فرهنگ مقوله بسیار مهم و عجیبی است که از کنش و واکنش، معقولات و منقولات، جهان‌بینی و باورهای درونی نشات می‌گیرد و به‌طور خاص می‌تواند وجه افتراق واقعی انسان با دیگر مخلوقات باشد.فرهنگ در یک محیط آرام و در یک محیط ناآرام به‌صورت متناقض‌نمای استلزام مادی می‌تواند خود را نشان دهد و اینجاست که کرونا می‌تواند غربالگر فرهنگ جوامع، دیدگاه‌ها و جهان‌بینی انسان‌ها باشد.برخی معتقدند فرهنگ یعنی قوانین میان انسان‌ها، باورها و کنش‌هایی که براساس قواعدی خاص فی‌مابین افراد یک جامعه انسانی ایجاد می‌شود و سینه‌به‌سینه (شفاهی یا کتبی) انتقال میابد.قوانین میان انسان‌ها به قول ژان ژاک رسو همان قراردادهای اجتماعی است و یا می‌توان از تعبیر حقوق در این زمینه استفاده نمود که تعبیر دقیق‌تری است، زیرا آن‌گونه که می‌دانیم براساس دیدگاه‌ها و مکاتب مختلف، حقوق موضوعی موسع‌تر از قانون است و قانون درواقع محدودکننده حقوق می‌باشد.کرونا به‌عنوان یک بحران فراگیر جهانی، توانست درون فرهنگ‌ها را نشان دهد، حقوق را به چالش کشانده و قوانین متفاوت‌تری از قبل را وضع نماید، نقش حکومت‌ها در این بحران بین‌المللی، توانمندی‌هایشان و مشروعیتشان مورد توجه قرار گرفت و ملت‌های متعهد به‌حق و تکلیف در یک تحول در انگاره به تکلیف و حق مهاجرت نمودند!بی‌تردید این تحول در دیدگاه، منجر به تحول در فرهنگ و البته موجبات تدوین قواعد جدیدی در نظم جهانی خواهد شد. ازطرفی تغییر در سبک زندگی انسانی که با مصرف‌گرائی و شخص محوری محض همراه شده بود موجب خواهد شد تا آدمیان به تأثیر روابط جمعی، اجتماع محوری و پایبندی به قواعد اجتماعی صیانت‌کننده از حیات بشری روی‌آورند.ارزش‌های فراموش‌شده، دوری از اسراف و تبذیر، قناعت‌پیشگی، انفاق، احسان، صدقه و احترام به حقوق همنوعان ارزش‌هایی است که در این برهه از زمان مورد توجه مجدد قرار خواهد گرفت و احتمالاً مکاتب جدید زندگی با بازگشت به خویشتن تعالیم جدیدی را در دستورکار خود قرار خواهند داد، مانند مکتب حقوق طبیعی جدید که در یک دوره گذار از حقوق طبیعی به سرمنزلی جدید پای نهاد.آنچه امروز می‌تواند مورد دقت واقع شود زندگی در لحظه حال و بحران کرونایی است، هرچندکه برنامه‌ریزی برای آیندهٔ دور، از اهم واجبات است اما تغییر در رویه‌های موجود و روزمرّه زندگی انسانی درحال‌حاضر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار استنقض حقوق جمعی در این برهه از زمان می‌تواند منجر به فاجعه‌آفرینی غیرقابل‌وصفی شود و درمقابل اتحاد جمعی و قانونمندی در این زمینه می‌تواند بسترساز اتحاد بین‌المللی جوامع گردد و زمینه را برای استقرار حکومت آخرالزمانی مهیا نماید.بدون‌شک هریک از وقایع اتفاقیه درطول دوران زندگی بشری، زمینه‌ساز رشدی اجتماعی است، که می‌تواند مهیاکننده زیرساخت‌های ایجاد حکومت جهانی شود، همانگونه که بعد از جنگ جهانی دوم سازمان ملل متحد و تمامی سازمان‌های ذیل مجمع‌عمومی توانستند بخشی از اقتدار دولت‌ها را به نفع خود مصادره نمایند و حتّی مشروع بودن اعمال و کردار دولت‌ها را فارغ از تمام ایرادات مرتبط با دیدگاه انسان‌محوری در یک خرد جمعی حلاجی کنند و اسناد و قواعد متعددی را برای زیست بشری لازم‌الاتباع نمایند، این بار نیز کرونا زمینه‌ساز وحدتی جدید در جوامع انسانی خواهد شد به‌شرط آنکه این فرهنگ و جهان‌بینی به روشی صحیح و درست تبیین و ترویج و نهادینه گردد.درپایان می‌توان جهت ایجاد یک نظم جدیدبه موارد زیر اشاره نمود:شناخت دقیق وضعیت موجود ازلحاظ علوم‌انسانی و علوم اجتماعیباز تعریف ارزش‌ها به زبانی همه‌فهم و جهانیتبیین ارزش‌های انسانی براساس دیدگاه‌های بازتعریف شدهتعریف حقوق برمبنای تعریف و تبیین ارزش‌هاتدوین قواعد جدید و هم‌راستا با منافع جمعیایجاد هم‌بستگی در میان قوانین داخلی و بین‌المللیارزش آفرینی درخصوص احترام به قواعد تدوین‌شدهایجاد آمادگی درخصوص ایجاد نظم نوین جهانی مبتنی بر ارزش‌های باز تعریف‌شده جامعه بشری