مهارت های زندگی

این متن، متن اولین اپیزود پادکست خود مثبت هستش، برای شنیدن این پادکست فقط کافیه در اپ ها پادکست خوان مثل کست باکس کلمه khodemosbat رو سرچ کنید و عضو کانال پادکست خودمثبت بشید و تمام قسمت های این پادکست رو بشنویدلینک کانال پادکست خودمثبت در گوگل⬇️https://podcasts.google.com/feed/aHR0cHM6Ly9hbmNob3IuZm0vcy84YjQzNzM3Yy9wb2RjYXN0L3Jzcw?ep=14لینک کانال پادکست خود مثبت در اپلیکیشن کست باکس⬇️https://castbox.fm/ch/4841691ما آدما وقتی متولد میشیم، اونقدر ضعیفیم که برای زنده موندن، تا مدت ها نیاز به مراقبت شبانه روزی داریم و برای کوچک ترین کارهامونم باید کسی باشه تا برامون انجامشون بده، مثل غذا خوردن، خوابیدن، بهداشت فردی مون و از این قبیل موارد، به مرور که بزرگ و بزرگ تر میشیم مراقب هامون بهمون یاد میدن که خودمون کارهای شخصی مون رو انجام بدیم، اونا احتمالا به خوبی راز های بقا و زنده موندن توی این کره ی خاکی رو بهمون آموزش میدن، اما بزرگ و بزرگ تر که میشیم نیاز های جدیدی برامون ایجاد میشه و مشکلات و چالش های بزرگتری رو سر راهمون میبینیم که برای مقابله باهاشون آموزشی ندیدیم. کسی به ما درست یاد نداده که وقتی مضطرب میشیم چطور خودمون رو آروم کنیم، وقتی خشمگین میشیم چطور خودمون رو مدیریت کنیم، وقتی تو یه جمعی میریم که پر از آدمایی هستن که برای اولین بار میبینیم شون، چطور بتونیم ارتباط برقرار کنیم و دوست پیدا کنیم و معاشرت انجام بدیم بی اون که استرس بگیریم و دچار لکنت زبان بشیم. کسی یادمون نداده که وقتی به یه بن بستی تو زندگی میرسیم چطور حل مسئله انجام بدیم، چطور از بین گزینه های مختلف بهترین و مناسب ترین تصمیم رو بگیریم. چطور هر مطلبی که میشنویم رو زود باور نکنیم، کسی یادمون نداده چطور جراتمندانه بدون اینکه به حقوق دیگران آسیب بزنیم، از حقوق مون دفاع کنیم، کسی به ما یاد نداده چطور همدلی کنیم و تو روزهای بد زندگی مون خودمون رو سرپا نگهداریم و خلق منفی مون رو مدیریت کنیم و از همه مهم تر کسی بهمون یاد نداده که چطور خودمون رو بهتر و دقیق تر بشناسیم، برای خودمون ارزش و احترام قائل بشیم و متناسب با نیاز ها، روحیات و پتانسیل مون زندگی کنیم و مسیر زندگی مون رو برای رسیدن به جایگاهی که لایقشیم هموار کنیم.آره، حالا که بهش فکر میکنیم، میبینم به ما زنده بودن رو یاد دادن نه زندگی کردن رو! زندگی کردن و بهتر بگم درست و با کیفیت زندگی کردن نیاز به آموختن مهارت هایی داره. یافته های علمی گواه اونه که بهداشت روانی از جمله مهم ترین نیاز های انسان امروزیِ که برای تامین اون لازمِ فرد دقیقا خودش رو بشناسه. بتونه دیگران را درک کنه و روابط موثری با اونها برقرار کنه. هیجان های منفی و استرس های روزمره ی خودش رو شناسایی کنه و اون ها رو تحت کنترل در بیاره. به شیوه ای موثر مشکلات خودش رو حل کنه و تصمیم های مناسبی رو بگیره و دیگه اینکه کلیشه ای فکر نکنه و اطلاعات رو بدون پردازش نپذیره. لازمه ی برآورده شدن این نیاز های اساسی تسلط یافتن بر ده مهارت مهم زندگی هستش.بله درست شنیدید، مهارت های ده گانه زندگی، شاید خیلی از شما برای اولین باره که این واژه رو میشنوید، شایدم این واژه رو شنیدید و حتی توی کارگاه ها و کلاس های آموزشی هم در این زمینه شرکت داشتید و کتاب هایی با این مضمون مطالعه کردید، فرقی نمیکنه چقدر با این واژه آشنایی دارید چون ارزشش رو داره که ساعت ها راجب این موضوع صحبت کنیم و بیشتر باهاش آشنا بشیم. از اونجایی که هم توی توضیحات پادکست خودمثبت و هم توی اپیزود مقدماتی بهتون گفتم قراره پادکست ما در حوزه توسعه فردی و سلامت روان باشه، به همین خاطر برای شروع، هیچ گزینه بهتری رو پیدا نکردم که از مهارت های زندگی مهم تر باشه و در سلامت روان و توسعه فردی مون نقش مستقیم و انکار ناپذیر داشته باشه. اگه بخوام از تاریخچه مهارت های زندگی براتون بگم، باید عنوان کنم که برای اولین بار آموزش مهارتهای زندگی در سال ۱۹۷۹ و با اقدامات آقای دکتر گیلبرت بوتوین (gilbert-botvin) آغاز شد. دکتر بوتوین در اون سال یک مجموعه آموزش مهارتهای زندگی برای دانش آموزان کلاس هفتم تا نهم تدوین کرد که با استقبال فراوان متخصصان بهداشت روان مواجه گردید. این برنامه آموزشی به نوجوانان یاد می داد که چگونه با استفاده از مهارتهای رفتار جرات مندانه، تصمیم گیری و تفکر نقاد در مقابل وسوسه یا پیشنهاد سوء مصرف مواد از سوی همسالان مقاومت کنند. هدف بوتوین طراحی یک برنامه واحد پیشگیری اولیه بود. البته مطالعات بعدی نشان دادن که، آموزش مهارتهای زندگی در صورتی به نتایج مورد نظر ختم می شه که همه ی مهارت ها به فرد آموخته شود. و اما برسیم به جایی که مهارت های زندگی بطور رسمی اعلام جهانی شد. سازمان بهداشت جهاني براي اولين بار در اگوست 1993 برنامه اي رو به عنوان آموزش مهارتهاي زندگي در 10 فرمان در سازمان يونيسف مطرح كرد. اين ده فرمان براي آموزش و تربيت فرزندان در خانواده ها عنوان شد، كه در صورتي كه اين مهارتها به درستي بكار گرفته بشن و آموزش داده شوند، فرزندان در خانواده ها سالم رشد خواهند كرد و از رفتارهاي نا هنجار اجتماعي، اخلاقي، اقتصادي، بزهكاري، اعتياد و طلاق . . . . جلوگيري خواهد شد. آنها در بزرگسالي دچار اختلالات رواني و عصبي نخواهند شد و داراي تحصيلات عاليه مناسب، ازدواج موفق و يك زندگي شاد، و موفقيت آميز خواهند داشت. مهارتهاي زندگي، فرد رو قادر مي سازه از استعدادهاي بالقوة خود نهايت استفاده رو ببره و توانائي هايش را به فعليت برسونه. اين مهارتها انگيزة سالم و رفتار سالم رو براي افراد به ارمغان ميارن.به عبارت ديگه آموزش اين مهارتها سلامت فردي و اجتماعي جوامع رو تضمين مي كنه و ديگه ما با نسلهاي آسيب پذير روبرو نخواهيم شد. افراد قادر خواهند بود تا مشكلات و چالش هاي زندگي خود رو به حداقل برسونن و از بحرانهاي ناشي از اون چالش ها به راحتي بيرون بیان. در واقع مهارتهاي زندگي، روش هاي سالم زيستي رو آموزش مي دن. اين آموزشها كاملاً علمي و عملي هستن و داراي تكنيك ها و روشهاي كارا و عملي مي باشن. حالا دیگه با گذشت سه دهه از اعلام جهانی مهارت های زندگی دولت ها و سازمان های مختلف تلاش میکنن تا این آموزش هارو برای عموم مردم و قشر های مختلف انجام بدن و دیگه محدود به کودکان و نوجوانان نیست و این آموزش ها برای دانشجویان، افراد شاغل، بزرگسالان، سالمندان و خلاصه همه ی افراد جامعه کاربرد دارن و مختص قشر خاصی نیست. در ایران هم سازمان بهزیستی در کنار دیگر نهاد ها و سازمان های مربوطه متولی آموزش این مهارت هاست. خب داشتم عرض میکردم خدمتتون، بعد از اینکه مهارت های زندگی بطور رسمی تصویب شد، سازمان های جهانی یونیسف، یونسکو و سازمان بهداشت جهانی 10 تکنیک و راهبرد رو به عنوان هسته اصلی و مرکزی مهارت های زندگی معرفی کردن که طبق جدیدترین اعلام از سوی سازمان بهداشت جهانی ده مهارت زندگی در پنج دسته قرار میگیرن که هر دسته دو مهارت رو شامل میشهدسته اول: مهارت خودآگاهی و مهارت همدلیدسته دوم: مهارت های ارتباطی و مهارت جراتمندیدسته سوم: مهارت مدیریت خشم و مهارت مدیریت استرسدسته چهارم: مهارت مدیریت خلق منفی(پیشگیری از افسردگی) و مهارت حل مسئله و تصمیم گیریدسته پنجم: مهارت تفکر نقاد و مهارت تفکر خلاق. این مدل طبقه بندی، به مدل ۱٠ + ۱ معروفه، به این معنی که این ده مهارت برای همه انسان ها آموختن شون لازم و ضروریِ و مهارت های پایه ای هستن، و اون عدد یک اضافه شده به اون ده تا هم نشون دهنده اینه که میشه مهارت های دیگه ای رو به تناسب اقلیم و فرهنگ هر جامعه و بحران هایی که اون جا وجود داره به این ده مهارت اضافه کرد و در کنار این ده مهارت به اون افراد آموزش داد، مثل مهارت حل تعارض، مذاکره، مهارت های پیش از ازدواج، فرزندپروری، مهارت مدیریت زمان، مدیریت مالی و غیره.که مثلا اگر تو یه شهر یا استانی آمار طلاق بالاست باید درکنار مهارت های ده گانه زندگی، مهارت های پیش از ازدواج، مهارت حل تعارض و مذاکره، مهارت های زناشویی و مهارت های دیگه ای که برای کاهش اون آسیب پیش اومده لازمه روهم آموزش داد. حالا بهتره بدونیم هدف آموزش مهارت های زندگی چی هستش.هدف از آموزش مهارت های زندگی کمک به افراددر جهت شناخت هرچه بیشتر خود، کنترل هیجانات و استرس ها، افزایش ظرفیت روانی اجتماعی و بالا بردن سطح بهداشت روانی جامعه است تا با حل کردن هرچه بهتر مسائل و مشکلات زندگی از رفتار های آسیب زای فردی و اجتماعی پیشگیری بشه. اگه بخوام تعریفی از مهارت های زندگی ارائه بدم باید بگم که مهارت های زندگی؛ شامل مجموعه ای از توانایی ها هستن که قدرت سازگاری و رفتار مثبت و کارآمد رو در فرد افزایش می دن. در نتیجه شخص قادر می شه بدون اینکه به خود یا دیگران صدمه بزنه، مسئولیت های مربوط به نقش اجتماعی خودش رو بپذیره و با چالش ها و مشکلات روزانه ی زندگی به شکل موثر روبرو بشه. بطور کلی شاید بشه گفت: مهارت های زندگی مجموعه ای از مهارت ها و شایستگی های فردی و گروهی هستن که افراد رو برای درست زیستن در این عصر، توانمند می سازن و باعث می شن که فرد به بهترین نحو به ایفای نقش خودش در زندگی فردی و اجتماعی بپردازه.اگه بخوایم یکم دقیق تر نگاه کنیم متوجه میشیم که انسان در عصر حاضر با تحولات گسترده ای در زمینه های مختلف مثل علم، صنعت، فرهنگ، سبک زندگی و... مواجه هست. سرعت توسعه تکنولوژی و از طرفی تغییرات بسیار زیادی که منجر به تغییر در ساختار زندگی فردی و اجتماعی انسان ها شده، موجب گردیده که انسان امروزی با چالش های فراوانی روبرو بشه.برای مثال تا همین چندسال پیش خبری از شبکه های اجتماعی نبود، اما حالا اینترنت و شبکه های اجتماعی جزوی جدانشدنی از زندگی ما هستن و حتما خودتون هم بهتر میدونید که چه چالش های مثبت و منفی ایی رو برامون بوجود آوردن. . دنیای امروز با همه ی پیچیدگی های خودش، انسان ها رو برای رسیدن به تعالی، نیازمند شناخت خود و آگاهی های به روز جامعه کرده. بسیاری از افراد در رویارویی با مسائل زندگی توانایی لازم رو ندارن و همین امر اونارو در مواجهه با مشکلات و مسائل روزمره زندگی ناتوان و آسیب پذیر ساخته و بسیاری از این مشکلات ریشه های روانی - اجتماعی دارند.مثل خیلی از افرادی که بدلیل کمبود عزت نفس و اعتماد به نفس و یا فشار گروه های دوستان به مواد مخدر رو میارن.. به همین خاطر و با توجه به رشد و توسعه ی روزافزون زندگی، انسان ها برای مقابله ی سازگارانه با موقعیت های تنش زا و کشمکش های زندگی، نیاز به آموختن برخی از مهارت ها دارند و از موثرترین مهارت هایی که به افراد کمک می کنه تا زندگی بهتر و سالم تری داشته باشند، آموزش «مهارت های زندگی» هستش. . در عصر تکنولوژی آموزش مهارت های زندگی، ضرورتی انکارناپذیر است.. موضوع دیگه ای که لازمه اینجا بهش اشاره کنم «هوش مهارت های زندگی» هستش.بر پایه روانشناسی مدرن، در هوش مهارت های زندگی، چندین نوع هوش نقش دارند که عباتند از: هوش معنوی، هوش جسمانی، هوش عقلی یا روانی، هوش هیجانی، هوش اجتماعی و هوش شغلی. احتمالا هر کدوم از ما در برهه ای از زندگی به آزمون های معمول اندازه گیری بهره هوشی پاسخ دادیم. همه ی ما تجربه ی پاسخگویی به مجموعه ای از معماهای عجیب کلامی و تصویری رو داشتیم که برخی برای کسب امتیاز و برخی دیگر شاخصی از سطح هوش کلی ما بودن، به این معنی که مثلا پیش بینی کننده ی رفتار های ما هستن و مشخص می کنند در شغل و حرفه ی خود چقدر پیش میریم.با وجودی که آزمون های هوش طی زمان بهبود و ارتقا یافتن، ولی بحث در مورد این دست از نمرات تاثیر گذار بر زندگی فرد، همواره جریان داشته. بسیاری از متخصصان این دوره معتقدند که مفهوم هوشبهر یا همون بهره هوشی عتیقه شده و نیاز به جایگزینی شیوه های پیشرفته تری برای فکر کردن در این حوزه احساس می شه. هوارد گاردنر روان شناس حوزه ی رشد از دانشگاه هاروارد، برای انعکاس این مفهوم که هوش ابعاد مختلفی داره، مفهوم هوش چندگانه رو مطرح کرد. به همین ترتیب، رابرت استرنبرگ در مورد هوش، نظریه ای ارائه کرد که دربرگیرنده ی مفهومی است که اون رو «هوش کاربردی» یا عقل سلیم نامید. همان طوری که در روان شناسی مدرن مطرح هست، هوش مربوط به مهارت های زندگی روزمره در واقع به مراتب از داشتن، بهره هوشی بالا به مفهوم قدیمی اون مهم تره. به عبارت دیگه، به جای تمرکز بر مفهوم سنتی هوش به عنوان شاخصی برای موفقیت، برای تغییر الگو های هیجانی، رفتاری و فکری که مشکلات زندگی روزمره ی شما رو موجب می شن، لازم است که مهارت های زندگی خود رو تقویت کنید. مثل یه فردی که ممکنه نابغه ریاضی باشه ولی توی مسیر زندگی دچار شکست عاطفی بشه یا سوگ از دست دادن عزیزی رو تجربه کنه، و بخاطر نداشتن هوش هیجانی مناسب و عدم مهارت های زندگی دچار بحران بشه و نتونه ظرفیت های خودش رو شکوفا کنه و حتی به خودش و دیگران هم آسیب جدی بزنه. که اگر یکم دور و بر خودمون نگاه کنیم مثلا میبینم چقدر جوان های بااستعداد و توانمندی که بخاطر عدم قبولی در کنکور دچار افسردگی میشن و انواع و اقسام چالش هارو تجربه میکنن.پس به خاطر داشته باشید که بی شباهت به دانشی که توسط آزمون های رایج بهره هوشی سنجیده می شه، می توان مهارت های زندگی رو فرا گرفت یا بهبود بخشید که به زندگی موفق تر، رضایت بخش تر و مفیدتر منجر می شن. به عبارتی، هوش مربوط به مهارت های زندگی است که به شما کمک می کنه به شکلی محسوس زندگی خود رو بهبود بخشید.پس با این توضیحات«هوشبهر یا بهره هوشی مهارت های زندگی شما، عبارت است از اندازه ای که می توانید مهارت های زندگی خود را به شکلی مفید به کار بگیرید.» .حالا که مهارت های زندگی رو مفصل توضیح دادم لازمه که با «مهارت» هم آشنا بشیم، همه ی ما تاحالا واژه ی مهارت رو بارها شنیدیم و حتی از اون در جملات و اصطلاحات مختلفی استفاده کردیم. مهارت فردی، مهارت برنامه ریزی، مهارت سازمانی و... انواع مهارت ها هستند.اما مهارت چیه، در یک تعریف کلی میشه گفت مهارت یعنی توانایی انجام یک کار در کوتاه ترین زمان ممکن با حداقل خطا و بیشترین کیفیت. پس این سه مشخصه رو برای تعریف یه شخص ماهر در نظر داشته باشید(کوتاه ترین زمان، حداقل خطا، بیشترین کیفیت). مثلا زمانی که می گیم شخصی مهارت بالایی در نقاشی داره یعنی او می تونه در سریع ترین زمان ممکن زیباترین نقاشی هارو بکشه. . . مهارت ها در تعریف امروزی به دو حالت سخت و نرم تقسیم می شن. مهارت های سخت به مجموعه ای از مهارت ها گفته می شه که برای یک شغل ویژه نیازمند اون هستیم. مثل عکاسی که باید فنون و تکنیک های عکس برداری رو آموزش ببینیم یا طراحی وبسایت که نیازمند یادگیری مهارت کدنویسی و آشنایی با مهارت های مختلف برنامه نویسی هستش. اما یک عکاس یا طراح وبسایت بعد از ورود به فضای کسب و کار نیازمند مهارت های تکمیلی ست تا شرایط شغلیِ حرفه ای تری داشته باشه. مانند: مهارت کنترل استرس، خلاقیت و حل مسئله و یا ارتباط سازی که می تونه جایگاه شغلی فرد رو قویتر و کسب درآمدش رو تسهیل کنه. به این دسته از مهارت ها، مهارت های نرم می گن. و اما شاید براتون سوال ایجاد شده باشه کهچطور میتونیم در کاری ماهر بشیم؟ خب مهارت یعنی دانایی و توانایی؛ به عبارت دیگه وقتی میتونیم در کاری ماهر بشیم که اول دانش لازم درباره اون رو کسب کنیم و بعد اونچه یادگرفته ایم رو تکرار و تمرین کنیم تا مسیر عصبی مرتبط با اون در مغز ما شکل بگیره و بتونیم اون کار رو به بهترین شکل انجام بدیم. البته تکرار و تمرین به تنهایی کافی نیست بلکه بهتره یک فرد ماهر در اون زمینه عملکرد مارو ارزیابی کنه و درباره کیفیت اون به ما بازخورد بده؛ در غیر اینصورت ممکنه ما کاری رو بارها و بارها تکرار کنیم غافل از این که اون رو اشتباه انجام می دیم. نکته ی مهمه دیگه اینه کهدر گذشته استعداد به معنای توانایی بالقوه برای انجام کار تعریف می شد اما امروزه تعریف جدیدی از استعداد مطرح شده. در تعریف جدید، استعداد به معنای سرعت یادگیری تعریف شده. بنابر این تعریف وقتی می گیم فرد الف نسبت به فرد ب در ریاضی استعداد بیشتری داره یعنی فرد الف بسیار سریعتر از فرد ب ریاضی رو یاد می گیرد مثلاً اگر فرد الف با یک یا دو بار تمرین کردن یاد می گیره؛ فرد ب باید مثلاً پنج یا ده بار تمرین کنه. با این تفاسیر شما هر مهارتی رو می تونید یاد بگیرید به شرط اون که اصول اون رو یاد بگیرید و سپس با تمرین و تکرار در اون کار ماهر بشید. پس اگه تا به حال یادگیری کارهای مورد علاقه تون رو با این بهانه که “من استعداد ندارم” به تأخیر انداختید، از امروز با خیال راحت می تونید برای یادگیری اون اقدام کنید و البته که در مسیر موفقیت سختی هایی وجود داره و حرکت در این مسیر نیاز به صبوری و مداومت دارده. و حواستون باشه که همیشه اولین قدم، سخت ترین قدمه و افراد موفق کسانی اند که قدم های اول رو محکم برمی دارن. . کلام آخرآشنایی با مهارت های زندگی و همچنین کسب مهارت در انجام کارهای مختلف یک امتیاز مثبت محسوب می شه. انسان های موفق هم حداقل در انجام یک فعالیت مخصوص مهارت بالایی دارن. کسب مهارت های مختلف و متناسب، نقش زیادی در رشد زندگی شخصی و اجتماعی شما خواهد داشت.افزایش مهارت در هر حوزه به افراد کمک میکنه تا زندگی موفق تر و راحت تری داشته باشن و کمتر در برابر مشکلات دچار آسیب روانی و جسمی بشن. بنابراین با تمرین و شرکت در کلاس های مختلف انواع مهارت ها رو در خود تقویت کنید.این متن، متن اولین اپیزود پادکست خود مثبت هستش، برای شنیدن این پادکست فقط کافیه در اپ ها پادکست خوان مثل کست باکس کلمه khodemosbat رو سرچ کنید و عضو کانال پادکست خودمثبت بشید و تمام قسمت های این پادکست رو بشنویدلینک کانال پادکست خودمثبت در گوگل⬇️https://podcasts.google.com/feed/aHR0cHM6Ly9hbmNob3IuZm0vcy84YjQzNzM3Yy9wb2RjYXN0L3Jzcw?ep=14لینک کانال پادکست خود مثبت در اپلیکیشن کست باکس⬇️https://castbox.fm/ch/4841691