قوانین شگفت انگیز و جالب مغز(قسمت سوم)

قانون هفتم : خوب بخوابید تا خوب فکر کنیدمغز ما هیچ گاه به خواب نمی رود و حتی گاهی اوقات در طول خواب انرژی بیشتری نسبت به زمان بیداری مصرف می کند.مغز همواره در موقعیت صحنه ی نبرد و کشمکش میان دو دسته از مواد قرار دارد؛گروهی که تلاش می کنند شما را در موقعیت خواب نگه دارند و گروهی که تلاش می کنند شما را بیدار نگه دارند.منطقه ای در مغز وجود دارد به نام هسته ی فوق بینایی که این بخش دارای نوعی ساعت داخلی و ابزار تنظیم زمانی است که بدون وابستگی کامل به شب یا روز،ریتم بدن را تنظیم می کند.افراد از نظر خواب متفاوتند :* 10 درصد افراد مانند چکاوک هستند.سحرخیزند و در حوالی ظهر بسیار خلاق اند و اوایل شب به تخت خواب می روند.* 20 درصد افراد مانند جغد هستند.در شب بیشترین کارایی و بازده را دارند.دیر می خوابند و سخت بیدار می شوند*وعده ی غذاییی دلخواه آنها شام است و عاشق نوشیدن قهوه هستند.* 70 درصد افراد طیف میانه هستند و متعادل اند.خواب می تواند به تشخیص ها و یادگیری و حل مسائل،کمک فراوانی بکند.شما می توانید شب قبل از خواب به موضوعی فکر کنید و صبح ،در حالی که پرانرژی هستید،تصمیم بگیرید.به طور مثال مندلیف اقرار کرده است که ایده ی خلق جدول تناوبی در خواب به ذهن او رسیده است؛نویسنده ی معروف «جان اشتاین‌ بک» جایی گفته است: «برای همه اتفاق افتاده است که مشکلی که در شب نمی‌توانستیم حل کنیم، صبح روز بعد با دخالت «کمیته ی خواب» حل‌ شده است.دانشمندان فراوان دیگری نیز تجربه ی مشابهی داشته اند.چرت زدن در محل کار شاید خیلی هم بد نباشدچرت های کوتاه قبل از کار های سخت و طولانی،به مقدار زیادی از کاهش کارایی ها در طول کار می کاهد.بنابراین به شما توصیه می کنیم قبل از تصمیم های مهم بخوابید و به ادارات توصیه می کنیم تا مکانی را فراهم کنند تا کارمندان هنگام خستگی بتوانند یک چرت کوتاه بزنند و پرانرژی تر به کار خود ادامه دهند.بی خوابی چه بلاهایی بر سر شما می آورد ؟ باعث فرار مغز می شود و ممکن است باعث افت تحصیلی زرنگ ترین دانش آموزان شود.توانایی بدن را در استخراج انرژی و تولید انسولین کاهش می دهد و نظم هورمونی را بر هم می زند. فرآیند پیری را تسریع می کند؛مثلا اگر فردی سالم و 30 ساله به مدت 6 روز خواب های نامنظم داشته باشد،بعضی از مواد شیمیایی بدن او،مشابه همان مواد در بدن یک فرد 60 ساله می شود؛برای بازگشت آن مواد به حالت طبیعی نیاز است که فرد جوان،یک هفته استراحت و تغذیه ی مناسب داشته باشد.بی خوابی توانایی های مغز را کاهش می دهدقانون هشتم : مغز های پریشان یادگیری کمتری دارنداجازه بدهید این قسمت را با یک داستان شروع کنیم تا بهتر متوجه بشوید : سگی در گوشه ی جعبه ی الکتریکی قرار داشت و شوک های الکتریکی به طور مکرر بر بدن او وارد می شد.او در ابتدا خودش را به دیواره ها می کوبید و بسیار تقلا می کرد تا خودش را از این مصیبت نجات دهد؛اما به تدریج متوجه شد دردهایش از بین نمی رود و راه خلاصی ندارد.محققان پس از چند روز،راه فرار را برای او باز کردند اما سگ قادر به درک آن نبود؛زیرا بخش بزرگی از یادگیری سگ از کار افتاده بود و مغز او نمی توانست درست تصمیم بگیرد.بسیاری از حیوانات و انسان ها زمانی که تنبیه اجتناب ناپذیر شود،به همین شیوه عمل می کنند.استرس های مزمن فرد را به سمت ناامیدی و افسردگی سوق می دهد؛باعث بی نظمی در جریان های فکر،زبان،استدلال،خلاقیت و ... می شود و کارایی مغز را پایین می آورد.ما به طور کلی استرس را بد نمی دانیم زیرا برخی استرس ها ضروری هستند و بدون آنها زندگی ما مختل خواهد شد.مثل استرس هنگام مورد حمله قرار گرفتن توسط حیوان وحشیرابطه ی بقا و استرس : در زمان استرس، آدرنالین به سرعت در بدن پخش می شود.مدتی بعد کورتیزول ترشح می شود و ستیز و گریز ناشی از آدرنالین را کنترل می کند و با پاکسازی جنبه های ناخوشایند استرس،بدن را به حالت عادی باز می گرداند.بدون این واکنش های انعطاف پذیر،سریع و منظم،ما قطعا محکوم به فنا و نابودی هستیم.3 ویژگی استرس های نامطلوب:واکنش های فیزیولوژیک مشخصعامل استرس زا پاسخی نامطلوب است و ما اگر توانایی لازم را داشته باشیم،حتما در جهت رفع آن اقدام می کنیم. هر چه عامل استرس زا،بیشتر بر شخص کنترل و سلطه داشته باشد و شخص در رفع آن عاجزتر باشد،استرس با شدت بیشتری وجود دارد و ناامیدی ناشی از آن عمیق تر است.تغییر نوع استرس از گذشته تا زمان حال : نیاکان ما در دوران بسیار دور استرس های کوتاه مدت و شدیدی را تجربه می کردند.به طور مثال مورد حمله ی ببر دندان خنجری قرار می گرفتند؛اما امروزه استرس های شدید کاهش یافته اند و استرس های مزمن جای آن را گرفته اند.به طور مثال استرس گیر کردن در ترافیک،پرداخت مالیات،حقوق بازنشستگی و ...استرس شدید در هنگام مورد حمله قرار گرفتن توسط ببر دندان خنجریتاثیر استرس بر سیستم ایمنی : استرس در ابتدا گلبول های سفید را مجهز کرده و آنها را به جنگ با بیماری ها می فرستد؛اما استرس های طولانی مدت و مزمن،گلبول های سفید را خلع سلاح و تضعیف می کند و این گونه بدن در برابر عفونت ها آسیب پذیر می شود.همچنین احتمال بروز سرطان و سکته های قلبی و مغزی در افراد پراسترس بیشتر است.اثر استرس بر کودکان : کودکانی که دائما شاهد مشاجره و نزاع والدین خود هستند،استرس بیشتری دارند و هورمون های آنها به هم ریخته تر است.این افراد به طور میانگین ضربان قلب بیشتری دارند،هوش هیجانی و خلاقیت آنها پایین تر است و ورود این افراد بیمار به جامعه،خسارات زیادی به جوامع وارد می کند. همچنین سالانه تعداد زیادی از این دانش آموزان،به دلیل افت تحصیلی،از مدارس اخراج شده و یا ترک تحصیل می کنند.همان طور که قبلا ذکر کردیم،این نوع از استرس به دلیل عدم توانایی کودک در کنترل و مدیریت بر آن،بدترین نوع استرس است و شما با درک این موضوع،به اهمیت مشاوره های قبل از ازدواج و قبل از بارداری پی می برید.مشاجره ی والدین عامل بروز استرس در کودک استپایان قسمت سومبرای خواندن ادامه ی مطلب،به قسمت چهارم مراجعه کنید.