اینستاگرام برای هنرمندان مفید است یا مضر؟

قریب به 15 سال است که عکاسی میکنم، عکاسی رو به خاطر توجه زیادم به محیط اطرافم شروع کردم، اوایل احساس میکردم بقیه هم همین چیزهایی رو که در محیط اطرافم میبینم و برام جذابیت داره، میبینن. اما بعد وقتی چندتا از عکسهای دوربین گوشی موبایلم رو به بقیه نشون دادم فهمیدم اینطور نیست. واکنش اطرافیانم نسبت به دیدن موضوعات بدیهی محیط اطراف زندگیمون، من رو به این نتیجه رسوند که بیشتر عکاسی کنم و همین تجربه نیاز به تجهیزات حرفه ای رو در من به وجود آورد.بعدتر برای لذت از محیط پیرامون و گسترش خلاقیت در عکاسیم به سفر رفتم، و سفر، من رو دچار خودش کرد. به نحوی که سالهاست سفر میرم و در کنار لذت از سفر، عکاسی هم میکنم. 8 سالی هست که خودم رو عکاس حوزه سفر میدونم و تا حد زیادی در این مسیر کسب درآمد هم کردم. بگذریم، خواستم بگم چرا احساس هنرمندی میکنم و نمیخوام خودم رو به قشر هنرمند بچسبونم، هرچند که اساسا هنرمند بودن به تحصیل در رشته هنری نیست، به خلاقیت در ذهن است که هنرمند تلاش میکنه، دغدغه های ذهنی محیط پیرامون رو با نگرشی متفاوت و درگیر کننده به اطرافیان نمایش بده. گاهی با موسیقی این ارتباط برقرار میشه گاهی با عکس گاهی با سایر هنرهای موجود. القصه اگر من رو هنرمند فرض کنیم و حضور 7 ساله ام در رسانه های اجتماعی را علاقه مند بودن به حوزه ی رسانه های دیجیتال بدانیم، شاید خوندن این مطلب کمی منطقی تر به نظرتون برسه. در نهایت هفته گذشته با داشتن 18 هزار مخاطب واقعی که برخی ناشی از ترند شدن سفر در سالهای گذشته است بخشی دیگر ناشی از برنامه تلویزیونیم به اسم سفرساز در شبکه دو و بخشی دیگر ناشی از نگارش متونی در ماهنامه ارتباطات و رسانه و.... به این نتیجه رسیدم که باید پیجم رو ببندم. اما یه هنرمند مثل من، که آثارمون داستان خاصی جز زیبایی طبیعت رو روایت نمیکنه و نمیتونیم آرتیست یه گالری خاص باشیم، باید آثارمون رو کجا به نمایش بگذاریم تا لذت درک لحظه های لمس شده رو با بقیه هم بتونیم به اشتراک بگذاریم. به قول جبران خلیل جبران " هیچ کس نمیتواند به تنهایی از زیبایی که درک میکند لذت ببرد"درست یا غلط بودن این جمله رو تا پایان متن بررسی میکنم اما از اصل قضیه خارج نشیم.توی چند ساله گذشته من هم مثل خیلی های دیگه دوست داشتم از اجتماع انسانی موجود در صفحه اینستاگرامم کسب درآمد کنم، به طرق مختلف از راه اندازی استارتاپ تا راه های دیگر رو امتحان کردم اما در نهایت فهمیدم ارزش این انسانها بیشتر از اینه که فقط بخوام از حضورشون کسب درآمد کنم، اما علت بستن پیجم این نبود. 1سال اخیر عکسهایی گرفتم که به زعم خودم داشتن موضوعات جالب و داشتن کیفیت مناسب در ثبت،باعث میشد که احساس کنم در عکاسی پیشرفت هایی کردم و شایسته توجه بیشتری هستم، البته که این عکسها حاصل سفرهای زیاد و سختی های بسیاری بودن که این موضوع ارزش اثر رو برای من بیشتر میکرد. خودآگاه یا ناخودآگاه وقتی یک هنرمند اثر هنری اش رو با بقیه به اشتراک میگذاره به دنبال توجه، لذت، همراهی و در آخر بازخورد میگرده وگرنه چه لزومی داره بدون انگیزه ی بیرونی یک اثر رو با بقیه به اشتراک بگذاره. اتفاقی که برای من افتاد این بود که مخاطب من عام بودند و تخصص خاصی در زمینه عکاسی نداشتند، من آثار بسیاری دارم که در جشنواره های داخلی و خارجی برگزیده و شایسته تقدیر شدند اما همین آثار وقتی در صفحات اجتماعی ام قرار میگرفتند بی هیچ توجه و واکنش مناسبی، به محتواهای تاریخ گذشته ای تبدیل میشدند که دیگه هیچ کس سراغشون نمیرفت و این برای من دردناک بود. و موجب میشد هر روز محتوای بیشتری تولید کنم تا شاید بازخوردی که شایسته است رو دریافت کنم. تا اینکه یک بازه دوماهه صفحه اینستاگرامم رو بستم و فقط به دنبال چراییِ رفتارم - عکاسی و اشتراک گذاری آن - گشتم. بعد از دوماه به یک نتیجه گیری رسیدم و بعد با علم به قصدم پیج اینستاگرامم رو بستم. این دوماه همزمان شد با خوندن کتابهای زیادی از سفرنامه های منصور ضابطیان تا کتاب چرا سفر مکنیم سیروس علی نژاد، این کتاب - چرا سفر میکنیم- گفت و گو با بزرگانیست که واقعا در اعصار اعجاب انگیزی سفر رو تجربه کردند و هرکدوم از این افراد، از سفر کردن، قصد و هدف خاص خودشون رو داشتن. موقع خوندن گفت و گوی نصرالله کسرائیان، احساس شباهت غریبی با ایشون داشتم، و یک جمله از ایشون در مورد عکاسی خیلی فکرم رو مشغول کرد. "ما با عکاسی، سوژه رو برای همیشه جاودان میکنیم، و این اهمیت عکاسی رو دو چندان میکنه و در نتیجه هر چیزی شایسته ی جاودانگی نیست. "من در این سالها از هرچیزی که به نظرم زیبا بود یا برام جلب توجه میکرد، عکس میگرفتم ولی واقعا هرچیزی ارزش عکاسی کردن داره! در نهایت به چند نتیجه گیری رسیدم.اولا: من عکاسی میکنم برای خودم، خودم باید از کیفیت نهائی عکسی که میگیرم لذت ببرم، اگر دو ساعت موقع بارش برف توی جنگل انتظار حضور یک سوژه طبیعی مثل شغال طلایی یا شاه بوف رو میکشم بعد با انتشار این عکس و عدم دریافت بازخورد مناسب از مخاطبانم در صفحات اجتماعی ارزش این عکس برام کم میشه، این مشکل اساسی در ناخودآگاه و روان من است نه هیچ چیز دیگری. چرا من عکاسی میکنم! این سوال رو در این مدت بارها از خودم پرسیدم. ایا من عکاسی میکنم برای گرفتن لایک از مخاطب؟؟؟ اگر اینطور باشه باید عکاسی رو کنار بزارم چون حقیقتا خودم میدونم اینطور نیست. من از عکاسیِ سفر، درگیر یک کشف درونی میشم که با ثبت هر سوژه یا منظره یا حیوان منحصر به فرد در طبیعت یک کشف بیرونی در من شکل میگیره که با هر بار دیدن این آثار دوپامین مغز من تامین میشه پس چرا باید گرفتن لایک یا نگرفتن لایک از مخاطب برای من بشه دغدغه ! این آفت ناشی از "اقتصاد توجه" است که در کتاب "مینیمالیسم دیجیتال" کال نیوپورت به خوبی به آن پرداخته و ذهن مارو در مقابل شناخت رفتار سازندگان این نرم افزار ها به خوبی روشن میکنه. پس دومین نتیجه گیری برمیگرده به نوع ساخت این برنامه ها که هدفی جز درگیر کردن ما ندارن، اونها دنبال کسب درآمد از ما هستند، کسب درآمد از رفتار ما، هرچقدر من اعتیادم به لایک برای تایید عکسهام بیشتر بشه، کسب درآمد اونها بیشتر میشه. در صورتیکه من موقعی که عکاسی رو شروع کردم اصلا چنین نرم افزارهایی وجود نداشتن که بخوایم بگیم من به خاطر این نرم افزارهای عکاس شدم!نتیجه گیری سوم:تصمیم گرفتم یک پیج جدید درست کنم با محتوایی خاص که ناشی از تمرکز من بر سبک عکاسی مورد علاقم است. این پیج همه پسند نیست و هرکسی اون رو دنبال نخواهد کرد. چون سبک عکاسیم در این پیج متفاوت است و هدف خاصی رو دنبال میکنم. یک جور برگشت به اصالت است و به همین خاطر اسمش رو از پسوند فامیلیم برداشتم " Sallestani"، سالستان یک روستا از توابع شهرستان آستانه اشرفیه در گیلان است که دست بر قضا یکسال و اندی است که رجعت کردم به گیلان برای زندگی، بنابراین این نام گذاری برای من دارای بار معنائیست. و در نهایت دیگه برام اهمیت نداره کسی عکسم رو لایک کنه یا نه، پس چرا به اشتراک میگذارم؟ دوست دارم یک آرشیو از عکسهای سلکت شدم داشته باشم تا سالها بعد از حضور من در دنیا هرکسی خواست بتونه از نگاه من به دنیا نگاه کنه. و گاهی به دلخواه برخی از عکسهارو چاپ میکنم و برای فروش ارائه میکنم البته که زیر عکس محدودیت چاپ هر عکس مشخص شده و نهایتا سه نفر در دنیا میتونن از هر کس داشته باشن. امیدوارم اگر شما هم درگیر این چالش ها هستید با خوندن این مطلب کمی دقیق تر به روان و ناخودآگاه تون فکر کنید و اگر کسی رو می شناسید که اون هم درگیر این مشکل است براش این مطلب رو بفرستید. به امید سلامت روح و روان و جسم همه شما عزیزانم. دو تا از عکاسی های اخیرم رو اینجا به یادگار میگذارم تا شما تشخیص بدید من هنرمند بودم یا نه اما بدونید اینکه شما عکسهام رو تایید کنید یا نه برام مهم هست اما تاثیری بر مسیر زندگی و لذت من از عکاسی نداره :)شغال طلایی در جنگلهای هیرکانیکلوت های زیبا در دشت لوتسعید هادی پور 1 بهمن 1400 - رشت