آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا میکرد

بسم الله الرحمن الرحیماین روزها که بحث قرارداد جدید دولت با جمهوری خلق چین بسیار داغ است بد نیست نگاهی به آخرین قرارداد بزرگ خارجی کشور بیندازیم.برجام که مخفف برنامه جامع اقدام مشترک است تا چند ماه دیگر شش سالگی خود را می بیند ولی بعید است بخواهد برای تولد شش سالگی خود جشن تولدی برگزار کند ، چند روز پیش بود که آقای ظریف با اینکه عدم کارآمدی و عدم سودمندی برجام بر همگان واضح شده و این خورشید تابان رو به تیرگی نهاده، زمانی که در مجلس شورای اسلامی حاضر شد مجددا برجام را یک سند افتخار ملی دانست !! اما حقیقتا دستاورد برجام برای کشور ما چه بوده است.همانطور که احتمالا می‌دانید ایران در این توافقنامه متعهد شد که بسیاری از فعالیت های هسته ای خود را با مدت هایی نسبتا طولانی ،مثلا 15 ساله ، متوقف و یا محدود کند و در عوض یکی از بهانه‌های تحریمی را آمریکا و شورای امنیت سازمان ملل بگیرد و یکسری تحریم ها که مربوط به برنامه های هسته‌ای ایران است لغو شود. رییس جمهور کشورمان در نطقی پس از تصویب برجام از برداشته شدن دفعی تمام تحریم‌ها خبر می‌دهد . درحالی که اوباما ، ریاست جمهوری وقت آمریکا ، از اقدامی تدریجی و آنهم برای برداشته شدن برخی تحریم‌ها سخن می‌گوید و بیان می‌کند تحریم‌های دیگر ایران همچنان پابرجا خواهند بود مثلا تحریم های مربوط به فعالیت های موشکی ایران .در عمل چیزی که اتفاق افتاد این بود که ایران تقریبا به صورت دفعی تمام تعهدات خود را انجام داد و خود را مختارانه در اختیار شدید‌ترین بازرسی های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار داد و در عوض یکسری از تحریم ها به حالت تعلیق درامد ، بله حالت تعلیقی که برکناری فرق میکرد. تا اینجای کار و تصویب و اجرای برجام تقریبا دولت کارویژه خود را مسئله مذاکره با 1+5 تعریف میکند و تقریبا همه فعالیت های دیگر خود را متوقف و منوط بر اجرای برجام میکند و در اظهار نظری عجیب آب خوردن مردم را هم به برجام گره میزنداما پس از روی کار آمدن دولت ترامپ در ایالات متحده، آمریکا به بهانه اینکه رژیم صهیونیستی گزارش کرده است که ایران هیچگاه پایبند تعهدات خود نبوده است از توافقنامه خارج شد، این ادعا در شرایطی مطرح شد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها پایبندی ایران به توافقات را تایید کرده بود ، پس از خارج شدن آمریکا از برجام تحریم های این کشور علیه کشورمان حتی شدید تر از پیش مجددا اعمال شد تاجایی که برخی کارشناسان این نظام جدید تحریمی علیه کشورمان را شدیدترین و سختگیرانه ترین نظام تحریمی در طول تاریخ می‌دانند.پس از خروج آمریکا از برجام ایران به سایر کشور‌های 1+5 و اتحادیه اروپا مهلتی داد تا پایبندی خویش به برجام را اثبات کنند و سازوکاری موسوم به اینستکس را عملیاتی کنند، این سازوکار که برای انجام مبادلات غیردلاری بین ایران و اروپا طراحی شده بود در تاریخ هفتم تیرماه 1398 با اعلام عباس عراقچی عملیاتی شد . محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی درباره اینستکس معتقد است که با این سازوکار عملا امکان گسترده ای برای ایران به وجود نیامده است و تنها هدف این است که شرکت هایی که با ایران کار میکنند متضرر نشوند . در حقیقت اروپا هم در دوگانه بین ایران و آمریکا عملا طرف آمریکا را گرفته است و در برجام کاری نمیکند اما گویی دولت که آمال و آرزوهای خود را بربادرفته می‌بیند تاچندی پیش سعی میکرد تا جسم بی رمق و مرده برجام را با نفس مسیحایی اروپا زنده کند که در این زمینه هم موفق نبوده استآنچه تا اینجا گفته شد مختصری از تاریخچه برجام بود ، اما ایراد اصلی برجام کجا بود که به موفقیت منجر نشد؟مهمترین ایراد برجام که باعث میشود آنرا توافقنامه ای بد بنامیم این است که تمام فعالیت های کشور به خصوص اقتصاد کشور منوط شده به تصمیم کشوری بیگانه که خب منطقا با ما تعارض منافع دارد ، فارق از اینکه کدام کشور یا کشور ها هستند که تمام فعالیت های ما به آن متوقف میشود و همچنین فارق از اینکه احتمال موفقیت در توافقنامه چقدر است ، وابسته کردن تمام امور به کشور بیگانه چه متخاصم و چه دوست کار غلطی است و این غلط بودن جایی واضح میشود که تعارض منافعی بین کشور ها به وجود آید که خب قطعا کشور ثانی منافع خود را رها نمیکند و به توافق پایبند باشد چه رسد به اینکه آن کشور آمریکایی باشد که با جمهوری اسلامی ایران تعارض منافعی بنیادین دارد و هیچگاه دلسوز ایران و مردم ایران نبوده است.این صحبت به این معنا نیست که ما نباید مذاکره کنیم خیر اتفاقا مذاکره یکی از بهترین راه های حل مشکلات کشور است ولی به شرطی که تمام فعالیت های کشور منوط به مذاکره نشود و درونگرایی و نگاه به داخل و توجه به تولید به عنوان کلیدواژه رشد و توسعه تقویت شوند و راه حل مسائل اساسی کشور دست بیگانگان نیفتد که هرگاه که آنها اراداه کردند کشور به فلاکت بیفتد همچنین اگر کشوری قوی بود از هر نظری قدرت چانه زنی بسیار بالاتری در مذاکرات خواهد داشت و میتواند اولا توافقنامه بهتری امضا کند ثانیا طرف مقابل را بیشتر ملزم به پایبندی کند.حال دولت در اواخر عمر خویش و پس شکست برجام اصلا خوب نیست اما گویی نمی‌خواهد اشتباهات خود را بپذیرد و درصدد جبران برآید و در این اوضاع سخن از توافقنامه ای مجدد میکند اینبار با چین و با دو سوال اساسی از طرف مردم روبه‌روست اول اینکه چه تضمینی وجود دارد که این توافق هم مثل برجام نشود و سوال دوم هم اینکه چرا با وجود توانایی تولید و رشد با استفاده از ظرفیت های متعدد کشورمان بازهم دولت سعی دارد مشکلات اساسی کشور از خارج از کشور حل شوند و حتی در صورت موفق بودن این قرارداد آیا میتوان گفت قرارداد خوبی امضا کردیم یا ظرفیت های اساسی کشورمان را به هدر دادیم؟ ظرفیت هایی که مهمترین آنها فکر و اندیشه و قدرت حل مشکل جوانان این کشور است به هرحال باید صبر کرد و دید.آدرس کانال نشریه میدان انقلاب : ? @enqelabsq