رفتن ایرج نزد برادران (بخش دوم) - شاهنامه فردوسی

سلام ... من سارا هستم ... علاقه‌مند به تاریخ و ادبیات و هنر ... چند وقتیه که شاهنامه می‌خونم و از اونجایی که برای پیدا کردن معنی کلمات و ابیات دچار مشکل میشم، می‌خوام هرچی پیدا می‌کنم رو اینجا برای شما بنویسم. فقط این رو بگم که من تخصصی توی تفسیر شاهنامه ندارم و نتیجه‌ی جستجوهام رو اینجا می‌نویسم. پس لطفا اگر نکات بیشتری می‌دونستید یا اشتباهی توی متن‌هام بود، برام بنویسید تا اصلاح کنم.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (رفتن ایرج نزد برادران - بخش 1)، اینجا کلیک کنید.چو تنگ اندر آمد به نزدیکشان ... نبود آگه از رای تاریکشانپذیره شدندش به آیین خویش ... سپه سربسر باز بردند پیشچو دیدند روی برادر به مهر ... یکی تازه‌تر برگشادند چهردو پرخاشجوی با یکی نیک خوی ... گرفتند پرسش نه بر آرزویدو دل پر ز کینه یکی دل به جای ... برفتند هر سه به پرده سرایبه ایرج نگه کرد یکسر سپاه ... که او بد سزاوار تخت و کلاهبی‌آرامشان شد دل از مهر او ... دل از مهر و دیده پر از چهر اوسپاه پراگنده شد جفت جفت ... همه نام ایرج بد اندر نهفتکه هست این سزاوار شاهنشهی ... جز این را نزیبد کلاه مهیبه لشکر نگه کرد سلم از کران ... سرش گشت از کار لشکر گرانبه لشگرگه آمد دلی پر ز کین ... جگر پر ز خون ابروان پر ز چینسراپرده پرداخت از انجمن ... خود و تور بنشست با رای زنسخن شد پژوهنده از هردری ... ز شاهی و از تاج هر کشوریبه تور از میان سخن سلم گفت ... که یک یک سپاه از چه گشتند جفتبه هنگامهٔ بازگشتن ز راه ... نکردی همانا به لشکر نگاهسپاه دو شاه از پذیره شدن ... دگر بود و دیگر به بازآمدنکه چندان کجا راه بگذاشتند ... یکی چشم از ایرج نه برداشتنداز ایران دلم خود به دو نیم بود ... به اندیشه اندیشگان برفزودسپاه دو کشور چو کردم نگاه ... از این پس جز او را نخوانند شاهاگر بیخ او نگسلانی ز جای ... ز تخت بلندت کشد زیر پایبرین گونه از جای برخاستند ... همه شب همی چاره آراستندداستان بخش دوم:ایرج می‌رسد و برادران با سپاهی به استقبالش می‌روند. سپاهیان با دیدن ایرج، دل به مهر او می‌بندند و می‌گویند که فقط او سزاوار پادشاهی است.سلم سخنان سپاهیان را می‌شنود و دلش بیشتر پر از کینه می‌شود. سراغ تور می‌رود و می‌گوید حالا علاوه بر پدر، سپاهیان خودمان هم طرف ایرج هستند، اگر او را نکشیم سرزمین‌هایمان را از چنگمان درمی‌آورد.معنی ابیات شعر رفتن ایرج نزد برادرانچو تنگ اندر آمد به نزدیکشان ... نبود آگه از رای تاریکشانایرج به نزدیک برادران آمد و از نقشه‌ی شومشان آگاهی نداشت.تنگ اندر آمدن: نزدیک شدنپذیره شدندش به آیین خویش ... سپه سربسر باز بردند پیشچو دیدند روی برادر به مهر ... یکی تازه‌تر برگشادند چهربا سپاهیان به استقبالش رفتند و بر طبق رسم و رسوم از برادر مهربانشان استقبال کردند. آن‌ها وقتی چهره‌ی پر از مهرِ برادر را دیدند، کمی نرم شدند و مجبورا خودشان را گشاده‌رو نشان دادند.سربه‌سر: همگیدو پرخاشجوی با یکی نیک خوی ... گرفتند پرسش نه بر آرزویدو دل پر ز کینه یکی دل به جای ... برفتند هر سه به پرده سرایدو برادر پرخاشگر ناچار با برادر مهربانشان صحبت کردند و بعد به چادری رفتند تا دیدار تازه کنند.نه بر آرزوی: نه از روی صمیمیتبه ایرج نگه کرد یکسر سپاه ... که او بُد سزاوارِ تخت و کلاهبی‌آرامشان شد دل از مهر او ... دل از مهر و دیده پر از چهر اوسپاه سلم و تو به ایرج نگاه کردند و مهر او به دلشان افتاد.سپاه پراگنده شد جفتْ جفت ... همه نام ایرج بُد اندر نهفتکه هست این سزاوار شاهنشهی ... جز این را نَزیبَد کلاه مهیبا هم متعهد شدند (جفت‌جفت کنار هم قرار گرفتند) و می‌گفتند که ایرج شایسته‌ی پادشاهی است و کسی جز او نباید کلاه پادشاهی بر سر بگذارد.به لشکر نگه کرد سلم از کران ... سرش گشت از کار لشکر گرانسلم پنهانی به لشگر نگاه کرد و صحبت‌هایشان را شنید و عصبانی شد.نگاه کردن از کران: کنایه از پنهانی نگاه کردنبه لشگرگه آمد دلی پر ز کین ... جگر پر ز خون ابروان پر ز چیندلش پر از کینه بود و با اخم به لشگرگاه برگشت.سراپرده پرداخت از انجمن ... خود و تور بنشست با رایْ زنسخن شد پژوهنده از هردری ... ز شاهی و از تاج هر کشوریاو خلوتی ایجاد کرد و با تور به گفتگو نشستند و از هر دری صحبت کردند.پرداختن: خالی کردن (دورشان را خالی کردند و خلوتی ساختند)به تور از میانِ سخن سلم گفت ... که یکْ یک سپاه از چه گشتند جفتوسط‌های صحبتشان بود که سلم به تور گفت: متوجه شدی سپاهیان چطور متحد شدند؟به هنگامهٔ بازگشتن ز راه ... نکردی همانا به لشکر نگاهوقتی داشتیم به اینجا برمی‌گشتیم، به لشگرت توجه نکردی؟سپاهِ دو شاه از پذیره شدن ... دگر بود و دیگر به بازآمدنکه چندان کجا راه بگذاشتند ... یکی چشم از ایرج نه برداشتندسپاهیان وقت برگشتن از استقبالِ ایرج، جور دیگری شده بودند. چشم از ایرج برنمی‌داشتند و شیفته‌ی او شده بودند.از ایران دلم خود به دو نیم بود ... به اندیشه اندیشگان برفزودمنکه دلم از بابت اینکه پدر ایران را به ایرج داد، خون بود؛ حالا با این اتفاق بیشتر به فکر فرورفته‌ام.اندیشه: نگرانیسپاه دو کشور چو کردم نگاه ... از این پس جز او را نخوانند شاهمن سپاه کشورهایمان را نگاه کردم، آن‌ها از این به بعد فقط ایرج را به پادشاهی قبول خواهند داشت.اگر بیخ او نَگْسَلانی ز جای ... ز تخت بلندت کشد زیر پایاگر او نکشی، تخت پادشاهی‌ات را از تو می‌گیرد.(ایرج در اینجا به درختی تشبیه شده که باز از بیخ و بن دربیاید و نابود شود.)برین گونه از جای برخاستند ... همه شب همی چاره آراستنداینگونه بود که آن‌ها مضظرب شدند و تمام شب به دنبال راه چاره بودند.برای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (کشته شدن ایرج بر دست برادران)، اینجا کلیک کنید.