ترمینال

یك زمستان مانده‌بود سربازي‌ام تمام شود. بعدازظهرها به كار پاره‌وقتي مشغول بودم كه درآمدش به حد حفظ بقايم بود. با آمدن پاييز از كار اخراج شدم. هيچ‌كس يك كارمند نيم‌بند‌ِ سرباز را مهره‌اي كليدي نمي‌دانست. بنابراين راحت‌تر از آن‌چه كه فكرش را بكنيد عذرم را خواستند. قبل از اخراج شدن هم به‌اندازه‌ي كافي نگران آينده كاري‌ام بودم. آيا بعد از سربازي واقعاً مي‌توانستم كار ثابت و مقبولي پيدا كنم؟ حالا، همان كار موقتي هم از دست رفته‌بود. خيلي طول نكشيد تا بفهمم وضعيتم خيلي بدتر از چيزي شده‌ كه انتظارش را مي‌كشيدم. آرزوي آن روزهايم استخدام شدن در يك شركت مهندسين مشاور به‌عنوان كارشناس پايپينگ _طراحی و مدل‌سازی لوله‌کشی واحدهای صنعتی پایپینگ نامیده می‌شود- بود. به سختي، هزينه شركت در يكي دو تا دوره آموزشي مرتبط با پايپينگ را جور كردم تا در مصاحبه‌هاي شغلي خيلي بيراهه نروم. رزومه كاري‌ام را- كه با درشت‌ترين فونت هم به يك صفحه نمي‌رسيد- براي تمام شركت‌هايي كه آگهي‌هاي استخدامي چاپ كرده‌بودند ارسال مي‌كردم. همه‌جا سرك مي‌كشيدم. اما به خاطر تجربه كاري ناچيز و تمام نشدن سربازي، تقريباً نظر هيچ كارفرمايي را جلب نمي‌كردم. اغلب در پايان همه‌ي مصاحبه‌ها اين جمله را مي‌شنيدم: "ممنون! تشريف ببريد، تماس مي‌گيريم". هر روز با ترس‌ولرز تلفن همراهم را مخفيانه به پادگان مي‌بردم كه اگر براي دعوت به مصاحبه‌اي تماس بگيرند، فرصت را از دست نداده‌باشم. دريغ از يك زنگ كه فقط بگويند "شما به درد ما نمي‌خوريد". زمستان با برفِ سنگيني ورودش را اعلام كرده‌بود. در ماه‌هاي آخر سال كمتر شركتي را مي‌شد پيدا كرد كه به دنبال جذب نيرو باشد. تقريباً دست از فرستادن رزومه كشيده‌ بودم. آرزو مي‌كردم كاش اين سه ماه به خواب زمستاني مي‌رفتم. نه خورد و خوراكي، نه استرس پيدا كردن كار، نه اجاره خانه... . اما صبح همان روز برفي، تلفن پنهان در پوتين سربازي، به لرزه در آمد. به مخفيگاه سربازها، كه نقطه‌ي كور نام داشت خزيدم و جواب دادم. بعد از پرسيدن اسمم، خانم منشي آن سوي تلفن، خط را به آقايي با صدايي خيلي سرد و جدي وصل كرد: - سلام! ما به يك كارشناس پايپينگ نياز داريم. شما ميتونيد به صورت پاره‌وقت كار كني؟ در واقع من تا انتهاي سربازي مجبور به كاركردن پاره‌وقت بودم و همه‌ي تلاشم اين بود كه بتوانم چنين كاري به دست آورم. آن لحظه خود را در مقابل بهترين پيشنهاد كاري تاريخ مي‌ديدم. با صدايي لرزان گفتم: - بله قربان. كجا و كي بايد تشريف بيارم؟ - آها! شما تشريف مياريد يا ما بيايم خدمتتون؟ اصلاً نميدانستم چه مي‌گويم. زير سايباني كه از ديد دوربين‌هاي پادگان محفوظ بود قدم‌رو مي‌رفتم. ته ‌سيگارهاي روي زمين را زير پوتين فشار مي‌دادم و كاغذ روي فيلتر سيگارها را با يك چرخش نود درجه‌اي پنجه، از فيلتر جدا مي‌كردم. - ببخشيد بنده ميام خدمتتون. آدرس رو لطف مي‌فرماييد؟ - ميدان ونك، خيابان بيژن... فردا ساعت سه‌و‌نيم منتظر شما هستيم. كاغذ و خودكاري همرام نبود. آدرس را كه مي‌خواند من هم يك‌طوري تكرارش مي‌كردم كه فكر كند يادداشت مي‌كنم. تا رسيدن به اولين كاغذ و خودكار، صد بار تكرارش كردم مبادا پلاك يا نام كوچه را فراموش كنم. فردا مملو از بيم و اميد زودتر از زمان مصاحبه خودم را به آدرسي كه گفته‌بودند رساندم. مقابل ساختمان چهار طبقه‌اي ايستادم كه بعداً فهميدم دفتر مهندسي يك شركت مشاور است. وارد شدم و خودم را به منشي شركت معرفي كردم. گفت ديروز يكي از مديران ارشد شركت با من صحبت كرده‌است و من را به اتاقش در طبقه‌ي همكف راهنمايي كرد. يك نفر ديگر هم توي اتاق مشغول بالا و پايين كردن رزومه‌ي نيم صفحه‌اي من بود كه خودش را مدير مهندسي شركت معرفي‌كرد. هر دو ايام جواني را پشت سر گذاشته بودند و نگاه سرد و بي‌حوصله‌شان، از سخت‌گيري و جديت خيلي زيادي خبر مي‌داد. بعد از يك سلام و احوال‌پرسي مختصر، مدير مهندسي رزومه‌ي من را روي ميز گذاشت و سر صحبت را با اين سئوال باز كرد: - خوب! بگو ببينم مساحت لوله را چطوري حساب مي‌كنند؟ سطح سئوال با جديتي كه در چهره‌اش موج مي‌زد جور در نمي‌آمد. اين چه سئوالي بود. قصد دارند من رو دست بندازند يا واقعاً موضوع جدي بود. شايد از پرسش‌هاي آسان شروع مي‌كردند و يواش يواش بحث حرفه‌اي مي‌شد. - مساحت؟ خوب معلومه لوله دايره‌اس. مساحت دايره هم ميشه قُطر به توان دو، تقسيم بر چهار، ضرب در سه‌عددصحيح‌وچهارده. لبخندي بر چهره سردش نشست و با نگاهي معني‌دار به همكارش گفت:- خوب خدا رو شكر لااقل ميدونه لوله گِرده. همكارش، از پنجره بارش برف را نگاه مي‌كرد و به‌نظر مي‌رسيد خيلي علاقه‌اي به‌شركت در بحث ما ندارد. چشم‌هايش را تنگ كرد و لب‌هايش، انگار كه لبخندي زده‌باشد، از هم باز شد و از وسط سبيل پرپشتش دود پيپش را بيرون داد. خواست حرفي بزند، شايد خاطره‌اي، اما سرفه امانش نداد. واقعاً فكر مي‌كردند من اين‌قدر در زمينه پايپينگ جاهلم!!؟ خيلي دوست داشتم من هم يك بامزگي از خودم نشان بدهم. منتظر بودم تا درحين بحث و مصاحبه، حسابي شيرين‌زباني كنم كه اي‌كاش نمي‌كردم. از اول مصاحبه يك نقشه پايپينگ ‌بزرگ روي ميزي كه بين ما بود توجه من را جلب كرده بود. داشتم تصور مي‌كردم يك روز من هم از اين نقشه ها مي‌كشم و... ناگهان در بين سئوال‌هاي جورواجوري كه بي‌وقفه مي‌پرسيد گفت: - ميتوني بگي اين نقشه چيه؟ يواشكي به پايين نقشه نگاهي انداختم. به انگليسي نوشته شده‌بود ترمينال شيراز. ظاهراً نقشه مربوط به طرح توسعه پايانه (ترمينال) نفتي پالايشگاه شيراز بود. اما اين را الان مي‌دانم و آن موقع اسم نقشه براي من عجيب بود. ترمينال؟ يعني چي؟ مگه اين‌ها نگفته‌بودند ما مشاور صنايع نفت‌و‌گاز هستيم. پس چرا ترمينال-به خيال من ترمينال اتوبوس‌راني- طراحي مي‌كنند؟ مگر براي ترمينال هم نقشه پايپينگ مي‌كِشند؟ يا شايد اين‌ها شركت خيلي ضعيفي هستند و هركاري به تورشون بيافته قبول مي‌كنند؟ اون فرصت طلايي كه منتظر بودم خودم رو نشان بدهم به دست آمده‌بود. نفس عميقي را كه حبس كرده‌بودم بيرون دادم. گوشه نقشه از نفسم لرزشي كرد و گفتم: - بــله، كاملاً مشخصه. نقشه پايپينگ‌و‌جانمايي ترمينال شيرازه. خبر نداشتم شركت‌هاي مشاور نفت‌وگاز، ترمينال اتوبوسراني هم طراحي مي‌كنند. حالا ترمينال برون شهريه يا اتوبوسراني شيراز و حومه؟ هنگام اين دُرافشاني، پوزخندي فاتحانه برلب و نگاهي سرسري بر نقشه داشتم. اما سرم را كه بالا گرفتم فهميدم يك جاي كار بدجوري لنگ مي‌زند. دو جفت چشم‌ِ وحشت‌زده به من زل زده بودند. آرزو مي‌كردم زمان متوقف مي‌ماند تا بدون اينكه حرف ديگري ردوبدل شود و شاهكارهاي بيشتري خلق كنم، پا به فرار بگذارم. جز صداي برف هيچ صداي ديگري در اتاق شنيده نمي‌شد. دوست داشتم به‌جاي اون نقشه پر از خط و شكل و شماره، برف سفيد پشت پنجره روي ميز هم مي‌باريد و من صورتم را تا بناگوش در برف فرو مي‌بردم.شايد از التهابي كه در يك آن دچارش شده‌بودم كم مي‌كرد. نمي‌دانم چقدر طول كشيد تا سكوت شكسته شد. آماده شنيدن هر چيزي بودم. بعد از گذشت نوزده‌سال، تكرار اين ماجرا در خاطرم باعث مي‌شود شانه‌هايم به تنم سنگيني‌كنند. - خوب پس به غير از آشنايي با لوله چيزهاي ديگه‌اي هم بلدي؟ - شرمنده! من فكر كردم..... ببخشيد..... - خوب! پسر جان چند سالته؟ - بیست‌ویک سال. خجالت‌آورترين لحظات زندگي‌ام تا آن روز را پشت سر مي‌گذاشتم. خون به‌صورت و گوش‌هايم دويده بود. خيلي به اين كار و پولش احتياج داشتم. ولي خودم همه چيز را نابود كرده بودم. - سربازيت كي تموم ميشه؟ - سه ماه ديگه. - تو اين سه ماه ميتوني بعدازظهرها چند ساعتي بيايي پيش ما؟ هم كار ياد مي‌گيري هم شايد تونستي در انجام يه بخشي از كارهاي اين‌جا كمك كني. - اگه كاري از دستم بر بياد خوشحال مي‌شم. اين بار نگفتند تشريف ببريد با شما تماس ميگيريم.- از فردا ميتوني بياي؟- فــردا؟ - چيه، نميتوني؟ - نه! نه! حتماً مي‌آم. در خدمت شما هستم. .... و اين‌گونه شد كه از فرداي آن روز در همان ساختمان چهارطبقه كارم، و البته آموختن، را با نقشه پايپينگ ترمينال شيراز شروع كردم.