کولونوسکوپی چیست؟ چگونه انجام می شود؟

کولونوسکوپی چیست؟ کولونوسکوپی روشی برای معاینه ی دقیق بخش انتهای روده ها (کولون و رکتوم) و بررسی روده از نظر ناهنجاری ها است. با استفاده از این روش میتوان جداره ی روده ها را به طور کامل و با دقت بالایی بررسی نمود.برای انجام این آزمایش، یک لوله انعطاف پذیر، باریک و نرم به نام کولونوسکوپ از طریق مقعد وارد بخش انتهایی روده بزرگ یا همان رکتوم میشود. این لوله دارای نور و دوربین است و تصاویری را به مانیتور پزشک ارسال میکند تا بتواند داخل روده را از نظر هر نوع اختلالی به طور کامل بررسی نماید.این آزمایش به جهت تشخیص و درمان بیماری ها انجام میشود. زیرا کولونوسکوپی علاوه بر دوربین، دارای تجهیزاتی است که می تواند از روده نمونه برداری و یا حتی پولیپ های روده را از بین ببرد.قطر لوله کولونوسکوپی به اندازه یک انگشت و طول آن حدود ۲۰ سانت است.اگر مشکلاتی از قبیل پولیپ روده، وجود خون در مدفوع ، سرطان روده و انواع تغییرات اجابت مزاج وجود دارد، می توان به وسیله ی کولونوسکوپی به راحتی تشخیص داد و درمان سریع آن را آغاز نمود.هدف از انجام کولونوسکوپیپزشک ممکن است کولونوسکوپی را برای موارد زیر توصیه کند:علائم و نشانه های روده را بررسی کند. کولونوسکوپی می تواند به پزشک کمک کند تا علل احتمالی درد شکم، خونریزی مقعدی، یبوست مزمن، اسهال مزمن و سایر مشکلات روده را بررسی کند.غربالگری سرطان روده بزرگ، اگر سن شما ۵۰ سال یا بیشتر است و در معرض ​​خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ باشید. اگر به غیر از سن هیچ یک از فاکتور خطر سرطان روده بزرگ نداشته باشید، ممکن است پزشک کولونوسکوپی را هر ۱۰ سال یا گاهی زودتر برای غربالگری سرطان روده بزرگ توصیه کند.به دنبال پولیپ بیشتر باشید. اگر قبلا پولیپ داشته اید، پزشک ممکن است کولونوسکوپی بعدی را برای جستجو و برداشتن پولیپ ها توصیه کند. این کار برای کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ انجام می شود.کولونوسکوپی می تواند پولیپ های کوچکتر از یک میلی متر را حذف کند. هنگامی که پولیپ ها برداشته می شوند، می توان آنها را با کمک میکروسکوپ بررسی کرد تا مشخص شود که آیا آنها پیش سرطانی هستند یا خیر. ممکن است ۱۵ سال یا حتی بیشتر طول بکشد تا پولیپ به سرطان تبدیل شود.به نقل از wikipedia.orgچه افرادی نیاز به کولونوسکوپی دارند؟با ماشینی شدن جوامع امروزی، کاهش تحرک و رژیم های غذایی چرب و ناسالم و عاری از فیبر متاسفانه آمار انواع بیماری های گوارشی از جمله سرطان روده به شدت افزایش پیدا کرده است و از آنجایی که افراد سالخورده در برابر چنین بیماری هایی به مراتب آسیب پذیر ترند توصیه می شود نسبت به انجام کولونوسکوپی در دوره های ۱۰ ساله اقدام کنند.انجام کولونوسکوپی برای افراد زیر توصیه می شود:افرادی که در سال های پس از ۵۰ زندگی خود به سر می برند.افرادی که در خانواده ی درجه ۱ آنها سابقه ای از بیماری های گوارشی، بیماری های التهابی روده، پولیپ روده و سرطان روده وجود دارد.افرادی که متوجه تغییرات اجابت مزاج خود به صورت دوره ای و متناوب شده اند. مانند وجود اسهال و یبوست های مکرر و مزمن که قبلا وجود نداشته است و به درمان هم پاسخ نمی دهند.بررسی علت بیماری بواسیر و شقاقافرادی که همراه با مدفوع خود خون مشاهده می کنند.افرادی که مشکوک به علائم سرطان روده بزرگ هستند.افرادی که علائم بیماری های التهابی روده در آنها مشاهده می شود.افرادی که با کاهش وزن ناگهانی روبرو شده اند.افرادی که باید از بافت کولون آنها بیوپسی گرفته شود.افرادی که به پولیپ روده مبتلا شده اند، با کمک آندوسکوپی می توان پولیپ ها را تشخیص داد و از روده خارج کرد.علائمی که نشان می دهد باید کولونوسکوپی انجام دهید :خونریزی از رکتوم.تغییر در عادات روده از جمله مدفوع شل (اسهال) یبوست یا باریکتر از مدفوع معمولی.درد شکم.احساس می کنید روده شما به طور کامل تخلیه نمی شود.درد یا گرفتگی معده، نفخ.کاهش وزن ناگهانی.برای انجام کولونوسکوپی به چه پزشکی مراجعه کنیم؟بیماران باید در مرحله اولیه جهت تشخیص اولیه بیماری به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنند. در مرحله ی بعد و در صورت لزوم متخصص داخلی بیمار به متخصص گوارش و یا متخصص آندوسکوپی ارجاع میدهد.آمادگی قبل از کولونوسکوپیبرای انجام کولونوسکوپی قبل از هر چیزی باید روده ها به طور کامل خالی و تمیز باشد تا بتوان تصاویر مورد نیاز را به طور دقیق تهیه کرد. به همین منظور باید ۲ روز قبل از انجام کولونوسکوپی، رژیم غذایی سرشار از مایعات را آغاز نمایید تا روده های شما به طور طبیعی و کامل خالی شود. البته می توانید از پودرهایی که به این منظور وجود دارند یا از روغن کرچک هم برای تمیز کردن روده های خود استفاده کنید.اگر روده ی شما به طور کامل تخلیه نشد، می توانید از شیاف و ملین های قوی هم استفاده کنید تا تمامی محتویات داخل آن به طور کامل تخلیه شود. در نظر داشته باشید بهتر است که روند آماده سازی روده های خود را برای انجام کولونوسکوپی تحت نظر پزشک انجام دهید. زیرا اگر ذره ای مدفوع در روده های شما وجود داشته باشد، تصاویر کولونوسکوپی وضوح لازم را نخواهند داشت و شما باید مجددا کولونوسکوپی را تکرار نمایید.اگر از داروهای رقیق کننده ی خون مانند آسپرین، مکمل های غذایی حاوی آهن، داروهای یا داروی دیابت استفاده می کنید، حتما قبل از انجام کولونوسکوپی به پزشک خود اطلاع دهید. زیرا می تواند برای شما دردسر ساز باشد و منجر به خونریزی گردد. پزشک معمولاً از بیمار میخواهد مصرف داروهای دقیق کننده خون را از ۷ الی ۱۴ روز قبل متوقف نماید.اگر هر یک ار شرایط زیر را دارید، قبل از کولونوسکوپی پزشک را در جریان قرار دهید:باردار هستید.اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده میکنید.اگر نسبت به داروهای بیحسی حساسیت دارید.انجام پرتونگاری یا تنقیه با باریم، ظرف ۴ روز گذشتهکولونوسکوپی چگونه انجام میشود؟مراحل آزمایش کولونوسکوپی به این شرح است:بیمار باید لباس مخصوص این آزمایش را با لباسهای خود جایگزین نماید.بیمار باید به سمت پهلوی چپ روی تخت مخصوص دراز بکشد و زانو های خود را به سمت شکم به داخل ببرد.قبل از آغاز انجام کولونوسکوپی تزریق مایعات وریدی ( سرم ) و داروهای آرام بخش انجام می شود تا بیمار در شرایط آرام تری قرار داشته باشید. میزان نبض، فشار خون و تنفس توسط دستگاه به طور مرتب چک می شود.در این مرحله توسط وسیله ای به نام اسکوپ مقداری هوا وارد روده ها میشود، این کار به مشاهده دقیق تر روده ها کمک میکند. ممکن است بعد از این مرحله در شکم احساس فشار و یا نیاز به اجابت مزاج داشته باشید.در این مرحله دستگاه کولونوسکوپ وارد مقعد میشود. این دستگاه یک لوله ی بسیار باریک و فوق العاده انعطاف پذیر ساخته شده است که در قسمت سر آن دوربینی بسیار کوچک قرار گرفته است و می تواند تصاویری بسیار دقیق و واضح همانند میکروسکوپ به ما ارائه دهد. این لوله بیش از ⅕ سانتی متر طول دارد و به راحتی می تواند در روده حرکت کند و تصاویر را به طور همزمان بر روی مانیتور دستگاه نشان دهد.در صورت لزوم، پزشک با وسیله ای مخصوص از روده یا پولیپ ها نمونه برداری میکند.تمامی این مراحل در طی ۲۰ الی ۴۰ دقیقه طول میکشد.مراقبت های بعد از کولونوسکوپیبعد از انجام این آزمایش نکات زیر را رعایت نمایید:پس از انجام کولونوسکوپی شما ۱ الی ۲ ساعت باید تحت نظر پزشک باشید تا تاثیر داروها به طور کامل از بین برود و هوشیاری شما به وضعیت عادی و طبیعی خود باز گردد.بهتر است بعد از انجام آزمایش از رانندگی پرهیز کرده و به منزل بازگشته و استراحت کنید.اگر پزشک پولیپ ها را از بین برده و یا نمونه برداری انجام شده باشد، ممکن است خونریزی مقعدی اندکی وجود داشته باشد. نفخ و یا تهوع بعد از انجام آزمایش طبیعی است. برای رفع این مشکلات پیاده روی توصیه میشود.در صورتی که طی کولونوسکوپی شما پزشک اقدام به نمونه گیری یا برداشتن پولیپ های روده ی شما نموده است باید تا چندین روز رژیم غذایی خاصی را تحت نظر پزشک آغاز کنید و فعالیت های خود را کمی محدود تر نمایید.عوارض کولونوسکوپیاین آزمایش خطرات خاصی را ندارد، و به ندرت می تواند باعث مشکل خاصی شود. اما در برخی موارد بیماران بعد از انجام کولونوسکوپی ممکن است، دچار مشکلات زیر شوند :واکنش بدن به داروی بی حسیخونریزی از بخشی از روده که نمونه برداری بر روی آن انجام شده است.به ندرت، سوراخ شدن دیواره روده بزرگ ( راست روده)سرگیجهاستفراغتبباد کردن و سفت شدن شکم