شعورزدایی در سیاست خارجی ، برجام و ظریف!

دکتر علی باقری، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مذاکره‌کننده‌ی ارشد کشورمان دیروز در یک سخنرانی، از مفهومی تحت عنوان «شعورزدایی در سیاست خارجی» سخن گفت که اثر تخریبی برابر و حتی بیشتری از «شعارزدگی در سیاست خارجی» دارد.ظریفنگاهی به ساختار دستگاه و رویکرد دیپلماسی کشورمان در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی نشان می‌دهد که این دو گزاره همیشه به عنوان عامل آسیب‌زننده به رویکرد عقلانی در مسیر سیاست خارجی حضور داشته‌اند و از تامین منافع ملی، جلوگیری کرده‌اند؛ از پذیرش گفتگوهای انتقادی با اروپا در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی و نحوه‌ی مذاکرات هسته‌‌ای در دولت محمد خاتمی تا عدم تلاش برای جلوگیری از صدور قطعنامه‌های شورای امنیت در دولت محمود احمدی‌نژاد تا تصویب و نحوه‌ی اجرای برجام در دولت حسن روحانی.درباره‌ی شعارزدگی، در سال‌های اخیر مطالب زیادی مطرح شده اما «شعورزدایی» چیست و چگونه منافع ملی را تحت تاثیر قرار می‌دهد؟شاید یکی از بهترین عرصه‌های نمایش این مفهوم، همان فایل صوتی جنجالی باشد که سال گذشته از گفتگوی دکتر محمدجواد ظریف منتشر شد و بنیادهای نظری اتخاذ این رویکرد را از زبان یکی از تئوریسین‌های آن مطرح کرد. این به معنای توهین به شخص جناب ظریف و یا اندیشه‌های وی نیست؛ بلکه با توجه به اینکه برخی از نظریات در علم روابط بین‌الملل، ذیل دسته‌بندیِ «خردگرایانه» تعریف می‌شوند و تاکید وزیر امور خارجه سابق کشورمان بر «عدم اعتقاد به رئالیسم در روابط بین‌الملل»، می‌توان نوع نگاه حاکم بر دستگاه دیپلماسی ایران در دولت سابق را در راستای همین مفهوم تعریف کرد.اما این مساله صرفا محدود به دوران وزارت جناب دکتر ظریف نیست و با توجه به نقش پررنگ ایشان در سازماندهی و ساختارسازی وزارت امور خارجه از ابتدای انقلاب، می‌توان حکمرانی اندیشه‌ی «شعورزدایی» بر رویکرد خارجی دستگاه دیپلماسی را در همین مسیر ارزیابی کرد.دکتر ظریف در سال‌های منتهی به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، در دانشگاه دنور مشغول تحصیل در مقطع دکتری بوده و یکی از اساتید مطرح وی در دانشگاه، پدر مادلین آلبرایت، وزیر امور خارجه اسبق این کشور بوده است. فضای حاکم بر نظریات علم روابط بین‌الملل در آن زمان، به قدری «لیبرال‌پسندانه» بوده که تاثیر خود را بر روی نگاه دکتر طریف نیز به طور کامل اعمال کرده است.برای درک آن فضا، فقط کافیست به عنوان یک نمونه به مقاله‌ی بسیار معروف «فرانسیس فوکویاما»، نظریه‌پرداز آمریکایی در آن زمان اشاره کنیم که خبر از پایان اندیشه‌ورزی انسان در سیاست می‌داد و لیبرال دموکراسی را اندیشه‌ی پایانی بشر نامید. طبیعی است در چنین فضایی، نوع نگاه دکتر ظریف که در حال کسب مدرک دکتری در یک دانشگاه آمریکایی بوده، تا چه اندازه دور از «رئالیسم» و حل شده در «لیبرالیسم» است.امضای کری تضمین است - برجام - ظریف - مذاکره - اصلاح طلبان - دولت روحانی ?امضایکریتضمیناست این مساله زمانی شکل حادتری به خود می‌گیرد که شخص آقای وزیر، تفاوت موقعیت جغرافیایی را نیز نادیده بگیرد و به دنبال تحویز نسخه‌ی اسکاندیناوی برای غرب آسیا باشد.این، همان دوری از نظریات «خِرَدگرا» در روابط بین‌الملل یا به تعبیر دکتر باقری، «شعورزدایی» از دیپلماسی ایران است که تاکنون نیز آسیب‌های فراوانی به منافع ملی کشورمان وارد کرده است.دکتر مهدی خانعلی زادهمطالب مرتبط | Related Posts:خط مشترک اصلاح‌طلبان و ضدانقلاب علیه منافع ملی/ چرا اصلاح‌طلبان دروغ می‌گویند؟تفکر آبگوشت بزباش چگونه مانع اشتغال ۱۰ هزار ایرانی شد؟/ ماجرای نفتکش‌های کاغذی و پیش پرداخت دولت قبل به کره‌‌ جنوبیگاف بزرگ ظریف و عراقچی در وین ۶ چه بود؟ +جزئیاتآب سرد رسانه آمریکایی روی سر بزک‌کنندگان برجام/بازی اصلاح‌طلبان در پروژه ضدایرانی آمریکا و اسرائیل