کدام زبان برنامه نویسی برای شروع بهتر است؟

به لطف اینترنت، امروزه همه افراد دنیا می‌توانند به منابع آموزشی در کلاس جهانی که در اینترنت موجود است، فارغ از سن، جنسیت، محل زندگی و دیگر عوامل تبعیض‌آمیز، دسترسی داشته باشند. بسیاری از علاقه‌مندان به فراگیری برنامه‌نویسی نیز مانند دیگر افراد، از منابع آنلاین آموزشی برای فراگیری مهارت برنامه‌نویسی استفاده می‌کنند. یکی از انگیزه‌های اصلی این افراد، گام نهادن در زمینه شغلی پردرآمد و جذاب برنامه‌نویسی محسوب می‌شود.اما، برای کسی که قصد دارد به یک «توسعه‌دهنده نرم‌افزار» (Software Developer) مبدل شود، در ابتدای راه این پرسش مطرح است که: «چه زبان برنامه‌نویسی بیاموزم؟». این سوال، به ویژه برای افرادی مطرح می‌شود که برای اولین بار قصد دارند یک زبان برنامه‌نویسی را به طور جدی بیاموزند. هر جستجوی اینترنتی منجر به رسیدن به مقالات، نوشته‌ها، ویدئوها و حتی پادکست‌های متعدد با رویکردها و دیدگاه‌های مختلف می‌شود. اما واقعا کدام زبان برنامه‌نویسی را باید آموخت؟«آریل کاموس» (Ariel Camus) در شرکت «مایکروورس» (Microverse) که یک مدرسه برنامه‌نویسی آنلاین است فعالیت می‌کند. او می‌گوید: بسیاری از دانشجویان تمام وقت ما، پیش‌تر برای یادگیری زبان‌های گوناگون از منابع مختلف اقدام کرده‌اند، ولی هیچ‌گاه در هیچ یک از آن‌ها متخصص نشده‌اند. بهترین راه برای خروج از وضعیت بیان شده، آن است که در درجه اول بر یادگیری مفاهیم برنامه‌نویسی و سپس به طور کامل روی فراگیری یک زبان تمرکز شود. پس از سال‌ها کار با برنامه‌نویسانی از بیش از ۵۰ کشور جهان، می‌توانم به جرات بگویم فرصت‌های شغلی بیشتر و بهتر، نصیب افرادی می‌شود که به یک زبان به طور کامل مسلط هستند؛ نه افرادی که با زبان‌های متعدد آشنایی کمی دارند. شاید این صحبت بدین معنا باشد که در حوزه برنامه‌نویسی یک دریاچه کوچک اما عمیق، بهتر از اقیانوسی عظیم ولی بسیار کم عمق است. البته نباید فراموش کرد کسانی که بر مفاهیم برنامه‌نویسی و یک زبان تسلط خیلی خوبی دارند، در یادگیری دیگر زبان‌های برنامه‌نویسی نیز معمولا توانمند هستند و سریع‌تر می‌توانند یک زبان جدید را بیاموزند.اما اگر اکنون برای شما این پرسش مطرح است که روی کدام زبان برنامه‌نویسی تمرکز کنید، پیشنهاد می‌کنیم ادامه این مطلب را مطالعه کنید.یک زبان همه‌منظوره بیاموزیدبه توسعه‌دهندگان تازه‌کاری که نمی‌دانند قصد دارند به طور تخصصی در کدام زمینه برنامه‌نویسی مشغول به فعالیت شوند، توصیه می‌شوند که یک زبان «همه‌منظوره» (General Purpose) را فرا بگیرند. زیرا این نوع زبان‌ها به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند و محدود به یک دامنه خاص نیستند. در ادامه، چند زبان برنامه‌نویسی همه‌منظوره که یادگیری آن‌ها توصیه می‌شود، معرفی شده‌اند. البته، توصیه می‌شود پس از مطالعه این مطلب، حتما دو مطلب «ده زبان برنامه نویسی که باید در سال ۱۳۹۸ یاد بگیرید» و «زبان های برنامه نویسی که نباید در سال ۲۰۱۹ بیاموزید» را مطالعه کنید تا با اطمینان خاطر و کاملا مصمم، به فراگیری زبان برنامه‌نویسی مورد نظر خود بپردازید.پایتون«زبان برنامه‌نویسی پایتون» (Python Programming Language)، ساده است و «نحو» (Syntax) سرراستی دارد که آن را به زبان همه‌منظوره مناسبی برای یادگیری به طور دقیق و کامل مبدل می‌سازد. این زبان دارای ویژگی «سیستم انواع پویا» (Dynamic Type System) و مدیریت حافظه خودکار است و از چندین پارادایم برنامه‌نویسی شامل «برنامه‌نویسی شی‌گرا» (Object-Oriented Programming)، «برنامه‌نویسی تابعی» (Functional Programming) و «برنامه‌نویسی دستوری» (Imperative Programming) پشتیبانی می‌کند. برنامه‌نویسان متعددی، در بسیاری از کاربردها، از کتابخانه‌های جامع استاندارد پایتون استفاده می‌کنند.برنامه‌های کاربردی وب و دسکتاپ، سرورها، یادگیری ماشین و هوش مصنوعی، همه از پایتون استفاده می‌کنند. پایتون به طور مداوم در سال‌های اخیر صدرنشین لیست برترین زبان‌های برنامه‌نویسی بوده است و در سال ۲۰۱۸، موفق به دریافت عنوان «زبان برنامه‌نویسی سال» در شاخص تیوبی (TIOBE Programming Community Index) شد. شاخص تیوبی، میزان محبوبیت یک زبان برنامه‌نویسی در دوره زمانی مشخصی را بیان می کند. از سوی دیگر، یادگیری پایتون از طریق منابع آنلاین به راحتی امکان‌پذیر است و تعداد فرصت‌های شغلی موجود برای توسعه‌دهنده پایتون در وب‌سایت Indeed، بیش از ۶۶۰۰۰ مورد اعلام شده است (تا لحظه نگارش این مطلب).جاوا اسکریپتمطابق با نظرسنجی سالانه توسعه‌دهندگان در وب‌سایت «استک اورفلو» (Stack Overflow)، بیش از ٪۷۰ از همه توسعه‌دهندگان از «جاوا اسکریپت» (JavaScript) استفاده می‌کنند. جاوا اسکریپت یک زبان همه منظوره است که تقریبا در هر حوزه نرم‌افزاری قابل اعمال است؛ همچنین، یکی از زبان‌های فرانت-اند اصلی در وب محسوب می‌شود. جاوا اسکریپت امکان طراحی صفحات وب تعاملی را نیز فراهم می‌کند و استفاده از آن برای اغلب برنامه‌های کاربردی وب، الزامی است. جاوا اسکریپت یک زبان چند پارادایمی است و از چندین استایل برنامه‌نویسی از شی‌گرا گرفته تا تابعی را پشتیبانی می‌کند. همچنین، دایره گسترده‌ای از کتابخانه‌ها شامل مواردی برای سرورهای بک‌اند را دارا است. این زبان به قدری محبوب است که حتی برای حوزه‌هایی که بهترین گزینه برای آن‌ها محسوب نمی‌شود هم چارجوب‌هایی دارد. از این جمله می‌توان به توسعه بازی‌های کامپیوتری و «واقعیت مجازی» (Virtual Reality) اشاره کرد. تعداد مشاغل موجود برای برنامه‌نویس جاوا اسکریپت تا این لحظه بیش از ۴۰۰۰۰ مورد اعلام شده است. لازم به ذکر است که برای یادگیری جاوا اسکریپت روی اینترنت منابع بسیار متنوعی در دسترس عموم قرار دارد.روبی«روبی» (Ruby)، همچون دیگر زبان‌های برنامه‌نویسی از چندین پارادایم برنامه‌نویسی مانند شی‌گرا، تابعی و دستوری پشتیبانی می‌کند. همچنین، دارای ویژگی‌هایی مانند انواع داده پویا و مدیریت حافظه خودکار نیز هست. روبی معمولا برای توسعه برنامه‌های کاربردی وب و همچنین سمت سرور و پایگاه داده، همراه با چارچوب «روبی آن ریلز» (Ruby on Rails) مورد استفاده قرار می‌گیرد.یکی از بهترین ویژگی‌های روبی، کاربرپسند بودن، به ویژه برای افراد تازه‌کار است. فراگیری زبان روبی به دلیل آنکه نحو آن بسیار نزدیک به زبان انسان است بسیار ساده محسوب می‌شود. روبی می‌تواند کارهای مختلف را با تعداد خطوط کد کمتری نسبت به دیگر زبان‌های برنامه‌نویسی انجام دهد. تعداد فرصت‌های شغلی موجود برای برنامه‌نویسی روبی در وب‌سایت Indeed تا این لحظه بیش از ۹۰۰۰ مورد است.جاوادر توصیف زبان «جاوا» (Java) جمله «یک بار بنویس، همه جا اجرا کن» بسیار مشهور است. زیرا، این زبان روی هر پلتفرمی که از آن پشتیبانی کند، اجرا می‌شود. جاوا شناخته شده‌ترین زبان در میان توسعه‌دهندگان تازه‌کار و دومین زبان پر استفاده در استک‌اورفلو است.جاوا یک زبان چندین پارادایمی مبتنی بر کلاس و شی‌گرا محسوب می شود که به گونه‌ای طراحی شده تا کمترین نیازمندی‌ها برای پیاده‌سازی را داشته باشد. به دلیل ساختار خاص این زبان، جاوا دارای گسترده وسیعی از آرایه‌ها است که در دامنه کاربردهای گوناگونی مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از شناخته شده‌ترین کاربردهای جاوا، توسعه برنامه‌های کاربردی برای اندروید است؛ اما، این زبان برای تولید برنامه‌های کاربردی دسکتاپ، وب، سرور و شبکه نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حالی که نحو جاوا در ابتدای راه دشوار و نگران کننده به نظر می‌رسد، یادگیری جاوا به عنوان اولین زبان برنامه‌نویسی بسیار ارزشمند محسوب می‌شود و می‌تواند به فرد کمک کند تا فرصت‌های شغلی بسیار خوبی به دست آورد. تعداد فرصت‌های شغلی موجود برای عنوان توسعه‌دهندگان جاوا در وب‌سایت Indeed، بیش از ۶۸۰۰۰ است. آیا زمینه کاری خاصی در حوزه برنامه‌نویسی را در نظر دارید؟به افرادی که یک زمینه خاص مانند «یادگیری ماشین» (Machine Learning)، توسعه اپلیکیشن‌های موبایل، یا پیوستن به استارتاپ‌ها را مد نظر دارند و به دنبال یادگیری زبان مناسب برای یک هدف خاص هستند، مطالعه ادامه این مطلب توصیه می‌شود.یادگیری ماشینمطابق با گزارش «گیت‌هاب» (GitHub)، پایتون پر استفاده‌ترین زبان برای یادگیری ماشین در سال ۲۰۱۸ بوده است. ترکیب دانشی که مهندس یادگیری ماشین از زبان پایتون دارد، با قدرت کتابخانه‌های یادگیری ماشین آن مانند «تنسورفلو» (TensorFlow)، «پانداس» (Pandas)، «بوکه» (Bokeh) و «نام‌پای» (NumPy)، فرد را در شرایطی قرار می‌دهد که فرصت‌های شغلی جذاب و قابل توجهی انتظار او را بکشند.زبان برنامه‌نویسی R، می‌تواند گزینه بعدی برای کارشناسان یادگیری ماشین باشد. این زبان، موثرترین گزینه برای تحلیل و دستکاری داده‌ها برای اهداف آماری است. همچنین، R بسته‌های گوناگونی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد که پیاده‌سازی الگوریتم‌های یادگیری ماشین را آسان می‌سازد. یادگیری R نیز مانند سایر زبان‌ها از طریق منابع آنلاین امکان‌پذیر است.توسعه موبایلافرادی که علاقمند به توسعه برنامه‌های کاربردی موبایل هستند، باید مشخص کنند که می‌خواهند به توسعه اپلیکیشن برای پلتفرم اندروید یا iOS بپردازند. جاوا بهترین گزینه برای توسعه اپلیکیشن‌های اندرویدی است. جاوا برای توسعه اپلیکیشن‌های موبایل با جاوای عمومی فرق دارد و دلیل این امر، محدودیت قدرت گوشی‌های هوشمند است. برای مثال، یک برنامه معمولی جاوا تا هنگامی که خاموش شود به اجرا ادامه می‌دهد، در حالی که فعالیت یک برنامه اندرویدی هرگاه در پیش‌زمینه اجرا نشود متوقف خواهد شد.در iOS، استفاده از زبان «سوئیفت» (Swift) توصیه می‌شود که زبان رسمی اپل برای macOS ،iOS و دیگر کدهایی است که برای محصولات اپل نوشته می‌شوند. برخی از افراد ممکن است زبان «آبجکتیو سی» (Objective-C) را پیشنهاد دهند، زیرا می‌توان با استفاده از آن «رابط کاربری گرافیکی» (Graphical User Interface | GUI) و چارچوب‌های سرشار از ویژگی ساخت. اما برخی از افراد تمایل به یادگیری زبان سوئیفت دارند زیرا یادگیری آن آسان‌تر است و توسط خود اپل تایید شده است.جاوا اسکریپت نیز گزینه دیگری برای توسعه موبایل است که در ترکیب با HTML و CSS، می‌توان برنامه‌هایی با آن ساخت که قابل تبدیل به «برنامه‌های محلی» (Local Apps) با استفاده از «کاردوا» (Cordova) هستند. مثال دیگر، چارچوب «دات‌نت» (NET.) است که می‌توان از آن برای ساخت برنامه‌ها و تبدیل آن‌ها به برنامه‌های محلی با استفاده از «زامارین» (Xamarin) استفاده کرد. البته، این مثال‌ها اهمیت یادگیری یک زبان همه منظوره را بیش از پیش، آشکارا می‌سازند.استارتاپ‌هابرای افرادی که قصد دارند یک استارتاپ را راه‌اندازی کنند و یا به استارتاپ‌ها بپیوندند، آشنایی با هیچ زبانی به اندازه روبی و چارچوب روبی آن ریلز مفید نخواهد بود. روبی زبانی کاربرپسندی برای افراد تازه‌کار محسوب می‌شود و به توسعه‌دهندگان امکان نمونه‌سازی سریع را می‌دهد. همین امر، زبان برنامه‌نویسی روبی را به گزینه‌ای مناسب برای استارتاپ‌ها که نیاز به برداشتن گام‌های سریع دارند مبدل کرده است. به طور کلی، برای کسب فرصت شغلی مناسب در استارتاپ‌ها، فراگیری جاوا اسکریپت، ری‌اکت، روبی (همراه با چارچوب ریلز) توصیه می‌شود.از یادگیری چه زبان‌هایی باید اجتناب کرد؟زبان‌های گوناگون زیادی وجود دارند که می‌توان از میان آن‌ها انتخاب کرد. از دیگر زبان‌های محبوب می‌توان به «گو» (Go)، «اسکالا» (Scala)، «تایپ‌اسکریپت» (TypeScript)، «سی‌پلاس‌پلاس» (++C) و «راست» (Rust) اشاره کرد. اگرچه، افرادی که تازه شروع به یادگیری زبان‌های برنامه‌نویسی می‌کنند، بهتر است از فراگیری این زبان‌ها اجتناب کنند. اغلب این زبان‌ها، نسبت به دیگر زبان‌های معرفی شده درای پیچیدگی‌های بیشتری هستند، پیشرفته‌تر محسوب می‌شوند و یا بیش از اندازه روی یک دامنه خاص متمرکز شده‌اند. به طور خلاصه می‌توان گفت: «تمرکز بالا روی یادگیری یک زبان، بهتر از فراگیری چندین زبان به طور هم‌زمان (دستکم در ابتدای راه) است. افرادی که نمی‌دانند چه زبانی یاد بگیرند و هنوز فیلد تخصصی کاری خود را انتخاب نکرده‌اند، باید یک زبان همه‌منظوره را بیاموزند.»نباید بیش از اندازه روی انتخاب اینکه بهتر است کدام یک از گزینه‌های معرفی شده را فراگرفت، وسواس به خرج داد. در نهایت برای همه این زبان‌ها فرصت‌های شغلی خوبی وجود دارد. آنچه اهمیت دارد، این است که فرد انگیزه کافی، عزم راسخ، تلاش زیاد و توانایی تمرکز بر یک مبحث جهت یادگیری را داشته باشد.منبع [+]