تحلیلی بر سفر بایدن به منطقه / بر مبنای رصد اندیشکده‌های غربی

سرخط کلیه اخبار طی مدت اخیر از سفر بایدن به عربستان سعودی با هدف ایجاد شرایط برای کاهش قیمت جهانی انرژی (گاز) حکایت دارد. جنگ اوکراین و بحران انرژی بایدن را مجبور کرد از شعارهای حقوق بشردوستانه خود دست بکشد و بار دیگر دست دوستی به سوی پادشاهان خلیج فارس به ویژه ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان، دراز کند. جدا از این، رئیس جمهور آمریکا در حال انجام محاسباتی است که به نظر بسیار خطرناک تر و آسیب زاتر از آن چیزی است که خود او و خیلی ها تصور می کنند. گزارش ها حاکی از این است که آمریکایی ها با محوریت و هدایت رژیم صهیونیستی در حال برنامه ریزی هستند تا با هدف مهار ایران، با شاهزاده های سعودی و اماراتی یک پیمان دفاعی منعقد کنند. این موضوع به خوبی در گفته های اخیر مقام های کاخ سفید مبنی بر طرح آمریکا برای تکمیل سامانه دفاعی - امنیتی منطقه ای علیه ایران مشهود است. در ادامه برمبنای رصد اندیشکده های غربی (آمریکایی) به ابعاد مختلف این سفر می پردازیم:1- بایدن در زمان اعلام نامزدی اش برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰، متعهد شد که تغییراتی در سیاست خاورمیانه ای ترامپ اعمال خواهد کرد. این تغییرات عبارت بودند از: بازگرداندن نیروهای آمریکایی به خانه، از سرگیری مذاکرات هسته ای با ایران، پایان دادن به جنگ یمن و منزوی کردن عربستان سعودی به دلیل قتل خاشقچی2- دولت دموکرات آمریکا پس از تکرار بازی های همیشگی و امتناع از اتخاذ راهکارهای منطقی و دیپلماتیک در گفتگوهای هسته ای با ایران و طرح پیشنهاد برای انعقاد یک پیمان دفاعی - امنیتی با امارات و عربستان سعودی، نشان داده که ادامه دهنده همان استراتژی های ترامپ در منطقه است.3- به خوبی معلوم است که هدف بایدن از سفر به خاورمیانه حول محور مسائل امنیتی به ویژه امنیت رژیم اسرائیل می چرخد. در واقع، بایدن به دنبال گسترش سیره ترامپ در سیاست خارجی منطقه ای آمریکا در قالب توافق ابراهیم است.4- همانطور که ترامپ برنامه ریزی کرده بود و در توافق آبراهام نیز محوریت دارد، مسائل امنیتی در صدر این توافق قرار دارد. این در حالیست که به اذعان بسیاری از تحلیل گران نظامی و امنیتی آمریکا، نگران کننده ترین نکته توافق ابراهیم این است که بر اساس آن، ایالات متحده یک پیمان امنیتی بزرگ را پیش روی پادشاهی های خودکامه عربستان سعودی و امارات قرار می دهد. 5- سعودی ها در سفر بایدن به دنبال گرفتن تضمین از ایالات متحده است تا الف) حضور نظامی خود را در منطقه برای مقابله با ایران تثبیت نماید و ب) حمایت مجدد آمریکا را در جنگ با انصارالله یمن بدست بیاورد.6- از طرف دیگر، بایدن در آستانه سفرش به تل آویو، از اسرائیلی ها خواسته است تا از هرگونه اقدام تحریک آمیز در کرانه باختری جدا پرهیز کنند، اما تجربه و رویه آمریکایی ها نشان می دهد که بعد از بازگشت از سرزمین های اشغالی، او دیگر مخالفتی با سرکوب مداوم فلسطینیان نخواهد داشت.7- تحلیل تحلیل گران حوزه انرژی حاکی است که قمار بایدن (میانجیگری در توافق آبراهام) بعید است که منجر به کاهش قابل توجه قیمت گاز شود، چرا که به خوبی معلوم است که سعودی ها در حال حاضر ظرفیت لازم برای تامین انرژی آمریکا را ندارند.8- واقعیت های میدانی و تحولات عرصه روابط بین الملل و منطقه نشان می دهد که نزدیک شدن مجدد آمریکا به پادشاهی سعودی که به بهای تنوع بخشیدن به روابط آمریکا در خاورمیانه انجام می گیرد، | بیشتر از قبل به منافع ایالات متحده آسیب می زند.9- بایدن به خوبی می داند که نجات بازار انرژی و تامین ثبات و امنیت منطقه از راه توافق با ایران می گذرد و در صورت احیای توافق هسته ای، می تواند از ظرفیت تولید انرژی ایران برای تامین نیاز های انرژی خود استفاده کند.10- توافق آبراهام و طرح مسائلی از قبیل پیمان های دفاعی - امنیتی با اعراب، برخلاف ادعاها مبنی بر اینکه رویکردی خلاقانه برای امنیت در خاورمیانه است، ادامه همان راهبرد شکست خورده آمریکا طی 4 دهه گذشته یعنی انزوا و مهار ایران محسوب می شود.11- شاهد بر مدعا، سخنان «رابرت مالی»، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در اواخر سال ۲۰۲۱ است که گفت: «بیشتر اختلالات منطقه ریشه در محروم (ساختن) ایران از منافع خود دارد.»12- تقویت نظامی متحدان منطقه ای علیه ایران، بیش از آنکه امنیت آفرین و ثبات بخش باشد، موهبتی برای تولیدکنندگان اسلحه برای فروش تسلیحات خود به کشورهای وابسته به غرب خواهد بود.13- واقعیت این است که استراتژی آمریکا به تقویت نظامی کشورهای خود کامه عربی، سیاست خارجی آنها را تهاجمی تر و ریسک پذیرتر کرده و این نقطه مقابل صلح و ثبات منطقه است. این در حالیست که به دلیل تحولات اخیر، ولیعهد سعودی با اتخاذ سیاست ظاهرا سازش ناپذیر با بایدن، منویات خود را پیش می برد و در این مورد به پیروزهایی نیز دست یافته است. 14- بر پایه تحقیقات اندیشمندان علوم سیاسی آمریکا، افزایش سطح کمک های نظامی ایالات متحده به طور قابل توجهی رفتار سیاست خارجی همکاری جویانه (کشورهای دریافت کننده کمک) با واشنگتن را کاهش می دهد. 15- سعودی ها بر اساس مسائل داخلی خود و مبتنی بر برنامه ریزی هایی که دارند، در تلاشند که شرایط سفر بایدن را به او دیکته کنند و بایدن را مجبور کنند تا قبل از اینکه اجازه ملاقات با سایر مقامات سعودی را بگیرد، ولیعهد را ببیند. 16- نتیجه اینکه، برآورد نگارنده از دیدار بایدن با ولیعهد سعودی این است که عربستان و امارات امتیازات فراوانی را از بایدن اخذ خواهند کرد و در کوتاه مدت همکاری تاکتیکی را با آمریکا علیه روسیه و چین و احتمالا ایران دنبال می کنند؛ در عین حال گزینه های خود را برای خیانت به واشنگتن در مسیر باز نگه خواهند داشت.تحليل:در آستانه سفر بایدن به منطقه و دیدار او از سرزمین های اشغالی و عربستان سعودی، علاوه بر مسائل مرتبط یا بازار انرژی و تلاش آمریکایی ها برای جایگزین کردن نفت و گاز کشورهای عربی منطقه با سهم روسیه از بازار و همچنین ایجاد همسویی با عربستان سعودی و امارات در جهت استراتژی مقابله جویانه آمریکا با روسیه و چین، موضوع انعقاد یک پیمان دفاعی بین آمریکا (با نمایندگی و محوریت رژیم صهیونیستی) و پادشاهی های عرب حوزه خلیج فارس و افزایش فروش تسلیحات به این کشورها به سرخط خبری و تحلیلی رسانه های داخلی و خارجی تبدیل شده است. به نظر رو کردن کارت دفاعی امنیتی آمریکایی ها در منطقه که با محوریت توافق آبراهام و در ادامه سیاست های غیر منطقی و تنش آفرين ترامپ صورت می پذیرد، با هدف ایجاد جبهه تازه ضد ایرانی و دست کم برای خلق یک اهرم فشار دیگر در بحبوحه گفتگوهای هسته ای در دستور کار قرار گرفته است. اگرچه توجیه آمریکا کمک به ثبات و امنیت منطقه است، اما آن چیزی که پیش از این نیز ثابت شده این است که توافق نامه ابراهیم صلح را برای اسرائیل و فلسطین، یا ثبات را برای خاورمیانه به ارمغان نخواهد آورد. این مضوع زمانی بیشتر روشن می شود که به سند استراتژی سالانه جارد کوشنر در آگوست ۲۰۲۱ در موسسه صلح آبراهام مراجعه کنیم که در آن، هدف از برقراری رابطه با کشورهای عربی، «حرکتی فراتر از حل اختلافات بین اعراب و اسرائیل» عنوان شده است.همانطور که در سند کوشنر هم صراحتا به آن اشاره شده است، توافق آبراهام دستورالعملی برای صلح نیست، بلکه سندی است برای برای استفاده از خشونت با هدف تامین منافع آمریکا، تامین امنیت رژیم صهیونیستی و در نهایت، انزوا و مهار ایران. بسیاری از منابع اندیشه ای و رسانه ای خود آمریکا نیز با در نظر گرفتن واقعیات و آگاهی از نیات اصلی هیئت حاکمه آمریکا، اذعان می کنند پیمان دفاعی با اعراب، نه تنها خاورمیانه را امن تر نمی کند، بلکه به تنش های تازه نیز دامن خواهد زد. تجربه ک دهه گذشته به خوبی ثابت کرده که ایران، علیرغم تلاش های آمریکا و رژیم صهیونیستی و فارغ از تجهیز نظامی و امنیتی اعراب منطقه به وسیله تسلیحات آمریکایی، نه تنها به طور فعال و با اقتدار در برابر اسرائیل، آمریکا و شرکای منطقه ای اش مقاومت کرده و از خود دفاع می کند، بلکه به پیشرفت های خیره کننده ای در حوزه های موشکی، پهپادی، امنیتی و ... نیز دست یافته است. علاوه بر این، با ورود دولت آقای رئیسی، جمهوری اسلامی با اتخاذ سیاست خارجی متوازن و تکیه بر روابط همسایگی و منطقه ای توانسته بسیاری از طرح ها و نقشه های غربی . صهیونیستی را نقش بر آب کند. رفت و آمدهای یک سال گذشته به ویژه طی دو ماه اخیر در عرصه روابط منطقه ای و در حوزه های متنوع سیاسی، اقتصادی، نظامی، امنیتی و ... با کشورهای همسایه در چهار طرف ایران اسلامی واقعیت ها را به خوبی جلوی چشم همگان اعم از دوست و دشمن قرار داده است. بنابراین، دیر یا زود، همچون سال های گذشته، شاهد اذعان مجدد آمریکایی ها به شکست در اعمال سیاست های ضد ایرانی خود به ویژه در عرصه تحولات منطقه ای خواهیم بود.