21 راه برای افزایش خودکارآمدی و دستیابی به اهداف

مفهوم خودکارآمدیشاید تصور کنید که خودکارآمدی هم یکی دیگر از اصطلاحات انتزاعی است که این روزها سر زبان‌ها افتاده‌اند؛ با این حال، این طور نیست! خودکارآمدی در واقع همان نیرویی است که پس از بروز مشکلات یا رویارویی با چالش‌ها شما را بر آن می‌دارد تا از جا برخیزید و زندگی خود را از سر بگیرید. بنابراین، می‌توان آن را باور فرد به توانایی‌ها و قابلیت‌های خود دانست. این امر، جدا از غلبه بر مشکلات به انسان کمک می‌کند تا برای ادامه مسیر زندگی مشتاق‌تر بوده و در جهت تحقق اهداف خود حرکت کند.خودکارآمدی چیست؟در سال 1977 میلادی، نظریه شناختی-اجتماعی روانشناس کانادایی-آمریکایی به نام آلبرت باندورا درباره خودکارآمدی منتشر شد. در این نظریه، باندورا خودکارآمدی را چنین توصیف کرده است:«باور افراد درباره توانایی‌ها و قدرت‌شان در ایجاد سطوح مختلف عملکرد و به تبع آن تأثیر بر رویدادهای زندگی همان خودکارآمدی است.» (Bandura, 1994a)به احتمال قوی، امروزه آلبرت باندورا مشهورترین روانشناسی است که درک ما از عملکرد ذاتی و درونی خود را به طور گسترده‌ای تحت تأثیر قرار داده است. نظریه خودکارآمدی او تفاوت‌های موجود میان سطوح مختلف انتظارات ما از موفقیت را از طریق رفتارهایی از قبیل «اثربخشی» و «واکنش به نتیجه» تشریح می‌کند.این نظریه ابتدا با بیان انتظار «نتیجه» تشریح می‌کند که هر یک از ما بسته به تجربیات گذشته خود توقع داریم رفتارهای‌مان نتایج خاصی را به دنبال داشته باشند. در مقابل، در توصیف «اثربخشی» توضیح می‌دهد که این نوعی اعتقاد شخصی است که ما را متقاعد می‌کند که علیرغم همه چیز می‌توانیم با موفقیت از عهده وظایف خود برآمده و نتیجه مطلوب را کسب کنیم.این باور به هر یک از ما کمک می‌کند تا کاری را شروع کرده و آن را به پایان برسانیم. در غیر این صورت، هیچ یک از ما توانایی بر عهده گرفتن مسئولیتی را نداشته و پیش از تکمیل فرآیند از آن کناره می‌گرفتیم. میزان خودکارآمدی موجود در آغاز کار به میزان زیادی بر توانایی شما در کسب موفقیت تأثیر گذار خواهد بود. شما با تکمیل هر یک از مسئولیت‌ها و به پایان رساندن هر یک از وظایف، نوعی موفقیت کوچک را تجربه می‌کنید که سطح خودکارآمدی شما را تقویت می‌کند. به عبارت دیگر، انجام هر چه بهتر و بیش‌تر وظایف به شما کمک خواهد کرد تا سطح بالاتری از خودباوری را تجربه کرده و به تبع آن در انجام امور بهتر شوید. بنابراین، خودکارآمدی را می‌توان فرآیندی پیوسته در حال تکامل دانست.روش‌های افزایش خودکارآمدی و دستیابی به اهدافخودکارآمدی از جمله صفاتی است که با تلاش و تعهد و البته با به کار گیری برخی روش‌ها می‌توان به آن دست یافت. روش‌های افزایش خودکارآمدی و دستیابی به اهداف عبارتند از:1. با افراد خلاق و پشتیبان معاشرت کنید.2. برای شروع، اهدافی کوچک و در دسترس را انتخاب کنید.3. اهداف بزرگ خود را بخش‌بندی کنید.4. از مقایسه خودتان با دیگران بپرهیزید و تمرکز خود را بر مسیر خود و پیشرفت‌تان معطوف کنید.5. هر روز تعدادی جملات انگیزشی بنویسید.6. از سایر افراد موفق پشتیبانی کنید و از موفقیت آن‌ها الهام بگیرید.7. با افرد خلاق ارتباط برقرار کنید و به طور روزانه یا هفتگی از یکدیگر پشتیبانی کنید.8. از موقعیت‌ها و افرادی که تلاش‌های شما را دست کم می‌گیرند اجتناب کنید.9. مربیانی را انتخاب کنید که پیش از این به اهداف مورد نظر شما دست یافته باشند.10. در انجام وظایف روزانه مصمم باشید.11. میان اهداف اصلی و مهم و مسئولیت‌هایی که کم‌تر مورد علاقه شما هستند، ارتباط معناداری پیدا کنید.12. محیط کار خود را تغییر دهید.13. به جای نتیجه‌گیری سریع و نه چندان مطلوب، احساسات خود و چگونگی آن‌ها را بررسی کنید.14. بازخوردها را به عنوان ابزاری برای پیشبرد شما در جهت دستیابی به اهداف پذیرا باشید.15. به کلمات و جملات خود توجه کنید و از به کار گیری الگوهای منفی، آشنا و تکراری بپرهیزید.16. شواهد و اسناد موفقیت‌های روزانه خود را هر چند کوچک گردآوری کنید.17. برای کارهای خلاقانه و موفقیت‌های سایرین نیز ارزش قائل بوده و آن‌ها را تصدیق کنید.18. عدم موفقیت موجب تضعیف خودکارآمدی می‌شود. بنابراین، بهتر است آن‌ها را یادداشت کرده و به تجربه تبدیل کنید.19. استقامت به خرج دهید. انعطاف پذیری مستلزم کسب تجربه و فائق آمدن بر موانع و تلاش مداوم است.20. از موقعیت‌های استرس‌زا و آشنا دوری کنید. چنین شرایطی بر عملکرد شما تأثیری منفی خواهند داشت.21. توجه داشته باشید که شکست حاصل عدم به کار گیری اصول و اقدامات نادرست بوده و علامت ناتوانی نیست.بهبود خودکارآمدی و قوانین آنبهبود خودکارآمدی و استفاده از روش‌های بالا مستلزم پیروی از قوانینی است که در ادامه با آن‌ها آشنایی خواهید یافت:تعیین هدفبرای رشد و گسترش توانایی‌های خود و تعیین اهدافی مترقی، ابتدا لازم است محدوده امن خود را بشناسید و پا را از آن فراتر بگذارید. محدوده امن در واقع، محیطی آشنا است که با آن عجین شده و چالش‌های آن به خوبی شناخته شده هستند. با باقی ماندن در این محدوده، شما قادر به ارتقاء مهارت‌های خود نخواهید بود. به این ترتیب، احساس خودکارآمدی شما نیز هرگز بهبود نخواهد یافت.تقسیم بندی اهداف به بخش‌های کوچکهمان‌طور که گفته شد، تعیین اهداف بزرگ و خارج از محدوده امن موجب بهبود خودکارآمدی خواهند شد. با این حال، لازم است این اهداف به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم بندی شوند تا دستیابی به آن‌ها باور کردنی باشد. با انجام این کار، بار دیگر موفق خواهید شد که به مهارت‌ها و قابلیت‌های خویش اعتماد کنید و در جهت دستیابی به یکایک اهداف خود گام بردارید.تعیین یک استراتژی بلند مدتدستیابی به هدف، علاوه بر مهارت و باور نیازمند ترسیم چشم انداز و برنامه ریزی است. انجام این کار مستلزم آن است که اولویت‌های خود را شناسایی کرده و بر روی هدف اصلی تمرکز داشته باشید.شناسایی و برطرف کردن موانعنگرش و اعتقادات منفی از بزرگ‌ترین موانع موجود بر سر راه خودکارآمدی و دستیابی به اهداف به شمار می‌روند. برای غلبه بر چنین مشکلاتی، ابتدا لازم است نگرش مثبتی را اتخاذ کرده و انگیزه‌های خود را تقویت کنید.کنترل زندگیبه خاطر داشته باشید که شما به هیچ عنوان قربانی سرنوشت و قضا و قدر نیستید؛ بلکه، این انتخاب‌ها و تصمیم‌گیری‌های شما هستند که بر کیفیت زندگی و دستیابی به اهداف‌تان تأثیر می‌گذارند. بهتر است باور کنید که بر حیات خود و نیک و بد آن تسلط دارید.قدردانی از دستاوردهای کوچکموفقیت‌های بزرگ، یک شبه و ناگهانی اتفاق نمی‌افتند. در واقع، این دستاوردهای کوچک هستند که سنگ بنای موفقیت‌های بزرگ آتی به شمار می‌روند. بنابراین، بهتر است کامیابی‌های کوچک خود را شناسایی کرده و آن‌ها را پاس بدارید.الگوبرداری از پشتکار و موفقیت سایرینتوجه به روش برخورد سایرین با موانع و چالش‌ها و چگونگی دستیابی آن‌ها به موفقیت، به شما کمک خواهد کرد تا الگوی رفتاری درستی را برای خود ترسیم کرده و با قدرت بیش‌تری در جهت دستیابی به پیروزی گام بردارید.انتخاب معاشرینی خوب و پشتیبانبه خاطر داشته باشید که معاشرت با افراد مثبتی که توانایی‌ها و مهارت‌های شما را باور دارند، کمک خواهد کرد تا بر تردیدهای خود غلبه کنید و با اطمینان بیش‌تری در جهت کسب موفقیت گام بردارید.تسلط بر خودفراموش نکنید که حالات روحی شما بر سطح توانایی‌ها و نگرش شما نسبت به خودتان تأثیر گذار خواهند بود. بنابراین، لازم است با پائین آوردن میزان تنش و اضطراب به بالا رفتن سطح خودکارآمدی خویش کمک کنید.سخن آخرمیزان خودکارآمدی و باور ما به خودمان تا حدود زیادی در همان سال‌های ابتدایی زندگی شکل می‌گیرد. با این حال، استفاده از روش‌های بالا به ما کمک خواهند کرد تا این باورها را تغییر دهیم. توجه به رفتارها و انگیزه‌ها، بهبود انضباط فردی و درک مفهوم خودکارآمدی در دستیابی به اهداف ما موثر خواهند بود. در غیر این صورت، هیچ حرکتی نکرده و با دست خالی در یک نقطه باقی خواهیم ماند. به خاطر داشته باشید که همه ما استحقاق آن را داریم که زندگی به مراتب بهتری را پیش بگیریم. کلیه تغییرات از ذهن انسان آغاز می‌شوند.برای خواندن مطالب بیشتر در حوزه مهارت‌های نرم، مجله آنلاین راهرو را دنبال کنید.تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام می‌شود.