سبکی تحمل‌ناپذیر یک‌جانشینی

یک بار یک نفر توییت کرده بود وقتی حوصله‌تان سر می‌رود چه کار می‌کنید؟جواب دادم کتاب، فیلم، آشپزی، بازی.یادم نمی‌آید دقیقا بعدش چه گفت ولی با لحنی که کمی تند بود تقریبا گفت تو نمی‌دانی حوصله‌ی سر رفته یعنی چه.و بارها از خودم پرسیدم؛ مگر وقتی آدم‌ها بی‌کار می‌شوند چه کار می‌کنند؟ از آنجایی که بیشتر اطرافیانم حداقل در بازی و فیلم با من اشتراک داشتند هیچوقت فکر نمی‌کردم این جواب عجیب باشد. تا این که دوباره با این موضوع برخورد کردم. و متوجه شدم بیشتر آدم‌ها این فعالیت‌ها را چیزی می‌بینند که نیاز به حوصله‌ی فراوان و دقت و تمرکز دارد. از خودم پرسیدم آیا این فعالیت‌ها تمرکز می‌خواهند؟ بله. آیا انرژی می‌برند؟ گاهی بله.ولی بعد متوجه شدم مشکل از جای دیگری است. مشکل از تعریف حوصله‌ی سر رفته و ملال است. کسی که حوصله‌اش سررفته به تعریف لغتنامه بیکار است و فعالیتی برای انجام دادن ندارد. پس در واقع تعریف من از این اصطلاح اشکالی ندارد. من، هر زمانی که بیکار باشم خودم را مشغول می‌کنم. ملال هم، به تعریف لغتنامه، زمانی پیش می‌آید که انسان احساس بی‌قراری، دلتنگی و اندوه کند.اگر بخواهم بخشی از درون خودم را بشکافم، باید بگویم احتمالا با مقدار زیادی ملال متولد شده‌ام. از کودکی نوعی بی‌قراری همواره من را همراهی کرده. بی‌قراری ناشی از اندوهِ تنهایی. و برای سرگرم‌کردن خودم مجبور شده‌ام به انواع کارها دست بزنم. بنابراین ملال و حوصله‌ی سر رفته‌ی من در این نقطه طلاقی می‌کنند. من وقتی کاری برای انجام دادن نداشته باشم، بی‌قراریِ ملال به من حمله می‌کند. آدمی چطور ممکن است دقیقه‌ای تنها بنشیند و از فرصتش برای لذت بردن و زندگی کردن استفاده نکند؟مثلا همین کتاب خواندن. بیشتر آدم‌ها وقتی سراغ کتاب‌ها و فیلم‌ها می‌روند که دلشان می‌خواهد چیزی به آنها اضافه شود. و آن را به چشم چیزی سنگین، شبیه درس و از جنس آموزش اجباری می‌بینند. اما من کتاب می‌خوانم تا حواسم را از بودنم پرت کنم. اضطرابِ گذشتن لحظه و بی‌کار نشستن و آنقدر برای من سنگین است که نمی‌توانم برای لحظه‌ای بی‌کار بنشینم. من کتاب می‌خوانم تا از دردِ ملال و تنهایی جدا شوم. می‌خوانم تا لذت ببرم و شکاف‌های عمیق لحظه‌های بودنمرا با جدا شدنم از این دنیا پر کنم. کتاب باعث می‌شود فراموش کنم که با هر تیک‌تیک ساعت چیزی از زندگی‌ام کم شده و دیگر هیچوقت برنمی‌گردد. که من هم یک روز می‌میرم. و ممکن است به نیستی بپیوندم. به یک عدم مطلق. وجود نداشتنی برگشت ناپذیر و فراموش شدنی ابدی. انگار نه انگار که زمانی خون گرمی در رگ‌های انسانی به نام من جریان داشته.من نمی‌توانم یک جا بنشینم و کاری نکنم چون گذر زمان اذیتم می‌کند. چون بارِ وجود داشتنم بیش از حد روی دوش‌هایم سنگینی می‌کند و تنها چیزی که آرامم می‌کند این است که این جاهای خالی را پر کنم، قبل از اینکه ذهنم زمان داشته باشد تا من را با فکر عدم بترساند. هر فعالیتی، هرچیزی که سرگرمم کند، من را با شتابی فزاینده از این سمت مسیر دور می‌کند و به من آرامش می‌دهد. در واقع درد اصلی من این است که بیکار بودن بی‌قرارم می‌کند. و برای همین مدام در حال انجام کاری هستم. کاری که من را از فکرهایم رها کند. ضمن به اینکه کتاب خواندن و فیلم دیدن برای من کاری از روی لذت است. من سراغ آنها نمی‌روم تا مغزم را به کار بیندازم. من سراغ آنها می‌روم تا مغزم را «از» کار بیندازم. برای همین هیچوقت سراغ چیزی نمی‌روم که بیش از حد برایم سنگین و کسل‌کننده باشد. آدمی از کسالت فرار نمی‌کند که بعد توی تشت آن بیفتد. ولی همین طرز فکر در نهایت باعث می‌شود آدم راه خودش را پیدا کند. بعد از اینکه به کتاب خواندن معتاد می‌شوید متوجه می‌شوید لازم نیست حتما یک کتاب فلسفی قطور بخوانید تا به فکر فرو روید. جملات آزادی‌خواهانه‌ی جین ایر و فلسفه‌ی خشونت در زندگی خروس جنگی هم می‌توانند چند صباحی ذهن شما را به خود مشغول کنند، اگر به فکر کردن به هر چیزی به جز کارهای نکرده، علاقه داشته باشید. و در نهایت کم‌کم مسیرهای دشوار هم آسان می‌شوند. چون شما یاد می‌گیرید راه‌تان را از میان واژه‌ها پیدا کنید.افکارم در تنهایی من از من سرریز می‌کنند. مشکل من اینجاست که، بلد نیستم برای خودم چند لحظه بنشینم و هیچ کاری نکنم. بزرگترین چالش زندگی من این است که برای چند لحظه بتوانم یک جا بنشینم و هیچ کار هیچ کاری نکنم. حتی به چیز خاصی فکر هم نکنم. احساس میکنم چنان لحظه‌ای، آرامش مطلق است.واقعا دوست دارم روزی این احساس که انگار کسی یا چیزی دنبالم کرده تمام شود و بتوانم آرامش درونی‌ام را به دست بیاورم. با این حال ناراحت نیستم. و خوشحالم. حداقل برای پر کردن این فضای خالی تاریک و بی‌انتها، کاری می‌کنم. اگر روزی بتوانم تعادلی بین این اضطراب و آن آرامش پیدا کنم، شاید بتوانم به زندگی جور دیگری نگاه کنم.