بانک مرا چه کسی آتش زد؟

ما کماکان در مرحله حساس کنونی قرارداریم! وقتی که یک احمق مسئول باشد هر مساله کوچکی تبدیل به یک بحران می‌شود، مدیریت بحران تشکیل می‌شود، و دوباره یک احمق مسئول می‌شود و بحران تبدیل به فاجعه می‌گردد. این مسیری است که سالهاست شاهد آن هستیم.اما همیشه در کنار یک مسئول احمق، یک مسئول فاسد هم هست. یک فاسدی هست که یک احمق می‌آید و می‌ماند. آدم فاسدی که آگاه است و می‌داند چگونه بازیگردانی کند.و اما سومین قشر بازیگر این فاجعه، مردم احمقی هستند که این احمق ها می‌توانند بیایند، بمانند، قانونگذاری کنند، اجرا کنند، خراب کنند، و باز بدون هیچ مواخذه بمانند و از جیب همین مردم کسب روزی کنند. مثل یک انگل در خرابه های آفریقا که خون مردم را می‌مکد، در بدن آن مردم تخمگذاری میکند و مردم هم به آنها عادت می‌کنند. این مردم میزبان انگل هستند و به نفسی که میکشند راضی خواهند بود تا بمیرند.با وجود این بازیگران، بازیگر چهارم این فاجعه عقلای ساکت ماجرا هستند. کسانی که آگاهند، حتی قر می‌زنند ولی خاصیتی برای جامعه خود ندارند. این افراد استاد سخن هستند، در محل کار، در منزل، نزد اقوام، در گروه‌های دوستان، در گرو‌ه‌های تخصصی،.‌‌.. همه جا صحبت می‌کنند جز جایی که باید صحبت کنند. عقلای خاموش، هرجا که باید باشند نیستند، هرجا که به نظرشان نیاز باشد ساکتند، هرجا که باید کاری کنند غایبند. اما قر زدنشان را هرجا که دیگر به آنها نیازی نیست می‌شنوید.پنجمین بازیگران این صحنه عقلای مسئولیت‌پذیر هستند‌، کسانی که می‌دانند چه زمانی وقت چه کاری است. این‌ قشر یا راهبرند یا رهرو‌اند، یا تندرواند، یا محافظه کار. آنها را عمدتا در بازداشت می‌توان دید چون سمباده دست گرفته‌اند و مدام می‌تراشند و هرکسی نمی‌تواند آنها را تحمل کند. و کم‌اند افرادی که صبر و عقل و درایت را همزمان دارند و کار درست را درست انجام می‌دهند.و اما ششمین بازیگران این فاجعه عاقلان مزدورند. همیشه هستند کسانی که منافعشان در ضرر دیگری‌ است.با وجود این شش بازیگر که در همه جای دنیا وجود دارد و فقط نسبت آنها متفاوت است، چه کسی بانک مرا آتش زد؟چه شد که بانک آتش گرفت؟پدیده بانک پدیده عجیبی است. سازمانی که پول مردم را نگه می‌دارد. همان بالشی که قبلا محل نگهداری پول بود، به ترفندهای مختلف تبدیل به محلی شد که اعتماد هزاران نفر را جلب کرد و شد بالش همگانی. شاید زمانی برای این جلب اعتماد شعار «هرجا سخن از اعتماد است نام بانک فلان می‌درخشد» سر میدادند. این بانک همان است که سالهاست بر ربا بودن و نبودن آن فقها درس و بحث‌ها دارند. این همان بانکی است که توسط یهودیان در ایتالیا به راه افتاد و به غیریهودیان ربا می‌دادند.ما در مورد این بانک صحبت میکنیم. همان بانکی که سال 90 به مبلغ ۳۰۰۰ میلیارد از آن اختلاس شد. سال 95 به مبلغ 1200میلیارد از آن اختلاس شد، ....بانکی که وظیفه‌اش نگهداری پول است و برای گرفتن پول مردم، 22 هزار شعبه در سراسر کشور دارد، یعنی سرمایه‌ای بالغ بر 20 هزار میلیارد تومان. و در آن 200 هزار نفر کار میکنند و هر ماه ۲ هزار میلیارد تومان حقوق پرداخت می‌شود. جایی که پول شما را میگیرد، و سالانه 2 هزار میلیارد تومان از آن را بین خودشان تقسیم می‌کنند، و درکنارش ۲۰ درصد هم به شما سود می‌دهند. البته سهم اختلاس‌های چند هزار میلیاردی سالانه، پاداش‌های چند ده میلیونی مدیران، هزینه‌های سفر و وام و سایر هزینه‌های دیگر را نادیده می‌گیریم.طرف حساب ما این بانک است. بانک مرا را چه کسی آتش زد؟نه، طرف حساب ما این بانک نیست! بانک فقط یک شعبه کنار خیابان نیست. بانک را اگر به مفهوم محلی برای نگهداری و به جریان انداختن پول درنظر بگیریم شباهتی با این بانک‌های مملو از اشکال که شعب آن در هر خیابانی وجود دارد ندارد. ۵۰۰ هزار شرکت در کشور ثبت شده که هرکدام سرمایه اولیه‌ای برای کسب و کارشان دارند. سرمایه‌ای برای شروع کسب و کارشان هزینه کرده‌اند. تعدادی نیروی فعال کشور در آن مشغول به کار هستند. هرکدامشان موضوع شرکتشان مشخص است، آن را در روزنامه رسمی اعلام کرده‌اند، اساسنامه دارند، اظهارنامه مالیاتی دارند، ارزش افزوده خلق می‌کنند، نیاز مردم را رفع می‌کنند، کالا صادر می‌کنند و ارزآوری دارند، خلق دانش می‌کنند. این بنگاه‌های اقتصادی هستند که پول را نگهداری کرده‌اند و آن را به جریان می‌اندازند. بی حساب نه به کسی سود می‌دهند و نه از کسی سود می‌گیرند. اگر مودیان مالیاتی و مسئولین مناقصه‌ها و فاسدین اقتصادی آنها را مجبور به دادن رشوه نکنند مفسده ای در کارشان وجود ندارد.کسب و کارها بانک‌های سالمی هستند که حتی سود می‌دهند. می‌توان با قرار جعاله با آنها به طور کاملا شفاف معامله کرد و به میزان سرمایه‌ای که در اختیارشان قرارداده می‌شود، در سود و زیان آن کسب و کار شریک شد. این‌ بنگاه های اقتصادی، بانک‌هایی هستند که شاید حتی یه شعبه نداشته باشند، زمین درازی نمی‌کنند، خبری از پاداش‌های چند ده میلیونی در آنها نیست، اختلاس در آنها اصلا معنا ندارد.اما این بانک‌ها برای زنده ماندن و حیاتشان نیاز به قانونگذاری درست دارند. نیاز به اقتصاد ملی صحیح دارند، نیاز به مراودات تجاری دارند، نیاز به سیستم دیوان سالاری صحیح برای عدالت در تخصیص مجوز و اختصاص کار و منابع کشور دارند. نیاز به جایی دارند که برخی بنگاه‌های فراقدرتمند آنجا را تسخیر نکرده باشند. بسیاری از این بانک‌ها که از قضا سالم و اسلامی هستند، در ۱۴ سال گذشته یکی پس از دیگری به مشکل خوردند و بسته شدند. چه کسی بانک مرا آتش زد؟چرا بانک را آتش زدند؟در حوادث اخیر، معترضین تعدادی شعبه بانک را آتش زدند. چه شد که کار به اینجا کشید؟ کدام بازیگران در این صحنه نقش ایفا کردند؟ اگر فقط عامل نهایی را درنظر بگیریم قطعا به حقیقت جفا کرده‌ایم. هیچ عاقلی عامل روشنایی را لامپ نمیداند!در ایران، طبق گواه تاریخ، همیشه یک نفر جلوی جمعیت حرکت می‌کرده و عده زیادی، رگ غیرت ورم کرده به دنبالش میرفتند. این حرکت را هم در سرنگونی مصدق مشاهده کردیم هم در انقلاب اسلامی. سال 59 هم علیه شهید بهشتی شاهدش بودیم هم در دفاع از بهشتی. در سال ۸۸ هم در ۲۵ خرداد شاهدش بودیم هم در ۹ دی. این صحنه بخشی از فرهنگ ایرانی جماعت است. همین صحنه را در ۲۲ بهمن هر سال می‌بینیم، یک نفر مقابل جمعیت شعار میدهد و بقیه عین آنچه او می‌گوید، بی کم و کاست، درست و غلط، با همان لحن و شدت، از ته حنجره فریاد می‌زنند. این را در نماز جمعه هم شاهدش هستیم. یک نفر می‌گوید تکبیر و ناگهان همه شعاری را که ۴۰ سال است تغییر نکرده - جز اندکی - تکرار میکنند، بلند، بی نقص، رگ گردن ورم کرده. فقط برچسب‌هاست که تغییر می‌کند. و این برچسب را تریبون‌دارها به آن جمعیت نسبت می‌دهند. هرکس هر تریبونی که به دستش برسد، میخواهد منبر و تکیه باشد، یا نطق پدری سر سفره غذا. برچسب دادن راحت است، حتی راحت تر از برچسب گرفتن.نقطه‌ای تاریک در فرهنگ ایرانیان که حتی با موازین اسلامی نیز در تضاد است و مسئولین ما از هر نوع بازیگری که باشد هم غرق در این فرهنگ غلط «اتهام براساس مشاهده» است. تنها برچسب مورد تایید اسلام تقواست درحالیکه این برچسب نه در فرهنگ ما نه در قوانین ما نه در قضاوت ما نقشی ندارد.تا اینجا در مورد «لامپ» صحبت کردیم، بیایید کمی در مورد «نیروگاه» حرف بزنیم.پیشتر در مورد بانک صحبت کردیم و گفتیم بانک ما این شعب بانکی نیستند، بانک ما محل ارتزاق ماست. در دو دهه گذشته چه برسر این بانک آمد؟ چند کارخانه ورشکست شد؟ چند کارگر و کارمند بیکار شدند؟ چه کسب و کارهایی به دلیل رانت و انحصارطلبی چند ارگان فراقدرتمند کسب کارشان با رکود و تعطیلی و ورشکستگی دچار شد؟ وام‌های میلیاردی در دهه گذشته به واسطه رانت و ارتباطات و به نام تولید به چه افرادی داده شد و هیچگاه گرفته نشد؟ با رشد سرسام آور قیمت دلار و نابودی ارز ملی و با تعریف ارز ۴۲۰۰ تومانی، به واسطه رانت و ارتباطات و به نام واردات کالاهای اساسی چه مبالغی به عده‌ای خاص داده شد و با قیمت آزاد به مردم بیچاره فروخته شد؟ در مدتی که این اتفاقات می‌افتاد، کسب و کار مردم عادی درحال نابودی بود، چه کارخانجاتی که تعطیل نشدند، چه شرکت‌هایی که برای بقا نیروهای خود را تعدیل نکردند، چه مردمانی که بیکار نشدند، چه خانواده‌هایی که به واسطه بیکار شدن کارمندانشان به نان شب محتاج نشدند، .... برنامه ریزی‌های غلط اقتصادی منجر به هرز شدن پول شده، سوء مدیریت در صنعت منجر به هدر رفت میزان هنگفتی از انرژی برگشت پذیر و برگشت ناپذیر ملی شده، حجم بالای نشت گاز در نیروگاه‌ها و شبکه انتقال گاز تنها بخش کوچکی از این هدررفت است. ۴۰ سال خودروسازی ایران، آن هم از نوع انحصاری دولتی، با تعرفه واردات ۹۰٪ و عدم رقابت، تنها منجر به تحمیل خودرو با قیمت بالا، کیفیت پایین و عدم پشتیبانی درست شده به طوری که در مقایسه با یک خودروی متوسط خارجی میزان مصرف بالا و آلایندگی بیشتری دارد، و حتی با قیمتی بالاتر به مردم بیچاره فروخته می‌شود، نتیجه آن هدر رفت سرمایه ملی (بنزین)، آلودگی هوا و درنتیجه افزایش بیماری و سرطان و هدررفت سرمایه‌های انسانی، و فساد در صنعت خودروسازی شده است.برنامه ریزی غلط سیاست داخلی و صنعت گردشگری منجر به هدررفت میلیاردها دلار فرصت ارز آوری از منابع خدادادی و تاریخ‌دادی ما شده است. تغییر اقلیم، خشکسالی و عدم مدیریت درست این منابع، بخش قابل توجهی از این فرصت را از یک سو نابود کرده و از سوی دیگر در کنار سیاست خارجی، فرصت تبلیغات را از دست داده است، به طوری که برای تبلیغات گردشگری هزینه‌های بیشتری لاجرم باید پرداخت شود و این خود نوعی هدر رفت سرمایه است.عدم مدیریت درست سیاست خارجی منجر به بی اعتمادی کشورها برای سرمایه گذاری در ایران شده است. و عدم سرمایه گذاری خارجی، به نوبه خود امنیت را در یک کشور کاهش می‌دهد و این عدم امنیت ریسک سرمایه گذاری را افزایش خواهد داد.مواردی که ذکر شد در کنار موارد متعدد دیگر، خسارتی است که طی فقط ۱۴ سال گذشته به مردم وارد شد، محل ارتزاق مردم آسیب دید و «بانک»هایشان به دست مدیران نالایق به آتش کشیده شد.در مقابل آتش زدن بانک‌ها چه باید کرد؟دوباره تاکید میکنم، ما کماکان در مرحله حساس کنونی قرار داریم. از حیث سیاسی از یک سو در تنش جدی با آمریکا و کشورهای ثروتمند منطقه قرارداریم و از سوی دیگر به دلیل اینکه دشمن ما (آمریکا و اسرائیل) برخلاف تبلیغات داخلی کاملا عالم و هوشیار است، مسیر هر نوع مراوده با سایر کشورها را هم بسته، البته خیلی هم نیاز به علم و هوشیاری نداشت؛ با ایدئولوژی و دست خالی نمی‌توان قلدری کرد.از بعد اقتصادی، به دلیل تحریم‌های ۴۰ ساله و تحریم‌های هسته‌ای در دو دهه اخیر و بی‌تدبیری و بی‌کفایتی مدیران از سوی دیگر بسیاری از خانواده‌ها و بنگاه‌های اقتصادی را به مرحله «یک تلنگر تا فروپاشی» کشانده است. این درحالی ‌است که طبقه ثروتمند، طبقه دارای رانت و ارتباطات و طبقه ای که از حقوق نجومی از بیت المال برخوردارند در این مدت موج گرانی را خلاف جهت شنا کرده و از فرصت های به وجود آمده برای خود به خوبی بهره بردند.از بعد اجتماعی، اعتماد ملت-حکومت، ملت-ملت و حکومت-حکومت به پایین ترین حد خود رسیده‌است. به گونه ای که شنیدن خبرهای غارت و اختلاس و دزدی و اتهام زنی های سیاسی، برای مردم ایران عادی شده است، و دروغ تنها چیزی است که شنیده می‌شود مگر خلافش ثابت شود! کار به جایی می‌رسد که کمیسیون انرژی مجلس یک روز قبل از افزایش قیمت بنزین اعلام می‌کند گرانی بنزین شایعه است، و بنزین گران می‌شود.مردم خاطره تلخی دارند از یک اتحاد ملی. اتحاد برای نخریدن خودروی گران بی کیفیت. کمپینی که به هیچکس جز صنعت فاسد خودروسازی به طور مستقیم ضربه وارد نمیکرد. مردم اتحادشان شکست بایک وعده اقتصادی. و خود رو چند برابر گران تر شد.حال بنزینی گران شده است که پایه گرانی تمامی اقلام مورد نیاز خانواده ها، کسب و کارها و یکایک مردم است. و یک دروغ دیگر، با گران شدن بنزین هیچ چیز دیگری گران نمی‌شود؛ و یک پتک بالای سر بنگاه‌های اقتصادی برای گران نکردن اجناسشان تا خوابیدن تب گرانی بنزین و غرق شدن مردم در واماندگی اقتصادی جدیدشان.آتش به «بانک»های مردم افتاد.در مقابل این آتش به جای آب ریختن، دروغ و فریب را چاشنی کردند تا مردم را ساکت کنند. از قضا این بار شعب بانک‌ها هم به آتش کشیده شد.اتفاق بعدی بستن راه نفس بود تا آتش گسترده نشود، اینترنت قطع شد، در سراسر ایران، و هزاران کسب و کار معلق شد با این تعطیلی اینترنت ناگهانی. این راهکار حکومت بود برای جلوگیری از آتش زدن بانک‌ها. مردم چه باید می‌کردند؟در جنگ صفین، سپاه حضرت علی(ع) به پیروزی نزدیک شده بود. سپاه معاویه برای بقای خود تدبیری اندیشید. سیاس‌ترین جمع خود را به مشورت خواند و عمروعاص خدعه‌ای کرد و پیشنهاد داد که قرآن ها را سر نیزه بگذارند‌‌. با این کار و با جنگ تبلیغاتی به سپاه حضرت امیر گفتند شما با چه میجنگید؟ با قرآن؟؟ پس از آن حکم به قضاوت یه قاضی از دو طرف دادند. ابوموسی اشعری به راحتی حکم به قرآن داد و امام علی(ع) را از خلافت خارج و سپاه حضرت را شکست خورده اعلام کرد. بدین ترتیب، حضرت علی(ع)، قرآن ناطق، به برگه‌های قرآن شکست خورد.در شرایط حساس کنونی که در «جنگ اقتصادی» به سر می‌بریم، بانک‌های کاغذی را آتش زدند درحالی که بانک‌های حقیقی به آتش کشیده شده بود. جنگ تبلیغاتی به پا کردند تا مردم علیه مردم شعار دهند و قاضی صحنه رای به پیروزی پیروز میدان داد.انقلاب ما قطعا برای برقراری عدالت بود، استمرار این حکومت قطعا با عدالت خواهد بود. هر منبری برافراشته شد به بهانه نقب علی (ع) بود و پیروی راه علی(ع). اما کار ما به جایی رسیده که باید بگوییم اگر علی(ع) نیستید لااقل عمروعاص نباشید.با بانک سوخته چه کنیم؟إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ. اگر مدیران نالایق اوضاع کشور را به این نقطه ای که هست رسانده اند، بی شک مردم در این مسیر بی تقصیر نیستند. از جاهلان تا عالمان ساکت همه به یک میزان در تقصیر مسئولین جاهل و فاسد شریکند. همانطور که صنعت خودروسازی 40 سال فرصت پیشرفت داشته و اکنون فقط یک غده فاسد بی خاصیت است که به واسطه انحصارگرایی و بستن مرزها زنده مانده، دانشگاه ها هم به همان میزان عقب افتاده و مریض و بی خاصیت اند. از دانشگاه هایی چنان بی خاصیت، مسئولینی چنین نالایق پرورانده می شوند.شاید ادبیات ایران زمین که از عصر پیشگامی ایرانیان به ارث رسیده و ادبیات زندگی ما را تشکیل داده باعث شده همه زشتی ها و پلشتی ها زیر سایه ادبیات زیبا و حماسی و انگیزشی مثل «هنر نزد ایرانیان است و بس» گم شود و هرگاه سخن به درشتی می رود، به مزاج ایرانیان ناخوش آید و ترجیح دهند آن را نشنوند. به هرحال ما از آنچه در شاهنامه و گلستان و مثنوی داشتیم فرسنگ ها فاصله داریم. ما اکنون در قعر بی خاصیتی به سر می بریم. این را می توان از نتایج تعطیلی اینترنت فهمید. با وجود سال ها داشتن جستجوگر ایرانی وقتی گوگل را از ایرانیان گرفتند هیچ جستجوگری پاسخی نداشت. وقتی تلگرام و واتس اپ را گرفتند، و زمانی که ایرانیان ناچار به استفاده از پیام رسان های داخلی شدند هیچکدام چاره کار نبودند. به همین نسبت وقتی سراغ محصولات ساخت داخل می رویم متوجه اختلاف زیاد آن با نمونه های خارجی می شویم. و به همان نسب در مورد اساتید دانشگاه، مدیران، مشاوران، متخصصان، کارمندان و کارگران هم مصداق پیدا می کند. ما هیچکدام لیاقت زندگی خوب را نداریم. اگر داریم بسم الله.