نیم نگاهی بر یونگ و فروید

خب سلام.این احتمالن یکی از متفاوت ترین نوشته های من خواهد بود.یه مصاحبه ای رو دیدم که درباره یونگ و فروید نظراتی توش رد و بدل میشد و از اونجایی که خودم یه تازه وارد در بین دریای عمیق بحث روان شناسی و روان کاوی ام برام این مصاحبه جالب بود و نکاتی برای خودم نوشتم که تصمیم گرفتم اینجا هم بنویسم که هم یک سر و شکل بهتری بگیره،هم به شما کمک کرده باشه.لینک این مصاحبه رو که به صورت صوتیه انتهای انتهای این مطلب قرار میدم که تو کانالمه و خوشحال میشم از اونجا هم دیدن کنید:)⏹از نظر یونگ رویا ها مهم ترین مبلغین و شارعین ناخوداگاه هستند.⏹سوال پیش میاد که فرق بین ناخودآگاه و غرایز چیه؟پاسخی که به این پرسش میدن اینه که ناخوداگاهی که یونگ مد نظر داره ناخوداگاهی جمعیه که داخل این ناخوداگاه ما الگو های نمادینی داریم(در اینجا الگو های نمادین بازگردانی شده آرکی تایپ هست).پس نتیجه میگیریم که الگو های کهن ما با غرایزمون تفاوتی دارند.اینجا میخوام نظر خودم رو هم وارد کنم که شالوده این نظر صحبت های دوستان حاضر در مصاحبه هست.این کهن الگو ها رو در واقع باقی مونده ای از انسان های گذشته در نظر می گیرن البته اگر به نظریه تکامل اتکا کنیم.اما غریزه چیزی ست در ذات و نهاد ما.تعریف آرکتایپیک الگو، یک مدل، یک فرد، یک حرف، یک نمونه که به نظر می‌رسد الگوها و مدل‌ها و افراد و حرفها و نمونه‌های دیگر، تقلید کامل آن هستند و یا لااقل شباهت زیادی را به آن دارند. در حدی که برای مثال می‌توان همیشه از آنها استفاده کرد.واژه‌ی مُثُل هم، از همین معنا اتخاذ شده است.مثال:وقتی کسی می‌گوید دوست من یک فرشته است، احتمالاً دوستش از او نمی‌پرسد: تو به فرشته اعتقاد داری یا نه؟ یا مثلاً آیا تا به حال فرشته دیده‌ای؟فرشته یک آرکتایپ است که بسیاری از مردم جهان آن را می‌فهمند و وقتی می‌گویید کسی مانند فرشته است، مفهوم جمله شما را درک می‌کنند.فرشته، بهترین مثال از پاکی و خوبی و مهربانی و لطافت است.(متون فوق منتخب از سایت متمم است!)⏹یونگ بر عکس چیزی که گمان برده میشه بیشتر فرد گرا و شخص گراست.⏹بین رشته ای بودن سخنان یونگ فقط مختص خود یونگ نیست و افراد دیگه هم از اطلاعات رشته های دیگه توی نظریاتشون استفاده کردن.⏹در بین مصاحبه از ویلهلم وونت نام برده میشه که میگن دو نوع تقسیم بندی برای روان شناسی قائل بوده:۱-روانشناسی تجربی--->روان پزشکی---->علوم نوروساینس۲-روان شناسی توده ها--->مطالعات فرهنگی و جامعه شناسی و اسطوره شناسی و تاریخیویلهلم وونت یک روانشناس آلمانی بود که اولین آزمایشگاه روانشناسی را در لایپزیگ آلمان در سال ۱۸۷۹ تأسیس کرد. این رویداد به طور گسترده به عنوان تأسیس رسمی روانشناسی به عنوان علمی متمایز از زیست شناسی و فلسفه شناخته می‌شود. وونت در میان تمایزات متعدد اولین کسی بود که خود را روانشناس معرفی کرد.نگاره ای از وونت⏹معتقدند زمانی که روانشناسی از فلسفه جدا شد در واقع سنگ بنای این رشته از دست رفت.⏹در بین صحبت ها به این موضوع اشاره شد که در روان شناسی ما شاهد جدال ۲ جبهه ماتریالیستی و ایدئالیستی هستیم.ماتریالیسم | Materialism ماده‌گرایی، ماده باوری یا ماتریالیسم، میگه همه اون چیزی که در هستی وجود داره ماده یا انرژی هست؛ همه چی از ماده تشکیل شده‌ و همهٔ پدیده‌ها (از جمله خودآگاهی) نتیجهٔ برهم‌کنش‌های مادی هستن. خلاصه ماجرا اینکه، ماده تنها چیزه و واقعیتی که در حال رخ دادنه عملاً همون کنش و واکنش های در حال رخ دادن بین ماده و انرژیه.ایدئالیسم یعنی آرمانگرایی و دقیقا در مقابل رئالیسم یا واقع گرایی قرار میگیره اغلب فلاسفه معروف ایدآلیست بودن که از مهمترین اونا میشه افلاطون و توماس مور رو نام برد.یوتوپیا یا آرمان شهر هم مربوط به همین آرمانگرایی هست.⏹درباره ی دو گانگی جسم و روح اشاره شد.اینکه ایا جسم ما روی روح و ناخوداگاه ما تاثیری داره؟که با اشاره به مشکل دکارت از روی این موضوع پریدند!بد نیست اشاره ای هم به این دیدگاه دکارت داشته باشیم.سبب اعمال و حرکات ما انسان‌ها چیست؟ از دو حال خارج نیست؛ یا جسم ماست یا چیز دیگری. ما واضح درک می‌کنیم که جسم ما که ماده ما است، به‌فرمان ماست و ما خودمان سبب اعمال و رفتارمان هستیم. اما این "خود" چیست؟ آیا منظور از آن، روح ماست؟ روح انسانی چیست؟روح و جسم چه رابطه‌ای دارند؟ روح انسان، به یقین، مادی نیست. بنابراین آیا امری فرامادی در ماده اثر می‌گذارد؟ چگونه؟این پرسش‌ها، فکر دکارت را به‌خود مشغول کرده بود. بدین‌ترتیب، او دوگانه‌انگاری را پیش نهاد؛ یعنی روح و جسم را مانند برخی فیلسوفان یونان جدا گرفت. بعدها، باروخ اسپینوزا، از بزرگ‌ترین فیلسوفان تاریخ غرب و جهان، این را اشتباه یافت و یگانه‌انگاری را پایه گذاشت.-ویکی پدیا⏹یکی از نقد هایی که به یونگ وارده اینکه یونگ ادعای خودش رو نمیتونه اثبات کنه و می گن ادعای یونگ بر اثر بحران معرفت شناسیه و در واقع ضمیر ناخودآگاه جمعی یونگ رو به مثابه عالم مثل افلاطون میدونن.ناخودآگاه جمعی که گاها به عنوان "روان عینی" یاد می شود، به این مسئله اشاره دارد که بخشی از عمیق ترین قسمت ذهن، ناخودآگاه، به طور ژنتیکی به ارث می رسد و با توجه به تجربه شخصی افراد شکل نمی گیردعالم مُثُل:افلاطون معتقد بوده است كه براى هر نوعى از انواع موجودات مثالى است در عالم عقول؛ مثلا انسان يك فرد كاملى دارد غير از اين افراد جسمانى، در عالم عقول و آن فرد جسمانى نيست، و همچنين ساير انواع موجودات جسمانى هر يك يك فرد غير جسمانى دارند كه آن واسطه در رساندن فيض وجود است به افراد نوع خود، لذا هر يك را ربّ النوع خوانده‌اند.نظر دیگه ای هم که بیان شد و جسته گریخته بود:در عالم های برین همه این اتفاقاتی که اطراف ماست موجوده ولی به صورت درجه یک و دسته اوله و این چیزی که ما داریم میبینیم ساخته و پرداخته شده اون ها و به نوعی درجه۳ اونه.⏹ناخوداگاهی که فروید بحث می کنه مبتنی بر خودآگاهه درحالی که یونگ درطیف ایده ایدئالیستی نیست و ناخوداگاه رو مستقل از خوداگاه میدونه.همچنین یونگ میگه که بخش هایی از روان فرد تحت تاثیر و در اختیار خود فرد نیست و ما هرگز قادر به شناخت کامل ناخوداگاه جمعی نیستیم.نظریه فروید درباره ناخوداگاه چی بود؟فروید معتقده که روش های مختلفی برای ورود اطلاعات از ناخوداگاه انسان به ضمیر هوشیاریش وجود داره برخلاف یونگ که میگفت تنها رویاست که میتونه ارتباط بین ضمیر خوداگاه و ناخوداگاه باشه.⏹تمام شاکله بحث یونگ بر فردی انتزاعیه که صورت کاملش فردیه که تونسته بین ضمیر ناخوداگاه و خوداگاهش ارتباط منطقی پیدا کنه.⏹این نقد بر روان کاوی هم به میون اوردن که روان کاوی از نظر فلاسفه به عنوان یک ابزار غیر علمی شناخته میشه.⏹یونگ برخلاف فروید میگه که انسان فقط در خواسته ها و امیال جنسی خلاصه نمیشه بلکه معتقده چیزی به اسم نقاب وجود داره.نقاب یا پرسونا(persona)بعد دیگریه که یونگ با اون به انسان نگاه میکنه.مفهوم واژه پرسونا در مکتب روان‌شناسی تحلیلی ارائه شده توسط روان‌شناس سوئیسی کارل گوستاو یونگ عبارت است از آن چهرهٔ اجتماعی که فرد به دنیای بیرون ارائه می‌کند. به گفته یونگ: «نوعی ماسک دست‌ساز که فرد برای ایجاد نهایت تأثیرگذاری بر دیگران و همین‌طور برای پنهان کردن ماهیت حقیقی خود، از خود ابداع می‌کند». در دورهٔ رشد، توسعهٔ یک پرسونای دوام‌پذیر، بخشی اساسی برای انطباق و آماده شدن برای دوره بزرگسالی در یک دنیای بیرونی واقعی و اجتماعی است. یک «خود (Ego)» قوی، از طریق یک پرسونای انعطاف‌پذیر با دنیای بیرون ارتباط برقرار می‌کند.پرسونا یا نقاب به تعبیر کارل یونگ، نماینده پوشش های بسیاری است که فرد در موقعیت های گوناگون و در میان گروه های مختلف آدم ها بر چهره خود می گذارد.ویکی پدیا.⏹یونگ معتقده خردگرایی باعث ايجاد جهانی مادی شده که انسان رو از اون بعد معنوی خودش دور کرده و باعث داشتن این نقاب بر روی چهره اصلی خودش که ماهیتی معنوی داره شده.(یونگ تحت تاثیر آیین های دینی شرقی بوده و سفرهایی هم به این کشور ها از جمله هند داشته پس طبیعیه که رگه هایی از این موضوعات رو در نظریاتش ببینیم.)⏹از اونور قضیه به این داستان نقاب که نگاه کنیم میبینیم که این نقاب در فرهنگ ما به معنای منفی تلقی میشه در صورتی که وقتی به ریشه این کلمه پرسونا برگردیم میبینیم که هم فرد خوب و هم فرد بد در تئاتر این نقاب ها رو به صورت خودشون داشتن.پس اساسن داشتن نقاب موضوع بدی نیست.در واقع ما نمی تونیم هرچیزی که هستیم رو در آن واحد برای دیگران رو کنیم و از عهده مون خارجه و اصلن اصلش هم همینه.⏹یونگ و فروید هر دو به یک نظام و سیر خطی ای معتقدند که هر مرحله بر دیگری استواره مثل نظام بزرگ شدن آدم که از کودکی آغاز و تا کهنسالی ادامه داره و با مرگ پایان می یابه.شکل روان کاوی اینه که می خوان برگردن به دوران کودکی ولی مشکل اینه که در برگشت به کودکی نگاه تاریخی رو از دست میدن که این نگاه تاریخی نقش مهمی رو تو اون نظام خطی ای که هر دو بهش معتقد بودن ایفا می کنه.⏹برای انتهای این نیمچه مقاله هم باید بگم که از انیما و انیموس صحبت شد.درباره این گفتن که انیما میتونه حالت پاتولوژیک و بیمار گونه ای داشته باشه به طور مثال در ذهن مرد و انیمای اون،مادر به عنوان یک موجود قدیس و پاک و مطهره و در حالت پاتولوژیک و مشکل دار،این کهن الگو به چیزی که در نوشته های صادق هدایت و زبان قدیم به نام لکاته شناخته میشده می رسیم.انیما:تصویر آرمانی و مثلی از یک زن که درون ناخوداگاه هر مرد وجود داره.انیموس:تصویر آرمانی و مثلی از یک مرد که درون ناخوداگاه هر زن وجود داره.در هر حال امیدوارم از این مطلب خوشتون اومده باشه.درضمن لینک این مصاحبه رو هم تو کانالم قرار دادم که دوست داشتید بهش سر بزنید:https://t.me/tonnel42/1507