آزار عاطفی چیست؟

نشانه‌ها و علامت‌های خطرِ سوءاستفاده‌یِ عاطفینویسنده: شری گوردون نوامبر ۲۰۲۲، مجله‌یِ very well mindترجمه‌یِ گروه علمی حکمت زندگیآزار عاطفی به معنای استفاده کردن از احساسات در راستای کنترل یک شخص دیگر از طریق انتقاد کردن، خجالت‌ دادن، شرمسار کردن، سرزنش کردن یا اعمال نفوذ بر آنها است. با این که سوءاستفاده‌یِ ذهنی یا عاطفی بیشتر در روابط زناشویی و روابط دوستانه رایج است، در سایر روابط از جمله در بین دوستان، اعضاء خانواده و همکاران نیز میتواند رخ دهد. به طور کلی، یک رابطه زمانی از نظر عاطفی آزاردهنده محسوب میشود که الگوی ثابتی از کلمات توهین‌آمیز و رفتارهای قلدرانه در آن وجود داشته باشد که عزت نفسِ فرد را تحلیل برده و سلامتِ روانِ او را تضعیف کند.هدف اصلیِ سوءاستفاده‌یِ عاطفی کنترل کردنِ طرفِ مقابل از طریق بی‌اعتبار کردن، منزوی کردن و ساکت کردن او است. تشخیص سوءاستفاده، یکی از سخت‌ترین اَشکال آزار است زیرا هم میتواند ظریف و موذیانه باشد و هم آشکار و با اِعمال نفوذ.آزار عاطفی میتواند عزت نفس شما را از میان ببرد و باعث شود به واقعیت و ادراکاتِ خود شک کنید. در پایان، ممکن است احساس کنید در دام افتاده‌اید. افرادی که مورد آزار عاطفی قرار گرفته‌اند اغلب آن‌قدر زخمی اند که نمیتوانند رابطه را بیش از این تحمل کنند، اما هم‌چنین از ترک آن هم میترسند. و این چرخه تا زمانی که کار دیگری صورت نگیرد ادامه می‌یابد.نشانه‌های آزار عاطفیچندین علامت خطر وجود دارد که نشان‌دهنده‌یِ سوءاستفاده‌یِ عاطفی است. به خاطر داشته باشید که حتی اگر شریک زندگی، والدین، همکار یا دوست شما فقط تعداد انگشت‌شماری از این کارها را انجام دهد، رابطه‌یِ شما با او همچنان از نظر عاطفی آزاردهنده است. هنگام بررسی رابطه‌یِ خود این نکته را در نظر داشته باشید که با توجه به این که سوءاستفاده‌یِ عاطفی اغلب ظریف است تشخیص علائم آن دشوار به نظر می‌آید. اگر در تشخیص این که آیا رابطه‌تان آزاردهنده است یا خیر، مشکل دارید به این فکر کنید که تعاملات‌تان چه احساسی در شما ایجاد میکند.اگر هنگامی که با طرف مقابل‌تان در ارتباط هستید، احساس زخمی شدن، ناامیدی، سردرگمی، سوءتفاهم، افسردگی، اضطراب یا بی‌ارزشی میکنید، احتمال این که رابطه‌یِ شما از نظر عاطفی آزاردهنده باشد بسیار زیاد است.هم‌چنین با کوچک محسوب کردنِ رفتار طرفِ مقابل در دام این که به خود بگویید «آن‌قدرها هم بد نیست» نیفتید. همه سزاوار این هستند که با آنها با مهربانی و احترام رفتار شود، از جمله خودتان. درک این موضوع می‌تواند به شما کمک کند چرخه‌یِ سوءاستفاده‌یِ عاطفی را متوقف کنید.- انتظارات غیر واقعی داردیکی از نشانه های سوء استفاده عاطفی این است که طرف مقابل انتظارات غیر واقعی از شما داشته باشد. نمونه‌هایی از این موارد عبارت اند از:درخواستهای غیرمنطقی دارداز شما انتظار دارد که همه چیز را کنار بگذارید و نیازهای او را برآورده کنیداز شما میخواهد که تمام وقت خود را با هم بگذرانیدمهم نیست که چقدر تلاش میکنید یا چقدر به او خدمات ارائه میدهید، در هر حال، او همواره ناراضی‌ است.از شما برای این که کارها را بر اساس استانداردهای او انجام نداده‌اید انتقاد میکندانتظار دارد شما نظرات او را به اشتراک بگذارید (یعنی شما اجازه ندارید نظر متفاوتی داشته باشید)از شما میخواهد ساعت و تاریخ دقیق زمانهایی که ناراحت شده‌اید را نام ببرید (و وقتی نمیتوانید این کار را انجام دهید ممکن است آن واقعه را طوری رد کند که انگار هرگز اتفاق نیفتاده است)- شما را بی‌اعتبار میکندیکی دیگر از علامتهایی که نشان می‌دهد فردی از نظر عاطفی سوءاستفاده میکند این است که شما را بی‌اعتبار کند. برخی از مصادیق بی‌اعتبار کردن عبارت اند از:تضعیف، نادیده گرفتن یا تحریف ادراکات یا واقعیت شماامتناع از پذیرشِ احساساتِ شما از طریق تعیین تکلیف این که شما چگونه باید احساس کنیددرخواست مداوم توضیح دادن احساس‌تانمتهم کردن شما به «بیش از حد حساس»، «بیش از حد احساساتی» یا «دیوانه» بودنامتناع از تأیید یا پذیرش نظرات یا ایده‌های شما به عنوان نظرات معتبرنادیده گرفتنِ درخواستها و نیازهای شما با مضحک یا بی‌ارزش شمردن‌شاناظهار این که برداشتهای شما اشتباه و غیرقابل اعتماد است از طریق گفتنِ این که شما اغراق می‌کنید یا حرف‌تان تناسبی با موضوع نداردمتهم کردن شما به این که خودخواه، نیازمند یا مادی‌گرا هستید صرفاً به خاطر این که نیازهای خود را بیان می‌کنید (توقع دارندکه هیچ خواسته یا نیازی نداشته باشید)- آشوب ایجاد می‌کندافراد آزاردهنده‌یِ عاطفی معمولاً الم‌شنگه و قشقرق راه می‌اندازند. چند مورد از این علامت‌های خطر در زمینه‌یِ ایجاد آشوب عبارتند از:شروع به دلیل‌تراشی برای درگیری‌ها و بحث‌های ایجادشدهبیان اظهارات گیج‌کننده و متناقض (که گاهی اوقات «دیوانه‌سازی» نامیده می‌شود)داشتن تغییرات شدید خلقی یا فوران عاطفی ناگهانیزیر نظر گرفتن لباسها، موها، محل کارتان و مواردی مشابه این‌ها در راستای اظهار انتقادات غیرضروری علیه شمابه حدی نامنظم و غیرقابل پیش‌بینی رفتار می‌کنند که احساس می‌کنید دارید روی پوسته‌یِ تخم‌مرغ راه می‌روید- از باج‌گیریِ عاطفی استفاده می‌کنداگر کسی سعی می‌کند از احساسات شما علیه خودتان استفاده کند این نشانه‌یِ سوء استفاده‌یِ عاطفی است. نمونه‌هایی از باج‌گیریِ عاطفی عبارت اند از:اعمال نفوذ و کنترل بر شما با ایجاد احساس گناه؛ به شما احساس مقصر بودن می‌دهدتحقیر شما در ملاء عام یا در خلوتاز ترس‌ها، ارزش‌ها، اشتیاق‌ها و تمام حساسیت‌هایی که دارید برای کنترل کردنِ شما یا موقعیت استفاده می‌‌کندبزرگ‌نمایی کردنِ عیب‌های شمایا اشاره به آنها در راستای کسب توجه اطرافیان و یا اجتناب از مسئولیت انتخاب‌ها و اشتباهات‌شان؛وقوع یک رویداد را انکار کرده و درباره‌‌‌یِ آن یا دروغ می‌گویدبا خودداری از محبت کردن یا سکوت‌کردن‌های طولانی و حرف‌نزدن، شما را تنبیه میکند- از موضع بالا برخورد می‌کندافرادی که از نظر عاطفی آزاردهنده اند اغلب از موضعی حق‌به‌جانب و مافوق‌گونه رفتار میکنند. مواردی که جهت تشخیص این نوع رفتار باید در نظر بگیرید عبارت‌ اند از بروز چنین اعمالی:با شما طوری رفتار می‌کند که انگار شما پَست‌تر از او ایدبه خاطر اشتباهات و کاستی‌های خودش شما را سرزنش می‌کندبه همه چیزهایی که میگویید شک میکند و سعی میکند به شما ثابت کند که اشتباه میکنیدشما را مضحکه قرار میدهدبه شما می گویند که نظرات، ایده ها، ارزش ها و افکار شما احمقانه و غیرمنطقی اند و یا با عقل جور در نمی‌آینداز جایگاه بالادست و به شکلی تحقیرآمیز با شما صحبت میکندهنگام تعامل با شما از عبارات طعنه‌آمیز استفاده میکندطوری رفتار میکند که انگار همیشه حق با او است و بهترین چیز را میدانند و از شما باهوش‌تر است- شما را تحت کنترل گرفته و منزوی میکندبرخی از نمونه های این شکل از سوء استفاده عاطفی عبارتند از:تمام افرادی که با شما در ارتباط هستند را، از خانواده و دوستان گرفته تا هرکسی که با شما وقت میگذراند، تحت کنترل میگیرداز طریق شبکه‌های اجتماعی، پیام‌ها و ایمیل‌هایتان شما را تحت نظارت دیجیتالی قرار می‌دهدبه شما اتهام خیانت میزند و به سایر روابط‌تان حسادت میکندکلیدهای ماشین‌تان را می‌گیرد یا پنهان میکندهمواره درخواست میکند که بگویید در هر لحظه کجا هستید و یا برای ردیابی تک‌تکِ حرکات‌تان از جی‌پی‌اس استفاده میکندبا شما مانند اموال و دارایی‌هایش رفتار میکنددوستان، خانواده و همکاران‌تان را به بادِ انتقاد گرفته و مسخره میکنداز مفاهیمی مثل حسادت و غیرت به عنوان نشانه‌یِ عشق و جهت جلوگیری از بودنِ شما با دیگران استفاده میکندشما را مجبور می‌کند که تمام وقتِ خود را با هم بگذرانیدامور مالی‌تان را کنترل میکند‌ ‌ ‌‌انواع سوء استفاده‌یِ عاطفیسوء استفاده عاطفی می‌تواند اَشکال مختلفی داشته باشد، از جمله:اتهام خیانت یا دیگر نشانه‌های حسادت و مالکیتبررسی مداوم یا تلاش برای کنترل رفتار شخص دیگرمشاجره یا مخالفت کردن مداومانتقاد کردندیوانه ساختنجداسازی فرد از خانواده و دوستانشلقب دادن و توهین کلامیامتناع از مشارکت در رابطهشرمسار کردن یا سرزنش کردنسکوت و صحبت‌نکردن‌های عمدی طولانیبی‌اهمیت جلوه دادنِ نگرانی‌های طرف مقابلخودداری از محبت و توجهرابطه شما ممکن است در ابتدا عادی و محبت آمیز به نظر برسد، اما به‌تدریج و با پیش رفتنِ رابطه ممکن است شریک عاطفیِ شما تلاش کند با به کار گرفتنِ انواع مختلفِ آزار عاطفی شما را تحت کنترل و اعمال نفوذ قرار دهد. آزار عاطفی می‌تواند آن‌قدر به آهستگی شروع شود که شما در ابتدا متوجهش نباشید.تفاوت سوء استفاده عاطفی با تعارض و درگیریِ عادیدرگیری و کشمکش بخشی عادی از یک رابطه است. با این حال، اگر در طول درگیری با طرف مقابل، احساس می‌کنید که مورد آزار و اذیت، بی‌احترامی، تحقیر، توهین یا نادیده‌گرفته‌شدن قرار می‌گیرید، اینها نشانه‌هایی هستند که ممکن است درگیری از مرز و آزار عاطفی عبور کرده باشد.تاثیرات سوء استفاده‌یِ عاطفیتحقیقات نشان می‌دهند که عواقب آزار عاطفی به همان شدت آزار جسمی است. البته در آزار عاطفی آثار جسمی و کبودی و زخم‌های شما برای دیگران نامرئی هستند اما در واقع این زخم‌ها در شک و تردید، احساس بی‌ارزش بودن و نفرت از خود پنهان شده‌اند.وقتی آزار عاطفی شدید و مداوم باشد، ممکن است تمام حس خویشتن (sense of self) را از دست بدهید. به مرور زمان، اتهامات، توهین‌های کلامی، نام‌گذاری‌ها، انتقادها و تهمت زدن‌ها میتواند حس خویشتن شما را به حدی از بین ببرد که دیگر نتوانید واقعیتِ خود را ببینید.در نتیجه، ممکن است شروع به موافقت با آزاردهنده کنید و در درون از خودتان انتقاد کنید. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، شما در دام آن رابطه‌یِ آزاردهنده افتاده‌اید و باور کرده‌اید که هرگز به اندازه‌یِ کافی برای دیگران خوب نخواهید بود. در نهایت، ممکن است از دوستی‌هاتان کنار بکشید و خود را منزوی کنید، زیرا متقاعد شده اید که هیچ کس شما را دوست ندارد.سوء استفاده‌یِ عاطفی می‌تواند بر روابط دوستانه تأثیر بگذارد، زیرا افرادِ مورد آزار عاطفی اغلب نگران این هستند که مردم چگونه آنها را میبینند و آیا واقعاً آنها را دوست دارند یا خیر. علاوه بر این، آزار عاطفی میتواند منجر به مشکلات سلامت شود. اثرات سوء استفاده بر سلامت روان شامل افسردگی، اضطراب و گاهی اوقات ایجاد اختلال در تغذیه است. هم‌چنین آزار عاطفی می‌تواند بر شما تأثیر فیزیکی بگذارد و باعث ایجاد زخم معده، تپش قلب و بی‌خوابی شود.نکاتی برای مقابله با سوءاستفاده‌یِ عاطفیاولین گام در برخورد با یک رابطه‌یِ آزاردهنده‌یِ عاطفی، شناخت آن آزار و سوء استفاده است. اگر در رابطه‌‌یِ خود با جنبه‌هایی از سوءاستفاده‌یِ عاطفی مواجه شده‌اید، اولین و مهم‌ترین اقدام این است که آن سوءاستفاده و آزار را شناسایی کنید.با صادق بودن در مورد آن‌چه تجربه میکنید، میتوانید دوباره کنترل زندگی خود را به دست بگیرید. در این‌جا هفت استراتژی دیگر برای احیای زندگی آورده شده است که میتوانید از امروز آنها را عملی سازید:۱. خودتان را در اولویت قرار دهیدوقتی صحبت از سلامت روحی و جسمی شما میشود، خودتان را در اولویت قرار دهید. دیگر نگران جلب رضایت فردی که از شما سوء استفاده میکند نباشید. به نیازهای خود رسیدگی کنید؛ کاری را انجام دهید که به مثبت فکر کردن و پذیرش و تایید توانایی خودتان کمک میکند.همچنین حتماً استراحت کافی داشته باشید و وعده‌های غذایی سالم بخورید. این مراحل ساده‌یِ مراقبت از خود میتواند به شما کمک کند تا با استرس‌های روزانه‌یِ برآمده از سوء استفاده‌یِ عاطفی مقابله کنید.۲. حد و مرز ایجاد کنیدقاطعانه به فرد آزاردهنده بگویید که دیگر قرار نیست ساکت باشید تا او سر شما فریاد بزند، شما را با القاب ناپسند صدا کند و یا به شما توهین و بی‌ادبی کند. سپس به او بگویید اگر این رفتار را انجام دهد چه اتفاقی خواهد افتاد. به عنوان مثال، به آنها بگویید که اگر شما را با نام و نشان صدا بزند یا به شما توهین کند، مکالمه تمام می‌شود و شما اتاق را ترک خواهید کرد. نکته‌یِ کلیدی این است که از مرزها و قانون‌های خود پیروی کنید. این امر به طرف مقابل می‌فهماند که رفتار آزاردهنده‌یِ او دیگر تحمل نخواهد شد. مرزهایی را که قصد حفظ آنها را ندارید بیان نکنید.۳. دست از سرزنش خود برداریداگر برای مدتی در یک رابطه‌یِ آزاردهنده‌یِ احساسی بوده‌اید، ممکن است فکر کنید که مشکلی در شما وجود دارد. اما مشکل شما نیستید. کس که سوءاستفاده میکند انتخاب کرده که سوءاستفاده کند (و این تقصیر شما نیست). از سرزنش کردن خودتان برای چیزی که کنترلی روی آن ندارید دست بردارید.۴. آگاه باشید که نمیتوانید او را درست کنیدبا وجود تمام تلاش‌هایتان، هرگز نمی‌توانید با انجام کاری متفاوت یا با پذیرفتن نقشی متفاوت، فرد آزارگر را تغییر دهید. یک فرد آزاردهنده خودش تصمیم میگیرد که رفتاری آزاردهنده داشته باشد. به خودتان یادآوری کنید که نمیتوانید اعمال آنها را کنترل کنید و در انتخاب آنها مقصر نیستید. تنها چیزی که می‌توانید کنترل کنید پاسخ خودتان به سوء استفاده‌یِ عاطفی است.۵. از درگیر شدن اجتناب کنیدبا فرد آزاردهنده درگیر نشوید. به عبارت دیگر، اگر سوءاستفاده‌گر سعی کرد با شما بحثی را آغاز کند، شروع به توهین به شما کرد، چیزهایی را از شما مطالبه کرد، یا از روی حسادت عصبانی شد، سعی نکنید توضیحی بدهید، احساسات او را تسکین دهید یا برای کارهایی که انجام نداده‌اید عذرخواهی کنید. اگر میتوانید به‌سادگی از موقعیت دور شوید. درگیر شدن با یک متجاوز فقط باعث آزار و اذیت و دل‌شکستگی بیشتر در شما میشود. هرچقدر هم که تلاش کنید، از نظر او نمیتوانید چیزی را درست کنید.۶. یک شبکه‌یِ پشتیبانی بسازیداگر چه ممکن است سخت باشد که به کسی بگویید که مورد آزار عاطفی قرار گرفته‌اید، اما صحبت کردن میتواند کمک‌کننده باشد. با یک دوست قابل اعتماد، یکی از اعضاء خانواده یا حتی یک مشاور، در مورد آن‌چه تجربه میکنید صحبت کنید. تا حد امکان از فرد آزارگر دور شوید و وقت‌تان را با افرادی که دوست‌تان دارند و از شما حمایت میکنند بگذرانید.این شبکه از دوستان و افراد مورد اعتماد سالم به شما کمک میکند کمتر احساس تنهایی و انزوا کنید. آنها همچنین می‌توانند حقیقت را در زندگی شما بیان کنند و به شما کمک کنند تا تمام این وضعیت را از دور نگاه کنید.۷. برنامه‌ای برای خروج (از این رابطه‌یِ آزاردهنده) طراحی کنید‌اگر شریک زندگی، دوست یا یکی از اعضای خانواده‌یِ شما قصد تغییر رفتار خود را نداشته باشد، شما نمیتوانید برای همیشه در این رابطه‌یِ خشونت‌آمیز و آزاردهنده باقی بمانید. چراکه در نهایت هم از نظر روحی و هم از نظر جسمی به شما آسیب وارد میشود. بسته به موقعیت خود، ممکن است لازم باشد اقداماتی را برای پایان دادن به رابطه انجام دهید. هر موقعیتی متفاوت است. بنابراین، افکار و ایده‌های خود را با یک دوست قابل اعتماد، یکی از اعضاء خانواده، یا یک مشاور در میان بگذارید. سوء استفاده‌یِ عاطفی میتواند اثرات طولانی‌مدت جدی داشته باشد و همچنین می‌تواند مقدمه‌ای برای آزار فیزیکی و خشونت باشد. همچنین به یاد داشته باشید که سوء استفاده اغلب زمانی تشدید میشود که فرد مورد آزار تصمیم به ترک رابطه میگیرد. بنابراین، مطمئن شوید که در صورت بدتر شدن سوء استفاده، یک برنامه‌یِ امن در اختیار دارید.چه روش‌هایی برای مقابله با سوءاستفاده عاطفی جواب نمیدهندگاهی اوقات تلاش برای مقابله یا کاهش سوء استفاده‌یِ عاطفی میتواند نتیجه‌یِ عکس داشته باشد و در واقع سوء استفاده را بدتر کند. برخی از تاکتیک‌ها که روش‌های مؤثری برای مقابله با سوء استفاده نیستند عبارت اند از:درگیری و دعوا کردن با آزاردهنده: تلاش برای مشاجره با یک سوءاستفاده‌کننده میتواند مشکل را تشدید کند و ممکن است منجر به خشونت شود. هیچ راهی برای بحث و جدل با آزارگر وجود ندارد، زیرا او همیشه راه‌های بیشتری برای سرزنش، شرمساری یا انتقاد خواهد یافت. او همچنین ممکن است سعی کند با تغییر موقعیت، همه چیز را برعکس جلوه داده و نقش قربانی را بازی کند.تلاش برای درک یا بهانه‌تراشی برای رفتارهای شخص سوءاستفاده کننده: ممکن است وسوسه شوید که رفتار طرف مقابل را معنا کنید یا بهانه‌ای برای توجیه اعمال او بیاورید و او را درک کنید. یافتن راه‌هایی برای همدردی کردن یا به حداقل رساندن اعمال سوءاستفاده‌کننده میتواند ترک موقعیت را بسیار دشوارتر کند.تلاش برای دل‌جویی از سوء‌استفاده‌کننده: دل‌جویی از طرف مقابل ممکن است نوعی تنش‌زدایی به نظر برسد، اما در درازمدت نتیجه‌یِ معکوس دارد و ممکن است به سوء‌استفاده‌یِ بیشتر کمک کند. به جای این که سعی کنید خود یا رفتارهایتان را مطابق با خواسته‌های سوء‌استفاده‌کننده تغییر دهید، روی ایجاد مرزهای واضح تمرکز کنید و در صورت امکان از درگیر شدن با او اجتناب کنید.شفا یافتن از سوء استفاده‌یِ عاطفیاگر آزار عاطفی را تجربه کرده‌اید، چند کار وجود دارد که می توانید برای کمک به روند بهبودی انجام دهید:سوء استفاده را بپذیرید: از به حداقل رساندن یا حتی انکار سوء‌استفاده خودداری کنید و بپذیرید که این اتفاق در مورد شما افتاده است، تا بتوانید شروع به بهبودی از آن کنید.به خودتان تعهد بدهید: متعهد شوید که چرخه‌یِ سوءاستفاده‌یِ عاطفی را متوقف کنید. همچنین، بدون توجه به این که چقدر طول میکشد، به روند بهبودی پای‌بند بمانید، زیرا ارزش آن را دارید و شایسته‌یِ زندگی شاد هستید.شفقت‌ورزیدن به خود را تمرین کنید: برای رشد، همان سطحی از شفقت، مهربانی و انعطاف را به خود بدهید که به دوست دیگری که آزار عاطفی را تجربه کرده باشد میدهید.با عزیزان‌تان تماس بگیرید: با افرادی که به شما اهمیت میدهند و از شما حمایت میکنند در تماس باشید تا بتوانند در این دوران سخت به شما کمک کنند.به دنبال مشاوره باشید: روان‌درمانی میتواند به شما کمک کند تا علاوه بر این که رابطه‌یِ آزاردهنده‌یِ عاطفیِ خود را از یک دورنما ببینید، ابزارهایی را نیز جهت غلبه بر سوء‌استفاده در اختیار داشته باشید.با دیگرانی که مورد آزار عاطفی قرار گرفته‌اند صحبت کنید: در میان گذاشتنِ تجربیاتِ خود با دیگرانی که تجربه‌یِ مشابهی داشته‌اند میتواند به شما کمک کند تشخیص دهید که تنها نیستید و همچنین به استراتژی‌هایی که آنها استفاده کرده‌اند و به بهبود آنها کمک کرده است دسترسی داشته باشید.بهبودی از سوء استفاده عاطفی به زمان نیاز دارد. مراقبت از خود، تماس با عزیزانِ حامی خود، و صحبت با یک درمانگر می‌تواند کمک‌کننده باشد.منبع: https://www.verywellmind.com/identify-and-cope-with-emotional-abuse-4156673?hid=c0eb179f517dbcd70a908479827d2a75a67bdd70&did=10761655-20231024&utm_source=verywellmind&utm_medium=email&utm_campaign=verywellmind_relationship-builder&utm_content=102423&lctg=c0eb179f517dbcd70a908479827d2a75a67bdd70