برترین کتاب های تاریخ ایران و جهان

تاریخ منبعی از اطلاعات در مورد نحوه رفتار افراد و جوامع را در اختیار ما می‌گذارد. با وجود آنکه‌ برخی از شاخه‌های علمی تلاش‌هایی را در جهت شناخت عملکرد افراد و جوامع انجام داده‌اند، ولی تحقق این کار بسیار دشوار است. اتکای بیش از اندازه بر یافته‌های کنونی، ناخواسته تلاش‌های ما را فلج می‌کند. اگر ملتی در صلح است، چگونه می‌توانیم جنگ را بدون اطلاعات تاریخی برآورد کنیم؟ اگر ما از تجارب گذشته استفاده نکنیم، چگونه می‌توانیم نبوغ را بشناسیم؟ چگونه می‌توانیم به تأثیر نوآوری در تکنولوژی پی‌ببریم؟ یا چگونه می‌توانیم نقشی که باورها در شکل‌گیری خانواده ایفاء می‌کنند را بیابیم؟ برخی از جامعه شناسان تلاش کرده‌اند تا قوانین و نظریه‌هایی را در باب رفتار انسان به‌طور دقیق مطرح کنند، اما حتی دست‌یابی به این مهم، جز‌ در موارد تصنعی و محدود که می‌توان تجارب را برای تعیین اعمال و رفتار افراد تعبیه کرد، منوط به اطلاعات تاریخی است. جنبه‌های مهم چالش‌های‌ اجتماعی، مثل انتخابات در سطح گسترده، فعالیت مذهبی و یا اتحاد نظامی را نمی‌توان به عنوان تجاربی دقیق تلقی کرد. در نتیجه، تاریخ را باید هر چند کم، ولی به عنوان یک آزمایشگاه و یافته‌هایی از گذشته ـ که به عنوان حیاتی‌ترین عنصر در پژوهش‌ها ضروری‌ است ـ جهت نشان دادن گونه‌های رفتاری پیچیده ما ـ که در رویدادهای اجتماعی نقش دارند ـ به کار گرفت. در مقاله امروز در نظر دارم کتاب هایی را که به شناخت دقیق تر تاریخ ایران و جهان به شما کمک می کنند معرفی کنم. خواندن این مقاله را به افرادی که به دانستی های تاریخی علاقمند هستند توصیه می کنم. خلاصه یا چند خط از هر کدام را با هم بخوانیم. با من همراه باشید.1.دو قرن سکوتخلاصه : عبدالحسین زرین‌کوب زبان تاریخ ایران است، بیان کننده فلسفه ژرف تصوف، مولوی شناس و مترجمی زبردست . برای پی بردن به دانش و احاطه او به موضوعات مورد تحقیقش، تنها باید نگاهی به کتاب های او انداخت. بدین ترتیب، صورتی از مردی عاشق وطن و فرهنگ و تمدن دیرپای آن بدست می آید که با شوقی باور نکردنی همچون دوران کودکیش در پی کسب حقیقت و انتقال آن است. دو قرن سکوت، روایتی است از آن چه بر سرزمینی کهن و مردمانش رفته است، بازتاب فرازها و فرودهای کشور و قلمرویی که تا قرن ها بعد دیگر به نام یک پارچه ایران خطاب نشد. درباره فروپاشی حکومت دیرینه ساسانیان که با غلبه یک آیین و اعتقاد الهی اتفاق افتاد تا زمان برآمدن طاهریان که اولین حکومت نیمه مستقل ایرانی را به وجود آوردند، مورخان و نویسندگان بسیار گفته و نوشته اند. نویسندگانی که سهوا یا عمدا از کنار وقایعی بسیار مهم و آینده ساز در طی این دو قرن یعنی قرون اول و دوم اسلامی گذشته‌اند یا بسیار خلاصه به آن حوادث تاریخی و اجتماعی پرداختند. کتاب دو قرن سکوت، اما به همان سکوت نویسندگان درباره وقایع آن دوره حیاتی و بنا به نوشته نویسنده به سکوت زبان و ادب پارسی و دلایل آن می پردازد.قسمتی از متن : اعراب با ورود به کسری و غنایم آن شروع به غارت کردن گویند فرق بین نمک و کافور راهم نمی دانستند حتی بعضی فکر میکردند که نقره از طلا با ارزش تر است. گفته اند عربی یاقوتی به هزار دینار فروخت گفتند چرا ارزان فروختی گفت از هزار بیشتر اگر میدانستم همان میگفتم. یا فرش مهستان را به مدینه فرستادند و از بزرگی فرش در مدینه مکانی یافت نشد که فرش را در آنجا بیندازند و در آخر فرش را پاره پاره کردند و بین سران قوم تقسیم کردند. گویند قسمتی را بیست هزار دینار فروختند.گویند اعراب به عمر نامه نوشتند که با کتاب های کتابخانه ها چه کنیم عمر گفت: آن ها را به آب افکن که اگر آنچه در آن کتابها هست سبب راهنمایی است خداوند برای ما قرآن فرستاده است که از آنها راه نماینده تر است و اگر در آن کتاب ها جز مایه گمراهی نیست ،خداوند ما را از شر آنها در امان داشته است.از این سبب کتاب ها در آب یا اتش افکندند. در آخرین جنگ دولت ساسانی ، یعنی جنگ نهاوند از سر تا سر ایران سپاه به نهاوند آمد و هر روز بیشتر میشدند و سپاهیان اعراب که صف آرایی کرده بودند می دیدند که جنگی در نمی گیرد و تعداد ایرانیان با گذشت هر روز بیشتر میشود این شد که حیله ای ساختند تا سپاه ایران را از استحکامات خود بیرون بیاورند.به دروغ گفتند که خلیفه مرده است و ما بر میگردیم سپاه ایران هم برای تعقیب و کشتن اعراب بیرون آمد و در دام اعراب افتادند. با شکست در نهاوند ایران به دست اعراب افتاد.2.صلحی که همه ی صلح ها را به باد دادخلاصه : دیوید فرامیکن مورخ آمریکایی سال 1989 کتابی با عنوان کامل صلحی که همه‌ی صلح‌ها را بر باد داد؛ فروپاشی امپراتوری عثمانی و شکل‌گیری خاورمیانه‌ی معاصر نوشت که در آن درباره‌ی نقش قدرت‌های اروپایی در خاورمیانه بین سال‌های 1914 تا 1922 صحبت کرده است. او نقش این قدرت‌ها را در فروپاشی بزرگ‌ترین قدرت آن زمان خاورمیانه و در نتیجه شکل‌گیری خاورمیانه‌ی جدید بررسی کرده است. دیوید فرامکین پیشگفتار مفصلی بر کتابش نوشته است و در آن موضوع کتاب و هدفش از نگارش آن را شرح داده است. یکی از مهم‌ترین نکاتی که فرامکین بر ان تاکید دارد این است که بسیاری از گزارشه‌های فرانسه و انگلیس از آن دوران و همین‌طور ادعای آن‌ها مبنی بر دخالت نکردن در امور مذهبی مسلمانان دروغی بیش نیست و مفهومی که آن را «قیام اعراب» نامیده‌اند زاده‌ی تخیل فردی آمریکایی به نام «تامس ادوراد لارنس» است. او در کتابش خواننده را با ماجراجویی های لارنس همراه می‌کند اما در کنار آن پرده از مسائل بسیاری که تا مدت‌ها به گونه‌ای دیگر روایت می‌شد برمی‌دارد. فرامکین تغییر جهت‌های دولت‌ها را دنبال می‌کند و جزئیات سیاست‌های آن‌ها را آشکار می‌کند و در نهایت شکلگیری خاورمیانه‌ی امروزی را به تصویر می‌کشد. کتاب صلحی که همه‌ی صلح‌ها را بر باد، داد نامزد نهایی هر دو جایزه‌ی «پولیتزر» و «جایزه‌ی ملی دایره‌ی منتقدان» بود.قسمتی از متن : سهولت اشغال دمشق نشان می‌داد ادعای ملی‌گرایی فیصل و عرب‌ها را ظاهرا انگلیسی‌ها جعل کرده‌بودند تا ادعای فرانسه نسبت به سوریه را از سرش بیرون کنند. هربار که قیامی محلی در سوریه به پا می‌شد- مسئله‌ای شایع در دوره‌ی قیمومیت فرانسه- طبیعی بود که فرانسوی‌ها بریتانیا را مقصر قلمداد کنند و همین کار را هم می‌کردند. لوید جورج که با تلاش برای نگه‌داشتن سوریه از چشم فرانسویان افتاده بود، دیگر نتوانست جایی در دل آن‌ها بیابد، حتی وقتی سیاستش را عوض کرد و دست فرانسه را در سوریه بازگذاشت. لوید جورج، بعد از عقب کشیدن نیروهایش در سال 1919، دیگر بر اوضاع سوریه تسلطی نداشت، دست کم به اندازه‌ی تسلطش در داخل آناتولی، در بیابانهای شبه‌ جزیره‌ی عربستان، در کوه‌های افغانستان و در روستاهای مصر. نتیجه این بود که در سوریه همه‌ی تقصیرها را به گردن انگلیسی‌ها می‌انداختند. فرانسوی‌ها ظهور فیصل را تقصیر بریتانیا می‌دانستند، و عرب‌ها سقوطش را. چریک‌های عرب فیصل در فلسطین و عراق اکنون خود را دشمن بریتانیا می‌دانستند. در نتیجه این پرسش پیش می‌آمد که چرا بریتانیا از خاورمیانه نمی‌رود؟ به مردم بریتانیا گفته می‌شد یکی از اهداف بریتانیا حمایت از نهضت عرب فیصل است. اما حالا که عرب‌های فیصل دشمن بریتانیا شده بودند، برای چه باید به حمایت از آن‌ها ادامه می‌داد؟ وانگهی، هواداران فیصل به روابط بریتانیا با فرانسه لطمه می‌زدند، خصوصا در فلسطین تحت اشغال بریتانیا در شرق رود اردن. فعالیت‌های ان‌ها فرانسه را به تهاجم به ماورای اردن تحریک می‌کرد و باز بریتانیا را به درگیری بین‌المللی ناخواسته و خطرناک دیگری می‌کشاند. روابط بریتانیا و فرانسه همین حالا هم به اندازه‌ی کافی شکننده بود- مخصوصا بر سر فلسطین که فرانسه چشم طمع بدان داشت- و انگلیسی‌ها می‌ترسیدند چریک‌های فیصل در شرق اردن بهانه‌ی به دست جناح استعمارگرای فرانسه بدهند تا به طرف دیگر مرز نیرو بفرستد.3.تاریخ جهانخلاصه : ارنست گامبریچ نویسنده و تاریخ‌دان متولد 1909 در اتریش است. در سال 2001 بود که گامبریچ تصمیم گرفت نسخه‌ی انگلیسی کتاب تاریخ جهان را بنویسد. گامبریچ که اسرار داشت فقط خودش کتاب را به انگلیسی برگرداند، در میان نوشتن نسخه‌ی انگلیسی کتاب بود که از دنیا رفت. بعد از مرگ او ترجمه‌ی این کتاب توسط نوه دختری و دستیار شخصی او انجام شد و کتاب در سال 2005 توسط انتشارات دانشگاه ییل منتشر شد. خبرنگار نشریه معتبر لس آنجلس تایمز درباره ارنست گامبریچ می‌گوید: «گامبریچ به تاریخ جان می‌بخشد و خواننده را همراه خود در سفینه‌ای زمان پیما بر فراز تاریخ جهان به پرواز درمی‌آورد و او را همواره در طول کتاب به سیر و سلوکی فکری و عاطفی میان گذشته و حال وا‌می‌دارد.»کتاب تاریخ جهان نوشته ارنست گامبریچ برای اولین بار در سال 1935 منتشر شد. ارنست گامبریچ این کتاب را سال 1935 در شهر وین، پایتخت اتریش و زمانی که تنها بیست‌وشش سال داشت، نوشت . کتاب تاریخ جهان تحولات و رخداد‌های بشر را در 40 فصل از عصر حجر تا عصر اتم با زبانی بسیار ساده و صمیمی روایت می‌کند. توجه داشته باشید این کتاب را با کتاب تاریخ جهان اثر كريس هارمن منتشر شده توسط انتشارات ققنوس و کتاب تاریخ جهان اثر فيليپه فرناندس آرمستو ترجمه‌ی شهربانو صارمي اشتباه نگیرید.قسمتی از متن : رخدادی بس شگفت‌انگیز بین سال‌های ۵۵۰ و ۵۰۰ قبل از میلاد به وقوع پیوسته است. من خود به‌راستی آن را نمی‌فهمم، ولی چه‌بسا همین مسئله آن را این‌چنین جالب‌توجه کرده باشد. در سلسله جبال مرتفعی که از شمال بین‌النهرین می‌گذرد، یک قوم کوه‌نشین وحشی برای زمانی طولانی می‌زیستند. آن‌ها دینی زیبا داشتند: آن‌ها نور و خورشید را می‌پرستیدند و بر این باور بودند که در جنگی بلاانقطاع با تاریکی به سر می‌برند؛ یعنی با قدرت‌های تاریک و سیاه شیطان. این جماعت کوه‌نشین، پارس‌ها بودند. آن‌ها صدها سال، نخست زیر سیطره آشوری‌ها و سپس بابلی‌ها به سر برده بودند. روزی صبرشان به پایان رسید. فرمانروای آن‌ها مردی بود با دلاوری و هوشمندی فوق‌العاده که کوروش نام داشت. انسانی که دیگر حاضر نبود انقیاد مردم خویش را تحمل کند. او سپاه سواره‌نظام خود را به دشت بابل حرکت داد و آن را رهبری کرد.4.توپ های ماه اوتخلاصه : باربارا تاکمن نویسنده‌ی کتاب توپ‌های ماه اوت مورخ آمریکایی در زمان حیاتش برای دوره‌ای رئیس «انجمنِ مورخانِ آمریکا» و «فرهنگستانِ هنر و ادبیاتِ آمریکا» بود. از تاکمن یازده کتاب در زمینه‌ی تاریخ منتشر شد که در بین آن‌ها برای توپ‌های ماه اوت و استیلوِل و تجربهٔ آمریکا در چین جایزه‌ی پولیتزر دریافت کرد. ادبیات جذاب تاکمن برای روایت وقایع تاریخی و نگاه تیزبین و تحلیل‌گرش، همه کتاب‌هایش از جمله کتاب توپ‌های ماه اوت را درگیر‌کننده و جذاب کرده است. برای همین هر کتاب تاریخی که تاکمن نوشته خواننده را خیلی راحت با خود همراه می‌کند. ریشه‌ی بسیاری از اتفاقات قرن بیستم و حتی قرن بیست و یکم را می‌شود در گلوله‌ای جستجو کرد که باعث شروع جنگ جهانی اول شد. ما چقدر درباره‌ی این جنگ بزرگ و تاریخ‌ساز می‌دانیم؟ کتاب توپ‌های ماه اوت کتاب تاریخی است و از آن کتاب‌های تاریخی که از شرایط کشورها قبل از شروع جنگ جهانی اول تصویر منسجمی می‌دهد.قسمتی از متن : ارتش فرانسه در برابر تجهیز به تکنولوژی‌های روز نیز مقاومت می‌کرد چنان که «در برابر پذیرفتن توپ‌های جدید با کالیبر بالای ۷۵ میلی‌متر به‌‌ همان اندازه سرسختی نشان داده بودند که بعد‌ها در برابر حذف شلوار قرمز!» از توپ سنگین هم بیزار بودند، آن را برای برنامه تهاجم سریع فرانسه به قصد فتح و نابودی آلمان دست و پاگیر می‌دانستند. آن‌ها حتی اینکه فرمانده کل ارتش فرانسه «چون همه جا با اتومبیل می‌رفت به چکمه‌اش مهمیز نمی‌بست اسباب تاسف می‌دانستند که یکی دیگر از نمادهای شکوه دیرین از دست رفت!» قرن‌ها پیش از فرانسوی‌ها، این ینی‌چری‌ها (سربازان ارتش عثمانی) بودند که استفاده از توپ و زدن حریف از راه دور را خلاف آیین مروت می‌دانستند و دویست سال طول کشید تا حساب کار دستشان بیاید، اما اروپایی‌ها چنین درس‌های تلخی را از‌‌ همان چند هفتۀ اول ماه خون‌بار اوت و پس از کشتار بی‌حساب مسلسل‌ها یاد گرفتند و ابتدا آلمانی‌ها، بعد فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها و آخر سر روس‌ها، فهمیدند سواره‌نظام از این پس تنها به درد گشت و دیدبانی می‌خورد و برای پناه گرفتن در برابر رگبار مسلسل و شلیک پیاپی توپ‌های سریع ته پُر باید سنگر کَند. چنین بود که پس از هزاران سال جنگ تن به تن، جنگاوران عصر جدید تازه دریافتند استفاده از بیل و کلنگ و درازکش کردن در سنگر می‌تواند در پیروزی موثر باشد. این سنگر‌ها اما خود فصلی تازه در داستان جنگ بود که طرف‌های درگیر را در ورطه‌ای مملو از بیهودگی، تکرار اعمالی بی‌ثمر، مرگ میلیون‌ها مرد جوان و کشته یا معلول شدن شماری دیگر در غائله‌ای که دولت‌ها قادر به خروج از آن نبودند، گرفتار کرد.5.بازنگری تاریخ ایرانخلاصه : مرحوم محمود طلوعی از مورخان تاریخ معاصر ایران روزی تصمیم می گیرد برای نوه اش که در خارج زندگی می کرده کتابی در مورد تاریخ ایران پیشنهاد دهد. دو انتخاب پیش روی خود می بیند. یکی کتاب روزگاران عبدالحسین زرین کوب و دیگری چکیده تاریخ ایران حسن نراقی. اما می ترسد حجم زیاد روزگاران و زبان فارسی باصلابت زرین کوب باعث شود نوه اش از خواندن تاریخ کشورش منصرف شود. از طرفی کتاب چکیده تاریخ ایران را نیز خیلی خلاصه می یابد. پس محمود طلوعی تصمیم می گیرد خودش دست به کار نوشتن تاریخ ایران شود. بازنگری تاریخ ایران از عهد باستان تا امروز حاصل تلاش پدربزرگ مورخ دلسوزی است که خواسته است نوه ی غربت نشین اش هیچ بهانه ای نداشته باشد تا خود را از خواندن تاریخ کشورش محروم کند. پس می شود این کتاب را با خیال راحت به مخاطبینی که می خواهند با تاریخ ایران آشنا شوند پیشنهاد داد. معرفی سلسله های حکومت گر در ایران از عهد باستان تا به امروز و همچنین رخدادهای مهم تاریخی به خصوص جنگ ها در کنار یکدیگر تحولات تاریخی و جنبه های فرهنگی و تمدنی هر سلسله از جمله مطالبی است که در این به اختصار به آن ها اشاره شده است.قسمتی از متن : مطالب این کتاب از دورة اساطیری تاریخ ایران و سلسله های پیشدادی و کیانی آغاز و سپس وارد دورة تاریخی می شود و با شرح حوادث عهد ایران باستان، از مادها تا ساسانیان، ادامه می یابد. ورود اسلام به ایران و جنبش های مردمی ایرانیان در دو سدة نخست هجری، حکومت های مستقل و نیمه مستقل ایرانی و حکومت های ترک تا ورود مغول به ایران از دیگر مطالب کتاب به شمار می رود. حکومتی که چنگیزخان و جانشینان وی در ایران تشکیل دادند و تیموریان به آن تداوم بخشیدند سرانجام به حکومتی ملی و ایرانی با نام صفویه ختم شد که هویت ایرانی را احیاء کرد؛ کاری که نادرشاه پس از سلطة افاغنه انجام داد. سلسله های افشاریه، زندیه، قاجار و پهلوی خاندان های حکومتگری هستند که مطالب کتاب با معرفی آنها به پایان می رسد.ممنونم که تا انتهای این مقاله با من همراه بودید. برای خرید هر یک از کتاب ها با ارسال رایگان و پراخت درب منزل با شماره تلفن 02154063 تماس بگیرید.