دترجنت غیریونی چیست و چه کاربردی دارد؟

دترجنت غیر یونی به شوینده هایی گفته می شود که دارای یک گروه خنثی در مولکول خود هستند که می توانند با آب به عنوان گروه فعال سطحی خود پیوندهای هیدروژنی ایجاد کنند. دترجنت های غیر یونی، مونو استرهای الکل های پلی هیدریک یا پلی اترهایی هستند که از اکسید اتیلن به دست می آیند.این شوینده ها را می توان به دو نوع پلی اکسی اتیلن و ترکیبات گلیکوزیدی طبقه بندی کرد. دترجنت های مبتنی بر پلی اکسی اتیلن و ترکیبات مشابه حاوی یک گروه سر خنثی و قطبی هستند و دم آن از زنجیره های اکسی اتیلن آبگریز یا در برخی موارد زنجیره های اتیلن گلیکواتر تشکیل شده است. دترجنت های غیر یونی برای شستشوی ظروف و سایر مواقعی که یون های معدنی مجاز نیستند، بسیار موثر هستند.دترجنت های غیر یونی با پایه گلیکوزیدی تمایل دارند از قند مانند گلوکز یا مالتوز، به عنوان سر مولکول خود استفاده کنند و سر دیگر یک آلکیل پلیمری است. دترجنت های غیریونی نسبت به دترجنت های های یونی خشن تر هستند و توانایی محدودی در شکستن پیوندهای پروتئین-پروتئین دارند. به همین دلیل، آنها غیر دناتوره کننده در نظر گرفته می شوند و برای فرآیندهایی که در آن حفظ ساختار پروتئین دست نخورده مهم است، عالی هستند. این دترجنت هل در جداسازی پروتئین های غشایی فعال یا تجزیه پیوندهای لیپید-لیپید و لیپید-پروتئین موثر هستند.دترجنت چیست؟دترجنت یا مواد شوینده یک سورفکتانت یا مخلوطی از سورفکتانت ها است که به صورت محلول های رقیق خاصیت پاک کنندگی دارند. انواع مختلفی از دترجنت ها وجود دارد. با این حال، رایج ترین دترجنت ها نمک های سدیم آلکیل هیدروژن سولفات زنجیره بلند یا زنجیره بلند بنزن سولفونیک اسید مانند آلکیل بنزن سولفونات ها هستند.دترجنت ها عمدتاً برای شستشوی ظروف و لباس استفاده می شوند. علاوه بر این، آنها همچنین به عنوان امولسیفایر در بسیاری از کاربردهای دیگر نیز استفاده می شوند. انواع مختلفی از مواد شوینده بر اساس نوع لباسشویی، میزان کثیفی موجود در لباس ها، سختی لکه ها و یا بر اساس نوع پارچه مورد استفاده قرار می گیرند.چگونگی عملکرد دترجنتیک مولکول دترجنت از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت قطبی که از یک گروه آنیونی یا کاتیونی تشکیل شده است و انتهای قطبی نامیده می شود و یک قسمت غیر قطبی متشکل از یک زنجیره بلند از دوازده تا هجده اتم کربن، که انتهای هیدروکربنی نامیده می شود.انتهای قطبی یک مولکول دترجنت محلول در آب است در حالی که قسمت هیدروکربنی دافع آب و محلول در روغن است. هنگامی که یک تکه پارچه چرب در محلول شوینده فرو می ‌رود، انتهای هیدروکربنی ماده شوینده به قسمت روغنی متصل می‌ شود و انتهای قطبی آن به سمت آب قرار می‌ گیرد و در نتیجه یک میسل (Micelle) یا توده کروی تولید می ‌شود. میسل ها یا توده های کروی دارای بار منفی به دلیل دافعه الکترواستاتیکی یکدیگر را دفع می کنند. در نتیجه، ذرات ریز روغنی به هم نمی رسند و در آب شسته می شوند.خواص دترجنت های غیر یونیدترجنت های غیر یونی تحت تأثیر یون های آب سخت قرار نمی گیرند. در نتیجه، این شوینده ها برای تشکیل کف در آب سخت مشکلی ندارند و این نشان می ‌دهد که آب سخت بر کارایی آنها تأثیر نمی ‌گذارد.این دترجنت ها در آب سخت؛ نمک های کلسیم یا منیزیم نامحلول تولید نمی کنند. در نتیجه مقدار کمتری از آنها برای شستشو لازم است.این دترجنت ها را می توان در آب اسیدی و آب دریا نیز استفاده کرد. این شوینده ها در اصل نمک یک اسید قوی هستند و در محیط اسیدی تجزیه نمی شوند. برخی از این دترجنت ها غیر قابل تجزیه هستند.معایب دترجنت های غیر یونیبرخی از اولین دترجنت های تولیدی غیرقابل تجزیه زیستی بودند، به این معنی که باکتری ها نمی توانستند آنها را تجزیه کنند. در نتیجه آب و زمین را آلوده می کردند. پساب های حاوی این گونه مواد شوینده به رودخانه ها، حوضچه ها و دیگر آب ها راه پیدا می کردند.این شویندها تمایل به تولید کف های پایدار در رودخانه ها دارند. این به دلیل اثرات سورفکتانت های مورد استفاده در تهیه دترجنت ها است. بنابراین، آنها به خطری عمده برای زندگی آبزیان تبدیل می شوند. همچنین این شوینده ها تمایل دارند از اکسیداسیون مواد آلی موجود در فاضلاب جلوگیری کنند، زیرا پوششی در اطراف آنها تشکیل می دهند که از آنها محافظت می کند.