جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی

وجود یکی از جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی در رای بدوی که در ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی به آن اشاره شده است، موجب نقض رای بدوی از سوی دادگاه تجدیدنظر و صدور رای جدید می باشد و در صورت عدم ذکر جهات تجدیدنظرخواهی در دادخواست تجدیدنظر، دادخواست از سوی دادگاه رد خواهد شد.تجدیدنظرخواهی چیست؟تجدیدنظرخواهی، اعتراض به رای صادره از سوی دادگاه بدوی (نخستین) است. اصل بر این است که همه آرای صادره از مراجع قضایی قطعی و غیر قابل تجدیدنظرخواهی هستند، جز در مواردی که قانون امکان تجدیدنظرخواهی از آنها را پیش بینی کرده است.دادگاه تجدیدنظر از همان اختیاراتی که دادگاه بدوی دارا است برخوردار می‌ باشد، یعنی هم نسبت به امور موضوعی و هم نسبت به امور حکمی رسیدگی و قضات است. همچنین تجدیدنظر خواهی روشی اصلاحی تلقی می‌ گردد و از نظر سلسله مراتب قضایی، مرجع تجدیدنظر، مرجعی عالی محسوب می ‌شود.طبق ماده 356 قانون آیین دادرسی مدنی، مقرراتی که در دادرسی بدوی رعایت می ‌شود در مرحله تجدیدنظر نیز جاری است مگر اینکه به موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد.طبق ماده ۳۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی، مرجع تجدیدنظر فقط به آنچه که مورد تجدیدنظرخواهی است و در مرحله نخستین مورد حکم قرار گرفته رسیدگی می‌ نماید. همچنین به گفته ی وکیل تجدیدنظرخواهی طبق ماده 362 قانون آیین دادرسی مدنی، ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر مسموع نخواهد بود.چنانچه رای صادره از سوی دادگاه بدوی حضوری باشد، تنها راه اعتراض به رای صادره تجدیدنظرخواهی است و اگر رای صادره غیابی باشد راه اعتراض به آن واخواهی از رای غیابی است.برای دریافت راهنمایی و مشاوره در خصوص کلیه دعاوی حقوقی و کیفری با وکلای موسسه حقوقی دادآرمان تماس بگیر. (02122904873-02122904874-09128400921-09336267676-09336267878)جهات تجدیدنظرخواهی حقوقیوکیل تجدیدنظرخواهی در مورد اعتراض به رای بدوی تاکید می کند، برای اینکه تجدیدنظرخواه بتواند به رای بدوی اعتراض کند و دادخواست تجدیدنظرخواهی از سوی دادگاه تجدیدنظر پذیرفته شود، باید یکی از جهات تجدیدنظرخواهی که در قانون پیش بینی شده است در رای بدوی وجود داشته باشد، در واقع وجود جهات تجدیدنظرخواهی، دلیل پذیرش دادخواست تجدیدنظر از سوی دادگاه تجدیدنظر است.طبق ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی، جهات درخواست تجدیدنظر به قرار زیر است:الف - ادعای عدم اعتبار مستندات دادگاه: در صورتی که قاضی با استناد به مستندات فاقد اعتبار مانند مواد نسخ شده در قانون رای بدوی را صادر کند تجدیدنظرخواه می تواند به رای صادره اعتراض کند.ب - ادعای فقدان شرایط قانونی شهادت شهود: طبق قانون شهود برای شهادت دادن در دادگاه باید شرایطی از جمله عاقل و بالغ بودن و ذینفع نبودن در موضوع پرونده و... را داشته باشند و عدم وجود هر یک از شرایط شهود یکی از دلایل اعتراض به رای بدوی است.ج - ادعای عدم توجه قاضی به دلایل ابرازی: بی توجهی قاضی به اسناد و مدارک ارائه شده توسط هر یک از طرفین دعوی یکی از دلایل اعتراض به رای بدوی است، اما بی توجهی قاضی به دلایل ابرازی زمانی از موجبات تجدیدنظرخواهی محسوب می شود که با آن دلایل بتوان دعوی را اثبات کرد.د - ادعای عدم صلاحیت قاضی یا دادگاه صادر کننده رأی: اگر مرجعي كه دعوا در آن مطرح شده است فاقد صلاحيت ذاتي در رسيدگي به پرونده باشد آن مرجع مكلف است حتي بدون ايراد ذينفع، از رسيدگي به آن دعوا خودداری کند و قرار عدم صلاحيت صادر نمايد. چنانچه رایی از دادگاهی فاقد صلاحیت محلی صادر شده باشد، زمانی نقض خواهد شد که خوانده به این موضوع اعتراض کرده باشد .ه- ادعای مخالف بودن رأی با موازین شرعی و یا مقررات قانونی: رای باید مطابق با مواد قانونی یا موازین شرعی باشد در صورت مغایرت رای بدوی با یکی از مواد قانونی یا موازین شرعی تجدیدنظرخواه می تواند به رای اعتراض نماید.تبصره - اگر درخواست تجدیدنظر به استناد یکی از جهات مذکور در این ماده به عمل آمده باشد در صورت وجود جهات دیگر، مرجع تجدیدنظر به آن جهت هم رسیدگی می ‌نماید.ضمانت اجرای عدم ذکر جهات تجدیدنظرخواهی حقوقییکی از مواردی که در ثبت دادخواست تجدیدنظرخواهی حقوقی از آرای صادره از مراجع قضایی باید رعایت کرد، ذکر جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی در دادخواست تجدیدنظر است.در امور حقوقی، رویه عملی برخی از شعب دادگاه ‌های تجدیدنظر صدور قرار رد تجدیدنظرخواهی به دلیل عدم ذکر جهات تجدیدنظرخواهی حقوقی در لایحه تجدیدنظرخواهی است.با توجه به اینکه تجدیدنظرخواه یا فرجام‌خواه دعوی تجدیدنظر‌خواهی خود را مشروط به هیچ یک از جهات قانونی ننموده و نه تنها در دادخواست تجدیدنظرخواهی بلکه در مشروح لایحه اعتراضیه نیز اعتراض خویش را مشروط به جهات قانونی تجدیدنظر نکرده است و به صرف تجدیدنظرخواهی کفایت می ‌نماید، لذا اعتراض مطرح شده از نظر بدون جهت بودن، دارای موقعیت قانونی نبوده و غیرقابل ‌استماع می ‌شود و از آنجا که درخواست تجدیدنظر نیازمند تعیین جهات تعیین شده قانونی بوده و با وصف عدم ذکر جهات تعیین شده قانونی، مجوزی برای رسیدگی به دادخواست تقدیمی تجدیدنظرخواه وجود ندارد، لذا قرار رد تجدیدنظرخواهی صادر می ‌شود.همچنین عدم ذکر جهات تجدیدنظر، از موارد نقص دادخواست تجدیدنظر نمی باشد تا مرجع رسیدگی کننده، تکلیف به ارسال اخطار رفع نقص داشته باشد.آرای قابل تجدیدنظرخواهی در امور حقوقیطبق ماده 331 قانون آیین دادرسی مدنی احکام زیر قابل تجدیدنظر می باشند:الف- در دعاوی مالی که خواسته یا ارزش آن از سه میلیون ریال متجاوز باشد.ب- کلیه احکام صادره در دعاوی غیرمالی.ج- حکم راجع به متفرعات دعوا در صورتی که حکم راجع به اصل دعوا قابل تجدیدنظر باشد.تبصره - احکام مستند به اقرار در دادگاه یا مستند به رای یک یا چند نفر کارشناس که طرفین کتبا رای آنان را قاطع دعوا قرار داده باشند قابل درخواست تجدیدنظر نیست مگر در خصوص صلاحیت دادگاه یا قاضی صادر کننده رای.هرگاه خواسته مصرحه در دادخواست سه میلیون ریال باشد و تا پایان جلسه ‌ی اول دادرسی خواهان آن را به بیشتر از سه میلیون ریال افزایش دهد حکم صادر شده که در این حالت قطعی محسوب نمی ‌شود و قابل تجدیدنظر است. همچنین طبق ماده 331 قانون آیین دادرسی مدنی بند (ب) همه‌ ی احکام صادر شده در دعاوی غیرمالی قابل تجدیدنظر است و فرقی ندارد که دعوای غیرمالی ذاتی و یا غیرمالی اعتباری باشد.قرارهای قابل تجدیدنظرخواهیقرارهای زیر قابل تجدیدنظر است، در صورتی که حکم راجع به اصل دعوا قابل درخواست تجدیدنظر باشد:الف- قرار ابطال دادخواست یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شود.ب- قرار رد دعوا یا عدم استماع دعواج- قرار سقوط دعواد- قرار عدم اهلیت یکی از طرفین دعواچه کسانی حق تجدیدنظرخواهی دارند؟طبق ماده 333 قانون آیین دادرسی مدنی، در صورتی که طرفین دعوا با توافق کتبی حق تجدیدنظرخواهی خود را ساقط کرده باشند، تجدیدنظرخواهی آنان مسموع نخواهد بود، مگر در خصوص صلاحیت دادگاه یا قاضی صادر کننده رای.طبق ماده 11 قانون تجدیدنظر آرای دادگاه ‌ها، اشخاص زیر حق اعتراض به رای صادره و تجدیدنظر خواهی دارند:حق درخواست تجدیدنظر خواهی در مورد احکام حقوقی: محکوم ‌علیه یا نماینده قانونی یا قائم‌ مقام او مانند وراث، وصی، انتقال‌گیرنده که از رأی دادگاه متضرر می‌ شود و رای دادگاه به ضرر او صادر شده است.حق درخواست تجدیدنظر در مورد احکام کیفری: محکوم‌علیه یا نماینده قانونی او، شاکی خصوصی یا نماینده قانونی او از جهت برائت متهم یا از نظر ضرر و زیان، دادستان از جهت برائت متهم یا عدم انطباق حکم با موازین قانونیحق درخواست تجدیدنظر در مورد قرارها: هر یک از طرفین دعوی (خواهان و خوانده) که قرار دادگاه به ضرر او صادر شده باشد یا نماینده قانونی آنهانکات دادخواست تجدیدنظرخواهی حقوقیوکیل تجدیدنظرخواهی در خصوص تنظیم و تقدیم دادخواست تجدیدنظرخواهی ادامه می دهد: تنظیم دادخواست تجدیدنظر باید مطابق با قوانین باشد تا مورد پذیرش از سوی دادگاه تجدیدنظر باشد، در غیر این صورت اگر مطابق با قانون نباشد از سوی دادگاه رد می شود.در دادخواست باید نکات زیر قید شود:نام و نام خانوادگی و اقامتگاه و سایر مشخصات تجدیدنظرخواه و وکیل او در صورتی که دادخواست را وکیل داده باشد.نام و نام خانوادگی، اقامتگاه و سایر مشخصات تجدیدنظرخوانده.حکم یا قراری که از آن درخواست تجدیدنظر شده است.دادگاه صادرکننده رایتاریخ ابلاغ رایدلایل تجدیدنظرخواهیمهلت تجدیدنظرخواهی حقوقی چقدر است؟بهترین وکیل آنلاین تجدیدنظرخواهی در خصوص مهلت تجدیدنظرخواهی می گوید، یکی از مهمترین نکاتی که در خصوص اعتراض به رای بدوی و سایر مراحل دادرسی (فرجام خواهی، اعاده دادرسی) باید بدانید مهلت تجدیدنظرخواهی و اعتراض به رای صادره است، چرا که تقدیم دادخواست تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت مقرر قانونی اگر دلیل موجهی نداشته باشد، موجب رد تجدیدنظرخواهی می شود.طبق ماده ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی، مهلت درخواست تجدیدنظر اصحاب دعوا، برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی است. همچنین طبق ماده ۳۳۷ این قانون، هرگاه یکی از کسانی که حق تجدیدنظرخواهی دارند قبل از انقضای مهلت تجدیدنظر ورشکسته یا محجور یا فوت شود، مهلت جدید از تاریخ ابلاغ حکم یا قرار در مورد ورشکسته به مدیر تصفیه و در مورد محجور به قیم و در صورت فوت به وارث یا قائم‌ مقام یا نماینده قانونی وارث شروع می‌ شود.اگر سمت یکی از اشخاص که به عنوان نمایندگی از قبیل ولایت یا قیمومت و یا وصایت در دعوا دخالت داشته ‌اند قبل از انقضای مدت تجدیدنظرخواهی زایل گردد، طبق ماده 338 این قانون مهلت مقرر از تاریخ ابلاغ حکم یا قرار به کسی که به این سمت تعیین می ‌شود، شروع خواهد شد و اگر زوال این سمت به واسطه رفع حجر باشد، مهلت تجدیدنظرخواهی از تاریخ ابلاغ حکم یا قرار به کسی که از وی رفع حجر شده است، شروع می‌ گردد.وکیل تجدیدنظرخواهی ادامه می دهد، همچنین طبق ماده ۳۴۰ در صورتی که در مهلت تعیین شده دادخواست تجدیدنظر به مراجع مذکور تقدیم نشده باشد، تجدیدنظرخواه با دلیل و بیان عذر خود تقاضای تجدیدنظر را به دادگاه صادرکننده رای تقدیم می ‌نماید. دادگاه مکلف است ابتدا به عذر عنوان‌ شده که به موجب عدم تقدیم دادخواست در مهلت مقرر بوده رسیدگی و در صورت وجود عذر موجه نسبت به پذیرش دادخواست تجدیدنظر اتخاذ تصمیم می ‌نماید.دلایل رد تجدیدنظرخواهیوکیل تجدیدنظرخواهی در مورد دلایل رد شدن دادخواست تجدیدنظرخواهی از سوی دادگاه چنین توضیح می دهد، طبق قانون آیین دادرسی مدنی، در موارد زیر دادخواست تجدیدنظرخواهی از سوی دادگاه تجدیدنظر رد خواهد شد:طبق تبصره 2 ماده 339 قانون آیین دادرسی مدنی، در صورتی که دادخواست خارج از مهلت داده شود و یا در مهلت قانونی رفع نقص نگردد، به موجب قرار دادگاه صادرکننده رای بدوی رد می ‌شود. این قرار ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ در مرجع تجدیدنظر قابل اعتراض است، رای دادگاه تجدیدنظر قطعی است.اگر تجدیدنظر خواه پس از پایان مهلت مقرر قانونی دادخواست تجدیدنظر را بدون دلایل موجه، به دادگاه تقدیم کند، دادخواست تجدیدنظر رد خواهد شد.طبق ماده ۳۴۴ اگر مشخصات تجدیدنظرخواه در دادخواست معین نشده و معلوم نباشد که دادخواست دهنده چه کسی می‌ باشد یا اقامتگاه او معلوم نباشد و قبل از انقضای مهلت، دادخواست تکمیل یا تجدید نشود، پس از انقضای مهلت، دادخواست یادشده به موجب قرار دادگاهی که دادخواست را دریافت نموده رد می‌ گردد. این قرار نسبت به اصحاب دعوا ظرف ده روز از تاریخ الصاق به دیوار دادگاه قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر، خواهد بود.دلایلی که برای تجدیدنظرخواهی از رای بدوی بیان می شود، موجبات نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته را فراهم نکند، تجدیدنظرخواهی بر حسب مورد از سوی دادگاه تجدیدنظر رد خواهد شد.اگر هر یک از طرفین دعوا، دادخواست تجدیدنظر خود را مسترد کنند، بر اساس ماده 363 قانون آیین دادرسی مدنی، مرجع تجدیدنظر، قرار ابطال دادخواست تجدیدنظر را صادر می ‌نماید.همچنین وکیل تجدیدنظرخواهی در مورد رد دادخواست تجدیدنظرخواهی به دلیل عدم رعایت شرایط قانونی دادخواست تاکید می کند، طبق ماده ۳۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی، عدم رعایت شرایط قانونی دادخواست و یا عدم رفع نقص آن در موعد مقرر قانونی در مرحله بدوی، موجب نقض رای در مرحله تجدیدنظر نخواهد بود. در این موارد دادگاه تجدیدنظر به دادخواست دهنده بدوی اخطار می‌ کند که ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ نسبت به رفع نقص اقدام نماید. در صورت عدم اقدام و همچنین در صورتی که سمت دادخواست دهنده محرز نباشد دادگاه رای صادره را نقض و قرار رد دعوای بدوی را صادر می‌ نماید.شکستن رای تجدیدنظر با جهات تجدیدنظرخواهی حقوقیبه گفته ی وکیل تجدیدنظرخواهی تغییر رای در دادگاه تجدیدنظر با شکستن رای (نقض رای) امکان پذیر است. در مورد احتمال تغییر رای در دادگاه تجدیدنظر نمی توان پاسخ دقیق و قطعی داد، چرا که احتمال شکستن رای و صدور رای جدید در دادگاه تجدیدنظر به عوامل مختلفی از جمله جهات تجدیدنظر بستگی دارد.بعد از صدور رای بدوی محکوم علیه می تواند به دلیل وجود هر یک از جهات تجدیدنظر خواهی در دعاوی کیفری و حقوقی که به آنها اشاره کردیم به رای صادره از دادگاه بدوی اعتراض کند. اگر دادگاه تجدیدنظر ادعای تجدیدنظرخواه را برای اعتراض به رای صادره از دادگاه بدوی موجه تشخیص دهد، رای دادگاه بدوی را نقض کرده و رای مقتضی صادر می ‌نماید.رای بدوی ممکن است به دلایل مختلفی نقض شود. طبق ماده 352 قانون آیین دادرسی مدنی، هرگاه دادگاه تجدیدنظر، دادگاه بدوی را فاقد صلاحیت محلی یا ذاتی تشخیص دهد رای را نقض و پرونده را به مرجع صالح ارسال می دارد. همچنین طبق ماده 353 همین قانون، دادگاه تجدیدنظر در صورتی که قرار مورد شکایت را مطابق با موازین قانونی تشخیص دهد، آن را تایید می کند. در غیر این صورت پس از نقض، پرونده را برای رسیدگی ماهوی به دادگاه صادرکننده قرار عودت می دهد.طبق ماده ۳۲۷ قانون آیین دادرسی مدنی، چنانچه قاضی صادرکننده رای متوجه اشتباه خود شود، مستدلاً پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال می ‌دارد. دادگاه یاد شده با توجه به دلیل ابرازی، رای صادره را نقض و رسیدگی ماهوی خواهد کرد.همچنین طبق ماده ۳۲۸، در صورتی که هر یک از مقامات مندرج در تبصره (۱) ماده (۳۲۶) پی به اشتباه رای صادره ببرند با ذکر استدلال، پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال می ‌دارند. دادگاه یاد شده در صورت پذیرش استدلال تذکردهنده، رای را نقض و رسیدگی ماهوی می ‌نماید، در غیر این صورت رای را تایید و برای اجرا به دادگاه بدوی اعاده می ‌نماید.مرجع صالح برای تجدیدنظرخواهیطبق ماده ۳۳۹قانون آیین دادرسی مدنی، متقاضی تجدیدنظر باید دادخواست خود را ظرف مهلت مقرر به دفتر دادگاه صادرکننده رای یا دفتر شعبه اول دادگاه تجدیدنظر یا به دفتر بازداشتگاهی که در آنجا توقیف است، تسلیم نماید.هر یک از مراجع یاد شده در بالا باید بلافاصله پس از وصول دادخواست آن را ثبت و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی و طرف دعوا، تاریخ تسلیم، شماره ثبت و دادنامه به تقدیم کننده تسلیم و درروی کلیه برگ ‌های دادخواست تجدیدنظر همان تاریخ را قید کند. این تاریخ، تاریخ تجدیدنظرخواهی محسوب می ‌گردد.تبصره ۱- در صورتی که دادخواست به دفتر مرجع تجدیدنظر یا بازداشتگاه داده شود به شرح بالا اقدام و دادخواست را به دادگاه صادرکننده رای ارسال می ‌دارد.چنانچه دادخواست تجدیدنظر در مهلت قانونی تقدیم شده باشد، مدیر دفتر دادگاه بدوی پس از تکمیل آن، پرونده را ظرف دو روز به مرجع تجدیدنظر ارسال می ‌دارد.تبصره ۲- در صورتی که دادخواست خارج از مهلت داده شود یا در مهلت قانونی رفع نقص نگردد، به موجب قرار دادگاه صادرکننده رای بدوی رد می‌ شود.این قرار ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ در مرجع تجدیدنظر قابل اعتراض است، رای دادگاه تجدیدنظر قطعی است.تبصره ۳- دادگاه باید ذیل رای خود، قابل تجدیدنظر بودن یا نبودن رای و مرجع تجدیدنظر آن را معین نماید. این امر مانع از آن نخواهد بود که اگر رای دادگاه قابل تجدیدنظر بوده و دادگاه آن راقطعی اعلام کند، هر یک از طرفین درخواست تجدیدنظر نماید.