یادداشت امیرخانی درباره اغتشاشات شهریور و مهرماه

رضا امیرخانی یکی از نویسندگان مطرح کشور است. او یاداشت مفصلی درباره وقایع شهریور 1401 و علل و زمینه های آن با محوریت تقصیرات نظام نوشته است. من یادداشت امیرخانی را مطالعه کردم. با بعضی حرف‌های او موافق یا مخالفم بودم. بر این اساس محتوای یادداشت او را به سه بخش تجزیه کردم. (موافقم- مخالفم- نظری ندارم) امیرخانی در انتهای این یادداشت چند توصیه به معترضان کرده است. متن‎‌ها خلاصه شده است.دریافت متن کاملتر این یادداشت در اینجا‌أ. موافقمآیا نمی‌شد شورای حقیقت‌یابی منصوب کرد که مثلا محقق داماد و علی دایی عضوش باشند و دکتر زاهدمهر قلب و دکتر علی رجایی که از قدیمی‌ترین المپیادی‌های ساکن ایران است و دیگرانی که سرمایه‌ی اجتماعی واقعی دارند. بعد هم آن‌ها بدون مانع تحقیق کنند و به طور طبیعی رسانه‌ها با آن‌ها مرتبط باشند. (چیزی شبیه به هیات‌های منصفه) طبیعی است که مردم نسبت به رای آن‌ها خاضع خواهند بود. چرا این در حادثه‌ی قتل/مرگ مهسا امینی چنین شورای حقیقت‌یابی ساخته نمی‌شود؟اگر دادگاه علنی منصفانه برگزار می‌شد، همه می‌فهمیدند که نظام پای خطای کسی نمی‌ایستد. شاید دلیل عدم برگزاری همین باشد... نکته‌ای که نظام متوجه نمی‌شود این است که در این پرونده‌ی قتل/مرگ مهسا امینی خودش متهم است! او نمی‌تواند در مقام دادستان یا قاضی قرار بگیرد. مضحک است وقتی نماینده‌ی نیروی انتظامی می‌آید و خودش گزارش می‌دهد که فوت در حال ارشادات طبیعی بوده است! تو در مقام متهمی الان، نه در مقام اقناع‌کننده‌ی افکار عمومی...در دنیا یک قاضی محلی با اختیار کامل پرونده را در دست می‌گیرد و در چشم مردم و کنار هیات منصفه پرونده‌ی این‌چنینی را به سرانجام می‌رساند.امام جمعه‌های تهران، مرحوم آیه‌الله طالقانی و آیه‌الله خامنه‌ای در مسجد هدایت تهران و مسجد امام حسن مشهد، توانسته بودند در رقابتی واقعی، در فقدان حمایت حاکمیت (و بل در تضاد با او) مخاطب حقیقی داشته باشند و بالا بیایند. کدام امام جمعه در سال‌های اخیر از مسیر طبیعی مسجد پرطرف‌دار بالا آمده است؟!حکم‌رانی سال‌هاست آدم‌هایی با هوش زیر متوسط می‌خواهد که در رابطه‌ي طولی بله‌قربان‌گو باشند. پیک باشند. امربر باشند. این موضوع فقط در راس نیست. در هر زیرشاخه‌ای به شکل فرکتالی بازتولید می‌شود. نتیجه؟ هیچ آدمی با هوش متوسط به راحتی حاضر به هم‌کاری با دولت نیست. مگر به دلیل منافع کوتاه‌مدت... مثل نفع مالی... این شبکه‌ی ناقص‌العقل‌هاست و این شبکه ام‌روز زمام‌دار کشور است.فرهنگ مادر سیاست است. مضحک است تصویر فرزندی که تلاش می‌کند مادرش را بزاید...برای مطالعه دو بخش مخالم و نظری ندارم به فایل پیوست مراجعه کنید‌د. برای تو که در خیابانی و نمی‌خوانی نوشته‌ی مرا...به خلاف تصور رسمی، تو را انقلابی و حق‌طلب می‌بینم.حضور تو در خیابان، (در حیاط مدرسه، پشت چراغ قرمز با فشردن بوق، دور میز کافه و حتا در خانه) از سر سیری نیست. از سر هیجان‌طلبی نیز. تو سهم‌ت را از کشورت و از سرنوشت‌ت می‌خواهیتصور درست از پیرامون‌ت داری. برای من همین که شعار عَلَضرت نمی‌شنوم عالی است...شاید وقت تاریخ خواندن نداشته باشی. خیلی بد است. اما یادت باشد همین که تو ام‌روز در خیابان هستی و تغییر ایجاد می‌کنی، (کما این که بی‌شک راجع به گشت ارشاد تغییر ایجاد کرده‌ای) مرهون ۱۲۸۵ و مشروطیت است، مرهون ۱۳۳۲ و ملی شدن صنعت نفت است و اتفاقا از همه بیش‌تر مرهون ۱۳۵۷ و خود انقلاب اسلامی است. این هر سه پی‌آمد یک‌دیگر بودند.گول سیاسی نخور! تو موضوع‌ت پیش‌رفت ایران و حق تعیین سرنوشت است. تو دولت حداقلی می‌خواهی. به مصوبات اعتنا نکن. مطالبات‌ت را واضح بیان کن و بگیر...هیچ بی‌گانه‌ای دوست‌دار کشور من و تو نیست.ایالات متحده در هیچ کشوری شادی مردمی را در این پنجاه سال تحمل نکرده است.خیابان تهران و خیابان ایران تعیین‌کننده است نه هیچ خیابان دیگری در جهانآزادی تو ام‌روز وابسته به سرعت نت توست.جمهوری اسلامی... عقب‌نشینی را هیچ وقت نیاموخته است. تو به موقع عقب‌نشینی کن تا تلفات ندهی.آن که تو را می‌زند... همین که از تیر جنگی به ساچمه و ساچمه‌ی پلاستیکی و گلوله‌ی پینت‌بال رسیده است به اندازه‌ی چند ده کشته در روز پیش‌رفت است...همین‌طور که تو درصدی معنادار از جامعه هستی، او نیز سهمی در جامعه دارد. او سهم تو را نداد، تو باید سهم او را بدهی که شکل او نشوی!تعمیق هر گسلی میان مردم، هر گسلی، شیعه-سنی، پول‌دار-بی‌پول، طرف‌دار-مخالف، نخبه-پخمه، حتا کتک‌زن-کتک‌خور، باحجاب-بی‌حجاب به ضرر همه‌ی ایران است. بخشی در نظام این گسل‌ها را فعال می‌کنند، تو تلاش کن پل باشی میان دو سوی این گسل.چرخه‌ی خشونت باید متوقف شود اما چرخه‌ی اعتراض نه...جامعه‌ی ایران ام‌روز، توییتر نیست. صدا و سیما هم نیست. خودت باش...کسی می‌تواند مطالبات را فهرست کند که از سوی حاکمیت امیدی به نقد شدن آن‌ها داشته باشد.آن که می‌زند و آن که می‌خورد، هر دو شهروند نظام‌ند... حتا شبان با گوسفند این گونه تا نمی‌کند...رضا امیرخانی نویسنده- ابراهیم حاتمی کیا کارگرداننظر من درباره رضا امیرخانی: او شخصیت و دغدغه‌های خود را در کتاب «جانستان کابلستان» واضح‌تر از هرجا نشان داد. قبل از اظهار نظر درباره امیرخانی «جانستان کابلستان» او را بخوانید.