قوانین و استانداردهای حسابداری

حسابداری را زبان تجارت می‌دانند و عمری به اندازه تمدن بشریت دارد.اهمیت این علم برای سازمان‌ها و واحدهای تجاری و ادامه فعالیت سودآور آن‌ها بسیار اساسی است.شما بعنوان یک حسابدار و بمنظور ثبت و ضبط دقیق اطلاعات مالی موردنیاز افراد و ارگان‌‎ها، لازم است به قوانین و استانداردهای مربوطه آشنایی کامل داشته باشید.بطور کلی رابطه کاملا مستقیمی بین میزان آگاهی حسابدار از قوانین مرتبط با مسائل مالی و موفقیت او درجایگاه شغلی و سطح درآمد او وجود دارد.تمامی قوانین و نکاتی که یک حسابدار حرفه‌ای باید از آن‌ها آگاه باشد، بسیار بیشتر از آن هستند که در قالب این نوشتار بگنجند؛ اما امیدواریم با معرفی برخی از مهمترین‌های آن‌ها و اشاره مختصر به برخی دیگر، زمینه مطالعه دقیق‌تر قوانین را برای شما فراهم کنم.در ادامه به قوانینی که یک حسابدار باید بداند اشاره مینمایم:1 – استانداردهای حسابداریهر حسابدار قبل از هرکاری باید با مراجعه به این استانداردها با چارچوب اصلی فعالیت خود آشنا شود.استانداردهای حسابداری را سازمان حسابرسی کشور تدوین می‌کند و در آن‌ها رفتاری که حسابدار در شرایط گوناگون باید داشته باشد پیش‌بینی شده است.کاربرد این استانداردها برای صورت های مالی و ارائه اطلاعات مفید در مورد وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف‌پذیری مالی واحد تجاری جهت تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان است. تمامی این استانداردها در کتاب‌های آموزش حسابداری و نشریات سازمان حسابرسی تشریح شده‌اند.2 – قانون مالیات‌‌های مستقیممالیات و محاسبات مربوط به آن جزو بخش‌های اساسی و کلیدی امور مالی هستند.به دلیل درآمدزا بودن فعالیت در حوزه‌هایی همچون مشاوره مالیاتی و تهیه و تنظیم اظهارنامه و نیز اهمیت بالای منافع واحدهای اقتصادی که در گرو مالیات است، حسابداران باید با مقررات مالیاتی کاملا آشنا باشند.در قانون مالیات‌های مستقیم کشور به مواردی مانند مالیات حقوق پرسنل، مالیات اجاره، مالیات عملکرد و غیره با جزئیات اشاره شده که آخرین نسخه آن را می‌توانید از سازمان امور مالیاتی دریافت کنید.بطور کلی حفظ منافع مالی یک واحد اقتصادی به فعالیت دقیق حسابدار در حوزه مالیاتی بستگی دارد و باید کاملا با قوانین جدید آن آشنا باشید. بخش مالیات را به جرات می‌توان جزو مهمترین قوانینی که یک حسابدار باید بداند دانست.3 – قانون مالیات بر ارزش افزودهمالیات بر ارزش افزوده یکی از قوانین جدید در کشور بحساب می‌آید که از عمر اجرایی آن چند سال بیشتر نمی‌گذرد.بدلیل جرایم سنگینی که عدم رعایت این قانون در پی دارد، هر حسابدار باید آن را بطور دقیق مطالعه کند و از بروز هزینه‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.4 – آیین‌نامه تحریر دفاتر قانونیدفاتر قانونی جائیست که کلیه عملیات مالی شرکت و بنگاه‌های اقتصادی پس از تایید مدیریت ثبت می‌شوند.داشتن دفاتر قانونی و ثبت رویدادهای مالی در آن‌ها الزامی است و حسابداران بعنوان نویسندگان دفاتر میبایست با آیین‌نامه‌های تحریر دفاتر آشنا باشند. این دفاتر توسط بازرسان مالیاتی مورد بررسی قرار می‌گیرند و از این‌رو سهل‌انگاری در تنظیم آن‌ها ممکن است تبعات ناگواری بهمراه داشته باشد.چگونگی تنظیم و کار با این دفاتر جزو مهمترین قوانینی که یک حسابدار باید بداند است.5 – قانون کارشرایط و ضوابط میان کارگر، کارفرما و شرایط محیط کار در قانون کار مورد بررسی قرار گرفته‌اند.آشنایی با این قانون برای عقد قرارداد، تعیین حقوق پرسنل، حقوق کارگر و کارفرما نسبت به هم و بطور کلی حق و حقوق تمام افراد حاضر در شرکت لازم است.بعنوان یک حسابدار برای انجام امور مالی و محاسبات مربوطه به دانستن قانون کار نیاز خواهید داشت و تسلط به آن جایگاه شغلی شما را بهبود می‌بخشد.6 – قانون تامین اجتماعیقانون تامین اجتماعی به مسائل حقوقی و مالی میان کارگران و کارفرمایان در زمینه بیمه، بازنشستگی، از کار افتادگی، درمان و غیره می‌پردازد.محاسبات مربوط به سهم بیمه و حقوق کارگران یک واحد تجاری از کارهای مهم حسابداران بحساب می‌آید. قوانین بیمه و تامین اجتماعی نیاز به مطالعه دقیق دارند و با داشتن دانش کافی می‌توانند به یکی از زمینه‌های پردرآمد برای حسابداران تبدیل شوند.7 – قانون تجارتقوانین تجارت در مقیاس شرکت‌ها شکل گرفته‌اند.در قانون تجارت ضوابط مربوط به تشکیل شرکت‌های تجاری، وظایف سهامداران و بازرسان، نحوه تقسیم سود، انحلال شرکت‌ها، تشکیل جلسات و سایر مسائل مورد بررسی قرار می‌گیرند.آشنایی حسابداران با قانون تجارت بمنظور اتخاذ تصمیمات مناسب در مواقع لزوم اهمیت بسیار زیادی دارد.8 – قانون مجازات اسلامیدر قانون مجازات اسلامی به تخلفات مالیاتی اشاره شده و جزای سنگینی برای مرتکبین و شریکان جرم‌هایی از این دست در نظر گرفته شده است.بنابراین باید با مطالعه قوانین مالیاتی و مالیات بر ارزش افزوده جلوی امکان وقوع هرگونه قصور و خطا در محاسبات گرفته شود. کوچکترین خطا از سوی حسابدار که مشمول مجازات اسلامی شود تبعاتی جبران‌ناپذیر در پی خواهد داشت.9 – قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندهقانون حمایت از مصرف کننده بصورت جامع وظایفی را برای عرضه کنندگان محصول یا خدمت و نیز حقوقی را برای مصرف‌کنندگان در نظر گرفته است.بخشی از این قوانین به نحوه قیمت‌گذاری و محاسبات آن، محاسبه میزان سود، شرایط مرجوع کردن کالا و بازگرداندن هزینه به مشتری و سایر مسائل حسابداری می‌پردازد که باید قوانین آن را برای مواجه با این شرایط بخوبی بدانید.در نوشتار فوق تعدادی از قوانینی که یک حسابدار باید بداند را توضیح دادم که از سایرین مهم‌تر بودند. مطمئنا با بررسی و شناخت دقیق چالش‌های قانونی علاوه بر امنیت و مرتبه شغلی بهتر، براحتی می‌توانید مانع از بروز خسارات جبران‌ناپذیر قانونی و قضایی شوید.مشاغل موفق همواره از مشاورین مالی و حسابداران خبره برخوردار بوده اند و این امتیاز وجه مشترک آنها بوده است و خواهد بود .امید است با اشتراک گذاری مطالب اساسی و کاربردی در بالا بردن سطح کیفی این حرفه و رشد و تعالی همکاران گرامی تاثیری هر چند کوچک داشته باشم.روزبه بافنده –خرداد 1400