از دست دادن بویایی و چشایی،علامت خاموش کرونا

کرونا هر روز چهره ی جدیدی از خودش نشان میدهد و یک جوری آدم را گرفتار میکند ،وضعیت طوری شده که اگر عطسه کنید یا ناخنتان بشکند یا پلکتان بپرد میگویید نکند کرونا گرفته باشم.این ویروس ناخوانده ی نامهربان بلاهای زیادی بر سر ما نازل کرده که من در این پست به آن دسته بلاهایی که مربوط به روح و زندگی و کسب وکار و قیمت سکه و دلار است کاری ندارم و میخواهم راجع حس وحشتناک و غریب از دست دادن بویایی وچشایی که خودم نزدیک دو ماه است دچارش شده ام بگویم ،یک حس کاملا ناخوشایند که شاید خیلی از شما آن راتجربه کرده باشید ،وقتی بو ومزه ی غذا ،طعم قهوه ،عطری که همیشه میزنید ،یا حتی بدتر از آن بوی سوختن چیزی روی اجاق گاز را اصلا حس نمیکنید مثل این است که چراغ دنیا را خاموش کرده باشند و توی تاریکی مجبور به زندگی باشید ،و وقتی با تمام وجود و از اعماق نفس میکشید تا نشانه ای از یک بوی آشنا را حس کنید فقط با ناامیدی وترس مواجه میشوید.بیایید ببینیم پژوهشهای کرونایی وعلم در این باره چه میگوید و راهکار چیست.مطالعات پژوهشگران درباره ی ارتباط این علامت با کرونامحققان در سال جاری میلادی تقریبا روی ۵۹۰ نفر که بویایی وچشایی خود را ازدست داده بودند مطالعاتی انجام دادند و متوجه شدند که هشتاد درصد از آنها پادتن کرونا دارند،چهل درصد از کسانی هم که پادتن کرونا داشتند علامت دیگری نداشتند ،البته این پژوهشها مال زمانی است که از دست دادن حس بویایی وچشایی هنوز جزو علائم کرونا نبود و روی افرادی انجام شد که بیماری آنها خفیف بود.پروفسور ریچل بترهم میگوید:هنوز برای بسیاری ،علائم اصلی کرونا سرفه و تب هستند اما بهرحال این پژوهشها نشان میدهد که از دست دادن این حواس را باید جدی گرفت و به از دست رفتن بویایی و چشایی بدون آبریزش یا گرفتگی بینی اهمیت داد ،خصوصا وقتی کسی نمیتواند بوهای روزمره مثل عطر،قهوه،خمیردندان،وایتکس و ...را تشخیص دهد .بیمارانی که فقط بویایی و چشایی خودشان را از دست میدهند چون اغلب علامت دیگری ندارند و حالشان خوب است به فعالیتهای روزمره ی خود ادامه میدهند و ممکن است باعث ابتلای دیگران بشوند.بااینکه تمام کسانی که کرونا میگیرند حس بویایی وچشایی شان را از دست نمیدهند اما این علامت به احتمال زیاد به ابتلای کرونا دلالت میکند.شواهد نشان میدهد از دست دادن حس بویایی و چشایی در اثر ابتلا به این ویروس تقریبا برمیگردد به اواخر اردیبهشت امسال که جزو علائم رسمی کرونا شد،و به همه توصیه شد اگر این علامت را داشتند خودشان را قرنطینه کنند وآزمایش بدهند .علامت خفیف اما آزاردهنده گاهی تنها علامت بیماری کرونا همین از دست دادن بویایی وچشایی است ،بعضی افراد حتی متوجه ی ابتلا به این ویروس نمیشوند ،کرونا بیصدا آمده ورفته اما نگرانی از بویایی به مشکلی جدی تبدیل شده است .در بیماری کرونا وقتی بویایی و چشایی خود را از دست میدهید و علائم شدیدتری ندارید احتمال اینکه کارتان به بیمارستان بکشد کم است ،اما خطر آنجاست که ممکن است بوی نشت گاز ،دود ،یا بو و مزه ی غذای فاسد را حس نکنید.وقتی به مدت طولانی بویایی نداریم زندگی ما تحت تاثیر قرار میگیرد ،هزاران نفر گزارش کرده اند که بوی سوختگی را متوجه نمیشوند یا دائما بوی تعفن زباله و مزه ی فلز در دهانشان حس میکنند ،عده ای هم تا ماهها بعد از ابتلا به کرونا مزه ی غذا را نمیفهمند .هر چند ار دست دادن بویایی و چشایی اغلب اوقات با هم اتفاق میفتد اما کسانی که از کرونا بهبود پیدا کرده اند از دست دادن بویایی را بیشتر از چشایی گزارش کرده اند. بیماران کویید ۱۹ کاملا ناگهانی و باشدت بالایی حس بویایی خود را از دست میدهند ،این افراد دچار آبریزش بینی ویا کیپ شدن آن نمیشوند و به راحتی از ناحیه ی بینی نفس میکشند ،تصور میشود وقتی ویروس کرونا به سلولهای بینی ،گلو و زبان ما حمله میکند بویایی را مختل میکند و فرق آن با از دست دادن بویایی در سرماخوردگی شدید این است که در سرماخوردگی بخاطر بسته شدن راه بینی این اتفاق میفتد .چیز دیگری که در این افراد وجود دارد این است که قسمتی از حس چشایی شان را به صورت واقعی از دست میدهند ،ولی به گفته ی محققین این موضوع اختلال زیادی ایجاد نمیکند ،چون حس بویایی آنها هم خارج از فعالیت است ،حدس کارشناسان این است که همه گیری ویروس کرونا روی سلولهای عصبی که به صورت مستقیم با حس چشایی وبویایی درگیر هستند تاثیر میگذارد و بیمارانی که حس چشایی خود را از دست میدهند واقعا نمیتوانند تفاوت بین مزه ی تلخ و شیرین را بیان کنند.تحقیقات بویایییک پروفسور برجسته بنام "کارل فیلپوت" از دانشگاه آنجلیای شرقی روی 30 نفر که 10 نفر از آنها کووید 19 ،10 نفر سرماخوردگی شدید و 10 نفر افراد سالم بدون هیچ علامتی از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا بودند آزمایش حس بویایی و چشایی انجام داده است.نتیجه اینکه در افرادی که کرونا گرفته بودند از دست دادن این حس خیلی زیاد و عمیق بود و توانایی تشخیص دادن بوها را از دست داده بودند و اصلا قادر نبودند مزه ی تلخ و شیرین را از هم تشخیص بدهند .این پروفسور میگوید:به نظر میرسد که ویروس کرونا واقعا ویژگیهای متمایزی دارد که که آن را از سایر ویروسهای تنفسی جدا میکند و این مسئله از این جهت خیلی شگفت انگیز است که میتوان از این آزمایشات برای تشخیص و تمایز قائل شدن بین بیماران کرونایی وافرادی که سرماخوردگی عادی یا آنفلوآنزا دارند استفاده کرد.فیلپوت میگوید:مردم خودشان میتوانند تست بویایی و چشایی را در خانه انجام دهند .با چیزهایی مثل قهوه،سیر،پرتقال ،یا لیمو وشکر .اما اگر کسی فکر میگند احتمالا به کرونا مبتلا شده است تست های سواب بینی و تشخیص حلقوی اولویت دارد.فیلپوت اضافه کرد:در افرادی که کرونا ویروس گرفته و بهبود پیدا کرده اند ،حس های بویایی وچشایی بعد از چند هفته برمیگردد.پروفسور "آندره لین" که متخصص در زمینه ی بینی و مشکلات سینوسی در دانشگاه جانز هاپیکنز آمریکاست به همراه تیم تحقیقاتی خود مطالعاتی انجام دادند تا بفهمند ویروس کرونا چگونه باعث از بین بردن حس بویایی میشود .این مطالعه روی نمونه های بافتی از قسمت پشت بینی انجام شد .آنها سطح بالایی از آنزیم هایی که در نواحی بینی به حس بویایی واکنش نشان میدهند را شناسایی کرده اند.بینی یکی از مکانهایی است که ویروس کرونا از طریق آن میتواند وارد بدن انسان شود ،تصور میشود این آنزیم ها که به آنها ACE-2 میگویند و به اصطلاح "نقطه ورود " هستند به کرونا ویروس اجازه میدهند تا وارد سلولهای بدن شود و در بدن عفونت ایجاد کند.پروفسور لین میگوید:ما در حال انجام آزمایشات بیشتری هستیم تا ببینیم که آیا ویروس کرونا از این سلولها برای تکثیر و عفونت در بدن استفاده میکند یا نه و اگر اینطور باشد ممکن است بتوانیم با درمانهای ضدویروسی که مستقیما روی بینی انجام میشود عفونت را برطرف کنیم.آیا درمان دارویی برای برگشتن بویایی وجود دارد؟ابراهیم رزم متخصص گوش و حلق و بینی میگوید: بیشترین درگیری که ویروس کرونا ایجاد میکند مربوط به دستگاه تنفسی و خصوصا ریه است و بعد از آن قلب ،کلیه و سیستم عصبی.احتمالا این ویروس در سالهای قبل هم به صورت خفیف تر و به شکل سرماخوردگی بروز میکرده است .بیماران قدیمی هم دچار آسیب سیستم عصبی و یا نابویایی ومشکل چشایی میشدند و بررسی ها نشان میدهد بعد از مدتی بدون عوارض جدی و خودبه خود خوب میشدند.در بعضی موارد برای این بیماران که نابویایی و اختلال چشایی داشتند مکمل روی و یا مولتی ویتامین حاوی ویتامین آ و در مواردی هم کورتن تجویز میشد .اما چون ویروس کرونای فعلی مانند ویروس ایدز عمل میکند و به سیستم ایمنی آسیب میرساند تجویز کورتن ممکن است خطرناک باشد.بنابراین چون کورتن سیستم ایمنی را ضعیف میکند جزو پروتکل درمانی مبتلایان کرونا نیست ،مگر در مواردی که مطمئن شویم جز نابویایی هیچ علامت دیگری در بیمار وجود ندارد که در اینصورت برای بیمار اسپری های موضعی کورتن تجویز میشود..رزم پا افزود:در هر حال افرادی که همزمان با از دست دادن بویایی علائم دیگر کرونا را هم دارند یا با سی تی اسکن ریه و یا با آزمایش کرونا که البته همیشه دقیق نیست و ممکن است فرد مبتلا تستش منفی شود ،باید مطمئن شوند کرونا گرفته اند یا نه .افرادی که علامت خفیف دارند یا بی علامت هستند و جواب تستشان منفی میشود باز هم باید از دیگران فاصله بگیرند و تماسشان را کم کنند چون ممکن است ناقل باشند و سلامت بقیه را به خطر بیندازند. برای برگشتن بویایی چکار کنیم؟دکتر رزم پا میگوید:بهترین درمانی که میتوانیم برای از دست رفتن بویایی انجام دهیم این است که فرصت دهیم بویایی خودش برگردد،چون در بسیاری از افراد نابویایی خود به خود برمیگردد .برای درمان معمولا آنتی بیوتیک اثری ندارد ،مگر اینکه فرد همزمان با از دست دادن بویایی دچار عفونت هم شده باشد ،مثل عفونت سینوس ها که برای آن آنتی بیوتیک تجویز میشود .این متخصص افزود:حس کردن بعضی بوها مثل آمونیاک و بعضی مواد شیمیایی به معنی برگشتن بویایی نیست ،چون مسیر بعضی بوهای محرک از طریق عصب بویایی نیست .البته بعضی تمرینات برای برگشتن بویایی وجود دارد.بررسی ها نشان میدهد این کارها در برخی موارد به بازگشت سریعتر بویایی کمک میکند:در طول روز چندین بار بعضی بوهای مختلف را بو بکشید ،مثل قهوه ،گل ،یا عطری که دوست دارید .مصرف سیر به شکل جوشانده که این شکل از مصرف سیر خواص ضدالتهابی دارد .شربت آب لیمو ترش با عسل دارای خواص آنتی اکسیدانی است.رژیم غذایی سالم و کم چرب.مصرف دم‌نوش جینکوبیلوبا: جینکوبیلوبا گیاهی سرشار از فلاوونوئیدوترپنوئید است که خواص دارویی فراوان برای تسکین آسم، درمان کرم‌های روده‌ای، عوارض عمومی مثل تهوع، اسهال، سرگیجه و سردرد و همچنین تقویت سیستم عصبی دارد.چکاندن یک قطره روغن کرچک گرم در بینی.بخور آب داغ.مصرف ویتامین‌های D، A و B۱۲.