نقش بازی ویدیویی در افزایش سواد رسانه ای

جهت مطالعه‌ی متن اصلی می‌توانید به وب‌سایت استودیو بازی سازی بهشت مراجعه نمایید.هر یک از ما روزانه در معرض اخبار منتشر شده توسط رسانه ها قرار می گیریم و اطلاعات بسیاری از آن ها دریافت می کنیم که همه آن ها مفید نیستند. این که چطور بتوانیم از این اطلاعات بیشترین بهره را ببریم بستگی به سطح سواد ما از رسانه دارد. از آن جا که تاثیر رسانه ها روز به روز در حال افزایش است، آگاهی مخاطب از نحوه استفاده صحیح اطلاعات نیز باید بیشتر شود. این مساله آن قدر اهمیت دارد که یونسکو یکی از معیارهای باسواد بودن را سواد رسانه ای اعلام کرده است.سواد رسانه ای در دیگر کشورهابرخی از کشورها مانند ژاپن و کانادا، سواد رسانه ای را به عنوان یک ماده درسی در دوره های مختلف تحصیلی به رسمیت می شناسند. به همین علت کودکان و نوجوانان از همان ابتدای تحصیل با این مفهوم آشنا می شوند. همچنین در این کشورها برای سواد رسانه ای متولی مشخصی وجود دارد. به عنوان مثال در ژاپن، وزارت ارتباطات و در کانادا وزارت آموزش و پرورش و آموزش عالی متولی حوزه سواد رسانه ای هستند.در فنلاند برنامه های آموزشی سواد رسانه ای از دوران مهدکودک آغاز شده و در طول دوران تحصیل دانش آموزان به مدت ۱۲ سال ادامه پیدا می کند. همچنین در این زمینه دوره های آموزشی برای بزرگسالان برگزار می شود تا بتوانند تعامل بهتری با اطلاعات آنلاین داشته باشند. دیگر کشورهای اروپایی نیز سعی می کنند برنامه های مشابه در فنلاند را اجرا کنند تا جایگاه بهتری از لحاظ سواد رسانه ای کسب کنند.ارزیابی های انجام شده توسط statista در سال ۲۰۱۹ نشان می دهد فرانسه و انگلیس در میانه شاخص سواد رسانه ای در اروپا قرار داشته و مجارستان و ترکیه در پایین ترین سطح قرار می گیرند.بازی ویدئویی؛ رسانه ای تاثیرگذاردر این میان این سوال مطرح می شود که کدام رسانه بیشترین تاثیر را روی کودکان و نوجوانان دارند؟ از یک لحاظ می توان گفت رسانه های جمعی که ضریب نفوذ بیشتری دارند مانند تلویزیون تاثیر بیشتری روی مخاطب دارند اما نباید از تاثیر رسانه های تعاملی مانند شبکه های اجتماعی و بازی های دیجیتال هم غافل شد.در رسانه هایی مانند مطبوعات، رادیو، تلویزیون، سینما، سایت های اینترنتی و خبرگزاری ها، افراد مخاطب یک سویه هستند اما در بازی های ویدئویی و فضای مجازی تعامل دو سویه می باشد. با همین استدلال عده ای از کارشناسان معتقد هستند که تاثیرگذاری این رسانه ها در کاربران به ویژه کودکان و نوجوانان بیشتر است.برخی وجود رسانه را مشروط به انتقال پیام می دانند و بازی رایانه ای را نوعی مواجه انسان و ماشین تلقی کرده که در آن رایانه تهی از معنی و پیام می باشد. اما به راحتی می توان این تفکر را رد کرد و اثبات کنیم بازی های ویدئویی یک رسانه است. در این بازی ها وقتی کاربر یک دکمه را می زند و حرکتی انجام می دهد یک بازخورد از سمت مقابل دریافت می کند. به همین منظور سازندگان بازی های ویدئویی در فضاسازی، تصاویر، موسیقی و چیدمان داستان از المان هایی استفاده کرده که وجوه مختلف ارتباطی را با هم ترکیب می کند. به همین علت بازی های دیجیتال از متون چند وجهی به شمار می آیند.تاثیر سواد رسانه ای بر بازی های ویدئوییکودکان و نوجوانان بخش قابل توجهی از وقت خود را صرف تماشای تلویزیون، فیلم، گشت و گذار در اینترنت و بازی های ویدئویی می کنند و اکثر آن ها شاهد نوعی خشونت در رسانه ها هستند. این مساله هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت باعث ایجاد اثرات روانی منفی از جمله افزایش رفتار پرخاشگرانه و کاهش سطح هیجان نسبت به اعمال خشونت آمیز می شود. برای مقابله با این مشکل اقداماتی انجام شده است که می توان به موارد زیر اشاره کرد:تلاش برای کاهش خشونت رسانه ای و دسترسی کودکان به رسانه ها از طریق خود تنظیمی رسانه ها و رتبه بندی خشونتتشویق و تسهیل نظارت والدین روی دسترسی کودکان به رسانه هاآموزش والدین و فرزندان در مورد خطرات احتمالی خشونتتغییر تفکر کودکان در مورد تقلید آن ها از خشونتتحقیقات انجام شده حاکی از آن است که اگر والدین فرزندان خود را راهنمایی کنند و در مورد خشونت رسانه ای به آن ها توضیح دهند، اثرات منفی ناشی از رسانه ها کاهش پیدا می کند. چنانچه کودکان و نوجوانان با شخص دیگری به تماشای یک برنامه خشونت آمیز بنشینند، نگرش های پرخاشگرانه کمتر بروز خواهد کرد. از طرف دیگر شیوه های انضباطی والدین به طور معنی داری بر پیشرفت تحصیلی کودکان و نوجوانان تاثیر می گذارد. بنابراین والدین باید در مورد تاثیرات منفی رسانه ها آموزش ببینند.آکادمی اطفال آمریکا نیز برای مقابله با خشونت رسانه ای دستورالعمل خود را اصلاح کرده است که مهم ترین آن ها عبارتند از:نباید اتاق خواب کودکان و نوجوانان به تلویزیون، اینترنت و بازی های ویدئویی دسترسی داشته باشدزمان پخش تلویزیونی و بازی های ویدئویی به ۱ تا ۲ ساعت محدود شودتماشای تلویزیون برای کودکان زیر ۲ سال ممنوع استدر مورد ماهیت، محتوای الگوهای مشاهده شده در رسانه ها به ویژه بازی های ویدئویی با کودکان و نوجوانان گفتگو شودتلویزیون در زمان غذا خوردن و زمانی که کسی برنامه ای تماشا نمی کند، خاموش باشدتماشای برنامه ها با فرزندان این امکان را فراهم می کند تا به موارد ناشایست دیده شده پرداخته شودوالدین و مدارس، سواد رسانه ای را به کودکان و نوجوانان آموزش دهند تا خطرات مواجهه با خشونت را بفهمند و به آن ها بیاموزند چگونه تعارضات موجود را تفسیر کنندتحقیقات دیگری نشان می دهد ممکن است رسانه علاوه بر خشونت، باعث افسردگی و کاهش اعتماد به نفس شود. در همین راستا مشخص شده است کاربران رسانه های اجتماعی که بیش از ۴ ساعت در روز آنلاین هستند بیشتر به افسردگی مبتلا می شوند.بر اساس تحقیقی که توسط کالج دانشگاهی لندن در مورد ۱۱ هزار از متولدین سال ۲۰۰۰ میلادی انجام شد، حدود نیمی از نوجوانان روزهای هفته را در شبکه های اجتماعی سپری می کنند که ۱۰ درصد از آن ها بیش از ۳ ساعت در روز وقت خود را به این کار اختصاص می دهند. بازی های ویدئویی برای پسران نسبت به شبکه های اجتماعی محبوبیت بیشتری دارد. ۴۸ درصد از پسران وقت خود را برای صرف بازی های ویدئویی کرده که ۱۲ درصد از آن ها بیش از ۵ ساعت در روز بازی می کنند. این آمار و ارقام هشدار جدی برای کودکان و نوجوانان، والدین آن ها و سازمان هایی است که در زمینه سواد رسانه ای و بازی های ویدئویی فعالیت می کنند.به طور کلی سواد رسانه ای باعث می شود مواجهه اولیه با بازی، انتخاب بازی، مدت زمانی که صرف بازی می شود و شناخت ابعاد و ویژگی های بازی و چیستی و چرایی آن تحت تاثیر قرار گیرد. در نهایت می توان نتیجه گرفت سواد رسانه ای باعث افزایش سواد کودکان و نوجوانان در مورد بازی های ویدئویی شده و رفتار آن ها را در مورد این بازی ها تغییر خواهد داد.تاثیر بازی های ویدئویی بر سواد رسانه ایرابطه میان بازی های ویدئویی و سواد رسانه ای دو طرفه بوده و بازی های ویدئویی نیز بر سواد رسانه ای تاثیرگذار است. مطالعات انجام شده نشان می دهد بازی های ویدئویی نه تنها یادگیری را در برنامه های درسی افزایش می دهد بلکه از طریق فرآیند ایجاد و توسعه بازی های ویدئویی می توان سواد رسانه ای و اطلاعاتی را ارتقاء داد. در این بازی ها مفاهیم مهمی مانند امنیت آنلاین و هویت دیجیتال و مهارت های مشارکتی به کودکان و نوجوانان آموزش داده می شود.به همین منظور ۴ مدرسه در ایالات متحده آمریکا به عنوان نمونه انتخاب شدند تا دانش آموزان ۹ تا ۱۴ ساله که ۶۶ درصد از آن ها پسر و مابقی دختر بودند مورد ارزیابی قرار گیرند. هدف از انجام این آزمایش اندازه گیری تاثیر فعالیت های مربوط به بازی های ویدئویی بر یادگیری، سواد رسانه ای و مهارت های اطلاعاتی عنوان شده است.نتایج به دست آمده تحقق این هدف را به خوبی نشان می دهد. دانش آموزان در این آزمون یاد گرفتند رمزهای عبور خود را به طور ایمن ذخیره کنند. همچنین آن ها از طریق بازی های ویدئویی با فرایندهای رمزنگاری و رمزگشایی آشنا شدند. یکی دیگر از فعالیت های دانش آموزان در این آزمون ایجاد پروفایل در یک شبکه اجتماعی و مدیریت آن از طریق به اشتراک گذاری ایده ها، عکس ها و فیلم ها بود. به طور کلی می توان گفت رابطه معنی دار و مثبتی بین ایجاد بازی های دیجیتال و توسعه سواد رسانه ای وجود دارد.متولی سواد رسانه ای کیست؟بازی های ویدئویی فرصتی را برای کودکان و نوجوانان فراهم می کند تا در مورد رسانه ها عمیق تر فکر کنند. این بازی ها نحوه کار، تفکر، یادگیری و تعامل را تغییر می دهند. این که تغییرات در جهت مثبت باشد یا منفی بستگی به برنامه هایی دارد که در ارتباط بین بازی های ویدئویی و سواد رسانه ای تعریف می شود. بنابراین رابطه بین این دو مفهوم باید مورد توجه نهادهای مسئول قرار گیرد. اگرچه اهمیت مساله مذکور بر هیچ کس پوشیده نیست اما متاسفانه در ایران متولی مشخصی برای سواد رسانه ای وجود ندارد.با این که در سال های اخیر، توانمندی مخاطبان در این حوزه افزایش پیدا کرده اما یکپارچه نبودن آموزش های سواد رسانه ای ممکن است پیامدهای فرهنگی ناگواری را برای جامعه به دنبال داشته باشد. از این رو ضروری به نظر می رسد ضمن تعیین نهادهای مسئول در این زمینه، سواد رسانه ای نیز از دوران کودکی و نوجوانی به افراد آموزش داده شود تا این مهم در جامعه نهادینه گردد.نقطه ضعف های محصولات داخلیمتاسفانه رسانه ها در حال عادی سازی خشونت برای کودکان هستند. انواع فیلم ها و بازی های رایانه ای غربی شاهدی بر این ادعا هستند. از همین رو آموزش سواد رسانه ای می تواند خود مراقبتی را در کودکان و نوجوانان ایجاد کند. آن چه در این میان باید مورد توجه شرکت ها و سازمان ها قرار گیرد طراحی بازی های ویدئویی بومی است که با فرهنگ ایرانی اسلامی هم خوانی داشته باشد تا از این طریق از انتقال مفاهیمی مانند خشونت، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس به مخاطب جلوگیری شود. البته اگر بازی های ویدئویی تولید شده جذابیت کافی نداشته نباشد، مخاطب را جذب نخواهد کرد.شاید در حال حاضر بزرگترین ضعف در این حوزه کمبود بازی هایی باشد که از همه لحاظ از جمله گرافیک، داستان و کاراکترها جذاب باشند. علاوه بر این، در زمینه بازی های ویدئویی آن طور که باید در حوزه کودکان کار نشده است. به همین علت کودکان و نوجوانان در مقایسه محصولات داخلی و خارجی، بازی های ویدئویی خارجی را ترجیح می دهند.از طرف دیگر اگر از بازی های ویدئویی به نحو احسن برای توسعه سواد رسانه ای استفاده شود، شاهد تولید محصولاتی با کیفیت بالا خواهیم بود که توجه و رضایت مخاطب را به دنبال خواهد داشت. متاسفانه در این زمینه هم خیلی موفق عمل نشده است زیرا بازی های ویدئویی بسیاری وجود دارند که مفهوم خاصی را انتقال نمی دهند و فقط هدف از طراحی آن ها سرگرمی می باشد.راه حل در دستان ماستاگر چه درک تاثیرگذاری دو طرفه سواد رسانه ای و بازی های ویدئویی در محیط های حرفه ای بهتر قابل درک است اما شاید تمام دانش آموزان نتوانند به استودیوی بازی بروند اما این امکان وجود دارد بسیاری از مدارس به خانه های نشر وب و توسعه دهندگان رسانه های تعاملی مراجعه کنند. البته با وجود استودیو بازی سازی بهشت نیازی به خانه های نشر وب و توسعه دهندگان رسانه های تعاملی نیست. این استودیو با طراحی بازی های بومی و جذاب به دغدغه تمام کودکان و نوجوانان، والدین و دست اندرکاران حوزه سواد رسانه ای پاسخ می دهد.بنابراین اگر شما از مدیران رسانه های جمعی یا نهادهای آموزشی هستید و برای افزایش سواد رسانه ای کودکان و نوجوانان دنبال راه حل می باشید، می توانید با مراجعه به استودیو بازی سازی بهشت و سفارش بازی های ویدئویی مورد نظر خود مفاهیم را به بهترین شکل ممکن به مخاطبان خود منتقل کنید. به عبارت دیگر فرایند یادگیری در بازی، یادگیری در مورد بازی، یادگیری از طریق طراحی بازی، یادگیری از بازی و زمینه های یادگیری مبتنی بر بازی را به این استودیو بسپارید تا با بیشترین بهره وری به اهداف خود برسید.استودیو بازی سازی بهشت