هیئت هفتگی 29 بهمن کامل

بسم الله الرحمن الرحیمأُفَوِّضُ أَمْری إِلَی اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصیرٌ بِالْعِبادِرَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي. الهی وَ اَنطِقنی بِالهُدی، وَ اَلهِمنِی التَّقویهدیه به پیشگاه باعظمت اهل البیت سلام علیه الجمعین، به ویژه امیرالمؤمنین علیه افضل صلواتُ المسلین، صلواتی هدیه بفرمایید.انشاالله خداوند این نشست و برخاست ما، گفت و شنید ناقابل ما را به کرمش از همه ما قبول کند و اجر ما را تعجیل در فرج حضرت بقیه الله اعظم روحی و ارواحنا له الفدا و عجل الله تعالی و فرجه الشریف قرار دهد. انشاالله دیدار روی پربرکت حضرت، خدمت و نوکری درآستان شریف آن بزرگوار، شهادت در راهش، قسمت همه ما و خانوادههایمان، نسل و ذریهمان شود، صلوات دیگری محبت کنید.موضوع گفت وگوی ما، بحث عدالت از منظر امیرالمؤمنین و سیره امیرالمؤمنین صلوات الله علیه است، هماز جهت ضرورتش، هم از جهت بایستهها و لوازمش و هم از جهت آسیبشناسی در فهم موضوع.از واضحات حکومت{1:57-6:06}به عنوان اولیه همین قدر مختصراً خدمت شما عرض می‌کنم که؛ عدالت از واضحات حکومت امیرالمؤمنین و اساساً هر حکومتی است و کف و حداقلی است. گرچه چون در اکثر حکومتها، در طول تاریخ، از دست رفته،آرمان و آرزو است. اما این کف آن چیزیست که باید در حکومت ایدهآل وجود داشته باشد. و بهترین دستگیرهو آتو از یک حکومت دینی، این است که آن حکومت دینی به بیعدالتی متهم شود. اگر یک شخصیتدینی، یک عالم، یک مرجع تقلید، متهم به عدم عدالت، یا مقابل عدالت مثل ظلم و فساد و دزدی و اینها که درواقع نواقض(نقص کنندههای عدالت) هستند، بشود، بگویند مرجع تقلیدمان متأسفانه دزد است، این عملاً ازهیمنه و شخصیت و هویت مرجع تقلید، یا رئیس جمهور، ولی فقیه، رئیس قوه قضایه و تا پایینتر، چیزی باقی نمی‌ماند. لذا اصلاً از واضحات عدالتخواهی است. و این از فجایع در جامعه ماست، که شعار جریانی عدالتخواهی است. عدالتخواهی مثل ایمان، مثل صلاح اولیه، باید جزء ویژگیهای همه گروهها باشد. یعنی اگر منظور عدالتخواهانی که الان هستند این است که بقیه گروهها عدالتخواه نیستند و واقعاًاینطور باشد، آن گروهها اصلاً لیاقت این که کسی سطل آشغال به آنها بسپارد تا ساعت ۹ شب ببرند را ندارند،وای به حال چیز دیگر.اگر این اتهام راست باشد، یعنی بگویند گروه الف و ب و ج عدالتخواهان، حالا اگر عدالتخواهی مثل اصولگرایی یا اصلاحطلبی اسم است، هیچ کس که اسم بد روی خودش نمی‌گذارد. هم طلبیدن اصلاح چیزخوبی است، هم پایبندی به اصول چیز خوبی است، اگر به این عنوان عدالتخواه یک اسم باشد، بالاخره اسم است. کما اینکه اینجا اگر هیئت الزهرا است، هیئت بغل که هیئت قاتل حضرت زهرا نیست. آن هم چیزیاست، اسمی هم او انتخاب کرده. اگر منظور این است، حرفی نیست. اما اگر واقعاً گروهی پیدا شوند که عدالتخواه نباشند، مثل این می‌ماند که بگویی مثلا گروه طواغیت، بتپرستها، ترامپ و غیره. یعنی اگر عدالتخواهی جزء مقومات یک گروه نباشد، شایستگی احراز هیچ پست اجتماعی را ندارد.لذا اینکه عرض می‌کنم وضع افتضاح است، این است که نباید به جایی برسد که عدالتخواهی مفروض همه باشد،نهایت عدهای بگویند شما که عدالتخواهی جز واضحات عقیدهتان است، چرا اینجا نقض غرض کردید؟ چرا اینجا عمل نکردید؟ نه اینکه جزء شعارهایشان هم نباشد. نه ایران سربلند، نه اصلاحطلبان، و نه کارگزاران و نه آن گروههای دیگر. اگر در شعارهایشان، جزء خواستههای اولویتدارشان عدالتخواهی نباشد، چه الان، چه دوره امیرالمؤمنین، اصلا به درد نمی‌خوردند. سطل آشغال را هم نباید به آنها داد، چون ممکن است کیسه را بگذارند و سطل را برنگردانند. نباید احراز پست کنیم.نه به قیمت فساد نفس{6:07-12:24}منتهی سوالی پیش می‌آید، عزیزی که دارد در کشور دیگری امام جماعت یک مرکز اسلامی می‌شود، یکزمانی پستی با ۴جمله از امیرالمؤمنین منتشر کرده است، من جملات را می‌خوانم و بعد جمله ایشان را هم به شما عرض می‌کنم تا ورود بحث باشد، که می‌گویم عدالتخواهی اصل است، مثل این جملات امیر المومنین است.طبیعتاً وقتی می‌گویم عدالتخواهی اصل است، وارد معنا و تعریف عدالت نشدم گرچه جلوتر عرض خواهم کرد که در تعیین مصداق عدالتخواهی باید دقت شود.گاهی به اسم عدالتخواهی فساد انجام می‌شود.این بزرگوار چند جمله از امیرالمؤمنین انتخاب کرده و نوشته، من هم برای شما می‌خوانم، فکر کنید من انتخاب کردم اینها حرفهای درستی است. مثلاً: «إِنِّي لَعَالِمٌ بِمَا يُصْلِحُكُمْ وَ يُقِيمُ أَوَدَكُمْ(خطبه 69 نهج البلاغه)» من (امیرالمؤمنین صلوات الله علیه) می‌دانم چگونه باید شما را اصلاح کنم. من درمان جامعه را بلد هستم،حکومت را بلد هستم. وَ «يُقِيمُ أَوَدَكُمْ» و چگونه اقامه کنم، کژیهای شما را راست کنم. «اود» یعنی کژی. «وَ لَكِنِّي لَا أَرَى إِصْلَاحَكُمْ بِإِفْسَادِ نَفْسِي» من نمی‌خواهم شما را به قیمت فساد نفس خودم اصلاح کنم، مثل چی؟ مثل اینکه چون مردم حکومت خلیفه دوم را دیده بودند، که اینها را با چماق به سمت بعضی از امور میبرد.از امیرالمؤمنین توقع داشتند که اگر جای خطا و کژی دیدی خلاصه با چماق و کتک هم که شده کاری کنند تا مردم خطا نکنند. حضرت می‌فرمایند: «من قبول ‌‌ندارم شما را با فساد نفس خودم بزنم، دیه دارد. حق‌الناس است که‌ تورا اصلاح کنم. من حاضر نیستم برای تربیت شما مرتکب حرام بشوم. راه را نشانتان می‌دهم، درست و غلطش را به شما یاد می‌دهم. ولی روش چماقی را قبول ندارم. همین جا هم بین خودمان وقتی فکر کنیم،می‌بینیم که شبیه آن مردم الان هم یک عده هستند که می‌گویند کاش شخصی می‌آمد با شلاق مردم را هدایت می‌کرد. مثل بعضی از متوهمین که می‌گویند الان ما یک رضاشاه عادل می‌خواهیم. البته این ترکیبرضاشاه عادل خودش پارادوکسیکال است. در مورد خلیفه دوم هم همینطور فکر می‌کردند، داغ و درفشش همیشه حاضر بود. امیرالمؤمنین این روش را قبول ندارد که در خیابان چماق دستش بگیرد و بگوید خب می‌خواهی درست عمل کنی یا نه؟ الان در بعضی از کشورهای شرق آسیا، نرسیده به شرق آسیا، شبه قاره شرق ما اینطوری است؛ یکی از رفقای ما رفته بود، می‌گفت داشتیم می‌رفتیم، پلیس آمد ماشین را نگه داشت و راننده را پیاده کرد و دیدم راننده را کتک میزنند و ما ترسیده بودیم که الان ما را می‌گیرند و بعد دیدیم که راننده خیلی تشکر کرد و مترجم از راننده پرسید که چه اتفاقی افتاده است؟ گفت هیچی من مجوز ترددم همراهم نبود. اینجا چون جمعیت زیاد است دیگر جریمه نمی‌کنند و فی‌المجلس اعمال قانون می‌کنند. آنفرد هم از پلیس تشکر کرد و از گوشه بینی‌اش داشت خون می‌آمد و پاک کرد و ما رفتیم. حضرت می‌فرماید:«لا اری اصلاح الفساد بنفسی» من اینگونه دلم نمی‌خواهد که شما را اصلاح کنم به این قیمت که خودم گناه کنم. اگر جامعه‌ای به دنبال این باشد که یک میرغضبی بیاد و مردم را اصلاح کند، این در دوره تمام زمان هم رخ نخواهد داد. که بقیه همه میل به سمت کژی، دزدی، فساد، بد عمل کردن، ویراژ دادن در خط ویژه و عبور از چراغ قرمز و رانت‌خواری داشته‌ باشند و در نهایت بگویند، شبیه آن وسایلی که در فرودگاه می‌گذارند برایزمانی که هواپیما نمی‌تواند بایستد، آن وسیله به زور هواپیما را از حرکت باز می‌دارد و نگه ‌میدارد به وسیلهآن کش‌های قوی و بادگیر و .... ما هر کاری که بخواهیم بکنیم انجام می‌دهیم و تو هم به عنوان مصلح بیا و مارا نگه دار و نگذار که دزدی کنیم. نه اصلا این به‌ درد نمی‌خورد. باید به مرور به سمتی برود که از ناظر بیرونی بی‌نیاز بشویم. یعنی از سال اول مدرسه اگر برای امتحانات، مراقب می‌گذاریم، تربیت وقتیدرست است که برای سال یازدهم و دوازدهم دیگر مراقب نیاز نباشد. نه اینکه بگوییم خب جوان‌های امروزیزبل‌تر هستند، مثلا برای بچه های دانشگاه شریف باید از چشم غیرمسلح و ناظرهای الکتریکی ویژه و حسگرها استفاده کنیم و X-ray باید رد کنیم، این اصلاً به درد نمیخورد. قاعده‌اش این هست که تربیت به مرور ایجاد بشود. اگر دو سال، سه سال، پنج سال مراقب می‌گذاریم، دیگر نخواهد مراقب بگذاریم. خلاصه امیرالمؤمنین با این روش موافق نبودند. اما طبیعی است از این جمله چه برداشتی می‌‌شود؟ «لا اریاصلاحکم بفساد نفسی» من دلم نمی‌خواهد شما را به قیمت فساد خودم اصلاح کنم. یعنی من ظلم نمی‌کنم. عبارت ا‌ُخری‌اش، من عدالت دارم. چون عدالت داشتن ناقض‌هایی دارد که یکی از اینها ظلم‌کردن است. یعنیمثلاً فرض کنید موقع انتخابات است، موقع نصب یک کارگزار است. موقع تعیین یک مسئولیتی است، منکاری بکنم، چهارتا دروغ بگویم برای اینکه یک آدم بهتری برود. نه من دروغ نمی‌گویم. «لا اری اصلاحکم بافساد نفسی» اینکار را نمی‌کنم.تطبیق مدیریت حضرت امیر و معاویه{12:55-14:55}دو؛ «وَاللهِ ما معاویة بأدهَی مِنِّی» همان نگاه اولی از امیرالمؤمنین که نگاه رایجی بوده ‌است، باید بحث کرد،بسیاری از مسلمانان امیرالمؤمنین را مدیر خوبی نمیدانستند. نقل شده‌ که ابن‌سینا، ابن‌ابی‌الحدید، بر مدیریت امیرالمؤمنین نقد داشتهاند. آن ‌را ناکارآمد دانستهاند. موضوع پایان‌نامه دکتری‌ یکی از رفقای ما تطبیق مدیریت امیرالمؤمنین و خلیفه دوم بود. می‌گفت بعضی ازاساتید می‌گفتند این خوب نیست، چون امیرالمؤمنین شکست می‌خورد و ضایع می‌شود. همین زمان معاصر، همین قوم خودمان را می‌گویم. اگر زیارت غدیریه امام هادی(ع) را ببینیم، می‌بینیم که خدا می‌فرماید «خدا لعنت کند کسانی را که تو را ناکارآمد و کارنابلد می‌دانستند» معلوم هست که در تبلیغات بنی‌امیه و بنی‌عباس هم این موضوعات گفته می‌شده ‌است. جلوی خود امیرالمؤمنین هم این حرف را می‌گفتند. چون توقع ‌داشتند امیرالمؤمنین هم مثل خلیفه دوم عمل کند و بیاید آن شمشیری که در جنگ‌ها در دستش بود را، به یک شلاق وسط بازار تبدیل کند،که وقتی وسط بازار راه میرود، مانند خلیفه دوم ترس و وحشت زیادی مردم را بگیرد. چون خلیفه دوم اینگونه بود، وقتی راه میرفت، مردم خیلی میترسیدند. اما می‌گفتند علی اینقدر هیبت ندارد. او نمی‌خواهد، در حالی که در جنگ همین شخص فرار می‌کرد ولی امیرالمؤمنین پای کار بود. از شجاعت که امیرالمؤمنین کم نداشت. بلکه بیشتر داشت، قابل قیاس نبود. و می‌گفتند نه امیرالمؤمنین خیلی هیبت ندارد و مدیر نیست. معاویه را ببین، شما هم مثل معاویه چندتا دروغ بگویید و فریب‌کاری کنید.تقبیح هر کار ناشایست{14:55-18:26}من یک نمونه برای شما عرض کنم، شاید این موضوع در خوابگاه‌های شما هم باشد. یک زمانی طلبه‌ای آمد، به من گفت آقا من نمی‌خواهم حجره داشته باشم، می‌خواهم بروم و درخانه درس بخوانم. گفتم چرا؟ اینجا هم کلاس‌هایت نزدیک است و هم رفت‌وآمد آسان‌تر است. گفت اینجا بعضی شب ها بعضی طلبه‌ها clash of queens بازی می‌کنند و سریال می‌بینند، من نمی‌توانم درس بخوانم. به او گفتم تو می‌خواهی طلبه بشوی و روی منبر بروی و بگویی «اوصيکم و نفسي عبادالله بتقوي الله» تو همین دوستان خودت را نمی‌توانی نهی از منکر کنی. یعنی واقعاً یک طلبه در حجره، یا یک دانشجو در دانشگاه، عمرش را تلف کند، مزاحم تحصیل دیگران هم بشود، کسی هم به او حرفی نزند، چون رفیق هستیم. تو بعداً می‌خواهی مردم را نهی از منکر کنی؟ بسم‌الله اول دوست خودت را نهی از منکر کن. تو اصلاً به درد طلبگی نمی‌خوری.اگر نمی‌توانی فضای حجره‌ها را اصلاح کنی، می‌خواهی جامعه را اصلاح کنی؟ محیط خودت را نمی‌توانیاصلاح کنی که درس بخوانی. در فضای خوابگاه‌ خودتان هم ممکن است اینگونه باشد، می‌گویند اینجا نمی‌شوددرس خواند. چرا؟ برای اینکه وقت تلف کردن از نظر ما قبیح نیست. اگر وقت تلف کردن مانند نگاه کردن به ناموس مردم قبیح بود، کسی علنی این کار را نمی‌کرد. اگر تقلب کردن قبیح بود، برای دوستش تعریفنمی‌کرد. اگر رشوه دادن قبیح بود، برای دوستانش تعریف نمی‌کرد. همانطور که به دوستش نمی‌گوید من به ناموس تو نظر دارم، (هیچ وقت نمی‌گوید حتی اگر خدایی نکرده باشد)، هیچ وقت رشوه دادن و تقلب کردن را تعریف نمی‌کند. اگر اینها ارزش و ضد ارزش نباشد، چه می‌شود؟ اینگونه می‌شود که معاویه فساد می‌کند،می‌گویند بارک الله، چقدر زبل است. به امیر المومنین هم می‌گویند اینگونه باش، اگر نباشد می‌گویند کار بلد نیست و عرضه ندارد. اینجا حضرت پاسخ می‌دهد: «و لله ما معاویه بادهی منی» به خدا معاویه از من تیزهوش‌تر و زرنگتر نیست. «و لکنه یغدر و یفجر» او پیمان می‌شکند و ظلم و فسق می‌کند و مردم می‌دانند،ولی با او بد نیستند، بلکه او را تحسین می‌کنند. دزدی می‌کند و این را زرنگی حساب می‌کنند. نامردی می‌کند،کما اینکه در انتخابات ما هم هست، کسی را که بیشتر دروغ می‌گوید را تایید می‌کنیم. می‌دانیم دروغ می‌گوید ولی طرفداری می‌کنیم. حضرت می‌فرمایند «وَ لَوْ لَا كَرَاهِيَةُ الْغَدْرِ لَكُنْتُ مِنْ أَدْهَى النَّاسِ، وَ لَكِنْ كُلُّ غُدَرَةٍ فُجَرَةٌ وَ كُلُّ فُجَرَةٍ كُف» اگر بد نبود اینگونه پیمان شکنی و نامردی، (یعنی خلاف عدالت)، کاری نداشت. ولیشأن امیرالمومنین(ع) مانند شأن حضرت حق مخالفت با ظلم است.اولویت بر حکومت دینی{18:26-22:55}یا این عبارت، (از این عبارات نویسنده مسئله‌ای را فهمیده است که مربوط به بحث ما است)، فرموده است «اللَّهِ لَأَنْ أَبِيتَ عَلَى حَسَكِ السَّعْدَانِ مُسَهَّداً» اگر مرا برهنه کنند، روی خار مغیلان بگذارند و مرا بکشند، از شدت درد تا صبح خوابم نبرد، «أَوْ أُجَرَّ فِي الْأَغْلَالِ مُصَفَّداً» و مرا زنجیر پیچ کنند و مرا بکشند تا به حالت خفگی بیفتم،«أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَلْقَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ظَالِماً لِبَعْضِ الْعِبَادِ» تحمل این برای من بهتر است تا اینکه خدا و رسولش را در حالی که به بعضی از مردم ظلم کرده‌ام، ملاقات کنم. طبیعتاً بنده به عدالت پایبند هستم. اینعبارت را هم که شما زیاد شنیده‌اید را اضافه می‌کنم که حضرت فرمودند، حاضر نیستم دنیا را به من بدهند در حالی که پوست جویی از دهان مورچه‌ای بگیرم.نویسنده از این عبارات، اینگونه تعبیر کرده که عدالت بر حکومت دینی اولویت دارد. منظور این است که اگر جایی بنابر این شد که مجبور شدیم ظلمی مرتکب شویم، امیرالمؤمنین(ع) فرموده‌اند که من این‌ کار را نمی‌کنم. آش را با جایش تحویل می‌دهم ولی این ظلم را مرتکب نمی‌شوم. حال بنده چند سوال بپرسم. این که عدالت از اساس و اصل مهم است که از واضحات است، اما جمله‌ای که حضرت اینجا می‌خواهد بگوید چیزیاست که برادر بزرگوارمان فهمیده است؟ یعنی منظور امیرالمؤمنین این است که مباشرتاً نمی‌خواهم ظلم کنم و یا اینکه به هیچ وجه، هیچ یک از کارگزاران من که به واسطه من می‌آیند هم نبایند ظلم کنند؟ آیا این اصلاً امکان‌ پذیر است؟ یعنی در حکومت امیرالمؤمنین که غیر از ایشان هم کارگزار هست، بیت المال و تمام امور که دست حضرت نیستند، هر شهری قاضی و مسئول بیت المال و بازار و امنیت و فرمانده ارتش دارد،کارگزاران متعدد دارد، آیا امیرالمؤمنین می‌تواند تضمین دهد همه اینها به هیج وجه خطا نکنند؟ یانمی‌تواند؟ آیا امیرالمؤمنین به واسطه محول کردن کار به افراد، عصمت آنها را تضمین می‌کرده؟ واضح است که اینگونه نیست، چرا که همه باید قائل می‌شدیم امیرالمؤمنین و همه کارگزارانش معصوم هستند که معلوم است اینگونه نیست. این که حضرت می‌فرمایند حاضر هستند ایشان را بر زمین بکشند، «پشتم تکه تکه شود، خواب از چشمانم برود ولی ظلم نکنم» یعنی چه؟ آیا امیرالمؤمنین زیادبن ابیه را به فارس میفرستد یاخیر؟ بعد به او نامه می‌نویسد که از ظلم تو مردم ناراضی هستند؟ این هست یا نیست؟ تناقض است؟ چرا امیرالمؤمنین حکومت را تحویل ندادند؟ آیا فرماندهان لشکر امام حسن(ع) خیانت می‌کردند؟‌ چرا امام حسن زودتر حکومت‌ ‌را تحویل ندادند؟ تحویل دادن حکومت به معاویه ظلم‌ کمتری دارد از ظلم کارگزار؟عینک دکتر شریعتی{22:57-32:07}چیزی که متأسفانه در فهم مسئله عدالت بسیار بغرنج است، این است که جامعه ما در ۷۰_۸۰ سال اخیر در سیطره تفکر یک نفر قرار دارد، که خیلی از افراد جامعه با آن فرد دشمن هستند. اما تفکر او را از بن دندان پذیرفته‌اند. یک شخصیت برجسته در دوره پهلوی به اسم آقای دکتر علی شریعتی‌. آقای دکتر علی شریعتی،در مبارزه با مارکسیست خدماتی داشته‌اند، در علاقه‌مند کردن بی‌دین‌ها و جوانانی که از دین فاصله گرفته‌اند، به دین، بسیار موفق بوده است. بیان حیرت انگیز داشتهاند. سخنرانی‌های 2، 3 ساعته که افراد را میخکوب می‌کرد.شک نیست که طیف طرفداران ایشان دهها برابر شهید مطهری بوده است، ده‌ها برابر اگر نگویم صد‌ها برابر. از جهت رسانه‌ای و نفوذ در رسانه نیز، در دوره‌ی پهلوی با شهید مطهری قابل قیاس نیست. فالوئر‌هاشان قابل قیاس نیستند. مثل یک صفحه‌ی پنج‌هزار‌تایی با یک صفحه‌ی پانصد‌‌هزار‌تایی، این طوری حساب کنید. ایشان دشمن هم خیلی داشتند همان‌طور که خیلی طرفدار داشتند، دشمن‌ها هم عمدتاً از طیف حوزوی‌هابودند. چرا؟ چون ایشان وسط کار، حرف‌هایی علیه آنها می‌زدند که واقعاً بعضی از آنها بسیار سخیف بود. مثلا نقدهای ایشان به علامه‌ی مجلسی یا ادعای تشیّع صفوی و اینها، آنهایی که خوانده ‌باشند می‌دانند که حرف‌های بسیار سستی است و آن حوزوریان در این موضوع حق داشتند یقه او را بگیرند و با او بحث کنند. هنوز هم حوزویانی داریم که مقاله علیه شریعتی می‌نویسند. امّا چیزی از حرف‌های شریعتی بود که حتیآن حوزویان صد‌در‌صد مخالف، هیچ وقت علیه آن موضع نگرفتند و آن نگاه شریعتی به امیر‌المؤمنین بود؛ نگاه شریعتی به حضرت زهرا بود؛ «فاطمه فاطمه است» و «علی» شریعتی، حتی برای حوزویان هم جذّاب بود و آنها هم آن امیر‌المؤمنین را پذیرفتند. امیر‌المؤمنینِ عدالت خواه، امیر‌المؤمنین ظلم ستیز،امیر‌المؤمنین خاک‌نشین(افلاکی خاک‌نشین)، امیر‌المؤمنینی که با فقرا دم‌خور است، خب این‌ها خیلیزیباست. راست هم هست. اینها را میخواند، جملات امیر‌المومنین را، آزادی‌خواهی امیر‌المؤمنین را، سعه‌ صدر امیرالمؤمنین را، تحمل مخالف امیر‌المؤمنین را، اینها را میخواند و مخاطبین زار‌ زار گریه می‌کردند. آن حوزویان هم با این قسمت از حرف‌های آقای شریعتی مشکلی نداشتند. کم کم این فکر همه‌ جامعه شد، لذا اگر سریال هم ساخته شد با همان تفکر ساخته شد. حالا من نمی‌دانم که سازنده‌ی سریال امام علی، مشرب آقای‌شریعتی را می‌دانست یا نمی‌دانست؛ ولی سریال امام علی کاملا در دستگاه فکری شریعتی ساخته شد. نمونه‌ی اعلا‌ی آن، این است که در این سریال، عمار از قول امیر‌المومنین نقل می‌‌کند که می‌گویند چرا علی در صحنه نیست؟ چرا کنار کشیده ‌‌است؟ می‌گوید: چون علی می‌گوید یا عدالت یا کنج عزلت. یعنی یا کنار می‌رود یا اگر بیاید عدالت صد‌در‌صدی. دیگر بیست و چند قسمت از این سریال نشان نمی‌دهد که فرمانده سپاه امیر‌المؤمنین در بعضی مواقع، اشعث است. یا عدالت یا کنج عزلت، اشعث اینجا چه‌کار می‌کند؟زیاد‌‌بن‌ابیه چه‌کار می‌کند؟ شریح چه‌کار می‌کند؟ ابو‌موسی‌ اشعری چه‌کار می‌کند‌‌؟ اینها پس چه‌کسی هستند؟ جریر‌بن عبدالله بجلی برای چه به عنوان پیغام بر امیر‌المومنین سراغ معاویه می‌رود؟ اینها پس چه‌‌کسیهستند؟ اصلاً شما هیچ کجای سریال این مسئله را نمی‌بینید، در سریال اینها مسئله نیست. هیچ کجا بُلد نمی‌شود که چرا امیر‌المؤمنین با اینهاست؟ اینها پس چه کسی هستند؟ هیچ کجای سریال بُلد نمی‌شودکه امیر‌المؤمنین منذر‌‌‌بن‌‌جارود را به خاطر چهار‌صد‌هزار درهم تخلف مالی به زندان می‌اندازد و بعد سعد‌‌بن‌صوحان پا‌در‌میانی می‌کند و امیر‌المؤمنین بدون محاکمه او را آزاد می‌کند. پس این کجای کار است؟ همه‌ اینها دروغ‌های تاریخ است؟ یا نه، امیر‌المؤمنینی که ما شناختیم، همه‌ی امیر‌المؤمنین نیست. بخشی از امیرالمؤمنین این حرف‌های درست عدالت‌خواهیِ واقعا حیرت انگیز استثنائی که در تاریخ نظیرنداشته است. آزادی مخالف که در هیچ جای عالم مثل حکومت امیر‌المؤمنین نمونه ندارد، اینها همه درستاست، ولی اینها همه نیست. من همیشه این مثال را می‌زنم، یکی از خطرات فهم ما از امیرالمؤمنین ایناست که آنچه که دوست داریم را به رسمیّت‌ می‌شناسیم، باقی را به رسمیّت نمی‌شناسیم. آن چیزی که دوست داریم را ترویج می‌کنیم باقی را به رسمیّت نمی‌شناسیم. مثلاً اینکه امیرالمؤمنین مسئول بازار اهواز را در نماز جمعه شلاق زده است، همه مردم حفظ هستند. آقای رحیم‌پور‌‌ازغدی هم یک روز در میان این را در آنونس تبلیغاتی‌اش پخش می‌کند. این را تکرار می‌کند، این کجا آمده؟ سه منبع تاریخی این را نقل کردند؟ یا فقط دعائم‌الاسلام، که یک کتاب اسماعیلیه است، مورد اعتنا نیست، کتاب درجه دو یک فرقه است و یک بار فقط آمده است؟ ولی منذر‌بن‌جارود را بدون محاکمه امیر‌المؤمنین آزاد کرد، مروان را بعد از جمل بدون محاکمه آزاد کرد، عبدالله‌بن‌زبیر را بدون محاکمه آزاد کرد، ولید‌بن عقبه را بدون محاکمه آزاد کرد، اینها آدم‌های مقدسی هم نبودند که بگویند عایشه بود، محترم بود، مادر مؤمنین بود آزاد کرد. ولید عقبه بود و مروان بود، اینها را برایچه آزاد کرد‌؟ اینها دیگر اصلا مسئله‌ی سریال امام علی هم نیست، چرا؟ چون با عینک آقای شریعتی نگاه می‌کند. این‌ا مهم نیستند یا حتما دروغ هستند. معلوم نیست که چه کسانی از خودشان درآوردند. یک گوشه از امیر‌المؤمنین به رسمیت شناخته می‌شود، ده جای دیگر آن به رسمیّت شناخته نمی‌شود. نکته مهم آن ایناست که ما با یک توهمی سر‌و‌کار داریم، این عینک را هر جا بزنیم با این عینکِ ناقصِ غبار‌گرفته می‌خواهیمجامعه را نگاه کنیم، نمیتوانیم تشخیص بدهیم. تمام این سخنانی که این برادرمان فرمودند و ده برابر اینهم داریم که اصلاً حضرت فرمود «من چرا آمدم؟» برای این که خدا از علما، دانشمندان، اندیشمندان، کار‌بلد‌ها میثاق گرفته ‌است. «أن لا يُقارُّوا على كِظَّةِ ظالِمٍ» که در برابر پر‌خوری و غارت بیت‌الامال ساکت نباشند، «وَ لا سَغَبِ مَظلومٍ» و در برابر گرسنگی مظلومان. از اینها فراوان از حضرت داریم. لذا این برادرمان هم در اینفضا، این تیتر را زده است که اولویت عدالت بر حکومت دینی. یعنی اگر نمیتوانی عدالت صد‌در‌صدیپیاده کنی حکومت را پایین بگذار، خود حضرت این کار را کرده است؟ نکرده و اگر شما زود هم در این مسئله حرفی بزنید می‌گویند تو آخوند درباری هستی و می‌خواهی مشکلات جمهوری اسلامی را توجیه کنی. تو اوّل آن چیزی که هست را ببین و بفهم، الحمدالله جمهوری اسلامی آنقدر مشکلات دارد که نیاز ندارد آدم دروغی به آن ببندد. مشکلاتی که دارد را نقد کن، نه آنهایی را که خودت توهم کردی یا خودم توهم کردم. کم که مشکل ندارد.نقد که کاری ندارد. آنهایی را که خودت توهم کرده‌ کم مشکل ندارد، نقد که کاری ندارد، همه‌جایش الحمدلله گل‌کاریوجود دارد، آنهایی که هست ‌را بگو، نه آنهایی را که نیست.شرایط خاص{32:10-36:19}تو بدان با کجا می‌خواهی تطبیق بدهی، نمره به آن بدهی، با الگو بسنجی، باید آن الگو را بشناسیم. الگو خودش باید دقیق معلوم باشد که چه هست، بعد باید دید این که مشکل دارد، کجای آن خوب است و کجای آن بد؟ اینفرمایش امیرالمومنین است، که من لحظه‌ای به خودم اجازه نمی‌دهم که به بندگان خدا ظلم کنم، ولو من را رویخار مغیلان بکشانند، این برای جایی است که می‌توان عدالت را پیاده کرد و ظلم نکرد.طبیعتاً امیرالمؤمنین هم نمی‌کند. یعنی در حال عادی، مثل این است که بگوییم دانشجو باید درس بخواند یا نه، باید بخواند اما اگر دانشجویی پیدا شد که هزینه‌ زندگی پدر و مادر و خواهرش هم گردنش هم است، یک بیماری حاد هم دارند، خانه‌ اجاره‌ای هم دارد، اثاثشان را در خیابان می‌ریزند، پدرش هم افسردگی دارد، خب این یک مسئله‌ای جدید شد. آن وقت دانشجو درس بخواند یا برود اینها را اداره کند؟ در حالت عادیبدون تزاحم و تعارض، معلوم است که باید عدالت‌خواهی کرد. اصلاً اساس و اصل است.اما اگر جایی تحقیق همه‌ عدالت امکان نداشت، تحقق تمام اصول امکان نداشت، عین خود حکومت امیرالمؤمنین. امیرالمؤمنین نامه‌ای نوشته به کشاورزان مناطق تحت حکومت خودش که لشکریان می‌خواهندعبور کنند. خب لشکر بخواهد از جایی عبور کند، سربازها با اسب‌ها و شترهایشان بخواهند از جایی بروند با زرهی و نفربر و ... زمین‌های کشاورزی خراب می‌شود. خب اینها عبور کنند ظلم است. از طرفی سربازان هم که آماده‌اند که بروند و جلوی دشمن رجز بخوانند. خبرهای نظامی به این خاطر که زور دارند، ظلم کنند. ممکن استفرمانده اینها موقع رد شدن فشاری هم به فرماندار آنجا وارد کند. حالا که امکان ظلم است اصلاً لشکر گسیلنداریم. یعنی در برابر تهاجم بایستی چیکار کنیم؟حضرت نامه نوشته است و فرموده که من به اینها توصیه کرده‌ام که به شما ظلم کنند، حق ندارند به زور از شما جنسی بگیرند، مگر آنقدر که برای خوراکشان ضروری است، چون ممکن است مردم نخواهند به آنها جنس بفروشند. ولی شما حق ندارید با اینها بد حرف بزنید. حق ندارید روحیه‌ لشکر را خراب کنید. با اینهامدارا کنید، من سفارش کرده‌ام خطا نکنند تا من به شما برسم و اگر اینها خطا کردند، من محاکمه‌شان میکنم. بر ظلم اینها صبر کنید تا من بیایم. یعنی فعلاً اگر اینها خطا کردند، بر ظلمشان صبر کنید تا من بیایم.خب، این با جمله‌ قبلی تعارض دارد‌. یعنی ظلم را تحمل کنید تا من بیایم و حسابشان را برسم، راهینیست. وقتی شما ۱۰۰ هزار نیرو را جایی می‌فرستید، اینها ۱۰۰ هزار معصوم نیستند. «توصیه می‌کنمبه آنها ظلم نکنند»؛ مگر الان به کارگزاران توصیه نمی‌کنند که ظلم نکنند؟ به نماینده‌ها که رانت نخورند؟ توصیهکه می‌کنند، ممکن است گوش ندهند.ظلم بزرگتر یا کوچکتر؟{36:20-43:26}قرارمان بر چه بود؟ «لأن ابیت علی حسک السّعدان مسهّدا (خطبه ۲۲۴ نهج البلاغه)» به هیچ وجه ظلم نمی‌کنم... خب اینجا ظلم شد دیگر! اینجا اگر نیروها را نفرستد، چه می‌شود؟ لشکر معاویه می‌آید و چه‌ها می‌کند. اینجا حضرت گرفتار بین ظلم است، یک ظلم ایجاد ناامنی و هجوم به نوامیس مردم و اموال بیت المال توسط معاویه است، و یک ظلم احتمالی لشکران به مردم مسیری که از آن می‌خواهند بروند و بجنگند. اگر یک طرف مسئله ظلم و یک طرف عدل بود، هیچ عادلی تجویز ظلم نمی‌کند. اما اگر دو طرف مسئله احتمال ظلم بود، یکطرف ناامنی به پایین و یک طرف ظلم این لشکریان، حالا چه کار کنیم؟ اینجا شما نامه حَرا را در نهج‌البلاغه ببینید. حق ندارید اگر اینها بد عمل کردند، اینها را مسخره کنید و روحیه‌ نظامیان را بشکنید، چون اینها با دشمن می‌جنگند. من می‌آیم اینها را محاکمه می‌کنم، ولی شما حق ندارید فحش بدهید، علیهنظامیان بیلبورد بزنید.بله اگر زورتان رسید، خاطی را محاکمه کنید. ولی حق ندارید به اینها فحش بدهید و روحیه‌شان را خراب کنید. یعنی مسئله سر ظلم و عدل نیست، مسئله سر ظلم بزرگتر و ظلم کوچکتر است. یعنی چه؟- یا علی اگر نمی‌توانی حکومت را بدون ظلم اداره کنی، تحویل بده، برو!- باشه، حکومت را تحویل دهم به چه کسی تحویل دهم؟برادری که نوشته «تقدم عدالت بر حکومت» اینها را دیگر توجه نکرده. که امیرالمؤمنین می‌بیند این ظلم‌هایکوچکتر و خرده‌ای را که خودش نمی‌کند ولی کارگزاران و زیردستان و سربازانش می‌کنند، نمی‌تواند جلوی آنها را بگیرد. خب اینجا چه کار کنیم؟ حکومت را تحویل بده. خب اگر کسی را پیدا کنید به اندازه‌یامیرالمؤمنین و بیشتر، بتواند عدالت را برپا کند، باشد، امیرالمؤمنین تحویل می‌دهد. امیرالمؤمنین بیایدحکومت را تحویل بدهد، چه کسی آن حکومت را تحویل می‌گیرد؟ ظلم بیشتر رخ نمی‌دهد؟ خیلی واضح است که رخ می‌دهد. ظلم‌هایی که مثال زدم در دوره‌ امیرالمؤمنین توسط کارگزاران رخ داده، به نسبت ظلم در دوره‌هایقبلی و بعدی اصلاً ظلم محسوب نمی‌شود. ما اینها را در استاندارد حکومت امیرالمؤمنین ظلم قلمداد می‌کنیم. وگرنه در دوره‌های قبلی اگر سپاهیان می‌رفتند اموال مردم را بالا می‌کشیدند، اصلاً جرئت نمی‌کردند شکایت کنند که بعد اصلاً بیاید محاکمه‌شان کند. لذا نگاه صفر یا صدی که متأسفانه به خاطر نوع نگاه ما، توهم ما، عینکآقای شریعتی ما در این موضوع است. که طبیعتاً با این زندگی کرده‌ایم، پدرانمان هم با این زندگیکرده‌اند، سریال‌های ما هم این را القا کرده‌اند که هر حکومتی ظلم کرد، روی آن خط می‌کشیم. نه آقا! مگر می‌شود کار بزرگی را در سطح یک حکومت انجام داد و توقع داشته باشید خطایی انجام نشود؟! بله اگر حاکمیت نسبت به ظلم بی‌اعتنا باشد، مثل دوره‌ عثمان. که بعضی از عزیزان ما که در خیلی از امور تخصص دارند در این امور هم همینطور، می‌گویند ببین الان دارد دوره‌ عثمان میشود. دوره‌ عثمان فقط دوره‌ای نیستکه کارگزاران ظلم می‌کنند، بلکه دوره‌ایست که اگر به رأس حکومت بگویند ظلم شده‌، می‌گوید از امور کوچک با من صحبت نکن.ظلم شده چی هست؟! استاندار کوفه بوده، حالا گفته اول چراگاه برای گوسفندهای من باشد، اگر چیزی باقیماند، برای شماست. حالا دیگر حاکم کوفه هست، همین که نیم ساعت هم در هفته به گوسفندهای شما اجازه میدهد، بروید چراگاه، خدا را هم شکر کنید. البته اینها امور کوچک است، از امور محقرات جلوی من صحبت نکنید. اگر میگوییم حکومت عثمان، یعنی ظلم مردم را کوچک میشمارد. اصلاً ظلم نیست. همین که اینحاکم منت سرتان گذاشته که شما را اداره میکند، پای او را هم باید ببوسید. اصلاً کسی جرئت نمیکند که برودو شکایت کند. اگر یک حکومتی امروز حاکمیتش مسخره کنه فریاد تظلم خواهی را ، بله به عثمان شبیه شده. یعنی گاهی مسئله برای خود ما روشن نیست دقیقاً، مسئله برای ما واضح نیست.لذا من تا اینجا بحث را جمع بندی کنم، باقی را انشاء الله جلسات بعد، یکی دو جلسه دیگری با هم پیمیگیریم.پس آن چیزی که اصل است، اساس است، واضح است. شما می بینید خداوند در قرآن چند بار از قول پیغمبرها رفع اتهام کرده، که ما دنبال اجر نبودیم اگر آمدیم که رسالت بیاوریم. شما میگویی، ببینمیخواست دکانش را درست کند، دنبال این بود چیزی گیرش بیاید، یعنی خلاف عدالت. دنبال جیبش بود. دنبال فک و فامیلش بود، دنبال منافعش بود. خدا از انبیاءش رفع اتهام کرده، چون اگر بگویند پیغمبری بود برای هدایت مردم خیلی دلسوزی میکرد و به ازای هر یک نفر هدایت هم، پنج دلار می گرفت، اصلاً شما در نبوت این آدم، اینکه نبوت داشته باشد شک می کنید، کما این که بگویند این سخنران که دارد با شما صحبت میکند، دقیقهای هفت هزار تومان میگیرد. یعنی ساعت را نگاه میکند، می گوید بگذار بیست-سی هزار تومان دیگر هم، سه دقیقه دیگر هم صحبت کنم. شما این را اصلاً به حرف این آدم گوش نمی دهید. میگویید این آدم اصلاً مسئلهاش چیز دیگریست. یعنی یک ذره احساس کنید آن آدمی که حرف میزند منافع دارد، به هیچ وجه حرفش را گوش نمیدهید، ولو نبی باشد، بگیر تا پایینتر.آزمون ورود به انتخابات! {43:30-46:18}لذا این که اصل عدالت است، اصلاً از واضحات است. عرض کردیم یکی از مطالباتی که جاهایی مثل اینجالازم بود، این انتخابات که متاسفانه گذشت، خیلی باید در انتخاباتها تجربه کسب کنیم، آن هم مثل انتخابات مجلس که یک جای تخصصی است. لازم بر این بود که مثل دانشگاه شریف، مدعیان گروههای مختلف را دعوت میکردند، یک زمانی که خدا کند شورای نگهبان عاقلتری پیدا بشود که از اینها، کنکور مانندی بگیرد، اینها اصلاً فرق کمیسیون و کنوانسیون یا امثال اینها را می دانند؟ اصلا میدانند میخواهند آن داخل بروند، چه کار کنند؟طرف نوشته وقتی تصویب FATF نشد، نفهمیده FATF تصویب کردنی نیست، انگار بگویی من میخواهم جمعه بروم نمایندگان را تصویب کنم. آقا جمعه شما قرار نیست تصویب بکنی، میخواهی رای بدهی. FATFتصویب کردنی نیست. طرف جزو کسانی بوده که قراره بوده پیوستن ما را به بعضی از این لوایح و تصویبپیوستن به بعضی از کارگروهها را، اعلام نظر کند، هنوز نفهمیده FATF تصویب کردنی نیست، یک کارگروه است. انگار بگویی وزرا در مجلس میروند که تصویب کنند. مردم مجلس و وزراء را تصویب نمیکنند، رأیمیدهند. اصلاً فعل را درست استفاده نکرده.لازم بر این بود که شورای نگهبانی، از اینها آزمونی بگیرد. اولاً کسانی که بلد هستند، چون یکی از فجایعاین است که اینها آن داخل میروند، اصلاً نمیدانند باید چکار کنند؟ دو سال طول میکشد که درب شمالی و شرقی را یاد بگیرند. یا مثلاً سلف کجاست؟ سالاد کجا میدهند؟ و ما اندر خم یک کوچهایم و جاهایی مثل دانشگاه شریف و جاهای دیگر باید اینها را دعوت میکردند، بگویند بیا اینجا، شعاری که داری میدهیباید متناسب با جایی که میروی باشد. مثل این میماند که بنده کاندیدای هیئت علمی دانشگاه شما باشم، بعد بگویم اگر من عضو هیئت علمی بشوم، فضای ارضای... گفتند دیگر، بعضی از این نمایندهها هم گفتند.تو قرار است هیئت علمی شوی، آنجا استاد شوی، تدریس کنی. مثلاً باید بگویی من بیایم نوآوری در تدریسمیکنم، قول میدهم پایان نامههایی که داور هستم، واقعا بخوانم. اینها را باید شعار بدهی. شعارها چون بیربط است، نشان میدهد که شما نرفتید اینها را سر خط کنید. بله، اینها ذیل عدالتخواهی است. آن کسی که میخواهد برود، باید شایسته باشد. اینها از واضحات حکومت امیرالمؤمنین است.ایده آلگرایی در عدالتخواهی{46:20-48:49}اما خود عدالتخواهی باید درست فهم شود، که این عدالت، یعنی عدالت محض؟ آیا امکانپذیر است؟ و اگر امیر المؤمنین فرموده «من حاضر نیستم یک پوست گندم از یک مورچهای بگیرم، اگر دنیا را به من بدهند»، منظورش این است که آن جایی که من باید عادل باشم یا نباشم، حتماً عادل هستم، ولو در حد این که پوست گندم بگیرم. اما خیلی وقتها در حکومت، در زندگی، شرایط این طور نیست که شما بین عدل و ظلم باشید، بین ظلم کمتر و بیشتر گرفتار هستید. آن جا میخواهید چه کار کنید؟ هم در بسیاری از تصمیمات مهم در زندگی شخصی ما. اگر کسی این نگاه صد درصدی ایده آل گرایانه را در خواستگاریداشته باشد، هزار و پانصد جا خواستگاری میرود و نمیتواند ازدواج کند، چون شما همسر ایده آلِ صد، بدون یک نمره منفی، نمیتوانی پیدا کنی. نه هیچ دختری، نه هیچ پسری. بالا و پایین میکنی، در مجموع سعیمیکنی از موجودین، آن کسی که اولویتها را بیشتر دارد، انتخاب کنی. از یک ازدواج ساده بگیرید تا مسائل بزرگتر. این توقع عدالت محض خواستن یک توهم است که فقط ما را منزوی، ناراحت، اعصاب خورد، روانپریش میکند، واقعی هم نیست. عرض کردم اگر بنا بر این باشد، با این نگاه محض نگاه کنیم، آن وقتمیشود با پنس، اشکالات حکومت امام علی(ع) را هم پیدا کرد. بله اشکالات در حکومت امیرالمؤنین، که البته اشکالات خود شخص امیرالمؤمنین نیست، به نسبت حکومتهایی که در طول تاریخ بوده، قابل قیاس نیست.ولی شما دنبال عدالت محض باشی، آنجا هم عدالت محض پیدا نمیکنی. کارگزار دزد، آنجا هم حتی پیدامیکنی. که معمولاً، دقت کنید به کلمهام، که معمولاً با او برخورد میشود. اما اگر دنبال این باشید که یک مثال نقض پیدا کنید، من چند مورد برای شما گفتم که باز هم هست. یعنی اول نگاهمان به مسئله درست باشد.اهمیت این اولویت{48:50-52:03}یک اشاره بکنم، مجلس را تحویل بدهم، بعداً ادامه می‌دهیم. یکی از مسائل اصلی در عدالتخواهی، این است که توجه کنیم عینکی که به چشممان زدیم، ازکجا آوردهایم؟ یکی از آسیبهایی که بعداً مفصلتر عرض خواهم کرد؛ در مسئله عدالتخواهی، در کشور ما این است که بسیاری از عدالتخواهان در زمینهای تحصیلداشتند ولی کارشناس دینی هم هستند، و منبر می‌روند، با اینکه تحصیل درست و حسابی در این زمینهندارند. مثلاً اگر به او بگویی اصل چیست؟ شروع می‌کند به اظهار نظرکردن. این «اصل چیست» را باید خیلی خبره دین باشد تا اصل و فرع را تشخیص بدهد. و از همه عبور کردند. تو کجا تحصیل کردی که اظهار نظر می‌کنی؟ عدالت که یک بحث عرفی نیست که همینطور بنشینیم و نگاه کنیم. برای همین هم این میشودکه شما می‌بینی عدالتخواهی به افشای شماره عرقگیر فلان کس تنزل پیدا می‌کند، پستش منتشر بشود،انقدر تنزل پیدا می‌کند. خیلی از آنهایی که شعارش را می‌دهند، متاسفانه تنزل یافتهاند. درحالی که اصل حرف، حرف بسیار مقدس و واضح و اساسی است. عرض کردم اگر واقعاً گروهی از گروههای جناحی از جناحها،عدالتخواه نیستند، یعنی باید اصلاً شکایت کرد که شورای نگهبان بیخود اینها را تأیید کرده، وقتی طرف طرفدار عدالت نیست. از این شنیعتر برای اولویت در رد صلاحیت چیزی نداریم. منتهی باید درباره اینگفت وگو کرد.و طبیعتاً چون این بحث، بحث اساسی و مهمی است، به برادران عرض کردیم که عزیزان بعد از جلسه آخر اگر خواستند، میشود بعد از مجلس روضه، یکی دو جلسه دیگر نقدشان را حضوری بیان کنند. این ایام هم می‌توانند نقدشان را مکتوب ارائه کنند و ما در جلسه بعد پاسخ دهیم. این بحثی نیست که من بگویم وشما بشنوید. مباحثه لازم دارد. انشالله حداکثر دو جلسه دیگر ما درخدمت شما هستیم. جلسه دوم را بعد از منبر برادرمان دوباره اگر دیدم سوال متنابه با تعدادی از عزیزان است، برمی‌گردم، گفت وگو کنیم. مسئله گفت وگو لازم دارد. کلا اگر قرار است کار مهم فرهنگی در دانشگاهی صورت بگیرد، حلقه مباحثه است، منبر دو درصد اثر دارد. مباحثه و مطالعه اساس است.تحقیق در انتخاب{52:24-1:00:14}احتمالاً می‌خواهند مدح هم بخوانند، ولی چون واقعاً در آستانه زمان مهمی هستیم... ما اگر ماشین قراضه ۳۰ میلیونی بخواهیم بخریم، اگر ماشین نمیشناسم، به دو نفر نشان می‌دهم، این پراید ۴۰ میلیونی، اینخوب است؟ یک دور بزن ببین به درد می‌خورد یا نمی‌خورد؟۴۰میلیون تومان، ۵۰ میلیون تومان بخواهیمبدهیم، به دو خبره نشان میدهیم. ببین این خوب است؟ جمعه میخواهیم کسانی را به مجلس بفرستیم که سالی 15هزار میلیارد تومان تصمیم میگیرند. انصافاً خیلی جا دارد که مشورت کنیم. و بعد هم فکر نکنیم، اینکه کاری ندارد. این جمعه پیش رو، مار و پله پرونده ماست. یا به وظیفهمان عمل میکنیم، جهش پیدا میکنیم، یا خدایی نکرده سقوط میکنیم. خیلی از ما ممکن است در پروندهمان فحشا نباشد، ولی وقتی قانونی درست تصویب یا اعمال نظارت نشود، در کشور چند ده هزار فحشا رخ میدهد. هم آن نماینده بیچارهای که نمیداند در چه چاه ویلی میرود. بعضی از این آقایان، میخواهند او را در بعضی لیستها قرار دهند، تشکر میکنند. اگر من باشم، میگویم داری مرا به چاه میاندازی. کدام آتش نشان وقتی وسط کوه آتش پرتابش میکنند، تشکر میکند؟ بله مجبور است برود عدهای را از مرگ نجات دهد، اینکه تشکر ندارد، حرص و ولع که ندارد. طلحه و زبیر این همه مشکل داشتند، امیرالمؤمنین یک مشکل را اصل مشکلات فرمود، که اگر اینان اینقدر حرص نمیزدند، یک فکری میکردند. حرص اینها مرا نگران میکند. میخواهی چه کار کنی که ولع داری؟ این 500هزار میلیارد پول 80میلیون و شیعه امیرالمؤمنین است. خدا شاهد است که پرونده کسی که به بیت المال مسلمین دستدرازی کند، مثل پرونده حضرت زهرا میماند، چون حرمت شیعه، حرمت اهل بیت است. یکی، دو تا هم نیست. هم اویی که بیچاه‌ست، دستش آلوده می‌شود، باید بدانیم که دزد فقط نیست، کیفرخواست دزد بیت المال در حکومت جمهوری اسلامی یا حکومت شیعه امیرالمومنین، کیفرخواست قاتل امام است. و اویی که بی‌توجه، بی‌بررسی، بی‌حال به او کمک کرده تا آنجا برود. اگر از این نماینده‌ها کسی فامیلتان است، برای عاقبت بخیری‌اش دعا کنیم. قاعده این است که وقتی بد عمل می‌شود، اینها وضعشان خراب است و ما هم آزمونی داریم، و به راحتی هم می‌گوییم تعدادی از اینها دزدی کردند. آفرین به ما که به اینها رای دادیم، ما مقصر هستیم.خدا ان‌شاالله این انتخابات پیش رو را مایه عاقبت بخیری و رضایت امام زمان ارواحنا فداه برای همه ما و نامزدها قرار دهد. هر کدامشان اگر قرار است دینشان آسیب ببیند، خدایا به آنها رحم کن و اینها را وارد بازی خطرناک نفرما.من امیدی ندارم برای اینکه عرائض ناقابلم به درد بخورد. جز این که به شیرخوار سیدالشهدا توسل کنم، انشاالله امید داریم، خداوند به برکت آن باب الحوائج به بچههای یتیم، به گرفتاران، به مردهایی که شبها ناامید و خجل به خانه میروند و شرمنده خانواده هستند، رحم کند. خیلی فرصت مهمی است که با تلخیهای فراوان از دست میرود. من خیلی حرف داشتم که اینجا بزنم؛ این ایام، خدا میداند چند روز است که من نخوابیدم، بس که با افراد مختلف حرف زدم، حرص خوردم، داد زدم، خیلی ایام عجیبی است، اینقدر که میفهمم، این چند روز منتهی به انتخابات از مواردی است که خاصیت دارد منبریهای صدها سال بعد، سالها روی آن حرف بزنند، از نفهمی و بیدینی و فرصتطلبی بعضی کثیفها بگویند. خدا میداند جای ضجه زدن دارد، که افسار جامعه را چه کسانی به دست گرفتند. جا دارد آدم دهها شب در همین مسجد احیا بگیرد، ضجه زند، «اللَّهُمَّ إِنَّا نَشْكُو إِلَيْكَ فَقْدَ نَبِيِّنَا صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ غَيْبَةَ وَلِيِّنَا». از دست اینهایی که مثل گرگ به جان مردم افتادند، از همین مدعیان انقلابیگری ریشدار یقه بسته، که معلوم نیست برای چه اینقدر حرص میزنند، آنجا چه کاری میخواهند بکنند؟ خیلی حرف دارم، فعلاً دهانم تا جمعه بسته است. خدا شاهد است یکی از محسنات این ایام این است که برای خود من محرز شده که فقط باید ضجه بزنیم: این بقیه الله؟ از دست آدمها رذل پست مؤمننما، انقلابینما، یقه بستههای ریشداری که مثل کفتار میخواهند به جان مردم بیفتند. و جامعه از اینها مطالبه نمیکند. جامعه اگر بیدار بود، در خانه اینها را از پاشنه برمیداشت که رها کنید. تاریخ ثبت خواهد کرد که امروز صبح تا مغرب، دو چهار نفر با هم گفت و گو کردند و سر دو نفر، دو طرف کوتاه نیامدند و زندگی و معیشت میلیونها آدم تحت تأثیر این دو چهار نفر است. خدا انشااله هرکدام را که به جای حقمداری، تشخیص مصلحت مردم، روی خواستههای گروهی پافشاری کرد، با قاتل حضرت زهرا محشور کند. چیزی نداریم جز توسل به ذات مقدس این بابالحوائج، من مختصر کنم و شما را به خدا بسپارم. از اینکه سرتان را درد آوردم عذرخواهی میکنم.