تفاوت بین اپیدمی(Epidemic)، پاندمی(Pandemic)، اندمیک(Endemic) و همه‌گیری محدود(Outbreak) چیست؟

ترجمه شده از وبسایت Intermountain Healthcareمترجم: ا.دهقانیدر پی شیوع گسترده ویروس کورونا یا COVID19، واژه‌هایی مانند اپیدمی و پاندمی به گفت‌و‌گو‌های روزمره‌ ما راه پیدا کرده‌اند، و احتمال نمی‌رود که با ادامه‌ قرنطینه در آینده نزدیک از ذهن ما پاک شوند. تفاوت‌های بین این لغات، حتی توسط مسئولین سخت‌کوش حوزه پزشکی، به طور معمول رعایت نمی‌شوند، و ممکن است با تغییر شرایط بیماری در طول زمان، از همه آن‌ها برای اشاره به یک بیماری استفاده شود.شاید دانستن تفاوت میان این واژه‌ها تاثیر چندانی بر گپ‌های روزانه ما نداشته باشد، اما ممکن است در اطلاع‌رسانی و فهم اخبار مربوط به ویروس، ما را یاری کند و از نگرانی عمومی به مقدار هر چند ناچیزی بکاهد.نمای میکروسکوپی از ویروس کورونا، CDCبهتر است که با تعریف هر واژه شروع کنیم:اپیدمی(Epidemic) به بیماری‌ای اشاره می‌کند که در بین افراد یک اجتماع، جمعیت و یا منطقه شیوع دارد.پَندمی(Pandemic) به بیماری‌ای اشاره می‌کند که میان کشور‌ها و یا قاره‌ها گسترش پیدا کرده است. پندمی در واقع یک اپیدمی گسترده است.اندمیک(Endemic) به بیماری‌ای (یا هر خصوصیت دیگری) اشاره می‌کند که مختص یک کشور یا مردم است.از عبارت همه‌گیری محدود(Outbreak) هنگامی استفاده می‌شود که تعداد افراد متاثر یا مبتلا در یک منطقه و زمان به مقدار چشمگیری از پیش‌بینی‌ها تجاوز کرده است. ممکن است که ابتلای یک بیمار در یک منطقه، یک همه‌گیری محدود خطاب شود. اگر همه‌گیری‌های محدود به سرعت کنترل نشوند، می‌توانند خود به آسانی به اپیدمی تبدیل شوند.تفاوت میان اپیدمی و پندمی:پندمی‌ها، بر خلاف اپیدمی‌ها، میان کشور‌ها و قاره‌ها گسترش پیدا می‌کنند. می توان این تفاوت را این‌گونه در ذهن تثبیت کرد: واژه پندمی مانند واژه پاسپورت با حرف «پ» شروع می‌شود؛ بدین ترتیب می توان در ذهن تصور کرد که «پاندمی» پاسپورت دارد، و می‌تواند به کشور‌های مختلف سفر کند.تفاوت میان اپیدمی و اندمیک:از واژه اپیدمی برای اشاره به بیماری‌هایی استفاده می‌شود که مدام در حال گسترش‌اند و تعداد مبتلایان به آن‌ها روز به روز افزایش پیدا می‌کند و از پیش‌بینی‌ها فراتر می‌رود. از این واژه به طور کلی برای اشاره به هر مشکلی که از کنترل خارج شده است استفاده می‌شود؛ مانند اپیدمیِ اعتیاد به دارو‌های اُپیوید (مانند مورفین و هروئین). یک اپیدمی معمولا محدود به یک منطقه است، اما تعداد افراد مبتلا در آن منطقه به طور نامعمولی بالاست؛ به عنوان مثال، زمانی که شیوع COVID19 به شهر ووهان در چین محدود بود، یک اپیدمی خطاب می‌شد، اما با گسترش آن بیرون از مرز چین به یک پاندمی تبدیل شد.از طرف دیگر، اندمیک‌ها حضور دائمی هر چیز در یک منطقه را بیان می‌کنند؛ بیماری مالاریا در نقاطی از آفریقا اندمیک است. وجود یخ در قطب جنوب نیز اندمیک است.تفاوت میان همه‌گیری محدود(Outbreak) و اندمیک:همان‌طور که گفته شد، همه‌گیری‌های محدود می‌توانند به آسانی به اندمیک تبدیل شوند، و می‌توانند در هر کجا اتفاق بیافتند؛ در تابستان سال گذشته یک همه‌گیری محدود از تب دِنگی (Dengue fever) در جزیره هاوایی مشاهده شد؛ تب دنگی در برخی نقاط آفریقا، آمریکای مرکزی، آمریکای جنوبی و جزایر کارائیب اندمیک است و پشه‌های این نواحی این بیماری را بین افراد منتقل می‌کنند. اما در سال ۲۰۱۹، تب دنگی، که در جزیره هاوایی اندمیک نیست، در این جزیره همه‌گیری محدود پیدا کرد؛ احتمال می‌رود که فردی آلوده به این جزیره سفر کرده و توسط پشه‌ها گزیده شده است، سپس این پشه‌ها بیماری را در بین افراد جزیره گسترش داده‌اند.استفاده اشتباه از این واژه‌ها، به ویژه توسط افراد غیرمتخصص، رایج و قابل درک است؛ همه آن‌ها با هم مرتبط‌اند. با تغییر شرایط بیماری در پی کشف درمان‌های جدید و یا شیوع بیشتر، استفاده آن‌ها متغیر است. امید آن که فهم بهتر این عبارات به درک شرایط موجود کمک کند و اندکی از اضطراب شهروندان بکاهد.