شرح  آیت الله مجتهدی بر دعای روز اول رمضان

متن و ترجمۀ دعای روز اول رمضاناللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ خدایا روزه مرا روزه صائمین قرار بده؛ صائمین چه کسانی هستند؟سه نوع روزه داریم؛ 1-روزه عام. 2-روزه خاص. 3-روزه خاص الخاص.روزه عام: همان روزه‌ای است که عموم مردم می‌گیرند؛ نمی‌خورند و نمی‌آشامند، ولی متأسفانه به نامحرم هم نگاه می‌کند؛ گناه هم می‌کند؛ حجابش را هم مراعات نمی‌کند. روزه عام روزه‌ای است که انسان تنها از اموری که روزه را باطل می‌کند خودداری می‌نماید.روزه خاص: روزه‌ای است که روزه‌دار علاوه بر اینکه از خوردن و آشامیدن خود داری می‌کند اعضاء و جوارحش هم روزه دارد؛ چشمش را هم از معصیت می‌بندد؛ سحر که روزه می‌گیرد نیت می کند که خدایا من همه اعضاء و جوارحم روزه است؛ گوشم غیبت نمی‌شنود، زبانم غیبت نمی‌کند و... این روزه خاص است.حدیث داریم عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِذَا صُمْتَ فَلْیَصُمْ سَمْعُکَ وَ بَصَرُکَ وَ شَعْرُکَ وَ جِلْدُکَ وَ عَدَّدَ أَشْیَاءَ غَیْرَ هَذَا وَ قَالَ لَا یَکُونُ یَوْمُ صَوْمِکَ کَیَوْمِ فِطْرِکَ (الکافی جلد 4 صفحۀ 87). وقتی روزه می‌گیری باید گوش تو هم روزه باشد (از گناهان مربوط به گوش مثل گوش دادن به غیبت و...). جداً پرهیز کنید. چشمت هم باید روزه باشد. پوستت هم باید روزه باشد. موی سرت هم باید روزه داشته باشد. خانم‌ها باید حجابشان را رعایت کنند این نکته را باید توجه داشته باشیم که تعیین حدود حجاب بر عهدۀ مرجع تقلید است؛ نه رییس جمهور، رییس مجلس یا هر مسئول دیگری. بانوان باید مرز حجاب خود را از مرجع تقلیدشان بپرسند. مراجع تقلید اسلام شناس هستند و هرکسی نمی تواند خودش در مسایل دینی رأی دهد.روزه خاص الخاص: این روزه، روزه‌ای است که غیر از خدا هیچ چیز دیگری در دل روزه‌دار نباشد.ای یک دله صد دله! دل یک دله کنمهر دگران را ز دل خود یله کناگر در ماه رمضان همه کارها برای خدا باشد، روزه خاص الخاص تحقق می یابد و از این رو در دعا از خدا می خواهی اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ. یعنی خداوندا روزۀ مرا روزه خاص الخاص قرار بده.باید دل های خود را برای خدا خالی کنیم. ملائکه شب احیاء فرود می آیند ولی فرودگاه دلمان را پیدا نمی‌‌کنند. تعلقات به مال، زن، بچه و دنیا جایی برای نزول ملائکه باقی نگذاشته است. دل اگر خالی باشد آن وقت تنزل الملائکة و الروح تحقق می‌یابد و اگر این گونه نباشد ملائکه در شب احیاء بر دل شما فرود نمی‌آیند. در ماه رمضان کاری بکنیم که جا برای نزول ملائکه داشته باشیم.وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَخدایا در ماه رمضان قیام مرا قیام قائمین قرار بده. یعنی شب که نماز شب می خوانم، قیامم قیام قائمین باشد. قائمین آنهایی هستند که در نماز از خوف خدا گریه و زاری می کنند.حاج میرزا علی محدث زاده پسر بزرگ شیخ عباس قمی(ره) نقل می کرد: پدرم وقتی نماز شب می خواند آن طور از خوف خدا گریه می کرد که ما از صدای گریه ایشان از خواب می پریدیم. باید نماز، نمازی باشد که از روی عشق باشد. خروس هم نماز شب می خواند، ولی عشق ندارد. لذا شاعر گفته:ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموزکان سوخته را جان شد و آواز نیامد«قیام ما را قیام قائمین قرار بده.» یعنی نماز مرا نماز عاشقانه قرار بده. برای نماز شب باید از خواب بپریم نه اینکه ساعت کوک کنیم تا بیدار شویم.وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغَافِلِینَو در این روز اول ماه رمضان مرا از خواب غفلت بیدار بکن؛ این هم دعای خوبی است. گناه نکنیم. هر لحظه ممکن است مرگ از راه برسد مثلاً فلان آقای فروشنده دارد آب توی شیر می ریزد، یک مرتبه سکته می‌کند. مرگ که خبر نمی‌کند و این‌ها غفلت است.وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَخدایا در این ماه رمضان مرا ببخش. ای خدایی که از گنهکاران می‌گذری!