ریاضی کبریت بی خطر یا … ؟

جامعه شناسی بهتر از آموزش ریاضی هستشداشتم با یک بنده خدایی که رشتش آموزش علوم اجتماعی بود صحبت می‌کردم صحبتمون در مورد برگزاری برنامه‌های مرتبط با رشته مون در محیط دانشگاه بود. وسط مکالمه مون یک حرفی زد که خیلی دل من رو سوزوند. گفت:«رشته شما که مشکلی نداره هر برنامه‌ای بخواین برگزار کنین تأییدش می‌کنن. رشته ما هستش که سریع به حاشیه کشیده می‌شه و به موضوعات الآن جامعه می‌پردازه.» این رو که گفت اون لحظه واقعاً قبول داشتم حرفش رو و یک حس افسوس عمیقی در دلم افتاد که واقعاً این چه رشته‌ای هست که من دارم براش تلاش می‌کنم؟ به چه دردی می‌خواد بخوره؟ ای کاش جو رشته انسانی این‌قدر حفظ محور نمی‌بود و ای کاش من می‌رفتم رشته انسانی و بعد وارد همین رشته آموزش علوم اجتماعی می‌شدم.صحبت با استاد آموزش ریاضیاین درگیری‌های ذهنی که برام پیش اومده بود موضوع رو با استادم هم در میون گذاشتم. استادم اون ماجرای جبران عقب‌ماندگی پروژه فضایی آمریکا به کمک تقویت آموزش ریاضی در کشور خودش رو یاد آور شد. اون لحظه با خودم گفتم:«خوب آمریکا و روسیه و… از نظر علوم انسانی فلسفه و ساختار فکری استوار خودشون رو داشتن و آموزش ریاضی به مهندسی قوی اون‌ها عمل کرده. به همون نوع حل مسئله‌های جزئی که توی مهندسی معمولاً دیده می‌شه.»خیلی دلم می‌خواست یک‌جور جلسه‌ای جور کنم و از خانم گویا این سؤال رو بپرسم:«شما در مقاله «آموزش ریاضی چیست؟» که نوشته بودین اشاره کرده بودین که آمریکا با تقویت «آموزش ریاضی» خودش تونست عقب‌ماندگی خودش نسبت به روسیه رو در برنامه فضایی جبران کنه. آیا به نظر شما الآن تقویت آموزش ریاضی مشکلات فعلی جامعه ما رو هم حل می‌کنه؟» ولی خوب می‌دونستم برگزاری جلسه رسمی و… به این راحتی‌ها نیست و پرسیدن همچین سؤال‌هایی از همچین شخصیتی به همین راحتی‌ها نیست. همون ماجرایی هست که اون دوستم از رشته «آموزش علوم اجتماعی» می‌گفت هستش.میراث آلبرتا (۳)توی خوابگاه داشتیم با هم اتاقیم مستند میراث آلبرتا ۳ که موضوعش مهاجرت نخبگان ایرانی به دیگر کشورها مخصوصاً اروپا و آمریکای شمالی هست رو می‌دیدیم یک جایی یک خانم بی حجاب گفتش که من نماز می‌خونم روزه می‌گیرم و قرآن می‌خونم و حتی برای اینکه چرا حجاب نداره ولی نماز می‌خونه به آیاتی از قرآن استناد کرد، این نشون می‌داد که قرآن رو صرفاً یک رو خوانی صرف نکرده بود. همون موقع هم اتاقیم گفت:«ما اینجا قرآن رو سال تا سال نمی‌بینیم ولی این اونجا رآن هم می‌خونه.» در ادامه هم بقیه مراکز رو نشون می‌داد که به حجاب داشتن و انجام عبادت‌های بقیه مهاجران ایرانی و به صورت کلی تمام ادیان احترام گذاشته می‌شد. https://www.aparat.com/v/cCbnR در ادامه مستند ولی یک نفر به صورت استثناء صحبت کرد و مطلب جدیدی رو گفت. اون به این موضوع اشاره کرد که اسلام یک بعد «سیاسی و اجتماعی» هم داره. نکته جالب اینه که دقیقاً در سند تحول هم این عبارت «سیاسی – اجتماعی» وجود داره.مدل MAPSاز سمت دیگه هم ما توی آموزش ریاضی یک مدل داریم به اسم MAPS که می‌گه آموزش ریاضی یک نقطه در فضایی ترکیبی مثل هرم هست که از ۴ علم «ریاضی»، «روانشناسی»، «فلسفه» و «جامعه شناسی» تشکیل شده و با توجه به گذر زمان نقطه بهینه‌ای که آموزش ریاضی توش قرار داره تغییر می‌کنه. الآن یک سؤالی پیش می‌ياد. در روی همین یال ساده‌ای که بین جامعه شناسی و ریاضیات تشکیل می‌شه ما چه مباحثی رو باید مطرح کنیم؟ آیا کاربرد رأس جامعه شناسی در «آموزش ریاضی» صرفاً در همین حد هست که کلاس درس و نهایتاً جامعه دانش‌آموزان وزارت خانه آموزش و پرورش را یک جامعه در نظر بگیریم و به این فکر کنیم که در ارتباط با این افراد اگر بخواهیم کنش درستی داشته باشیم به جامعه شناسی هم باید یک ناخونک‌هایی زده باشیم؟ پس اگر این‌طور باشد یال جامعه شناسی و ریاضیات باید بدون محتوا بشه.در اینجا بهتره برگردیم به متن اون مقاله و بخشی که در مورد یال ریاضی و جامعه شناسی MS و موضوع رقابت آمریکا و شوروی صحبت می‌کنه رو دوباره بخونیم.اضافه کردن چند مثال برای یال MSمن هم حدسیاتی دارم که به درستی یا غلط بودنش مطمئن نیستم. اینکه خوبه انسان منطقی فکر کنه و منطقی رفتار کنه یک چیزیه که شاید خیلی‌هامون قبولش داشته باشیم. توی جاهایی هم مثل اخلاق کاربردی و... شاید توصیه اکید هم شده باشه ولی می‌دونیم عمل کردن بهش سخته. گاهی اوقات فراموشش می‌کنیم. اینجا اگر دانش‌آموزان و به عبارتی مردم اون کشور (جامعه) در دوران تحصیل خودشون با منطقی صحبت کردن و استدلال کردن به درستی آشنا شده باشن می‌تونست این مفهوم توی رفتار و کردارشون نهادینه بشه. اون وقت هیچ وقت شاهد -زود قضاوت کردن‌ها، یک‌جانبه قضاوت کردن‌ها، دو قطبی‌هایی به این شدت که حاصل حب و بغض‌های قدیم هست و… - نبودیم.بازی تکامل اعتماد رو یادتونه؟ بر اساس یک ساختار کاملاً منطقی اثبات می‌کنه همکاری کردن در محیطی که تعاملاتو شبه بازی‌هایی که در بین مردم رواج دارهمجموع صفر نیست و مثبت هست همکاری کردن با بقیه مردم به نفعت هست.ایستگاه آخراون نخبه‌های ایرانی هم که از ایران رفته بودن و به آمریکا رفته بودن شاید ته تفکر منطقی و استدلال بودن ولی زاویه دید متفاوتی داشتن و متوجه ماجراهایی که دور و اطرافشون اتفاق می‌افتاد نبودن. https://twitter.com/msaa_40/status/1593174587973730306 ریاضی که بخواد توانایی حل مسألش و باعث بشه یک مهندس برای یک شرکت که متعلق به طبقه سرمایه دار هست تولید سرمایه بیشتر کنه چه فایده‌ای برای جامعه ما داره؟ و البته از سمت دیگه ریاضی که بخواد ساختاری ضعیف توسط مدیرانی ضعیف که دور اندیش نیستن تولید کنه هم به درد نمی‌خوره.همون طور که گفته شد آموزش ریاضی با تحولاتی که در ۴ رأس هرمش اتفاق می‌افته مکانش در بین این ۴ رأس تغییراتی پیدا می‌کنه. آموزش ریاضی می‌تونه بمبی به مراتب تخریب گر تر از بمب اتم باشه به شرطی که حساب شده روش کار کرده باشیم و این نیاز به مطالعه و تحقیق در این زمینه داره. موضوع «رشد بی سابقه جمعیت» موضوعی بوده که خانم گویا در سال 75 بهش اشاره کردن و الآن حتماً با موضوعات دیگه‌ای باید سر و کله بزنیم با توجه به اینکه از لحاظ اجتماعی از اون سال‌ها تا به الآن تغییرات زیادی کردیم ولی متأسفانه نه گزینه ادامه تحصیل با این گرایش در ساختار دانشگاهی ما وجود دارد و نه در سرفصل‌های دانشگاه فرهنگیان به این یال تأکید شده است. شاید اگر به این موضوعات بپردازیم نیازمند بازنگری‌هایی جدیدر روش رواج و پرداختن به موضوعات ریاضی در کشور عزیزمان ایرانپیدا کردیم.