بررسی قیمت بیت کوین در سال های اخیر و نوسانات آن

همه میخواهند بدانند چرا بیتکوین ارزشمند است؟ چرا این روزها قیمت آن انقدر بالا رفته است؟ چرا قیمت بیت کوین آن انقدر نوسان دارد؟ اصلا اگر بیتکوین برخلاف دلار آمریکا از پشتوانه اقتصادی یا سیستم قضایی برخوردار نیست، اصلا چرا باید قیمت داشته باشد؟قیمت یک دارایی مخصوصا قیمت بیت کوین وقتی تغییر میکند که توازن بین خریداران و فروشندگان آن بهم بخورد. در مورد قیمت بیت کوین بهم خوردن توازن به چند عامل بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت بستگی دارد.از منظر بلند مدتدر طول 10 سال گذشته قیمت بیت کوین از کمتر از 1 دلار به نزدیک 20 هزاردلار رسیده و در ماه آگوست سال 2019 حدود 11 هزاردلار است. و امروز حدود 20 هزار دلار.نمودار تغییرات قیمت بیت کوین از روز اول تا اکنون (مقیاس لگاریتمی)بیتکوین کمیاب است و عرضه آن به 21 میلیون واحد محدود است. عرضه محدود بیتکوین و برنامه شفاف تولید آن، برخلاف پول کاغذی که بدون پشتوانه چاپ میشود و قدرت خرید آن با افزایش تورم هرسال کاهش مییابد، برای خریداران جذاب است. به احتمال زیاد افراد بیشتری در بلند مدت جذب بیتکوین خواهندشد، چون دولتها نمیتوانند هرچقدر بخواهند از آن تولید، یا تراکنشهای آن را سانسور کنند. همچنین مصادره کردن آن تقریبا غیرممکن است.ارزش بازار همه بیتکوینهایی که تاکنون خلق شده فقط 200 میلیارد دلار است. این رقم بسیار کمتر از همه طلاهای استخراج شده به ارزش حدود ۹ تریلیون دلار است. ارزش کل بازار بیتکوین حدود 2 درصد ارزش بازار طلا است بنابراین به نوسانهای قیمتی حساستر است. حجم روزانه معامله شده در بازار بیتکوین به زحمت به 10 میلیارد دلار میرسد، این رقم در مقایسه با ۳۰۰ میلیارد دلار حجم روزانه بازار طلا، رقم پایینی است. یعنی خریداران و فروشندگان کوچک میتوانند بر قیمت بیت کوین اثر زیادی بگذارند، چون نقدشوندگی آن پایین است. هرچه بیتکوین بیشتر رواج پیدا کند و مردم بیشتری از آن بهعنوان دارایی استفاده کنند، نوسانات قیمت آن کاهش پیدا میکند. البته این ممکن است چند دهه طول بکشد.قیمت بیت کویناز منظر میان مدتاصلیترین محرک قیمت بیت کوین در مقیاس میان مدت، هزینه های استخراج، تقاضای خرید موسسات بزرگ، و نصف شدن پاداش بلاک برای ماینرها است.استخراج بیتکوین هزینه دارد؛ ابزار ماینینگ، هزینههای اجرایی، و برق. این هزینه ها را باید با پول فیات پرداخت کرد. بنابراین اغلب ماینرها مرتب برای پرداخت هزینه های عملیاتی خود همه یا بخشی از بیتکوینهایی که استخراج کردهاند را میفروشند. این رقم در زمان نگارش این کتاب، ماهانه حدود ۲۰۰ تا۳۰۰ میلیون دلار است.تقاضای خرید بیتکوین در این مقیاس از سوی موسسات سرمایهگذاری، افراد ثروتمند، کسب و کارهای خانوادگی و صندوقهای تامین مالی است که میخواهند وارد بازار ارزهای دیجیتال شوند و معمولا با بیتکوین شروع میکنند.یکی دیگر از عوامل مهمی که در میان مدت بر قیمت بیت کوین اثر میگذارد، نصف شدن پاداش استخراج هر بلاک در شبکه بیتکوین است. پاداش استخراج ماینرها هر ۴ سال نصف میشود. در زمان نوشته شدن این کتاب، بیتکوین 2 بار این رویداد که «هوینگ» نام دارد را پشت سر گذاشته است. اولی در سال 2012 و دیگری 2016. هر دوی آنها یک ُشک درعرضه بوجود آوردند و باعث نوسان در قیمت شدند.افزایش قیمت بیت کوین باعث میشود معاملهگران بیشتری به آن جذب شوند. از سرمایهگذاران ُخرد که 100 دلار بیتکوین میخرند تا موسسات سرمایهگذاری که میلیونها دلار در آن سرمایهگذاری کرده اند. وقتی توجه رسانه ها به بیتکوین جلب میشود و مردم احساس میکنند از قافله عقب مانده اند، تقاضا بالاتر میرود و قیمت افزایش پیدا میکند. در گذشته این کنش و واکنشها باعث به وجود آمدن حبابه ای قیمتی خیلی بزرگی شده تا جایی که قیمت بیت کوین بعد از ترکیدن آنها تا ۸۰ درصد پایین آمده است. به احتمال زیاد این چرخه های صعود و افول حوالی هوینگهای بعدی هم اتفاق خواهند افتاد.از منظر کوتاه مدتغیرمتمرکز بودن بیتکوین اثر جانبی مهمی دارد؛ نوسان قیمت.هرجا بیتکوین معامله شود، نوسان قیمت پدید خواهد آمد. مثلا در صرافیهای فیات به رمزارز که به طور مستقیم پول فیات شما به بیتکوین تبدیل میشود، یا صرافیهای بدون واسطه که در آنها افراد با همدیگر قرار ملاقات حضوری میگذارند و با یکدیگر معامله میکنند، یا صرافیهای رمزارز به رمزارز که کاربران فقط اجازه دارند ارزهای دیجیتال را به هم تبدیل کنند. معامله گران این ارزهای دیجیتال به دنبال سود بردن از نوسانات بازار هستند و برای همین صرافیهایی هستند که به آنها قدرت خرید تا 100 برابر داراییشان را میدهند.صرافیهای ارزهای دیجیتال غالبا در اینترنت و بهصورت آنلاین فعالیت میکنند. بنابراین آنها در هر ساعت از شبانه روز فعال و آماده خدمت به سرمایه گذاران خرد هستند. درحالیکه بازارهای سنتی عموما در مراکز اقتصادی دنیا مثل لندن، نیویورک یا هنگ کنگ مستقرند و فقط 5 روز در هفته و ۸ ساعت در روز، عمدتا هم برای خدمت رسانی به کارگزاری های بزرگ فعال هستند.نقل و انتقال بیت کوینبرای نقل و انتقال بیتکوین فقط به اینترنت و یک دستگاه کامپیوتر نیاز است، به همین دلیل ساختن یک صرافی آنلاین تقریبا کار سادهای است. بیتکوین اوراق بهادار نیست، پس مقررات سختگیرانه بازارهای سنتی بر صرافیهای بیتکوین اعمال نمیشود.علاوه بر این، صرافیهای رمزارز به رمزارز نیازی به حساب بانکی برای پول فیات ندارند و کارمندان آنها میتوانند از راه دور کار کنند، پس میتوانند دفاتر اصلی خودشان را در کشورهایی مثل مالتا یا جمهوری سیشل یا فیلیپین مستقر کنند که قوانین و مقررات سهلگیرانهای برای رمزارزها دارند. وقتی به حساب یک صرافی بیتکوین واریز میکنید، یعنی به آن اعتماد میکنید که از دارایی شما به بهترین شکل نگهداری کند. ولی متاسفانه خیلی از صرافیها خوب اداره نمیشوند. در طول سال های گذشته مواردی از تخلف و ناکارآمدی منجر به سرقتهای بزرگی در صرافیهای Mt. Gox و Bitfinex و Quadriga و از دست رفتن دهها هزار بیتکوین به ارزش میلیاردها دلار شده است.هشدار: تعداد زیادی از صرافیها هک شدهاند یا بیتکوینهای مشتریانشان را از دست داده اند. در انتخاب صرافی خیلی دقت کنید و هیچوقت همه داراییتان را در آنجا نگهداری نکنید.سهولت خرید و فروش بیتکوین برای معامل هگران ُخرد باعث به وجودآمدن نوسان قیمت در کوتاه مدت میشود. آنها برخلاف بانکه ای مرکزی به این نوسانهای قیمت علاقه مند اند، چون از آن سود میبرند.نوسان قیمت بیت کوین در بازههای زمانی یک ماهه و یک دقیقه میتواند خیلی شدید باشد. اول ژانویه سال 2019 قیمت بیت کوین 3,500 دلار بوده و در ماه آگوست 2019 حدود 11,۰۰۰ دلار است. نوسان قیمت روزانه بیتکوین تا 2۰ درصد کاملا طبیعی است. این موضوع برای سرمایهگذاران وحشتناک، ولی برای دلالهایی که از تغیرات قیمت سود میبرند، پر برکت است.قواعد قیمت بیت کوینبرخلاف بازارهای سنتی، قیمت بیت کوین توسط قواعد بنیادی کسب و کار تعیین نمیشود. بیتکوین شاخص عملکرد محصول، جریان نقدی، و کارمندی ندارد که نداشتن این شاخصها باعث تاکید بر تحلیل های تکنیکال میشود که غالبا بازی سرجمع صفر (به معاملهای که در آن فقط یک طرف سود میبرد و طرف مقابل حتما متضرر خواهد شد.) هستند. معامله ارزهای دیجیتال برای معامله گران نوعی پوکر آنلاین است که در اتاق نشیمن منزل شان بازی میکنند.قیمت بیت کوین به مانند بازارهای سنتی به اخبار و روی دادهای جهانی واکنش نشان میدهد اما لزوما با اخبار خوب بالا نمیرود یا خبرهای بد باعث پایین آمدن قیمت آن نمیشوند. برای نمونه وقتی هکرها به صرافی Mt.Gox که بزرگترین صرافی زمان خود بود حمله کردند، قیمت بیت کوین کاهش قابل ملاحظهای داشت. اما وقتی در سال 2018 صرافی Binance که امروز بزرگترین صرافی دنیا است هک شد، قیمت بیت کوین افزایش پیدا کرد.وقتی ارزش بیتکوین بالا رود و نقدشوندگی آن هم بیشتر شود، احتمالا نوسان قیمت آن هم از بین میرود. این موضوع شبیه به نوسانات قیمت سهام شرکتهای معروف در مقایسه با شرکتهای کمتر شناخته شده است. مثلا برای یک معاملهگر سهام، بالا یا پایین بردن قیمت سهام شرکت اپِل خیلی سختتر از تغییر دادن قیمت سهام یک شرکت کوچک با سهام خیلی ارزان است.جذاب بودن بیتکوین برای معاملهگران، ریسک بالای معاملات، پایین بودن نقدشوندگی، و ابزارهای معامله با قدرت خرید بالا که در اختیار معامله گران قرار دارد، همه و همه باعث بوجود آمدن نوسانات شدید در قیمت آن میشوند.خلاصهقیمت بیت کوین از روز اول به دلیل کاربرد، عرضه محدود، و افزایش تقاضای خرید در حال افزایش بوده است. قیمت آن در کوتاه مدت تحث تاثیر دلال ها، دستکاری بازار است و نوسانات شدید خواهد داشت.در مجموع، عامل ارزشمند بودن و نوسان قیمت بیت کوین، عرضه محدود و ذات غیرمتمرکز آن است.اگر روزی بیتکوین فراتر از وسیلهای صرفا برای حفظ ارزش داراییه ای افراد، مورد استفاده قرار گرفته و بتواند نماینده اقتصاد دیجیتالی جهان شود (همانطور که امروزه پول فیات نماینده اقتصاد غیر دیجیتالی است)، میتوان از آن بهعنوان ابزاری برای پرداخت و معیاری برای ارزشگذاری اجناس استفاده کرد. در این صورت قیمت آن توسط کاربردش در انتقال ارزش بین افراد تعیین میشود، نه معاملات دلالان در بازار. اما تا آن زمان قیمت آن تحت تاثیر نیروهای بازار است.