شبکه‌های اجتماعی و سلامت روان (کدام یک مضرترند؟ فیس‌بوک، اینستاگرام یا یوتیوب)

شبکه‌های اجتماعی پدیده‌ای نو ظهور برای روان انسان‌ها می باشند. با نفوذ بیشتر شبکه‌های اجتماعی در زندگی انسان‌ها، شناخت تاثیرات آن بر روان و سلامت ذهن حیاتی‌تر به نظر می‌رسد.بر مبنای گزارشی که به تازگی در بریتانیا منتشر شده است، تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر سلامت ذهن و روان افراد سنجیده شده است. این مطالعه با بررسی حدود 1500 نفر که سنی بین 14 تا 24 سال داشته اند اندازه گیری شده است و تاثیر شبکه‌های مختلف اجتماعی بر سلامت ذهن و روان آن‌ها را کاویده است. مهمترین اختلالاتی که در این مطالعه بررسی شده است، نگرانی، افسردگی، اختلالات خواب و میزان رضایت از اندام افراد (تصویر اندام) بوده است.تاثیر اینستاگرام بر سلامت رواناینستاگرام مخرب‌ترین شبکه اجتماعی در بین افراد شناسایی شده است. این شبکه محبوب اجتماعی با به اشتراک گذاری تصاویر تاثیری مخرب بر سلامت روان و ذهن کاربران خود داشته است که منجر به نارضاتی از اندام، قلدری و ترس از نادیده گرفته شدن توسط کاربران آن شده است و نگرانی، افسردگی و احساس تنهایی را در کاربران خود تقویت کرده است. البته از ابعاد مثبت آن می توان به ایجاد ارتباط و اجتماع و همچنین فرصت بیان عقاید و شخصیت کاربران اشاره کرد.تاثیر فیس بوک بر سلامت روان فیس‌بوک همانند اینستاگرام و با همان تاثیرات مخرب شناخته شده است. کاربران این شبکه اجتماعی از قلدری و احساس نادیده گرفته شدن، تصویر اندام، نگرانی، افسردگی و تنهایی رنج می‌برند. این شبکه اجتماعی تاثیر شگرفی بر اختلال خواب نیز داشته است. هرچند فیس‌بوک در دریافت حمایت‌های عاطفی و همچنین ایجاد ارتباط موثر و مفید بوده است.تاثیر یوتیوب بر سلامت روان یوتیوب را می توان به عنوان پیشران شبکه اجتماعی که تاثیرات مثبت بر روان و سلامت ذهن داشته است، نام برد. این شبکه اجتماعی که برای بارگذاری محتوای فیلمی ایجاد شده است، تاثیرات مثبت خوبی بر آگاهی مخاطب، بیان عقاید، ایجاد ارتباط و اجتماع داشه است. یوتیوب تنها شبکه‌ی اجتماعی‌ای هست که نگرانی، افسردگی، تنهایی را کاهش داده است. بسیاری از استفاده کنندگان از این شبکه اجتماعی سعی در ایجاد جوامعی مجازی برای حمایت از همدیگر کرده‌اند هر چند تاثیر منفی آن بر خواب، از اثرات مخرب آن است.نگرانی و افسردگیدر 25 سال گذشته، نرخ نگرانی و افسردگی در بین جوانان بیش از 70% رشد داشته است. محققان بر این باوردند که شبکه‌های اجتماعی تاثیر زیادی در این افزایش داشته اند. کسانی که بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند، در معرض آسیب‌های جدی سلامت ذهن و روان که شامل اختلالات روانی نظیر نگرانی و افسردگی می‌باشد. 80درصد جامعه آماری این گزارش اعلام کرده‌اند که استفاده از شبکه‌های اجتماعی منجر به افزایش سطح نگرانی و افسردگی آنان شده است. چیزی که می‌تواند در جوانان منجر به گوشه گیری، عدم تمرکز در درس و عدم پیشترفت در کار گردد.به گزارش نویسنده این مقاله، استفاده از شبکه اجتماعی برای بیش از دو ساعت در روز تاثیر عکس با سلامت ذهن و روان دارد. جالب است بدانید که محققان آن را افسردگی فیس‌بوک می‌نامند. آن‌ها بر این باورند که تلاش برای بروز نگه داشتن خود در اثر «انتظارات واقعی در دنیای غیر واقعی» منجر به این وضعیت می گردد. اینکه در استفاده از این شبکه‌ها، کاربران خود را با تصاویری که عمدتا انتخابی و دست‌کاری شده هستند مقایسه می‌کنند و دشواری‌های زندگی خود را با لحظات آرایش شده سایرین قیاس می‌کنند، منجر به بروز افسردگی گردیده است.تصویر انداماستفاده کنندگان از شبکه‌های اجتماعی دائما در حال قیاس زندگی خود با آنچه در این شبکه‌ها می‌بینند هستند. این موضوع در کاربران اینستاگرام به اوج خود رسیده است و منجر به نارضایتی از اندام خود گردیده است. این موضوع در این گزارش «تصویر اندام» نامیده شده است. بیش از 90 درصد کاربران اینستاگرام زیر 35 سال سن دارند و به طور معمول اندام خود را با عکس های بارگذازی شده که تصویری غیر واقعی از کمال را نمایش می دهد مقایسه می کنند. غافل از اینکه این تصاویر با استفاده از ابزارها و فیلترهای مختلف ساخته می شوند. بر مبنای مطالعه حاضر، 9 نفر از هر 10 دختری که در این گزارش شرکت کرده اند از اندام خود ناراضی هستند. اگرچه پیشتر نیز افراد خود را با دنیای مد و رویداد های سالانه و فصلی آن مقایسه می کردند، امروزه با توسعه این شبکه اجتماعی این قیاس در ساعت و دقیقه بروز می گردد و افراد اندام خود را با تصاویری از مربیان ورزشی و برگزیدگان جهان که از پشتیبانی تیم‌های گریم، تصویربرداری حرفه ای، رتوش‌های فراوان برخوردارند مقایسه می کنند. مطالعه‌ای پیشتر از تمایل دختران به انجام جراحی پلاستیک پس از استفاده از فیس‌بوک سخن گفته است. تحقیق دیگری در بریتانیا گواهی کرده است که 70% جوانان بین 18 تا 24 سال تمایل به انجام جراحی زیبایی دارند.خوابخواب ارتباط مستقیم با سلامت ذهن و روان دارد. بی‌خوابی ایجاد کننده مشکلات سلامت ذهن و روان است و این مشکلات، دلیل بی‌خوابی. بر اساس این گزارش، استفاده از شبکه‌های اجتماعی، تاثیر بدی در میزان و کیفیت خواب داشته است. استفاده‌ی شب هنگام از این شبکه ها، این موضوع را تشدید کرده است. چرا که پرتوهای موبایل و لپ تاپ از ترشح هورمون خواب جلوگیری می‌کنند. 20 درصد افراد می‌گویند که نیمه شب برای دیدن پیام‌های احتمالی خود از خواب بر می‌خیزند که منجر به سه برابر خستگی بیشتر در مدرسه و دانشگاه و کار می گردد.شبکه‌های اجتماعی می‌توانند حامی سلامت ذهن و روان باشداز مزایای شبکه‌های اجتماعی این است که می‌توانند محلی برای دریافت حمایت‌های روانی باشند. حدود 70 درصد نوجوانان در زمان فعالیت خود در شبکه‌های اجتماعی از طرق مختلف این حمایت‌ها را دریافت می‌کنند. آنان امکان به اشتراک گذاری دغدغه‌های خود را در این شبکه‌ها دارند و می‌توانند از تجربیات هم بهره‌مند گردند.نتبجه گیریاستفاده از شبکه های اجتماعی ارتباط تنگاتنگی با سلامت ذهن و روان دارد. اهمیت این موضوع زمانی که مخاطبین ما نوجوانان و جوانان می‌باشند دوچندان می گردد. بنابراین توصیه می‌شود:1- استفاده از این شبکه‌ها را برای خود محدود کنید. برای این مهم می توانید از اخطار های پیاده سازی شده در نرم افزار تلفن همراه یا لپ‌تاپ خود بهره بگیرید.2- مطلع باشیم که اطلاعات و تصاویر منتشر شده در این شبکه‌ها، می‌تواند دستکاری شده باشد و با زاویه دید متفاوتی ارائه شده باشد.3- استفاده از شبکه‌های اجتماعی، تاثیر آن و چگونگی صحت سنجی اطلاعات آن در مدارس تدریس گردد.