امکانات کمیاب در دوربین‌های عکاسی-بخش اول

ایکاش همه دوربین‌ها داشتند ...!گاهی اوقات به دوربین‌ها نگاه می‌کنم و با خودم فکر می‌کنم چه چیزی می‌توانست آنها را کامل‌تر کند؟ امکاناتی که هر کدام از آنها می‌توانستند داشته باشند و حالا فاقد آنها هستند چیست؟ ما در دیجی آرکی، دوربین‌های مختلفی را بررسی می‌کنیم. برخی از آنها بسیار پیشرفته هستند و وقتی آنها را در دست می‌گیریم و با آنها کار می‌کنیم واقعا خودمان هم از اینهمه امکانات شگفت‌زده می‌شویم.اما همواره امکاناتی هستند که در آنها غایبند. شاید به نظر برسد کمی با سخت‌گیری و منتقدانه به این دوربین‌ها نگاه می‌کنیم، اما همیشه جایی برای بهبود وجود دارد.این روز‌ها بیشترین تغییراتی که در دوربین‌های جدید می‌بینیم، در سرعت آنهاست. دوربین‌ها هر روز سریع‌تر و سریع‌تر می‌شوند. اما امکاناتی هستند که قبلا در برخی دوربین‌ها دیده‌ایم و آرزو داریم که می‌شد در دوربین‌های جدید هم گنجانده شوند.همه قابلیت‌هایی که در این مقاله به آنها اشاره می‌کنیم دستکم یکبار در یک یا چند دوربین قرار گرفته‌اند، اما متاسفانه تبدیل به یک قابلیت استاندارد در همه دوربین‌ها نشده‌اند. به بیان ساده‌تر، تکنولوژی پیاده‌سازی آنها در حال حاضر وجود دارد. بنابراین اکنون می‌توانیم امیدوار باشیم که شرکت‌های دوربین‌سازی به جای رقابت بر سر بالا بردن سرعت و رزولوشن دوربین‌هایشان، به ارائه قابلیت‌هایی بپردازند که کاربرد این دوربین‌ها را برای ما لذت‌بخش‌تر کند.در این مقاله، هر قابلیتی را که نام می‌برم، به شما می‌گویم که در کدام دوربین‌ها به کار رفته است. هر چند که این تمام امکانات را به خاطر ندارم. قطعا برخی از آنها را هم فراموش کرده‌ام یا در برخی موارد تصور کرده‌ام که آنقدر مهم نیستند که در این لیست بگنجانم. خصوصا امکاناتی که در دوربین‌های کم کاربرد‌تر مانند برند پنتاکس یا لایکا دیده شده‌اند و در ایران کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند گمنام‌تر هستند. اما بهرحال شناخت این قابلیت ها به شما کمک می‌کند تا اگر به دنبال یک قابلیت خاص می‌گردید که بتواند تمرکز روی کارتان را افزایش دهد، دستکم بدانید آن را در چه دوربینی باید جستجو کنید.بدون توضیح اضافی، اینها قابلیت‌هایی هستند که دوست داشتم در دوربین‌های بیشتری مورد استفاده قرار می‌گرفتند.1. بافر عکس پیش از زدن شاتریکی از مهارت‌های کلیدی در عکاسی ورزشی یا حیات وحش که حرکت‌های سوژه بسیار سریع اتفاق می‌افتند این است که بدانید دقیقا چه زمانی باید دکمه شاتر را بزنید. جدا از اینکه خود دوربین‌ها یک وقفه یا Lag دارند (که البته در دوربین‌های پرسرعت فعلی تقریبا به صفر نزدیک شده است) اما وقفه اصلی در این شاخه عکاسی به ادراک خود ما باز می‌گردد.این وقفه مدت زمانی است که بین تصمیم گیری ما برای ثبت آن لحظه و زدن دکمه شاتر قرار می‌گیرد. در یک مسابقه فوتبال یا اتوموبیل‌رانی، ده‌ها عکاسی در کنار زمین ایستاده‌اند و همه آنها همان چیزی را می‌بینند که بقیه می‌بینند. اما این لحظه کوتاه یا خیلی خیلی کوتاه، در واقع تفاوت بین عکاسی است که سال ها در عکاسی ورزشی تجربه کسب کرده و عکاسی که تازه قرار است به عنوان یک عکاسی حرفه‌ای استخدام شود!دقیقا همین مثال را می‌توانیم درباره عکاسان کودک، عکاسان عروسی که به صورت رئال عکاسی می‌کنند و حتی عکاسان خبری هم در نظر بگیریم.اینجاست که تکنولوژی به کمک عکاسان تازه‌کار می‌آید. یکی از جالب‌ترین قابلیت‌هایی که در برخی از دوربین‌های الیمپوس یا دوربین‌های منسوخ شده Nikon 1 و البته برخی از گوشی‌های هوشمند دیده‌ام "back-in-time buffer" نام دارد. این عبارت هنوز معادل فارسی دقیقی ندارد. اما کارکرد آن مهم‌تر از نام آن است.کارکرد ان به این صورت است که وقتی دکمه شاتر را تا نیمه فشار می‌دهیم تا فوکوس کنیم، دوربین شروع به عکاسی پی‌درپی می‌کند. یعنی در همان زمانی که می‌خواهیم تصمیم بگیریم که چه لحظه‌ای باید عکس را بگیریم، دوربین با شاتر الکترونیکی خودش به صورت خودکار و پی‌درپی عکس می‌گیرد!البته دوربین همه این عکس‌ها را نگه نمی‌دارد. چون مثلا ممکن است شما برای رسیدن سوژه به جای دلخواهتان یا برای اینکه شکل خاصی به خود بگیرد، چند ثانیه هم صبر کنید و طبیعتا اگر دوربین بخواهد در طی این چند ثانیه، همه عکس هایی که می‌گیرد را نگه دارد به زودی کارت حافظه‌تان را پر می‌کند!در واقع وقتی دکمه شاتر را فشار می‌دهید، علاوه بر عکسی که همان لحظه ثبت کردید، 5 عکس آخری که دوربین گرفته است هم ذخیره می‌شود. یعنی مثلا اگر از لحظه نیمه فشردن شاتر، دوربین 20 عکس گرفته باشد تا شما دکمه شاتر را فشار دهید، همواره 5 عکس آخری در بافر دوربین باقی می‌ماند و 15 عکس ابتدایی حذف خواهند شد. به این ترتیب همراه با عکسی که می‌گیرید، 5 عکس دیگر هم ذخیره می‌شود که مثلا همگی در 1 ثانیه پیش از فشردن شاتر گرفته شده‌اند.قطعا حتی با این محدودیت هم، چنین قابلیتی باعث می‌شود تا کارت حافظه شما خیلی سریع‌تر پر شود و خیلی از عکاسان حرفه‌ای به شما می‌گویند که بهتر است به جای چنین وابستگی به تکنولوژی، روی تمرکز و مهارت‌های عکاسی خودتان تمرین کنید. اما بهرحال فراموش نکنیم که خود عکاسی پی‌درپی یا Drive Mode هم تقریبا چنین کاربردی دارد و به این علت ابداع شده که عکاسانی که سرعت زیادی ندارند، بتوانند از بین چندین عکسی که از یک صحنه می‌گیرند، بهترین آنها را انتخاب کنند.صد البته که خرید یک کارت حافظه با حجم بالاتر هم خیلی ساده‌تر از مهارت پیدا کردن در عکاسی است! ضمن اینکه انتخاب این قابلیت، به دلخواه شماست و لازم نیست همیشه آن را روشن بگذارید.این قابلیت را می‌توانید در این دوربین‌ها پیدا کنید:در خیلی از دوربین‌های جدید الیمپوس مانند OM-D E-M5 Mark IIIو OM-D E-M1 (نسخه دوم آن به بعد) با نام Pro Capture و در دوربین‌های منسوخ شده نیکون 1 با نام Smart Photo Selector وجود دارد.2. پرده محافظ غبار روی حسگراگر با دوربین‌های بدون آینه کار کرده باشید می‌دانید که حسگر این دوربین‌ها خیلی به مانت لنز نزدیک است. در واقع آن فاصله‌ای که قبلا آینه در آن قرار داشت، حالا دیگر حذف شده و سپر فیزیکی آینه هم دیگر وجود ندارد تا از نشستن غبار بر روی حسگر جلوگیری کند.هر چند که این سپر فیزیکی نمی‌توانست به طور کامل، جلوی گرد و غبار موجود در هوا را بگیرد و به مرور زمان، غبار‌های ریزی که از کنار ان عبور می‌کردند روی حسگر می‌نشستند، اما بهرحال در دوربین‌های بدون آینه، حسگر خیلی سریع‌تر غبار می‌گیرد و کثیف می‌شود و البته می‌دانیم که این آلودگی روی عکس ها هم تاثیر می‌گذارد. خصوصا برای عکاسانی که مجبورند از دیافراگم‌های خیلی باز استفاده کنند (مانند عکاسان منظره یا عکاسان معماری و عکاسی ماکرو) اهمیت بیشتری دارد.اگرچه این آلودگی را می‌توان برطرف کرد، اما شخصا ترجیح می‌دهم وقتی به سرعت در حال تعویض لنز هستم، کمتر به خاطر حسگر دوربینم نگران باشم.نمی‌توانم صد درصد با اطمینان بگویم، اما تا جایی که می‌دانم نخستین دوربینی که پرده محافظ غبار روی حسگر آن قرار گرفت دوربین Canon R بود. این دوربین مکانیسمی دارد که وقتی لنز آن را باز می‌کنید، یک پرده محافظ مکانیکی، روی حسگر را می‌پوشاند. جدیدا برخی از دوربین‌های بدون آینه دیگر هم از این ایده استفاده کرده‌اند. مثلا Nikon Z9 هم که اصولا شاتر مکانیکی ندارد و از شاتر الکترونیکی استفاده می‌کند، یک پرده محافظ مکانیکی جداگانه دارد که صرفا روی حسگر را می‌پوشاند.واقعا آرزو دارم این قابلیت در همه دوربین‌های بدون آینه (و حتی DSLR هایی که احتمالا در آینده تولید خواهند شد) تبدیل به یک استاندارد شود.این قابلیت را می‌توانید در این دوربین‌ها پیدا کنید:همه دوربین‌های بدون آینه کانن به جز Canon RP و دوربین‌های Nikon Z9 و Sony A9 II و A1.3. یادداشت‌های صوتی یا Voice Memoامروزه دیگر به سختی ممکن است دوربینی را پیدا کنید که روی آن میکروفون قرار نداشته باشد. اما خیلی عجیب است که امکان یادداشت‌گذاری صوتی روی عکس‌ها هنوز به خیلی از دوربین‌ها راه پیدا نکرده است.حتی دوربین‌های رده بالای DSLR هم سال‌هاست که امکان یادداشت‌گذاری صوتی را دارند. مثلا مطمئن هستم که این قابلیت در Nikon D2X که سال 2004 معرفی شد یا Canon EOS-1D Mark IIکه سال 2007 به بازار آمد این قابلیت وجود دارد.شاید یادداشت‌گذاری صوتی برای خیلی از عکاسان کاربرد زیادی نداشته باشد، اما این قابلیت برای مستند‌سازان، عکاسان عروسی یا حتی عکاسانی که از محصولات فروشگاهی عکاسی می‌کنند بسیار اهمیت دارد.این یک قابلیت نرم‌افزاری است و اضافه کردن آن به دوربین‌های قدیمی‌تر هم چندان پیچیده نیست. مثلا همین چند وقت پیش، نیکون این قابلیت را به خیلی از دوربین‌های بدون آینه خودش از جمله Nikon Z6 که چند سالی است در بازار وجود دارد اضافه کرد. خیلی خوب است که دوربین‌های دیگر هم همین کار را انجام دهند. البته به رایگان!چون مثلا در دوربین Canon 5D Mark IV یک هزینه 100 دلاری برای این آپدیت نرم‌افزاری به قیمت دوربین اضافه می‌شود. در حالی که در اغلب دوربین‌های فوجی مانند Fuji X-Pro2, X-Pro3, X-T2, X-T3و دوربین‌های مدیوم فرمت این شرکت می‌توانید ان را به صورت پیش‌فرض ببینید.این قابلیت را می‌توانید در این دوربین‌ها پیدا کنید:نیکون‌های Z6 و Z6 IIو بسیاری از فوجی‌ها4. GPSخیلی از دوربین‌های دیجیتال می‌توانند از طریق یک دانگل جانبی GPS، امکان ثبت موقعیت مکانی را روی عکس ها پیدا کنند. اما واقعیت این است که عکاسان زیادی از این دانگل‌ها استفاده نمی‌کنند. دست کم در طی سال‌های گذشته در دیجی آرکی، تعداد سفارش‌های ما برای تهیه این دانگل‌های GPS برای دوربین‌های مختلف بسیار معدود بوده است.نکته بسیار عجیب‌تر اینکه این دانگل‌ها قیمت زیادی دارند، اما اضافه کردن کیت GPSبه دوربین‌های دیجیتال هزینه زیادی ندارد! تایید این نظر من هم وجود GPS در خیلی از دوربین‌های کامپکتی است که بیشتر از یک دهه پیش وارد بازار شده‌اند. در حالی که دانگل GPS برای برخی از دوربین‌ها قیمتی نزدیک به یک دوربین کامپکت با GPSروی آن دارد!سوال اینجاست که چرا قابلیتی مانند GPS که سال‌ها پیش در این دوربین‌های ارزان قیمت قرار گرفته‌ است، به صورت پیش‌فرض روی خیلی از دوربین‌های رده بالا جا ندارد.خیلی از عکاسان هستند که شاید سال به سال هم از شهر خودشان بیرون نروند و موقعیت عکاسی‌شان ثابت باشد. اما این قابلیت برای عکاسانی که مدام در سفر هستند اهمیت بسیار زیادی دارد. خیلی از نرم‌افزارهای مدیریت عکس مانند لایتروم، امکان دسته‌بندی و مدیریت عکس‌ها براساس موقعیت مکانی را دارند. یعنی شما می‌توانید آرشیو سال‌ها پیش خود را باز کنید و از بین صد‌ها هزار عکس، به سرعت عکس هایی که در یک شهر یا منطقه خاص گرفتید را پیدا کنید.شاید تا همین چند سال پیش، وجود WiFi روی دوربین‌های دیجیتال یک آپشن محسوب می‌شد. اما امروزه WiFi یک قابلیت عمومی در دوربین‌ها به حساب می‌آید. شاید آرزوی GPS روی همه دوربین‌ها هم بتواند به زودی محقق شود و برای ثبت موقعیت عکس‌ها روی دوربین، نیازی به سینک کردن مداوم دوربین با گوشی‌های موبایلمان نداشته باشیم.این قابلیت را می‌توانید در این دوربین‌ها پیدا کنید: Nikon Z9, D6, D5300; Olympus E-M1X; Canon EOS R3, 1DX II, 5D IV, 6D II; Pentax K-1 و تقریبا همه گوشی‌های موبایل و پهپاد‌ها5. دکمه‌های چراغ‌دارعکاسان حرفه‌ای به شما می‌گویند که باید آنقدر با دوربین‌تان اخت بشوید که بتوانید در تاریکی و با چشم بسته هم با ان کار کنید. این ایده کاملا درستی است. اما باور کنید دکمه‌های چراغ‌دار یا Illuminated Button تنها برای عکاسی نجوم نیستند. خیلی وقت‌ها هست که مجبورید در موقعیت‌های نسبتا تاریک یا با نور‌های متفاوت و تابشی شدید کار کنید. عکاسان عروسی که از خود مراسم جشن، عکاسی رئال می‌کنند می‌دانند منظورم چیست.کار کردن زیر تابش نور‌های فلاش پی‌درپی و لیزر‌های رنگی که از هر سو می‌تابند، چندان ساده نیست. خصوصا اگر لازم باشد به صورت پیوسته جای خود را عوض کنید و به نوردهی متفاوتی نیاز داشته باشید، مجبورید مدام با دکمه‌های دوربین‌تان کار کنید. در این موارد می‌بینید که چقدر روشن شدن دکمه‌های دوربین‌تان می‌تواند کمک حال شما باشد. ضمن اینکه این تنها به دکمه‌ها مربوط نیست. به عنوان مثال دوربین‌های پنتاکس سری K-1 دارای یک لامپ نورانی کوچک هستند که مانت دوربین را به شما نشان می‌دهد و با آن به راحتی می‌توانید در تاریکی هم لنز دوربین‌تان را عوض کنید.برخی از دوربین‌های پیشرفته دارای این قابلیت هستند، خصوصا دوربین‌های رده بالای نیکون. اما کانن و سونی در این میان چندان دست و دل‌باز نبوده‌اند. امیدوارم دوربین‌های بیشتری در آینده با دکمه‌های چراغ‌دار طراحی شوند.این قابلیت را می‌توانید در این دوربین‌ها پیدا کنید: Nikon D850, D4-D6, D500, Z9 ، سری دوربین‌های Panasonic S1 و کانن 1Dx III6. پیش نمایش مد Bulbنوردهی طولانی از آن شاخه‌های عکاسی است که واقعا نیاز به تجربه و تبحر زیادی دارد. چون وقتی دوربین را روی مد نوردهی خیلی طولانی یا Bulb قرار می‌دهید هیچ پیش‌نمایشی از مقدار نور به شما نشان نمی‌دهد.اما برخی دوربین‌ها می‌توانند حجم نوردهی را در این حالت به صورت زنده به شما نمایش دهند. خیلی مهم است شما بتوانید قبل از اینکه زمان طولانی صرف نوردهی کنید، نتیجه آن را ببینید. چون سعی و خطا کردن برای نوردهی‌های طولانی که بیشتر از 30 یا 60 ثانیه است بسیار مشکل است.این یکی از جالب‌ترین قابلیت‌ها در بیشتر دوربین‌های الیمپوس است که متاسفانه برند‌های دیگر تا بحال آن را ارائه نکرده‌اند. این قابلیت برای عکاسی شهری و همچنین عکاسی نجوم اهمیت زیادی دارد.این قابلیت را می‌توانید در این دوربین‌ها پیدا کنید: بیشتر دوربین‌های جدید الیمپوس و برخی از گوشی‌های هوشمنددر بخش دوم این مقاله به تعدادی دیگر از این قابلیت‌های فوق‌العاده و دوربین‌هایی که آنها را ارائه می‌دهند می‌پردازیم. با دیجی آرکی همراه باشید.https://digiarki.com/