همه چیز در مورد منیسک زانو

منیسک‌های زانو بافت‌های فیبرکارتیلاژینی ضخیمی هستند که در بین استخوان‌های زانو قرار گرفته و نقش مهمی در عملکرد صحیح این مفصل دارند. منیسک‌ها از جنس بافت همبند هستند و حاوی آب، کلاژن و سایر پروتئین‌ها می‌باشند.انواع منیسک زانومنیسک زانو دو نوع اصلی دارد:منیسک داخلی (Medial meniscus):این منیسک در قسمت داخلی زانو واقع شده است. اندازه کوچکتری نسبت به منیسک خارجی دارد و شکل نیم دایره‌ای دارد.منیسک خارجی (Lateral meniscus):این منیسک در قسمت خارجی زانو قرار گرفته و اندازه بزرگ‌تری نسبت به منیسک داخلی دارد. شکل آن همانند حرف C است.علاوه بر این دو منیسک اصلی، گاهی اوقات منیسک سوم یا منیسک ضمیمه‌ای در زانو وجود دارد که به آن منیسک ضمیمه Patella گفته می‌شود. این منیسک کوچکتر بوده و زیر غضروف کشکک قرار دارد.هر یک از منیسک‌های زانو ویژگی‌های منحصر به فرد خود را دارند اما کارکرد مشترک آن‌ها جذب شوک، توزیع نیرو و افزایش ثبات مفصل زانو است. آسیب به هر کدام می‌تواند منجر به مشکلات و درد زانو شود.عملکرد منیسک‌های زانوجذب شوک و کاهش فشار بر روی سطوح مفصلی استخوان‌هاامکان حرکت روان و مناسب مفصل زانوافزایش ثبات و تحمل بار در مفصل زانوجلوگیری از سایش مستقیم استخوان به استخوانعلل آسیب به منیسک زانوافزایش سن و فرسودگی منیسک‌هاآسیب‌ها و شکستگی‌های قبلی مفصل زانوورزش‌های پرتماس و فشارهای زیاد بر زانو مانند فوتبال، بسکتبال، والیبالاختلالات مادرزادی در ساختار منیسک‌هاابتلا به بیماری‌هایی مانند آرتریت که باعث التهاب مزمن مفصل می‌شوندعلائم آسیب به منیسک زانواحساس درد در زانو در حین حرکت یا استراحتورم، قرمزی و گرمی مفصلاحساس قفل شدگی و محدودیت حرکتی زانوشنیدن صداهایی مانند خشخش یا کلیک در هنگام حرکت دادن زانوناتوانی در تحمل وزن بر روی پا به دلیل دردعدم ثبات و لقی در مفصل زانوتشخیص آسیب منیسک زانو:معاینه فیزیکی توسط متخصص ارتوپدیانجام تست‌های تصویربرداری مانند MRI برای بررسی وضعیت منیسک‌هاآرتروسکوپی زانو برای مشاهده مستقیم وضعیت منیسک‌هادرمان آسیب‌های منیسک زانو:استراحت و کاهش فعالیت‌های فشارآور بر زانومصرف داروهای ضدالتهاب و ضددرد برای کاهش علائمشروع تدریجی تمرینات و فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف زانوتزریق داروهایی مثل کورتن و پلاسمای غنی از پلاکت به داخل مفصلجراحی‌های ترمیم یا برش منیسک آسیب‌دیدهجایگزینی منیسک با پیوند یا منیسک مصنوعیپیشگیری از آسیب منیسک زانوانجام مرتب ورزش‌های هوازی و تقویت عضلاتاجتناب از فشارهای شدید و مکرر بر زانو مثل جهش‌های متوالیاستفاده از تجهیزات محافظتی مناسب در هنگام ورزشحفظ وزن مطلوب بدندرمان به موقع آسیب‌های جزئی مفصل زانوگرم کردن و سرد کردن مناسب قبل و بعد از فعالیت‌های ورزشیانواع جراحی‌های ترمیم و تعویض منیسک زانوجراحی‌های ترمیمی منیسک زانو شامل روش‌های مختلفی مانند بخیه زدن پارگی منیسک، برش و برداشتن قسمت‌های آسیب‌دیده و پیوند منیسک است.در موارد پیشرفته‌تر، جراحی تعویض منیسک زانو انجام می‌شود. در این روش کل منیسک آسیب‌دیده برداشته شده و با منیسک مصنوعی یا پیوند بافتی جایگزین می‌شود.توانبخشی پس از جراحی منیسک زانوپس از جراحی ترمیم یا تعویض منیسک، رعایت دوره استراحت و محدودیت‌های حرکتی توصیه‌شده توسط پزشک الزامی است. همچنین انجام مرتب تمرینات توانبخشی و فیزیوتراپی برای بازگرداندن قدرت و دامنه حرکتی زانو، استفاده از وسایل کمکی مانند عصا، بریس یا واکر و کنترل دقیق وضعیت ریکاوری بعد از عمل جراحی اهمیت زیادی دارد.عوارض احتمالی آسیب‌های دیرهنگام منیسک زانودر صورت عدم درمان به موقع آسیب‌های منیسک زانو، بیمار ممکن است دچار مشکلاتی مانند درد مزمن، التهاب‌های مکرر، پارگی کامل منیسک، آسیب به غضروف‌ها و استخوان‌های زانو و در نهایت نیاز به جراحی‌های پیچیده‌تر مانند تعویض مفصل زانو شود.نقش تغذیه در سلامت منیسک‌های زانورژیم غذایی مناسب با مواد مغذی کافی برای سلامت منیسک‌های زانو حائز اهمیت است. مصرف موادی مانند اسیدهای چرب امگا 3، ویتامین C و D، کلسیم و پروتئین به ترمیم بافت همبند و کارتیلاژ منیسک‌ها کمک می‌کند.تاثیر سن بر آسیب‌پذیری منیسک‌های زانوبا افزایش سن، منیسک‌ها دچار فرسودگی و از دست دادن کیفیت می‌شوند و آسیب‌پذیرتر می‌گردند. لذا افراد مسن‌تر بیشتر در معرض آسیب‌های منیسکی قرار دارند.نقش ورزش و تمرینات تقویتی در پیشگیری از آسیب منیسک زانوانجام مرتب تمرینات هوازی و تقویت عضلات اطراف زانو، به ویژه عضلات چهارسر و همسترینگ، از اهمیت زیادی برخوردار است. این کار باعث تقویت منیسک‌ها و استحکام بیشتر مفصل زانو می‌شود.روش های توانبخشی ورزشی پس از آسیب منیسک زانوپس از آسیب به منیسک، شروع تدریجی تمرینات ورزشی تحت نظر فیزیوتراپ برای بازگرداندن قدرت و عملکرد زانو ضروری است. از جمله این تمرینات می توان به حرکات کششی و مقاومتی عضلات چهارسر و همسترینگ، تمرینات تعادلی، حرکات دوچرخه سواری بی تحمل وزن و تمرینات پلیومتریک اشاره کرد.رعایت اصول بیومکانیک صحیح حرکت در پیشگیری از آسیب منیسکرعایت زاویه صحیح زانو در هنگام فعالیت، جلوگیری از قفل شدن مفصل، عدم اعمال فشار یکطرفه بر زانو و الگوی صحیح راه رفتن و دویدن برای کاهش استرس بر منیسک‌ها بسیار مهم است.نقش داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) در درمان آسیب منیسکاین داروها مانند ایبوپروفن و دیکلوفناک با کاهش التهاب و درد در اثر آسیب به منیسک، بهبودی سریعتر بیمار را تسهیل می‌کنند. البته مصرف طولانی مدت آنها می‌تواند عوارضی داشته باشد.نتیجه‌گیریمنیسک‌های زانو بافت‌های فیبری هستند که نقش مهمی در کارکرد صحیح مفصل زانو ایفا می‌کنند. آسیب به این بافت‌ها می‌تواند منجر به درد، التهاب، ناپایداری مفصل و محدودیت حرکت شود. عواملی مانند سن بالا، آسیب‌های قبلی، اختلالات مادرزادی و ورزش‌های پرتماس خطر آسیب منیسکی را افزایش می‌دهند.تشخیص با معاینات و تصویربرداری انجام می‌شود. درمان بسته به شدت آسیب متفاوت است و شامل اقدامات دارویی، فیزیوتراپی، تزریقات داخل مفصلی و جراحی می‌باشد.رپیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان صحیح آسیب‌های منیسک زانو از اهمیت بالایی برخوردار است تا از عواقب طولانی مدت جلوگیری شود.برای ترمیم مینیسک زانوی خود می توانید به مطب دکتر حسین حاجی تقی مراجعه کنید.