به روز باش تا بهروز شوی

چند وقت پیش بود که به یکی از مجلات طنز ایمیلی ارسال کردم و گفتم علاقه دارم در مجله‌شان مطالبی بنویسم. از من درخواست نمونه کار کردند. من هم برایشان یک داستان کوتاه فرستادم. آن داستان، از معدود نوشته‌هایم بود که دوستش داشتم. در آخر، بعد از چند روز به من ایمیل دادند که "داستانت با یک داستان خوب فاصله‌ی زیادی دارد. بیشتر بنویس تا ماهرتر شوی و دوباره برایمان داستان بفرست". من علی‌رغم علاقه‌ام به آن داستان، حرف آن‌ها مبنی بر اینکه هنوز ماهر نیستم و با آنچه باید فاصله دارم را به راحتی پذیرفتم. آدمی ضعف‌ها و ایراداتی دارد که از چشم خودش قابل دیدن نیست، اما چشم‌های دیگر می‌توانند آن نواقص را دیده و به آدم آن را گوشزد کنند. اما بحث دیگری که از طرف مجله صورت گرفت و پیشنهادی که به من دادند این بود: "به روز بنویس". یعنی اینکه نوشته‌هایم طوری باشد که به مسائل روز مرتبط باشد. این حرف برای من از نپذیرفته شدن داستان خیلی سخت‌تر بود، چون که آنچه من می‌دانم اکثراً محدود به آن چیزهایی است که از خانواده و از مردم می‌شنوم. خودِ من بسیار به ندرت به اخبار_ چه اخبار شبکه‌ی یک خودمان باشد و چه اخبار شبکه‌های خارجی فارسی‌زبان_ گوش می‌دهم. علاوه بر این، روزنامه هم نمی‌خوانم و سایت‌های خبری (غیر از ورزش 3) را پیگیری نمی‌کنم. معمولاً در شبکه‌های اجتماعی هم حضور چندانی ندارم. هربار که اینستاگرامم را بعد از مدت‌ها فعال می‌کنم بعد از چند روز آنقدر از دست خودم عصبانی می‌شوم و احساس حماقت می‌کنم که دوباره مدتی طولانی رهایش می‌کنم. ‌همه‌ی اینها را خواستم بگویم که به این برسم: من شاید از طریق حرف زدن با بقیه از مهم‌ترین اخبار آگاه شوم، اما من از جزئیات_ به خصوص آن جزئیاتی که در زندگی شخصی من تاثیر چندانی ندارد_ آگاه نیستم. در نتیجه، برای من نوشتنْ از اتفاقاتِ روز چندانْ شدنی نیست. البته شدنی شاید باشد، ولی این شدنْ مستلزم این است که من دیگر خودم نباشم و شخصیت کنونی‌ام را نداشته باشم. حداقل الان من تصمیم ندارم برای نوشتن و بیشتر خوانده شدن، خودم را تغییر دهم. اگر قرار باشد خودم را تغییر دهم باید دلیل قانع‌کننده‌تری برای این کار داشته باشم، دلیلی مثل آدم بهتر و مفیدتری برای جامعه شدن. چند وقت پیش، یکی از دوستانم، یعنی امیرسجاد، در مورد این قضیه‌ی به‌روز نبودن با من صحبت کرد و کمی نصیحتم کرد. او خود از آن آدم‌هاست که اخبار گوش می‌کند و آن را تحلیل هم می‌کند. نظر او این بود که من نباید اینقدر از جریانات روز بی‌اطلاع باشم. باید بدانم و بتوانم تحلیل کنم. یکی دو جمله هم از آقای خمینی نقل کرد که مربوط به همین لزوم دانستن در مورد وقایع روز بود. به هرحال چون این دوست من از آدم‌هایی است که تفکر نقادانه دارد و حتی اگر از حرف‌هایش خوشم هم نیاید از نظر من حرف‌هایش ارزش شنیدن را دارد، من هم به او گفتم در مورد این قضیه که آخر اخبار گوش بدهیم و آن را تحلیل بکنیم یا نه فکر خواهم کرد. متاسفانه بعد دو ماه از آن روز، هنوز وقت نگذاشته‌ام که در مورد این قضیه فکر کنم. چیزی که آن روز به امیرسجاد هم گفتم این بود که من در چند کتاب خوانده‌ام و از جاهای مختلف شنیده‌ام که بهتر است آدم ذهنش را درگیر شنیدن اخبار نکند. اینکه در چند جا این قضیه را شنیده‌ام یادم نیست، اما می‌دانم حداقل رولف دوبلی در کتاب "هنر شفاف اندیشیدن" این قضیه را مطرح کرده است. جدیداً همین نویسنده کتابی به نام "اخبار را دنبال نکنید" هم منتشر کرده که من نه آن را خوانده‌ام و نه خواهم خواند، چون من بدون اینکه این کتاب را بخوانم هم‌اکنون دارم به این توصیه عمل می‌کنم و اگر اخبار نشنیدن سودی داشته باشد من به قول انگلیسی‌های پدرسوخته already دارم از نتایجش بهره‌مند می‌شوم. غالباً پدر و مادر برای بچه‌ای که مسواک نمی‌زند کتابِ کودک در مورد فواید مسواک زدن و فجایع مسواک نزدن، از جمله افتادن کرمِ بدجنس به رگ و ریشه‌ی دندان‌ها، می‌خرند. بچه‌ی مسواک‌زن نیاز به کتاب در مورد کرم دندان‌خوار ندارد. من هم به گمانم مثل همان بچه‌ام. از حواشی که بگذرم هم از امیرسجاد و هم از بعضی آدم‌های دیگر شنیدم که این قضیه که "به اخبار گوش نکنید" مربوط به آن خارجی‌های کشورهای توسعه یافته است، نه مربوط به کشور ما که اگر ترامپ یک روز آب دماغش را نتواند بالا بکشد ارزش دلار پایین و بالا شود. درستی یا نادرستی این قضیه را نمی‌دانم. اینکه آیا چون ما در رشته‌ کوه‌های آلپ یا نیوزلند زندگی نمی‌کنیم و در منطقه‌ای از دنیا واقع شده‌ایم که آدم‌ها از شرق و غرب دنیا جمع شده‌اند که دهان ما را سرویس کنند تا منابعمان را چپاول کنند باید اخبار گوش کنیم یا این توصیه‌های رولف دوبلی جهان‌شمول است را نمی‌دانم. درست است که من به امیرسجاد قول دادم که در مورد این قضیه که به اخبار گوش دهیم یا نه فکر خواهم کرد ولی چنین نکردم، اما من سال‌هاست که به موضوعی مرتبط به این قضیه فکر می‌کنم: به اینکه اگر در گذشته می‌زیستم و شاعر می‌شدم و قرار بود شاعر توانایی هم شوم و حق انتخاب داشتم که فرخی یزدی بشوم یا سهراب سپهری، به احتمال قریب به یقین سهراب می‌شدم. از آب‌هایی که نباید گل کنیم می‌سرودم و از آب انار که فِش و فش در چشمم می‌پاشید و مادرم می‌خندید. شاید هم از لولوی شیشه‌ها صحبت می‌کردم یا از باقی چیزهایی که خودم هم دقیق نمی‌دانستم چیستند! من اگر شاعر می‌شدم احتمالاً هیچ‌گاه حواسم به این نبود که به کسی توصیه کنم بهمن و کیخسرو و جمشید و افریدون شود؛ چه قرار بود با نخ و سوزن دهانم را بدوزند و چه ندوزند. حال از این قضیه که من چگونه شخصیتی دارم بگذرم و بساط این مطلب را هم جمع کنم. آخر باید اخبار گوش بدهیم یا ندهیم؟ و اینکه آخر باید ‌به‌روز باشیم تا بهروز باشیم یا باید کمی از اخبار فاصله بگیریم که ذره‌ای بیشتر رنگ و روی خوشی ببینیم. اصلاً از خوشی و خوشبختی بگذریم؛ آخر ما اگر اخبار گوش دهیم و تحلیلش کنیم آدم‌های بهتری می‌شویم یا اگر این کارها را نکنیم؟ آیا اکثر ما ایرانی‌ها با دنبال کردن اخبار آدم‌های به دردبخورتر و خردمندتری شده‌ایم یا به موجوداتی تبدیل شده‌ایم که از اخبار تنها در جهت منافع شخصی کوتاه‌مدت خود (نظیر در صف خرید یا فروش دلار قرار گرفتن) استفاده می‌کنند؟ آیا ما با گوش دادن به اخبار، کارِ خود را بهتر انجام می‌دهیم یا اینکه با شنیدن از اوضاع خراب فقط این و آن را ملامت می‌کنیم و خود را نادیده می‌گیریم؟ اگر نظری دارید خوشحال می‌شوم بخوانم. یا حق.