« صلح امام حسن علیه‌السلام پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه‌ی‌تاریخ»

بسم‌الله الرحمن الرحیم مصطفی نظامی معرفی کتاب « صلح امام حسن علیه‌السلام پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه‌ی تاریخ» نویسنده:شیخ راضی آل یاسیندرباره کتابکتاب صلح امام حسن (علیه‌السلام) دارای سه قسمت است که در قسمت نخست شرح‌حال کوتاهی از زندگی امام حسن مجتبی (علیه‌السلام) ارائه داده و در قسمت دوم به موضوع بیعت با آن حضرت و وضعیت سپاه می‌پردازد. قسمت آخر واصلی کتاب، بررسی قرارداد صلح و عوامل آن بحث می‌کند. در خاتمه کتاب نیز، گزارشی از مقایسه شرایط صلح امام حسن (علیه‌السلام) و قیام امام حسین (علیه‌السلام)، به لحاظ دوستان ویاران و به لحاظ دشمنان ارائه‌شده است.صلح امام حسن (علیه‌السلام )با معاويه، از دشوارترين حوادثى بود كه امامان اهل‌بیت (علیهم‌السلام) پس از رسول اكرم (صلی‌الله عليه و آلِ) از ناحيه اين امت به آن دچار شدند.امام حسن(علیه‌السلام) با اين صلح، آن‌چنان محنت طاقت‌فرسایی كشيد كه هیچ‌کس جز به كمک خدا، قادر بر تحمل آن نبود، اما امام حسن (علیه‌السلام) اين آزمايش عظيم را با پايدارى و متانت تحمل كرد و سربلند و پيروزمند و دست‌یافته به هدف خود (يعنى مراعات حكم خدا و قرآن و پيامبر و صلاح مسلمانان) از آن بيرون آمد و اين همان هدفى بود كه او براى هر گفتار و عمل به آن نظر داشت و عشق مى‌ورزيد.آنان كه او را به راحت‌طلبی و عافيت انديشى متهم کرده‌اند؛ و هم آن دسته از شيعيانش كه تحت تأثير شور و احساس، آرزو برده‌اند که كاش امام حسن(علیه‌السلام)نيز در جهاد با معاويه پايدارى مي‌كرد و از راه شهادت زندگى مى‌يافت و به پيروزى از همان راهى كه برادرش در روز عاشورا رفت و رسيد مى‌رفت و مى‌رسيد اين هر دو گروه را در ميزان سنجش فكر و خرد وزن و مقدارى نيست.شگفت آنكه مردم تاكنون هنوز درباره اين صلح دچار اشتباه و کج‌بینی‌اند و يكى نيست كه با بررسى كامل و با استناد به دلایل و شواهد عقلى و نقلى سيماى اين صلح را روشن سازد.امام حسن(علیه‌السلام)نامه‌ای به معاویه نوشتند و عنوان کردندکه با شرایطی آماده صلح هستند. معاویه کاغذ سفید امضایی فرستاد و امام شروطی را نوشتند که شرح آن به‌صورت زیراست:1 . واگذاری خلافت‏ به معاویه به شرطی که به کتاب خدا و سنت پیامبر و روش خلفای شایسته عمل کند.2 . معاویه حق ندارد برای خود جانشین برگزیند و پس از او خلافت‏ به امام حسن (علیه‌السلام)و بعد از او به امام حسین (علیه‌السلام)باید برسد.3 . همه مردم در هر رنگ و نژادی که هستند از امنیت کامل برخوردار باشند.4 . معاویه حق ندارد خود را امیرالمؤمنین بنامد.5 . در حضور معاویه، اقامه شهادت نشود.6 . معاویه به امیر مؤمنان علی (علیه‌السلام) دشنام ندهد.7 . حق هر ذی‌حقی را به او برساند.8 . شیعیان علی (علیه‌السلام) در هرکجا هستند در امان باشند و معاویه متعرض آن‌ها نگردد.9 . بین فرزندان مقتولینی که در جنگ‌های جمل و صفین جزء سپاهیان علی بوده‏‌اند، یک‌میلیون درهم تقسیم کند.10 . موجودی بیت‏‌المال کوفه (یا عراق) را به حسن بن علی بپردازد و هرسال صد هزار درهم (و به قولی یک‌میلیون درهم) به او بدهد.11 . هرگز به امام حسن (علیه‌السلام) و برادرش امام حسین (علیه‌السلام)و هیچ‏یک از خاندان پیامبر در آشکار و نهان ستمی نرساند و در امنیت هیچ‌‏یک از آنان در هیچ منطقه‏‌ای اخلال نکند.این شرایط به‌قدری غیرمنتظره بود که معاویه مجبور شد در اولین خطابه‌اش بعد از خلافت بگوید که شروط را زیر پا می‌گذارد و چهره واقعی خود را نمایان کند و درنهایت پیروز میدان در میان مردم و افکار عمومی، امام حسن(علیه‌السلام) شد و ازاین‌جهت رهبر انقلاب صلح امام حسن (علیه‌السلام) را در کتابی که از شیخ راضی آل یس ترجمه کردند «پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه تاریخ» خواندند.و البته گفتنی است این تزلزل خواص و مردم در آن موقع موجب بروز واقعه اسفبار عاشورا و شهادت امام حسین (علیه‌السلام) ویارانشان و اسارت خاندانشان گردید.درباره‌ی مؤلفشیخ راضی فرزند شیخ عبدالحسین آل یاسین در سال 1314ق در کاظمین به دنیا آمد وی دروس حوزه رانزداساتید برجسته‌ای به پایان رساند و به‌عنوان عالمی سرشناس در کاظمین استقرار یافت.آل یاسین در دوران تحصیل در حوزه‌های نجف و کاظمین ازاساتیدبرجسته‌ای بهره برد.از میان آنان نام دو نفر بیشتر جلوه می‌کند:1.شیخ محمدکاظم شیرازی؛از مراجع تقلید شیعه در نجف2.شیخ محمدرضا آل یاسین؛ برادر شیخ راضی وازاساتیدبرجسته‌ی وی است.وی در سال 1372ق در زادگاهش دچار بیماری شدوبرای معالجه به لبنان مسافرت نمود وهمان جا درگذشت.پکرش به نجف اشرف انتقال یافت ودرکنارجدش شیخ محمدحسن آل یاسین به خاک سپرده شد.یادداشت رهبری(مترجم کتاب)‌اینک که با فراهم آمدن ترجمه این کتاب پرارزش ونامی ، جامع‌ترین و مستدل‌ترین کتاب درباره‌ی «صلح امام حسن» دراختیارفارسی زبانان قرارمیگیرد،این‌جانب یکی از آرزوهای دیرین خودرابرآورده می‌یابم و جبهه سپاس وشکربرآستان لطف و توفیق پروردگارمیسایم.پیش از اینکه به ترجمه‌ی این کتاب بپردازیم،مدت‌ها درفکرتهیه ی نوشته‌ای در تحلیل موضوع صلح امام حسن بودم و حتی پاره‌ای یادداشت‌های لازم نیز گردآورده بودم ولی سپس امتیازات فراوان این کتاب مراازفکرنخستین بازداشت و به ترجمه‌ی این اثرارزشمندوادارکرد.مگر که جامعه‌ی فارسی‌زبانان نیزـ چون من ـ از مطالعه‌ی آن بهره گیرد وهم برای اولین بار درباره‌ی این موضوع بسی بااهمیت،کتابی از همه رو جامع،در معرض افکار جویندگان و محققان قرار گیرد.منبع یادداشتکتاب «صلح امام حسن علیه‌السلام پرشکوه‌ترین نرمش قهرمانانه‌ی تاریخ»/راضی آل یاسین:مترجم علی خامنه‌ای،ویکی شیعه،کتابخانه مدرسه فقاهت.مشخصات نشر:تهران :انتشارات انقلاب اسلامی(وابسته به مؤسسه‌ی پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی)چاپ سوم:تابستان1397. دی‌ماه 1401