ریزش مو در شیمی درمانی

سرطان جزء بیماری‌هایی است که روش‌های درمان پیچیده و سخت دارد. برخی از روش‌های درمان انواع سرطان ها ممکن است باعث ریزش مو شوند. گاهی هم این درمان‌ها باعث تغییر وضعیت رشد موها می‌شوند. درمان‌های مختلفی مانند شیمی درمانی، رادیو تراپی و هورمون درمانی از درمان‌هایی هستند که احتمال ریزش مو در آنها وجود دارد.اولین سوال افرادی که شیمی درمانی را شروع می‌کنند این است که عوارض شیمی درمانی از جلسه چندم شروع میشود؟ شیمی درمانی از درمان‌های متداول سرطان بوده که احتمال ریزش مو در آن بالاست. قبل از شروع درمان باید در مورد داروها و احتمال ریزش مو از پزشک سوال کنید. این عارضه برای مردان و زنان تفاوتی ندارد و هر دو جنس دچار ریزش مو می‌شوند.متن انگلیسی:According to a ۲۰۱۵ review, approximately ۶۵ percent of cancer patients undergoing chemotherapy experience hair loss during treatment ترجمه متن: بر اساس یک بررسی در سال ۲۰۱۵، تقریباً ۶۵ درصد از بیماران سرطانی که تحت شیمی درمانی قرار می‌گیرند، ریزش مو را در طول درمان تجربه می‌کنند.چرا شیمی درمانی باعث ریزش مو می شود؟ علت ریزش مو در شیمی درمانیداروهای شیمی درمانی بسیار قوی هستند. این داروها به سلول‌های در حال رشد سرطانی حمله کرده و آنها را از بین می‌برند. اما علت ریزش مو و سایر عوارض جانبی این است که این داروها به سایر سلول‌های در حال رشد بدن هم حمله می‌کنند.این داروها ممکن است باعث ریزش مو در نواحی مختلف بدن شوند؛ از موی سر گرفته تا ابرو، مژه، زیر بغل و ناحیه تناسلی. ممکن است دوزهای پایین این داروها باعث نازک شدن مو و دوزهای بالاتر باعث طاسی کامل شوند.عوامل موثر در ریزش مو بعد از شیمی درمانیتاثیر داروهای مختلف رو موها متفاوت است. برخی باعث نازک شدن خفیف موها، برخی باعث ریزش جزئی و برخی دیگر باعث ریزش کامل مو می‌شوند. میزان ریزش مو به عوامل زیر بستگی دارد.نوع دارو یا ترکیب داروهای مصرفیدوز دارونحوه مصرف دارو (از طریق دهان یا تزریق)حساسیت به دارودرمان دارویی در گذشتهمکانیسم اثر داروهای شیمی درمانی در ریزش مودر رابطه با مکانیسم اثر داروهای شیمی درمانی روی مو تحقیقات مختلفی انجام شده است. البته این تحقیقات روی مدل‌های حیوانی انجام شده است و ممکن است مکانیسم در انسان متفاوت باشد.این داروها عمدتا به DNA آسیب زده و باعث مهار چرخه سلولی فولیکول مو می‌شوند. همچنین باعث آپوپتوز سلولی فولیکول مو، گونه‌های فعال اکسیژن و انتقال سیگنال می‌شوند. در مطالعات حیوانی استفاده از منقبض‌کننده‌های عروق، آنتی اکسیدان‌ها، تنظیم‌کننده‌های چرخه رشد مو و هورمون پاراتیروئید باعث کاهش ریزش مو شده است.چندمین جلسه شیمی درمانی مو میریزه؟اگر داروهای شما در دسته‌ای باشد که باعث ریزش مو شوند، حدود ۲تا ۴ هفته بعد از شروع درمان ریزش مو شروع می‌شود. گاهی موها تدریجی می‌ریزد و گاهی هم به صورت توده‌ای سر طاس می‌شود. در این وضعیت احتمالا موهای زیادی را روی بالش و برس مو مشاهده خواهید کرد.کدام داروهای شیمی درمان باعث ریزش مو میشوند؟برخی از داروهای شیمی درمانی باعث ریزش موی شدید شده و برخی کمتر باعث این عارضه می‌شوند. در جدول زیر می‌توانید این داروها را مشاهده کنید.داروهای شیمی درمانی با بالاترین سطح خطر ریزش موداروهای شیمی درمانی با حداقل خطر ریزش موسیتوکسان یا نئوسار (سیکلوفسفامید)آمسیدین، m-AMSA (آمساکرین)آیفکس (ایفسفامید)سیتوزار (سیتارابین)آدریامایسین یا دوکسیل (دوکسوروبیسین)بلنوکسان (بلئومایسین)Vepesid یا Toposar (اتوپوزاید)بوسولفان (Myleran)کمپتوسار (ایرینوتکان)اونکووین (وین کریستین)تاکسول (پاکلیتاکسل)گلئوستین، CCNU (لوموستین)تاکسوتر (دوستاکسل)تپادینا (تیوتپا)النس (اپی روبیسین)جمزار (جمسیتابین)مارکیبو یا وینکاسار (وینکریستین)ولبان (وینبلاستین)آلوکرست یا ناولبین (vinorelbine)افودکس (فلوئورواوراسیل)داروهای شیمی درمانی و ریزش موعلت نریختن مو در شیمی درمانیبرخی افراد در طول شیمی درمانی دچار ریزش مو نمی‌شوند و نگران هستند که شیمی درمانی تاثیری نداشته باشد. برخی از داروها بهتر می‌توانند سلول‌های سرطانی را هدف قرار دهند و کمتر به سلول‌های سالم بدن حمله می‌کنند. به همین دلیل شخص دچار ریزش مو نمی‌شود.درمان ریزش مو در شیمی درمانیمهم‌ترین و پایه‌ای ترین درمان برای ریزش مو بعد از شیمی درمانی مراقبت از موها است. باید در طول شیمی درمانی و بعد از درمان نکات زیر را رعایت کنید. برای درمان ریزش مو مردان و درمان ریزش مو در زنان بهتر است با متخصص پوست و مو مشورت کنید.قبل از شروع شیمی درمانیقبل از اینکه درمان را شروع کنید، سعی کنید به نکات زیر توجه داشته باشید.با موها ملایم رفتار کنید. از رنگ و دکلره استفاده نکرده و با اتو و سشوار آن را خشک نکنید.موهای خود را کوتاه کنید. مراقبت از موهای کوتاه راحت‌تر است و ریزش مو کمتر به چشم می‌آید.برای پوشاندن سر در طول شیمی درمانی برنامه‌ریزی کنید. معمولا این افراد از کلاه گیس یا روسری استفاده می‌کنند.در طول شیمی درمانیدر طول درمان باید به نکات زیر توجه داشته باشید تا ریزش مو کمتر شود.هر دو روز یک بار موهای خود را بشویید.محصولات موی ملایم خریداری کنید.اگر پرتو درمانی هم انجام می‌دهید، برای استفاده از محصولات مخصوص مو در ناحیه تحت درمان از متخصص سوال کنید.اگر موهای بلندی دارید و از نرم‌کننده استفاده می‌کنید، آن را فقط به ساقه مو بزنید.موهای خیس را با حوله خشک کنید و از برش با دندانه‌های درشت استفاده کنید.شب از کلاه نرم استفاده کنید.رژیم غذایی متعادل داشته باشید.از سشوار و اتوی مو تا حد امکان استفاده نکنید.از رنگ و دکلره مو خودداری کنید.موها را با کش محکم نبندید.بعد از شیمی درمانیاگر در حین شیمی درمانی دچار ریزش مو شده‌اید، برای رشد مجدد موها به نکات زیر توجه داشته باشید.از مرطوب‌کننده بدون عطر برای پوست سر استفاده کنید.هر روز پوست سر را شامپو کنید.بالش‌ها باید از جنس الیاف طبیعی باشند.در مقابل آفتاب و سرما از پوست سر محافظت کنید.?بعد از شیمی درمانی موها مجدد رشد می‌کنند. اما ممکن است حالت و رنگ آن تغییر کند.آمپول ضد ریزش مو در شیمی درمانیبا هیچ دارویی نمی‌توان از ریزش مو در شیمی درمانی جلوگیری کرد. اما بعد از شیمی درمانی با داروی ضد ریزش مو مانند آمپول تقویتی و مکمل‌های مو می‌توان به تسریع رشد مو کمک کرد. این آمپول های ضد ریزش مو ممکن است حاوی بیوتین، روی، ویتامین سی یا اسید فولیک باشند. آمپول ضد ریزش مو فولیکول مو را تحریک کرده و به رشد مجدد موها کمک می‌کند.کاشت مو بعد از شیمی درمانیبعد از شیمی درمانی می‌توان کاشت مو انجام داد. البته حتما باید دوره درمان پایان یافته و داروها کامل از بدن خارج شده باشند. در بیشتر افراد چند ماه بعد از شیمی درمانی موها دوباره رشد می‌کنند. اما گاهی ممکن است تاثیر داروها خیلی شدید باشد و ریزش مو دائمی اتفاق بیفتد. برای این افراد کاشت مو بعد از شیمی درمانی گزینه خوبی است.برای انجام این کار باید به متخصص کاشت مو حرفه‌ای مراجعه کنید. اگر بیماری پوستی داشته باشید، نمی‌توان کاشت را انجام داد. پزشک بعد از اطمینان از خارج شدن داروها از بدن کاشت را انجام می‌دهد. شرط اصلی برای کاشت مو این است که هنوز موهایی برای پیوند داشته باشید.چه زمانی دوباره موها رشد می کنند؟معمولا بعد از اتمام شیمی درمانی موها مجدد رشد می‌کنند. حدود ۳تا ۶ ماه بعد از اتمام شیمی درمانی باید زمان دهید تا موها دوباره رشد پیدا کنند. ممکن است تغییراتی در موهای جدید مشاهده کنید. گاهی فرتر یا ظریف‌تر می‌شود و گاهی هم رنگ مو تغییر می‌کند. این تغییرات دائمی نیستند و به‌مرور موها مثل سابق می‌شوند. زمانی که مجدد موها رشد کرد، از محصولات و شامپوهایی استفاده کنید که پوست سر را تحریک نکند.جلوگیری از ریزش مو در شیمی درمانیریزش مو در شیمی درمانی طبیعی است و نمی‌توان به طور کامل از آن جلوگیری کرد. اما برخی روش‌ها به کاهش ریزش مو در شیمی درمانی کمک می‌کنند.خنک کردن پوست سر: برخی داروهای شیمی درمانی روی فولیکول مو تاثیر می‌گذارند. با خنک کردن پوست سر مقدار دارویی که به فولیکول‌های مو می‌رسد، کاهش پیدا می‌کند. البته این روش روی همهٔ داروهای شیمی درمانی تاثیر ندارد. برای این کار دو روش وجود دارد:کلاهک سرد: این کلاه مخصوص با ژل سرد پر شده است.سیستم خنک کننده (هیپوترمی پوست سر): خنک کننده مایع از طریق درپوش پمپ می‌شود. در طول شیمی درمانی این کلاه روی سر قرار می‌گیرد تا جریان خون به سر کاهش پیدا کند.ماینوکسیدیل (روگین): ماینوکسیدیل از داروهای متداول برای درمان ریزش مو است که تایید شده است. البته ممکن است این دارو در طول شیمی درمانی تاثیری نداشته باشد. اما روند رشد مجدد مو را تسریع می‌کند.دکتر علیرضا نادری