هورمون ها و تنظیم کننده رشد گیاهان

هورمون‌ها و کاربرد آن‌ها در گیاهانمقدمههورمون های گیاهی یکی از عوامل درونی می باشد که باعث تنظیم کننده رشد گیاهان می شود. عوامل بیرونی که بر رشد گیاه تاثیر میگذارد نور و دما می باشد.می توان گفت هورمون گیاهی ماده آلی هستند که به صورت طبیعی در سلول های بافت گیاهان موجود است که به وسیله آوند به تمام قسمت های گیاه میرسد. این مواد حتی به مقدار کم ، تاثیرات فیزیولوژیکی فراوانی در رشد گیاهان می گذارند.فروشگاه آنلاین سم و کود کشاورزی اگری راز در این مقاله شما را با هورمون های گیاهی مورد نیاز کشاورزی بیشتر آشنا میکند.هورمون گیاهی چیست ؟هورمون به معنای تهییج و تحریک است و ریشه ی یونانی دارد که در گیاهان به مقدار کم موجود است . هورمون به عنوان یک محرک رشد در گیاهان، فرآیندهای گیاه را کنترل و تنظیم کرده و انتقال این هورمون ها به قسمت های مختلف گیاه توسط آوندها انجام میشود .هورمون‌های گیاهی یا فیتوهورمون‌ها مولکول‌های منفرد تولید شده در گیاهان اند که در غلظت‌های بسیار کم تأثیرگذار بوده ، هورمون‌های گیاهی تمام جنبه‌های رشد و نمو از جنین زایی، تنظیم اندازه‌ی اندام‌ها، دفاع در برابر پاتوژنها، تحمل تنش‌ها و… را میتوانند کنترل کنند.گیاهان برای تنظیم هورمون‌های داخلی و اثرات آن‌ها از مسیرهای مختلفی استفاده می‌کنند. هورمون‌ها با ترکیب با اسیدهای آمینه، کربوهیدرات‌ها یا پپتیدها میتوانند ،آن‌ها را در سلول‌ها ذخیره کنند یا غیرفعال کنند. گیاهان همچنین می‌توانند هورمون‌ها را ازنظر شیمیایی تجزیه و به‌طور مؤثری آن‌ها را از بین ببرندتفاوت هورمون‌های گیاهی و جانوریدر جانوران بر عکس گیاهان، غدد درون‌ریز برای تولید هورمون وجود دارد، اما در گیاهان، هورمون ها در برگ، شاخه، گل، میوه، دانه یا ریشه تولید خواهند شد. در گیاهان، تجمع دو یا بیشتر از دو هورمون گیاهی بر رشد و نمو تاثیر خواهد گذاشت.انواع هورمون های گیاهی ؟هورمون های گیاهی میتواند اثر بازدارندگی و محرک رشد را در گیاهان داشته باشد .بنابراین به دو دسته *هورمون های تحریک کننده رشد و * هورمون بازدارنده رشد تقسیم میشود .هورمون های تحریک کننده های رشد شامل موارد زیر استجیبرلین (Giberellin)سیتوکینین (Cytokinin)اکسین (Auxin)هورمون های بازدارنده رشد شامل موارد زیر استاسید آبسیزیک (Abscisic acid)اتیلن(Ethylene)هورمون های گیاهی در ابتدا با توجه به ساختار شیمیایی و ویژگی ها به انواع مختلفی که در بالا گفته شده تقسیم شده ولی در مطالعات بعدی ، براسینو استروئید ها ، جاسمونیت ها ، استریگولاکتون و سالیسیلیک اسید ها به این دسته اضافه شد.در ادامه مقاله به توضیح در مورد هورمون ها می پردازیم.هورمون گیاهی مورد نیاز کشاورزیهورمون های تحریک کننده های رشداکسیناکسین نوک ساقه تازه روییده گیاه می باشد و در رشد گیاهان نقش بسیار مهمی دارد. اگر گیاهی در معرض نور یکطرفه قرار گیرد ،سمتی که نور دیده تراکم اکسین کم و طرفی که نور ندیده تراکم اکسین زیاد شده و باعث خمیدگی گیاه میشود .محل ساخت اکسین نوک ساقه تازه روییده می باشد.نقش اکسین در گیاهباعث پارتنوکارپیتاخیر در رسیدن میوهتحریک طویل شدن سلولتنظیم و رشد در تعدادی گیاهانسبب رشد طولی ریشه و ساقهسبب تولید میوه بدون دانهگلدهی در گل‌های دوپایهتحریک رشد قسمت‌های گلچیرگی جوانه انتهایی به جوانه جانبیتحریک تولید اتیلن در غلظت بالاجلوگیری یا افزایش ریزش برگ و میوهاکسین ذخیره در جوانه راس مانع رشد جوانه‌های جانبی می‌شودتحریک شروع ریشه در برش‌های ساقه و پیشرفت ریشه جانبی در کشت بافتسیتوکنینسیتوکنین ها بخصوص در تحریک تقسیم سلولی گیاهان مؤثر هسند ونقش موثری در بزرگ شدن سلول، اندام زائی و تمایز دارد .و محل ساخت آن رئوس ریشه است.نقش سیتوکنین در گیاهباعث پارتنوکارپیتسریع تقسیم سلولیباعث سنتز کلروفیل و دوام برگسبب شادابی گل و میوهافزایش رشد در ریشه ، ساقه ، دانه و میوهاز سلول های تمایز نیافته بوسیله سیتوکنین ساقه تولید شدهسبب شکستن خواب بذرجلوگیری از پیری زود رسسیتوکینین‌ها در مرحله طویل شدن سلول یا بزرگ شدن آن تأثیر می‌گذارد ولی اینکه اثر رونق بخشی یا باز دارنده دارد بستگی به اندام مربوط نوع بخصوص سیتوکینین و غلطت آن داردجیبرلینجیبرلین در رشد گیاهان بسیار موثرند. نواحی عمده ساخته شدن جیبرلین در گیاهان برگهای مریستمی، نوک ریشه، بذرهای در حال رشد است و انتقال این هورمون در گیاهان کاملاً به‌طور آزاد هم در آوند آبکش و هم در آوند چوبی انجام میشود.نقش جیبرلین در گیاهباعث پارتنوکارپیسبب بیداری جوانه و بذربزرگ شدن میوه بدون دانهافزایش طول میان گرهافزایش طول ساقه در گیاهان کوتاه قدطول موج کوتاه ناحیه قرمز در ایجاد رشد برگ موثر است و جیبرلین میتواند جایگزین نور قرمز شود.در گیاهان روز بلند باعث افزایش گلدهی و در گیاهان روز کوتاه باعث توقف گلدهی استبعضی از اکسین ها با غلظت مناسب باعث طویل شدن ریشه و برخی دیگر از ریشه زایی بر روی قلمه ها جلوگیری میکند .هورمون های بازدارنده های رشداتیلنهورمون پیری ،معلوم شده‌است که به صورت گاز اتیلن در بافت‌های گیاهی ساخته شده و مانع از رشد ریشه و ساقه گردیده و پیری و ریزش برگ‌ها را تسریع می‌کند و از طرفی نمو جوانه‌های جانبی را به تأخیر می‌اندازدمحل ساخت آن دیواره میوه است .نقش اتیلن در گیاهمانع رشد گیاهسبب ریزش برگسبب رسیدن میوهباعث کوتاهی دوره نونهالی در درختان میوه می‌شودباعث افزایش مقاومت محصولات انباری می‌شودتنظیم شرایط محیطی رشد گیاهاسید آبسیزیکاسید آبسیزیک از سایر بازدارنده‌های طبیعی گیاهان حدود یکصد مرتبه قویتر است و فرایندهایی مانند رکود بذرها، جوانه‌ها و نیز ریزش اندام‌ها را کنترل می‌کند و مانع رشد گیاه میشود . محل ساخت آن در کلروپلاست است .نقش اسید آبسیزیک در گیاهسبب ریزش برگسبب خواب دانه وجوانهسنتز پروتئین و انتقال یون در شرایط نا مساعد محیطیمانع تعرق گیاه و حفظ آب توسط ریشهبراسینواستروئیدهاتنها گروه هورمون های گیاهی استروئیدی است .باعث طویل سازی و تقسیم سلولیزمین گراییتمایز بافت ها به بافت چوبیمقابله با استرس های زیستیجاسمونت هاجاسمونت ها ترکیباتی لیپیدی هستند که اولین بار در روغن گیاه یاس شناسایی شدند. این ترکیبات، در واکنش گیاه در برابر هجوم پاتوژن‌ها، قارچ‌ها یا گیاه‌خواران، نقش دارند.سالیسات‌هاهم در دفاع نقش دارند. اینها نقش کمک‌های اولیه در درمان بیماری‌های عفونی را دارند. با آزاد شدن سالیسات، مقداری از ذخیره‌ی غذایی و انرژی صرف بهبود گیاه می‌شود. براسینولید که اولین بار در کلزا (از گیاهانی دانه روغنی) کشف شد به کاهش استرس گیاه کمک می‌کند. همچنین به‌نظر می‌رسد نقشی در ارتباط بین 5 هورمون اصلی رشد برگ و میوه داشته باشداستیرولاکتونهم مثل جاسمونات در ارتباط بین هورمون‌ها موثر است، ولی در سیستم ریشه‌ی گیاه. این‌ هورمون در ارتباط بین سیستم ریشه و رشد قارچ‌های میکروریزا نقشی حیاتی دارد. در گیاهانی انگلی، استیرولاکتون باعث جوانه زنی بذر می‌شود تا بتواند بر گیاه میزبان مسلط شود.هورمون‌های مصنوعی گیاهی PGRهورمون‌های مصنوعی که با توجه به ساختار هورمون‌های اصلی، توسط انسان در آزمایشگاه‌ها تولید می‌شوند در تعدادی از تکنیک‌های مختلف شامل تکثیر گیاهان از قلمه، پیوند، ریز ازدیادی (میکروپروپاگیشن) و کشت بافت استفاده می‌شوندتکثیر گیاهان با قلمه‌های برگ، ساقه و ریشه توسط باغداران با استفاده از اکسین مصنوعی به‌عنوان ترکیب ریشه زا بر روی سطح برش انجام می‌شود. اکسین ها به گیاه رفته و باعث تحریک رشد ریشه می‌شوند. در پیوند استفاده از اکسین تشکیل بافت کالوس را تقویت می‌کند و باعث جوش خوردن پایه و پیوندک به یکدیگر می‌شود.در ریز ازدیادی هورمون مصنوعی گیاهی مختلف برای ترویج افزایش تکثیر سلولی و سپس ریشه زدن گیاهان جدید استفاده می‌شود. در کشت بافت سلول‌های گیاهی از آن برای تولید کالوس، تکثیر و ریشه‌زایی استفاده می‌شودتوجهبا توجه به اینکه هورمونها، بسیار گران قیمت اند و همچنین کاربرد آنها در مقادیر کم نیز ممکن است مشکلاتی در رشد و نمو گیاهان (گیاه سوزی) به وجود بیاورد، هنگام استفاده از آنها میتوانید با کارشناسان فنی اگری راز مشورت کنید.بر روی محصولات پیشنهادی کلیک کنید?اکتیو روت - آلگا روتجمع بندیهورمون‌های گیاهی تنظیم‌کننده‌های رشد هستند که به‌طور طبیعی توسط گیاه تولیدشده و یا به‌صورت مصنوعی برای کنترل برخی از فرآیندهای فیزیولوژیکی ساخته می‌شوند. در حال حاضر در دنیا پنج گروه مختلف از تنظیم‌کننده‌های گیاهی شناخته‌شده که کاربردهای فراوانی در کشاورزی و باغبانی دارند.با ما همراه باشیدبا ارائه برترین مقالات و مطالب روز کشاورزی توسط کارشناسان فنیبرای مشاوره آنلاین کلیک کنید