خلاصه ای از مطالب کتاب «انسان خردمند»(بخش ۱)

نویسنده کتاب : یووال نوح هراریمترجم : نیک گرگینانتشارات : نشر نو درباره کتاب : این کتاب با استفاده از سفر در تاریخ به بیان چگونگی تحول انسان از حدود 2.5 میلیون سال پیش تا الان می‌پردازد. این کتاب از چهار منظر مختلف که باعث پیشرفت و تمدن انسان شد می‌نگرد. به همین دلیل کتاب را به چهار بخش «انقلاب شناختی» ، «انقلاب کشاورزی» ، «وحدت بشر» و «انقلاب علمی» تقسیم می‌کنیم و در فصول مختلف به آنها می‌پردازیم... بخش اول : انقلاب شناختی فصل اول: موجود بی‌اهمیت ‌‌خلاصه فصل: در ابتدا کتاب به شروع جهان هستی به وسیله انفجار بزرگ(big bang) اشاره می‌کند. پس از انفجار بزرگ انواع سیارات، عناصر، جانداران و ... به وجود آمدند. سیاره زمین هم حدود چهار و نیم میلیارد سال پیش شکل گرفت. انسان‌های تکامل یافته نیز اولین بار در آفریقا به وجود آمدند. این انسان شباهت‌های زیادی به انسان‌های امروزی داشتند.انسان‌های امروزی یا به قولی «خردمند» از همان ابتدا در حال پنهان کردن خانواده خویش بودند. برای مثال آنها ترجیه می‌دادند که خود را از دیگر جانداران و حتی پدر و مادر خود جدا کنند. نکته مهمی که وجود دارد و ما باید هرطور باشد آن را بپذیریم؛ «ما از خانواده بزرگ میمون‌ها هستیم.» از این گروه میمون‌ها، شامپانزه‌ها به ما نزدیک ترند. یکی از رازهای مهمی که وجود دارد این است که به جر انسان‌های خردمند انسان‌های دیگری هم روی زمین زندگی می‌کردند. اولین انسان‌ها از میمونی قدیمی‌تر به نام اوسترالوپیتکوس در شرق آفریقا به وجود آمدند. سپس زادگاه خود را ترک کردند و به مناطقی از آسیا و اروپا قدم گذاشتند. به همین دلیل روند تکاملشان متفاوت بوده است. انسان‌های اروپایی و آسیایی به هومو نئاندرتالنسیس و انسان‌های اوراسیایی به هومو‌ارکتوس تبدیل شدند. در این حال گونه خود ما نیز با نام هومو ساپی‌ینس در آفریقا در حال تکامل بود.‌این فکر که انسان‌ها به ترتیب از میمون به نئاندرتال و سپس به هومو ستپی‌ینس تکامل پیدا کردند تصوری اشتباه است؛ این گونه‌ها همه در یک زمان در مناطق مختلفی از کره زمین زندگی می‌کردند. اما چرا از این همه گونه مختلف فقط گونه ما مانده است سوال مهمی است!نمونه‌ای از نئاندرتال‌ها این گونه‌های انسانی علی‌رغم تفاوت‌هایشان یک شباهت مهم هم داشتند و آن اندازه مغزشان بود. اندازه مغز انسان‌ها بسیار بزرگتر از پستانداران دیگر بود و به طور میانگین حجم مغز هر انسان خردمند بین ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ سانتی‌متر مکعب بود. مغز بزرگ انسان نیازمند قدر بدنی بسیار نیز بود که انسان ها بهای آن را به دو صورت می‌پرداختند: اولی با صرف وقت بیشتر برای پیداکردن غذا و دیگری با تحلیل رفتن عضلاتشان. اما امروزه همین مغز بزرگ ما به ما کمک می‌کند از دیگر شامپانزه‌ها و میمون‌ها پیشی بگیریم.یکی دیگر از ویژگی‌های انسان راه رفتنش روی دو پا است. در این حالت انسان دو دست آزاد دارد که می‌تواند به کمک آن بسیاری از کار ها را که اگر چهار دست و پا می‌رفتند نمی‌توانستند انجام دهند، انجام دهند. یکی از معایب راه رفتن روی دو پا این بود که باید جمجه را که بسیار سنگین است را حمل کند. زنان نیز در زمان زایمان مجبور می‌شدند فرزندانشان را نورس به دنیا آورند زیرا تحمل سنگینی آن را نداشتند.این اتفاق باعث شد که زنان باردار به تنهایی نتوانند زندگی کنند و غذای خود را تولید کنند و این باعث توانایی‌های اجتماعی بسیاری شد. یکی از مرسوم ترین کاربردهای ابزارهای سنگی که انسان‌ها در آن زمان می‌ساختند، شکستن استخوان به منظور استفاده از مغز استخوان بوده است.به این دلیل مغز استخوان را انتخاب می‌کردند؛ چونحیوانات قوی‌تر مثل شیر یا کفتار تمام قسمت‌های مختلف آن را می‌خوردند و تنها قسمتی که باقی می‌ماند استخوان بود. پس از مدتی انسان‌های خردمند به صورت گروهی حمله کرده و خود را از مرکز هرم زنجیره غذایی به راس رساندند. همین باعث تغییرات زیادی در طبیعت شد که موازنه را در طبیعت برقرار سازد. پس بیشتر حیوانات تغییرات زیادی برای بهبود عملکرد شکار و دفاع از خود کردند. انسان‌ها از ۸۰۰ هزار سال پیش آتش را کشف کرده و از آن استفاده می‌کردند. آن‌ها از آتش به عنوان یک منبع نور و یا یک سلاح کشنده استفاده می‌کردند. بهترین بهره‌ای که آن‌ها از آتش بردند، پختن غذا بود. طبخ و پختن غذا باعث می‌شد که غذا سریع‌تر هضم شود و انواع میکروب‌های موجود در آن نیز از بین بروند. برای مثال شامپانزه‌ها که مدت زمان ۵ ساعت را برای جویدن غذای خام صرف می‌کردند انسان‌ها همین کار را در یک ساعت انجام می‌ادند. برخی از محققان معتقدند که پختن غذا باعث کوتاه شدن مجرای گوارشی انسان و از طرفی رشد مغز شده است. این اتفاق راه را برای بزرگ شدن مغز انسان‌های خردمند و نئاندرتال‌ها باز کرد. این مهار آتش باعث شد که انسان بر نیرویی بالقوه نامحدود غلبه کند و خود را از حیوانات دیگر جدا سازد و قدرت زیادی کسب کند. انسان‌ها با وجود آتش هنوز بسیار کم اهمیت بودند. برای مثال همین انسان خردمند در نقطه‌ای کوچک در گوشه‌ای از آفریقا زندگی می‌کرد. محققان بر این باورند که انسان‌های خردمند حدود ۷۰ هزار سال پیش از شرق آفریقا به شبه جزیره عربستان و از آنجا کل اوراسیا را فتح کردند. حال سوال اصلی این است که چه بر سر انسان‌های دیگری که در اوراسیا زندگی می‌کردند افتاده است. اینجا دو نظریه وجود دارد. نظریه اول «آمیزش» خوانده می‌شود. این نظریه می‌گوید که مهاجران آفریقایی با بقیه انسان‌های موجود جفت‌گیری کرده‌اند. بر اساس این نظریه وقتی انسان خردمند به نئاندرتال‌ها رسیدند، با آن‌ها آمیزش کردند و با هم ادغام شدند. نظریه دوم به نظریه «جایگزینی» معروف است. این نظریه اشاره به ناسازگاری بین این گونه‌ها و نسل‌کشی اشاره دارد. بر اساس این نظریه اگر یک نئاندرتال مذکر عاشق یک انسان خردمند مونث می‌شد، نمی‌توانستند فرزندانی زایا به دنیا آورند. بر طبق این نظریه انسان‌ها خردمند تمام نئاندرتال‌ها را از بین بردند و الان همه ما از ژن انسان‌های خردمند هستیم. در دهه‌های اخیر نظریه «جایگزینی» متداول بود زیرا مدارک موجود این نظریه بیشتر بوده است. یکی از دلایلی که درباره این نسل‌کشی مطرح است، کمبود مواد و منابع غذایی است. انسان‌های خردمند که تازه به آنجا رسیده بودند، از همان غذا‌هایی استفاده می‌کردند که نئاندرتال‌ها استفاده می‌کردند. پس مواد غذایی کاهش یافت و انسان‌ها به مدد توانایی‌هایی که کسب کرده بودند توانستند نئاندرتال‌ها را از بین ببرند. پایان فصل ۱