خواب هایم...

اخیراً خواب دیدم دارم کتاب های سالِ آخرِ دبیرستان، رشتۀ ادبیاتِ فارسی را می خوانم... تا امتحان دهم... کاری که قبلاً هیچ وقت نکرده ام... یعنی در حقیقت می خواستم و نشد...یادم هست سالِ آخرِ دبیرستان که بودم... یا همان پیش دانشگاهی که زمانِ ما بود... یک دفعه تصمیم گرفتم تغییرِ رشته دهم... و بروم ادبیات بخوانم و دیپلمِ ادبیات و علومِ انسانیِ آن زمان را بگیرم... و دانشگاه هم... مثلاً بروم همان را دنبال کنم...همان سال هایی بود که تازه آشفته و شاعر شده بودم... و خیال می کردم "جویندۀ راه حق" هستم!...یک سال قبلِ کنکورِ مرگ آفرینِ وحشتناک!...یادم هست که البته دلائلی هم_ به جز وحشت از درس های محاسباتی و اینها_ داشتم...یک درس در همان کتابِ ادبیاتِ رشتۀ خودمان_ همان رشتۀ علومِ تجربیِ کذا و کذا_ خوانده بودم که... تقریباً دیوانه ام کرده بود... همان حکایتِ "ابراهیمِ ادهم" و "فُضَیلِ عیاض"... از تذکره الاولیای عطّار... دو حکایتِ کوتاهی که مثلِ یک روان گردانِ قوی و خطرناک، حال ام را عوض کرده بود...طوری که اصلاً آرام و قرار نداشتم سرِ کلاس ها......کلِّ ماجرا همین بود... البته به علاوۀ کتابِ "سرگشتۀ راهِ حق"ِ کازانتزاکیس [1].. که داشتم می خواندمش... و نه این که فقط بخوانم... زندگی اش می کردم!...و آخرین قطرۀ ظرفیتِ کاسۀ صبوری ام... این که برای نخستین بار، روی پُلِ چوبی، برخورده بودم به تو... حریف!و همۀ کاغذهای نقاشیِ لای کتابِ فیزیک ام... و عقل و هوش و دلم را بر باد داده بودم...اما دو حکایت این ها بود...ادهم:و او پادشاه بلخ بود. ابتدای حال او آن بود در وقت پادشاهی، که عالَمی زيرِ فرمان داشت. و چهل سپر زرين، در پيش و چهل گرزِ زرين در پس او مي بردند. يک شب بر تخت خفته بود. نيم شب سقفِ خانه بجنبيد، چنان که کسی بر بام بود. گفت: «کيست؟». گفت: «آشنايم. شتر گم کرده ام ». گفت: «ای نادان! شتر بر بام می جويی؟ شتر بر بام چگونه باشد؟». گفت: «ای غافل! تو خدای را بر تخت زرين و در جامه اطلس می جويی؟...فضیل:...تا شبی کاروانی می گذشت. در ميانِ کاروان يکی اين آيت مي خواند: الم يأن لِلَّذينِ آمَنوا، ان تَخشَع قُلوبَهم بِذِکرِ الله؟ - آيا وقت آن نيامد که دلِ خفتۀ شما بيدار گردد؟- چون تيری بود که بر دل فضيل آمد. گفت: «آمد!آمد! و نيز از وقت گذشت »....در هر حال...تصمیم گرفته بودم اوّلِ کار که... همه چیز را رها کنم و آواره شوم... به خصوص که بانگِ جرسی هم می آمد...بعد به اصرارِ آمیخته به قربان و صدقه و ناله و نفرین خانمجانم، از فرار منصرف شده بودم... و تنها راهِ چاره را، همان تغییرِ رشتۀ تحصیلی در دقیقۀ نود... و خواندنِ ادبیاتِ فارسی دیده بودم... تا حداقلّ با قدری تأخیر هم که شده، حقیقت را پیدا کنم...!راستش را بخواهی از همان سال بود که فقط همین یک آرزو را داشتم _یعنی در عمل، دو آرزو که هر دو با هم تقریباً هم جهت و هم رنگ بود...و اگر کسی از من می پرسید که چه می خواهی... خیلی جنون آمیز و با صدای بلند اعتراف می کردم... که ...فقط بدانم حقیقت چیست؟و در دلم هم آهسته این جمله را می گفتم که... یکبارِ دیگر او را ببینم...!... یعنی تو را...آخر می دانی؟...آن موقع ها خیال می کردم حتماً بخشی از حقیقت توی این کتاب ها نوشته شده لااقل... و باقی اش هم که... در دستِ تو است...!خوب!... آخر من هم، از جمله مجانینی بودم که حکایتِ مولانا و شمس را، همان سالِ سوّمِ راهنماییِ تحصیلی، خوانده بودم و هی با خودم برای تو، زیرِ لب، زمزمه می کردم که..."زاهد بودم ترانه گویم کردی...بازیچۀ کودکانی کویم کردی"... [2]شعرهای دیگری هم می خواندم به خیالِ تو..."چه بودی ار دلِ آن ماه مهربان بودی"... [3]..."ای گرانجان خوار دیدستی مرا...زانکه بس ارزان خریدستی مرا"... [4]و مدام... و انگار نه انگار که طفلی شانزده ساله ای بیش نیستم، به خودم می گفتم..."دیدی دلا که آخر پیری و زهد و علم...با من چه کرد"... [5]و از دل مدام شکایت می کردم که ای دیوانه!...آخر کار دستِ منِ فاضل و دانشمندِ زاهد دادی و عاشق شدی؟!!؟...گفتم به تو که... دیوانه بودم!...آخر از کسی که در چهارسالگی آرزو دارد سگِ پلیس باشد، توقع می رود در شانزده سالگی چه احوالاتی داشته باشد؟!...ولی البته بعدتر... خیلی زود اتفاقاتی افتاد...واقعاً خیلی زود... یعنی درست وقتی چشمم افتاد به آن کتاب های قطورِ "عروض" و "آمار" و "دستورِ زبانِ فارسی" و "عربی" و... از این خیالات هم منصرف شدم...در حقیقت، کتاب های ادبیات، آخرین راهِ حلِّ عملگرایانه و تنها امیدی بود که داشتم و... می خواستم نجاتم دهد... و نداد...الان چه شده که باز خوابِ همان کتاب هایی را می بینم که راهِ نجات و رستگاری ام در آن نبود...یعنی باز دارم راهِ بیهوده ای را انتخاب می کنم به سودای رستگاری؟...احتمالاً...!...نکند طریقِ گمراهیِ پوچ ام اینک، نوشتنِ همین قصّه ها و شعر ها برای تو باشد؟!... نکند این باشد که باز ابلهانه دارم به خود اجازه می دهم وابسته شوم به امری... چیزی... کسی...نمی دانم... ولی خوابی دیگر هم می بینم آخر!...این که پیاده راه می روم و گم می شوم...من اغلب همیشه خیلی پیاده را می رفتم و می روم... و در بیداری و عالمِ واقع، خیلی کم پیش آمده که گم شده باشم تا به حال...ولی دیشب برای چندمین بار در خواب، گُم شدم...مابینِ مسیرِ خانه... توی خیابانِ عبّاس آباد...و دنبالِ اتوبوسی می گشتم که برساندم به خیابانِ ولی عصر... و از پیرمردِ عجیبی راه را پرسیدم و بعد او تدریجاً تبدیل شد به پیرزنی عجیب...بعد هم هی بیدار می شوم و یادم می آید که نیستی... و ...یعنی می شود بیایی؟... تاحداقل خواب هایم را تعبیر کنی؟ حریف؟!..[1] نویسنده، شاعر و خبرنگارِ یونانی[2]زاهد بودم، ترانه گویم کردی/// سرحلقۀ بزم و باده جویم کردیسجاده نشین باوقاری بودم/// بازیچۀ کودکانِ کـویم کردی (ابوسعید ابوالخیر؟)[3]چه بودی ار دل آن ماه مهربان بودی/// که حال ما نه چنین بودی ار چنان بودی (حافظ)[4] مولانا[5]دیدی دلا که آخر پیری و زهد و علم/// با من چه کرد دیده معشوقه باز من (حافظ)