دستکش صورتی

ایوان چهارم/ پاییز 98/ ناداستان/ ترجمه ناداستان/ نیلوفر کریمی ورودی 95 مهندسی و علم مواد و متینه محمودی ورودی 95 مهندسی عمران دانشگاه صنعتی شریف«متن زیر نوشته فاتیما فرهین میرزا، در ژوئن 2019 در مجلۀ ادبی گرانتا چاپ شده است.» اولین باری که دستکش‌های بوکس صورتی رنگ را در قفسۀ اسپورتس آتوریتی1 دیدم فقط یک دختربچه بودم. یک فصل دیگر از فوتبال، یک سایز جدید کفش. من یازده ساله، سیزده ساله و پانزده ساله بودم، وقتی منتظر برادرانم که انبوهی از کفش‌های ورزشی را امتحان می‌کردند و در راهرو راه می‌رفتند تا ببینند کدام اندازه‌شان است می‌ماندم. خریدهایم را دودستی می‌چسبیدم: شلوار دو سایز بزرگ‌تری که مادرم همیشه بعد از رد گزینۀ من به ‌جای آن انتخاب می‌کرد تا نشان دهد بدنم را هم به اندازۀ خودم به رسمیت می‌شناسد. در پایان خریدهای بازگشت به مدرسه مأیوس و ناامید، از فاصلۀ به شدت در حال رشد میان‌مان آگاه می‌شدم؛ برادرانم می‌توانستند تا جایی که قیمت آن مناسب باشد هرچیزی که می‌خواهند انتخاب کنند، و مادرم که به نظر چیزی در من حس کرده بود جلویم را می‌گرفت؛ و هرسال درحالی‌که پسرها هرچیزی را پرو می‌کردند، من تمام توجه‌ام به دستکش‌های بوکس صورتی رنگ بود و درخواست می‌کردم که آن‌‌ها را داشته باشم.سادگی اندیشه‌ام را به خاطر دارم: « رنگ دستکش‌ها نشانۀ قطعی از اینست که دخترانی وجود داشته‌اند که کاری بیشتر از تماشای کفش پوشیدن پسرها کرده‌اند.»مادرم درجواب درخواست من می‌پرسید:« می‌خواهی با آن‌ها چه‌کار کنی؟» ما با کفش‌های ورزشی جدید بیرون می‌آمدیم و من آخرین نگاه را به دستکش‌ها در همان قفسه‌ای که همیشه بودند می‌انداختم.من تنها دختر و بزرگ‌ترین فرزند در خانواده‌ام هستم. اولین دوستانم بچه‌های فامیل بودند و تابستان‌ها من بازی فوتبال پسران فامیل‌هایمان را تماشا می‌کردم. چیزی که همیشه می‌خواستم این بود که جزوی از آن‌ها باشم. اگر به منِ ده ساله حق انتخاب می‌دادند که پسر باشم بی معطلی قبول می‌کردم. همیشه به چیزی فکر می‌کردم که در آن افتخار زیادی باشد. البته الان ناراحتم می‌کند، این که می‌خواستم شبیه پسری برای پدرم باشم.وقتی هنوز بدن یک نوجوان را داشتم مدتی با پسرها بازی می‌کردم. حتی وقتی کوچک‌تر بودم هم از آن‌ها عقب می‌افتادم. از توپ می‌ترسیدم و احتمالاً پسرهای بزرگ‌تر فامیل متوجه می‌شدند و موقع پاس دادن به من احتیاط می‌کردند. برای مدت کوتاهی توپ را میان پاهایم حس می‌کردم، از دویدن با آن هیجان‌زده می‌شدم و بعد تلوتلو می‌خوردم، توپ را از من می‌دزدیدند اما من هم‌چنان از هیجان می‌لرزیدم.اما وقتی بزرگ‌تر شدم و مدت بیشتری را حجاب داشتم پیوستن به آن‌ها دیگر برایم مناسب نبود. اگرچه که دلم نمی‌خواست این حدود آداب و رسوم را رعایت کنم، می‌خواستم آن مرزها را تا جایی بگسترانم که من هم مثل پسرها از نفس بیفتم. این فکر اشتباه به سرم افتاد که من تنها دختر خانواده هستم که این آرزوها را دارم. بنابراین جایگاهم را کنار خواهرانم در کنارۀ زمین فوتبال فرض می‌کردم. ما آواز می‌خواندیم و من پر سروصداترین تشویق‌کننده بودم. ما آنها را تشویق می‌کردیم، پسرها را، پسرهایمان را که از این سوی زمین به آن سو می‌دویدند.در کلاس ورزش، سالن بسکتبال یا زمین فوتبال برای من بودند تا فتحشان کنم و هیچ کس آنجا نبود که مرا متوقف کند، من بدبخت بودم. آن کلاس، کلاسی بود که بیش از همه از آن وحشت داشتم. در حالی‌که همکلاسی‌هایم با لباس‌های بسکتبال یکسان از رختکن بیرون می‌آمدند، من خجالت‌زده با یک شلوار ورزشی کیسه‌ای و لباس بزرگ‌تر از سایز خودم پدیدار می‌شدم. با این که در خانه گستاخ بودم در مدرسه بسیار خجالتی بودم، همیشه حواسم بود که من تنها دختر کلاس هستم که حجاب دارم و حتی بعضی سال‌ها تنها دختر کل مدرسه. بدون این که فکرکنم به سنجاق کردن روسری‌ام و این‌که با اجازۀ من موهایم بیرون می‌آمدند افتخار می‌کردم. اما در کلاس ورزش که تأکید روی بدن بود، خودم را جمع می‌کردم، به انتخاب خودم گوشه‌ها می‌ایستادم، زمان زیادی را صرف رفتن به آب‌خوری می‌کردم و خودم را نسبت به بازی ها بی‌علاقه نشان می‌دادم.اکنون آن خجالت‌ها مرا متأسف می‌کند. چرا به آن چیزی که بودم افتخار نمی‌کردم؟ چرا اعتماد به نفس بیشتری نداشتم؟ چرا تمام پول های تولدم را نگه می‌داشتم تا از ابرکرومبی2 خرید کنم؟ برندی که تمرکز آن روی عکس بود و به خاطر همین اصلا شبیه زندگی من نبود، همان‌هایی که من دقیقا از آن‌ها محروم بودم. ( در هفده سالگی زمانی که فهمیدم سامانتا الاف، یک خانم محجبه، برای کار در مغازه‌های ابرکرومبی درخواست داده و به او گفته شده که روسری‌اش با سیاست‌های شرکت مغایرت دارد احساس خیانت می‌کردم.)غیرممکن بود که بفهمم شبیه چه کسی خواهم شد؛ بزرگ می‌شدم و زن‌هایی را شبیه خودم در تلوزیون می‌دیدم؛ اما هیچ کدام از آن زن‌های مسلمان که در برنامه‌های تلوزیونی می‌دیدم یا در کتاب‌ها می‌خواندم نوجوان نبودند. هیچ موزیسین محجبه، گویندۀ خبر محجبه، قهرمان ورزشی محجبه، بازیگر محجبه‌ای وجود نداشت. ما هیچ کجا نبودیم. هیچ الگویی وجود نداشت که بتوانم خودم را به جای او تصور کنم. من در جهان بودم، مشارکت بقیه را در آن می‌دیدم، اما احساس می‌کردم این دنیا به من تعلق ندارد و از وجود دختری مثل من آگاه نیست.ما آن‌جور که بقیه با ما رفتار می‌کردند با بقیه رفتار می‌کردیم: یک خانمی در دنیای من وجود داشت که به من آموخته بود بالاترین ارزش یک زن‌ فروتنی اوست. قدرت مرد بیرونی است و با کارهایی که انجام می‌دهد سنجیده می‌شود، درحالی‌که قدرت زن در درون اوست، با آن‌چه تحمل می‌کند سنجیده می‌شود و با صبری که از خود در شرایط سخت و طاقت‌فرسا نشان می‌دهد اثبات می‌شود.این نظریه، من و دخترهای فامیل را هل می‌داد تا این شرایط را به عنوان واقعیت غیرقابل اجتناب قبول کنیم. خاله‌ام بود که بعد از مهمانی‌های خانوادگی ما را به سمت اسفنج کفی و خشک کردن حوله‌ها فرستاد در حالی‌که دایی‌ها و عموهایم منتظر چای بودند و پسرهایشان بدون هیچ سوال و سرزنشی به ملاقات دوستان‌شان می‎روند یا در زیر نور ماه در پارک بسکتبال بازی می‌کنند یا وسط شب با کمی بوی سیگار به خانه‌شان برگردند.یک حس همدردی ای میان من و دخترهای فامیل بود. ما راحتی زندگی برادرانمان را مسخره می‌کردیم و برایشان چشم‌غره می‌رفتیم. چرا ما نمی‌توانیم برویم؟ بعضی اوقات این را می‌پرسیدیم. چرا آن‌ها مجبور نیستند حتی یک‌بار تمیز کاری کنند؟ اما دوباره آن‌چیزی را می‌شنیدیم که قبلا یاد گرفته بودیم: دنیا برای ما جای امنی نیست، ما می‌توانیم هرکاری که می‌خواهیم را وقتی ازدواج کردیم و مسئولیت‌مان با شوهرمان بود انجام دهیم.وقتی دبیرستانی بودم، برای رفتن به پیاده‌روی فقط حق داشتم تا تابلوی ایست سر خیابان بروم. گاهی برای وقت کشی تا تعداد یکسانی خانه از بالا و پایین را راه می‌رفتم. یکبار یک مأمور از من خواست تا یک عکس را در محله بچرخانم، و وقتی به من گفته شد تا برادر کوچکم را هم همراهم ببرم، بسیار خشمگین شدم. من هفده ساله بودم و او سیزده ساله. چه چیزی بدن او را مقاوم‌تر از من می‌کرد؟به ما یاد داده شده بود در هر جای تاریک و روشنی از تجاوز بترسیم؛ یاد داده شده بود که تجاوز در پشت تابلوی ایست کمین کرده است و یا هر زمان که از خانواده‌هایمان دور شویم. افسوس. ما خیلی قبل‌تر از این‌ که چیزی از رابطۀ جنسی، از رضایت، از لذت بدانیم از آن می‎ترسیدیم. بدن‌های ما هم‌زمان هم بسیار قوی بود هم می‌توانست ما را به خطر بیندازد و هم به طرز گیج‌کننده‌ای شکننده؛ ما نمی‌توانستیم از بدن‌هایمان در مقابل خطری که آن‌ها را تهدید می‌کرد محافظت کنیم.این راهی بود که همیشه وجود داشت و هیچ جای اعتراضی نمی‌گذاشت. بنابراین من ظرف می‌شستم. من سینی چای را حمل می‌کردم. من به عنوان تنبل‌ترین بچۀ فامیل معروف بودم، به خاطر آن متلک می‌شنیدم اما برایم اهمیتی نداشت. تا تابلوی ایست راه می‌رفتم و گوشه‌ای با دفترم می‌نشستم. تنهایی چیکن 3 بازی می‌کردم، مراقب هر صدای پای نزدیک شونده بودم، حواسم به هر ماشینی که به آهستگی رانده می‌شد بود، منتظر بودم تا یک نفر دوبار رد شود و کنجکاو بودم که چگونه آموخته‌هایم دربارۀ دنیا تحقق می‌یابد.وقتی پانزده ساله بودم پسرخاله‌ام «خیام» مشت زدن را به من یاد داد. شستم را چگونه نگه دارم که در امان باشد و موقع فرود دستم، مشتم قفل بماند. او یکی از پسرهایی بود که در بازی توپ را به من پاس می‌داد. شاید این اعلام هم‌دردی بی‌صدای او بود -که دلم می‌خواست همۀ پسرهای دنیا نسبت به من داشتند- که باعث شده بود مشت زدن را به من بیاموزد. او می‌گفت: «دستاتو این‌طوری ببر بالا، گارد صورتتو نگه دار.» من بسیار جدی همه را انجام می‌دادم و او می‌خندید. او کف دست‌هایش را بالا نگه می‌داشت تا من مشت زدن را تمرین کنم. او به بازویش اشاره ‌کرد و رد مشت‌هایم را نشانم ‌داد. فقط کافی بود یک نفر همین‌ها را بگوید: بدنت را این‌طوری نگه‌دار، پاهایت را این‌طوری بگذار... تا من بدنم را حس کنم و آن را دوست داشته باشم و راجع‌به آن اطلاعات کسب کنم نه این‌که به آن بی توجه باشم. نفس عمیقی کشیدم تا دست‌هایم را آزاد کنم اما به جای آن دوباره با تمام قدرت به حرکت ادامه دادم، انگار که باید چیزی را ثابت می‌کردم، انگار این تنها شانس من برای انجام دادن آن بود، از شدت ضربه‌هایم تکان تکان می‌خورد که تمام کردم. برای لحظاتی هردو مکث کردیم. او گفت:« آسیب دیدم» و به سرعت اضافه کرد: « مشت‌هات استخونین.» من هم غافلگیر شدم: نه از آسیب زدنم و نه از لذت بردنم از آن، از این‌که چطور وقتی از درد می‌لرزید قدرت خودم را حس کردم. برای سال‌ها یادآوری این آموزش برایم غرورآفرین بود: من بلدم چطور مشت بزنم که شستم آسیب نبیند.بعدها وقتی بیست ‌و چهار ساله شدم یک جفت دستکش بوکس صورتی خریدم. اولین‌بار که آن‌ها را پوشیدم نمی‌دانستم چطور ضربه بزنم یا گارد بگیرم، چیزی راجع به بستن مچ و انگشتان نمی‌دانستم، نمی‌دانستم چطور سرعت و شدت ضرباتم را کنترل کنم، فقط کیسه بوکس را می‌دیدم؛ و با تمام قدرت و سرعت و بدون کنترل انرژی‌ام ضربه می‌زدم. می‌خواستم تا حد ممکن خسته شوم. خودم را نمی‌شناختم ولی داشتم به خودم می‌رسیدم، احساس می‌کردم واقعا زنده‌ام، وقتی که از نفس می‌افتادم و عرق می‌کردم، وقتی از شعف مست می‌شدم، وقتی آن‌قدر درد داشتم که نمی‌توانستم ادامه دهم و دستکش‌هایم را درمی‌آوردم و مچ‌های خون آلودم را پاک می‌کردم.بحث‌های دوران کودکی با برادرهایم گاهی به دعواهای فیزیکی کشیده می‌شد. مشت می‌زدیم تا به نتیجۀ بحث برسیم! از همان اول جایزۀ برنده را هم مشخص می‌کردیم. می‌توانست یک بستنی باشد، یا انتخابِ برنامۀ کودکِ صبحِ روزِ تعطیل! مادرم می‌گفت:« مراقب باش، به زودی آن‌ها قوی‌تر از تو می‌شوند و تو هیچ‌وقت برنده نخواهی‌شد.»من این حرف را باور نمی‌کردم و نمی‌خواستم بدنم مانع تمرین کردن و برنده شدن من بشود. با دعوا کردن می‌توانستم خواسته‌هایم را بگویم، و بگویم که من هم کسی هستم. اما یک روز مادرم یک ضربۀ غیر منتظره به بازویم زد. کاملاً سست شدم و هیچ حرکتی نکردم، فقط شجاعانه نگاه کردم. حتی با منطق کودکانه هم نکته واضح بود: اگر قدرت بدنی برتر باشد، دختر بودن یعنی شکست در برابر خواسته‌‌ها و هوس‌های دیگران.در نه سالگی، وقتی کلاس سوم بودم، به تصمیم خودم محجبه شدم. در آن سن به اندازۀ کافی می‌فهمیدم که از خدا زاده شده‌ام و حجاب به نوعی بیانِ ایمان به اوست. اما گاهی هم فکر می‌کردم که به خاطر زنان دیگر جامعه این کار را می‌کنم، که به آن‌ها بگویم کنارشان هستم، به آن‌ها تعلق دارم و تا پایان با آن‌ها خواهم بود. اولین روزی که حجاب به سر کردم، مادرم به مدرسه آمد که دلیلش را به هم‌کلاسی‌هایم توضیح بدهد. در جمع بچه‌های نه ساله از کلمات نسبتاً سنگینی مثل جذابیّت، امیال، جلب توجهات به ذهن به جای بدن، و... استفاده کرد. حتی خودم هم نمی‌فهمیدم؛ امیال اصلا چیست؟ خیلی کوچک بودم که بفهمم. اما حتی آن‌موقع هم می‌فهمیدم که باید مراقب بروز کردنشان باشم. بعد از این‌که مادرم رفت، از دوستم پرسیدم که حرف‌های او را فهمید یا نه. گفت :« تقریباً فهمیدم، یعنی شخصیت درونی آدم مهم‌تر است.» بدن چیزی‌ست که احساس «من بودن» از آن شروع می‌شود. هر کسی باید نسبت به بدنش احساس مالکیت داشته باشد تا خود را بشناسد، تا احساسات خودش مانند ترس، گرسنگی، امیال و... را درک کند. تنها در این صورت است که می‌توان رابطه‌ای برای علت وجود بدن پیدا کرد، چیزی فراتر از آن‌چه دیگران می‌گویند، که وجود دارد فقط برای این‌که وجود داشته باشد، که وجود خودش را تجربه کند.حدوداً تا 22 سالگی حجاب می‌پوشیدم و در آن زمان تصمیم گرفتم که آن را کنار بگذارم. قبل از 25 سالگی برای اولین بار تصویر زنان محجبه را در تلویزیون و تبلیغات مختلف دیدم. برای اولین بار دیدم که تصویر جلد یک مجله دختری با حجاب است، دیدم اولین دختر محجبه مدال برنز المپیک را برنده می‌شود و به صدای یک خوانندۀ رپ محجبه گوش دادم.هر بار موجی از غرور در من ایجاد می‌شد و احساساتی می‌شدم هر چند که علت آن را نمی‌فهمیدم و به نحوی خجالت‌زده‌ام می‌کرد. در ذهنم صدای خودم یا صدایی از دختری که قبلاَ بودم از من می‌پرسید که کجا بوده‌ام؟ آیا احساس می‌کردم که در امنیت و اطمینان هستم؟ آیا ورزش‌کاران و خوانندگانی بوده‌اند که با حجاب بزرگ شده باشند؟ آیا رسیدن به آیندۀ دل‌خواهم را آسان‌تر می‌کرد؟ یا این‌که هیچ‌وقت نباید حجاب را رها می‌کردم؟ شاید مدتی بیش‌تر آن فرد قبلی می‌ماندم، شاید هم برای همیشه همان «او» می‌ماندم، قبل از این‌که کسی باشم که الان هستم، کسی که نمی‌تواند تصمیمی که در گذشته گرفته را تغییر بدهد، و اتفاقاً اکثر اوقات هم این را نمی‌خواهد.یک سال بعد از این‌که به بروکلین نقل مکان کردم، برادرهایم به دیدارم آمدند. دلپذیرترین روز‌ها بعد از چندین ماه بود. با هم به گردش رفتیم و وقتی که به یک زمین فوتبال رسیدیم، به سمتش دویدند. سریع وارد بازی شدند؛ علی دروازه‌بان بود و مهدی داشت بین افراد غریبه یارکشی می‌کرد.کیف و سویی‌شرت سبزم را روی چمن رها کردم و موهایم را جمع کردم. وقتی وارد زمین شدم تا من هم بازی کنم، نه خودم و نه برادرهایم هیچ‌کدام تعجب نکردیم. برای لحظه‌ای فکر کردم که چقدر نسبت به گذشته تغییر کرده‌ایم، و در کودکی چقدر مرز کارهایی که برای من مناسب نبود، آشکار بود. اما امروز در کنار غریبه‌ها می‌دویم و هیچ فکر خاصی دربارۀ این کار نمی‌کنیم. بدن مهدی زیبا حرکت می‌کرد، به خاطر تجربه‌های ورزشی که در کودکی کسب کرده بود. من به او افتخار می‌کردم که چطور پا به‌ پای بقیه بازی می‌کرد و چطور سبک خاص خودش را داشت؛ هر چند که حسادت هم می‌کردم. حسادت به دلیل تفاوت در مهارتمان نبود، بلکه به خاطر این بود که او بدون تلاش زیاد به قدری خوب بازی می‌کرد که انگار زبانی‌ست که یاد گرفته با آن صحبت کند؛ زبانی که در کودکی یاد گرفته‌ بود و زبانی که من می‌ترسیدم برای یادگرفتنش دیر کرده‌ باشم.هر‌ بار که توپ بلند به آسمان پرتاب می شد، قوس بزرگش را با چشمم تعقیب می‌کردم، با سرعت می‌دویدم، آماده حرکت می‌شدم، ولی با وجود همۀ این تلاش ها، خوب بازی نمی‌کردم. اما برادرهای کوچک‌ترم توپ را به سمت من پرتاب می‌کردند، تا در بازی کمک کرده باشم. آن‌ها را به خاطر همین چیزها خیلی دوست داشتم.نمی‌دانستند که چه خروش و حرصی هنگام بازی درونم هست. احتمالاً نمی‌دانستند که احساس یک دختر نسبت به این‌که متفاوت از آن‌ها به دنیا آمده، این‌که بدن پسر‌ها قدرت خود را دارد و این‌که همیشه باید از دور آن‌ها را تشویق کند چیست. اما مهربانی برادرهایم نشان می‌داد که ناآگاهانه از این تفاوت‌ها آگاهی دارند.امسال بوکس تمرین می‌کنم. هر بار که به سالن ورزش می‌روم، احساس می‌کنم که سعی دارم قولی که در گذشته به خودم داده‌ام را به سرانجام برسانم. خیلی به تمرین بوکسم علاقه دارم، به این‌که مچ دست و پایم را ببندم و به کبودی‌هایم وقتی که این کار را فراموش می‌کنم! به این‌که از مربی‌ها سوال بپرسم، به این‌که کل بدنم را روی یک حرکت متمرکز کنم، به ارتباط بین پرتاب کردن مشت و بالا آوردن پا، به تنفس درست بین حرکات، به همۀ این‌ها عشق می‌ورزم. وقتی که یک حرکت جدید یاد می‌گیرم و آن را تا کامل شدن مهارتم تمرین می‌کنم، ساعت‌ها احساس سرافرازی می‌کنم.هیچ‌کسی مرا مستقیم از ورزش کردن بازنداشت. این را الان می‌فهمم. هیچ وقت به پدر و مادرم هنگامی که برادرهایم را برای ورزش می‌بردند نگفتم من را هم ببرید، من هم دوست دارم امتحان کنم. هیچ وقت یک ورزش‌کار با حجاب ندیده بودم، اما هیچ وقت هم نگفتم که پس من همان خواهم شد.گاهی، وقتی که هنگام بوکس در حرکتی گیر می‌کنم، احساس خشمی در من برانگیخته می‌شود. مانند همان احساس خشمی‌ که وقتی می‌دیدم پسرها ورزش می‌کنند به من دست می‌داد، یا وقتی که دستکش‌های صورتی بوکس را می‌دیدم، وقتی که می‌دیدم مردها چطور در دنیا پیش می‌روند و چطور هیچ چیز جلوی آن‌ها را نمی‌گیرد. این خشم آن‌قدر قوی‌ست که انگار هنوز در همان موقعیت هستم، و هیچ‌وقت از آن خارج نشدم. من آن را نادیده نمی‌گیرم و فرو نمی‌نشانم، در عوض روی کیسه بوکس خالی‌اش می‌کنم. و هر ضربه، به من ثابت می‌کند که بدن من مال خودم است، و همین‌طور زندگی‌ام. می‌توانم هر طور که می‌خواهم ادامه‌اش بدهم و به آینده‌ای که تصور می‌کردم برسم. و این فکرها برایم سوختی می‌شود که محکم‌تر و سریع‌تر ضربه بزنم.پاورقی:1.اسپورتس آتوریتی: فروشگاه خرده‌فروشی لوازم ورزشی2. ابرکرومبی: یک شرکت آمریکایی فعال در زمینه پوشاک3. یک نوع بازی با مداد و کاغذ