سرقت حدی چیست و 14 شرط آن چیست؟

امروزه با سخت شدن شرایط زندگی و عدم وجود کار و افزایش بیکاری ، روز به روز به تعداد سارقین اضافه می‌شود. در صورت دستگیری سارق، برای پیگیری موارد سرقتی می توان به همراه وکیل کیفری به دادگاه مراجعه کرد.سرقت حدیسرقت حدی در فقه به صورت: «ربودن مخفیانه معادل ۴.۵ نخود طلای مسکوک متعلق به غیر با هتک حرز توسط شخصی بالغ و عاقل و مختار و در غیر سال قحطی که مرتکب پدرمالباخته نباشد،» تعریف گشته است. برای اجرای حد سرقت طبق ماده ۲۶۶ قانون مجازات اسلامی باید شرایطی باشد که در صورت فقدان هریک، امکان اجرای حد نیست. تنها برخی از این شرایط عبارتند از:۱-سارق باید بالغ باشد.۲-سارق به سرقت وادار نشده باشد و بداند که مال دیگری را می رباید.۳-سارق بداند که این عمل حرام است و صاحب مال ،مال را در حرز قرار داده باشد.۴-سارق در حال اضطرار سرقت نکرده باشد.۵-سرقت در سال قحطی صورت نگرفته باشد.۶-سارق مال را به قصد دزدی برداشته باشد.۷-مال مسروقه در حرز متناسب قرار گرفته باشد.۸-مال مسروقه از اموال دولتی و وقف نباشد.حد چیستهمانطور که در بالا ذکر شد ،شرایطی وجود دارد که در صورت بروز آنها ، مرتکب جرم سرقت محکوم به مجازات حد خواهد شد. اما حد چیست و منظور از جرایم حدی در قانون توسط قانونگذار چیست؟ و در چه صورت می توان به وکیل خیانت در امانت مراجعه نمود؟کلمه ی حد در لغت به معنای منع و مجازات است. ، حد در عالم حقوقی یکی از چهار مجازات اصلی در قانون مجازات اسلامی می باشد. در ماده 15 قانون مجازات اسلامی حد اینگونه تعریف شده است، "حد، مجازاتی است كه موجب، نوع، ميزان و كيفيت اجرای آن در شرع مقدس، تعيين شده است." بنابراین، با توجه به این تعریف میزان مجازات حدی، برخلاف مجازات های تعزیری است و مقدار آن با قانون تعیین نگشته است. بلکه این نوع از مجازات های در شرع بیان شده اند و قانون گذار آنها را در قانون منعکس کرده است. منشا مجازات های حدی در قانون ما قرآن کریم میباشد.از این شرایط استنباط میشود که هیچکس، حتی قاضی هم ،نمی تواند کیفیت ، نوع و میزان حدود را تغییر دهد یا مجازات حدی را کمتر کند و یا به طور کلی، مرتکب را عفو کرده و از اعمال مجازات بر وی صرف نظر نماید. چرا که هرکس در این موضع، فاقد اختیار است و حق مداخله ندارد.انواع حد در قانون مجازات اسلامی شامل اعدام، قطع عضو، شلاق، رجم، صلب و تبعید می باشد.اما قابل ذکر است که این مجازات ها تنها در صورت آگاهی فرد مرتکب به حرمت رفتار شرعی خود است. به موجب ماده 217 قانون مجازات اسلامی: "در جرايم موجب حد، مرتکب در صورتی مسئول است كه علاوه بر داشتن علم، قصد و شرايط مسئوليت كيفري، به حرمت شرعی رفتار ارتکابی نيز آگاه باشد." بنابراین اگر فرد از حرمت رفتار خود مطابق قوانین شارع اسلام بی خبر باشد ، چنین فردی مستوجب مجازات حد نخواهد بود و مسئولیتی از این نظر نخواهد داشت.شرایط سرقت حدی- شرایط چهارده گانه سرقت حدیقانونگذار در قانون مجازات اسلامی شرایط انواع سرقت را و در ماده 266 همان قانون سرقت حدی را مشخص کرده است . شرایط سرقت حدی به شرح ذیل است :1- شی مسروق شرعا مالیت داشته باشد. یعنی مالی که دزدیده می شود باید از نظر حقوقی ارزش مالی داشته باشد وگرنه سرقت حدی محسوب نمی شود .2- مال مسروق در حرز باشد. حرز یعنی مکان مناسبی که عرفا مال در آن از دستبرد محفوظ می ماند . مانند گاو صندوق3- سارق هتک حرز کند. هتک یعنی از میان برداشتن ؛ هتک حرز یعنی از بین بردن محل نگهداری مال مانند باز کردن یا شکستن قفل گاو صندوق4- سارق مال را از حرز خارج کند. یعنی بعد از هتک حرز ، خود سارق باید مال را از آن خارج کند تا سرقت حدی محسوب شود . برای مثال در صورتی که الف قفل گاوصندوقی را باز کند و ب مال را از گاو صندوق بردارد ، سرقت حدی محسوب نمی شود زیرا طبق این ماده برای شکل گرفتن سرقت حدی ، سارق خودش باید هتک حرز کند و خودش باید مال را از حرز خارج کند .5- هتک حرز و سرقت مخفیانه باشد .6- سارق پدر یا جد پدری صاحب مال نباشد .7- ارزش مال مسروق در زمان خارج کردن از حرز، معادل چهار و نیم نخود طلای مسکوک باشد .8- مال مسروق از اموال دولتی یا عمومی، وقف عام و یا وقف بر جهات عامه نباشد . یعنی سرقت حدی فقط برای اموال خصوصی است و سرقت اموال عمومی ، یک جرم متفاوت از سرقت حدی است .9- سرقت در زمان قحطی صورت نگیرد .10- صاحب مال از سارق نزد مراجع قضایی شکایت کند .11- صاحب مال قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشد .12- مال مسروق قبل از اثبات جرم به ملکیت سارق در نیاید.13- مال مسروق قبل از اثبات سرقت تحت ید مالک قرار نگیرد .14- مال مسروق ، خودش یک مالی که قبلا سرقت یا غصب شده است نباشد.تمام نکته های کلیدی سرقت حدینکات در مورد سرقت حدی بسیار است و پرداختن به تمامی آنها از چهارچوب این بحث خارج خواهد شد. چرا که بررسی ا سرقت به خودی خود امری طویل است و به درازا میکشد. اما آنچه جالب خواهد بود این است که اگر دو شخص وجود داشته باشد که اولی هتک حرز نمایند و دومی هم عمل سرقت را مرتکب شود هیچ کدام از آنها مستوجب جرم حد نخواهند بود. به این دلیل که نفر اول سرقتی انجام نداده است که موجب حد قرار گیرد و نفر دوم هم که سرقت را انجام داده است مشمول حد نمی شود چون هتک حرز به دست فرد دیگری بوده است.باید دانست که حتی اگر یکی از شرایط بالا نباشد، سرقت محققه حدی نخواهد بود. برای بررسی اینکه سرقت رخ داده در زیر مجموعه کدام یک از انواع سرقت خواهد بود بهتر است با یک وکیل دادگستری مشورت نمایید.مجازات سرقت حدیمجازات برای سرقت حدی دارای ۴ مرحله است:مجازات سرقت حدی بار اول: قطع چهار انگشت دست راست سارق از انتها به گونه‌ای که انگشت شست و کف دست باقی بماند. اگر سارق دست راست نداشته باشد، بر حسب شرایط قاضی مجازات تعزیری در نظر خواهد گرفت.مجازات بار دوم: قطع پای چپ از پایین برآمدگی به نحوی که نصف قدم و مقداری از محل مسح باقی ماند. اگر سارق پای چپ نداشت برای او مجازات تعزیری در نظر گرفته میشود.مجازات بار سوم: حبس ابد. امکان عفو در صورت توبه در طول حبس و موافقت مقام رهبری میسر است.مجازات بار چهارم: اعدامسرقت حدی قابل گذشت است؟ سرقت حدی حق الله است یا حق الناس؟اصل بر این است که جرم سرقت جزو جرایم غیرقابل گذشت می‌باشد. اما در گذشت از سرقت حدی ابتدا باید گفت که از جمله شرایطی که برای سرقت ایجاد حد می نماید آن است که صاحب مال از سارق نزد مرجع قضایی شکایت کرده باشد و قبل از اثبات سرقت سارق را نبخشیده باشد یا مال را قبل از اثبات جرم به مالکیت سارق در نیاورده باشد .بنابراین سرقت مستوجب حد قبل از مراجعه به مراجع قضایی ، جرمی قابل گذشت بوده و اگر یکی از شرایط 14 گانه فوق الذکر محقق نشده باشد حسب مورد سرقت مشمول یکی از سرقت های تعزیری خواهد شد . ولی بعد از سرقت موجب حد ، گذشت صاحب مال مسقط حد نخواهد بود. باید گفت که تمامی جرایم مستوجب حدی به غیر از قذف و سرقت حق الله هستند. پس سرقت حدی با اینکه مجازاتی تعیین شده در قرآن دارد، حق الناس میباشد.توبه در سرقت حدیبه موجب ماده 114 قانون مجازات اسلامی : "در جرائم موجب حد، به استثنای قذف و محاربه، هرگاه متهم قبل از اثبات جرم، توبه کند و ندامت و اصلاح او برای قاضی محرز شود، حد از او ساقط می گردد. همچنین، اگر جرائم فوق غیر از قذف با اقرار ثابت شده باشد، در صورت توبه مرتکب، حتی پس از اثبات جرم، دادگاه می تواند عفو مجرم را توسط رئیس قوه قضاییه از مقام رهبری، درخواست نماید." بنابراین، توبه یکی از عوامل سقوط مجازات در جرائم مستوجب حد می باشد.سرقت چک حدی است یا تعزیرینمی توان مجازات جرم سرقت چک را به صورت دقیق بیان کرد ؛ چرا که مجازات جرم سرقت چک بسته به اوضاع و احوال خاص سرقت چک تفاوت می کند. هرچند که وکیل چک میتواند تشخیص دهد اما چک نیز مانند سایر اموال اگر مشمول شرایط 14 گانه سرقت حدی باشد، مجازات سرقت حدی را برای مرتکب در پی خواهد داشت و در غیر آن صورت، مستوجب مجازات سرقت تعزیری خواهد بود.نمونه شکواییه سرقت حدیاینجانب مستاجر یک واحد آپارتمان به آدرس تهران، سعادت آباد… میباشم. متاسفانه در مورخه ۲۴/۵/۱۳۹۹ بنده به همراه خانواده ام خارج از منزل بوده و شب هنگام در ساعت ۲ بامداد به منزل مراجعه نمودیم که متوجه شدیم درب واحد ما نیمه باز است و قفل درب تخریب شده. به منزل ورود ننموده و فورا با ۱۱۰ تماس گرفتیم. ماموران نیروی انتظامی در محل حضور یافته و صورت جلسه نمودند که کلیه طلاهای همسرم که شرح مفصل آن در صورت جلسه کلانتری نیز موجود میباشد به همراه مبلغ ۴ میلیون تومان وجه نقد که در منزل وجود داشته است، مورد سرقت واقع شده و دزدیده شده است.با صحبت بعمل آمده با مدیر ساختمان و سایر همسایه ها که اکثرا مالک میباشند متوجه شدیم که پسر بزرگ همسایه ساکن واحد ۱ در طبقه اول به دلیل اعتیاد به شیشه چندين مرتبه انبارهای همسایگان را خالی کرده و مورد سرقت قرار داده است، لذا ایشان را به عنوان مظنون به ارتکاب دزدی از منزل خویش معرفی می نمایم. تقاضای تعقیب جزایی متهم یا همان مشتکی عنه از آن مقام عالی مورد استدعا می‌باشد.