چه‌کار کنیم؛ وقتی نمی‌دانیم چه‌کار کنیم | داستان رویایی که به صاحبش خیانت کرد

چندبار به این نقطه رسیده‌اید که در جواب انبوه مشکلات، احتمالات و سوال‌هایی که پیش رویتان سبز می‌شوند بگویید: «نمی‌دونم چی‌کار کنم!» ؟یک روز از روزهای ملس اسفندماه بود که دنیا سرم خراب شد. من آدمی نیستم که دست از رویاهایم بردارم. اما آن روز ملس اسفندماه، رویاهایم به من خیانت کردند. گاهی از حقایق چشم‌پوشی می‌کنی چون خیال اینکه می‌دانی داری چه‌کار می‌کنی آنقدر پیش‌برنده است که به خودت اجازه نمی‌دهی صدای اطراف را بشنوی. البته گاهی لازم است که نسبت به شنیدن صدای اطراف کر باشیم. اما گاهی خودمان متوجه نمی‌شویم که از صخره سقوط کرده‌ایم و چیزی نمانده نابود شویم. «اگر تغییرات بزرگی در زندگی‌ات اعمال نکنی، تغییرات بزرگ بر تو تحمیل می‌شوند.»جمله‌ی بالا را در سمیناری که با همین عنوان متن برگزار شده بود شنیدم. این جمله آن‌قدر در ذهنم ماندگار شد که برایم دیدگاهی ساخت. حالا دارم از دریچه‌ی این دیدگاه به زندگی‌ام نگاه می‌کنم.سال 96 بود که از دانشجو ماندن خودم خسته شدم. برخلاف سایر هم‌رشته‌ای‌هایم در دانشگاه که سعی داشتند دانشجو بمانند و دانشجو بمیرند، به‌دنبال این بودم که جای من در این دنیا کجاست. نمی‌دانم چقدر اهل فلسفه هستید اما گمان می‌کنم همه‌ی ما روزی به این فکر کرده‌ایم که دقیقا در این دنیا قرار است چه گُلی بخوریم! از این رو سراغ کارآموزی رفتم. باور دارم کسی که اهل یادگیری باشد هیچ‌وقت عمرش را هدر نداده. آن شرکت دانش‌بنیانی که برایش کار می‌کردم به من یاد داد چقدر آدم‌ها می‌توانند ریاکار، کثیف، دروغگو و حراف باشند. در کنارش یاد گرفتم که وفاداری تاریخ انقضا دارد، حرف‌ها را بشنوم و به گوینده توجه نداشته باشم، سرم به کار خودم باشد، به کم قانع نباشم، مدیریت کردن را یادگرفتم و کلی چیزهای دیگر که از مشاهده‌ی رفتار دیگران به دست آوردم.سال 98 بود. درست 15 آبان تاریک‌ترین برهه از زندگی‌ام. تاریکی مرا در برگرفته بود و مدام بیخ گوشم می‌خواند: «ای مبینا! دیگه تموم شدی. تو به فنا رفتی.» و من هم پذیرفتم...اگر اهل سخنان انگیزشی و زردگونه بودم حتما اوضاعم بی‌ریخت‌تر بود. از کارم انصراف داده بودم، در شرف ورود به فعالیت‌هایی خجالت‌آور به نام بازاریابی شبکه‌ای بودم و دقیقا زمانی بود که خودم را به دست تاریکی سپردم تا مرا متلاشی کند. بااین‌حال چیزی در دستانم بود که تاریکی نمی‌توانست از من جدایش کند. یک خودکار!آن روزها تا حد جنون می‌نوشتم. به خودم قول داده بودم که تا وقتی جوهر خودکارم تمام نشده وقت برای زندگی کردن دارم. وقتی جوهر خودکار تمام شد باید یکی از این دو اتفاق می‌افتاد: مرگ یا تولد دوباره.خود نوشتن مرا نجات داد. شد رویای من. مرا تا این سن نگه داشت و بالا برد و پرواز کردن را به من آموخت. بال به بال شاهین‌ها و کلاغ‌ها و پرستوها. به من یاد داد بال‌های خودم را پیدا کنم. یادم است زمانی که به کلاس آموزش نویسندگی می‌رفتم استادم برایم یک بال روی کاغذ کشید. آن بال هنوز هم با من است. گرچه فرسوده شده، اما باز هم مرا پرواز می‌دهد. باید چه‌کار کنیم وقتی نمی‌دانیم چه‌کار کنیم؟ توصیه من این است که اول از همه بدانیم که با چه دنیایی طرف هستیم؟ موقعیت ما چیست؟ دنیای پیرامون ما پرتغییر، پیچیده و مبهم است. ما همواره با عدم قطعیت طرف هستیم. در مواجهه با این ویژگی‌ها چه کاری از دستمان برمی‌آید؟در مواجهه با تغییرات همان نقل قول بالاتر را به یاد داشته باشیم و دست به اقدام بزنیم. باید یک قدم جلوتر از تغییرات احتمالی را ببینیم و برایش آماده شویم. باید بتوانیم خودمان تغییرساز باشیم. لازم نیست همیشه این تغییرات بزرگ باشند. مثلا وقتی می‌بینیم آمار ابتلا به سرطان روز به روز بیشتر می‌شود در سبک زندگی خود تغییراتی ایجاد کنیم که احتمال این بلا را از ما دورتر کند. یا اگر می‌بینیم به زودی شغل‌مان توسط هوش مصنوعی از بین خواهد رفت، مهارتی را یادبگیریم که امنیت شغلی بیشتری برایمان بسازد.در مواجهه با پیچیدگی ابزار ما ساده‌سازی، خلاقیت و انعطاف‌پذیری است. وقتی مشکلی پیش رویمان است که هزار چیز دیگر به آن وابسته می‌شود یا روی کیفیت تصمیم پیش رویمان اثرگذار است، باید برای خودمان وضعیت را در ساده‌ترین شکل ممکن شرح دهیم تا حداقل بتوانیم بر احوال خودمان مسلط باشیم. باید از قوه‌ی خلاقیت کمک بگیریم و ایده‌هایی که به ذهنمان می‌رسد را با هم ترکیب کنیم. بایستی رسم نو دراندازیم. برای این کار، نوشتن خیلی کاربردی خواهد بود. می‌توانید کارهایی که باید انجام دهید را به صورت فهرست یا چک‌لیست درآورید تا از حمل آن‌ها در ذهنتان درد نکشید. انعطاف‌پذیری کمکمان می‌کند درجا نزنیم. این درجازدن است که ما را دچار فلاکت می‌کند.در مواجهه با ابهام راهی نداریم جز اینکه مهارت‌های شغلی و زندگی و مدیریت خویشتن را یاد بگیریم، موقعیت را تا جای ممکن برای خودمان شفاف‌سازی کنیم و تحمل ابهام را در خودمان بالا ببریم.و اما درباره‌ی عدم قطعیت چه می‌توان کرد؟ در این دنیایی که هرکسی به خودش اجازه می‌دهد دیدگاهش را بر دیگران مسلط کند (شما بخوانید: فرو کند) ما تنها می‌توانیم بشنویم اما نپذیریم. توجه کنیم اما دچار تشویش نشویم. باید برای خودمان و موقعیتی که پیش آمده سناریوهای متنوعی بچینیم. مثلا اگر فلان شد فلان کار را می‌کنم، یا نمی‌کنم. علاوه‌بر این، دیدگاه‌های مخالف با سناریویی که ساخته‌ایم را هم پیدا کنیم. اینجوری خیالمان راحت می‌شود که برنامه‌ی جایگزین برای رهایی از شرایط بحرانی خواهیم داشت و همین سبب شروع اعمال تغییرات بزرگِ خودخواسته می‌شود. خلاصه که: فقط کافیست یک قدم برداریم. فقط یک پله بالاتر برویم.بعد از 4سال فعالیت در نویسندگی، اقرار می‌کنم اشتباهاتی داشتم. این را با تحمل بار خیانت رویایی که در سر داشتم می‌گویم. رویایی که نه برای من، بلکه بیشتر برای دیگران بود.اما می‌دانید چیست؟ من با خودم مهربانم. من که نمی‌دانستم آینده برایم چه برنامه‌ای دارد. حالا می‌توانم هر سختی را مانند پتک ببینم یا مانند یک پله‌ی بلند. من ترجیح می‌دهم پله ببینم. باز هم خودکاری برمی‌دارم، پر از جوهر. تا پای جان می‌نویسم. این‌بار برای شما دوستانی که قرار است اینجا پیدایتان کنم، نوشته‌هایم را به اشتراک می‌گذارم. این‌بار می‌دانم چه‌کارکنم؛ وقتی نمی‌دانم چه‌کار کنم. این‌بار سررشته‌ی امید را به خودم متصل می‌کنم. نه به رویاهای خیانت‌کاری که وابسته به شرایط اند. پس قدم در جهان ناشناخته می‌گذارم و شروع یک ماجراجویی تازه را جشن می‌گیرم. با افکار و کلماتی که در دل و بر قلم دارم. با شعار خودم که: «خود راه بگویدت که چون باید رفت.» آواز می‌خوانم. همانطور که بیلبو بگینز برای شروع ماجراجویی‌اش می‌خواند:The road goes ever on and onOut from the door where it beganNow far ahead the road has goneLet others follow it who can!تصویر بیلبو بگینز هنگام شروع ماجراجویی‌اش