اینترنت اشیا (IOT) چیست و چه مزایایی دارد؟

در طی سال های گذشته مفهومی که بیشتر از همه در دنیای فناوری مورد توجه قرار گرفته اینترنت اشیا است، اما اینترنت اشیا چیست و چه تاثیری بر زندگی ما خواهد گذاشت؟ اینترنت اشیاشاید این روزها واژه IOT یا اینترنت اشیا زیاد به گوشتان خورده باشد اما معنا یا کاربرد آن را ندانید. تستر های هوشمند، دماسنج‌ و قلاده‌ های سگ تنها چند نمونه از اشیا هستند که هر روزه تعداد زیادی از آن‌ها به طرز عجیبی به عنوان IOT به وب متصل می‌شوند. اما از طرف دیگر دستگاه‌ ها و اشیایی که در کارخانه‌ ها مورد استفاده قرار می‌گیرند با اتصال به اینترنت می‌توانند چهارمین انقلاب صنعتی بشر را رقم بزنند. کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند تا سال 2020 بیش از نیمی از کسب و کارهای نوپا از IOT استفاده خواهند کرد.اینترنت اشیا چیست؟نظریه اینترنت اشیا، برای نخستین بار در سال ۱۹۹۹ توسط کوین اشتون بیان شده اما تنها حدود سه-چهار سال است که به طور جدی در دنیای IT بر روی این مبحث کار می شود. نکته جالب اینجاست که بدانید در حال حاضر اکثر کسب و کارها در حال حرکت به سمت استفاده وسیع از این تکنولوژی هستند.اینترنت اشیا یا (Internet of Things ( IOT چیز جدید و نا آشنایی نیست چون اولین نمونه استفاده از این تکنولوژی، تولید و رونمایی از توستر متصل به اینترنت توسط یک کمپانی طی یک کنفرانس در سال 1989 بود.در کل، مفهوم IOT اتصال دستگاه های مختلف به یکدیگر از طریق اینترنت است. به کمک IOT برنامه ها و دستگاه های مختلف می توانند از طریق اتصال اینترنت با یکدیگر و حتی انسان تعامل و صحبت کنند. برای نمونه می توان به یخچال های هوشمند که به اینترنت متصلند و شما را از موجودی و تاریخ انقضا مواد خوراکی داخل یخچال با خبر می سازند اشاره نمود. در واقع، IOT شما را قادر می سازد تا اشیا مورد استفاده خود را از راه دور و به کمک زیرساخت های اینترنتی مدیریت و کنترل کنید.اینترنت اشیا فرصت هایی ایجاد می کند برای ادغام مستقیم دنیای فیزیکی و سیستم های مبتنی بر کامپیوتر، سیستم هایی مانند خودروهای هوشمند، یخچال های هوشمند و خانه های هوشمند که این روزها در مباحث و مجالس مختلفی به آن ها اشاره می شود. لازم است بدانید که همه این دستگاه ها در زیر مجموعه IOT قرار می گیرند.Internet of Thingsچگونه دستگاه‌ها از طریق IOT به‌هم متصل می‌شوند؟اینترنت اشیا برای متصل کردن هزاران دستگاه‌ به‌ هم و به‌ اشتراک‌گذاری داده بین آن‌ها، از روش‌های مختلفی بهره می‌گیرد؛ دفاتر کاری و خانه‌ها به‌طور معمول برای اتصال دستگاه‌ها، از وای‌فای یا بلوتوث استفاده می‌کنند. گفتنی است که دو مورد یاد شده، محبوب‌ترین روش‌ها برای عملی‌کردن این کار هستند.علاوه‌بر این‌ها، می‌توان برای اتصال دستگاه‌های الکترونیکی از طریقIOT، از شبکه‌ی LTE و فناوری‌های ماهواره‌ای هم بهره گرفت که البته این دو روش، چندان مرسوم نیستند.اصلی‌ترین کاربردهای اینترنت اشیافناوری IOT در زمینه‌های مختلفی مورداستفاده قرار می‌گیرد و توانایی این را دارد که انجام کارهای گوناگون را برای انسان‌ها ساده کند. در ادامه، اصلی‌ترین کاربردهای این فناوریِ انقلابی را مورد بررسی قرار می‌دهیم:خانه‌های هوشمندعبارت «خانه‌ی هوشمند» به‌بیانی ساده، یعنی اتصال یک خانه و لوازم داخلی آن به‌هم، از طریق یک سیستم کاملا خودکار. در ادامه، به‌شرح مهم‌ترین کاربردهای فناوری اینترنت اشیا در خانه‌های هوشمند می‌پردازیم:نورپردازیِ خانهاگر در خانه‌‌ی هوشمند خود از لامپ‌ های متصل‌شده به اینترنت اشیا استفاده کنید، این لامپ‌ها می‌توانند زمان خروج شما از خانه یا حتی اتاق‌ها را تشخیص دهند و این یعنی دیگر لازم نیست نگرانِ خاموش کردن لامپ‌ها پیش از خروج از خانه باشید؛ چرا که به‌ لطف وجود IoT، لامپ‌ها خود به خود خاموش می‌شوند.سیستم‌های امنیتی خانهاگر آن‌قدر تنبل هستید که حتی حوصله‌ی خاموش کردن دستگاه قهوه‌ساز را نیز ندارید، اینترنت اشیا دوای دردتان است. دستگاه‌های قهوه‌ساز می‌توانند پس از اینکه شما قهوه‌تان را میل کردید، به‌ صورت خودکار خاموش شوند.کاربر همچنین می‌تواند با نصب دوربین و میکروفون در جلوی خانه‌اش، قبل از باز کردن در، از طریق میکروفون با افرادِ جلوی خانه صحبت کند و آن‌ها را ببیند.دستگاه قهوه‌سازاگر آن‌قدر تنبل هستید که حتی حوصله‌ی خاموش کردن دستگاه قهوه‌ساز را نیز ندارید، اینترنت اشیا دوای دردتان است. دستگاه‌های قهوه‌ساز می‌توانند پس از اینکه شما قهوه‌تان را میل کردید، به‌صورت خودکار خاموش شوند.سیستم‌های حرارتی خانهدستگاه‌های مختلفی در بازار وجود دارند که با استفاده از آن‌ها می‌توان میزان حرارت خانه را تنظیم کرد. چنین دستگاه‌هایی به‌طور معمول توانایی این را دارند که با اطلاع از دمای هوای داخل و خارج از خانه، سیستم‌های گرمایشی را روشن و خاموش کنند. اگر این دستگاه‌ها را به IOT متصل کنید، آن‌ها می‌توانند به‌ هنگام کاهش بیش از حد دمای خانه، سیستم گرمایشی را روشن و هنگام رسیدن به دمای مطلوب، این سیستم را خاموش کنند.IOTگجت‌های پوشیدنییکی دیگر از کاربردهای اینترنت اشیا که همه‌ روزه در سراسر دنیا درحال رشد است، به استفاده از آن در گجت‌های پوشیدنی نظیر ساعت‌ها و مچ‌ بندهای هوشمند مرتبط می‌شود. گجت‌های پوشیدنی شامل یک‌ سری حسگر هستند و از نرم‌افزاری ویژه برای جمع‌آوری اطلاعات کاربرانشان بهره می‌گیرند؛ این گجت‌ها در نهایت داده‌های جمع‌‌ آوری‌شده را تحلیل می‌کنند و نتایج را به‌کاربر گزارش می‌دهند.خوردروهااستفاده از فناوری در خودروها اساسا یک هدف اصلی را دنبال می‌کند: بهینه‌ سازی عملکرد اجزای داخلی. با این‌ همه، وقتی خودروها به فناوری اینترنت اشیا تجهیز شوند، می‌توانند به‌‌ خوبی از خودشان مراقبت کنند. IoT همچنین می‌تواند باعث شود که خودروها با بهره‌گیری از حسگرهای ویژه و البته اینترنت، امنیت مسافران را بالا ببرند.شهرهای هوشمندیکی از جذاب‌ترین مقوله‌هایی که در مورد IOT مطرح می‌شود، توانایی آن برای هوشمندسازی شهرها است. در یک شهر هوشمند، می‌توان با بهره‌گیری از سیستم‌های خودکارِ پیشرفته، تقریبا همه‌ چیز را از طریق یک اتاق مخصوص، کنترل کرد. تصور کنید که کارهایی نظیر نظارت همگانی، تأمین آب، تأمین برق، حمل‌‌ و‌ نقل و حتی تأمین امنیت شهری به‌ صورت هوشمند صورت گیرند.شهرهای هوشمندامنیت اینترنت اشیاهمواره دو دلیل برای راحتیِ هک‌ شدن دستگاه‌های مبتنی بر IOT مطرح مطرح می‌شود: مورد اول این‌ است که دستگاه‌های یادشده از طریق اینترنت به‌هم متصل شده‌اند و اینترنت هم در حالت کلی در معرض خطرِ هک قرار دارد. مورد دوم این است که بسیاری از دستگاه‌های مبتنی بر این فناوری، توسط شرکت‌های بعضا کوچک ساخته شده‌اند و این شرکت‌ها، منابع و زمان کافی را برای قرار دادن ساختارهای امنیتی قدرتمند در دستگاه‌هایشان نداشته‌اند.همواره دو دلیل برای راحتیِ هک‌ شدن دستگاه‌های مبتنی بر IOT مطرح می‌شود: مورد اول این‌ است که دستگاه‌های یاد شده از طریق اینترنت به‌ هم متصل شده‌اند و اینترنت هم در حالت کلی در معرض خطرِ هک قرار دارد. مورد دوم این است که بسیاری از دستگاه‌های مبتنی بر این فناوری، توسط شرکت‌های بعضا کوچک ساخته شده‌اند و این شرکت‌ها، منابع و زمان کافی را برای قرار دادن ساختارهای امنیتی قدرتمند در دستگاه‌هایشان نداشته‌اند.اینترنت اشیا می‌تواند در آینده‌ای نزدیک به یکی از تحولات عظیم در حوزه‌ی فناوری تبدیل شود و نحوه‌ی زندگی کردن ما را از جهات زیادی، دستخوش تغییر کند.آینده اینترنت اشیا چگونه خواهد بود؟حتی آن‌هایی که یکی از محصولات بی‌شمار مربوط به خانه هوشمند از جمله لامپ‌ها، سوییچ‌ها و سنسورهای حرکتی را خریداری کرده‌اند اذعان دارند که IOT در ابتدای راه خود قرار دارد. محصولات و دستگاه‌ها همیشه به راحتی به یکدگیر متصل نمی‌شوند و مهم‌تر از این‌ موضوع نگرانی‌هایی است که در ارتباط با امنیت چنین شبکه‌هایی مطرح است.بر اساس گزارشی که سامسونگ منتشر کرده، تامین امنیت اشیایی که به اینترنت متصل شده‌اند تا سال 2020 به امری حیاتی بدل خواهد شد. در این گزارش که سند اقتصاد باز سامسونگ نام دارد گفته شده سرعت پیشرفت فناوری به حد خطرناکی زیاد است و باید در حوزه امنیت نیز به همین مقدار پیشرفت حاصل شود. این کمپانی می‌گوید امنیت بیش از 7.3 میلیارد دستگاهی که به وب متصل هستند باید تا پیش از سال 2020 توسط تولیدکنندگان آن‌ها افزایش یابد. برایان سولیس از شرکت Altimeter Group، یکی از افرادی که در تهیه این گزارش نقش داشته، در ارتباط با یافته‌های این تحقیق می‌گوید:«ما با آینده‌ای روبه رو هستیم که در آن شرکت‌ها با استفاده از IOT و هوش مصنوعی یک نوع داروینیسم دیجیتالی را تجربه خواهند کرد. آن‌ها به شکلی رشد و تکامل پیدا می‌کنند که تا به حال نظیر آن را مشاهده نکردیم.» (Internet of Things ( IOTدر سال 2016 بات‌نت‌های مبتنی بر اینترنت اشیا که با استفاده از شبکه‌ای از دستگاه‌های بروزرسانی نشده ایجاد شده بودند تعداد زیادی از وبسایت‌ها و خدمات اینترنتی را از دسترس خارج کردند. بعد از آن نیز یک شرکت چینی برای 4.3 میلیون دوربین متصل به اینترنت که حفره‌های امنیتی داشتند فراخوان صادر کرد. پس از این اتفاق برای همه روشن شد که در حال حاضر از کار انداختن اینترنت با استفاده از دستگاه‌هایی که از IOT استفاده می‌کنند چقدر کار آسانی است. البته در این مورد خوشبختانه این بات‌نت برای بازی ماینکرفت ساخته شده بود و نه اهداف خراب کارانه.نگرانی های مربوط به حریم خصوصیمسئله بعدی بحث حریم خصوصی است. بر اساس یک قانون نانوشته، هر چیزی که به اینترنت متصل باشد را می‌توان هک کرد و محصولاتی که از IOT استفاده می‌کنند نیز از این قانون مستثنی نیستند. برای مثال 3 سال پیش ضعف امنیتی در سیستم‌های اینترنت اشیا شرکت VTech که در زمینه تولید اسباب بازی فعالیت می‌کند، سبب شد هکرها به تصاویر و ویدیوهای کودکانی که از دستگاه‌های این شرکت استفاده می‌کردند دسترسی پیدا کنند.اگر تمامی محصولاتی که کاربران از آن‌ها استفاده می‌کند به اینترنت متصل شوند، طبیعتا احتمال اینکه کاربران تحت نظارت قرار بگیرند نیز بالا می‌رود. فرضا اگر یک یخچال را به اینترنت وصل کنیم و این یخچال مقدار غذای مصرفی را محاسبه کند، می‌توان غذاهای اضافی را به افرادی که توانایی خرید غذا ندارند داد. اگر یک ساعت هوشمند به تمامی جوانب زندگی فرد احاطه داشته باشد و به شکل مخفیانه به جمع آوری اطلاعات بپردازد چه تضمینی وجود دارد افرادی به این اطلاعات دست پیدا نکرده و از آن بر علیه کاربر استفاده نکنند؟حریم خصوصی در اینترنت اشیاجیمز کلپر مدیر اداره اطلاعات ملی دولت آمریکا پیشتر در سال 2016 گفته بود:«در آینده سرویس‌های اطلاعاتی ممکن است از اینترنت اشیا برای اهدافی مانند شناسایی، نظارت، ردیابی موقعیت مکانی، جذب نیروی جدید یا دسترسی پیدا کردن به شبکه‌های اینترنتی مختلف و نام کاربری و رمز عبور افراد استفاده کنند.» پس از این صحبت‌ها بود که ویکی‌لیکس با انتشار اسنادی مدعی شد سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) با استفاده از حفره‌های امنیتی در یک تلویزیون سامسونگ متصل به اینترنت از کاربران آن شنود می‌کرده است.جمع بندی: ما به خوبی می‌دانیم که در کوتاه مدت، اینترنت اشیا در هر زمینه‎ای که دخالت نکردن در آن هزینه گزافی داشته باشد تاثیر خواهد گذاشت. این اثر گذاری بیشتر در کارهای ساده روزمره تاثیر خودش را نشان می‌دهد، مانند پیدا کردن جای پارک در یک منطقه شلوغ، اتصال سیستم پخش موسیقی و فیلم خانه و یا استفاده از وب‌کم یخچال برای آنکه بدانیم در مسیر بازگشت به خانه نیازی به خرید شیر داریم یا نه. در نهایت همین موضوع که هنوز به طور دقیق موارد استفاده و پتانسیل آن را نمی‌دانیم، IOT را به فناوری جذاب و هیجان انگیز تبدیل کرده که می‌تواند به شکل گسترده‌ای بر زندگی ما اثر بگذارد.دیدگاه‌ شما در مورد اینترنت اشیا چیست؟