پیاده در راه پر فراز و نشیب مرد سالاری

✍آتوسا کبیری? نکته ی حائز اهمیت در این رمان این است که انیس با دست خالی بدون هیچ پشتوانه از راه کار کردن در خانه های مردم و مدیریت اقتصادی شکم خودش و بچه اش را سیر می‌کند، پول پس انداز می‌کند اما تفکر مردسالارانه در وجود او رخنه کرده و می‌پندارد که به عنوان زنی مطلقه نمی‌تواند از پس زندگیش بربیاید.در این روزها که خبر قتل ناموسی داغ است، رمان پیاده بیش از پیش میتواند نمایانگر وضعیت زنان در در جامعه ای مرد سالار باشد.داستان این رمان روایتگر زندگی زنی به نام انیس است که در گوران، یکی از شهرستان های شهر کرمان، به دنیا آمده است. در خانواده ای پرجمعیت و فقیر که همه ی بچه های خانواده جز یکی از آنها پسر است و این برای جامعه ی مرد سالار و متعصب گوران یک مصیبت بزرگ است. این مصیبت زمانی بزرگتر میشود که پدر خانواده فوت می‌کند، دختر در خانه مانده است و پسر هنوز به سن نان آوری نرسیده پس باید هر چه زودتر از دست دخترها با شوهر دادن آنها راحت شد.در این جامعه انیس بیست و شش ساله یک دختر ترشیده محسوب میشود که از سن ازدواجش گذشته و باید تا به یک کالای بی مصرف تبدیل نشده و روی دست نمانده شوهرش داد. اینجاست که زندگی این دختر با ازدواج با مردی به نام کرامت تغییر میکند.کرامت در این داستان مردی اهل گوران است که قبلا ازدواج کرده و طلاق گرفته است. او دانشجوی دانشگاه تهران است و دقیقه ای کتاب از دستش نمی افتد. فعال سیاسی است و معلم.نکته ی مهم شخصیت کرامت که بی شباهت به بسیاری از مردانی که دور و اطرفمان میبینیم نیست این است که مردهایی همچون کرامت تحصیل کرده هستند و خود را ملزم میبینند که تغییرات ژرفی در اجتماع ایجاد کنند اما با همسر خود مثل یک موجود اضافی و تحت سلطه رفتار میکنند، موجودی که باید کنج خانه بنشیند، بشورد و بسابد و صورتش را مرد غریبه ای نبیند که خدای نکرده گربه شاخش نزند.او حتی اجازه ی نانوایی رفتن به همسرش را نمیدهد تا او را به خودش وابسته کند و اسمش را میگذارد حفاظت از خانواده در برابر گرگ جامعه !دیری نمی‌پاید که با حکم جلب کرامت به خاطر فعالیت های سیاسی داستان به ما نشان می‌دهد که این همه سختگیری و آزار و اذیت و دور کردن انیس از اجتماع به خاطر محافظت از او نبوده است بلکه فقط برای ارضای حس سلطه جویی مرد بوده. انیس بی پول و بی جا و مکان می‌ماند و مجبور می‌شود با بردار شوهرش به گوران بازگردد. اما خیلی زود متوجه میشود باردار است و خانواده ی شوهرش چون همسر قبلی کرامت از او به خاطر بچه دار نشدن طلاق گرفته است به انیس انگ رابطه ی نامشروع با دوست کرامت را می‌زنند و تمام گوران او را از نظر جانی تهدید میکند.انیس مجبور می‌شود به تهرانی برگردد که شناختش از این شهر فقط یک اتاق کوچک در پایین شهر است.با این وجود یاد می‌گیرد چطور گلیم خودش را از آب بیرون بکشد. نکته ی حائز اهمیت در این رمان این است که انیس با دست خالی بدون هیچ پشتوانه از راه کار کردن در خانه های مردم و مدیریت اقتصادی شکم خودش و بچه اش را سیر می‌کند، پول پس انداز می‌کند اما تفکر مردسالارانه در وجود او رخنه کرده و می‌پندارد که به عنوان زنی مطلقه نمی‌تواند از پس زندگیش بربیاید.او همیشه در خودش کمبود احساس می‌کند خود را محتاج به مردی می ببیند که آقا بالا سرش باشد و در این راه بسیار ضربه می‌خورد.یک بار تا پای ازدواج با مردی می‌رود که در خانه او کار می‌کند و پدوفیلیا دارد، یک بار با هوشنگ دوست کرامت که به خاطرش انگ هرزگی خورده ازدواج می‌کند.هوشنگ که فردی بی عرضه و معتاد است و از پس امور زندگی برنمی آید، در یک درگیری مشکوک خیلی زود کشته می‌شود و انیس مجبور است این بار شکم دو بچه را سیر کند.او با مشقت فراوان از پس این مشکل هم برمی آید و نویسنده نشان میدهد که زنی مثل انیس با انگ روابط نامشروع و بچه ای در شکم می تواند با زباله گردی و کار کردن در خانه های مردم با مشقت فراوان زندگی اش را بالا بکشد. با این حال سایه ی شوم تبعیض جنسیتی و مرد سالاری همیشه زنانی مثل انیس را تهدید می‌کند.قوانین مردسالار بچه را از انیس،که با خون دل او را بزرگ کرده،می‌گیرد و به پدری می‌دهد که زمانی آن را تخم حرام می‌دانست. در آخر قوانین مردسالارانه خنجری می‌شود در دستان برادری که انیس روی پای خودش بزرگ کرده بود و برایش لالایی خوانده بود و در سینه ی انیس فرو می‌رود.