نشریه مرصاد

باز گشت به انقلاب محسن حیدریانقلاب اسلامی به عنوان بزرگترین انقلاب قرن 20 و حرکتی عظیم و تکرار نشدنی در تاریخ تشیع و اسلام درست در جای خود قرار گرفت.در دوره ای که سکولاریسم جهان را قبضه کرده بود و تمام دگرگونی ها در جهان فقط شکل ظاهرشان تغییر می‌کرد و تمام مکاتب تسلیم لیبرالیسم شده بودند. و مکاتب اومانیستی و نسخه هایی برای نجات بشر که عموما شکست خورده بودند و حتی سوسیال لیبرال دموکراسی که جریان گرم آن روز ها بود فروپاشید.اما انقلاب اسلامی گویا گمشده ی تمام انقلاب هارا در گرو خود داشت. درحالی که غرب در حال زدودن چهره دین از تمام جنبه های زندگی بشر بود و ادیان رااز سیاست به دور نگه میداشت و آنهاراآنچنان که منفعت داشت به خورد جهان میداد گاهی از جملات تحریف شده انجیل وتورات برای چپاول و استعماراستفاده میکردوگاهی دین را افیون توده هامیخوانددرچنین دوره ای به قول یک نویسنده انگلیسی در ایران انقلابی برای خدارخ داد.انقلابی که نه فقط مسلمانان و شیعه رااز رکود وانفعال خارج کردبلکه مبارزه با استکباروضلم را به کل جهان گوش زد کرد. این کارتمام پیامبران و ائمه بودوحرف همه ادیان زده شدوقتی که امام از مبارزات عیسی بن مریم می گویدنه به عنوان یک فقیه یا فرد مذهبی بلکه به عنوان یک مبارز نبایدتعجب کردچون عیسی اگر مبارز نبود شکنجه نمی‌شود این انقلابی بود که پشتوانه اش 124000پیامبروتاریخ اسلام بود. و همین شد که آرمان مبارزه جهانی باضلم و استکبارنه فقط مختص ایران یا حتی منطقه ای محدودمثل خاورمیانه بلکه تمام یکتاپرستان جهان است و همین عقیده پای نیروهای انقلابی را ددر دو دهه اول به لبنان،فلسطین و بوسنی کشاند.با این همه، انقلاب نه به‌زورتفنگ و کودتاو...بلکه بانیروی فکربه پیروزی رسیدوبرخلاف خیلی ازانقلاب های آن دوره انقلاب اسلامی وجه فکری داشت تا وجه نظامی وبرنامه و تلاش وصف نشدنی طی10تا 15سال داشت آن روزی که امام خمینی فرمودسربازان من درگهواره اندآیاکسی فکر می‌کردکه همان جوانان و نوجوانان57رابگوید که در سال های42تا57 طی دوره ای که کادر سازی انقلاب بودپایه های انقلاب شوند. تمام این دگرگونی ها وتلاش هابه ابزارنیاز داشت4 ابزار مهم انقلاب:1_مردم 2_روحانیت و حوزه 3_وحدت نیروها 4_ایدیولوژی وایدیولوگ های فعالاین ابزارها برای رسیدن به هدفی بودبزرگ،هدف رسیدن به تمدن اسلامی بی نظیرو چ زیبا نامش را میتوان نامش راتمدن جامعه مستضعفین گذاشت یعنی درست تبدیل به جامعه کذلک جعلناکم وسطادرحالی که در دنیای امروزمعنای حکومت گرفتن قدرت برای استفاده از مواهب آن است اما نظراسلام اینچنین نیست ودر اسلام حاکمان کارگزاران الهی اند و انقلاب این را بار دیگر بیان کردگویا هنگامه قیام نهایی علیه استکباروضلم جهانی فرارسیده بودو ولایت فقیه در راس، زمینه ساز برچیدن چهره‌ی سیاه و پلید غرب بود. انقلاب با عظمت به ثمرنشست تا مردم سالاری دینی جایگزین دموکراسی پوچ غربی شودو جمهوری اسلامی باقوانین انقلابی که زیربنای الهی داشت و اصولش استخراج شده از دل اسلام بودادامه پیداکرد. اما به قول استادشهیدمرتضی مطهری (یک موهبت نگه داشتنش از به دست آوردنش سخت تراست، انقلاب نگه داشتن از انقلاب کردن کاری به مراتب سخت تر است) در خیلی از انقلاب هامی بینیم که اهداف باتغییررهبران تغیر می‌کند مثلا هدف و ابزارش در دوره ی لنین با دوران استالین ویا گورباچف متفاوت بود. به طورمثال درسالگرد40و اندی انقلاب شوروی نمی‌بینیم به دنبال اهداف واقعی و اولیه آن باشد اما درانقلاب اسلامی 40 و چندی است که انقلاب پایه هایش ثابت است ومردم به عنوان ارزشمندترین نگه دارنده آن هستندمردم وبعضی از دلسوزان انقلاب احساس می‌کنندکه انقلاب شایددرحال انحراف یا به دست دلسرد شده ها درحال خنثی شدن است و گرمی و شوراولیه را ندارد.و نیاز به تنفس تازه دارد، شاید این سرد شدن را بایدبا بررسی ابزار ها پیدا کرد1_مردم یکی از ارکان اصلی انقلاب اند چون این انقلاب مانندبعضی از انقلاب هانبود که عده ای خواص خودرابالاتر از مردم بدانند، قصدحکومت کنند و مردم اصلا حساب نباشنداتفاقا انقلاب مابارنگ و بوی مردمی بودو لحظه ای ازپایه تا راس از مردم تهی نشد. اما توده ی عاشق انقلاب وجان داده پای این مکتب بااحساس میکنندکه خسته شدگان از انقلاب دیگرمردمی بودن برایشان نمیصرفدو دیگر مردم را به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام نه درک می‌کنندو نه قبول دارند.انقلابی که علیه ارزش های غربی بودواز سرمایه داری نفرت داشت حالا کارش دست سرمایه داران غربگراافتاده که آفت جان مردم شده اند.این تناقضات و اعمال اینچنین فاصله می اندازد بین مردم و انقلاباستادشهیدمطهری سخن جالبی درمورد لزوم عدالت اجتماعی دارد(انسان، آزادی و عدالت برایش مهم استو اگراینهارا داشته باشد، محرومیت مادی رابه شدیدترین وجه تحمل می‌کند.)کم رنگ شدن عدالت اجتماعی،وجودتبعیض، محرومیت و... البته هیچکدام ازاینها ثمره انقلاب نیست بلکه ثمره ی عده ای دربدنه است که یا راه انقلاب را گم کرده اندویامیخواهندآنرا منحرف کنند بهتربگویم ثمره ی حضورفرصت طلبانی است که بعد ازپیروزی انقلاب واردبدنه انقلاب شدندوپرشورتر ازانقلابی هازیراین علم سینه زدندتا انقلابی های اصیل و مومن از میدان به درشدند. کسانی که در بدنه همه چیز رافدای رضایت کوتاه مدت مردم کردند، خودشان برای انقلاب مصلحت اندیشی کردندومصلحت انقلاب را بامصلحت خودگره زدند.بیماران تلون و چندرنگی که از این بیماری رنج نه، سود بردندو رنجش شد سهم مردم ورهبری.کسانی که آنقدرغرق جنگ سیاسی وحزبی شدندکه یادشان رفت اینجاجمهوری اسلامیست و انقلابی هم هست و مردمی هم هستند و امامردم و انقلاب زخم های عمیقی با سهم خواهی های مداومشان برداشتند.موضوع بعدنه فقط مدیران مملکت در بدنه انقلابی بلکه کل جامعه انقلابی رامدنظردارد. جامعه انقلاب شعارزده و غرق در آرمان هادر حال فاصله گرفتن از جامعه واقعی است و این باعث حضورپیدانکردن آنها در بین اقشارمختلف شده باعث ایجادخلا های اجتماعی شده و قشرانقلابی بی خبر از مشکلات اجتماعی.شرکت نکردن در گفتمان هاکه خود رهبری درسال92درسخنرانی اشاره کردبه لزوم گفتمان سازی فضای انقلابی. گفتمان به معنای باورعمومی است یعنی آنچیزی که به صورت یک سخن موردقبول عموم باشد.درست میگفت امام و خبر جامعه که گفتمان مانندهواست و همه تنفسش می‌کنند.وقتی جامعه انقلابی توان ایجاد گفتمان رااز دست بدهد یااصلااین توان را نداشته باشدکه در گفتمان شرکت کند، این گفتمان را دشمن انقلاب ایجادمیکندوهدایت می‌کند.آن ملت شهید،دکتربهشتی آنچنان در بین مردم و مخالفان با ابزارهای مختلف با مخالفان مباحثه و صحبت میکردکه عده ای در انقلابی بودنش شک کردندو چه کسانی که با همین شیوه وارددایره انقلاب شدندو جذب انقلاب شدند.وقتی صحبتی از روح الله زم می‌شودبایدفکر کرد که زم حاصل واردنشدن به گفتمان است و چقدر خالیست جای آن ملت شهید.یک آفت در بین قشر انقلابی جداشدن از سطوح دید و تغییرات اجتماع است، هرچند جامعه انقلابی اغلب موارد جلوترند از سطح عموم اما همرنگ نشدن بامردم و عدم درک تغییرات اجتماعی و نداشتن برنامه ای برای مسیر ادن باعت وجود خلا های اجتماعی می‌شود.درنامه امام علی به مالکامام به مالک می‌فرماید که مردم عیوب و نقطه ضعف هایی دارندکه تو باید آنهارا بپوشانیبهتراست چندی از کنش و واکنش های اجتماعی را به عنوان نقطه ضعف مردم درنظر گرفت به طورمثال بحث پرسروصدای حضوربانوان درورزشگاه شایدبیشتر یک خلااجتماعی ایست تا مشکل امنیتی یا وسیله ای برای زدن ریشه انقلاب و حوضر ن اشتن قشرانقلابی در این گفتمان باعث شده دشمن اینرایک ابزار تلقی کندواما سخن آخرگریزی میزنیم به ثمره جان امام راحل شهیدمطهری که در کتاب آینده انقلاب اسلامی می‌گوید(ازاسلام فقط بایدبا یک چیز پاسداری شودو آن منطق و آزادی دادن و مواجهه صریح و رک و روشن با افکاردیگران است)این فاصله بین جامعه انقلابی و مردم با شرکت درگفتمان ها، زدودن مرزبندی و صف بندی‌ها بتوانند گفتمان هارا همراهی کنندو همین اپوزوسیون داخلی وضع فعلی که جوانان انقلابی نمادش هستند با همه مردم هم رنگ و همراه شوند تا پای اپوزوسیون خارجی قطع شود2_روحانیت و حوزه(مسئله این نیست که ما چندشرابخانه رادرمملکت بستیم و نگذاشتیم فلان منکرانجام شوداین ها ظواهرکار و پدیدارهای قضیه است، عمق کار خیلی از این هابیشتراست) 22/3/68این سخنان متعلق به مقام معظم رهبریست درسال68درحال گوشزدکردن عمق ارزش کار طلاب و حوزوی هاستانقلاب که انقلابی مردمی بوداما با هدایت روحانیتانقلابی که بنیان گذارش یک فقیه، عارف، هنرمند، سیاستمداراست دارای کاریزمایی فوق العاده که همه دشمنان هم به آن اذعان کردند.انقلاب اسلامی برعکس انقلابی مثل الجزایرکه اسلامی شروع شدولی اسلامی به پایان نرسیداز ابتدا تا انتها اسلامی بود. سخنان سال 94رهبری درجمع طلاب وروحانیون مجموعه ای ازگله ها و شکایات و نصایح وترسیم راه آینده حوزه، یعنی باید باشد ها، با یادآوری گذشته و گوشزدکردن ابزارها.اماپس از 4دهه گویاحوزه به عنوان پایگاه فکری. انقلاب دیگرآن شورو گرمای خودرا از دست داده و بوی انقلاب از حوزه استشمام نمی‌شود.رهبری گوشزد کردندکه اگر بخواهیم نظام، قوای سه گانه ویا حتی نیروهای مسلح انقلابی داشته باشیم باید حوزه انقلابی داشته باشیم.یاددارم میگفتندقبل از انقلاب طلبه ای نمیدیدی که در روز تعطیل در شهروحوزه خود بماندوهمه به سمت روستاها و مناطق محروم می‌رفتندو به فکر کارسازی برای انقلاب بودند اصلاهمین کارسازی بین 42 تا 57 که موجب پیروزی انقلاب شدبخش اعظمش به خاطر همین تلاش حگزوین هم رنگ با مردم بود.اما چشد که تافته جدابافته شدندیا غرق در حوزه و درس شدند یا غرق درسیاست وکار و حوزه و حوزوی را در لاک خود فروبرده اند. و این تلاش برای زدودن انقلابی گری در حوزه را راحت تر میکندهیچ یک ازدیدگاه های امام و رهبری درمحافل جدی حوزه بحث و مطرح نمیشودبه جای مطالعه و تدریس آثار امام و رهبری و تشکیل جلسات نقددیدگاه های این د بزرگ مرد تنها به تمجیدایشان پرداخته میشودحوزه امروز از بیشترسوال های جدی جامعه شانه خالی می‌کندو خاطراین را در نظرنمیگیردکه بنیان های نظری انقلاب اگرهنینطوردست نخورده بماند روبه تحریف و انکار می‌رود.گویا وظیفه ی گفتمان سازی و کادرسازی فراموش شده و منتظراند جهت های فکری دیگر این کار رابکنند.انقلاب اسلامی و اسلام سیاسی یعنی اینکه حوزه نظریه پردازی کنددرسیاست، اقتصاد،مدیریت، و نظریه پردازی درهمه جریان های اداره‌ی یک مملکت.درانقلاب اسلامی نظریه پردازی برعهده علمای دین است بعداز ایدئولوگ های انقلاب درسال های اول انقلاب که این خواسته را برآورده کردن دیگربه این مباحث پرداخته نشد و وقتی علما این را انجام ندهند جایشان رانظریه های غربی و غیردینی و مادی می‌گیرنداگر امروز نظریه انسان 250 ساله غریب مانده به خاطر کم کاری این قشر استجوهره اصلی مکتب امام رابطه ی دین و زندگی، دین و سیاست، و... یعنی توان پرداخت به هنه چیزرا دارد و دین برای دین حرف درستی در مجموعه ی انقلاب نیست یعنی اگر یک روحانی یا حوزوی وارد سیاست شدب بتواند گفتمان سیاسی با مکتب را فراهم کند نه این که خود از ماکیاول و ژان بدن بگوید در حالی که لباس دین برتن دارداگر حوزه از انقلاب تهی شود چیزی از انقلاب نمی ماند3_وحدتوحدت گوهرگمشده ی مبارزان قبل از شروع سیر مبارزاتی انقلاب اسلامی بود. اگر هم بود، به صورت بسیارشکننده وجود داشتولی انقلاب توانست همه گروه هارا نه بالاجبار بلکه با میل خودشان زیرپرچم انقلاب جمع کندو همه هم سعی کردنددر خط فکری امام و انقلاب به نوبه خود حرکت کنند، حتی گروه هایی که بعدها جداشدند هم تامدتی با همین اوصاف در خط انقلاب اسلامی بودند.قدرت امام و انقلاب درتجمیع و وحدت گروه های مبارز را می‌توان از 42 پیگیری کرد قشر روحانیت همه موافق مبارزه نبودند حتی وقتی امام در نجف بود با علمایی مثل آیت‌الله حکیم هم اختلاف نظر داشت و تلاش هایش در قانع کردن ایشان مفیدواقع شد.حتی زمانی که که امام ا جمهوری اسلامی گفتندنیز مخالفان در هر دو سو بودند هم حوزویانی که با جمهوریت مخالف بودند و هم ملی گرایانی که با اسلامیت و سایرگروه ها هم به نوبه خود.اما این فقیه، عارف، هنرمند، سیاستمدارآنچنان توانست همه را زیر پرچم انقلاب جمع کند که کمترکسی فکرش را می‌کرد.اما این وحدت بعداز مدتی کم رنگ شد در پی زدوبند های حزبیعده ای آنقدردرگیر نبردهای داخلی و سیاست زدگی شدند که گویا فراموش کردند که اینجا جمهوری اسلامیست و پایگاه لجستیک انقلاب اسلامیاصلا گویا برای چپ یا راست انقلاب کرده بودن در مقابل اختلاف نظرها آنچنان موضع می‌گرفتند و خودزنی می‌کردند که انگار دیگر راهی نماندهحتی رهبری در دوره ای از یکی از یاران پیشین امام حمایت کرد و بنای این کار فقط وحدت بود که عده ای از حوزویان و مذهبی ها نامه نوشتند و نصیحت کردند امام جامعه را که چرا این شد و آن شدیا بطورمثال در بحث تعامل گروه ها سیاسی این گروه ها با اینکه فقط در ابزار با هم اختلاف نظر دارند اما گویی از سه دنیای متفاوت هستندیک گروه خودرا صاحب انقلاب می‌داند و حق را برای خودش و باقی را خیانت کار یک گروه دیگر که خودش عضو گروه یک بود آن هارا متهم می‌کند به ناشی گری و نسنجیدن موقعیت کشور و گروه سوم که اکثرا قشر جوان هستنددوگروه قبل را به بی فکری و خودخواهی متهم میکنداما توجه نکردن به ابزار و هدف مشکل این گروه هاست و یا اشتباه گرفتن ابزار با هدفو این خود یکی از مهم ترین دلایل فراموش شدن وحدت استنبود وحدت که زمانی نقش فوق العاده ای در پیروزی و بقای انقلاب داشت راه را برای فرصت طلبان آماده می‌کند برای ضربه به انقلاب4_ایدیولوژیدردوره ای که اندیشمندان اروپایی بر این باوربودند که انقلاب ها اتفاق می افتند و ساخته نمی‌شوند انقلاب اسلامی به همه ثابت کردکه می‌توان انقلاب ساختدر دوره ای که انقلاب های جهان رنگ سکولاری داشتند و دین را توجیه گر می‌دانستند و آگاهی کاذب به طرفداران خود می‌دادند اما انقلاب اسلامی به همت ایدئولوگ هایش انقلابی ساخت با ایدئولوژی دینیترکیب مکتب و مذهب این نظر را که ایدئولوژی دینی آرمانگرای توجیه کننده و محدوداست را کنار زدو به جایش تفکر آرمانگرای آزادی بخش، آرمانگرای ظلم ستیز، آرمانگرای اصلاح کننده و...ایدئولوژی انقلاب با ساختارهای غلط در اقتصاد، اجتماع، سیاست، در ستیزه بود آنچنان که دین اسلام از ابتدا بوده و خود علاوه بر مبارزه با این ساختار های غلط دارای کرسی بودهدر دوره ای که دین را افیون توده ها می‌شمردند و توجیه گر حسابش می‌کردند آرا امام و دکتر شریعتی گرد و غبارتوجیه گری را از دین زدودحالا یا با سبک آرام و میانه روی امام یا تندی شریعتیگرمای ایدئولوژی انقلاب که به درستی تلفیقی بود از مکتب و مذهب انچنان شور و گرمایی در انقلاب به پا کرد که شرق و غرب را به لرزه انداخت که نکند این انقلاب جهانی شودوهمین شد و یک دنیا سد شد جلوی ماایدئولوژی انقلاب که مانند خوو در رگ های انقلاب بودو جوان و پیر را تسخیر می‌کرد در دوره ای کم رنگ شد به واسطه بی محلی عده ای وبایکوت ایدئولوگ ها در 4 دهه ایدئولوژی انقلاب به خطر افتاددهه اول:انقلاب. تقابل ایدئولوژی ها و پیروزی انقلاب اسلامی با درک مکتبمقاومت مردم در 8 سال جنگ، پیروزی ملت ایران، جهانی شدن شور و گرمای ایدئولوژیدهه دوم:نسل اول که خود ایدئولوژی انقلاب را درک کرده بودو همان بازگشته از جنگ ها، همان پای منبر مکتب نشسته ها با انرژی تمام شروع به ساخت کشور کردند و وارد مرحله کشور اسلامی شدند تا به هدفتندن اسلامی برسند اما دغدغه فکری نسل بعدی یادشان رفت یادشان رفت که مکتب و ایدئولوژی باید به نسلبعد هم منتقل شوددهه سوم:ایدئولوژی کم رنگ شد و تقریبا جدایی مکتب از مذهب باعث سردرگمی در این نسل شددرک نکردن هدف ها و دیدن تناقضات به خلا هایاجتناعی منجر شددهه سوم:محتوای ئولوژی و مکتب از زندگی و بدنه ی انقلاب، حتی در بعضی از سازمان ها که ذخیره استراتژیک انقلاب محسوب می‌شدندمشکل در کادرسازی، حذف تدریجی مبانی ایدئولوژی نظام توسط عده ای که انقلاب را تمام شده می‌دانند و جوانان انقلابی هم دیگر کمتر به مبانی عمیق و فکری انقلاب دقت می‌کنند و فقط لزوم دفاع از انقلاب را سرشاخ شدن با دشمن می دانندو سخن آخربهترین راه از نفس انداختن باور های انقلابی این است که جلوی نقد و بررسی آن ها گرفته شود و مخالفان هم تنها به القای سخنان خلاف بپردازندبزرگترین خدمت به انقلاب بازگشت به اصل انقلاب و ارزیابی مداوم آن است