گردشگری سلامت: سومین صنعت برتر جهان

گردشگری سلامت: سومین صنعت برتر جهانگردشگری پس از صنایع خودروسازی و نفت جزو بزرگ‌ترین و مهم‌ترین صنایع جهانی محسوب می‌شود و توانسته با رشد و پیشرفت چشمگیری که داشته تأثیر فراوانی بر تأمین ارز کشورها بگذارد. این صنعت در چند سال اخیر با سرعت قابل‌توجهی در حال پیشرفت بوده و بدون شک خواهد توانست در آینده‌ای نه‌چندان دور به اولین صنعت مطرح جهان تبدیل شود. صنعت گردشگری از گذشته تاکنون وجود داشته و امروزه توانسته با پیشرفت‌های حوزه فناوری و بر اساس هدف و قصد گردشگران از گردشگری به چند بخش تقسیم شود که عبارت‌اند از: گردشگری فرهنگی، ورزشی، مذهبی، ماجراجویانه، سلامت و ... . مبحث موردنظر ما نوع خاصی از گردشگری به نام گردشگری سلامت است که در سال‌های اخیر بسیار موردتوجه واقع شده است. به‌طورکلی گردشگری سلامت به این معنی است که افرادی با هدف بهره‌مند شدن از خدمات مربوط به سلامت جسم مانند: پیشگیری و درمان، به کشورهای دیگر سفر می‌کنند. این افراد به‌اصطلاح گردشگران سلامت نامیده می‌شوند.این نوع از گردشگری می‌تواند در رشد و پیشرفت کشورها و جوامع بشری نقش قابل‌توجهی را ایفا کند و باعث رونق بخشیدن به این صنعت مهم در کشورها شود. در ادامه با گردشگری سلامت بیشتر آشنا خواهید شد.منظور از گردشگری سلامت (Medical Tourism) چیست؟همان‌طور که گفته شد گردشگری سلامت شاخه‌ای از صنعت گردشگری است که با نام‌هایی مانند: توریسم درمانی، گردشگری درمانی و گردشگری پزشکی نیز شناخته می‌شود. منظور از گردشگری سلامت این است که برخی از افراد یک کشور زمانی که از روش‌های درمان داخل کشور خود ناامید می‌شوند، برای دریافت خدمات درمانی و معالجه بیماری خود به کشورهای دیگر سفر می‌کنند تا از این طریق بتوانند از روش‌های درمانی پیشرفته‌تر آن کشورها استفاده کرده و بیماری خود را بهبود ببخشند. از این طریق نه‌تنها ممکن است با خدمات درمانی جدیدتر و مفیدتر آشنا شوند بلکه خیالشان راحت خواهد بود که تمام راه‌های موجود را برای درمان بررسی و امتحان کرده‌اند.در این سفرها علاوه بر هدف بهبود سلامت جسمی فرد، سلامت روحی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و در کنار رسیدگی به بیماری فرد، سعی می‌شود روحیه افراد نیز تقویت شود. برای این کار تفریحات و سرگرمی‌هایی نیز در نظر گرفته می‌شود و گردشگران معمولاً به مناطقی مراجعه خواهند کرد که غذاها و آب‌وهوای آن تأثیر مثبتی بر سلامتی فرد بگذارد مانند: مناطق دارای چشمه‌های آب‌معدنی که علاوه بر آرامش و تقویت روح بر سلامت جسم و بسیاری از بیماری‌های جسمی تأثیر مثبت می‌گذارد.تاریخچه‌ای درباره گردشگری سلامتگردشگری سلامت در زمان‌های خیلی دور مانند زمان یونان و روم باستان نیز وجود داشته است و رفته‌رفته به سایر کشورهای اروپایی و پس از آن به تمام نقاط مختلف دنیا انتقال‌یافته است. درگذشته گردشگری سلامت به این صورت بود که افراد برای دور شدن از مشغله‌های مختلف زندگی یا درمان برخی از بیماری‌های خود به اطراف چشمه‌های آب یا دریاها می‌رفتند و زمانی را تا دستیابی به بهبودی در آنجا سپری می‌کردند. آنها معتقد بودند که این آب‌ها دارای خواص درمانی است. به‌مرورزمان در کنار آب‌ها و چشمه‌ها مکان‌هایی ساخته شد که مردم برای درمان به آنجا مراجعه می‌کردند. همین امر باعث شد تا بعد از مدتی شهرهایی در این مناطق به وجود آیند.با رشد علم و فناوری مراکز درمانی برای این منظور ساخته شد تا افراد یا همان گردشگران از کشورهای مختلف بتوانند جهت درمان بیماری‌های خود به آن مراجعه کنند. این موضوع روزبه‌روز همگام با پیشرفت علم و پزشکی، پیشرفت کرده است و توانسته به یک صنعت از صنایع برتر درجهان تبدیل شود.ویژگی­ها و مزایای گردشگری سلامتباتوجه‌به آنچه گفته شد گردشگری سلامت یا توریسم درمانی یکی از صنایعی است که می‌تواند بر رشد اقتصاد کشورها و درآمدزایی آنها کمک شایانی کرده و شرایط اقتصادی را بهبود بخشد. این صنعت دارای ویژگی‌ها و مزایای فراوانی است که در ادامه به برخی از مهم‌ترین آنها اشاره می‌کنیم:مؤثر در توسعه و بهبود اوضاع اقتصادی کشورها؛افزایش امکانات بهداشتی و ایجاد مراکز بهداشتی و درمانی مختلف و فراوان در کشورها؛افزایش روزافزون دستیابی به جدیدترین و پیشرفته‌ترین دانش‌ها و اطلاعات در زمینه پزشکی؛بهبود کیفیت زندگی افراد؛ارتقا و رشد استاندارهای مربوط به بهداشت جهانی و مشارکت و همکاری افراد در بهداشت جهانی؛ایجاد درآمد برای کشورها از طریق ورود و تبادل ارز؛تبادل دانش و تجربه میان متخصصان و پزشکان کشورهای مختلف؛و بسیاری مزایای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی دیگر.انواع گردشگری سلامتگردشگری سلامت را می‌توان بر اساس معیارهای مختلفی تقسیم‌بندی کرد که یکی از این معیارها نوع خدمت یا خدماتی است که فرد با هدف دریافت آنها به‌عنوان گردشگر سلامت به کشورهای دیگر سفر می‌کند. انواع گردشگری سلامت بر اساس نوع خدمت به دسته‌های زیر تقسیم‌بندی می‌شود:1. گردشگری پزشکی (Medical Tourism)این نوع گردشگری از رایج‌ترین گردشگری‌های سلامت شناخته می‌شود زیرا رابطه مستقیمی با سلامتی جسمی فرد دارد. در این نوع از گردشگری سلامت افراد برای درمان یک بیماری خاص یا انجام عمل جراحی به کشور موردنظر خود سفر می‌کند. هرچه امکانات و تجهیزات پزشکی و درمانی، مراکز درمانی معتبر و پزشکان مجرب و ماهر در یک کشور بیشتر باشند می‌توانند تعداد بیشتری گردشگر پزشکی جذب کنند.2. گردشگری تندرستی (Wellness Tourism)در این نوع گردشگری برعکس گردشگری پزشکی هدف فرد دستیابی به‌سلامتی جسمی نیست و بدون دخالت و نظارت پزشکی انجام می‌شود. به‌عبارت‌دیگر فرد بیماری جسمی ندارد و فقط برای کسب آرامش روحی و دوری از تنش‌ها و دغدغه‌های زندگی این سفر را انجام می‌دهد. در این نوع افراد به مناطق خوش‌آب‌وهوا و آرامش‌بخش کشورهای دیگر سفر می‌کنند تا مدتی از مشغله‌های زندگی به دور باشند.3. گردشگری طبیعت‌درمانی (Curative Tourism)در این نمونه از گردشگری سلامت افراد درمان بیماری‌های خود یا سپری کردن دوره‌های بهبودی یک بیماری یا عمل جراحی به مناطق درمانی طبیعی مانند: چشمه‌های آب گرم، لجن طبی، دریاچه‌های نمک و غیره، در کشورهای دیگر مراجعه می‌کنند و تحت نظارت پزشک خواهند بود تا بهبودی کامل را کسب کنند.علل گرایش افراد به سمت گردشگری سلامتعوامل زیادی می‌توانند زمینه‌ساز گرایش افراد به سمت گردشگری سلامت و مراجعه به کشورهای دیگر برای درمان باشند که برخی از مهم‌ترین این عوامل عبارت‌اند از:· از روند درمان و بهبود بیماری در کشور خودشان مأیوس می‌شوند؛· استفاده از روشهای درمانی با کیفیت و پیشرفته در کشورهای توسعه‌یافته؛· امکان انتخاب روش درمانی موردنظر از میان راه‌های درمانی متفاوت و موجود؛· دستیابی به روش‌های درمانی مطلوب با صرف هزینه کمتر نسبت به درمان در کشور خود؛· امکان دسترسی به فناوری‌های جدید، پیشرفته و به‌روز؛· عدم وجود لیست‌های انتظار طولانی برای دریافت درمان؛· و ... .هزینه‌های گردشگری سلامتاگر بخواهیم روند درمان را در کشور خود فرد با درمان از طریق گردشگری سلامت مورد مقایسه انجام دهیم به این نتیجه خواهیم رسید که فرد با انتخاب گردشگری سلامت اگرچه باید هزینه‌های اضافی مانند: هزینه رفت‌وآمد، هزینه محل اقامت و خوردوخوراک را متقبل شود ولی در مقابل می‌تواند خدمات پزشکی و درمانی باکیفیت‌تری نسبت به کشور خود دریافت کند. این امر شانس بهبودی فرد را افزایش می‌دهد و همچنین باوجود تمام هزینه‌های جانبی بازهم نسبت به درمان در کشور خود هزینه کمتری را پرداخت خواهد کرد.نتیجه‌گیریباتوجه‌به آنچه گفته شد گردشگری سلامت یا توریسم درمانی یکی از صنایع مهم و درآمدزا در کشورها و به‌عنوان سومین صنعت برتر در جهان محسوب می‌شود و امروزه نسبت به قبل توجه ویژه‌ای به آن جلب شده است. این صنعت پرسود می‌تواند علاوه بر ورود ارز به کشورها باعث تبادل اطلاعات و دانش‌های پزشکی کشورهای مختلف با هم شود و از این طریق کمک بزرگی به رشد و پیشرفت علم پزشکی نماید.کشورهایی که به این صنعت به‌عنوان یک راه کسب درآمد نگاه می‌کنند بایستی همگام با پیشرفت‌های علم و فناوری در علوم پزشکی و درمانی پیشرفت کنند و تجهیزات و مراکز درمانی خود را نیز به‌روز نگهدارند. به‌این‌ترتیب خواهند توانست گردشگران زیادی را برای دریافت خدمات درمانی (چه درمان روحی و چه درمان جسمی) به کشور خود جذب کنند و از این طریق باعث رونق و پیشرفت فراوان گردشگری سلامت در کشور خود باشند.