بیماری دیابت

مقدمهدر این بیماری توانایی تولید هورمون انسولین در بدن از بین می‌رود یا بدن در برابر انسولین مقاوم شده و بنابراین انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. نقش اصلی انسولین پایین آوردن قند خون توسط سازوکارهای مختلف است دیابت دو نوع اصلی دارد. در دیابت نوع یک، تخریب سلول‌های بتا در پانکراس منجر به نقص تولید انسولین می‌شود و در نوع دو، مقاومت پیش رونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلول‌های بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود. در دیابت نوع دو عوامل ژنتیکی، چاقی و کم‌تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند. در دیابت، سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل گلوکز کاهش می‌یابد از این‌رو میزان قند خون افزایش یافته که به‌آن هیپرگلیسمی می‌گویند. وقتی این افزایش قند در دراز مدت در بدن وجود داشته باشد، سبب تخریب رگ‌های بسیار ریز در بدن می‌شود که می‌تواند اعضای مختلف بدن همچون کلیه، چشم و اعصاب را درگیر کند. همچنین دیابت با افزایش ریسک بیماری‌های قلبی عروقی ارتباط مستقیمی دارد؛ لذا غربالگری و تشخیص زودرس این بیماری در افراد با ریسک بالا می‌تواند در پیشگیری از این عوارض مؤثر باشد. تشخیص و همچنین غربالگری دیابت با انجام آزمایش قند خون میسر است.پایش قند خونپایش قند خون به دو روش انجام می‌گیرد.پایش قند خون توسط خود بیمارپایش قند خون توسط پزشکدر خود پایشی، قند خون توسط خود بیمار و با استفاده از یکی از انواع دستگاه‌های خانگی اندازه‌گیری قند خون انجام می‌گیرد در این روش گلوکز پلاسما اندازه‌گیری می‌شود و نمایانگر میزان کنترل قند خون در کوتاه مدت است. ارزیابی کنترل دراز مدت قند خون توسط پزشک انجام می‌گردد که از طریق درخواست آزمایش هموگلوبین A1C صورت می‌گیرد و نمایانگر میزان کنترل قند خون در دو تا سه ماه اخیر است. باید توجه داشت که این دو روش مکمل یکدیگرند و هیچ‌یک جای دیگری را نمی‌گیرد.دیابت چیست؟دیابت بیماری است که در آن بدن قادر به تولید انسولین کافی نیست و یا نمی‌تواند از آن به درستی استفاده نماید. انسولین یک هورمون است که پانکراس آن را تولید می‌کند و باعث می‌شود تا گلوکز موجود در خون به سلول‌ها وارد شود. سلول‌ها نیز از گلوکز استفاده کرده و انرژی تولید می‌کنند. زمانی که بدن به اندازه‌ی کافی انسولین تولید نکند و یا نتواند به درستی از آن استفاده نماید، سوخت و ساز بدن با مشکل مواجه شده و میزان گلوکز در خون افزایش می‌یابد. این افزایش گلوکز در طولانی مدت فرد را دچار مشکلات سلامتی کرده و باعث می‌شود تا عوارض مختلفی در او بروز پیدا نماید.انواع بیماری دیابتدیابت انواع مختلفی دارد که از جمله‌ی انواع شایع آن میتوان به دیابت نوع ۱، دیابت نوع ۲، دیابت بارداری و پیش دیابت نام برد.انواع دیگر دیابتنواقص ژنتیکی سلول‌های بتااختلال ژنتیکی عملکرد انسولینبیماری‌های پانکراس برون‌ریزاختلالات غدد درون‌ریزبیماری دیابت نوع ۱در بیماری دیابت نوع ۱ بدن قادر به تولید انسولین نیست. در این نوع دیابت سیستم ایمنی بدن به سلول‌هایی از پانکراس که وظیفه‌ی تولید انسولین را دارند، حمله کرده و باعث تخریب آن‌ها می‌شود. دیابت نوع ۱ معمولا در کودکان و جوانان تشخیص داده می‌شود و به همین علت با نام دیابت جوانان نیز شناخته می‌شود. نکته‌ای که باید بدان توجه داشت آن است که افراد مبتلا به بیماری دیابت نوع ۱ نیاز دارند تا به صورت روزانه به خود انسولین تزریق نمایند.بیماری دیابت نوع ۲در دیابت نوع ۲ نحوه‌ی مصرف انسولین توسط بدن تحت تاثیر قرار می‌گیرد. برخلاف دیابت نوع ۱، در دیابت نوع ۲ بدن هنوز قادر به تولید انسولین است اما سلول‌ها به‌طور صحیح و موثری به آن واکنش نشان نمی‌دهند. بیماری دیابت نوع ۲ می‌تواند در هر سنی در فرد ایجاد شود اما معمولا بروز این نوع از دیابت در افراد میانسال و سالمند بیشتر اتفاق می‌افتد.دیابت بارداریاین نوع از بیماری دیابت در زمان بارداری زنان اتفاق می‌افتد که در این دوره حساسیت بدن نسبت به انسولین کاهش می‌یابد. دیابت بارداری در تمام زنان باردار بروز پیدا نمی‌کند و معمولا پس از زایمان، خودبه‌خود درمان می‌شود. اما باید به این نکته توجه کنید که چنانچه در طول مدت بارداری دچار دیابت بارداری شده باشید، احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ در شما افزایش می‌یابد.دوره‌ی پیش دیابتپزشک‌ها معمولا کسانی که قند خونشان در رنج 105 الی 125 میلی‌گرم بر دسی‌لیتر (mg/dL) ‌باشد، به عنوان افراد دارای دیابت مرزی (پیش دیابت) یاد می‌کنند و به این دوره، دوره‌ی پیش دیابت می‌گویند.قند خون در افراد نرمال چیزی بین 70 الی 105 میلی‌گرم بر دسی لیتر (mg/dL) است در حالی که افراد دارای دیابت، در حالت ناشتا دارای قند خونی بیشتر از 126 میلی‌گرم بر دسی‌لیتر (mg/dL) هستند. دوره‌ی پیش دیابت بدین معنا است که قند خون از حالت طبیعی بیشتر است اما نه تا اندازه‌ای که فرد را مبتلا به بیماری دیابت تشخیص دهند. افراد دارای دیابت مرزی، در خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ هستند و اگر تغییراتی را در سبک زندگیشان ایجاد نکنند، ممکن است به بیماری دیابت مبتلا شوند.علل ابتلا به دیابت مرزی و دیابت نوع ۲، یکسان هستند. این عوامل عبارتند از:داشتن اضافه وزنسابقه‌ی خانوادگی ابتلا به دیابتسابقه‌ی فشار خون بالاسابقه‌ی ابتلا به دیابت بارداریسابقه‌ی ابتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیکسن بیشتر از ۴۵ سالعلائم ابتلا به بیماری دیابتعلائم و نشانه‌های مختلفی برای ابتلا به بیماری دیابت ذکر شده است. این علائم در بعضی از موارد می‌توانند آنقدر خفیف باشند که فرد حتی متوجه آن‌ها نشود. این مساله مخصوصا در مورد ابتلا به دیابت نوع ۲ صادق است. بسیاری از افراد متوجه ابتلای خود به دیابت نوع ۲ نمی‌شوند و این مساله در طولانی مدت باعث صدمات زیادی به سلامتی آن‌ها خواهد شد. نشانه‌ها و علائم دیابت نوع ۱ اما به سرعت در فرد ظاهر می‌شوند و معمولا از شدت بیشتری نیز برخوردار هستند.از جمله‌ی علائم ابتلا به دیابت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:تکرر ادرار: افزایش غیر عادی میزان ادرار یکی از علائم اولیه‌ی ابتلا به دیابت است. با افزایش میزان گلوکز در خون، کلیه‌ها باید بیشتر کار کنند تا قند اضافی را از بدن دفع نمایند. این اتفاق باعث می‌شود که فرد نیاز داشته باشد به صورت مکرر دفع ادرار کند.تشنگی زیاد: به دلیل آن‌که دیابت باعث افزایش حجم ادرار و از دست دادن آب می‌شود، فرد احساس به صورت مکرر احساس تشنگی می‌کند.احساس گرسنگی و خستگی دائمی: غذایی که می‌خورید در بدنتان تبدیل به گلوکز می‌شود که به منبع انرژی سلول‌ها محسوب می‌شود. اما بدن نیاز به انسولین دارد تا بتواند گلوکز را به سلول‌ها برساند. در بیماری دیابت، بدن به اندازه کافی انسولین تولید نمی‌کند و یا بدن نمی‌تواند به درستی از انسولین استفاده نماید. بنابراین گلوکز لازم برای تولید انرژی به سلول‌ها نمی‌رسد و این مساله باعث احساس گرسنگی و خستگی دائمی در شما می‌شود.از جمله دیگر علائم ابتلا به بیماری دیابت میتوان به خشکی دهان، کاهش وزن بی‌دلیل، تاری دید و سر درد اشاره کرد.عوارض دیابتگرچه دیابت قابل کنترل‌کردن است اما چنانچه جدی گرفته نشود، عوارض جانبی آن می‌تواند زندگی فرد را با مشکلات عمده‌ای روبرو کند و سلامت فرد را با خطرات مهلکی مواجه سازد. از جمله عوارضی که ابتلا به بیماری دیابت در فرد ایجاد می‌کند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:بیماری‌های لثه و دندانمشکلات مرتبط با چشم و از دست‌دادن بیناییمشکلات مرتبط با پا مانند بی‌حسی، زخم‌هابیماری‌های قلبیآسیب عصبی مانند نوروپاتی دیابتیسکتهبیماری کلیویچنانچه ابتلا به دیابت سبب بروز بیماری کلیوی شود، ممکن است تا در نهایت کلیه‌ی شخص بیمار از کار افتد. در این صورت فرد به “احتباس آب” دچار شده و بدن نمی‌تواند آب را به درستی دفع کند. در چنین حالتی شخص ممکن است مشکلاتی را نیز در رابطه با کنترل مثانه‌ی خود پیدا نماید.روش‌های کنترل بیماری دیابتاگر شخصی به دیابت نوع ۲ مبتلا باشد، پزشکان اغلب به او توصیه می‌کنند تا سبک زندگیش را تغییر دهد. این تغییر سبک زندگی به کاهش وزن و بهبود وضعیت سلامت فرد کمک می‌کند. پزشکان معمولا افراد مبتلا به دیابت را به یک متخصص تغذیه نیز معرفی می‌کنند. متخصص تغذیه می‌تواند به این افراد در داشتن یک سبک زندگی سالم، فعال و متعادل کمک کنند. قدم‌هایی که یک فرد مبتلا به دیابت می‌تواند در جهت داشتن یک سبک زندگی سالم بردارد، شامل موارد زیر است:داشتن رژیم غذایی سالم و گنجاندن مواد مغذی مانند غلات، میوه‌جات، سبزیجات، پروتئین بدون چربی، مواد لبنی کم‌چرب و چربی‌های سالم (مانند مغزهای آجیل) در برنامه‌ی غذایی.مصرف میوه هایی چون سیب، گیلاس، آلوسیاه، گریپ فروت، توت فرنگی، پرتقال و گلابیاز مصرف غذاهای دارای شکر زیاد مانند نوشابه، غذاهای سرخ کرده و دسرهای شیرین که ارزش غذایی پایینی دارند، پرهیز کنید.ورزش را به برنامه‌ی روزانه‌ی خود اضافه کنید. حداقل ۵ روز در هفته و هر روز به مدت ۳۰ دقیقه وقت خود را به ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی، ایروبیک، دوچرخه سواری و یا شنا اختصاص دهید.استفاده از انسولینافراد مبتلا به دیابت نوع ۱ و همچنین برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، نیاز دارند تا به‌منظور جلوگیری از بالارفتن قند خون خود، به صورت تزریقی و یا استنشاقی انسولین مصرف نمایند. انسولین انواع مختلفی دارد که بر طبق میزان ماندگاری تاثیرشان به ۴ دسته‌ی سریع اثر، رگولار، متوسط اثر و طولانی اثر تقسیم‌بندی می‌شوند. انسولین به افراد مبتلا به دیابت، کمک می‌کند تا زندگی‌ فعال و نرمالی داشته باشند. اما اگر فردی به مقدار بیش از حد انسولین مصرف نماید، با عوارض جانبی خطرناکی مواجه خواهد شد. مصرف بیش از حد انسولین می‌تواند موجب ایجاد هیپوگلیسیمیو یا افت شدید قند خون شود که در نهایت باعث بروز حالت تهوع، تعرق و لرزش در فرد می‌شود.دستگاه‌های اندازه گیری قند خوندستگاه قند خون خانگی یک ابزار پزشکی است که با استفاده از آن می‌توانید به راحتی میزان قند خون خود را اندازه‌گیری کنید. نحوه‌ی کارکرد دستگاه قند خون معمولا به این صورت است که یک قطره کوچک از خون که توسط سوزن‌زدن به پوست ایجاد می‌شود را بر روی یک نوار آزمایش که یکبار مصرف است قرار می‌دهید و سپس با قرار دادن این نوار آزمایش در داخل دستگاه، میزان قند شما اندازه‌گیری می‌شود. دستگاه‌های قند خون مختلفی در بازار وجود دارند اما تقریبا تمام آن‌ها از مکانیزم و اجزای مشابهی تشکیل شده‌اند. معمولا همه‌ی آن‌ها دارای نوار تست قند و سوزنی جهت ایجاد سوراخ کوچکی در پوست برای گرفتن چند قطره خون هستند.به هنگام استفاده از دستگاه‌های قند خون، موارد زیر را رعایت کرده و به آن‌ها دقت نمایید:دقت کنید که هنگام دست‌زدن به نوار تست قند و یا دستگاه قند خون، دست‌هایتان تمیز و خشک باشد.هیچ وقت از یک نوار تست قند، ۲ بار استفاده نکنید. همچنین آن‌ها را در جعبه‌ی خود نگه دارید تا رطوبت محیط را به خود جذب نکنند و باعث تغییر نتایج نشوند.پس از استفاده، دقت کنید که درب جعبه‌ی نوارهای تست قند را ببندید.همیشه تاریخ انقضای نوارهای تست قند خون را چک کنید.دستگاه قند خون و همچنین نوارهای تست را در جایی خشک و خنک نگه‌داری کنید.دستگاه‌های قند خون برای سنجش میزان گلوکز، نیاز به چند قطره خون دارند. بدین منظور سوزن کوچکی در دستگاه تعبیه شده است که پوست را سوراخ می‌کند. ممکن است بعضی از افراد از این کار بترسند اما این کار درد زیادی نداشته و به آرامی صورت می‌گیرد.به هنگام سوزن زدن به پوست، موارد زیر را در خاطر داشته باشید:محلی را که می‌خواهید از آن خون بگیرید را با آب گرم و صابون بشویید و خشک نمایید. با این کار از ورود کثیفی موجود بر روی دست به داخل دستگاه قند خون، جلوگیری می‌شود.به‌منظور درد کمتر و آرامش بیشتر، سوزنی نازک و کوچک را انتخاب نمایید.بعضی از سوزن‌ها قابلیت کنترل عمق ورود به پوست را دارند. حتما سوزن را طوری تنظیم کنید تا سوراخ عمیقی ایجاد نکند.خون گرفتن از انگشت وسط، انگشت حلقه و یا انگشت کوچک، ممکن است درد کمتری داشته باشد.به‌منظور ایمنی و جلوگیری از خطرات بالقوه، سوزن قند خون را پس از استفاده، در داخل سیفتی‌باکس‌های جیبی بیندازید.گروه پاتوبیولوژی رهسا در راستای ارزش نهادن به بیماران و همچنین صحت و دقت در انجام آزمایشات و اعتماد پزشکان تاسیس شد. پزشکان و متخصصین به منظور نیل به اهداف مقدس خود که همانا تامین سلامتی بیماران می باشد، بعضا نیازمند بکارگیری ابزاری مناسب و استفاده از داده های پاراکلینیکی دقیق می باشند ،آزمایشگاههای تخصصی با رویکرد به این نیاز همواره می کوشند که با بهره گیری از ابزار و تجهیزات مدرن و تکنولوژی های نوین وهمگام با پیشرفت سایر رشته های تخصصی پزشکی ارائه دهنده خدما ت مناسب ،دقیق و سریع به اساتید و پزشکان باشند.با اعتقاد به اينكه اخلاق حرفه اي و متعهدانه در آزمايشگاه مانند تخصص تاثير گذار است، آرمانهاي ذيل را سرلوحه كار خود قرارداده و همواره مي كوشيم تا با دميدن روح تعهد در تمامي بخش ها و كاركنان آزمايشگاه، نسبت به شهر و مردماني كه در آن زندگي مي كنيم وفاداري و تعهد خود را به اثبات برسانيم . ما اعتقاد داريم كه بدون شک ارتقاء دانش و آگاهي كاركنان ما موجبات رشد و تعالي روند درمان و پيشگيري از بيماري مراجعين را حاصل نموده و باعث سلامتي خانواده ها و در پي آن جامعه مي گردد . درعین حال با ایجاد وبسایت و شبکه های اجتماعی و تولید محتوا و مقالات گوناگون برای ارتقای سطح علمی و دانش جامعه گام برداشته ایم.گروه پاتوبیولوژی رهسا طبق برنامه اي مدون ، از پيش تعيين شده و سيستماتيک درراستاي تحقق اهداف ذيل قدم برداشته است :· اجرای ضوابط قانونی و استاندارد· ارتقاء كيفيت خدمات آزمايشگاهي· ارتقاء رضايت مندي پزشکان· ارتقاء رضايت مندي بیماران· ارتقاء سطح آگاهي و انطباق صلاحيت كاركنان آزمايشگاه و الزامات سيستم مديريت كيفيت· بهره گيري صحيح و كامل از كليه منابع موجود در جهت افزايش كارايي تجهيزات ، دقت و صحت نتايج آزمايشات· تامين و بهبود زيرساخت هاي لازم در جهت افزايش كيفيت خدمات آزمايشگاهی· انتخاب وعملیاتی کردن سیستمهای آنالیز و متدهای آزمایش همواره بر اساس آخرین استانداردهای علمی· آنالیز و نگهداری قابلیتهای فنی دستگاه ها· گسترش دادن آزمايشهای جدید و انجام آنها با هدف ارائه خدمات جدید· واجد شرایط بودن کارکنان و شرکت در رویدادهای آموزشی· کارکنان مجرب جهت مدیریت تضمین کیفیتمنبع: http://rahsagroup.com/News.aspxدپارتمان علمی گروه پاتوبیولوژی رهسا