کاین ره که تو می‌روی به غربستان است!

مصاحبه با محسن آقایی؛کارگردان مستند ایکسونامیمصاحبه کننده:منصوره جعفری فارغ التحصیل فیزیکچرا تصمیم گرفتید این مستند را بسازید و چرا به سراغ یک پورن‌استار رفتید؟مستندی بود که تا الان ساخته نشده بود و باید ساخته می‌شد و ما هم می‌توانستیم مستند را نسازیم! یعنی قاعدتاً باید شرایط طوری پیش می‌رفت که نیاز نباشد این مستند را بسازیم، چون نزدیک پنجاه شصت سال از انقلاب جنسی گذشته است و یک تحول بزرگ فرهنگی در تاریخ معاصر و یا حتی تاریخ بشر بوده است.در مقابل، در روایت مثبت و فاتحانه و پیروزمندانه از انقلاب جنسی، مستند بسیار هست؛ به زبان‌های مختلف فرانسوی، اسپانیولی، روسی، آلمانی، چینی و انگلیسی. تماماً وجه اشتراک‌شان این بود که خیلی گزارش مثبتی از این تحولات در حوزۀ زیست جنسی ارائه داده بودند. بدون هیچ چالش و هیچ مخالفتی که خیلی عجیب است! اصلا با مشی لیبرالی هم جور در نمی‌آید که این‌قدر یک‌سویه کار کرده باشند؛ ولی خب کرده‌اند دیگر! بخش دوم سوال؛ بنای ما این نبود که صرفاً دنبال یک پورن‌استار برای مستند انتخاب کنیم و سراغ یک پورن‌استار نرفتیم! ما سراغ یک فردی به نام میشل رفتیم که پورن‌استار هم بود. یعنی نکته‌ای که یک مقدار از آن غفلت شده یا تحت‌الشعاع حواشی قرار گرفته، خود این بحث پورن‌استار بودن این فرد هست. (که می‌پذیرم ذاتاً پرحاشیه هست.) ما سراغ یک زنی رفتیم که برای روایت انقلاب جنسی آمریکا یک سوژۀ بسیار خوب بود. سوژه باید این قابلیت را داشته باشد که بتواند نمایندگی خوبی از موضوع بکند و مشتی نمونه از خروار باشد. از این جهت، میشل و درواقع راوی ما، به لحاظ بازۀ زمانی زندگی‌اش که مصادف شده بود با انقلاب جنسی، تجربیات زیسته و شواهد عینی خودش را از آن مسائل داشت. دومین دلیل زندگی شخصی او بود که به شدت منطبق بر فراز و فرودهای مرتبط با انقلاب جنسی بود و سه اینکه؛ در نیویورکی ساکن بود که اتفاقات تاریخی زیادی در حوزۀ انقلاب جنسی افتاده بود و ما کلی لوکیشن‌ها و تصویربرداری‌ها داشتیم که باید در نیویورک انجام می‌شد. البته متأسفانه به دلیل مشکلاتی که در مسائل تولید داشتیم، این اتفاق نیفتاد و ما نتوانستیم تولید مستند را به شکلی که باید انجام بدهیم و چیزی که در فیلم می‌بینید خیلی کمرنگ هست و خود میشل هم نیست. گذشته از اینها، وقتی شما می‌خواهید یک قرائت معتبری از رویدادی را ارائه کنید، هرچقدر آن فرد به آن مسئله نزدیک‌تر باشد و در بطن آن ماجرا باشد، روایتش دست اول‌تر است، بنابراین در چنین مسئله‌ای فکر می‌کنم قلّۀ اعتباری که وجود دارد، کسی است که زندگی و شغلش این بوده است؛ اینقدری که به ذهن ما می‌رسید در مسئله آزادی‌های جنسی، بالاتر از پورن‌استار نداریم. یک مسئله دیگر هم اتفاقاتی بود که بعد از دوران حضور میشل در این صنعت برایش افتاد و تغییر و تحولاتی که در سبک زندگی‌اش ایجاد شد.چنین فردی چه جایگاه اجتماعی در آمریکا دارد و مردم با او چطور رفتار می‌کنند؟ما خیلی دسترسی نداریم که متوجه برخوردها بشویم، جز یک سری محصولات رسانه‌ای که در مورد این صنف انسان‌ها ساخته شده است. طبیعتاً تا زمانی که با این افراد زیست نکنید و از نزدیک یک نفر از اینها را نشناسید، نمی‌توانید یک قضاوت جامع داشته باشید که چطور با آنها در آمریکا رفتار می‌شود. اما حداقل از فضای رسانه‌ای دیده نمی‌شود که با این افراد بد برخورد کنند و چه بسا احترام‌های خاصی هم دارند و به خودشان adult industry (صنعت بزرگسالان) می‌گویند و اسم‌های دهان‌پرکن و شیک‌وپیک دارند و برای خودشان جشنواره دارند! به خودشان فاحشه و ... نمی‌گویند بلکه بازیگر می‌گویند و چی بشود در پایین‌ترین حالت ممکن به این افراد کارگران جنسی می‌گویند که این کلمه برای اینها هم به کار برده نمی‌شود، بلکه برای فاحشه‌های خیابانی است. اینها وقتی می‌خواهند لفظ فاحشه را با کارگر جنسی جایگزین کنند، می‌گویند که ما داریم انگ‌زدایی می‌کنیم ولی به نظر من در اصل دارند حسن تعبیر می‌کنند؛ به این معنا که یک عمل زشت و قبیح را زیبا و خنثی نشان می‌دهند!کسانی که از نزدیک این افراد را می‌شناسند، طبیعتاً یک تاثیراتی روی روابطشان دارد و کسانی که نمی‌شناسند به زندگی عادی خود ادامه می‌دهند! ولی نمی‌توان ادعا کرد که غیر از افراد سلبریتی و معروف در این رابطه، بقیۀ آنها به واسطۀ این کار، شان و منزلت خاصی دارند یا تحقیر و طرد شوند. بنا به مطالعاتی که داشتم و مستنداتی که دیدم، متوجه شدم مثلاً افرادی که بچه دارند یک مقدار نگران‌اند که حالا تا 8 یا 9 سالگی نفهمد که من چه کاره بودم ولی دیگر بعد از آن از همکلاسی‌ها و غیره می‌شنوند. و بعضی‌ها هم که کاملاً حق به جانب دفاع می‌کنند و می‌گویند اصلاً مشکلی نیست و اگر بچه‌های ما بخواهند وارد این رشته بشوند ما بهشان کمک و حتی تشویق‌شان می‌کنیم! ولی عموماً افرادی که در این صنعت هستند افرادی به شدت آسیب‌دیده و دارای نابسامانی‌های جدی شخصیتی_اجتماعی هستند یا حداقل در ورود به این صنعت اینگونه بوده‌اند.آیا برای تن‌فروشان مجازاتی هم تعیین کردند؟نکتۀ مهم در رابطه با بحث تعیین مجازات، در مورد قانون است که خیلی باید به آن توجه داشته باشید؛ چون معمولاً سوءاستفاده می‌شود و با آن سفسطه می‌کنند. برخی ادعا می‌کنند علت اینکه در اروپا، آمار تجاوز و در واقع خشونت علیه زنان بالاست به خاطر این است که دامنۀ تعریف جرم بالاست، که به ظاهر هم استدلال منطقی به نظر می‌رسد، اما یک سفسطۀ بزرگ پشتش هست و آن هم این است که مثلاً می‌گویند که: «در اروپا اگر زنی همینطوری ناگهان صبح از خواب بلند شود و احساس کند که خیلی با این شوهر حال خوبی ندارد و برود ادارۀ پلیس و همینطور بی‌خود و بی‌جهت بگوید که در یک سال گذشته شوهرم به من تجاوز کرده، یعنی من راضی نبودم و با من عمل جنسی برقرار کرده، پلیس می‌گوید چند تا بوده؟ زن می‌گوید پنجاه تا. پلیس می‌گوید: بسیار خب! پنجاه تا پروندۀ جداگانۀ تجاوز جنسی برای شما تشکیل شد، تشریف بیاورید ان‌شاءالله رسیدگی می‌کنیم، حق شما را از حلقوم شوهرت می‌کشیم بیرون!» ولی واقعیت ماجرا این است که این اصلاً در عمل اتفاق نمی‌افتد و آماری که از خشونت‌های جنسی و تجاوز و اینها وجود دارد، به تفکیک ارائه شده است. به تفکیک هست که واقعا n میلیون rape (یعنی تجاوز جنسی کامل) توسط غریبه انجام شده. در تعاریف خشونت‌های جنسی هم دقت بکنید به اینکه ما یک کلمۀ تجاوز داریم که به همۀ انواع تعرضات جنسی می‌گوییم، ولی آنها سطح بندی کرده‌اند به rape، harassment، assault، violence و... اینها همه تعاریف مشخص دارد ولی بطور مشخص آنچه که واضح می‌توان دربارۀ آن حرف زد، بحث rapeاست که اگر ما راحت تجاوز ترجمه کنیم، تعرضی است که رفتار کامل جنسی است. اینها آمار وحشتناکی دارد و شما به تفکیک هم بروید ببینید می‌فهمید که اصلاً اینطور نیست که مثلاً 50 درصد از این تجاوزات شامل عمل جنسی مرد با همسرش بدون رضایت او بوده است، نه اصلاً این شکلی نیست و راستش را بخواهید یکی از مشکلات آنها این است که شوهر به زن محل نمی‌گذارد! چون آنها سرد مزاجی‌های عجیب و غریب، فانتزی‌ها و عادات جنسی مسخره‌ای پیدا کرده‌اند که به حالت عادی طرف هیچ کنشی ندارد و همین یکی از اصلی‌ترین عوامل خیانت و انحراف در بحث‌های دیگر است.این افراد معمولاً از چه جور خانواده‌هایی هستند؟نکتۀ مهم این است که اصلاً چطور سر از این جاها درمی‌آورند؟! 95 درصد کسانی که وارد این صنعت می‌شوند، تجربۀ تجاوز و خشونت جنسی در کودکی را داشته‌اند، پیداست که خانواده، خانوادۀ به‌هم‌ریخته‌ای است، یا به شدت شهوت‌زده است یا ساختارهایش به‌هم‌ریخته است. طوری که مثلاً نزدیکان، پدر، برادر، دایی، عمو، خاله، عمه، مادر، بچه را مورد آزار جنسی قرار می‌دهند؛ یا غریبه‌ها، همسایه‌ای، بقال محلی کسی. خلاصه اینها عمدتاً از خانواده‌های به‌هم‌ریخته‌اند. درصد بسیار زیادی از آنها دخترهای فراری‌اند و از قضا شخصیت اول ما هم دقیقاً همینطوری بود، کسی بود که در بچگی پدرش به او تعرض می‌کرده و فرزند طلاق است، از خانه فراری می‌شود و بعد در اثر سرما و گرسنگی که دیگر داشته می‌مرده، تنها راهی که جلوی پایش می‌بیند این است که با غریبه‌هایی که به او تعارف قهوه می‌کنند، برود و یک چیزی بخورد و یک جای گرم و یک سرپناهی حداقل گیر بیاورد، که همراه اینها رفتن همانا و مورد تجاوز قرارگرفتن و از دست رفتن معصومیت هم همانا... بعد به تدریج طی روندی که در خاطراتش هم هست، در وبلاگش هم هست می‌توانید سرچ کنید و ببینید، به تدریج به طور ناخواسته‌ای می‌افتد در این صنعت، یعنی واقعاً انتخابش نبوده است که بگوییم خب چه کار کنیم چه کار نکنیم یکی می‌گوید من می‌خواهم فضانورد بشوم و یکی می‌گوید نه من می‌خواهم پورن‌استار بشوم! اینطوری نیست؛ و اکثراً آدم‌های نابودشده‌ای هستند، خیلی از خواننده‌هایشان هم این شکلی هستند، بروید شرح دوران نوجوانی و جوانی مدونا (Madonna Louise Ciccone) را ببینید. دلتان می‌خواهد بنشینید زار‌زار به حالش گریه کنید! یک فاکتور بسیار موثر در خانواده‌های اینها که به شدت معنادار است در آمار کسانی که وارد صنعت پورن می‌شوند، نداشتن پدر بالای سرشان است، بی‌پدری یعنی فرد دیگری هم به اینها رسیدگی نمی‌کند.روند قانونی شدن تن‌فروشی بعنوان یک شغل به چه صورت بوده است؟ چه کسانی برای رسمی‌شدن این عمل تلاش کرده‌اند؟ علتش را چه می‌دانید؟به طور مشخص در این موضوع، ما دو جنبه فعال داریم؛ یکی صاحبان سرگرمی ‌و خدمات جنسی و صنعت بزرگسالان هستند و یکی هم آدم‌هایی که در‌هالیوود تمام تجارتشان از این راه بوده، نقش خیلی پررنگی داشتند. مثلا در تئوریزه‌کردن این موضوع، زیاد داشتیم نویسندگان و ناشرانی که برای گرفتن اجازۀ انتشار محتوای اروتیک، سفسطه و فلسفه‌بافی‌های مختلف کردند و سعی کردند به هر طریقی که می‌توانند این مسئله را عادی و موجه و جامعه‌پذیر جلوه بدهند. روند هم به این شکل بوده که کم‌کم از مسائل کوچک مثلا از تغییر لباس‌هایی که در فیلم‌ها می‌پوشیدند یا مصرف مشروب و آزادتر شدن موسیقی‌ها شروع شد. در واقع بسیار تدریجی و مرحله به مرحله بوده و هیچ وقت اتفاقی، دفعی و ناگهانی نیفتاده و دانه‌دانه موانع را برطرف کردند، قفل‌ها را شکستند و سانت‌سانت لباس‌ها را کوتاه کردند. این طور نبود که یکی ناگهانی بیاید و لخت مادرزاد در خیابان بگردد! هرچند در مقاطعی هم به فراخور زمانه و اقتضائات استثنائی که پیش آمده، یک تصویر و فرآیند کاتالیزی می‌بینیم مثل تحولات دهۀ شصت آمریکا و تاثیراتی که روی نسل «انفجار جمعیتی» نوجوانان آمریکایی که بعد از جنگ جهانی دوم به دنیا آمده بودند، گذاشت.آیا تن‌فروشی الان در آمریکا یک کار عادی هست؟ در سه چهار دهۀ اخیر، نگاه جامعه تغییراتی نسبت به این موضوع داشته است؟در رابطه با عادی‌سازی مسئله تن‌فروشی و ارائه خدمات جنسی، الان تقاضای بازار هست؛ یعنی این طور نیست که فکر کنید حتماً همیشه یک بدبختی بوده نان شب نداشته بخورد و گفته‌اند ما بیایم کاری کنیم که او از گرسنگی نمیرد، پس تن‌فروشی را آزاد کنیم! مطلقاً این شکلی نبوده. این یک چرخۀ بسیار بزرگ است و یکی از شق‌القمرهایی که حضرات لبیرال و به طور مشخص در اروپا کردند که خیلی طرفدار دارد، گفتند فروش خدمات جنسی آزاد و خرید ممنوع باشد. یعنی یک فاحشه را من بعنوان مجرم نمی‌گیرم اماکسی که رفته سراغ فاحشه و خدمات جنسی می‌خواهد را چرا! که چه بشود؟ جلوی گسترش این صنعت را بگیرند!!! البته نمی‌شود گفت همۀ بحث‌ها به انگیزۀ سیاسی مربوط هست یا فقط تجاری است. یک‌سری‌ها واقعا فکر می‌کنند: «خب یک کسی می‌خواهد بدنش را در ازای پول در اختیار دیگری قرار بدهد، خب قرار بدهد! تو چرا می‌خواهی حسن و قبح اجتماعی تعریف کنی؟» می‌گویند چه اشکالی دارد؟ ولی در اصل دارند می‌گویند اشکالی ندارد! و اختلاف ما با اینها همین‌جاست. که چرا! اشکال دارد! ولی خب روند تدریجی مواجه‌شدن با این امر و سابقۀ تاریخی مفصلی که دارد و از همه مهم‌تر، عدم اراده برای حل مسئله باعث شده به جای حل مسئله بروند به سمت به رسمیت‌شناختنش. به جای اینکه این آسیب اجتماعی را بررسی کنند و ببینند که هیچ زنی فطرتاً، از لحاظ روانشناختی، از لحاظ عاطفی، گرایش ندارد به اینکه تبدیل به کالا شود و هر غریبه‌ای از راه رسید او را مصرف و روحش را آزرده کند، در عوض یک مشت پول. می‌روند سراغ راه‌حل‌های اشتباهی! یک سری اقتضائات و نیازها و ضعف‌ها و نابسامانی اجتماعی وجود دارد که تا آنها را حل نکنید این قضیه ادامه پیدا می‌کند. بعد ارادۀ رسیدگی ندارند، می‌گویند خب حداقل یک ‌بار کوچکی را از روی دوشش برداریم، انگ بد روی این بیچاره نگذاریم و بگوییم او کارگر جنسی است! این قضیه می‌تواند کاملاً منبعث از اغراض سیاسی باشد، ولی در هر صورت تغییری ایجاد نمی‌کند و اینها چرخۀ باطلی را ادامه می‌دهند و به رشدش کمک می‌کنند.منتشر شده در ویژه نامه مشترک طلوع،ثمین و ریحانه با نام:نگذاریم تاریخ تکرار شود!ویژه‌نامه را از اینجا دریافت کنید.