درباره این ۴ شگفت‌انگیزِ محتوا: هوش، عملگرایی، سیستم‌سازی و «دستورالعمل‌ها»

در پستی با عنوان هوش و عملگرایی در تولید محتوا به مفهوم عمل‌گرایی در تولید محتوا و پیامدهای مثبت و منفی رعایت کردن یا عدم رعایت این رویکرد پرداختم. در پست پیش رو اما از نقش دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها در ایجابِ این عمل‌گرایی صحبت می‌کنم. ضمنِ آن زنجیره‌ی ارزشی که این عمل‌گرایی را به آن دستورالعمل تبدیل می‌کند، شرح می‌دهم و حلقه‌های واسط را مشخص می‌کنم.عمل‌گرایی در تولید محتوا ناشی از استراتژی محتواست؛ یک استراتژی عمل‌گرا و تولیدمحور در تولیدِ محتوا.انتخاب چنین رویکردی در تولید محتوا اما یک علت و یک الزام مشخص دارد:علتِ انتخاب عملگرایی در تولید محتوا، تحقق خروجی‌های «هوش محتوایی» است.پیاده‌سازی چنین رویکردی مستلزمِ داشتن دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها است. این پروتکل‌ها و دستورالعمل‌ها می‌توانند دامنه گسترده‌تری از حوزه‌ی محتوا در یک کسب‌وکار داشته باشند. هر جا که سخن از دستورالعمل و پروتکل باشد، پای «سیستم‌سازی در کسب‌وکار» در میان است. بنابراین اگرچه عملگرایی در تولید محتوا نیازمند داشتن دستورالعمل است، اما دستورالعمل‌ها در نتیجه‌ی سیستم‌سازی در کسب‌وکار شکل می‌گیرند و در سطوح اجرایی کسب‌وکار نظیرِ بازاریابی، فروش و البته تولید محتوا به کار گرفته می‌شوند.تا اینجای کار ۴ مفهوم هوش محتوایی، عملگرایی در تولید محتوا، دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها در تولید محتوا و سیستم‌سازی در کسب‌وکار را برجسته کردیم. و گفتیم: عملگرایی در تولید محتوا، تصمیمی ناشی از هوش محتوایی و در جهت اجرای منویاتِ این هوش است. ضمنا گفتیم این عملگرایی برای محقق شدن نیاز به داشتن دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها دارد. پروتکل‌ها و دستورالعمل‌هایی که خود در نتیجه‌ی سیستم‌سازی در کسب‌وکار شکل می‌گیرند. بنابراین عمل‌گرایی در تولید محتوا به عنوان شاخص مرکزی این نوشته دو بالِ پرواز دارد: دستورالعمل‌ها و سیستم‌ها و البته هوشی که این دو بال را به حرکت در آورد.اکنون ۴ مولفه‌ی پیش‌گفته را یک به یک بررسی کنیم.گفتیم هوش محتوایی...کسانی که به اشکال مختلف و در صنایع متفاوت، به تولید محتوا مشغول هستند، همواره با این پرسش ذهنی مواجه می‌شوند که «بهتر است چه نوع محتوایی برای مخاطبم تولید کنم؟».هوش محتوایی، پاسخی است که به این پرسش داده می‌شود. در تعریف دقیق‌تر، هوش محتوایی، علم شناسایی و پیش‌بینی محتوا و موضوعاتی است که بیش‌ترین تأثیرگذاری را بر مخاطب دارد.مهم‌ترین عملکرد «هوش محتوایی»، این است که روش‌های مختلف و اثربخش بازاریابی را، در یک فرآیند واحد می‌گنجاند.هوش محتوایی کمک می‌کند تا با مرکزیت قرار دادن نیاز واقعی تولیدکنندۀ محتوا، اثربخش‌ترین روش با کم‌ترین هزینه بکار گرفته شود.هوش محتوایی فرآیندی منحصربه‌فرد را تعریف می‌کند که از گذر شناسایی داده‌های اجتماعی و تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود، راهی مجزا و نتیجه‌بخش را از بین میلیون‌ها محتوای تولیدشده، باز می‌کند و نتیجۀ آن، تولید محتوای کاربردی و نتیجه‌بخش است.هوش محتوایی ابزاری برای اثربخش بودن استراتژی کسب‌وکار فراهم می‌آورد که درنهایت منجر به فروش بیشتر، ترغیب به تعامل پویا و ماندگاری بیشتر در ذهن مخاطب می‌گردد.استراتژیست محتوا، همواره به دنبال تولید مضامین ارزشمند، مرتبط و منحصربه‌فرد است که بتواند پاسخگوی خوبی به نیاز و خواستۀ بازار هدف باشد. او می‌تواند با مجهز شدن به این علم، موقعیت کاری خود را بهتر شناسایی کند، مختصات درستی از نوع فعالیت‌هایش ترسیم کند و ببیند بازار هدف او چه انتظاری از فعالیت‌هایش دارد تا بتواند به بهترین شکل، پاسخگوی آن باشد.با مجهز شدن به هوش محتوایی می‌توان تضمین کرد که بهترین تصمیم‌ها در زمینه‌ی محتوا اتخاذ می‌شود. نتیجه، بالاتر رفتن بهره‌وری، افزایش شتابِ نزدیک شدن به اهداف (شاخص‌های کلیدی عملکرد) و تولید محتوایی استراتژیک، ارزشمند و مطلوبِ مخاطبان خواهد بود.اما ناگفته پیداست که «هوش» در هر زمینه‌ای برای ما صرفا بینش و ارزیابی صحیح ایجاد می‌کند. این بینش و ارزیابی درست اگرچه لازم است، اما کافی نیست. چرا که به عمل کار برآید! و این همان لزوم عمل‌گرایی در تولید محتواست.گفتیم عملگرایی در تولید محتوا ...تولید محتوا یعنی تولید محتوای متنی، محتوای گرافیکی، محتوای صوتی و محتوای ویدئویی.در رابطه با عملگرایی، نکته کلیدی در تولید محتوا وجود دارد و آن اینکه کمال‌گرایی و فرم‌زدگی در تولید محتوا اصولا باعث می‌شود که «کارخانه تولید محتوای شما» هیچ‌گاه به بهره‌برداری نرسد یا با ظرفیتی بسیار کمتر از ظرفیت واقعی‌اش کار کند. از این جهت که خروجی کار شما در تولید محتوا، به لحاظ فرم و میزان تسلط شما بر نرم‌افزارهای مرتبط شاید در حد مطلوبی نباشد، در نتیجه شما تولید محتوایی «چشم‌نواز» را زمان‌بر، پرهزینه و سخت خواهید یافت پس:یا کلا قید تولید محتوا را خواهید زد. یا تولید محتوای خود را برون‌سپاری خواهید کرد. یا همچنان به تولید محتوا ادامه خواهید داد، اما ملاحظات فرمی و زیبایی‌شناسانه شما، سرعت و کمیت تولید محتوای شما را کاهش خواهد داد و شما دچار وسواسی کشنده در انتشار محتوای خود خواهید شد.و این‌ها همه عوارضِ وجود کمال‌گرایی از یک طرف و فقدان عملگرایی در تولید محتوا از طرفی دیگر است.این رویکرد در نتیجه‌ی درک نادرست از تولید محتوا، عدم برخورداری از استراتژی محتوا یا هوش محتوایی پایین استراتژیست محتوای یک کسب‌وکار رخ می‌دهد.نکته قابل‌توجه دیگر در مبحث عملگرایی در تولید محتوا آن است که: عده‌ای محتوای منتشر شده به اسم خودشان را نوعی «ویترین» می‌دانند، در حالی که محتوا یک «ابزار ارتباطی» است. برای درک بهتر این موضوع یک مراسم خواستگاری را تصور کنید. دامادی خوش‌تیپ با ظاهری بسیار شیک به خواستگاری آمده، اما در طول مراسم هیچ صحبتی نمی‌کند و در مقابل هر سوالی که از او مطرح می‌شود، هیچ نوع واکنشی اعم از زبانی یا بدنی، نشان نمی‌دهد. به نظر شما آیا صرف خوش‌تیپ بودن و شیک بودن او، در چنین شرایطی برای جواب مثبت گرفتن، کافی به نظر می‌رسد؟ البته که نه!همینطور از نظر نباید دور داشت که، عده‌ای هم تولید محتوا را برای خالی نبودن عریضه انجام می‌دهند و اصولا حرفی برای گفتن ندارند!چنین محتوایی، اتفاقا ممکن است ظاهر غلط‌انداز و فریبنده‌ای هم داشته باشد اما، فرمِ صرف در محتوا به جایی نمی‌رسد، فرم در محتوا، پوششی برای بی‌هنری، بی‌سخنی و حرفی برای گفتن نداشتن، نیست و با تاکید بیش‌ازحد بر آن نمی‌توان چنین کم‌وکاستی‌هایی را پر کرد!تولید محتواِ آرایش کردن و بزک دوزک کردن یک عجوزه زشت یا کادوپیچ کردن یک جعبه خالی نیست، بلکه ایجاد ارتباط با مخاطبان از طریق ارائه پیام‌های مفید و استخوان‌دار در قالبی قابل درک و شسته‌ورفته است.گفتیم عملگرایی از طریق دستورالعمل‌ها و پروتکل‌هااما چطور مطمئن باشیم که عملگرایی در تولید محتوا، ضمن افزایش کمیت محتوای تولیدشده، کیفیت آن را قربانی نمی‌کند؟ به زبان ساده‌تر، چطور بدون داشتن متخصصین زیاد و حرفه‌ای در تولید محتوا، محتوایی زیاد و باکیفیت تولید کنیم و عملگرایی و رسیدن به اهداف مدنظر را محقق کنیم؟ پاسخ این است: از طریق تهیه و تنظیم دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها.ماجرا ساده است. اگر به یک غیرِ آشپز بگویید: تا دو ساعت دیگر یک قرمه‌سبزی آماده کن. احتمالا او هنگ می‌کند. یا از زیر کار در می‌رود یا نتیجه‌ای آشفته و غیرقابل خوردن را به عنوان قرمه‌سبزی تحویل شما می‌دهد.اما اگر به همین فرد بگویید این ۸ کار را برای من انجام بده: ابتدا از شب قبل لوبیاها را خیس کنبعد گوشت را تمیز و همچنین پیاز را نیز خرد کنپس از تمیز کردن گوشت و بعد از خرد کردن پیاز این دو را با هم در یک جا تفت بدهدر مرحله بعدی زردچوبه و فلفل سیاه را به گوشت و پیاز اضافه کنسپس لوبیا قرمز را به گوشت و پیاز اضافه کن....و در نهایت هم اضافه کنید، هر گاه گفتم قرمه‌سبزی درست کن، یعنی عینا همین مراحل را انجام بده.قطعا شانس انجام کار و عملی شدن آن با چنین رویکردی بسیار بیشتر خواهد بود.دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها عملا همین‌اند. چه در محتوا و چه در زمینه‌های دیگر، چنین ماهیتی دارند.مثلا این دستورالعمل تولید ویدئو را ملاحظه کنیدیا این دستورالعمل تهیه‌ی پادکستاین دستورالعمل‌ها به شما کمک می‌کنند، در شرایطی که به خصوص، به علت داشتن مشغله زیاد و برخوردار نبودن از نیروهای کافی، تمرکز و انرژی ذهنی بالایی هم ندارید؛ برای تهیه و تولید محتوا سردرگم نشده و آنچه را که در وهله‌ی اول سخت به نظر می‌رسد، آسان و عملی بیابید.دستورالعمل‌های محتوا در قالب انواع خودکارسازی و قالب‌های آماده نیز جلوه می‌کنند. انواع تمپلیت‌ها (قالب‌ها) برای تولید محتوای گرافیکی و متنی و انواع دیگر محتوا به شما کمک می‌کنند.مثلا شما می‌توانید یک قالب پست اینستاگرام تهیه کنید و به جای طراحی طرح‌های متعدد برای هر پست، از این قالب‌های آماده استفاده کنید. ساخت این قالب‌ها از طریق سایت‌های آنلاینی مانند canva یا Tailor Brands به سادگی ممکن است.شما حتی می‌توانید از این قالب‌های آماده برای تهیه‌ی پست‌های وبلاگی نیز استفاده کنید. به این قالب تولید پست وبلاگی، از سایت مرجع هاب‌اسپات نگاه کنید:اما همانطور که در ابتدا گفتم و طبق مدل ترسیمی، ایجاد دستورالعمل و پروتکل در هر حیطه‌ای از کسب‌وکار در نتیجه‌ی سیستم‌سازی در آن رخ می‌دهد.گفتیم سیستم‌سازی در کسب‌وکار ...یک سیستم یک کارخانه است. با یک یا چند ورودی، اعمال تغییرات بر آن و نهایتا تحویل یک خروجی (محصول تولید شده). بنابراین سیستم مجموعه‌ای از عناصر به‌ هم پیوسته است که خروجی مشخصی ایجاد می‌کند. کسب‌و‌کار و اجزای آن هم به مثابه یک سیستم است و مجموعه‌ای است که خروجی مشخصی ایجاد می‌کند.سیستم کسب‌و‌کار شامل مجموعه‌ای از افراد، اسناد و ابزار است و خروجی کسب‌و‌کار سودی است که ایجاد می‌کند.در تشریح بیشتر این مفهوم باید گفت: «سیستم سازی کسب‌و‌کار» شامل تمام کارهایی است که برای خودکارسازی کسب‌و‌کار انجام می‌شود تا با کمترین نظارت و دخالت افراد و اعمال سلیقه‌ی شخصی آن‌ها، اغلب کارها به‌خوبی پیش برود. علم سیستم سازی کمک می‌کند، وابستگی کسب‌و‌کار به افراد کاهش داده شده و در عینِ کارِ کمتر، تعداد نفرات کمتر و متخصصین کمتر، بازدهی و خروجی بالایی از عملکرد کسب‌وکار حاصل شود.اجزای سیستم کسب‌و‌کارافراد: شامل خودمان، کارکنان و تمام تامین‌کنندگان و کسانی است که در پیشبرد کسب‌و‌کار ما اثرگذار هستند.اسناد: منظور از اسناد، چشم‌انداز، ماموریت، مزیت رقابتی و تمام دستورالعمل‌هایی است که در آن تمام فرایندهای کسب‌و‌کار توضیح داده شده است.ابزار: بخش مهمی از سیستم کسب‌و‌کار ما تجهیزات و ابزاری هستند که باعث پیشروی کسب‌و‌کار می‌شوند. کامپیوتر، سیستم تلفنی، وب‌سایت، سامانه پیامکی، نرم‌افزارها و … ابزاری هستند که بخشی از سیستم کسب‌و‌کار ما هستند.اگر به سیستم سازی نپردازید، رشد کسب‌و‌کار شما بسیار محدود خواهد بود و در نقطه‌ای متوقف می‌شود. موضوعی که خیلی از مدیران به آن توجه ندارند، کار در مقیاس بزرگ است. هر کاری اگر در مقیاسی بزرگ انجام شود نیاز به سیستم سازی دارد.بهینه‌سازی و بهبود سیستم‌ها در کسب‌وکار به منزله تغییراتی مثبت برای ارتقا افراد، اسناد و ابزارهاست.دستورالعمل‌ها و پروتکل‌ها، همان اسنادِ سیستم کسب‌وکار هستند. این اسناد مشخص می‌کنند که از دو بخش دیگر یک سیستم (افراد و ابزار) چگونه استفاده شود؟هنگامی که از سیستم‌سازی کسب‌وکار در لایه‌ی استراتژی محتوا استفاده می‌کنیم، ساخت یک کارخانه‌ی محتوا را در نظر داریم. محتوا محصول این کارخانه است. محصولی که از طریق آن قصد داریم سود کسب‌وکار را افزایش دهیم. هنگامی که از یک سیستم یا کارخانه صحبت می‌شود، سطح مشخص و پیش‌بینی شده‌ای از تولید و بهره‌وری قابل تصور است. مثلا ما قصد داریم در یک سال، ۱۰۰۰ پست وبلاگی، ۱۰۰۰ پست سوشال، ۵۰۰ پادکست و ۲۵۰ ویدئو با هدفِ رسیدن به ترافیک روزانه‌ی ۵۰۰۰ بازدیدکننده سایت در روز، ۳۰ هزار فالوئر اینستاگرام و ... برسیم. سیستم‌سازی و به کارگیری دستورالعمل‌ها برای تولید محتوا، به کارگیری حداکثر ظرفیت‌های افراد، ابزار، اسناد، برای تولید محتوای برنامه‌ریزی شده است. تا به اهداف مدنظرمان با بیشترین بازده و کمترین هزینه برسیم. آنچه که هدفِ سیستم‌سازی در هر کسب‌وکاری به شمار می‌رود.