Open Source (متن‌باز)

متن‌ باز یا منبع‌باز (Open Source) یک کد منبع است که برای اصلاح و توزیع مجدد احتمالی آزادانه در دسترس قرار می‌گیرد. محصولات شامل اجازه استفاده از کد منبع، اسناد طراحی، یا محتوای محصول است. این معمولاً به مدل متن باز اشاره دارد که در آن نرم‌افزار منبع باز یا سایر محصولات تحت مجوز منبع باز به عنوان بخشی از جنبش نرم‌افزار منبع باز منتشر می‌شوند. استفاده از این اصطلاح با نرم‌افزار سرچشمه گرفته‌است، اما فراتر از بخش نرم‌افزار گسترش یافته‌است تا سایر مطالب باز و اشکال همکاری باز را پوشش دهد.تا پیش از ترویج گستردهٔ این اصطلاح، توسعه‌دهندگان و تولیدکنندگان از انواع عبارات برای توصیف این مفهوم استفاده می‌کردند؛ اما اصطلاح متن‌باز (open source) با ظهور سامانهٔ عمومی، جهانی، و شبکه‌ایِ اینترنت، و نیاز ملازم برای باز تجهیز کد مبدا ، جا افتاد. بازکردن کد مبدا ، باعث خود بهبودیِ تنوع در مدل‌های تولید، مسیرهای ارتباط، و جوامع تعاملی شد. متعاقب آن، عبارت «نرم‌افزار متن‌باز» برای توصیف محیطی که در آن مسائل جدید کپی‌رایت، پروانه، دامنه، و مصرف‌کننده مطرح شد، به‌وجود آمد. مدل متن‌باز شامل مفهوم دستورکارهای همزمان ولی متفاوت، و رویکردهای متنوع در تولید است که با مدل‌های متمرکزتر توسعه چون آن‌هایی که معمولاً در شرکت‌های نرم‌افزاری تجاری به کار می‌رود، در تضاد است. اصل و عمل عمده در توسعهٔ نرم‌افزار متن‌باز، شبه‌تولید بوسیلهٔ دادوستد و همکاری، با محصول نهایی (و مادهٔ منبع) است که بدون هیچ هزینه‌ای در دسترس عموم است. اصطلاح «منبع باز»، همان‌طور که برای توصیف نرم‌افزار به کار می‌رفت، اولین بار توسط گروهی از افراد در جنبش نرم‌افزار آزاد مطرح شد که منتقد برنامه سیاسی و فلسفه اخلاقی بودند که در اصطلاح «نرم‌افزار آزاد» آمده‌است و می‌کوشید گفتمان را دوباره تنظیم کند به منعکس کردن موقعیت تجاری تر علاوه بر این، ابهام اصطلاح «نرم‌افزار آزاد» به عنوان دلسردکننده پذیرش تجارت شناخته می‌شد. این گروه شامل کریستین پیترسون، تاد اندرسون، لری آگوستین، جون هال، سام اوکمن، مایکل تایمن و اریک اس ریموند بود. پترسون در نشستی که در پالو آلتو، کالیفرنیا برگزار شد، در واکنش به اعلامیه نت اسکیپ در ژانویه ۱۹۹۸ مبنی بر انتشار کد منبع برای ناوبر، «منبع آزاد» را پیشنهاد داد. روز بعد لینوس توروالدز از او حمایت کرد و فیل هیوز از این اصطلاح در مجله لینوکس حمایت کرد. در ابتدا به نظر می‌رسید که ریچارد استالمن، بنیانگذار جنبش نرم‌افزار آزاد، این اصطلاح را به کار برد، اما بعداً نظر خود را تغییر داد. Netscape کد منبع خود را تحت مجوز عمومی Netscape و بعداً تحت مجوز عمومی Mozilla منتشر کرد.انواع نرم افزارهای متن باز چیست؟از جمله معروف ترین لیست نرم افزارهای open source عبارت است از:لینوکسسیستم عامل لینوکس برای کامپیوتر و لپ تاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد و از جمله سیستم عامل متن باز محسوب می‌شود. این نرم افزار امنیت بالایی داشته و ویروس کمی برای آن طراحی شده است. لینوکس قدمت بالایی داشته و بسیار کاربردی است و توسط شرکت بزرگ پشتیبانی می‌گردد.اندرویداندروید نیز همان طور که می‌دانید از جمله سیستم عامل‌های متن باز بوده و براساس لینوکس طراحی شده است. این سیستم از امنیت بسیار بالایی برخوردار بوده و در حال حاضر یکی از بهترین و معتبرترین نرم افزارهای کاربردی به شمار می‌رود. این نرم افزار در عصر کنونی طرفداران بسیاری را به خود جذب کرده است.وردپرساگر در حوزه کسب و کارهای اینترنتی در حال فعالیت هستید احتمالا با وردپرس بسیار سر و کار داشته اید. این نرم افزارها قدرتمندترین اپن سورس در جهان بوده و بسیاری از وبسایت‌ها با استفاده از این قابلیت طراحی شده است. وردپرس نسخه‌ای بسیار کاربردی برای مدیریت سرورها محسوب می‌شود و استفاده از آن بسیار آسان است.تلگرامتلگرام یکی از محبوب‌ترین پیام رسان‌ها بوده که قابلیت‌های زیادی را دارای است. این پیام رسان امکانات بسیاری داشته و شما می‌توانید نرم افزارهای غیر اصل آن را به وفور در بازارهای اینترنتی مشاهده کنید.مزایا و معایب متن باز چیست؟متن بازها نیز مانند هر امکاناتی دارای نقاط ضعف و قدرتی است که در ادامه به آن می‌پردازیم. از جمله مزایای متن باز عبارت است از:دسترسی رایگان متن بازاز جمله اصلی ترین ویژگی‌های متن بازها که باعث محبوبیت آن ها شده، رایگان بودن این نرم افزارها می باشد. همچنین با استفاده از این نرم افزارها و کدهای آن می توان نرم افزارهای جدیدی را نیز طراحی کرده و معمولا آن ها نیز به صورت رایگان در اختیار عموم قرار می‌گیرد.پلاگین‌های جدید و پیشرفته در سیستم‌های متن باز چیست؟پلاگین‌ها افزونه‌هایی هستند که قابلیت‌های جدیدی را وارد نرم افزار می‌کنند و یا عیب و ایرادی را در نرم افزار از بین می‌برند. به عنوان مثال نرم افزار طراحی شده فاقد این قابلیت است که محتوا را به صورت مستقیم دانلود کند و افزودن پلاگین این ایراد را برطرف کرده و شما می‌توانید به صورت مستقیم محتوای دلخواه خود را دانلود کنید.رفع آسان تر و بهتر باگ‌هاباگ‌ها در واقع یکی از مشکلات‌های کدهای برنامه نویسی است و وجود این مشکل می‌تواند باعث اختلال در عملکرد نرم افزار شود به همین دلیل شرکت‌های برنامه نویسی پس از ارائه رسمی نرم افزار آن را در اختیار برنامه نویسان قرار می‌دهند تا بررسی شده و ایرادهای آن برطرف شود. این مشکل حتی در بهترین زبان های برنامه نویسی بچشم می آید.کیفیتاین نرم افزارها توسط برنامه نویسان در کل جهان بررسی شده و هر کدام از این افراد سعی می‌کنند تا با استفاده از تخصص خود به شکلی اصولی این نرم افزارها را بروز رسانی کرده و مشکلات آن را برطرف کنند و قابلیت‌های جدیدی را به آن ها اضافه نمایند. به همین دلیل متن بازها به مرور بهبود یافته و قابلیت‌های جدیدی به آن افزوده می‌شود.معایب سیستم‌ های متن باز چیست؟معایت سیستم اپن سورس چیست؟عدم وجود پشتیبان فنینرم افزارهای متن باز معمولا فاقد پشتیبان هستند زیرا این نرم افزارها به صورت مداوم توسط برنامه نویسان در حال تغییر و بروز رسانی است و از آن جا که شرکت سازنده نمی‌تواند به صورت مداوم این نرم افزارها را بررسی کند، پشتیبانی از این نرم افزارها کار سخت و زمان‌بری است.پایین بودن امنیتنرم افزارهای متن باز با کمی بی‌اخلاقی می‌تواند مورد سوء استفاده قرار گیرد. به عنوان مثال برنامه تلگرام دارای مشابهات بسیاری است و نسخه‌های غیر اصل آن مثل موبوگرام و تلگرام طلایی، امنیت کافی را نداشته و امکان دارد که از اطلاعات کاربران سوء استفاده گردد.گردآورنده : امیرمحمد صفویاستاد : دکتر مریم حاجی اسمعیلی - دکترای علوم کامپیوتر از دانشگاه کینگستون لندنDr. Maryam HajiesmaeiliPHD of Computer Science From Kingston University of Londonwww.opensource.comwww.en.wikipedia.org/wiki/Open_sourcewww.redhat.com