قسمت چهارم

ساعت 20 است و در یک پمپ بنزین یا به قول خودشان (تانک تیل) تازه تأسیس توقف کردیم. از دو پسر نوجوانی که به سمت ما آمدند برای اسکان شب سوال کردیم. یکی از آنها که کمی بهتر فارسی صحبت میکرد گفت ما اینجا اتاق خالی برای مسافران داریم. در مورد کرایه اش پرسیدیم او گفت اینجا خیریه است. پمپ بنزین در کنار جاده در زمینی بسیار وسیع طراحی و ساخته شده است. برق آن با استفاده از یک موتور دیزلی بزرگ و آب مجموعه هم از چاه و بوسیله پمپ برقی تأمین میشد. در انتهای ساختمان مجموعه، از راست به چپ ابتدا چند شیر آب برای شستشوی ظروف و گرفتن وضو در نظر گرفته شده است. سپس دو سه اتاق مستقل کنار هم وجود دارد که یکی از اتاق ها را در اختیار ما قرار دادند. در کنار اتاق ها، فروشگاه و بعد از آن یک دستگاه ساختمان بزرگتر وجود دارد که محل زندگی خانواده مالک پمپ بنزین است. موتور دیزلی برق (که آخر شب خاموشش کردند) و دو سرویس دستشویی مردانه و زنانه مستقل در سمت چپ مجموعه ساختمان قرار دارند. بعد از ما هم چند کامیون در محوطه پمپ بنزین توقف کردند که صبح زود با روشن شدن هوا به راهشان ادامه دادند. ما هم صبح زود پس از صرف صبحانه از صاحب پمپ بنزین (با اهدای مقداری گردو) تشکر و خداحافظی کردیم.جمعه 26 اسفند؛ مسیر قندهار (دومین روز سفر)ساعت 7 صبح حرکت کردیم و در مسیر از شهرهای کوچک عزیزآباد (8 صبح)، فرارودان (9 صبح)، و دل آرام (10 صبح) گذشتیم. شهرهای کوچک در مسیر جاده که از میان آنها عبور میکنیم، نمایی ساده و بدون زرق و برق دارند، مغازههای کوچک، که غالباً با دیوارهای خشتی و دربهای چوبی ساخته شدهاند مانند شهرهای کوچک استان کردستان ایران به نظر میرسند.چراغ بنزین خودرو تقریباً یک ساعته که روشن شده است، امیدوارم زودتر به یک پمپ بنزین یا تانک تیل برسیم. ساعت 10:30 به پمپ بنزین رسیدیم و 58 لیتر بنزین زدیم، هر لیتر 68 افغانی (جمعاً 3944 افغانی) و هر افغانی حدود 540 تومان است که هزینه یک باک بنزین 2129000 تومان شد.ساعت حدود 11 صبح است و در حال عبور از بخش شمالی استان هلمند هستیم. ساعت 12:15 به شهر گرشک رسیدیم. ورودی شهر پل کم عرضی که روی رود هلمند قرار گرفته است باعث شده تردد خودروها، بخصوص که تعداد زیادی از آنها خودروهای سنگین هستند، با مشکل روبرو شود. پس از نیم ساعت از ترافیک شهر گرشک رها شدیم و در مسیر جاده قندهار قرار گرفتیم.حدود یک ساعت در جاده به سمت قندهار پیش رفتیم و حدود ساعت 14 برای ناهار و نماز مقابل یک نمازخانه نزدیک به جاده اصلی توقف کردیم. نمازخانه نوساز و بزرگی است که یک حیاط کوچک هم در کنار آن ساخته شده است. از یک مرد حدود 30 ساله افغان که فقط به زبان پشتو صحبت میکرد با زبان فارسی و زبان اشاره در مورد دستشویی، وضوخانه و نمازخانه پرسیدم. مرد بومی که خانمهای همراه ما را دیده بود به حیاط جنب مسجد اشاره کرد و ضمن نشان دادن وضوخانه به زبان پشتو توضیحاتی داد و رفت. من هم به همراهان محل دستشویی و وضوخانه را نشان دادم. داخل مسجد (نمازخانه) به رسم اهل تسنن سجاده ها کنار هم رو به قبله قرار گرفته اند و از اطراف، افراد به نمازخانه مراجعه میکنند و پس از اقامه نماز آنجا را ترک میکنند. ما برای اینکه مزاحمتی برای آنها نداشته باشیم و حساسیت (شیعه و سنی) بوجود نیاید، ترجیحاً همان بیرون روی سکوی بزرگ مقابل نمازخانه، نماز خواندیم. پس از نماز تصمیم گرفتیم روی همان سکو ناهار بخوریم. ناهارمان را گرم کردیم و بساط ناهار را مهیا کردیم و تا صرف ناهار چای هم آماده کردیم. در همین موقع یک پسر بچه 10-12 ساله آمد و به زبان پشتو به تندی مطالبی را گفت که هرچند زبانش را متوجه نمیشدیم اما از لحن او متوجه شدیم که به رفتار ما اعتراض دارد. ما به او غذا تعارف کردیم و او نپذیرفت اما یکی دیگر از بچه های هم سن او بشقاب غذا را قبول کرد و همانجا نشست و غذا را صرف کرد. پس از چند دقیقه که ما هم غذایمان را خورده بودیم و داشتیم چای مینوشیدیم متوجه شدیم که اون پسر همراه با یک مرد جوان معترض آمدند و به همان زبان پشتو دستشویی حیاط بغل نمازخانه را به من نشاد داد و با اشاره به نمازخانه کوچک آن بخش و کلمه زنان به خط پشتو که مقابل آن کلمه انگلیسی Women نوشته شده بود برای من توضیح میداد که ورود خانمها فقط به این قسمت مجاز است و نباید مقابل نمازخانه یا مسجد ظاهر شوند چه برسد به اینکه ناهار بخورید یا خانمها آنجا نماز بخوانند. من ضمن اینکه از ایشان بخاطر مسئله پیش آمده عذرخواهی میکردم به سمت نمازخانه اصلی و نزد همراهان برگشتم که متوجه شدم کاظم و همراهان با عجله در حال جمع کردن وسایل و حرکت هستند. گفتم چه خبر شده؟ کاظم با اشاره به مردم خشمگینی که از اطراف به سمت ما میآمدند گفت فقط سوار شوید که اوضاع دارد خطرناک میشود. ما هم سریعاً سوار شدیم و از معرکه گریختیم. تعصب شدیدی که نسبت به حضور زنان بخصوص در مساجد و اماکن دینی دارند، واقعاً تآسف بار است.به هر حال مسیرمان را از میان این جاده های نامساعد ادامه دادیم و ساعت 16 به قندهار رسیدیم. در ابتدای شهر مقبره حاجی میرویس خان نیکه توجهمان را جلب کرد. مقبره حاجی میرویس خان که در یک باغ زیبا قرار گرفته است، یکی از مکانهای گردشگری قندهار محسوب میشود. ما هم ضمن بازدید از این مقبره با مردم بومی حاضر در آنجا در مورد تاریخچه آن صحبت کردیم.آرامگاه میرویس خان (نمای داخلی) همراه با مردم بومی افغانآرامگاه میرویس خان (نمای بیرونی)حاجی میروَیس‌خان هوتک یا شاه میرویس (۱۶۷۳–۱۷۱۵ م) از افغانان غلزایی (غلجائی) و بنیانگذار پادشاهی هوتکیان است. دولت ایران در اواخر دولت صفویه (سلطان حسین) حکومت قندهار را در سال ۱۱۱۹ ه‍.ق. به گرگین خان سپرد. افغانان غلزایی قندهار به خاطر ظلم و ستم گرگین خان علیه دولت وقت ایران شوریدند و با فرماندهی میرویس خان، نیروهای نظامی شهر و از جمله گرگین خان را کشتند. میرویس خان با تصرف شهر و سرپیچی از فرمان دربار صفوی، حاکم قندهار گردید.البته قندهار همانند سایر شهرهای بزرگ و قدیمی افغانستان آثار تاریخی زیادی مانند مقبره احمد شاه ابدالی، شمشیر غار، تور غار، کتیبه آشوکا، کوهک، مسجد جامع و ... دارد، ولی ما چون قصد داریم تا قبل از سال تحویل 1402 به پایتخت تاجیکستان (دوشنبه) برسیم از دیدن سایر اماکن تاریخی صرفنظر میکنیم. پس از گشت و گذاری مختصر در شهر قندهارو خرید مایحتاج غذایی، ساعت 18 به سمت کابل حرکت کردیم.پس از یک ساعت رانندگی در مسیر کابل، به علت نامساعد بودن جاده و تاریکی هوا، ساعت 19 مقابل هتل قندهار (کندهار هوتل) توقف و یک اتاق (به مبلغ 300 افغانی) کرایه کردیم. البته فقط تابلو و نام هتل را دارد وگرنه به اندازه متل یا مسافرخانه هم امکانات ندارد. شام را بیرون اتاق و در واقع در هوای آزاد آماده و صرف کردیم و به علت خستگی راه، نسبتاً زود خوابیدیم.