عشق؛ اولین قربانی جنگ

لیلی/ بی مرز باش/ دیوار را ویران کنیکی از دوستان کُرد ماجرایی از جوانان کرد و ترک برایم تعریف کرد که چگونه احساس معصومشان قربانی شکاف اقوام و دولت‌ها در خاورمیانه شد. این قصه‌ قدیمی‌تر از ماجرای یورش ارتش اردوغان به کردهای سوریه است. این تمثیل از زمانی که مذهب، قوم و نژاد اختراع شد تا حال قربانی‌های زیادی گرفته استعلی و نینوسرزمین قفقاز تاریخ پرتلاطمی داشته است. ملتی که قرن ها دشوارترین تهاجمات و تخصمات را تاب آورده اما فرهنگ و هویت خود را از یاد نبرده؛ از تجاوزهای مکرر رومیان باستان تا یوغ فولادین امپراتوری سرد تزار، یورش آقا محمدخانی و ارتش سرخ شوروی.قفقاز علاوه بر تن زخمی از تاریخ که بیگانگان بر پیکرش زدند خود همواره درگیر نبردهای داخلی بوده و هست. از هماوردی آذری ها و گرجی تا ارامنه و مسلمانان چچن و مسیحیان قفقاز. سرچشمه این نزاع ها از افسانه های تاریخی شروع می شود تا درگیری های قومیتی امروز، حضور نژادهای کهنی که از قرن ها قبل از میلاد مسیح اینجا زندگی میکردند آبستن این حوادث است و چه افسانه ها و ترانه­ ها و عشق ­ها که زیر چکمه این دعواها له نشده است.آخرین بوسه در مسکوتجسم شکوه جاودانه یکی از این عشق‌­ها را می‌توان در سواحل دریای سیاه جستجو کرد. جایی که دو حجم فلزی 7 متری انرژی به قاعده همجوشی هسته ای ابرنواخترها در اطراف پراکنده می کنند.تامارا کِوِه سیتادزه، معمار، نقاش و مجسمه­‌ساز گرجی؛ جمود ساعتی از تاریخ را ساخته که قدرتمندین نیروهای کهکشان را به زانو در می آورد. سکانسی کوتاه از یک احساس، یک نگاه و یک لحظه لمس تا جاودانگی؛ مجسمه­‌هایی فلزی از پیکر زن و مردی قراردارد که در طی روز به افق خیره می شوند و ثانیه ها را می­شمارند در ساعتی مشخص و معین به سمت هم حرکت می کنند؛ از طریق بوسه به وحدت و یگانگی می­رسند و بعد از لحظاتی از هم عبور می­کنند. تندیس های عشق در باتومی گرجستان.مجسمه علی و نینو در باتومی گرجستانکانسبت ساخت این مجسمه جادویی داستان زندگی علی و نینو است. علی پسری مسلمان از کشور آذربایجان که دلباخته دختری مسیحی به نام نینو می­شود این عاشق و معشوق بخاطر دین‌­های متفاوت از طرف خانواده‌های خود مورد مواخذه قرار گرفته و بالاجبار از یکدیگر جدا میشوند.لحظه بوسه علی و نینو در باتومی آنقدر دیدنی است که گویی الهه عشق در مقابل توریست ها ایستاده و تمام مرزهای جغرافیایی، مذهبی، قومی و عقیدتی انسان معاصر را به سخره می­گیرد.قصه‌هااما علی و نینو پیشتر در افسانه‌ها، ترانه‌ها، کتاب‌ها و فیلم ها متبلور شده اند و از جمله عشاق معروف جهان اند.شهرت علی و نینو در جهان از یک رمان می­‌آید که در مورد عاشقانه یک پسر آذربایجانی مسلمان و دختر گرجستانی مسیحی در باکو بین سال های 1918تا 1920 میلادی است. رمان این ماجرا به بیش از 30 زبان منتشر و برای اولین بار در وین و برلین در سال 1937 عرضه شد.تفلیس در آستانه جنگ جهانی اولاین شاهکار؛ اسلام و مسیحیت، شرق و غرب و فرهنگ های معارض را به چالش می کشد و حقیقت جهان باورها را به گوشه رینگ می برد. بخش عمده ای از داستان در شهرتزاری و قدیمی باکو در آستانه انقلاب بلشویکی می گذرد و بخشی در تفلیس اروپایی.علی خان از نوادگان یک خانواده مسلمان اصیل است و در یک دبیرستان سطح بالای تزاری تحصیل کرده است. او در اصطکاکی جذاب بین سنت های شرقی خانواده و ارزش‌های اروپایی مدرسه قراردارد. در همین حال شاهزاده خانمی از گرجستان تمام باورهای علی را ویران می­کند و اینجا شروع قصه‌ه­ای رمانتیک است.شرح عشق علی برای نینو، با گشت و گذار به روستاهای کوهستانی در قفقار و ایران در حساس‌ترین بازه زمانی تاریخ جهان و در لحظه مرگ امپراتوری ها و تولد کشورها و خط کشی های جدید می گذرد.سکانسی از فیلم علی و نینو ساخته آصف کاپادیا ‌اوج قصه وقتی است که علی، نینو را به خانواده معرفی می کنند. موج مخالفت ها از حجاب آغاز و به درگیری های سیاسی دولت های نوظهور بولشویک می‌رسد. چرخش درماتیک داستان از جایی است که دو عاشق فرار به سوی جنوب را آغاز می­کنند و هیجان عشق با هیجان سفر هم­‌راستا می­شود. اما در نهایت همان مرزها این دو عاشق را از هم جدا می‌کند. علی در جنگ کشته می‌شود و نینو در گوشه‌ای رها می‌شود. آن‌ها به هم نمی‌رسند و تمام...داستان به ما یادآوری می‌­کند که اولین قربانی سیاست­‌ها و جاه­‌طلبی­‌های بشر در تاریخ، روح انسان است و دشمن اصلی؛ مرزهای احمقانه‌ای است که از فکرهای ما تا دشت­‌ها و دره­‌ها کشیده شده است.چه جهل منجمدی که بشر را حتی در هزاره سوم رها نکرده و چه عشق­‌ها و بوسه­‌هایی که هرروز در سراسر جهان با کارد مرزکشی‌­ها جنسی، عقیدتی و سیاسی سلاخی می­شود و این شب‌ها در میان کردهای گیر افتاده در میان مرزهای ایران، سوریه، عراق و ترکیه این داستان بار دیگر بازخوانی می‌شود. https://www.youtube.com/watch?v=oQea4Z6pcRc لحظه وصال علی و نینو در ساحل باتومی