موریانه

موریانه مقنعه را از سر کند . خودش را روی تخت رها کرد.همهمه ای گنگ که از صبح در سرش می چرخید ،اکنون بدل به موریانه هایی شده بودند که در پی راه خروج، دیواره های مغزش را می جویدند.برای کاستن از کلونی موریانه ها ، پلکها را بست ، اما تصویر دکتر جهانی، با پیراهن سفید اتو کشیده بر اندام بلند و موهای خرمایی رنگ مواجش، نشسته پشت میزی مزین به مولاژ مغز انسان ،روی دوش موریانه ها نزدیک و نزدیکتر می شد.در کنار مانیتوری که با دوربین مدار بسته اتاقهای درمان ، راهروها و طبقات مرکز درمانی را به نوبت نمایش میداد. دکتر با چیدمانی از کتابهای قطور پزشکی و روانشناختی در کتابخانه ی پشت سرش ،آرنجها را روی میز حائل و انگشتان کشیده اش را در هم قلاب کرده بود . اندکی به جلو متمایل شد و با لبخندی تصنعی ردیف دندانهای سفیدش را به نمایش گذاشت.در این حالت مهناز با خود فکر میکرد که بجای رئیس مرکز درمان اختلالات روانشناختی ، میتوانست یک پیانیست ، یا حتی هنرپیشه ای مشهور باشد و احتمالا در هر دو هم موفقتر از پزشکی که مصالح بیمار را با مطامع شخصی ممزوج و در پکیجی از اصطلاحات عجیب و غریب پزشکی به خورد مهناز دهد." خانم رفیعی عزیز ، با توجه به اینکه پارسا جان نزدیک به سن بلوغه و تداخل روشهای درمانی با بحران سن بلوغ و ترشح هورمونها ، نتایج درمان را به تعویق می اندازه، پیشنهاد من فشرده کردن دوره های "نوروفیدبک" و افزایش تعداد جلسات کاردرمانی، گفتاردرمانی و ماساژ درمانی است.به ویژه اینکه ما فعلا قصد تجویز دارو برای پارسا جان رو نداریم،" سنسوری روم "هم در تقویت بیشتر حواسش کمک میکند "صدای باز و بسته شدن مداوم درهای کابینت و بهم کوبیدنشان ، خبر از گرسنگی و کلافگی پارسا می داد. مهناز با لَختی ،جسم خسته اش را از روی تخت کَند و همانطور که دکمه های مانتو را باز میکرد به سمت آشپزخانه رفت. پارسا هنوز هم با شلوار لی و پیرهن چهارخانه ی زرد و طوسی وسط آشپزخانه ایستاده بود ، پاچه ها و جلوی شلوار خیس و ردّی زرد رنگ تا چاهک وسط آشپزخانه کشیده شده بود.با چشمهایی که از ترسِ صدا بی وقفه پلک میزدند ،درهای کابینت را محکم بهم میکوبید و دوباره باز میکرد.مهناز روبه روی پسرک ۱۰ ساله زانو زد و دستهایش را دور صورت او حلقه کرد." پارسا ، مامان ، چی میخوای؟ پلو بیارم؟ " اما پارسا بیقرار و فراری از هر گونه تماس چشمی ، مصرانه سعی در رهایی و برهم کوفتن درها داشت. بقایای خشم و دلخوری از جلسه ی کاردرمانی امروز هنوز در رفتارش پیدا بود. برخاست تا لباسهای خیس پسرک را عوض کند.اما قبلش باید به دستشویی میرفت . خستگی، گرسنگی و فشار عصبی ، موریانه ها را به داخل معده اش سرازیر کرده بود.سیفون را زد و با کمک صندلی توالت فرنگی توانست از جا بلند شود. روبروی آینه ،مُشتی آب به صورت پاشید و به زنی با چشمان عسلی زل زد که چهره اش زیر نور لامپ پریده رنگتر مینمود .زنی حدودا ۳۶ ساله. دست به صورت برد و گودی تیره ی زیر چشمها را لمس کرد،چینهای تازه ی دور چشم را شمرد و تارهای سفید مو در کنار شقیقه ها را نوازش کرد.انگشتان استخوانی با ناخنهای کشیده اش را به سمت پیشانی حرکت داد که دوباره کلونی موریانه ها چون آتشفشانی خفته، زیر تماس انگشتان بیدار شدند و تصاویر را یکی پس از دیگری به روی صحنه آوردند.مهناز کمرنگتر از همیشه ، در یونیفرم سورمه ای رنگ آژانس هواپیمایی ،در سالن انتظار ،بیرون اتاق درمان، کنار سایر والدین، گوش به زنگ نشسته بود و از میان صدای سایر اتاقها ، امواج صوتی خارج شده از اتاق B را رد میزد و در هوا میقاپید. آماده بود تا هر آن ،با اجازه مربی وارد اتاق شود . اما امروز ،پارسا خیال همکاری نداشت . صدای بلند مربی در سالن میپیچید:_" بگو پ ، پ ، پ مثل پارسا ، پاااارسااااااااا ،بگو پسرم پ " و در میان اصواتی که بر دوش موریانه ها از هر طرف وارد مغز مهناز میشد، همچنان صوتی از پارسا بگوش نمی رسید. _" پارسا، خاله به چشمهای من نگاه کن.آفرین نگاه کنه پسرم. آفرین ! بگو پااااارسا. پ ،پ ،پارسا، نه ، بیرون نه! سرتو تکون نده، چشمهای خاله رو ببین، اونو بده به من، بده، نه پارسا....." که ناگهان با صدای شکستن شیشه و جیغهای ممتد و بی وقفه ی پارسا، مهناز خود را به درون اتاق انداخت . وقتی کودکش را در آغوش گرفت و از سلامت او مطمئن شد، نگاهش بروی چهره ی مستاصل و آشفته ی مربی ثابت ماند، که موهای پریشانش را مرتب میکرد و در حال جمع کردن مکعبهای چوبی حروف الفبا ،در میان خرده شیشه های پنجره بود.مرکز توانبخشی،واقع در خیابان جمالزاده جنوبی، توسط دکتر جهانی و همسرش خانم دکتر رادمهر اداره می شد و این سوای از مطب آنها در برج آسمان شهرک غرب بود.هرچند که آقای دکتر بالحن آرام صدایش سعی در نشان دادن همدلی و مجاب کردن مهناز به افزایش تعداد جلسات درمانی در هفته، قبل از سن بلوغ پارسا داشت. اما موریانه ها حفره ای کنار ذهنش باز کرده بودند که مهناز در آن به این زوج جوان که بتازگی از آخرین سفر تفریحی اروپا برگشته بودند، فکر میکرد و اینکه هزینه ی هر ۴۵ دقیقه درمان معادل ۹۵ هزار تومان ، چقدر به افتتاح سومین سالن زیبایی خانم دکتر در زعفرانیه کمک خواهد کرد!دکتر حتی جوابی قطعی در پاسخ به این سوال مهناز که علت این اختلال چیست و چگونه به وجود میاد، نداشت و دلایلی چون ژنتیک و وراثت ، که خودش هم باوری چندان قوی به آن نداشت ،را با جملاتی از پیش آماده شده به مهناز تحویل داد." ببینید خانم رفیعی ،اختلال طیف اوتیسم رو بيشتر میشه يك اختلال نورولوژیکی كه خودش را در سالهای اولیه ی رشد کودک نمايان می كند ،دانست. اين اختلال در بيماران اوتيستيك باعث میشه كه مغز فرد نتونه در زمينه رفتارهای اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی به‌درستی عمل كند و مزاحم او براي يادگيری و چگونگی ارتباط و تعامل با ديگران به‌طور اجتماعی میشه . آنها در زمينه ارتباط كلامی و غيركلامی، مهارت‌های شناختی معمول، رفتارهاي اجتماعی، فعاليت‌هاي سرگرم‌كننده و بازی دارای مشكل هستند.همانطور که خدمتتان عرض کردم "اوتیسم" درمان قطعی ندارد و با آموزش مکرر ، ایجاد مهارت و مصرف دارو تا حدودی موفق به کنترل این اختلال خواهیم شد. قطعا علم پیشرفت شایانی نسبت به گذشته کرده و تشخیص بموقع هم بقطع در پیشرفت درمان اثر گذاره"مهناز شیر آب را بست و گوشهایش را تیز کرد. صدای بهم کوبیدن درهای کابینت قطع شده بود. با عجله از دستشویی بیرون آمد. نگاهی گذرا به آشپزخانه انداخت اما از پارسا خبری نبود. با قدمهای بلند فاصله ی پذیرایی تا اتاق خواب را طی کرد. پارسا آرامتر از قبل به اتاقش خزیده بود و مشغول بازی با ماشین کنترلی بود که آقای قائد، رئیس آژانس هواپیمایی به مناسبت تولد پارسا به او هدیه داده بود.لباسهای خیس را از تن نحیف و استخوانی کودک کنده و بلوز و شورت با طرح باب اسفنجی را بر او پوشاند. تنها کارتونی که در عین ناباوری ،دقایقی توجه پارسا را به خود جلب و او را جلو تلویزیون میخکوب میکرد.مهناز بشقاب عدس پلو شب قبل را در ماکروفر قرار داد و انگشت اشاره را سه بار بر تایمر آن فشرد.نگاهش بر بشقاب چرخان وسط ماکروفر ثابت ماند.اولین بار وقتیکه پارسا در سن ۳ سالگی روی چرخ و فلک پارک دچار تشنج شد، دکتر محولاتی از بهترینها در زمینه ی مغز و اعصاب کودک وجود تشنجهای خاموش دیگری را هم در نوار مغز تشخیص داد و برای جلوگیری و درمان، بمدت دو سال بی وقفه قرص "دپاکین" تجویز کرد . هر چند که بعد از دو سال در نوار مغزی اثری از تشنج جدید دیده نشد اما پارسا با بیقراری در جمعهای خانوادگی و دوستانه، واکنش منفی به نور و اصوات،دوری از جمع همسالان و عدم برقراری ارتباط چشمی و پاسخگویی به محرکها خبر از تفاوت بین دنیای خود و همسالانش میداد. مهناز، از نخستین روز آشنایی با واژه ی" اوتیسم" تا به آن زمان ، تمامی مجلات و مقالات علمی، سایتها و برنامه های مرتبط را با دقت پیگیری و به دنبال جدیدترین و موثرترین روشهای درمانی بود.حتی عضو گروهی شده بود که خانواده های دارای فرزند اوتیستیک تشکیل داده بودند ، تا از تجارب آنها در ارتباط با این اختلال بهره گیرد و حالا بقدری در این زمینه اطلاعات داشت که برای نوشتن یک کتاب با عنوان" دنیای متفاوت اوتیسم" توانایی داشت.به یاد می آورد جمله ای را که چند سال پیش در یکی از مقالات روزنامه همشهری ، در تعریف اوتیسم خوانده بود و شاید تنها توصیفی بود که با ادراکات و تجربیات مهناز اندکی همخوانی داشت و چونان خنکای آبی بر کویر قلب تکه تکه اش نشست." انسانهای مبتلا به اوتیسم دنیا را از دریچه ای متفاوت از آنچه ما به دنیا نگاه میکنیم، میبینند.اوتیسم بیماری نیست، نگاهی نو به دنیاست ، کما اینکه از نظر یک فرد مبتلا به اوتیسم هم ما افراد به ظاهر نرمال ، عجیب و غیر معمول می نماییم"با صدای بوقهای مکرر ماکروفر، غذای داغ شده را روی میز قرار داد و بطرف پارسا رفت. پسرک خسته روی فرش دراز شده و با اصوات نامفهوم ماشینش را عقب و جلو میکرد. مهناز صورتش را بوسید و روی زمین نشاندش. حالا با نگاههایی آرام برای لحظاتی مردمک چشمان سیاهش را به عسل نگاه مادر میچسبانید و دوباره چشم میدزدید." پارسا ، مامانم، بلند شو، پلو با ماست حاضره " و موهای لخت پسرک را از پیشانی اش کنار زد . به چشمان سیاه و درشت او و خال بالای ابرویش نگاه کرد . حسرت و اندوه در وجودش چنگ انداخت. آه که هر روز شبیه تر از روز قبل به رضا می شد. رضایی که به تقدیر رضا نبود و سرنوشتش را بدون پارسا و احتمالا مهناز میخواست.صدای رضا از حفره های دور ، نزدیک میشد.موریانه ها در پی صدا میدویدند و تصاویر را تکه تکه بهم میچسباندند._" مهناز ، فکر میکنی گفتن این چیزها برای من راحته!بخدا من و تو بدون بچه هم خوشبختیم. حالا هم فکر کن، انگار که بچه ای وجود نداره ! آسایشگاه خصوصی برای نگهداری بچه های "معلول ذهنی" زیاده، من تحقیق کردم ،کاملا مراقبش هستند.باور کن که نگهداری ازش کار من و تو نیست! تا دیر نشده بگذار تصمیم درست بگیریم. ما هنوزم فرصت داریم که شانسمون رو امتحان کنیم، شاید بچه ی بعدی سالم باشه، اصلا از قبلش میتونی تحت نظر پزشک باشی، بیا و فرصت سوزی نکن،به من و خودت ظلم نکن......" درست همانموقع بود که موریانه ها آن حفره را در بالایی ترین قسمت مغز مهناز ایجاد کردند. حفره ای که همیشه صدای رضا از اعماق آن به گوش میرسید._" رضا باورم نمیشه در مورد بچه ات اینطوری صحبت میکنی، اون معلول ذهنی نیست . وقتی تو که پدرشی این تفاوت را متوجه نشی چه توقعی از غریبه ها هست؟ من بچه ی دیگه ای نمیخوام.بفهم چی میگم!" مهناز در این ۷ سال زندگی در کنار رضا، او را هیچوقت تا بدینسان شکننده و در عین حال مصمم ندیده بود.آیا این جمله درست بود که انسان زاییده ی شرایط است؟ و رضا بیش از این تاب حضور در چنین شرایطی را نداشت و سرانجام در یک روز سرد زمستانی مهناز و پارسا را ترک و زخمی از خود بجای گذاشت فراتر از درد بیماری کودکش که تبدیل به دملی کهنه ، پر از چرک و تنفر شد و هر از گاهی سر میگشود و وجود مهناز را به آشوب میکشید. مهناز بشقاب عدس پلو را جلوی پارسا گذاشت و روبرویش نشست. به چشمان معصوم و صورت مشتاقش چشم دوخت که هر قاشق را با ولع به سمت دهان میبرد و نیمی از محتویات قاشق را در هر آمد و رفت بروی میز میریخت.عدسها روی میز شروع به حرکت کردند ، هر کدام حالا ۶ دست و پا و بدنهایی سه قسمتی داشتند.هر عدس موریانه ای بود که بصورت دوار دور تا دور میز را میپیمود، گویی در هماهنگی کامل در سالن " مارنسکی"شهر سنت پترزبورگ به اجرای رقص باله مشغولند .مهناز خیره به این چرخش هماهنگ موریانه ها با خود اندیشید که افزایش تعداد جلسات درمان به معنی صرف هزینه و وقت بیشتر است. و تامین این هزینه، جز با اضافه کاری بیشتر امکانپذیر نیست. و کار بیشتر مساوی با وقت کمتر برای همراهی پارسا است. با انگشت اشاره و شصت دست راستش دو طرف شقیقه هایش را که حالا کاملا ضربان داشتند فشرد.تا به اینجا هم همکاران ، ملاحظه ی شرایط او را کرده و آقای قائد هم به بهانه های مختلف مبالغی را به حسابش واریز کرده بود، ضمن اینکه خروجی های ساعتی وقت و بی وقت مهناز را هم نادیده میگرفت.در شرایط بد روحی با مرخصی او موافقت میکرد و حتی آقا بهروز راننده ی آژانس را هم در اختیارش قرار داده بود. آقای قائد این مرد حدودا ۵۵ ساله، با قامتی متوسط و موهایی خاکستری ، شاید بزرگترین شانس مهناز در میان تلّی از مشکلات بود. میدانست که همسر آقای قائد سال گذشته بعد از یک دوره سخت بیماری ، فوت کرده و تنها دخترش در انگلستان مشغول به تحصیل است . و این مرد میانسال و متین با توجه، مراقبت و حمایتهای وقت و بی وقتش از مهناز این شائبه را برای کارمندان بوجود آورده بود که احتمالا بعد از برگزاری مراسم اولین سالگرد همسرش، پیشنهاد ازدواج به مهناز را مطرح خواهد کرد.چرا که چندی پیش هم ، ساناز، مسئول بخش فروش بلیطهای خارجی را برای دانستن مزه ی دهان مهناز ، واسطه کرده بود. حالا موریانه ها دو به دو در حال اجرای رقص بودند، همراه با ریتمی که پارسا با قاشق روی میز گرفته بود . لبخندی محو روی لبان خشک و ترک خورده ی مهناز جوانه زد.درست مثل همانروز که در جواب ساناز به لبخندی کفایت کرده بود. میدانست آقای قائد در حال حاضر تنها کسی است که میتواند به او کمک کند . پس با عجله به سمت کیف رفته و موبایلش را بیرون کشید.نام "رئیس" را با عجله جستجو و کلید تماس را فشرد. آب دهانش را بسختی فرو برد.بعد از چند بار بوق ، قبل از آنکه مهناز کلامی بر زبان آورد صدای مطمئن و مردانه ی آقای قائد از پشت تلفن به گوش رسید:" جانم خانم رفیعی، بفرمایید؟ من در خدمتم....."مریم شراوند۱۴۰۰/۳/۲۶