اپیزود هفتم : میراث هابسبورگها

سلام من نگین تقی زاده ام دانشجوی ترم اخر دندانپزشکی از دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و اینجا اپیزود هفتم oral_p ایه . تو این پادکست به همراه دوستم عاطفه ،هربار راجع به یه موضوعی گپ میزنیم و به بیان مطالبی میپردازیم که برای سلامت دهان و دندان هر کسی لازمه ، اینجا خبری از تخصصی و قلمبه سلنبه حرف زدن نیس و تمام مطالب رو به زبان ساده میگیم برای شنیدن این پادکست اینجا کلیک کنین .یا این که " پادکست دندانپزشکی " یا " oral_p" رو در هر اپلیکیشن پادگیری که دوست دارین سرچ کنین.پادشاه فیلیپ چهارم که بر بخش وسیعی از قاره اروپا حکمرانی میکرد برای بار سوم ازدواج کرد با خواهرزاده اش ! تعجب نکنین .هنوزبرای تعجب کردن زوده . ملکه جوان ماریا آنا، هرچی بچه به دنیا می اورد یا مرده به دنیا میومدن یا زود میمردن. اما در 6 نوامبر 1661 پسری به دنیا اورد که برخلاف بقیه برادراش زنده موند و خانواده سلطنتی هابسبورگ یه ولیعهد جدید پیدا کرد ،پسری که چارلز دوم یا به اسپانیایی کارلوس دوم نام گرفت .فکر کنم در طول تاریخ چارلز دوم تنها کسی باشه که بتونه ادعا کنه خون خالص اونم خون خالص سلطنتی داره که البته چوبشم خورد . از پدرومادرش که داییو خواهر زاده بودن که حساب کنیم تا 16 نسل که بریم عقب ، تمام این ازدواجا ، یعنی تمام این 16تا ازدواج ،فامیلی بوده ،اونم فامیل نزدیک .در واقع خانواده هابسبورگ اینجوری تونستن برای چند صد سال قدرت رو حفظ کنن .اما این استراتزی حفظ قدرت به قیمت تموم شدنشم بود .بابای چارلز، فیلیپ چهارم وقتی چارلز4 سالش بود فوت میکنه و این بچه خیلی زود پادشاه میشه .تا اینجاش فک کنم همه چی به نفعه چارلزه. تو خونواده سلطنتی به دنیا بیای و نخوایم زیاد منتظر به قدرت رسیدن بمونی . احتمالا سریال جیران دیده باشین ناصرالدین شاه وقتی کشته میشه ولیعهده اش مظفرالدین شاه بعد از 40سال ولیعهدی بالاخره به قدرت میرسه.پس چارلز از اونجایی که رقیبیم نداشت باید ادم خوش شانسی باشه دیگه. اما همونطورم که گفتم اینا خیلی باهمدیگه ازدواج میکردن این خاله اون بوده اون یکی عموش بوده ،من شجره نامشونو که خوندم مغزم سوت کشید .چیکا دارین میکنینازدواج با خویشاوندان ، اونم نزدیک باعث شد که چارلز با یه دسته گلی ازبیماریها به دنیا بیاد، نقرص،صرع ،افسردگی که اصن یه چیز عادی ای بود بین هابسبورگها ، مشکلات گوارشی ضعیف بودن عضله ها، کمبود هورمون هیپوفیز بود که باعث شد قد خیلی کوتاهی داشته باشه ،از لحاظ جسمی ضعیف و ناتوان بود اصن نمیتونست رو پاهاش وایسه ، به سختی میتونست چند قدم برداره و مدام زمین میخورد و یه مشکلیم که داشت اسیدوز توبولار کلیوی بود که باعث میشد خون تو ادرارش باشه و این که عقیم بود علی رقم همه ی تلاشا و 2 ازدواجی که داشت ،هیچ بچه ای نتونست داشته باشه .اما بااین همه مشکل ،برجسته ترین ویژگی چارلز فک بزرگش بود.فک بزرگو بیشتر اجدادشم داشتن و واضحه که ژنتیکی بوده و ایناهم که همه باهم فامیل و اصن با خارج از خودشون ازدواج نمیکردن اصولا.تو نقاشی هایی که از اون دوره به جا مونده هم به طور واضحی مشخصه که هابسبورگها فک پایینشون بزرگتر ازفک بالاعه و چونشون جلو اومده اس . این مدل فک تو طول تاریخ معروف شده به فک هابسبورگ اما این چارلز بیچاره فکش دیگه خیلی بزرگ بوده ، دندونهای فک پایینش خیلی جلوتر از دندونهای فک بالا بودن جوری که نمیتونست غذاشو بجوه ،یه زبان بزرگم اون وسط داشت که به سختی میتونست حرف بزنه 4سالگی اصن زبون باز کرد. چارلزو تصور کنین یه ادم خیلی قد کوتاه ،بدن ضعیف ، به سختی میتونه چندقدم راه بره ،سری داره که غیرطبیعی بزرگه ، فک پایین خیلی بزرگ و جلو اومده .اگه هنوز دلتون برای چارلز نسوخته اینجارو گوش بدین سفیر فرانسه در توصیف چارلز مینویسه پادشاه کاتولیک چنان زشت است که باعث وحشت میشود و بیمار به نظر میرسدلگو ی صوتی+سلام من نگینم_منم عاطفه ام+و اینجا اپیزود 7ام اورال پیه .فکر کنم حدس زده باشین که میخوایم راجع به چی حرف بزنیم .تو این قسمت میخوایم از انواع فک بگیم .دقیق ترش میخوایم راجع به مشکلاتی حرف بزنیم که منشا اسکلتی داره یعنی مشکل از دندون نیس از استخونه .میخوایم با همدیگه بشناسیمشون که چی هستن و از اون زمان طلایی و محدودی که برای درمانشون داریم حرف بزنیم ،بگیم اصن دندانپزشکا برای درمان این تیپ مشکلا چیکار میکنن؟ هوم؟ پس بریم که داشته باشیم : )موزیک+ یه سری افراد هستن که با مشکلات فکی به دنیا میان یعنی مثلا از نیمرخ که بهشون نگاه کنی به نظر میاد که فک بالاشون از فک پایینشون جلوتره_مثل فردی مر کوری+این سری قیمه هارو ریختیم تو ماستا_ باگفتمان عاطفی شروع کردیم : )؟+اره : )))_یه سری افراد دیگه هم هستن که برعکس اینایین که الان گفتی. یعنی از نیم رخ که بهشون نگاه کنی به نظر میاد فک پایین جلوتر از فک بالاعه+مثه همین چارلز که من تعریف کردم_فک هابسبورگ+اره اینا مشکلشون از فک پایین بزرگه .چونه این افراد بیرون زده به نظر میاد_.پس از نیم رخ به چهره ادما که نگاه کنیم تقریبا میتونیم متوجه بشیم که مشکلات رشدی –اسکلتی دارن . یا فک بالاشون جلوتر قرار داره یا فک پایینشون و خیلی مهمه که درمان بشن .چون کسایی که مشکلات شدید دارن (مثلا کسی که فک پایین جلو اومده ای داره تو موارد شدید )، تو جویدن مشکل داره یا ممکنه دچار سایش دندانی بشه .+ یا بچه ای که فک بالاش جلو اومده است تو موارد شدید احتمال اسیب به دندونای جلویی فک بالاش هست دیگه . بچه ها خیلی ورجه وورجه میکنن ، میدوعن وو خب زمینم میخورن ، حالا اگه بچه فک بالاش خیلی جلوتر از فک پایینش باشه ، وقتی زمین میخوره احتمال این که به دندونای جلویی فک بالاش ضربه وارد بشه و حتی بشکنن دندونا زیاده ._ دقیقا. اگه در زمان مناسب درمان برای این افراد شروع بشه ، این مشکل قابل حله .اول کسایی که فک پایین جلو اومده دارنو بگیم+باشه_ اصلا زمان مناسب یعنی چی؟+زمان مناسب یعنی وقتی که_: ))))+ فک کردم داری از من میپرسی_زمان مناسب واسه کسایی مثه پادشاه داستان ما از حدود 7-8سالگیه یعنی وقتی که 2تا دندون جلویی بالا رویش پیدا میکنه. نهایتا هم تا 10-11سالگی میشه درمانو به تعویق انداخت اما خب هرچی از 7-8ساگی به سمت 10-11میریم ،موفقیت درمان کم میشه حالا این درمانی که میگم چجوریه ؟ اینو تو بگو+ : ) متخصص ارتودنسی یه دستگاهی به کودک میده که یه جز داخل دهانی داره و یه جز خارج دهانی .یه دستگاه ترکیبیه درواقع_ اره و 9تا12ماه هم باید ازش استفاده کنن .روزی حداقل 12 ساعت باید توی دهن باشه .که بهترین زمان استفاده از دستگاه بین 7-8شب تا صبحه و خب از اونجایی که بیمارمون کودکه دیگه ، اینجوری بهتره بهش گفته بشه و حتی به خانواده کودکم ما همینجوری میگیم که به جز تایم مدرسه بقیه وقتا باید ازش استفاده کنه .+ یعنی تو مدرسه پلاکو نذاره بعد که اومد خونه و ناهارشو خورد پلاکو بذاره تا شب . بعد شب دوباره پلاکو دربیاره و شامشو بخوره و دوباره پلاکو بذاره و بخوابه تا صبح .دوباره صبح درمیاره و میره مدرسه . این کارو 9تا 12 ماه به تجویز دکترش انجام میده_یعنی ما میگیم بیشتر استفاده کنه تا به اون 12 ساعت مطلوبمون برسیم . اون 12ساعته حداقله+اره تا درمان بشن اما عاطی گاهیم هست که درمان انجام میشه اما بعدا بچه که بزرگ شد نیاز به جراحی پیدا میکنه .مااینو تو بیمارایی میبینیم که بیس ژنتیکی قوی ای دارن یعنی پدرومادر یا خواهر وبرادر این بچه ، اوناهم فک پایینشون بیرون زده است . معمولا این بچه ها که بیس ژنتیکیشون قویه احتمال برگشت دارن . یعنی تو سن پایین بچه درمان انجام میده (گفتیم که بهترین زمانش 7-8سالگلیه )،به درمان هم جواب میده ، بعد که به بلوغ میرسه و رشد اسکلتیش کامل میشه ، برمیگرده . یعنی دوباره انگاری چونش بیرون زده است .این افراد تو بزرگسالی باید جراحی فک انجام بدن اما خوبیش اینه ،چون تو کودکی یه دور درمان اصلاحی انجام دادن این جراحیشون سبک تر میشه و علاوه بر این از مزایای درمان تو بازه سنی 7سالگی تا بلوغ که بازه سنی حساسی برای رشد شخصیت فرد هست استفاده میکنن .یعنی ظاهر زیبایی پیدا میکنن ، تو جامعه بهتر ظاهر میشن ، اعتماد به نفس بالایی دارن_نکته مهمی رو گفتی .بریم سره گروه دومموزیک_.اون یکی گروه یعنی کسایی که فک بالاشون بیرون زده اس ، بهترین زمان درمان براشون وقتیه که تو پیک رشدی قدن یعنی زمان بلوغ . دخترا حدود10سالگی و پسرا 12سالگی+ اگه بخوایم دقیقتر سن شروع درمانو مشخص کنیم باید به مراحل رشدی همون فرد دقت کنیم خب همه دخترای 10ساله تو یه مرحله از بلوغشون نیستن دیگه ._اره+تومراحل مختلف بلوغشونن .ما از یه سری علامت های ثانویه جنسی ای میتونیم کمک بگیریم که مرحله بلوغو تعیین کنیم .برای دخترا وقتی که رویش سینه ها دیده میشه یعنی این که این دختر تو اوج پیک رشدی خودشه و بهترین زمان برای درمانه و وقتی که قاعدگیش شروع بشه یعنی ما دیگه به اون صورت زمانی برای درمان نداریم نهایتا 3تا4ماه بعد از قاعدگی میشه درمانو انجام داد که موفقیتش کم میشه پس بهترین زمان بین این 2 مرحله اس یعنی از زمانی که رویش سینه ها دیده میشه تا زمانی که قاعدگی شروع میشه . درمورد پسراهم وقتی که پشت لبشون سبز میشه یعنی این پسر تو پیک رشد قدیشه و وقتی که موی روی چانه یا اصطلاحا همون ریش دراومد دیگه زمانی برای درمان نداریم_دقیقا چون این درمان. درمان اصلاح رشد فک پایینه .یعنی دکتر 2تا جز داخل دهانی ، 2تا پلاک ارتودنسی به کودک میده که یکیش روی فک بالا یکیشم روی فک پایین سوار میشه و موقعیت فک پایینو جوری قرار میده که مدام به سمت جلو هدایت بشه و اینجوری تحریک به رشدش میکنه . پس برای بیماری که فک بالاش جلوتر از فک پایینشه ما هدفمون اینه که فک پایینو وادار کنیم که رشد کنه و بیاد جلو وبهترین زمان وقتیه که کودک تو پیک رشد قدیشه .+همینطوره و این افراد هم درمانشون 9ماه تا 12ماه حدودا طول میکشه و بازم باید حداقل 12ساعت پلاکهارو توی دهانشون بذارن_ ولی ما توصیه میکنیم که بیشتر استفاده کنن یعنی فقط تایم مدرسه رو از پلاک استفاده نکنن+اره و بهترین زمان استفاده از پلاک ارتودنسی هم_7-8شب تا صبحه+اره چون تو این زمانه که هورمون رشد ترشح میشه که باعث رشد قد و فک میشه_ دقیقا+تااینجا ما گفتیم که فک های بیرون زده درمان داره و درمانش به چه شکله و از اون زمان طلایی پیک رشد قدی گفتیم اما شاید مهم ترین سوال این باشه که والدین از کجا باید بفهمن که بچه این مشکلو داره ؟_ بیشتر وقتا والدین خودشون متوجه میشن به خصوص وقتی که فک پایین بیرون زده باشه اما دیر میارن بچه رو . و ما تمام تلاشمون رو کردیم که تو این چند دقیقه از اهمیت به موقع انجام شدن درمان بگیم و یه چیز دیگه که خیلی مهمه اینه که اولین معاینه ارتودنسی کودک باید در سن 6سالگی انجام بشه .+: )آخ اگه باب بشه این موضوع ، خود دکتر با معاینه بچه متوجه میشه که مشکل فکی داره یا نه و اگه داره به پدر مادر میگه که تو سن مناسبش بچه رو بیارن برای درمان_: )سن 6سالگی رو حواستون بهش باشه . نگین تو هم یه پست توی اینستا گذاشته از دندون 6سالگی و اهمیتش .عکسه یه بچه گوگولیم روشه : )+ : ) اولی امااخری . یه چیزی الان یادم اومد ، تو اپیزود معرفی من از محدثه حرف زدم .بیمار 10-11سالم که اونم فک بالاش جلوتر از فک پایینش بود_که عکس پلاک ارتودنسیشم تو پیج گذاشتیم+ اره افرین . محدثه رو مربی بهداشت مدرسشون متوجه مشکل فکیش شده بود_اها+و به پدرمادرش گفته بود بهتره یه ویزیت دندونپزشکی بشه.میخوام بگم شمایی که این اپیزود رو شنیدی خیلی میتونی نقش تاثیرگزاری داشته باشی .حداقل این که این اپیزود رو بفرستی برای بقیه چون همه یکی دوتا بچه تو فامیلشون دارن ._منو نگین یه اردو جهادی رفتیم از طرف دانشکده ، روستای رستم ، استان فارس که به طور رایگان خدمات دندانپزشکی انجام شد و: ) حدود 5روز هیچکدوممون اینترنت نداشتیم : ) .+خیلی تجربه جالبی بود حالا عکساشو تو پیج میذاریم : )_ : )خیلی دوست داشتیم که قبل از سفر این اپیزود منتشر بشه . 3 بار ضبط رفتیم به خاطر وسواسی بودن این خانوم : ) و هربار میدیدیم یه مشکلی پیش اومده در نهایت .+3 بار ضبط کامل رفتیم . تمرین نه ها ضبط : ) یعنی علیرضا میشست سر تدوین .ولی خب در نیومد : )_ بله ( بااکراه )کیفیتش خدایی میومد پایین نسبت به بقیه اپیزودا .(دیگه تصمیم گرفتیم مثه همه اپیزودها که به گوش شما احترام میذاریم اینبارم کیفیت الویت اولمون باشه) و رفتیم جهادی و الان 1 روزه که از رستم اومدیم ؟+7-8ساعت دیگه میشه 2 روز_ 2 روزه که اومدیم و پریدیم برای ضبط : ) دیگه انتشارش به عهده شما پس : )+اینم از دومین اپیزود ارتودنسی ، جفتشو همزمان نوشتم اما به این دلیلی که عاطی گفت وقفه افتاد بینش و عذر میخوایم. توی قبلی از مشکلات دندانی گفتیم و این یکی از مشکلات اسکلتی_ از خانم دکتر مژگان شواخی دندانپزشک و متخصص ارتودنسی خیلی زیاد تشکر میکنیم و مثه همیشه از آگاهی تا سلامتی+زودی میایمما رو اینجا هم دنبال کنید : صفحه اینستاگرام : oral__p