امامت و رهبری شهید مطهری 31

می گویند محال است که ابراهیم امامت را با این شأن بزرگی که خود او می دانست قضیه از چه قرار است که بعد از دوران نبوت و رسالت به او می گویند چنین منصبی را به تو می دهیم، برای آن بچه هایی خواسته باشد که از اول تا آخر عمرشان ظالم و بد کار بودند. همچنین محال است که تقاضای ابراهیم برای آن فرزندانش باشد که اوایل عمرشان خوب بودند اما اکنون که می خواهند این منصب را به آنها بدهند، بدند. ابراهیم اگر تقاضا کرده باشد، برای فرزندان خوبش تقاضا کرده است. خوب ها دو قسمند: خوب هایی که از اول تا آخر عمر همیشه خوب بوده اند، و خوب هایی که اول بد بوده اند و حالا خوب شده اند. وقتی که مورد تقاضای ابراهیم مشخض شد که ایندو تجاوز نمی کنند، پس شامل کسانی می شود که اگر چه اکنون ظالم و ستمگر نیستند ولی در گذشته آلودگی داشته و سابقه شان خوب نیست. [ ولی می بینیم ] قرآن می گوید: لا یَنالُ عَهدِی الظّالِمینَ آنها که سابقه ظلم دارند، نه؛ عهد من به ستمکاران نمی رسد. مسلماً آن که بالفعل ظالم است که یا همیشه ظالم بوده یا قبلاً نبوده و بالفعل ظالم است، مورد تقاضا نیست. بنابراین قرآن نفی می کند که امامت به کسی برسد که سابقه اش بد است.این است که شیعه بر این استدلال می کنند که امکان ندارد امامت به کسانی برسد که دورانی از عمرشان را مشرک بوده اند.سؤال: معصوم یعنی چه؟ آیا این، سخن منطق ما شیعه است یا مبانی دارد و ما پرورشش داده و بهترش کرده ایم؟ اصولاً آیا به کسی معصوم می گوییم که گناه نکند یا کسی که علاوه بر گناه، اشتباه هم نکند. ما بیست سال پیش در جلسه درس مرحوم میرزا ابوالحسن خان فروغی شرکت می کردیم. ایشان به خصوص در مسئله عصمت مطالعات مخصوص عقاید خاصی داشت و خیلی هم مفصل و تمیز صحبت می کرد و ما هشتاد درصد از صحبت هایش از صحبت هایش را نمی فهمیدیم ولی از بیست درصدش که می فهمیم، عصمت را یک جور دیگری تعریف می کرد. می گفت معصوم کسی نیست که گناه نکند. ما خیلی افراد را داریم که در زندگی شان گناه نکرده اند اما به آنها معصوم نمی گویند. حالا به آن منطق کار نداریم. قطعاً آقای مطهری جوابی دارند که معصوم چیست. اما اگر معصوم کسی است که باید اشتباه هم نکرده باشد، ما می بینیم از ائمه دوازده گانه بیش از دو نفرشان اختلاف نکردند: حضرت علی و حضرت امام حسن به مدت خیلی کوتاهی؛ و شک نیست که اینها در امر خلافت و اداره مملکتت اشتباهاتی کردند و به لحاظ منطق تاریخ بحثی در این اشتباهات نیست و این با آن تعریف معصوم جور در نمی آید. مثلاً حضرت امام حسن کسی را مأمور کرد با معاویه بجنگد عبید الله عباس بود. یا خود حضرت امیر که عبد الله بن عباس را حاکم بصره کرد اگر می دانست که این آدم یک چنان رسوایی به بار می آورد و آن طور کثافتکاری می کند، مسلّم این کار را نمی کرد. پس مسلّم این مطالب را نمی دانست یعنی قبلاً فکر می کرد که او بهترین کسی است که برای این کار انتخاب کرده و بعد خراب از در آب در آمد. و اگر تحقیق بیشتری درباره دوره حکومت حضرت بکنیم حتماً خیلی از این مسائل هست و به لحاظ تاریخی هیچ ایرادی ندارد ولی با این تعریف عصمت جور در نمی آید.... اینکه بنده عرض کردم که این نوع بحث کردنِ به اصطلاح یکطرفه که یک عده ای که همه موافق هستند در یک بحثی شرکت کنند زیاد مفید نیست، برای این است که واقعاً انسان وقتی یک عقیده ای دارد، آن را دوست دارد و تمایل ندارد که بر خلاف عقیده اش چیزی بشنود به خصوص ما که از کودکی در افکارمان حبّ تشیع و خاندان علی بوده و هیچ وقت انتقاد نشنیده ایم. شاید انتقاد نسبت به خود دین و اصول دین و حتی توحید و خدا پرستی را خیلی راحت تر شنیده ایم اما انتقاد به تشیع و ائمه و اینکه کسی از زندگی آنها ایراد بگیرد که چرا این کار را کردند و آن کار را نکرند، نشنیده ایم. به همین جهت برای ما خیلی شاقّ است که کسی مثلاً به امام حسن ایراد بگیرد یا احیاناً به امام حسین ایراد بگیرد که آن خیلی مشکلتر است. ولی مثلاً این آیه ای که جناب آقای مطهری در جلسه اول و در این جلسه روی آن تکیه کردند که می گوید افرادی که نماز می خوانند و زکات می دهند در حالی که رکوع می کنند، و بعد استدلال کردند که ان جز درباره حضرت علی و آن حالتی که اتفاق افتاد که در حال رکوع انگشترش را داد نیست، به نظر من زیاد منطقی و معقول به نظر نمی رسد زیرا اولاً ما در شرح حال حضرت علی شنیده و خوانده ایم که ایشان در حال نماز اینقدر توجهش به خدا بود که افراد را [ نمی شناخت ] و گفته اند حتی در حال وضو گرفتن نیز افرادی را که از جلویش عبور می کردند نمی شناخت. چطور می شود که چنین شخصی در حال نماز باشد و آنقدر حواسش به دیگران باشد که آن فقیر از در وارد می شود و گدایی می کند و کسی به او چیزی نمی دهد و حضرت انگشترش را بیرون می آورد و به او می دهد. و ازه این کار خوبی نیست که به گدا پول بدهیم. به گدا پول دادن آنچنان اهمیت ندارد که انسان نمازش را اقلاً به لحاظ روانی ناقص کند یا بدان لطمه برساند. بعلاوه زکات به انگشتر تعلق نمی گیرد و مطابق فتوای فقهای شیعه انگشتر جزء چیز هایی نیست که به آنها زکات تعلق می گیرد. گذشته از این، عده ای که خیلی در این مورد تعصب دارند برای اینکه این موضوع را بزرگتر جلوه دهند گفته اند که این انگشتر هم خیلی گران قیمت بوده، در حالی که حضرت امیر انگشتر گرانقیمت دستش نمی کرده است.جواب: مسئله ای که ایشان گفتند یک افرادی هم باشند که در جهت مخالفت صحبت کنند، البته برای همه جلسات یک امر مفیدی است. جواب این را من نباید بدهم. من همین قدر اقرار می کنم که کار خوب و مفیدی است.اما مسئله عصمت. معنی عصمت چیست؟ یک وقت هست که انسان این طور فکر می کند که عصمت یعنی اینکه خداوند افراد مخصوصی از بشر را همیشه مراقبت می کند که هر وقت اینها تصمیم می گیرند گناهی را مرتکب شوند، فورتً جلویشان را می گیرد. مسلّم است که عصمت به اینت معنی نیست و اگر هم باشد، برای کسی کمالی نیست. اگر کودکی را یک کسی همیشه مراقب باشد و هیچ گاه نگذارد که او کاری را که نباید بکند انجام دهد و مانعش باشد، این، کمالی برای آن کودک شمرده نمی شود.