گاهِ گاهان- پنجاه و هشت

پنجاه و هشت_شقیقۀ پُرطپشِ داغم را فشار می‌دهم روی انگشت‌های دستم؛ من هم مثلِ او... آینه‌وار... و در جهتی معکوس... شاید فقط فرقمان همین باشد که جز سرم، همۀ اجزای بدنم، از جمله سرِ انگشت‌هام، یخ کرده و می‌لرزند...ولی می‌خواهم نشانش دهم که آرامم و آماده برای حکایت شنیدن و به قضاوت نشستن... و اندیشیدن...بعد او یکدفعه با همان لحنِ عجیبی- که دربارۀ او به معنیِ جدی حرف زدن است- می‌گوید:- «خودت می‌دانی که پیش از این هیچ سیطره‌ای نداشتم بر وقایعِ طبیعت!...»معنای ضمنیِ جملۀ او به صراحت بر من آشکار است... ـآنقدر که مجبورم دوباره صاف بنشینم و محکم چنگ بزنم به هر دو دستۀ صندلی‌ام؛ انگار ممکن باشد با یک تکانِ ناگهانیِ آن، پرتاب شوم رو به بیرون... طوری که مثلاً از روی صندلی چرخ‌وفلکِ شهربازی... باید فکری کنم... باید فرصتِ بیشتری داشته باشم برای هضمِ این معنای جدید... پس مستقیم می‌گویم و نه به کنایه:- «و الآن داری؟...»الان دارد... ظاهراً که دارد... قطعاً که دارد!...مختصر تکانی به سرش می‌دهد و ریز جنبشی به لب‌هایش که کمی می‌فشرد بر هم... حالتش مثل کسی است که بخواهد بگوید عجالتاً برمی‌آید از پسِ تعمیرِ سخت‌افزاریِ رایانۀ شخصی‌ِ خویش...بعد می‌گوید با همان آهنگِ جدیِ غمگین:- «... در همان حد که از پسِ چند روز سفرِ بی‌دردسر به خانه برآیم...»... و این یعنی دردسری وجود داشته و دارد... شاید آن بیست سالِ پیش هم سیطرۀ قاهرانۀ کسی بر فجایعِ طبیعی، رهانیده او را و آزاد بر جای گذاشته مرا تا برسم به اینجایی که اکنون نشسته باشم جلو بخاریِ دیواری و با او در بابِ نیروهای فراطبیعی‌اش مذاکره کنم... و این یکی دو جمله، خارج از اختیارم بیرون شود از دهانم و بگویم:- «خیلی بی‌رحمانه نبود که من بی‌خبر بمانم؟!... در صورتی که کافی بود فقط بدانم هستی...»انگار دقیقاً درمی‌یابد که نیازمندم به حمایتِ بیشتر... بلند می‌شود از جایش و باز می‌آید و می‌نشیند روی میزِ روبرویی... زانوبه زانو... چشم در چشم...حتی یک دستش را می‌گذارد روی دستۀ صندلی، که من از آن دست برداشته‌ و به حالتی کاملاً بسته و دفاعی سنگر گرفته‌ام پشتِ بازوانم... دست بر سینه...و دارم در دل، مهارت‌های ارتباطیِ اخیرش را تحسین می‌کنم... که می‌گوید:- «بهرام جان! گوش می‌دهی؟ رهاییِ من به قیمتِ مذاکراتِ طولانی و معاملاتِ مسئولینِ سیاسی سه کشور با آن‌ها به دست آمد... تنها شرطِ نجاتِ تو و دیگران، قطعِ ارتباطِ کاملِ ابدی بود... یعنی مرگ!... قطعِ امیدِ کامل!...»دوباره مثل همان وقت‌هایی که درست در نقطه عطفِ حوادث، حواسم پرت می‌شود، به جای تمرکز بر کلماتِ دقیق میکائیل، دارم با چشم دنبال می‌کنم مسیرِ حرکتِ یک مورچه را که از داخلِ گلدان، و انگار به سختی، بالا می‌آید روی یک ساقۀ زنبق و دوباره می‌افتد و ناپدید می‌شود... بعد خیلی احمقانه فقط می‌پرسم:- «کدام سه کشور...؟»انگار که فرقی هم دارد کدام سه کشور دخالت داشته‌اند، برای منی که در برابرِ بازی‌های غول‌آسایشان مثلِ همان مورچۀ گرفتار در گلدان ناچیزیِ خویشم!... - «ارمنستان، روسیه و آلمان.»می‌دانم که او از طرفِ پدری، منسوب است به یک خاندانِ گرجی- ارمنیِ باستانیِ سلطنتی، که شاید در سده‌ها یا هزاره‌های پیشین، نسبشان مثلاً برسد به یکی از دودمان‌های پادشاهیِ اشکانی در آسیای صغیر...بعد میکائیل هر دو دستش را می‌گذارد روی دسته‌های صندلی‌ام، شاید تا نشان دهد همه‌جانبه از من حمایت خواهد کرد؛ چون می‌گوید:- «ولی لطفاً هیچ نگرانی به دلت راه نده... این دفعه نمی‌گذارم گرفتاریی پیش‌آمد کند برایت... گفتم که آن موقع، جوان و بی‌تجربه بودم... حواست با من است بهرام؟!»این عبارتِ آخر را می‌گوید، شاید چون تبسّمی را که دارم در مهارش می‌کوشم، پیش از محو شدن، روی صورتم تشخیص داده... نمی‌خواستم این طور بی‌ربط به جدیّتِ ماجرای او بخندم، شکّی ندارم که فقط عینِ حقیقت را بر زبان آورده، ولی آخر طورِ جالبی که او می‌گوید...! انگار امری خیلی عادی و مطابقِ معمول باشد...! در نظرم در حدّ یک شوخیِ تُند، بامزه است... خوب دلم می‌خواهد بلند بلند بخندم!... چون می‌دانم که معنی آن عبارتِ فروتنانۀ «جوان و بی‌تجربه» دربارۀ او، بدین معنا است که در آن زمان، هنوز قدرتِ سیطره و تصرّف بر امورِ طبیعت را نداشته...پرومتۀ[1] آتشخوار!.... تایتانِ[2] هول‌انگیزِ مهربان!... هنوز به حالت دست بر سینه، فرو شده‌ام در پُشتیِ نرمِ صندلی‌ام، که می‌گویم:- «من نگران نیستم...»راست هم می‌گویم... صادقانه... نیستم آخر... «مرگ کسب و کارِ من است...»[3]بعد یکدفعه، و شاید برای آن که تصمیم می‌گیرم برخلافِ روشِ جبونانۀ اغلبِ اوقاتِ خود باشم...و شاید به سبکِ خود او، ناگهانی می‌گویم:- «این جا هست در سرم... این دو طرف در گلویم... این جا در جناغ سینه... شاید قلب یا معده... و زانوهایم... درد پراکنده است.»و حینِ حرف زدنِ بدونِ مکثی که سست از آب در می‌آید، ولی حداقل به هم پیوسته، برای نشان دادنِ مواضعِ درد، بی‌آنکه از حالتِ قبلیِ دست برسینه به در آیم، از اشارات مختصر و تلویحی یک‌ دست استفاده می‌کنم...بعد هم برای آن که خنثی شود آن نقشِ جدیِ دردمندانه که بازی کرده‌ام، باز می‌خندم و حتی می‌خواهم شعری بخوانم و مثلاً بگویم:- «خواهم که پیش میرمت ای بی‌وفا طبیب/ بیمار بازپرس که در انتظارمت»[4] ولی خوب... چیزی نمی‌گویم از این دست... می‌دانم که او در چنین شرایطی به مطایباتِ بی‌روح بی‌ربطم نخواهد خندید... در همان حالی که جدا می‌کند از صندلیِ من دو دستِ خود را و بر هم می‌گیردشان... چند لحظه صاف می‌نشیند و نگاهم می‌کند... و لبهایش با همان اطوارِ آشنای قدیمی- که به حالتِ تأمّل- قدری در هم فشرده می‌شود...(ادامه دارد)قسمت بعدقسمت قبل [1]- در اسطوره‌های یونانی، یکی از تیتان‌ها و خدای آتش است. آتنا دختر زئوس به او کمک کرد تا آتش را بدزدد. زئوس در عصر آفرینش انسان‌ها، پرومتئوس را برگزید تا همه چیز را به انسان بدهد جز آتش را. ولی او به انسان‌ها عشق می‌ورزید و نمی‌توانست ناراحتی و رنج آن‌ها را ببیند؛ به همین علت به دور از چشم زئوس، آتش را در نی ای گذاشته و به انسان داد. وقتی خبر به زئوس رسید او را به سزای عملش بر سر قله قاف (در قفقاز) بست و هر روز عقابی می‌آمد و جگر او را می‌خورد و شب جگر از نو می‌رویید. سرانجام هرکول عقاب را کشت و پرومتئوس را آزاد کرد. [2] - Titan نام یکی از نژادهای ایزدان در اساطیر یونانی است. تایتان‌ها ایزدانی نامیرا و نیرومند بودند که در دوران طلایی قبل از المپ‌نشینان بر زمین فرمانروایی می‌کردند.[3] - داستانی از روبر مرل رمان‌نویس فرانسوی (La mort est mon métier) [4] - حافظ