استقامت در قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم الحمدلله رب العالمین الله و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرینسلام عرض می‌کنم خدمت همه عزیزان و بزرگواران. ان‌شاءالله که عبادات و نماز و روزه‌هایتان قبول باشد. به ما امرکردند که چند دقیقه‌ای راجع به موضوعی که حالا ترجیحاً در مورد همون جزء باشد، برای عزیزان صحبت‌کنیم و مزاحمشان شویم. من به ذهنم رسید که ما اگر یک موضوع را محور قرار بدهیم و این چندروزی که خدمت بزرگواران هستیم را راجع به یک موضوع صحبت کنیم، این‌طوری بهتر است. موضوعی که من در نظر گرفتم، بحث «مقاومت در قرآن» است. حالا هرجزئی که ما می‌خوانیمش، یک یا چند آیه از آن جز را یک توضیحاتی خدمتتان عرض می‌کنیم. ان‌شاءالله که برکت داشته باشد این آیات، چیزهایی که می‌گوییم و می‌شنویم ما را ان‌شاءالله به امام زمانمان نزدیک‌تر کند که باطن همه قرآن است.از خدا به پیامبر و یارانش: استقامت کنیدخب خیلی مصدع نمی‌شوم. اگر قرآن جلویتان است، صفحه ۲۳۴ سوره مبارکه هود آیه ۱۱۲ را بیاورید. سوره مبارکه هود از ابتدا تا انتها تقریباً می‌شود این سیر کلی را برایش در نظر گرفت که داستان پیامبران را نقل می‌کند که این پیامبر آمد، اینطوری شد و در مقابل، جبهه‌بندی شکل گرفت و مقابله کردن. در نهایت این پیامبران مقابل این فشاری که به آن‌ها می‌آمد، مقاومت کردند و در نهایت پیروزی نصیب این پیامبران شد. حالا ممکن است سوال پیش بیاید خیلی‌ها را درباره کشتن این پیامبران. اما نکته مهمی که باید عرض کنیم این است که درسته، بله خیلی‌هایشان را کشتند و به شهادت رساندند اما این جریانی که از انبیا به وجود آمد و آن آمدن و رفتن، در مجموع می‌بینیم که بشریت رشد پیدا کرد و رسید به زمان پیغمبر خاتم(ص) و ایشان دین خاتم را آوردند. کتاب آخر را آوردند. خودشان هم پیغمبر آخر شدن و بشریت به نقطه‌ای رسید که حاصل تلاش پیغمبران گذشته بود. خوب وقتی داستان پیغمبران را بیان می‌کند قرآن در صفحه یکی مانده به آخر سوره مبارکه هود، آیه صد و دوازدهم، می‌رسد به این آیه که بسم الله الرحمن الرحیم فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطْغَوْا ۚ إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ. ترجمه این آیه می‌شود: «استقامت‌کن؛ همان‌طور که امر شدی وَمَنْ تَابَ مَعَكَ و نه تنها خودت بلکه این کسانی‌که همراه تو توبه کردند و به این راه آمدند و همراه تو، ای پیغمبر، دارند حرکت می‌کنند وَلَا تَطْغَوْا. طغیان هم نکنید. إِنَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ خدا آن‌چه که انجام می‌دهید، بر آن بیناست. در محضر خدای متعال هستیم. من به چندتا نکته از این آیه و البته آیه‌ی بعدی بسنده می‌کنم. خیلی مصدّع نمی‌شوم. اولاً این‌که وقتی امر می‌رسد از طرف خدا که فَاسْتَقِمْ ، چه چیزی را به نظرتان نشان می‌دهد؟ این که امر می‌آید فَاسْتَقِمْ ، استقامت کن در این راه! این نشان می‌دهد که احتمالاً یک فضای سستی {بینِ} مؤمنین به‌وجود آمده و اگر امر را به خود پیغمبر هم بگیریم، احتمال می‌رود که به پیغمبر اکرم در برابر فشارهایی که به ایشان می‌آید، این امر رسالت را مقداری سستی ورزند و این نکته را داخل پرانتز عرض می‌کنم که این نقصی به شخص پیغمبر اکرم وارد نمی‌کند که بگوییم آقا! فضای سستی پیغمبر در برابر مشرکین و کفار هست. نه، قرآن بالاخره یک مسیر هدایتی را علاوه بر مردم، برای خود پیغمبر اکرم درنظرگرفته و در واقع، به خاطر خیلی از آیات، پیشگیری می‌شود از این‌که پیغمبر بخواهند در برابر تهدیدها کوتاه بیایند. از این امری که انجام داده، نشان می‌دهد احتمالاً فضایی که برای پیغمبر و مؤمنین به‌وجود آمده در آن ایام که نازل شده، خیلی فضای سنگینی بوده و فشارهای زیادی به ایشان و مؤمنین وارد آمده.شأن نزول آیاتشأن نزولش هم نگاه‌کنیم، در سال انتهای حضور پیامبر اکرم در مکه است. بعد از این‌که سوره مبارکه هود نازل می‌شود، سال بعدش هجرت به مدینه اتفاق می‌افتد. نشان می‌دهد زور آخرشان را کفار و مشرکین به پیغمبر و مؤمنین می‌آوردند. البته اگر تاریخ هم شما مطالعه فرموده باشید، این آیه و این سوره بعد از وفات حضرت ابوطالب و حضرت خدیجه علیهم‌السلام هست و آن موقع نازل می‌شود. این دو بزرگوار خیلی حمایت می‌کردند پیغمبر را. خود ابوطالب که عموی پیغمبر بوده بالاخره به لحاظ نسبی حمایت می‌کرده است.‌ حضرت خدیجه هم که دو روز قبل سالگرد وفاتشان بود، ایشان هم همین طور، هم آبرویی، هم مالی، بالاخره پیغمبر را داشتند پشتیبانی می‌کردند. وقتی این دو بزرگوار از دنیا می‌روند، خیلی فشار به پیغمبر می‌آید و مشرکین هم می‌گویند که خب، حالا که دو تا از حامیانش را از دست داده ما چه‌کار کنیم؟ فشار را مضاعف کنیم. در چنین فضایی امر می‌رسد که فَاسْتَقِمْ. آن‌طوری که به تو امرکردیم، پای کار بایست وَمَنْ تَابَ مَعَكَ. خب، به فرض که پیغمبر استقامت کرد، آیا کافی است؟ نه‌خیر. وقتی جریان می‌خواهد شکل بگیرد، وقتی پیغمبر می‌خواهد جریان را شکل دهد و این جریان می‌خواهد ابدی باشد، باید عده‌ای بیایند پای کار. آن‌ها هم باید با پیغمبر استقامت کنند.این سوره پیامبر را پیر کردیک نکته خیلی جالبی هست که روایت داریم خود نبی اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) می‌فرماید که شَیَّبَتنی سورهُ هود؛ یعنی سوره هود من را پیر کرد. آن‌قدر فشار آمده در اثر نزول سوره مبارکه هود و می‌گویند در مورد همین آیه هم بوده که فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَكَ. این آیه نبی اکرم را پیر کرده. نکته‌ای که می‌خواهم عرض کنم این است: حضرت امام(رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) از قول استادشان، آیت‌الله شاه‌آبادی فرمود که ایشان گفتند به احتمال بسیار قوی، به خاطر همین وَمَنْ تَابَ مَعَكَ است که پیغمبر فرمودند شَیَّبَتنی سورهُ هود. چرا؟ چون که همین عبارت فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ در سوره مبارکه شوری هم اگر اشتباه نکنم آمده منتهی وَمَنْ تَابَ مَعَكَ ندارد. لذا می‌فهمیم چیزی که پیغمبر را پیر کرده، صرفاً استقامت در راه نیست، اگرچه این هم خیلی سخت است. چیزی که می‌گوید این است که نه‌تنها خودت استقامت کن، بلکه به مؤمنین هم که همراه تو هستند هم امرکن که استقامت کنند. این واقعاً پیر می‌کند. شما در عصر امروز هم ببینید. فرض کنید یک نکته‌ای را، مطلبی را رهبر جامعه بخواهد به همه افراد آن جامعه گوشزد کند و همه را همراه کند با آن آرمان و آن مسیر. پیر می‌کند آدم را واقعاً! این‌که یک عده‌ای به همراه پیامبر هستند، همراه شوند با آرمان‌های پیغمبر.عدم استقامت یعنی اعتماد به ظالمینو در ادامه در آیه بعدی می‌فرماید که وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا. اگه کسی استقامت نکرد، در مقابل چه‌کار کرده؟ در مقابلش آمده اعتماد به کس ِدیگری کرده. کسی‌که استقامت نکرد در برابر ظالمین، در نقطه‌ی مقابل چه کارکرده؟ اعتماد کرده به همان‌ها. به آن‌هایی که دارند به او فشار می‌آورند اعتماد کرده، به ظالمین. به خاطر همین می‌فرماید که وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا. اعتماد نکنید به ظالمین. نتیجه‌اش چه می‌شود؟ فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ اگر اعتماد و رکون به ظالمین کنیم، باعث می‌شود که به آتش گرفتار باشیم. شما دقت‌کنید ببینید آن‌جایی که ما استقامت کردیم، ایستادیم سر جای خودمان، استقلال خودمان را حفظ کردیم. همان‌جایی که استقامت نکردیم و رکون به ظالمین پیداکردیم، آن موقع چه شد؟ فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ. آن موقع است که گرفتار آتشی می‌شویم که خودمان افروختیم. عرضم تمام. پس در نظر داشته باشیم که این امر به استقامت اولاً برای رهبران الهی واجب است و البته کافی نیست و همه باید استقامت داشته باشند و ما هم به عنوان کسانی که به عنوان نخبگان این جامعه محسوب می‌شویم، باید در مقام بعدی استقامت داشته‌باشیم تا بتوانیم جامعه‌مان را به سمت استقامت‌ و استقلال سوق دهیم. ان‌شاءالله به اهداف و آرمان‌های این نظام الهی برسیم. ببخشید مصدّع شدم.وصلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین