تعريف دقیق و روانشناسانه کيفيت زندگي

نت برداری شده از روی منابع دانشگاهی1- کالمن در سال 1984 مي گويد که کيفيت زندگي گستردگي و انبساط اميد و آرزو است که از تجارب زندگي ناشي مي شود (به نقل از کوارمی و همکاران، 2009).2- فرانس و پاورس در سال 1985 مي نويسند: «کيفيت زندگي ، ادراک فرد از از رفاه است که به نظر مي رسد از رضايت يا عدم رضايت در حيطه هاي اصلي زندگي ناشي مي شود (به نقل از شکرکن،1381).3- تستا و سيمونسون در سال 1996 کيفيت زندگي را ابعاد جسمي ، رواني و اجتماعي مي دانند که محدود به تجارب ، اعتقادات ، انتظارات و ادراک بيمار است(به نقل از شکرکن،1381).4- زان در سال 1992 کيفيت زندگي را درجه رضايت در تجارب زندگي فرد مي داند ، وي مي گويد کيفيت زندگي ، شامل رضايت از زندگي ، رضايت در تصور از خود ، سلامت و فاکتورهاي اجتماعي و اقتصادي است(به نقل از شکرکن،1381).5- سازمان بهداشت جهاني نيز کيفيت زندگي را اينگونه تعريف مي کند : «ادراک افراد از موقعيتشان در زندگي، در متن فرهنگ و نظام هاي ارزشي که در ان زندگي مي کنند و در ارتباط با اهداف، انتظارات، ارتباطات و نيازهايشان است (رویس،2006).علي رغم اختلاف نظرهايي که در تعريف کيفيت زندگي وجود دارد ، توافقي ادراکي در بين متخصصين وجود دارد. اکثر متخصصين مؤافق اين امر هستند که کيفيت زندگي شامل ابعاد مثبت زندگي مي شود و مفهومي چند بعدي است.2-5. ابعاد کيفيت زندگيعليرغم تلاش بسيار متخصصين ، بحث ها در ارتباط با ابعاد کيفيت زندگي همچنان بر قوت خود باقي است. بطور کلي در حال حاضر اساس تئوريکي اندکي براي ابعاد کيفيت زندگي وجود دارد که آنهم در سخنراني هايي منعکس شده که در حوزه بهداشت و سلامت ارائه شده­اند. با اين وجود اکثر تلاش­هايي که در حال حاضر براي تعيين ابعاد کيفيت زندگي صورت مي­گيرد، دايمي و اختياري هستند (پورعوض، 1389).اکثر متخصصين و صاحبنظران اين حوزه معتقدند که کيفيت زندگي داري 6 بعد است.بعد فيزيکيبعد اجتماعيبعدروانيبعد جسميبعد روحیبعد محیطی2-5-1. بعد فيزيكياين بعد بيشتر از تعبير ابعاد ، معيارهاي اندازه گيري نتايج را نشان مي دهد. سئوالات مربوط به بعد فيزيکي شامل : سئوالات درباره قدرت ، انرژي ، توانايي براي انجام فعاليتهاي روزمره و خود مراقبتيمي باشد. اين سئوالات بطور عمومي با ارزيابي پزشکان از وضعيت عملکردي و احساس بهتر بودن در ارتباط است.2-5-2. بعد اجتماعياحساس بهتر بودن از لحاظ اجتماعي اشاره بر اين دارد که کيفيت ارتباطات افراد با خانواده ، دوستان ، همکاران و اجتماع چگونه است.2-5-3. بعد روانی احساس بهتر بودن از لحاظ رواني،اغلب در ارتباط با مراقبتهاي بهداشتي از اهميت قابل ملاحظه اي برخوردار است. شايع ترين نشانه هاي رواني که مورد بررسي قرار مي گيرند عبارتند از : اضطراب، افسردگي و ترس.2-5-4. بعد جسمي اين بعد به علائم بيماري و عوارض جانبي درمان مثل درد اشاره دارد.2-5-5. بعد روحیاحساس بهتر بودن از لحاظ روحي به اين مفهوم اشاره دارد که زندگي هر کس هدف و معنايي دارد.2-5-6. بعد محیطیاین بعد به اين مقوله اشاره دارد که کيفيت محيط پيرامون زندگي بشر براي زيست چگونه است و اينکه افراد آيا اثرات خارجي مثبت بر محيط زيست خود و سايرين مي گذارند يا نه؟ و يا اينکه تا چه حد سعي مي کنند تا اثرات خارجي منفي تعاملات خود را کاهش دهند (دهنوی،1391).2-6. خاستگاه نظري کيفيت زندگي بطور سنتي همواره از سرانه توليد ناخالص داخلي به عنوان يگانه سنجه قابل اعتماد بهزيستي و توسعه اقتصادي ـ اجتماعي استفاده مي شد. به هر حال وفاق چشمگيري در اين زمينه وجود داشت که تولید ناخالص داخلی الزاما" کيفيت زندگي مردم ارتقاء پيدا نمي کند. حتي واکنش هايي نيز در دهه 1970 در مقابل پيامدهاي رشد اقتصادي صورت گرفت ، از جمله اين واکنشها به ارائه گزارش باشگاه رم در سال 1972 اشاره کرد و از اين گزارش پيامدهاي منفي ناشي از رشد اقتصادي عبارت بودند از :1- گسترش فقر در جهاني که روز به روز مرفه تر مي شود2- بي اعتبار شدن ارزشهاي اجتماعي3- گسترش روافزون پيامدهاي منفي شهرنشيني4- گسترش شکاف طبقاتي به خاطر تحقق نيافتن سياست هاي معطوف به نشست به پائين5- از خود بيگانگي6- گسترش روزافزون بي اعتمادي و بد بيني7- آلودگي روزافزون محيط زيست 8- بحران هاي اقتصادي (شکرکن، 1381).