فرصت‌­ها و تهدیدهای ویروس کرونا بر اکوسیستم استارتاپی

شاید جمله “در خانه بمانیم“ را این روزها بارها و بارها از رسانه­‌های مختلف شنیده باشید، شاید این جمله به مذاق برخی از کسب و کارها خوش بیاید ولی واقعیتش این است که کام اکثر کسب‌وکارها از جمله کسب‌وکارهای نوپا (استارتاپ‌ها) و محیط‌­هایی همچون شتابدهند‌ه‌­ها و فضاهای کاری اشتراکی که همانند گلخانه‌­ها برای رشد سریع و قوی استارتاپ‌ها ضروری هستند را تلخ کند. اگرچه شتابدهنده­‌ها و فضاهای اشتراکی همواره محیط‌­هایی جذاب و پر پتانسیل برای­ کسب و کارهای نوپا بوده‌­اند و از آن‌­ها با عنوان مهد شبکه‌­سازی نام برده می­شد، ولی اکنون همین محیط­‌ها ریسک انتقال ویروس و ابتلا شدن افراد را به شدت افزایش داده­‌اند.بنابراین شتابدهنده‌­ها و فضاهای کاری اشتراکی که برای رشد کسب‌وکارهای نوپا تاثیر گذار بودند هم‌اکنون باید برای بقا خود تمامی تلاششان را بکار گیرند و وارد برهه جدیدی از فرآیندهای شتابدهی و شبکه­‌سازی گردند که می‌­توان از آن­ به برهه شتابدهی مجازی و یا شتابدهنده‌­ها و فضاهای کاری اشتراکی مجازی نام برد. همچنین با شیوع این بیماری و تعطیلی مدارس، دانشگا­ه‌ها و اکثر کسب و کارها باید منتظر موج جدیدی از کسب و کارهای مجازی باشیم که کمترین ارتباط مستقیم میان افراد در بین آن­ها تعریف می‌­گردد. در ادامه، ابتدا به بررسی تجربیات کسب و کارهای پیشین در مواجهه با این نوع مشکلات می­‌پردازیم و سپس جنبه‌­های مثبت و منفی شیوع این ویروس بر کسب و کارها و چالش‌های جذب سرمایه آن­ها را بررسی می­‌کنیم. نهایتاً، سناریوهای بدبینانه، خوش بینانه و واقع­‌بینانه شیوع این بیماری را ارائه کرده و پیشنهادات کلی نحوه­‌ی مواجهه کسب و کارها با این نوع مشکلات را بیان می­‌کنیم.درس‌­هایی از گذشتهشیوع بیماری سارس که در سال 2002 از چین آغاز شد، به اندازه ویروس کرونا شدید نبود. (بیماری سارس کمتر از یک هزار قربانی در جهان گرفت) اما اعتقاد بر این بود که تولید ناخالص داخلی چین را حدود 5/0 الی 1 درصد کاهش دهد. با این حال شیوع بیماری سارس یک عامل کاتالیزوری برای صنعت تجارت الکترونیک چین از جمله Alibaba و dj.com بود زیرا مردم تصمیم گرفتند برای جلوگیری از تماس با ویروس در خانه بمانند و شروع به خرید آنلاین کنند.روندهای مثبت و منفی فعلیما هم‌اکنون روندهای مشابهی را با شیوع ویروس کرونا مشاهده می­‌کنیم، اما فناوری‌­های امروزی اجازه می‌­دهند نه تنها تجارت الکترونیک جایگزینی برای فروشگاهه‌­ها و مراکز خرید سنتی باشد بلکه جایگزینی برای رستوران­‌ها (خدمات تحویل غذا)، مراکز سرگمی­ (سینماها و شهربازی‌­ها)، کار (ابزارهای دورکاری) و همچنین آموزش (آموزش آنلاین) فراهم می­‌کنند که این خود فرصت‌­هایی را برای استارتاپ­‌ها و بازیگران بزرگ فناوری به دلیل کمبود اپلیکیشن‌­های کاربردی در حوزه‌­های مذکور ایجاد می­‌کند.از طرف دیگر ویروس کرونا، تاثیرات منفی بسیاری در سرتاسر جهان ایجاد کرده است. به عنوان مثال، فروشگاه‌­ها و مراکز خرید سنتی، رستوران‌­ها، مراکز بازی و سرگرمی‌­های حضوری و صنایع حمل و نقل و گردشگری شدیداً تحت تاثیر این بیماری قرار گرفته­‌اند. این موضوع نه تنها شرکت‌ها و صنایع بزرگ و مادر را تحت تاثیر قرار داده­‌است بلکه استارتاپ­‌هایی را که محصولات و خدمات برای آن‌ها ارایه می­‌دهند را نیز متاثر نموده است.به تدریج، تعطیل شدن کارخانه­‌ها در چین شروع به تحت تأثیر قراردادن تولیدکنندگان در سراسر جهان خواهد شد و استارتاپ­‌های سخت‌افزاری نیز مستثنا از این موضوع نخواهند بود زیرا بسیاری از آن‌ها نیازمند بکارگیری قطعات یا تولیدکنندگان محصول در چین هستند.تاثیر شیوع بیماری در جذب سرمایهشیوع این بیماری همچنین تأثیر قابل توجهی در جذب سرمایه توسط استارتاپ‌­های مستقر در مناطق تحت تأثیر شیوع دارد. ما می‌­بینیم که در چین، تعداد زیادی از سرمایه­‌گذاران خطرپذیر به دلیل عدم برگزاری جلسات حضوری با بنیانگذاران استارتاپ‌­ها (به دلیل محدودیت سفر و نگرانی در مورد سلامتی آن‌ها) فرآیندهای بررسی و راستی آزمایی خود را در کمیته‌های سرمایه­‌گذاریشان متوقف نموده‌­اند. اما سرمایه­‌گذاران همچنین نگرانی­‌هایی در مورد چشم انداز شروع به کار، صنعت و اقتصاد به طور کلی دارند.براساس داده‌­های پرکین (Preqin)، فرآیندهای سرمایه­‌گذاری خطر پذیر در چین در ابتدای سال 2020 نسبت به مدت مشابه سال 2019، به مقدار 2/3 کاهش یافته است که به همین دلیل استارتاپ‌­ها در حال تعدیل نیروی انسانی به منظور کاهش حقوق و دستمزدهای خود هستند و امیدوار هستند که دولت­ برای حفظ جریان نقدینگی آنها دست بکار شود.?نتیجه­‌گیری برای استارتاپ­‌هادر یک سناریوی خوش­بینانه، شیوع بیماری به یک بیماری همه­‌گیر جهانی تبدیل نخواهد شد و تأثیر منفی آن بر اقتصاد و اکوسیستم استارتاپ کوتاه مدت خواهد بود که در این شرایط اقدامات پیشنهادی به شرکت­‌ها و استارتاپ‌­ها در زنجیره تامین، مشتریان، مالی و کارکنان به ترتیب هماهنگی با تامین کنندگان برای تحویل سریع مواد اولیه، ارتباط مستقیم با مشتریان و توزیع کنندگان، مدیریت نقدینگی و کاهش هزینه­‌های غیر ضروری و اجرای دستورالعمل‌­های بهداشتی و پیشگیرانه است. با این حال، در یک سناریوی بسیار بدبینانه، شیوع بیماری (حتی اگر به خودی خود به یک بیماری همه‌گیر جهانی تبدیل نشود) می­‌تواند بیانگر نظریه قوی‌سیاه باشد که موجب اصلاح در بازارهای مالی و ایجاد کندی اقتصاد جهانی (با رکود در کشورهای کلیدی) ­شود که در این شرایط اقدامات پیشنهادی عبارتند از: بررسی امکان ادغام با سایر شرکت­ها و تامین­‌کنندگان، تقویت خدمات پس از فروش، کاهش پلکانی حقوق و مزایای مدیران و کارکنان و نهایتاً تشکیل کارگروه­های حل مساله خواهد بود.در هر صورت، بنیانگذاران استارتاپ­‌ها در یک سناریوی واقع بینانه باید خود را برای روبه‌رو شدن با عدم قطعیت‌­های زیادی آماده نمایند و مشکلات احتمالی در مورد جذب سرمایه را در نظر بگیرند و برای حفظ زنجیره تامین خود تقاضای واقعی مشتریان رو پیش‌­بینی نمایند و برای حفظ مشتریان خود برنامه­‌های پیشبرد فروش اعم از تخفیف، قرعه­‌کشی و جوایز را در نظر بگیرند و بر روی حفظ نقدینگی خود تمرکز نمایند و نهایتاً اینکه برای ایجاد فضای مثبت اندیشی کارکنان خود کوشا باشند.منبع: https://bvalue.vc