نقد و تحلیل انیمیشن انکانتو Encanto 2021 والت دیزنی

وقتی زیبای خفته پس از بیداری، چُرت می زندانیمیشن اینکانتو(ممکن است در این متن، داستان فیلم لو برود)شصتمین و تازه ترین محصول #انیمیشن کمپانی #دیزنی، به نام "#اینکانتو" یا افسون، علیرغم وجود انیمیشن های قوی تری مثل "#لوکا" یا "میشل ها علیه ماشین ها"، درفصل جوایز امسال شانس اول را پیدا کرده و با جایزه گلدن گلوبی که دیروز به خود اختصاص داد، می توان از هم اکنون آن را برنده #اسکار بهترین انیمیشن هم دانست."اینکانتو"، قصه ای تکراری دارد؛ گروهی (در اینجا یک خاندان یا خانواده کلمبیایی به نام "مادریگال") که هر یک قدرتی ویژه دارند مثل "شگفت انگیزها"، "مردان ایکس" یا "چهار شگفت انگیز" و اصلا کل محصولات "مارول" .اما در خانواده مادریگال، همه دارای قدرتی ویژه هستند، به جز یک نفر به نام "میرابل" که در واقع شخصیت اصلی داستان هم هست. قضیه قدرت ویژه هم از فداکاری پدربزرگ خانواده به نام "پدرو" در دوران جوانی می آید که در مقابل غارتگران ناشناس ایستاد، فداکاری کرد و هم ولایتی هایش را نجات داد و همین باعث شد تا شمعی که در دست همسرش (مادربزرگ امروز) بود، قدرتی جادویی پیدا کرده، پیرامون آن روستانشینان آواره، کوههایی بلند (برای در امان مانده از شر غارتگران) کشیده، خانه ای جادویی برای خاندان مادریگال به نام "کازیتا" Casita بنا شود و تا آن شمع جادویی روشن است، قدرت جادویی آنها هم نسل اندر نسل تداوم یابد.یافتن قدرت جادویی در هر یک از افراد خانواده به شکلی است؛ یکی قدرت زیادی دارد، یکی مثل دکتر دولیتل حرف حیوانات را می فهمد، یکی با احساساتش، جریانات جوّی بوجود می آورد، دیگری با غذاهایش، بیماری ها را درمان می کند، یکی دیگر به شکل دیگران در می آید و ... و این قدرت هم طی مراسمی آیینی (مانند جشن کلاهک گذاری داستان "کوههای سفید" جان کریستوفر) به هر یک از افراد اعطاء می گردد که "میرابل" در آن مراسم موفق نبوده و قدرت جادویی به او داده نمی شود. اما در این بین یکی از فرزندان مادربزرگ به نام "برونو" که از قدرت پیشگویی برخوردار شده، به دلیل یک پیش بینی ناخوشایند، گویا خانه و روستا را ترک کرده است.از همان اوایل قصه "اینکانتو" به نظر می آید که قرار است این قدرت جادویی افراد در انتها مورد تردید قرار گرفته و مثل حکایت سیمرغ و سی مرغ، همه جادو و معجزه ناشی از خود افراد و در اینجا اتحاد خانوادگی آنها نشان داده شود، خصوصا که در "اینکانتو"، شخصیت اصلی (که راوی داستان هم هست) ظاهرا معجزه یا قدرت جادویی خاصی ندارد و از همین لحاظ در خانواده مورد تبعیض قرار می گیرد.اگرچه در ادامه "اینکانتو"، شاهد رنج های فراوان همین وی دارای قدرت جادویی از ویژگی خود هستیم که گویا هرکدام در پی رها شدن از این رنج هستند ولی از طرف دیگر حفظ خانواده را مهمتر از آسایش و آسودگی خودشان می دانند.شاید از همین روی برخلاف آثار مشابهی که نامشان برده شد، سازندگان اثر راضی نشده اند که این قدرت های جادویی را تماما منفی یا سراسر مثبت بدانند و یکی را به نفع دیگری قربانی کنند!چنانچه خانه جادویی Casita خراب شده و شمع جادویی خاموش می شود و خانواده مادریگال با فکر و هوش و زور بازوی خویش و کمک سایر روستاییان، مجددا آن را ساخته و شمع را روشن می کنند و دوباره قدرت جادویی این بار با دستان میرابل (که البته در پیش گویی های برونو هم وجود داشت) به مادریگال ها باز می گردد.در "سیندرلا" و "سفیدبرفی" و "زیبای خفته" و حتی انیمیشن های اخیرتر مثل "دیو و دلبر" و علاءالدین و ... با عشق و عاشق شدن و سر رسیدن شاهزاده یا فداکاری دختر یا پسری، همه جادو و جنبل ها و طلسم ها و افسون ها از بین رفته و زندگی جادویی به روال عادی و عاشقانه ای باز می گشت.به همین ترتیب بود که سیندرلا از خاکستر نشینی به شاهزاده رویاهایش رسید و سفید برفی از جادوی ملکه سیاه دل خلاص شد و شاهزاده گیر افتاده در هیبت هیولایی وحشتناک به زندگی قبلی اش بازگشت و زیبای خفته از طلسم کهنه جادوگری رهایی یافت.و حالا روایت الاکلنگی "اینکانتو" مانند این است که سیندرلا پس از ازدواج با شاهزاده، گاهی هم به خدمت دختران ترشیده نامادرش اش برود و سفید برفی هم پس از خلاصی از آن خواب مرگبار، با ملکه کنار بیاید و زیبای خفته هم وقتی از آن خواب و طلسم جادویی رهاشد، بعضی وقت ها به همان محل به خواب رفتنش رفته و یک چُرتی بزند!شاید این نوع روایت های نسبی گرایانه و خوش خیالانه (برگرفته از سینمای ایدئولوژیک هالیوود) را بتوان با دوستی ماهی و کوسه در "قصه کوسه ای" و یا کنار آمدن لولوخرخره ها و بچه ها در "شرکت هیولاها" و یا کمک صیادان و شکارچیان به سبد غذایی پنگوئن های قطب جنوب در "خوش قدم" شبیه دانست. آنچه که اگرچه در این کارتون ها به بچه ها القاء می شود اما در عالم واقع، اساسا محلی از اِعراب ندارد!!