چطور موضوع پایان‌نامه‌ام را انتخاب کنم که هم موردعلاقه خودم باشد و هم سریع تصویب شود؟

تصور کن موضوع پایان‌نامه‌ات تصویب شده و موضوعی است که:واقعا به آن علاقه داریمی‌توانی با پژوهیدنش مشکلی را حل کنیشرکت، موسسه‌ یا دانشگاهی حاضر است آن را حمایت کند و به تو فاند دهدمی‌‌توانی حین و بعد از اتمام پایان‌نامه در آن زمینه خیلی حرفه‌ای طرح‌های تحقیقاتی انجام دهی و به عنوان مدرس و مشاور حرفی برای گفتن و خدمتی برای ارائه کردن داشته باشیمی‌دانم تصورش کمی سخت است به ویژه موقعی که حس می‌کنیاصلا نمی‌دانم از کجا باید موضوع خوب پیدا کنماگر اساتید گفتند این موضوع تکراریه! چه کار کنم؟!یا اگر بعد از کلی ذوق‌زدگی رفتم سراغ پایگاه‌ گنج ایرانداک و دیدم پایان‌نامه‌های زیادی قبل از من در آن موضوع انجام شده چه؟!یا نه، اگر موضوعم تصویب شد و بعد متوجه شدم نمی‌توانم از پسش بربیایم و به موقع سابمیت کنم چه؟ چون خیلی سررشته ندارم و بعید می‌دانم اساتید هم بتوانند وقت بگذارند!دوست عزیزاول از هر چیز بگویم که این تصور شیرین به راحتی دست‌یافتنی است به شرطِ رعایت چند نکتهاولین و مهم‌ترین نکته اینکه در گنج ایرانداک و پایان‌نامه‌های دفاع شده دنبال موضوع پایان‌نامه نگردو تعداد پایان‌نامه‌های دفاع شده و مقالات چاپ شده را ملاک تکراری یا غیرتکراری بودن موضوع قرار ندهچون بیش از ۹۵ درصد پایان‌نامه‌ها، پژوهش را برای پژوهش انجام داده‌اند نه برای فهم و حل مسئله‌ای واقعی.و اساسا روال ارگانیک انتخاب و پیشنهاد موضوع پایان‌نامه (ای که بخواهد به طرح و حل مسئله‌ای واقعی بپردازد و بدردبخور شود) با مراجعه به پایان‌نامه‌های دفاع شده شروع نمی‌شودبا انتخاب و مطالعه موضوع شروع می‌شودسپس بافت مدنظر با عینک موضوع تحلیل می‌شود تا مشخص شود اصلا مسئله‌ای وجود داردو در نهایت پژوهش‌های مرتبط (از جمله پایان‌نامه‌ها و محتوای گنج ایرانداک) با همین عینک دانش موضوعی تحلیل می‌شوند تا شکاف دانشی مشخص شود یعنی نشان ‌دهی که مسئله روی زمین مانده و به پژوهش من نیاز است.?بنابراین مهم نیست چند صد، چند هزار یا چند میلیون پایان‌نامه و پژوهش در یک حوزه موضوعی انجام شدههیچ‌وقت یک موضوع تکراری نمی‌شودچون اساسا چیزی به اسم موضوع تکراری نداریمدقیقا مثل این است که بگوییم:فیزیک تکراری است، شیمی تکراری است، نانوفناوری تکراری است، شبکه‌های اجتماعی تکراری استاینها هیچوقت تکراری نمی‌شوند. درست است؟یک موضوع در بی‌نهایت بافت و با روش‌های بسیار متنوعی قابل پژوهیدن است.و از یک موضوع برای فهم و حل بی‌نهایت مسئله می‌توان استفاده کرد.پس با خیال آسوده و اعتماد به نفسروی علاقه و نقاط قوتت تمرکز کنیا روی موضوعی تمرکز کن که حاضری برایش وقت باکیفیت بگذاریچرا؟چون قرار است یک عمر (چیزی بین ۲ تا ۶ سال) با پژوهشت زندگی کنی و پول و سلامتی برایش خرج کنیو وقتی روی علاقه و نقاط قوتت تمرکز می‌کنی نه تنها از پژوهش لذت می‌بری و می‌توانی به موقع سابمیت کنیبلکه می‌توانی از آن درآمد کسب کنی و صاحب اعتبار شوییعنی عمر، سلامتی و پولت به سرمایه عمری تبدیل می‌شوند!به این می‌گویند انتخاب هوشمندانه و آینده‌نگرانه.اما چطور علاقه‌ و نقاط قوتم را پیدا کنم؟پاسخ به این پرسش ساده است:در داشته‌هایت.?دوست عزیزهمه ما به عنوان دانشجو و پژوهشگر داشته‌های فوق‌العاده ارزشمندی داریمکه به دلیل نگاه کلیشه‌ای و رفع تکلیفی به پژوهش، حتی اجازه فکر کردن به این داشته‌ها را به خودمان نمی‌دهیم!این داشته‌ها شامل:رشته‌ای است که در آن تحصیل می‌کنی یا قبلا درس خواندیتجارب کاری و کار دانشجوییپروژه‌های درسی که قبلا انجام دادیویژگی‌های شخصیتیو …است.کافی است با عینکی متفاوت به این داشته‌ها نگاه کنیشک نکن که خیلی سریع علاقه و نقاط قوتت را در آنها می‌یابیو متوجه می‌شوی که مانع اصلی تو در نپرداختن به علاقه‌ات این نیست که نمی‌دانی به چه موضوعی علاقه داریمانع اصلی چالشی است که در ادامه آمده:اینکه دست روی هر موضوعی می‌گذارم می‌‌بینم خیلی کار شدهو اینکه نمی‌دانی چطور از نوآوری و بدردبخور بودن پژوهشت خیلی علمی و قوی دفاع کنیو همین‌ها باعث شده کلا دور علاقت خط بکشیاما اگر تا انتهای این صفحه را به دقت بخوانیخیالت بابت همه این چالش‌ها و غیرواقعی بودن آنها راحت می‌شودو خیلی خوشحال و با اعتماد به نفس می‌روی سراغ موضوعی که دوستش داری اما حتی اجازه فکر کردن به آن را به خودت نداد‌ه‌ای!و از اینکه می‌‌توانی در داشته‌های قدیمی‌ات چیزهای بکری بیابیشگفت‌زده خواهی شد!حالا برگردیم به چالش اصلی که احتمالا با آن مواجه هستیچالشِ “این موضوع قبلا کار شده”دلیل اینکه هر موضوعی به اساتید پیشنهاد می‌دهی می‌گویند این موضوع قبلا کار شدهیا خودت حس می‌کنی این موضوع خیلی کار شدهاین نیست که آن موضوع واقعا تکراری و اشباع استنهدلیلش این است که نویی را با نوآوری اشتباه گرفته‌ایدوست عزیزآنچه در پژوهش مهم است نوآوری است نه نویی.اینکه بتوانی ثابت کنی علیرغم اینکه هزاران پژوهش قبل از من روی این موضوع انجام شده‌انداما هیچکدام نتوانسته‌اند برای مسئله مدنظر پژوهشم دانش بدردبخوری تولید کنندیعنی نشان دهی همچنان مسئله روی زمین مانده و به پژوهشت نیاز است.پس به جای اتلاف وقت برای پیدا کردن موضوعی که هیچکس قبلا کار نکرده و اثبات اینکه من اولین نفرم!(که در اینصورت احتمالا کل مسیر را اشتباه رفته‌ای و قصه‌اش مفصل است)روی یادگیری مهارت تحلیل و نقد علمی پژوهش‌ها و مهارت چارچوب‌بندی پژوهش وقت بگذارتا بتوانی قوی از نوآوری پژوهشت دفاع کنیچون تنها و تنها در این صورت است که می‌توانی روی موضوع موردعلاقه‌ات پژوهش و به موقع سابمیت کنی.البته تصویب سریع موضوع پایان‌نامه یک راز دیگر هم دارد:اینکه به هیچ وجهبدون مطالعه و آمادگی، موضوع مدنظرت را به اساتید پیشنهاد ندهیمی‌دانم دیرت شدههم ورودی‌هایت موضوعشان تصویب شدهاینها درستاما اگر بدون آمادگی و مطالعه درست، بروی سراغ اساتیداحتمالش خیلی زیاد است که وارد لوپِ تغییر موضوع ‌شوی و زمان بیشتری را از دست بدهییا ناگزیر موضوعی را بپذیری که نه به آن علاقه داری، نه می‌توانی با آن ارتباط بگیری و نه برایت آینده‌ای داردچرا؟چون موقعی که موضوع پایان‌نامه را با اساتید در میان می‌گذاری سناریوی زیر رخ می‌دهد:?و دقیقا در همین جاست که اگر ندانی چطور به پرسش “بلدی؟” پاسخ مناسب دهی وارد چیزی می‌شوید که اسمش را گذاشتم:“لوپِ تغییر موضوع”یعنی هر بار مجبور می‌شوی موضوع عوض کنیو دقیقا بعد از ورودت به این لوپ است که کوپن‌هایت سوخته می‌شوند?و در نهایت هم به موضوعی بله می‌گویی که احتمالا موردعلاقه‌ت نیست،‌نمی‌توانی با آن ارتباط بگیریو از آن بدتر قول و وعده‌هایی می‌دهی که در بازه زمانی پایان‌نامه ارشد یا رساله دکتری شدنی نیستند!?بنابراین به جای عجولانه و خام عمل کردنبا آمادگی برای پاسخ هوشمندانه به پرسشِ “بلدی؟” سراغ اساتید بروو شک نکن که با اینکار هر قدر هم دیرت شده باشد، زمان زیادی را بعد از تصویب موضوع پایان‌نامه سیو خواهی کردچون پژوهشت چارچوب‌بندی می‌شودروی موضوعی کار می‌کنی که به آن علاقه داریو می‌توانی در بازه زمانی ارشد یا دکتری انجامش دهیاین یعنی چند صد قدم از دوستانت که موضوعشان تصویب شده جلوتر می‌افتیو حین یا بعد از اتمام پایان‌نامه، می‌توانی از پژوهشت کسب درآمد کنی و اعتبار علمی بالایی کسب نمایی.حالا احتمالا این پرسش برایت پیش آمده:چطور برای دفاع از موضوع پایان‌نامه آماده شوم؟برای اینکار باید:درباره موضوع مدنظرت مطالعه کنیو منظور از مطالعه فهم چیستی، چرایی و چگونگی موضوع استنه گردآوری ۳۰-۴۰ تعریف و مدل و نظریه.و بعد از آن باید بتوانی نشان دهی پیشینه را مطالعه کردممی‌دانم قبل از من چه پژوهش‌هایی روی این موضوع انجام شدهو می‌دانم که خیلی کار شدهو بالاخره باید بتوانی نوآوری و بدردبخور بودن پژوهشت را اثبات کنی.در این صورت مهم نیست چند هزار پژوهش قبل از تو روی همان موضوع انجام شدهبی‌بروبرگرد موضوع مدنظرت تصویب می‌شودچون این دقیقا بزرگترین نگرانی است که اساتید راهنما و مشاور موقع تصویب موضوع پایان‌نامه دارنداینکه آیا این پژوهش نوآوری دارد؟قابل دفاع است؟قبلا چه کسانی، کجا و چطور این موضوع را پژوهیده‌اند؟و …البته انجام صحیح تک تک این موارد فوت و تکنیک‌های خاص خودش را داردکه نکته به نکته در دوره جامع «از انتخاب تا تصویب موضوع پایان‌نامه و رساله دکتری»در قالب ویدئوهای آموزشی پرملاط آنها را آموزش داده‌ام.https://maryamnazari.com/st/