کاش زودتر پاهایم را خیس می‌کردم

.interview { display: flex; background: rgb(0 0 0 / 10%); padding: 10px; border-radius: 10px; justify-content: center; align-items: center; margin-top: 20px; } @media only screen and (max-width: 576px) { .interview { flex-direction: column; } } .interview-pictures { display:flex; } این گفتگو بین طاهره خواجه‌گیری و مسعود طباطبایی صورت گرفته است. این گفتگو به مناسبت ده سالگی بازار انجام شده است. نقل قولی از مسعود طباطباییبعضی از آدم‌ها کوله‌باری از تجربه را بر دوش دارند و هرگاه که این کوله‌بار را باز کنید، مشتی تجربه کارآمد به دست خواهید آورد که می‌تواند سکوی پرتاب‌تان به سمت موفقیت باشد یا حداقل کمک‌تان کند که در مسیر درست تلاش کنید. مسعود طباطبایی یکی از همین آدم‌هاست که تا دل‌تان بخواهد تجارب مختلفی اعم از موفقیت و شکست را در کوله‌بارش دارد.مسعود خود را کارآفرینی می‌داند که هر بار در نقشی متفاوت ظاهر شده و کمک متفاوتی کرده است. او از راه‌اندازی بایکس که کسب‌وکاری برای فروش آنلاین پوشاک بود، به علی بابا رفت و الان در اسنپ مشغول به کار است. ماحصل گفت‌وگو ما با او را می‌خوانید که از ابتدای شکل‌گیری اکوسیستم گفته تا الان که در نقش توسعه‌دهنده در کسب‌وکار اسنپ حضور دارد.۱۰سال پیش همین موقع در حال انجام چه کاری بودی؟دقیقا ۱۰سال پیش یعنی فروردین‌ماه سال ۹۰، ایده بایکس را داشتم و روی آن کار می‌کردم. آن زمان ما به بایکس یک سایت ایکامرس می‌گفتیم و اصطلاح استارت‌آپ باب نشده بود و من نمی‌دانستم که کاری که دارم انجام می‌دهم، نامش استارت‌آپ است. فهمم این بود که دوست دارم در دنیای ایکامرس کار کنم و با مردم طرف حساب باشم نه b2b. چون قبل از آن کارهای نرم‌افزاری می‌کردم و با شرکت‌ها و سازمان‌ها طرف حساب بودم.استارت‌آپ بایکس را داشتی که با شکست مواجه شد. بعد از آن به علی بابا رفتی و الان هم در اسنپ حضور داری؛ این مسیر شغلی که از کارآفرینی به داشتن سمت مدیریتی در یک کسب‌وکار دیگر رسیده است، از دیدگاه خود شما چگونه تعریف می‌شود؟حقیقتا من همچنان خودم را کارآفرین می‌دانم و تنها تفاوت این است که در زمان‌های مختلفی به کسب‌وکارها ورود می‌کنم. زمانی بایکس را از چیزی که وجود نداشت، ساختم و تا جذب سرمایه از سرمایه‌گذاری خارجی هم پیش رفتم. وقتی هم به علی بابا رفتم، نقش کارآفرینی داشتم و بخش زیر نظرم را به رشد قابل‌توجهی رساندیم و در اسکیل به علی بابا کمک کردم. در اسنپ هم به نحوی همان کار را می‌کنیم ولی با شرایطی متفاوت. یعنی سرویسی که قبلا وجود داشته اما کوچک بوده، به‌عنوان یک سرویس جدید ارائه‌اش می‌کنیم. برای من در هر کدام از این کسب‌وکارهایی که حضور داشته‌ام، نقشم کارآفرینی و کمک به رشد کسب‌وکار بوده است.چنین دیدگاهی را بسیاری از افراد ندارند؛ اینکه وارد هر کسب‌وکاری که می‌شوید، برای خودتان سهم کارآفرینی قائل هستید و نه سهم کارمندی و حقوق‌بگیری. چنین دیدگاهی چقدر الان در صنعت برنامه و بازی‌های موبایلی وجود دارد؟از زوایای مختلفی می‌توان به این مسئله توجه کرد؛ مثلا خود من در علی بابا سهام‌دار هم بودم و خودم را مالک می‌دانستم و کمک کردم که در مجموعه علی بابا سه استارت‌آپ جدید ایجاد شوند و رشد کنند. بنیان‌گذارشان من نبودم اما سه بنیان‌گذار پیدا کردم که در آن مجموعه سه استارت‌آپ ساختند؛ مثل دکترنکست که از روز نخست در هسته شکل‌دهی‌اش حضور داشتم. من در آنجا به‌عنوان مدیرعامل گروه علی‌بابا در نقش سرمایه‌گذار، فردی را پیدا کرده و تجربیات خودم را به او منتقل می‌کردم که رشد کند. درنهایت، همه این فعالیت‌ها برای من در حکم‌ کارآفرینی است. به‌عنوان مثال، زمانی من در رأس یک کسب‌وکار به‌عنوان کارآفرین ضربه نهایی را می‌زدم و توپ وارد دروازه می‌شد و در برهه زمانی دیگری، پاس گل داده‌ام که دیگران ضربه نهایی را وارد دروازه بکنند. اما در مجموع دیدگاهم این است که این روند، روند کارآفرینی است و تنها گاهی نقش‌ها عوض می‌شود. مثل بازی فوتبال که یک بازیکن در طول دوران فوتبالش ممکن است نقش‌های متفاوتی داشته باشد و مثلا گاهی مهاجم باشد و گاهی هافبک. اما همواره به‌عنوان بازیکن شناخته می‌شود و می‌تواند تاثیرگذار باشد و برای من تاثیرگذاری از هر چیزی مهم‌تر است.تصویر مسعود طباطباییامثال مسعود طباطبایی که از نسل نخست کارآفرینان حوزه آنلاین هستند و قبل از شکل‌گیری اکوسیستم استارت‌آپی و راه‌اندازی صنعت برنامه و بازی‌های موبایلی، در حوزه آنلاین فعالیت کرده‌اند و بعد در نخستین رویدادهای این حوزه مثل استارت‌آپ ویکند هم حضور داشته‌اند، چه تفاوتی با نسل امروز کارآفرینان این صنعت دارند؟ مثلا تو شکست خوردی اما عقب ننشستی و دامنه تاثیرگذاری‌ات را به کسب‌وکارهای دیگر منتقل کردی. آیا چنین روحیه را در بچه‌های امروزی هم می‌بینی؟من تفاوت بنیادینی بین نسل اول کارآفرینان و نسل امروزی نمی‌بینم. به جز اینکه مثلا آن زمانی که من دنبال پول برای توسعه بایکس می‌گشتم، مفهومی به نام سرمایه‌گذاری خطرپذیر وجود نداشت و نمی‌دانستم چنین اصطلاحی وجود دارد. به همین دلیل نخستین سرمایه‌ام را که ۲۰هزار دلار بود، از یک فرد نروژی دریافت کردم. چون در ایران کسی نمی‌دانست که من از چه چیزی حرف می‌زنم و فضای آنلاین برای سرمایه‌گذاران داخلی کاملا ناشناخته بود.اما الان شبکه‌های مختلفی از سرمایه‌گذاران گوناگون در استیج‌های متفاوت وجود دارند. همچنین در آن زمان زیرساخت‌های زیادی وجود نداشت. الان آن زیرساخت‌ها وجود دارد و ادبیات این حوزه جا افتاده است که کار بچه‌های امروزی را خیلی راحت‌تر می‌کند. همچنین آن زمان من برای ۲۰هزار دلار که به دلار هزار تومان، 20میلیون تومان بود، برای رشد کسب‌وکاری که وجود داشت، در حال جنگ و تلاش بودم ولی الان بچه‌ها برای ایده‌ای که در حد طرح است، سه میلیارد تومان مطالبه می‌کنند.اما راجع به اینکه نسل‌های متفاوت چطور نتایج مختلفی می‌گیرند، در مقاله‌ای می‌خواندم که نوشته بود: موفقیت یک‌شبه، حاصل ۱۰سال تلاش و کوشش و کسب تجربه است. بچه‌های امروزی بسیار باهوش هستند اما این نقد به آنها وارد است که صبر کمتری دارند و نتیجه یک‌شبه می‌خواهند. درحالی‌که چنین چیزی امکان‌پذیر نیست. یک نکته مهم که همه بچه‌ها باید در نظر داشته باشند، این است که در دوره‌های مختلف، شرایط مختلفی حاکم است و روال‌ها ثابت نیستند. بنابراین شرایط فعلی نباید موجب ناامیدی و دست‌ازکارکشیدن‌شان شود.مثلا زمانی برجام اتفاق افتاد و طی‌ سال‌های ۹۵، ۹۶و ۹۷ امیدها زیاد شد، سرمایه‌گذار خارجی وارد کشور شد و استارت‌آپ‌های زیادی راه‌اندازی شد و رشد کردند اما قبل از آن دوران، رکود حاکم بود. بنابراین باز هم اوضاع فرق خواهد کرد. طی دوره‌ای هم مثل سال‌ها ۹۸ و ۹۹ دست آدم‌ها برای سرمایه‌گذاری لرزید. اما امیدواریم که این شرایط در سال ۱۴۰۰ پایدار نباشد و تا پایان سال شاید اوضاع کلا متفاوت شود و سرمایه‌گذاران جدیدی به این صنعت وارد شوند. ضمن اینکه این امید وجود دارد که با رفتن کسب‌وکارهایی چون دیجی کالا، کافه‌ بازار، اسنپ، شیپور، تپسی و... به بورس، مرحله‌ دیگری از حیات استارت‌آپ‌ها رقم بخورد.من و شما الان داریم در مورد صنعت و اکوسیستمی صحبت می‌کنیم که زمانی وجود نداشته است؛ افراد و کسب‌وکارهای زیادی در شکل‌گیری صنعت برنامه و بازی‌های موبایلی نقش داشته‌اند؛ یکی از این بازیگران کافه بازار یا بازار فعلی است که بستری برای عرضه برنامه‌های ایرانی فراهم کرد. شما چه نقشی برای این استور ایرانی اندروید در شکل‌گیری این صنعت قائل هستید؟باور من این است که کار ارزشمندی صورت گرفته است حتی اگر نقدهای زیادی هم به آن وارد باشد. حتی فارسی‌بودن این ساختار موجب شده تا قشر بزرگ‌تری با این استور ارتباط برقرار کنند. من کارشان را تحسین می‌کنم. ضمن اینکه مدیران این کسب‌وکار، اثرگذاری‌شان بیشتر به خاطر ساختن یک اکوسیستم است که شامل بازیگرانی چون بازار، دیوار، بلد و در کل هلدینگ هزاردستان است.ساختن این اکوسیستم موجب شده که افرادی که در دانشگاه‌ها تحصیل می‌کنند، بدانند که اگر روش درستی را در پیش بگیرند و مهارت‌آموزی داشته باشند، جایی مثل این هلدینگ وجود دارد که می‌توانند چیزی خلق کرده و در آن عرضه کنند. در واقع ارزش‌آفرینی برای محصولاتی که جوانان خلق کرده‌اند و توسعه می‌دهند، اهمیت بسیار زیادی دارد.برگردیم به خود شما و می‌خواهم این سوال را بپرسم که اگر مسعود طباطبایی به ۱۰سال پیش که به حوزه ایکامرس وارد شد، برگردد، چه کارهایی را انجام نمی‌دهد؟حقیقتا من از کارهایی که کرده‌ام، راضی هستم. شاید زودتر شروع می‌کردم و زودتر به این دریا می‌زدم و پاهایم را خیس می‌کردم. اما در کل، همه کارهایی را که کرده‌ام به نوعی تاثیرگذار می‌دانم. اما حتما اشتباهاتی هم داشته‌ام که اگر با دانش امروز به ۱۰سال پیش برگردم، آن اشتباهات را انجام نمی‌دهم.مثلا چه اشتباهاتی؟من خیلی زود به دنبال جذب سرمایه رفتم و اگر به آن دوران برگردم، این کار را نمی‌کنم و سهام زیادی از کسب‌وکارم را واگذار نمی‌کنم. اما در کل مسیری را که طی کرده‌ام، دوست دارم و بابتش خوشحالم.باز هم شاهد راه‌اندازی کسب‌وکار از سمت شما خواهیم بود؟ زمان مشخص می‌کند که به عنوان فاندر ادامه بدهم یا نه. اما قطعا در نقش سرمایه‌گذار یا کوچینگ و منتورینگ به افراد برای راه‌اندازی کسب‌وکار کمک می‌کنم. به‌طور کلی نظرم این است که کارآفرینی، مسیری نیست که انتهایی داشته باشد بلکه افراد در طول این مسیر، هر بار نقش‌های مختلفی را بازی می‌کنند.