به سلامتی مبتدی‌ها!

سلام! من مبینا هستم یک مبتدی! در خیلی زمینه‌ها، مثلا همین دوچرخه سواری.من در هفته اگر خیلی هنر کنم ۳ روز و هر روز ۵۰ دقیقه دوچرخه سواری می‌کنم. اما از نظر خودم و دیگران، دوچرخه سواری بخشی از هویت من است. دوچرخه سوار بودن صفت من است، صفتی که بدون مزاحمت سندروم فریبکاری، راحت آن را می‌پذیرم.من گفتم دوچرخه سوارم، اما آیا گفتم که حرفه‌ای هستم؟ نه.جدا از دوران بچگی، دو سه سالی هست که چسبیدم به دوچرخه سواری و دوست دارم تجربه‌ای را برایتان تعریف کنم: آن اوایل، دوچرخه سواری برایم تنها یک تفریح بود اما بعد مدتی به یک هدف تبدیل شد؛ می‌خواستم یک ورزشکار حرفه‌ای شوم و بدنی مانند یک دوچرخه سوار المپیک داشته باشم! زمان رکاب زدن را اندازه می‌گرفتم و مسیر و سرعتم رو روی اپ استراوا ثبت و آنالیز می‌کردم. ضربان قلبم را اندازه می‌گرفتم و هرچقدر به مرض سکته نزدیک‌تر می‌شد من هم خوشحال‌تر می‌شدم!!اما برخلاف تصور، این هدف نه تنها باعث بیشتر شدن تلاشم نشد که بر عکس، همه چیز را خراب کرد. حالا هر چقدر هم رکاب می‌زدم کافی نبود. تا حرفه‌ای شدن فاصله زیادی داشتم، خودم را با یک قهرمان خیالی مقایسه می‌کردم که اصلا مثل من نفس کم نمی‌آورد و در شیب و سرما و برف هم به رکاب زدن ادامه می‌داد. حالا دوچرخه سواری که قرار بود مایه آرامش من باشد، برایم یک عامل استرس‌زا شده بود. از آن بدتر این‌که خود را ملزم کرده بودم که حین دوچرخه سواری به پادکست گوش دهم تا مبادا یک دقیقه‌ای از دستم بدون فایده در برود و وقتی نمی‌توانستم درست تمرکز کنم، از خودم عصبانی می‌شدم.این وضع ناراحت کننده بود. تفریح شیرین و یادآور دوران کودکی‌ام حالا داشت من را آزار می‌داد. فکر می‌کردم ضعیف هستم و تمام مردم دنیا ورزشکارهای بهتری هستند و بالاخره این تجربه انقدر آزار دهنده شد که از آن دست کشیدم؛ من که عاشق رکاب زدن بودم، دوچرخه سواری را به کل کنار گذاشتم.مدتی مشغول کارهای دیگر بودم تا این‌که زمستان سپری شد و بهار به نیمه رسید، ماه گرم خرداد سروکله‌اش پیدا شد. هوا، هوای دوچرخه سواری بود، دلم برای دوچرخه نازنینم تنگ شده بود، دوچرخه‌ای که اسمش را هرمس گذاشته بودم. هرمس در اساطیر یونانی خدایی است که کفش‌هایی با بال‌های زیبا دارد و او به کمک آن کفش‌ها به هرکجا که می‌خواست می‌رفت. هرمس من نباید من را زمین گیر می‌کرد، نه...؟من اهداف دیگری داشتم که برایشان تلاش می‌کردم و پاک فراموش کرده بودم که اصلا قصد من از دوچرخه سواری، تفریح بود نه چیز دیگری! نشستم و روراست با خودم مذاکره کردم! آیا می‌خواستم مسابقه شرکت کنم؟ عضله بیاورم؟ رکورد بزنم؟ نه! پس چرا داشتم خودم را می‌کشتم؟ چه کسی گفته بود که در صورت حرفه‌ای نشدن، ورزش من ارزشی ندارد؟ و این‌جا بود که با دیو سه سر تمام عمرم برای بار هزارم رودررو شدم: هیولای کمال گرایی!و کشف این موضوع مثل این بود که از روی دوچرخه با مخ بخورم زمين!می‌دانستم که کمال گرایی کاذب دارم، اما لعنتی این‌جا هم؟؟با نگاهی به بقیه فعالیت‌های رها شده‌ام، متوجه شدم که این الگو بارها تکرار شده است:من نمی‌توانم ملکه شطرنج باشم، پس اصلا بازی نمی‌کنم!نمی‌توانم اثری مثل ارباب حلقه‌ها خلق کنم، پس اصلا نمی‌نویسم!قرار نیست بازیگر خفنی باشم، پس اصلا تئاتر کار نمی‌کنم!ترجمه عبارات بالا این است که یا باید خفن‌ترین آدم زمين باشم، یا اصلا زندگی نکنم!منظورم را یک وقت اشتباه نگیرید، من تلاش کردن را زیر سوال نمی‌برم که هیچ، ارزش زیادی هم برای آن قائل هستم. اگر هدف من این است که نویسنده‌ای شوم، باشد؛ خیلی هم خوب! پس برای من اولویت دارد و من حداکثر تلاش و زندگی‌ام را برای آن صرف می‌کنم. اما سوال اصلی این‌جا است: آیا باید همه‌جا حرفه‌ای باشم؟ اصلا چنین چیزی ممکن است؟ پس اولویت بندی چه معنایی پیدا می‌کند؟جالب است بدانید در زبان انگلیسی کلمه priority به معنای اولویت، تا همین چند سال پیش قابل جمع بستن نبود؛ به این مفهوم که اولویت هر کس، تنها یک کار مشخص است و همین اصلا معنی ارجح بودن و اولویت داشتن را زنده می‌کند! اما حالا مثل خیلی چیزهای دیگر، ما داخل کلمه اولویت هم آب بسته‌ایم و آن را از رنگ انداخته‌ایم. بگذارید صریح بگویم: اگر ۶ فعالیت دارید برای شما اولویت دارند، در حقیقت هیچ‌کاری برایتان اولویت ندارد!منظور من این است که وقتی تصمیم می‌گیریم در کاری حرفه‌ای نباشیم، بحث سر نتوانستن نیست، بلکه دقیقا بحث نخواستن است! همیشه که نباید بخواهیم در همه چیز بهترین باشیم، چون حتی اگر بخواهیم هم نمی‌توانیم!خب، پس حالا که نمی‌توانیم، پس بی‌خیال همه چیز؟نه. هر کدام ما احتمالا هدف خاص یا حوزه مشخصی داریم که آن را می‌گذاریم اولویت اول، همان‌جا برای بهتر و بهتر شدن تلاش می‌کنیم اما در سایر فعالیت‌ها، به خصوص آن‌هایی که تنها به خاطر «دوست داشتن» به آن‌ها می‌پردازیم، پوست خود را نمی‌کنیم!ما انسان هستیم؛ یک گونه عجیب و البته چند بعدی. هر کدام ما استعدادهای مختلفی داریم که احتمالا خیلی‌هایشان ته اعماق وجودمان خاک می‌خورند. ما می‌توانیم فوتبال بازی کنیم، قصه بگوییم، آشپزی کنیم، نقاشی کنیم، ساز بزنیم و نجاری کنیم، کیف ببافیم و آواز بخوانیم و خیلی کارهای دیگر. اما بیایید یکم دقیق به زندگی خود نگاه کنیم. بخش عمده زندگی ما را چه فعالیت‌هایی تشکیل می‌دهند؟ ساعت‌های طولانی سر کار و دانشگاه می‌رویم (به این گیر ندهید، خب نمی‌شود نرویم که!) بعد احتمالا فیلمی و سریالی و چرتی عصرانه، در شبکه‌های اجتماعی هیپنوتیزم می‌شویم و بعد شامی و در نهایت تا به خود بیاییم، روز به پایان می‌رسد و فردا دوباره روز از نو.بگذارید زندگی کنیم. حتی کم، حتی غیرحرفه‌ای، حتی جسته گریخته. می‌توانیم دوچرخه سوار، آشپز، نویسنده، نقاش، نوازنده، نجار، شاعر، خواننده و هنرمند باشیم، حتی مبتدی. اما اگر اجازه دهیم کمال گرایی در آغاز هر کاری یقه ما را بگیرد و مدام بپرسد: «خب تهش که چی؟!» در نهایت از ترس مبتدی ماندن، عمری را در زندگی ماشینی می‌گذرانیم و در پایان عمر، تمام آن استعدادهایی که می‌توانستیم لااقل به خاطر دل خودمان از آ‌ن‌ها لذت ببریم، با ما برای همیشه محو می‌شوند.حالا من دوباره دوچرخه سواری می‌کنم اما به خودم گفتم که اجازه هیچ‌گونه اندازه گیری عملکردم را ندارم. می‌روم به خیابان ورزش، تا آن‌جا که نه سیخ بسوزد نه کباب رکاب می‌زنم، به باغ‌های اطراف نگاه می‌کنم و نفس می‌کشم، اگر دلم بخواهد پادکست گوش می‌دهم، یکی دوتا سلفی می‌گیرم و برمی‌گردم خانه. سر جمع ۹۰ دقیقه هم نمی‌شود، اما من هم ورزش کرده‌ام و هم لذت برده‌ام. من یاد گرفتم به مبتدی بودن افتخار کنم.برای زندگی کردن باید مبتدی باشیم، از شاخه‌ای به شاخه‌ دیگر بپریم و فرصت تجربه کردن چیزهای تازه را از دست ندهیم، فرصت زندگی کردن، تفریح کردن، مطالعه کردن و یاد گرفتن. به هر حال مبتدی بودن در کاری، یعنی حداقل یک بار آن کار رو امتحان کردیم، کمی تجربه کردیم و لااقل از دور تماشا نکردیم! و همین فرق بین زندگی کردن و تماشا کردن است و تنها پس از ناشیانه تجربه کردن، می‌توانیم ادعا کنیم که زنده هستیم و زندگی می‌کنیم.پی نوشت:الان که این نوشته را به پایان رساندم ساعت ۱۰ و ۲۶ دقیقه شب است و من دو ساعتی است که از دوچرخه سواری برگشته‌ام، در حالی که هنوز لباس ورزش را هم عوض نکرده‌ام : ))