بیدود؛ بادود؟ تجربه من از اولین کاربری

دوچرخه گوشه دیوار بانکی نبش سید خندان پارک شده بود- عکس از بیدودامروز برای اولین بار سوار دوچرخه‌های بیدود شدم. داستان این بود که ماه‌ها بود با خودم کلنجار می‌رفتم تا در تکمیل احترامم به هوای پاک، دوچرخه‌ای بخرم یا حداقل از بیدود استفاده کنم. این ماه‌ها که می گویم، عددش به ۴۸ رسیده‌بود.من حالا حدودا ده سال است که توی این شهر درندشت، صبح تا شب، از شنبه تا چهارشنبه و بعض اوقات پنج‌شنبه و جمعه، ماشین شخصیم را گوشه پارکینگ یا یک سال و نیم اخیر روبروی خانه‌ام پارک کرده ام و برای تردد در شهر، از مترو، تاکسی و اتوبوس بهره می‌برم. البته که گاهی هم از تاکسی‌های اینترنتی و البته موتوری‌هایشان! اما حرفم همیشه این بوده که این ترافیک به ماشین‌آوردن نمی‌ارزد و این هوا برازنده سیاه‌شدن نیست. برهانم هم به روزهای ننگین نیمه آبان تا نیمه دی سال‌های ۸۹ تا ۹۲ و سه برمی گردد که وارونگی هوا بود و بعضا چشم چشم را نمی‌دید. چندوقت پیش بر این اهمال فائق آمدم و عاقبت در سامانه بیدود ثبت‌نام کردم. درست کی؟ یک روز قبل از اینکه خبرش پخش شود که بیدود دیگر از بانوان ثبت‌نام به عمل نمی‌آورد یا دارد ثبت‌نامشان را کنسل می‌کند. خوب! همان روز کمپین نه به بیدود راه افتاد و من هم که اهل جنبش! بدبختی اینکه پولش را تمام و کمال داده بودم و حالا اگر می‌خواستی برگردی، حق بیمه‌ات کسر می شد و فقط ودیعه برگشت می‌خورد. [کلا ما همیشه جایی که به نفعمان است کمپینر می شویم]. القصه که چند روزی زبان در کام گرفتم و چیزی نگفتم تا آب‌ها از آسیاب بیفتد. امروز عصر داشتم با تلفنم بازی می کردم که بی‌جهت به یاد برنامه های بی‌فایده افتادم که فولدر بخصوصی دارند و بیدود را هم دیدم. القصه برنامه را باز کردم و دیدم که نزدیک محل کارم، دوچرخه‌ای رها شده. کل داستان تحریم را از یاد بردم و شتابان به سمتش شتافتم.بار اولم بود که می خاستم با بیدود قفلی باز کنم. قبلن‌ها که اپ بیدود تازه آمده‌بود اما دوچرخه نداشت، مدتی روی گوشیم نصب بود و بعد فولدر بی فایده‌ها و بعد هم پاک شده بود. حالا اما انگار داشت به کار می‌آمد. قفل را که باز کردم، تازه با خیابانی روبرو شدم که هیچ امنیتی برایم نداشت. راستش را بخاهید بخشی از دلایلم برای نگرفتن دوچرخه، همین ترس از گرگ‌های درنده ای بود که به نام ماشین در سطح شهر و بخصوص اتوبان‌ها پراکنده شده بودند. جاهایی از شهر دیده بودم که مسیرهایی برای دوچرخه سوارها تدارک دیده‌اند و برای اینکه ماشین‌ها به حریمشان تجاوز نکنند، از نرده‌های فلزی کوتاه هم استفاده کرده‌اند. اما اینجا که من بودم خبری از این چیزها نبود. سفر من از زیر پل سیدخندان شروع شد و تصمیم گرفتم در اولین سفر به میدان فاطمی، کافه مانیا، کافه دوستم بروم و با هم دیداری تازه کنیم و سیگاری بگیرانیم. خلاصه که بیدود ما چندان هم بیدود نبود و قرار بود آخر سفر بادود شود...اولین چیزی که بعد سوار شدن به ذهنم رسید، این بود که کاش زنگی داشت یا چه می‌دانم بوقی... خوشبختانه دوچرخه‌ها زنگ جالبی دارند که تا آخر سفر، هر ده ثانیه یک بار نواختمش. از بس که خوش‌آیند بود و پرتم می کرد به دوچرخه‌سواری توی کوچه خیابان‌های یزد. برای من که از شهر دوچرخه‌ها آمده‌بودم؛ دوچرخه‌هایی که حالا موتورسیکلت شده‌بود، دوچرخه چینی و نوای زنگ فلزی بزرگش توی کوچه‌های خشت و گلی همیشه نوستالژی بوده. [یک بار سر فرصت برایتان داستان دوچرخه عمویم که دومین دوچرخه‌ام بود را در قالب داستان "در رد و تمنای نوستالژی" تعریف می‌کنم]همینکه خواستم سوار شوم، به فکرم رسید کاش اول مسیر را چک‌کنم. به نظرم یکی از عیب‌های بزرگ اپلکیشن بیدود همین است که هیچ راهی برای یافتن کوتاه‌ترین مسیر دوچرخه‌رو یا حداقل مناسب دوچرخه پیشنهاد نمی‌دهد. البته که قبلا یک بار اپ بیدود را کاملا تحلیل کرده‌بودم و برای دوستی فرستاده‌بودم؛ امااینکه حالا بعد از یک سال و اندی که از آمدنش می‌گذشت، هنوز امکاناتی نظیر نزدیک‌ترین مسیر به نزدیک ترین دوچرخه یا بهترین مسیر برای رفتن از مبداء به مقصد را در اختیارت نمی‌گذارد. به نظرم ریشه در این دارد که مثل همه استارت‌آپ‌های ایرانی یک نسخهmvp آماده کرده‌اند و بودجه‌ای گرفته‌شده و بعد هم احیانن تیم فنی یا مرخص‌شده یا تعدیل یا حداقل برنامه‌ای برای ادامه دادن پرقدرت وجود نداشته. البته که این انتقاد تندی است و از مسیر اعتدال هم خارج شده‌ام اما باور کنید با توجه به تجربه‌ام در اکوسیستم استارت‌آپی ایرانی، محتمل‌ترین چیزی است که به ذهنم می‌رسد. خلاصه که سفرم را از خیابان سهروردی شروع کردم. دوچرخه خوب و روان بود و بهتر از هر چیز این بود که می توانستی با نشانگری که روی میله زیر زین داشت، ارتفاع را راحت تنظیم کنی. تا پایان سفر هم مشکلی با خود دوچرخه حس نکردم. تنها چیزی که شاید اندکی اذیت‌کننده بود، دنده‌ای نبودن دوچرخه و مصائب سربالایی‌های تهران بود. البت که شنیده‌ام قرار است دنده‌ای‌هایش هم اضافه شود.در مسیری که از سهروردی به خرمشهر و بعد به بهشتی و بعد ولیعصر و در آخر فاطمی ختم شد، داشتم به این فکر می‌کردم که کاش اپلیکیشن مسیری را که طی کرده‌ام بعدا به صورت گرافیکی روی نقشه ترسیم‌کند تا بفهمم چقدر راه آمده‌ام. البته خوبی‌اش این بود که در طول مسیر می‌توانستی ببینی چند دقیقه است سوار شده‌ای. این آپشن هم مربوط به قضیه پرداخت هزینه است و طبیعتا کارآمد بود. در بخشی از مسیر، در خیابان ولیعصر، یک نفر دیگر را دیدم که داشت با دوچرخه‌های بیدود از مسیر اتوبوس‌های تندرو به سمت شمال می‌رفت [ و البته دیدم که سالم بود و هنوز با اتوبوسی برخورد نکرده‌بود] و برای هم دست تکان دادیم. انگار یک آشنا دیده ام و چقدر خوب می‌شد اگر از این آشناها بیشتر می‌دیدم. اتفاقا توی خیابان بهشتی، دوستی قدیمی را هم دیدم که وقتی دید من سواره‌ام، صدایم زد و بعد حدودن دو سال با هم سلام و احوال کردیم. این دیدار ده دقیقه‌ای طول کشید.در تمام طول دیدار، به این فکر می‌کردم که کاش می‌شد جوری تایمر را متوقف کنم و به دیدارم برسم و بعد دوباره تایمر اپ شروع به کار کند. البته به عنوان یک پیشنهاد می‌شود به این موضوع هم نگاه‌کرد که اگر در بخشی از مسیر فرد مجبور به توقف طولانی مدت (مثلن بیشتر از ۵ دقیقه) شد، اپلیکیشن حداقل هزینه را با ۵۰ درصد تخفیف لحاظ کند یا زمان را نصف در نظر بگیرد تا مدت تجربه کاربری دوچرخه افزایش‌یابد. علی‌ایحال، این ده دقیقه برای من به دیداری گذشت که خوش‌آیند بود و به آن ده دقیقه می‌ارزید. موقعی که زنگ‌زنان به مقصد رسیدم، دقیقا ۲۹ دقیقه و ۴۰ ثانیه از زمان شروع سفر گذشته‌بود. قفل را که زدم و پایان سفر را که اعلام کردم،۳۰ دقیقه گذشته‌بود و حدودا سه تا هفت ثانیه طول‌کشید تا اپ از حالت "لطفا صبر کنید" [ همان اتصال به سرور و اعلام وضعیت/ موقعیت دوچرخه و سفر] به حالت پایان سفر دربیاید و البته به خاطر این چند ثانیه، همان‌طور که در قوانین و مقررات بیدود هم آمده، مجبور شدم هزینه 60 دقیقه را پرداخت کنم و البته زمان سفر هم به ۳۱ دقیقه رند شده بود که با آنچه قوانین و مقررات آمده در تناقض نباشد. خوبیش این بود که میزان کالری مصرفی، مسافت طی شده و مدت زمان را می‌داد و می‌توانستی به خودت بقبولانی که کار مهمی در جهت رسیدن به شهر بیدود انجام داده‌ای.دوچرخه را روبروی همین پنجره پارک کردم- عکس از آی کافی دوچرخه را درست روبروی کافه پارک کردم و از قضا چند دوست کافه‌نشین هم دوچرخه را دیدند و سوالاتی پرسیدند. گرچه اینجا سعی‌کردم بیشتر انتقاد کنم، اما آنجا برای آنها رساله‌ای در شرح مزایای دوچرخه‌سواری و بابی در مزایا و فایدت بیدود سخن گفتم و کلام بدان جا رساندم که جماعت کافه‌نشین دخان به کناری نهاده و بیدود‌گویان، به جمع بیدودیان پیوستند و من سر به گریبان و سیگار به انگشت که مقالتی در رد و قبول آنچه بیدودش خوانند بنگارم...پی نوشت: حالا اینها که گفتم، من باب بدخواهی نبود و از این جهت بود که چون چیزی/کسی را دوست داری، بجز مدح، عیبش را هم می‌گویی که برود و تامل کند بلکه بهترش را درست‌کند و پیشرفتی به کار مُلک حاصل‌آید. وگرنه که من، اگر بیدود بانوان را به عرصه دوچرخه‌سواری بازگرداند، حاضرم کل اپ را به رایگان از دید یک کاربر معتاد به اپ بالا و پایین کنم و راهکار بدهم و باگ بگیرم و خلاصه که دوستشان دارم چون آنها تهران را دوست دارند...