سپهبد بعدی چه کسی خواهد بود؟

در تاریخ اول اردیبهشت سال ۱۳۹۸، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، فرمانده معظم كل قوا، طی حكمی، سردار سلامی را با اعطای درجه سرلشكری به فرماندهی كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب فرمودند. بدین ترتیب تعداد فرماندهانی که در مقام سرلشکر در ایران اسلامی خدمت می‌کنند به ۱۴ نفر رسید. در فروردین ماه بود که صدای مدافعان در مقاله «چرا سپهبد نداریم» به موضوع درجات عالی نظامی در نیروهای مسلح کشور پرداخت و از امکان اعطای درجه سپهبدی به یکی از فرماندهان نیروهای مسلح سخن گفت. در این ماه‌ها، بحث‌های پراکنده‌ای در این زمینه ادامه داشته گمانه زنی‌هایی در خصوص امکان ارتقاء دستکم یکی از فرماندهان نظامی کشور به درجه سرتیپی وجود دارد.صد سال پیش بود که احمد امیراحمدی در پی نبرد کردستان و شکست دادن اسمعیل سیمیتقو به درجه سپهبدی رسید و برای نخستین بار، این درجه در ارتش ایران معمول شد. اکنون هم ‌بر اساس قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران، درجه سپهبدی بعد از درجه سرلشکری و قبل از درجه ارتشبدی پیش بینی شده که برابر با رتبه ۲۰ می‌باشد. برغم وجود این درجه در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، جز محمدولی قرنی، سپهبدی که در قید حیات باشد، نداشته‌ایم. شهید صیاد شیرازی نیز با ترفیع درجه بعد از شهادت، به مقام سپهبدی رسید. امسال با ترفیع درجه سردار سلامی، ما در کشورمان ۱۴ سرلشکر داریم که شامل ۸ سردار سپاه، یک فرمانده بسیج و ۵ فرمانده ارتش می‌باشددر کنار سردار سلامی، سردار موسوی، سردار محمد باقری، امیر عطاالله صالحی، سردار غلامعلی رشید، سردار محمدعلی جعفری، حسنی سعدی، سردار سلیمانی، سردار رضایی، امیر علی شهبازی، سردار صفوی، شمخانی، سردار فیروزآبادی و سردار ایزدی جزء سرلشکران نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران هستند. این غیورمردان همگی جنگ‌دیده بوده و تجربه نبردهای مختلفی را در کارنامه خود دارند. در این میان سردار سلیمانی که اکنون بیش از هشت سال است که به مقام سرلشکری ترفیع یافته، به پاس رشادت‌هایش در دفاع از حریم ملت و حرم اهل‌بیت(ع)، از سوی مقام معظم رهبری نشان «ذوالفقار» دریافت کرده است. حال سوال اینجاست که آیا هیچ یک از این سرداران رشید اسلام و ایران در سطحی نبوده‌اند که به درجه سپهبدی ترفیع پیدا کنند و یا مصلحت دیگری در کار بوده؟با توجه به اینکه ترفیع به مقام سپهبدی باید از سوی مقام معظم رهبری صورت بگیرد، قطعا مصلحتی در این بوده که پس از شهید صیاد شیرازی ما شاهد ترفیع درجه در این سطح نبوده‌ایم. برخی دلایل اداری و تشریفانی را عامل این امر دانسته‌اند، ولی در قوانین استخدامی نیروهای مسلح حتی جزئیات مربوط به درجات سپهبدی و ارتشبدی پیش‌بینی شده و برای مثال، بر اساس ماده ۴۸ قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران، نیل به درجه سپهبدی و ارتشبدی منوط به گذراندن دوره آموزش عالی جنگ مندرج در ماده مذکور است.در مقاله «چرا سپهبد نداریم» به این گمانه زنی اشاره کرده بودیم که برخی گفته‌اند شاید سطح اختیارات درجه‌های سرتیپی و سرلشگری مانع از اعطاء این درجات بوده. بر اساس این نظریه،‌ از آنجا که یک سپهبد و یا ارتشبد حق ورود به وظایف و حتی عزل و نصب فرماندهان زیر دست خود را دارد، این امر با وظایف و اختیارات مقام معظم رهبری تداخل می‌کند و از همین رو عملا امکان وجود این درجه‌ها در نیروهای مسلح ما وجود ندارد.در پی انتشار مقاله فوق، برخی از کارشناسان نیروهای مسلح کشور با ما تماس گرفتند و تاکید کردند که این استدلال اگر هم درست باشد، تنها در مورد درجه ارتشبد صدق می‌کند، زیرا تنها این درجه است که امکان عزل و نصب فرماندهان زیردست خود را دارد. هرچند که یک سپهبد می‌تواند در امور فرماندهان خود وارد شود و این اختیاری نیست که سرلشکر داشته باشد، ولی به هر حال، سپهبد امکان عزل و نصب فرماندهان زیر دست خود را ندارد و از این زاویه، مسئله تداخل با اختیارات رهبری پیش نمی‌آید. با توجه به این استدلال، و با توجه به پیشرفت‌های شگرفتی که ما طی سالهای اخیر در حوزه‌های میدانی و فن‌آوری نیروهای مسلح بدست آورده‌ایم، برخی از منابع نزدیک به سایت صدای مدافعان گفته‌اند که اکنون صحبت‌هایی جدی در خصوص اعطاء درجه سپهبدی به دستکم یکی از فرماندهان ارشد نظامی ما وجود دارد که البته عده‌ای با طرح برخی مسائل امنیتی و مصلحت نظام در تلاشند تا این تصمیم به اجرا در نیاید.