اعتماد به نفس چیست؟

پیش از اینکه به تعریف اعتماد به نفس بپردازیم؛ در مورد اینکه اعتماد به نفس از بدو تولد همراه ما بوده صحبت کنیم زمانی که کودک متولد می شود؛ اعتماد به نفس در ذهن او وجود دارد؛ و در دوران نوجوانی و جوانی و بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند؛ اما این بستگی به عوامل متعددی دارد که وجود دارد که در فعال کردن و تقویت اعتماد به نفس و پرورش آن نقش دارد؛ این عوامل می تواند؛ نقش بسزایی در پیشرفت و توسعه ما در موفقیت هایمان ایفا کند؛ حال از خود سوال می کنیم اعتماد به نفس چیست؟ عوامل موثر در پیدایش آن کدام اند؟ دلایل کمبود اعتماد به چیست؟ تفاوت اعتماد به نفس با عزت نفس چیست؟ اعتماد به نفس چیست؟ (Self confidence) اعتماد به نفس یعنی ایمان و باور به توانایی خود و پذیرش و پذیرفتن مسئولیت ها است؛ از سه پدیده شامل می شود؛ باور، رفتار، احساس، هر اندازه باور من به خودم بیشتر باشد در رفتار چند برابر تجلی می شود؛ و خود را نشان می دهد؛ در نتیجه احساس خوب و مثبت و لذت بخشی در من ایجاد می کنند.عوامل موثر در پیدایش اعتماد به نفسعوامل ارثیوراثت و ژنتیک طبق مطالعات انجام شده تأثیر بسزایی دارند؛ ۲۵تا۵۰ درصد به عوامل ارثی باز می گردد؛ انتقال دهنده های عصبی از قبیل سروتونین که هورمون شادی و اکسی توسین که هورمون عشق را شامل می شود؛ از طریق ژنتیک به فرد منتقل می شود.عوامل محیطیمحیطی که فرد در آن رشد می کنند؛ و به بالندگی و شکوفایی می رسد؛ اگر محیطی سرشار از مهر و عطوفت و محبت و صمیمیت همراه نباشد؛ و فرد دچار ترس و اضطراب و تشویش عدم امنیت شود، فرد در کودکی و نوجوانی و بزرگسالی دچار بی اعتمادی و کاهش اعتماد به نفس می شود‌.عوامل اجتماعیجامعه و جوامع هر لحظه غیر قابل پیش بینی و دور از انتظارات فرد هست؛ فردی که در خانواده مورد تحقیر و انتقاد و سرزنش می شود و مدام توسط والدین کنترل و مورد بررسی قرار می گیرد؛ در اجتماع آن طور که باید نمی تواند اعتماد به نفس قابل قبولی داشته باشد؛ به عنوان مثال « در کودکی در مدرسه کمتر حرف می زند»؛ در نوجوانی در مقابل همسالان خود نمی تواند با خواسته آن ها مخالفت کند؛ به عنوان مثال « استفاده از سیگار و پذیرش آن » نوجوان مهارت نه گفتن را نیاموخته است؛ و در این صورت از آن تبعیت می کند؛ که در مراحل بعدی زندگی با پیامد هایی مواجه می شود که جبران ناپذیر است.عوامل فرهنگیبا توجه به قومیت و آداب و رسومی که فرد با آن رشد می کند؛ در صورتی که پذیرفته و متعلق به آن گروه نشود؛ احساس و باور خود را نسبت به توانایی خود از دست می دهدتجارب کودکیکودکی نقش مهم و اصلی در کسب اعتماد به نفس دارد؛ کودکی که توسط خانواده مورد غفلت واقع شود؛ و مورد بی توجهی قرار گیرد؛ اتفاقات جبران ناپذیری بر او وارد می شود که آسیب های جسمی و روحی در مراحل بعدی زندگی از جمله نوجوانی و .. دارد؛ والدینی که کودک را به افراد دیگر می سپارند؛ و او مورد سوءاستفاده فیزیکی، عاطفی، جنسی قرار می گیرد؛ کودک دچار احساس شرم، گناه، ... می شود.ویژگی شخصیتیافرادی که در موقعیت های مختلف زندگی به شکل محافظه کارانه و محتاطانه عمل می کنند؛ ریسک پذیر نیستند؛ اگر بخواهند اقدامی انجام بدهند؛ مردّد هستند. ترس و اضطراب دارند.اگرچه همه این موارد عوامل تاثیر گذاری هستند؛ اما خوشبختانه، اعتماد به نفس ذاتی و درونی نیست؛ می توانید به تدریج آن را با تلاش و پشتکار بدست آورید.تفاوت اعتماد به نفس با عزت نفس چیست؟اعتماد به نفس با عزت نفس با هم مرتبط هستند؛ اما یکسان نیستند.(Self esteem) عزت نفس به نوع احساس، نگاه و تفکری که ما نسبت به خود داریم؛ اشاره دارد. افراد زیادی هستند؛ که به موفقیت ها و دستاورد های زیادی رسیدند از جمله مدارج علمی بالا، کسب مدال طلا .‌.. اما متأسفانه احساسی که نسبت به خود دارند؛ رضایت بخش نیست؛ و از زندگی لذت نمی برند.تغذیه، ورزش، خواب کافی، می تواند تا حدودی به ما در این زمینه کمک کند.علائم کمبود اعتماد به نفس1. عدم اعتماد و اطمینان به خود2. عدم حضور در جمع3. عدم صحبت در جمع4. عدم امید به اینده5. عدم پذیرش تعریف و تمجید از طرف دیگران6. عدم مسئولیت7.عدم تصمیم گیری8.احساس حقارت و ناتوانی9.استرس شدید در مواجه با موقعیت جدید10.نادیده گرفتن خواسته خود برای جلب نظر دیگران11. بدبین هستند12. وابسته هستند13. خود را با دیگران مقایسه می کنند14. عدم تماس چشمی15. به دنبال تأیید و تشویق دیگران هستندراهکارهای تقویت اعتماد به نفسخود آگاهییکی از مهم ترین موردی که می تواند در کسب اعتماد به نفس به ما کمک کند. همین خود آگاهی است؛ که باعث می شود نقاط ضعف و قوت خود را بشناسیم؛ و بدانیم، که آیا من برای این هدف ساخته شدم؟ آیا توانایی آن را دارم؟ از پس آن بر می آیم؟ بنابراین پیش از هر چیز باید خود را بشناسیم.صاف بایستیدکمر صاف هم به صورت ایستاده هم نشسته سر رو به بالا شانه ها عقب به مخاطبتان نگاه کنید.ورزش کنیدصبح زود که بیدار می شوید با ورزش آغاز کنید؛ پیش از شروع هر کاری خیلی مفید می تواند باشد؛ می توانید در باشگاه...ثبت نام کنید، به مرور و به تدریج شاهد تناسب اندام می شوید.به ظاهر خود اهمیت بدهیدموهای خود را مرتب کنید، لباس متناسب با تناسب اندام خود بپوشید، آراسته باشید، در مهمانی، محل کار.‌‌.. لباس متناسب با آن موقعیت انتخاب کنید.مسئولیت پذیر باشیددر هر موقعیت مختلفی که هستیم؛ در خانه، محل کار، مدرسه، ... باید مسئولیت خود را بر عهده بگیریم؛ به عنوان مثال نوجوان در مدرسه مسئولیت دارد که تکالیف خود را انجام دهد.فعالیت کنیداز بی تحرکی و رکود و سستی خود را خارج کنید، بیکار و منفعل یک جا ننشینید فعال باشید؛ از کار خانه مثل به گلدان آب دادن شروع کنید یا آشپزی کنید؛ در مجموع روز را با یکنواختی و یکسانی و بطالت نگذرانید هر چقدر اکتیو باشید اعتماد به نفس بیشتری در شما بوجود می آید.خودتان را دوست داشته باشیدبه کودک درونتان رجوع کنید؛ ببینید در کودکی چه چیزی شما را خوشحال می کرد همان کار را انجام دهید؛ برای خود هدیه بخرید، گاهی با کودک درونتان صحبت کنید نوازشش کنید (برخی افراد در کودکی اعتماد به نفس خود را با رفتار نامناسب و نا مطلوب والدین منجر به کاهش اعتماد به نفس در فرد شدند؛ شما می توانیدخودتان را به عنوان پدر و مادر قرار بدهید)؛ و «به کودک درونتان محبت کنید؛ عشق بورزید هر روز با خودتان تکرار کنید « من انسان دوست داشتنی و با ارزشی هستم».بخندیدهمه ما اتفاقات و رویداد خوشایند در زندگی داشتیم؛ که حس خوبی به ما منتقل کرده است؛ در گذشته موفقیت ها و هر رخدادی که خنده و لبخند را در شما بوجود آورده را به یاد آورید، به عنوان مثال «هدیه گرفتن از مدیر مدرسه» یا «با دوستان خود به تماشای فیلم نشستید و از فیلم لذت بردید».داوطلب باشیددر هر موقعیتی که هستید داوطلبانه عمل کنید؛ در خانه اولین نفری باشید که به پدر مادر کمک می کنید؛ در مدرسه موقع پرسیدن اینکه چه کسی می خواهد اول به درس جواب دهد اولین نفر باشید؛ یا در کارهای خیر مثل کمک به افراد نیازمند پیش قدم باشید.افکار منفی را پاک کنیدجملات منفی و مزاحم که مانع از حس و حال خوب در شما می شود را محو و پاک کنید؛ و به جای آن افکار مثبت را جایگزین کنید؛ به عنوان مثال: « تو فرد لایقی نیستی »؛ بگویید « من به تو افتخار می کنم».مثبت باشیدبه نیمه پر لیوان نگاه کنید؛ و اتفاقاتی که پیش رو دارید؛ یا پشت سر گذاشتید؛ با دید مثبت به موضوع نگاه کنید.​​باقاطعیت صحبت کنیدهمانند سخنرانان و دانشمندان با لحن و ریتم ثابت صحبت کنید.با افراد با اعتماد به نفس در ارتباط باشیددرکنار افراد با اعتماد به نفس قرار بگیرید؛ آن ها را الگو قرار دهید؛ می بینید شما هم ناخوداگاه اعتماد به نفس بدست می آورید.نتیجهبا توجه به موارد گفته شده دریافتیم؛ که اعتماد به نفس و عزت نفس هردو دارای حائز اهمیت بسیاری است؛ و دانستیم که در زندگی به هردو آن نیاز داریم؛ و باید برای دستیابی به آن تلاش کنیم.​​​​​​