در مورد پایگاه اسکوپوس (Scopus) بیشتر بدانیم

یکی از اصول مهم در پژوهشگری توانایی دسترسی به داده‌ها و منابع معتبر و یافتن اطلاعات به‌روز و استراتژیک مرتبط با موضوع تحقیقات است. این فرآیند نیازمند توانمندی و مهارت جستجوگری برای گردآوری اطلاعات از منابع و مراجع معتبر و تخصصی در زمینه تحلیل و شناسایی داده‌های مهم و کلیدی از این پایگاه‌هاست. یکی از مهمترین و مشهورترین پایگاه‌های اطلاعاتی در دنیای علم و فناوری، پلتفرم اسکوپوس است که ما در این مطلب به بررسی آن خواهیم پرداخت.البته پایگاه‌های اطلاعاتی دیگری همچون WOS نیز در این زمینه معروف و بسیار کاربردی هستند که ما در مطالب زیر آن‌ها را به طور کامل‌تری معرفی کرده‌ایم:پایگاه مقالات Web Of Science چیست و چرا مهم است؟مجموعه های Thomson Reuters ، Clarivate Analytics، Web of science و ISI چه ارتباطی به هم دارند؟اسکوپوس چیست؟اسکوپوس (Scopus) پایگاه داده انتزاعی و استنادی الزویر (Elsevier) است که در سال 2004 راه‌اندازی شد. اسکوپوس (Scopus) حدود 36،377 عنوان (22،794 عنوان فعال و 13،583 عنوان غیرفعال) را از حدود 11،678 ناشر پوشش می‌دهد که از این میان 34،346 مورد ژورنال‌های بازبینی‌شده توسط همکاران فعال در زمینه‌های موضوعات سطح بالا هستند؛ موضوعاتی درحوزه علوم زیستی، علوم اجتماعی، علوم فیزیکی و علوم پزشکی. این موارد سه نوع منبع را پوشش می‌دهد: مجموعه کتاب، نشریات و نشریات تجاری. تمام نشریات تحت پوشش پایگاه داده اسکوپوس (Scopus)، بدون در نظر گرفتن این‌که تحت حمایت چه کسانی منتشر شده‌اند، هر ساله بررسی می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که استانداردهای کیفیت بالا حفظ می‌شوند. جستجو دراسکوپوس (Scopus) نیز شامل جستجوی پایگاه‌های ثبت اختراع است. اسکوپوس (Scopus) چهار نوع اندازه کیفی را برای هر عنوان ارائه می‌دهد؛ که شامل h-index، Cite Score، SJR (رتبه نشریه SCImago) و SNIP (منبع اثر عادی برای هر مقاله) هستند.مزایای استفاده از اسکوپوسیک مطالعه در سال 2006 با بررسی سهولت استفاده و پوشش اسکوپوس (Scopus) و شبکه علم (WOS)، به این نتیجه رسید که «گشت و گذار و هدایت در اسکوپوس (Scopus) حتی برای کاربر تازه‌کار آسان است، … توانایی جستجو هم رو به جلو و هم رو به عقب از یک استناد (citation) ویژه به محقق بسیار کمک می‌کند. جنبه چندرشته ای اجازه می‌دهد تا محقق به راحتی در خارج از رشته خود جستجو کند» و«یکی از برتری‌های WOS بر اسکوپوس (Scopus) عمق پوشش است، WOS دارای پایگاه داده کاملی است که به سال 1945 برمی‌گردد و اسکوپوس (Scopus) به 1966. با این حال، اسکوپوس (Scopus) و WOS مکمل یکدیگر هستند، چراکه هیچ کدام از این دو منبع به تنهایی دارای همه چیز نیست.»اسکوپوس (Scopus) همچنین پروفایل‌های نویسنده را ارائه می‌دهد که پوشش‌دهنده وابستگی، تعداد نشریات و اطلاعات کتاب‌شناختی آن‌ها، مراجع و جزئیات تعداد استنادهایی (citations) است که هر سند منتشرشده دریافت کرده است.این وبسایت همچنین دارای ویژگی‌های هشداردهنده‌ایست که به کاربران ثبت‌نام شده اجازه می‌دهد تا تغییرات را نسبت به یک پروفایل دنبال و نیز تغییرات مربوط به h-index نویسنده را محاسبه کند. در سال 2016، یک وبسایت رایگان، با نام Scopus Cite Score معرفی شد. این وبسایت به ارائه داده‌های استنادی برای تمام 25،000 عنوان فعال از قبیل نشریات، روندهای کنفرانس‌ها و کتاب‌ها در اسکوپوس (Scopus) می‌پردازد و نیز جایگزینی برای عامل تاثیر(impact factor) ارائه می دهد.نکته دیگر این‌که، شناسه‌های اسکوپوس (Scopus) برای تک‌تک نویسندگان می‌تواند با ORCID شناسه دیجیتال غیراختصاصی ادغام شود.گفتنی است برخی از قابلیت‌های کاربردی این پایگاه بدون عضویت در آن قابل استفاده است. همچنین در این پلتفرم شما می‌توانید با پژوهشگران برتر رشته‌های مختلف آشنا شوید و زمینه همکاری با آن‌ها را فراهم کنید.روش استفاده از اسکوپوسدر پایگاه اسکوپوس از چند روش جستجو می‌توان بهره برد که عبارت‌اند از:: جستجو بر اساس نویسنده (Author Search)، جستجو بر اساس موضوع (Document Search)، جستجو بر اساس فعالیت‌های علمی هر موسسه (Affiliation Search) و جستجوی پیشرفته و پیچیده (Advanced Search).در حالت نخست (Author Search)، مشخصاتی مانند نام و نام خانوادگی مولف را باید وارد کنید و سپس اطلاعات خواسته شده را در فرم بعدی بنویسید تا نتایج جستجو را مشاهده کنید.در حالت جستجو بر اساس موضوع، می‌توان جستجو را از روی عنوان، چکیده، ناشر یا سریال استاندارد بین‌المللی یا ISSN و… انجام داد. همچنین برای محدود کردن جستجو می‌توان موضوع را دسته‌بندی کرد؛ برای مثال مشخص کنید موضوع در دسته علوم اجتماعی، نجوم، کشاورزی، علوم دریایی یا کدام دسته از علوم قرار دارد.در حالت Affiliation Search می‌شود تولیدات علمی موسسات و دانشگاه‌ها یا کشورها را جستجو کرد.در جستجوی پیشرفته با کمک کدهای مختلف و عملگرهای منطقی مانند and, or, not جستجویی دقیق‌تر و جامع‌تر انجام داد.اگر مایل به اطلاعات بیشتر در زمینه نوشتن مقاله ISI هستید، مطالب زیر اطلاعات کاربردی و مفیدی در اختیار شما قرار خواهند داد:راهنمای گام به گام انتشار مقاله ISI برای تازه‌واردهابهترین روش برای خواندن مقالات علمی و پژوهشی مثل ISI چیست؟نحوه تشخیص ژورنال ISI در وبسایت impactfactor.ir