مومنین از دنیا بهره مندند همچنان که غیرمومنان

بخشی از روایات در کتب بسیار معتبر احادیث شیعه به احادیث ازدواج اختصاص دارد. احادیثی که طیف موضوعاتشان از ترغیب به ازدواج و ویژگی‌های جسمی و روحی یک همسر مناسب شروع شده، سنت‌های جشن ازدواج را شامل می‌شود و حتی آداب آمیزش جنسی را در بر می‌گیرد.پیامبر صلّی الله علیه و آله که راهنمای الهی بشر در جمیع شئون زندگی اوست و ائمه که جانشین پیامبر هستند، هیچ ابایی از تبیین نکاتی که مایحتاج جدی و قطعی انسان‌هاست ندارند؛ هرچند آن‌ها در مورد نهانی‌ترین اجزای زندگی باشند. و البته این بدیهی می‌نماید؛ چرا که ازدواج و زناشویی از مسائل عمده‌ی زندگی انسان است و مانند عبادت و تجارت و نیازمند تبیین راه از بی‌راهه است.پس اگر در سیره و سنن هم به طریق واضحی به مسائل عاطفی و زناشویی پرداخته شده، تفاوت آن با بی‌حیایی در کجاست؟ تفاوت‌های عملی و ظاهری آن مشخص است. دین هنجارها و قالب‌های مشخصی برای ارتباط دو جنس و زناشویی تعیین می‌کند؛ که نتایج انسانی و اجتماعیِ رو برتافتن از آن‌ها، در بسیاری جوامع، در سبک زندگی و وضعیت اجتماعی و آمارهای اخلاقی قابل مشاهده است. (قبل از این که عمیق‌تر به بررسی مسئله بپردازیم، متذکر شویم که اگر کسی برای همین منافع دنیوی و زندگی بهتر و سالم‌تر از حرام دوری کند، مورد تشکر خدا قرار می‌گیرد. به طور کلی در ترک محرمات قصد قربت شرط نیست، و در متن احادیث نیز به این موضوع اشاره شده است: قال رسول الله یا علی من ترك الخمر لغير الله سقاه الله من الرحيق المختوم فقال علي عليه السلام لغير الله؟ قال: نعم، والله صيانة لنفسه، يشكره الله على ذلك.))اما به نظر می‌رسد که در این لایه همه چیز واضح است و اختلاف رفتارها و سبک زندگی مومنین و غیر ایشان ابدا به خاطر سالم بودن زندگی دنیاییشان نیست. به طور کلی‌تر بررسی کنیم و به لایه‌ی علت‌ها برویم: چه تفاوتی در نحوه پرداختن مومنین و غیر ایشان به دنیا وجود دارد؟ چه تفاوتی در بهره مندی از نعمت‌های دنیا همراه با رعایت هنجارها و بدون رعایت هنجارها وجود دارد؟علامه طباطبایی در خلال بحثی تفسیری حول سوره‌ی تکاثر و آیاتی از سوره اعراف می‌فرمایند: «در مقابل‌ همه‌ی آحاد بشر، چه در دنیا و چه در آخرت،‌ يك‌ چيز بيش‌تر نيست‌. و‌ اختلاف‌ فقط در ناحيه‌ی ادراك‌ آن‌هاست‌.آن‌ چيز، همان‌ راهي‌ است‌ كه‌ به سوي‌ خدا مي‌پيمايند؛ ليكن‌ مؤمنان‌ اين‌ راه‌ را در دنيا به‌ راه‌ راست‌ كه‌ همان‌ صراط‌ مستقيم‌ است‌ مي‌پيمايند، و غير مؤمنان‌ از راه‌ بي‌راه‌ مي‌گردند و طريق‌ انحراف‌ مي‌پيمايند. و از همين‌ جهت‌ است‌ كه‌ خداوند در سوره أعراف‌ مي‌فرمايد:الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن‌ سَبِيلِ اللَهِ وَ يَبْغُونَهَا عِوَجًا وَ هُم‌ بِالاخِرَةِ كَافرُونَ (۴۵ اعراف)سبيل‌ إلي‌ الله‌ (يعني‌ راه‌ بسوي‌ خدا) واحد است‌ و يكي‌ بيش‌ نيست‌؛ و آن‌ براي‌ خداست‌ و به سوي‌ خداست‌. سالك‌ به سوي‌ خدا آن‌ راه‌ را به استقامت‌ و راستي‌ مي‌پيمايد؛ و غير سالك‌ إلي‌ الله‌ آن را كج‌ مي‌كند و به طور انحراف‌ و اعوجاج‌ طي مي‌نمايد.همه‌ی مردم‌ در دنيا زيست‌ مي‌كنند، معاشرت‌ مي‌نمايند، نكاح‌ مي‌كنند، غذا مي‌خورند، استراحت‌ مي‌كنند، مي‌خوابند؛ در مشاغل‌ مانندِ هم‌ باغباني‌ و زراعت‌ و تجارت‌ و صناعت‌ مي‌كنند؛ ولي‌ يك‌ عدّه‌ فقط‌ نظر به ظاهر اين‌ امور دارند و از باطن‌ اعراض‌ دارند؛ اينها بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَهِ كُفْرًا (۲۸ ابراهیم) هستند؛ يك‌ عدّه‌ در بين‌ اين‌ امور متكاثره‌ و كثيره‌ دنبال‌ آن‌ حقيقت‌ واحده‌ هستند؛ اين‌ مي‌شود نَعيم‌.» (مهر تابان - مصاحبات - ابحاث قرآنی)توضیح: صرف زیستن در دنیا یک سیر است. روح انسان هر لحظه در حال حرکت است. و بالاخره همه‌ی انسان‌ها جبرا یا اختیارا از عالم ماده خارج شده، از عالم برزخ هم خواهد گذشت و وارد قیامت خواهد شد: «یا أیّها الاِنسانُ إنَّکَ کادحٌ اِلی رَبّکَ کَدحاً فَمُلاقیه». پس دنیا یک مسیر است و همه‌ی انسان‌ها در حال حرکت. خالق این راه، هدفی معین و عالی برای انتهای آن قرار داده و راهی که به آن می‌رسد و می‌رساند را صراط مستقیم و غیر آن را صدّ عن سبیل الله و گرفتاری به اعوجاج برمی‌شمارد. بدیهیست که هردو را از دل عالم دنیا می‌گذرد و تفاوتی از این جهت ندارند. مومن حظ و بهره‌ی خود را از دنیا به بهترین نحوی می‌برد. نحوه‌ی بهره بردن او، تحت فرمان خدا به گونه‌ایست که مانع رسیدن و بهره بردن او از عالم معنا و سیر او در عوالم ربوبی و لذات معنوی نمی‌شود برخلاف آن، نحوی از زندگی که ابتناء بر ایمان ندارد، چون خالی از ایمان به عالم معنا و تهی‌دست از روش‌های رسیدن به آن است، در عالم دنیا در جا می‌زند. البته، فطری‌ترین نیازهای بشر که مربوط به روابط او با پروردگارش است هیچ‌گاه از بین نمی‌رود و در جای دیگر، به پای بت‌های داخلی مثل نفس و نفسانیاتی چون حسد و حرص، یا بت‌های خارجی مثل خرافات و فرعون‌ها و حتی بت‌‌های سنگی خرج می‌شود و افراط‌های حیرت‌انگیزی در مادی‌گرایی را رقم می‌زند.دین، دنیا را پلی برای رسیدن به آخرت معرفی می‌کند و این یعنی در عین بهره مندی کامل از دنیا و دوری از رهبانیت، دنیا نباید انسان را از آخرت باز دارد. همچنین شالوده و ریشه‌ی دوزخ را دوری از عالم معنا و معنویت می‌داند؛ و سرنوشت محتوم کسانی را که در عالم دنیا گامی به سوی خدا و آخرت و سرای جاودانگی برنداشته‌اند را جز ظلمت و کدورت و نکبت برای روح و آتش برای جسم معرفی نمی‌کند.آری! تفاوت تنها در این است که روح انسان به کدام سمت میل دارد؛ آیا به ابدیت خویش و ورود به عالم نور و بهجت و سرور و بهشت جسم و جان، ایمان و شوق دارد؟ و آیا نفحاتی از معنویت را در امثال نمازها، روزه‌های ماه رمضان، حرم‌های اهل بیت و روضه‌هایشان، انفاق و کمک‌رسانی و ... چشیده و مشتاق شده است، و خواهان حفظ و ارتقای حالات معنوی خود هست یا نه.وگرنه، همان طور که امام صادق علیه السلام به ابن ابی العوجاء -بعد از سرسختی او در برابر تمامی استدلالات- استدلال کرد، مومنین از دنیا بهره مندند همچنان که غیر مومنان، و از آن استفاده‌ی کامل را می‌برند و چیزی را از این بابت دست نمی‌دهند. آن چه که تفاوت‌ساز است همین است که مومنان اجازه نمی‌دهند که دنیا در برابر آخرت و لذات معنویشان قرار بگیرد، و از محرمات به همین منظور دوری می‌کنند.برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام «مکتوبات هیأت ‌الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.