نگاهی متفاوت به جنایت

بررسی فیلم se7en«زندگی جای خوبی است و ارزش جنگیدن دارد»؛ من با قسمت دوم موافقم.آخرین دیالوگ دقیقاً همان فضایی است که فینچر در طول فیلم قصد نشان دادن آن را به مخاطب دارد. داستان فیلم در شهری مرده، بی روح و بی‌نام روایت می‌شود و استفاده‌ی مناسب و درست از رنگ‌های تیره و نور با شدت کم (low-key lighting)،کمک شایانی به برقراری ارتباط بین مخاطب و فضای تیره شهر می‌کند.ویلیام سامستر (با بازی مورگان فریمن)، در شرف بازنشستگی و یکی از ساکنین این شهر است. زندگی در این شهر که تاریکی تا مغز استخوان آن نفوذ کرده و هولناک‌ترین جنایات را امری عادی تلقی می‌کند، حسابی ویلیام را خسته کرده‌است؛ به طوری که برای بازنشستگی و رفتن از این شهر لحظه شماری می‌کند، اما کارآگاه دیگر یعنی دیوید میلز (با بازی برد پیت) جوانی است که داوطلبانه به این شهر انتقال یافته تا کثافت آن را از نزدیک ببیند و در این باتلاق تاریکی دست و پا بزند. از همان تقابل‌های ابتدایی این دو شخصیت قابل مشاهده است که این تفاوت دیدگاه نسبت به مسائل موجود در فیلم از طرف آن‌ها، به نحوی داستان را از زوایای مختلف به نمایش در می‌آورد.اولین قتل از سری قتل‌هایی که در فیلم رخ می دهد، در نگاه اول، پرونده‌ی عجیبی به نظر نمی‌رسد اما با وقوع قتل‌های بعدی و پی بردن سامرست به ارتباط بین آن‌ها مشخص کرد که قتل ها براساس هفت گناه کبیره اتفاق می‌افتند (در اعتقادات افراد کاتولیک، هفت گناه کبیره به گناهانی گفته می‎شود که منجر به مجازات دوزخ می‌شود. البته این گناهان در کتاب مقدس ذکر نشده است. در کتاب کمدی الهی، نوشته‌ی دانته به این گناهان اشاره شده که عبارت‌اند از: تکبر، طمع، شهوت، حسادت، خشم، شکم‌پرستی و تنبلی).در این برهه از فیلم، این قاتل است که کارآگاه و مخاطبان را به دنبال خودش می‌کشاند. تمام تلاش‌ها برای رسیدن به قاتل بی‌فایده است و گویی سامرست و میلز عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی در دستان قاتل هستند که آن‌ها را به هر طرف بخواهد می‌کشاند و آن چیزی که باید ببینند را به آن‌ها نشان می‌دهد‌. شواهد و مدارکی که در سکانس‌های بعدی در آپارتمان او یافت می‌شوند، تأییدی بر این جمله است.در واقع جست‌وجو از طریق لیست افرادی که کتاب‌های خاصی را از کتابخانه‌ها امانت گرفته‌اند، آن‌ها را به نشانه‌ای از او می‌رساند (البته در زمان ساخت فیلم، استفاده از این‌گونه اطلاعات توسط پلیس غیرقانونی بود اما بعدها قانونی برای دسترسی پلیس به این اطلاعات در جهت مقابله با این دست مجرمین به تصویب رسید) که نشان می‌دهد کنش‌های شخصیت مورد نظر در طول فیلم نشأت گرفته و تحت تاثیر فساد موجود در دنیای به‌تصویرکشیده‌شده‌ی فیلم نیست، بلکه این تفکرات، اعتقادات و نگرش‌های شکل گرفته‌ی او که در تقابل با این فساد نیز قرار می‌گیرند، او را به انجام این کارها فرا می‌خواند. کما این‌که خاطره‌ای که سامرست از یکی از دفترهای یادداشت روزانه‌ی او (که به صورت دست‌نویس در طی دو ماه نوشته شده بودند) در آپارتمانش خواند نیز می‌تواند این تنفر و بیزاری او از آن جامعه و افرادش را به خوبی مجسم کند.برخورد میلز و سامرست با قاتل در جلوی درب ورودی آپارتمانش و تعقیب و گریز آن‌ها منجر به صحنه‌ای شد که شخصیت قاتل را بیش از پیش برای مخاطبین و درعین حال برای میلز غیرقابل شناسایی و پیش‌بینی کرد. قاتل در حالی که می‌توانست با شلیک گلوله‌ای، جان میلز را بگیرد از این کار صرف نظر کرد.در این بین و خارج از خط اصلی فیلم، شاهد ورود شخصیت همسر میلز (با بازی گوئینت پالترو) و به تصویر کشیدن نگرانی او از حضور در این شهر بودیم.جان دو وارد می شوددرست در لحظه‌ای که کارآگاه‌ها خود را سرگردان و در شرف شکست می‌بینند، این قاتل است که خود را با لباسی سفید و دست‌هایی پر از خون در اداره‌ی پلیس به آن‌ها نشان می‌دهد و خود را جان دو (با بازی کوین اسپیسی) معرفی می‌کند. حال، آن‌ها او را در چنگ خود دارند اما گویی صندوقی در دست دارند که در باز کردن قفل آن ناتوانند. جان دو آمده است تا خودش تکه‌های آخر این پازل را کنار هم بگذارد.نقطه‌ی عطف فیلم قبل از سکانس پایانی، سکانسی است که جان دو، سامرست و میلز در مسیر مقصدی که جان دو مشخص کرده است در حرکت هستند و اینجاست که جان دو از زبان خودش دلایل تمام اتفاقاتی که رقم زده است را بیان می‌کند. او مانند مجرم‌های دیگر نیست و هدف‌هایی مانند آن‌چه آن‌ها در سر دارند، ندارد. او کنش‌های خود را روشی برای مقابله با فساد موجود می‌داند و در این اندیشه ذره‌ای شک ندارد.جعبه: تکه‌ی آخر پازلپایان فیلم هرگز قرار نبود به این شکل ساخته شود؛ در واقع برای جذب مخاطب بیشتر، استودیو قصد داشت با تغییر پایان تلخ نسخه‌ی اصلی فیلم‌نامه، پایان خوشی را برای فیلم رقم بزند اما اشتباه در ارسال فیلم‌نامه برای فینچر و ارسال نسخه‌ی اصلی به جای نسخه‌ی اصلاح‌شده معادلات را برهم زد. فینچر که از پایان اصلی خوشش آمده بود، به هیچ وجه حاضر به تغییر آن نشد.سامرست و میلز بعد از اینکه شاهد نمایش‌های جان دو از ابتدای فیلم بودند، حالْ خود در وسط نمایش او گیر افتاده‌اند. جان دو، زندگی میلز را گرفت اما نه با شلیک گلوله‌ای در سرش، بلکه به واسطه‌ی گرفتن جان همسرش و حالا نوبت میلز بود تا بعد از رسیدن جعبه که آخرین تکه‌ی پازل جان دو بود، با شلیک گلوله، قربانی آخر یعنی خود جان دو را به واسطه‌ی گناهش (که آن را حسادت به زندگی میلز عنوان کرد) مجازات کند. دیالوگ‌ها و کنش‌های متقابل بازیگران در سکانس آخر و در نهایت شلیک میلز تصویری فراموش‌نشدنی و قدرتمند را در ذهن مخاطب ثبت می‌کند. پایان واقع‌گرایانه‌ی فیلم و عدم تلاش مضحکانه برای تبدیل سکانس‌های پایانی به یک پایان خوش، کاملاً پایان فیلم را برای فضای کلیِ فیلم، مناسب جلوه می‌دهد. جان دو نماینده‌ای از ابعاد دیگر جنایت بود؛ آن‌ها به دنبال پول نیستند، نگرش و عقاید آن‌ها، گشایش را در قربانی کردن می‌داند. چه این قربانی خودشان باشند چه دیگران.سپهر موسی خانکانال تلگرام نشریه : t.me/decoupage_sharif