درباره رد و تمنّای نوستالژی نامجو

در رد و تمنّای نوستالژی نامجو را دیدم. از بهترین متن هایی بود که سال اخیر خوانده بودم.(نه از آن منظر که نامجو حرف تازه ای می زد.که خیلی ها معتقدند دیگر موضوعی برای حرف زدن نمانده است و تنها روایت ما از موضوعات است که جدید است. مثل دوستی که می گفت فلاسفه تمام موضوعات را شناسایی کرده اند و تا الان راجع به آن حرف زده اند. و یا عباس معروفی که می گفت دیگر موضوع جدیدی برای داستان نمانده است و داستان نویسان راجع به همه چیز نوشته اند، تنها روایت جدید است که داستان جدید می سازد.) بلکه اگر از این منظر که حرف های نامجو مثل سیلی بود. خاصیت سیلی آن است که همه چیز را رها می کنیم و می ایستیم و به خود و همین لحظه و همین درد روی گونه هایمان فکر می کنیم. و همه این حرف ها برای من مانند سیلی بود که برگردم و از سفر دائمم در زمان باز ایستم. درباره گذشته گرایی ما بسیاری سخن گفته اند و لازم نیست روشنفکر و اهل تفکر باشیم که لمسش کنیم. کافیست که با مردم کوچه و بازار صحبت کنیم و حسرت گذشته را بسیار پر رنگ در زندگی شخصی و غیر شخص شان ببینیم. یا لازم است خودمان باشیم در این جا کار کنیم و نقش گذشته را و بزرگداشت گذشته را در زندگی شخصیمان مثل روز روشن ببینیم.میانسال هایی که با کسی ازدواج کرده اند و بچه های قد و نیم‌قد دارند و از عشقی در جوانی می گویند که دیگر تکرار نشده است. و بعد از آن زندگی دیگر رنگ و بویی ندارد. یاد کردن از خوشی های بازی کردن بچه ها در کوچه های بن بست. سرخوشی آب بازی کردن در یک بعد از ظهر خنک.یاد کردن از فامیل که هرروز دورهم جمع می شدند. و با در آمد پدر خانواده نیمی از ماه خانه پر از مهمان بود و دغدغه ی چیزی نداشتند.و یا خانواده های زیادی که زمین بزرگ ابا اجدادیشان را پیدا کرده اند و چندین سال است که منتظر فروش آن هستند و برای پولش هزار نقشه برای خودشان و بچه هایشان دارند و هیچ وقت هیچ کدامشان موفق به فروختن زمین نشده اند. و هرروز در لذت انتظار و خوشبختی داشتن آن زمین آبایی زندگی می کنند.یا پیرمردهای راننده تاکسی که از زمان «آن مرحوم» و پنج سیری های خیابان لاله زار و حوری‌‎وشان شهرنو مثل تکه ای گم شده از بهشت یاد می کنند.و بسیار مثال ها از بزرگداشت گذشته در زندگی های شخصیمان و یا موکول کردن «لذت بردن» و یا حتی «بودن» به آینده ای که دوباره به گذشته مان برسیم.ما عاشق گذشته ایم، ما دیوانه وار دنبال بزرگداشت گذشته ایم، بدون گذشته زندگی مان رنگ می بازد، دیگر شکوهمند نیست.ما هراسان به دنبال شکوهیم. ما اشرف مخلوقاتیم. باید باشیم. که خدا با خلقتمان به خود بالید که تبارک الله احسن الخالقین. و اگر فکر کنیم که برای داشتن ابتدایی ترین نیازهایمان باید هفته ای 44 ساعت کار کنیم شکوهمان فرو می ریزد. ما در بهشت گم شدیم و «بودن» را موکول کرده ایم به رسیدن دوباره به بهشت. و بی ارزش ترین لحظه همین لحظه ی حال است و همین زندگی که دار مکافات است و کم مقدار و ز بالاییم و بالا می رویم.یا کسانی که اسطوره خوانده باشند خوب می دانند. اسطوره های ما پسرکش هستند. مشهورترین شان رستم و سهراب، اسفندیار و گشتاسب،سیاوش و کی کاوس و در مقابل در غرب ادیپ را داریم که پدر را می کشد. و پا روی قدرت گذشته ی پدر می گذارد. ما حتی در داستان های دینی مان ابراهیم می خواهد پسرش را قربانی خداوند کند. حافظه ی تاریخی ما همچنان که دنبال بزرگداشت گذشته است قربانی گذشته است. حرف های نامجو جای فکر بود. چرا گذشته مارا رها نمی کند؟یا بهتر بپرسیم چرا ما گذشته را رها نمی کنیم؟ در حرف های او چیزی کم بود که دوست داشتم اضافه کنم.چند ماه پیش وقتی با یک بیزنس من ثروتمند و موفق چینی حرف می زدم. از او مشورت می گرفتم که چطور در کارم موفق باشم.چطور کارهای بزرگ کنم؟ و انتظار داشتم که مثل کتاب های انگیزشی جواب آن باشد که بزرگ فکر کنم و رویاهای بزرگ داشته باشم.و سوال بعدی را بپرسم.اما او گفت که هیچ وقت به کارهای بزرگ فکر نکرده. گفت که همیشه سعی کرده کار های کوچک را خوب انجام دهد.چون ابزاری قدرتمند تر از آن برای کارها نیست.من هر روز دنبال کاری بزرگ بودم و دنبال روزی بزرگ و آن کار و آن روز هیچ وقت به سراغم نمی آمد.و مدتی طول کشید تا بفهمم که تصور آینده ی بی نقص تکنیک خودفریبی برای فرار از گذشته است.من مدت ها بود که می خواستم از شکوه گذشته عبور کنم. مدت ها بود که اسیری در گذشته را می فهمیدم. و این تن دادن به کوچک شمردن گذشته آینده ای مثال زدنی می خواست. و چیزی که فراموش شده بود لحظه بود. و اینگونه بود که برای فرار از گذشته اسیر تصور آینده ی بزرگ می شدم.بدون آن که قدمی بردارم.بدون آن که لحظه های در این لحظه ی کوچک یک کار کوچک کنم.و مخلص کلام آنکه ما فرار می کنیم،برای رفع مسئولیت تنها فرار می کنیم حالا یا به آینده یا به گذشته. و مهجور مانده این زمان.این بودن و این حال که تمام چیزیست که داریم.