ذکر خاطره از سید علی نکویی

?مرحوم نکویی، خدمات و سوابق فراوانی دارند که در این نوشتار قصد بازگویی آن را ندارم. واضح است که استانداری کرمانشاه در زمان جنگ، سابقه ای عظیم است. اما قصد دارم جدای از کلیات به یک خاطره و چند نکته کوچک اشاره کنم. ?خاطره: روزی به منزل ایشان در خانه اصفهان رفتم و موضوع مصاحبه من درباره شخصیت استاد صلواتی بود. در میان شخصیت های درجه اول اصلاح طلب که با آن ها مصاحبه کردم، بی شک آقای نکویی از همه پخته تر و وزین تر بود به این معنا که تکلیفش با خودش و دنیای پیرامونش مشخص بود. خانه او به نسبت کسی که چنین سوابق طولانی دارد، واقعا ساده بود و ایشان با همان بیماری سرطان و کهولت سن از من در مهمان خانه ای پذیرایی کردند که عکس دهه هفتادی سید محمد خاتمی نه بر روی دکور اصلی آن بلکه در گوشه ای بود که دیدن آن برای همه مهمانان میسر نبود. در پایان مصاحبه نشستیم به حرف زدن و استفاده کردن از تجارب ایشان که معمولا این حرف ها از اصل مصاحبه جالب تر می شود ولی من هیچ وقت این قسمت ها را ضبط نمی کنم. من در آن لحظه اصلا قصد ورود به بحث انتخابات 88 را نداشتم اما به یک باره ایشان خودشان صحبت از آن انتخابات کردند و محکم گفتند، تقلب شده، من خودم دیدم تقلب شده و من انتخابات برگزار کردم و می دانم و ... ?بعد یک مقدار توضیح دادند البته ناقص و کم. مثلا گفتند که اتوبوس ها زیادی آورده بودند و از این حرف ها. یعنی چندان دلیل مشخصی نداشتند اما نتیجه حرفشان خبر از تقلبی چندین میلیونی می داد. جلسه تمام شد ولی من در را ه بازگشت با خودم فکر می کردم که ایشان با آن همه تجربه فرمانداری و استانداری چگونه ده سال بر چنین ذهنیتی پایداری می کند. ?نکته اول: در آن روز از طرف نگارستان امام خمینی با ایشان مکرر تماس گرفته می شد. نگارستان امام خمینی مکانی است که عنوان بزرگی را یدک می کشد و در اصفهان کنار پل خواجو جای درجه یکی دارد و بودجه موسسه مرکز تنظیم و نشر آثار امام خمینی کشور خوب است با تمام این اوصاف آن جا در مجموعه فرهنگی شهر اصفهان تقریبا هیچ جایگاهی ندارد. سال هاست که ما از این مجموعه فقط یک ساختمان دیدیم و به ما می گفتند که عناصر سیاسی آن چنانی با آن ارتباط دارند که این مطلب برای من مهم نیست. بحث این است که نگارستان چندان کاری نمی کرد در حالی که توقع از آن خیلی بالا بود. دقت کنید که بیان چند برنامه توجیه آن وضعیت نمی شود ما داریم از جایی با امکانات خوب صحبت می کنیم که از سال 73 تا به امروز فرصت بروز داشته است.سید علی نکویی فرماندار نجف آباد نفر اول سم راست?نکته دوم: آقای نکویی که خود پیش از انقلاب، یک کتاب فروشی داشتند می گفتند که ما در حوالی انقلاب روزی یک کامیون کتاب از تهران می آوردیم و چنین فروشی داشتیم. این نقل ایشان هم از آن جلسه بسیار جالب بود. آقای نکویی از مبارزان قبل از انقلاب اسلامی بودند و از این حیث حتما مرد بزرگی هستند البته نه تا آن حد که آقای عباس نصر در کتاب «تاریخ انقلاب در اصفهان» ایشان را از شخصیت های اساسی مبارزه ذکر می کند. از اتفاق آن کتاب هم با حمایت موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی نوشته شده است.?نکته سوم: ایشان خودشان را ضلع سومی برای دو ضلع کرباسچی و ملک مدنی می دانستند و آن را یادآور دوران باشکوه و طلایی اصفهان می دانستند. یعنی زمانی که کرباسچی به عنوان نفر اصلی استانداری و ملک مدنی شهرداری را در دست داشت، نکویی در ضلع سوم دیده می شد. متاسفانه نگاهی نقادانه به اصفهان جدیدی که توسط ملک مدنی بنا شده و توسط شهرداران بعدی نیز دنبال شد، نداشته ایم. فقدان متن و مکتوبات در این زمینه کاملا محسوس است و همه چیز صرفا به خاطرات پراکنده شفاهی ختم می شود که معمولا آن هم گفته نمی شود. اگر آن چه این مثلث رقم زده اند به بوته تحلیل گذاشته شود به نظر می رسد خیلی جدی تر و فارغ از تشریفات و کلمات مرسوم بتوان به تاثیر تفکر اصلاح طلبان به اصفهان اشاره کنیم.?نکته چهارم: مرحوم نکویی در مجموع همواره سعی داشت ابراز کند که انسانی متعادل است و با افراطی ها میانه ای ندارد و چه بسا در جریان اصلاحات آن را تعدیل و حتی کنترل هم می کند. برخی معتقدند او واقعا منصف بود و این چنین می کرد برخی نیز معتقدند این ظاهر امر بود و این سیاستمدار کارکشته گاهی اوقات برای فشار بیشتر و پیشبرد اهداف، از نیروی محرکه جریان افراطی چپ نیز بهره می برد هر چند که خود در خط جلو دیده نمی شد. در واقع در این نگاه قبول می کنیم که نکویی، تاج زاده نیست اما با تاج زاده بی نسبت هم نیست و شاید برای همین بود که تاج زاده برای برنامه نکوداشت او به اصفهان آمد. حالا این که نکویی واقعا کدام بود را کسانی باید جواب دهند که بیشتر از او می دادند اما هر چه بود تاثیر پشت پرده او قوی و برجسته بود.موسوی لاری، نکویی، تاج زاده?نکته پنجم: در میان جوانان و طبقه روشنفکر اصلاح طلبان انتقاداتی نسبت به شخصیت او وجود داشت. اگر بخواهم عمیق ترین این اشکالات را بیان می کنم باید بگویم برخی معتقد بودند که امثال نکویی و معین به عنوان معتبرترین شخصیت های سنتی اصلاحات اصفهان که مورد تایید شخصیت درجه اول اصلاحات تهران هستند، بیش از آن که «رفرمیست» باشند، «فرمالیسم» هستند و بیشتر به شخصیت هایی رسمی و اداری تبدیل شده اند که مقولات فرهنگی و اندیشه ای نیز برای آنان اولویتی ندارد حال آن که ادعای اصلاح طلبان در سال های دهه هفتاد، چیز دیگری بود. عده ای نیز معتقدند این دوری از روحیه رفرمیستی و تقویت فرم گرایی، برای حفظ حیات اصلاح طلبان آن هم در شهری با دشواری های اصفهان خوب بوده و تا به امروز که این دسته حیات سیاسی دارند بقایشان را مدیون چنین روحیه ای هستند.?نکته ششم: در هر صورت نکویی بعد از فوت مرحوم طاهری، بزرگ اصلاح طلبان شناخته شد. برخی می گویند این حرف تا حدی اغراق آمیز است اما در هر صورت در راس ستادهای اصلاح طلبان نام نکویی دیده می شد. این در حالی است که بعد از استعفای آیت الله طاهری از امامت جمعه، اصلاح طلبان در اصفهان راه سختی را پیمودند و در نشیب بودند. نکویی در چنین زمانی با حوصله ای که در عالم سیاست قابل تقدیر است، این جریان را حمل کرد تا دوباه آنان سکان شهر را به دست بگیرند. ?نکویی در 81 سالگی اصفهان و اصلاح طلبانش را ترک کرد، او اگر چه باطن سیاست در انقلاب اسلامی را درک نکرد اما راز و رمزهای سیاست ورزی در جمهوری اسلامی را به تجربه خوب آموخته بود.