پارکینسون چیست؟ روش های درمان

پارکینسون چیست؟پارکینسون بیماری عصبی مزمن است که عموماً با علائم مختلفی مانند لرزش، سفتی عضلانی و کاهش توانایی حرکتی همراه است. این بیماری نام خود را از نام دکتر جیمز پارکینسون، پزشک بریتانیاییی که آن را در سال 1817 توصیف کرد، گرفته است.علت اصلی پارکینسون نامعلوم است، اما در بیشتر موارد به خرابی و مرگ سلول‌های عصبی موجود در قسمتی از مغز به نام مغز میانی معروف به استخوان مغز احتمال زیادی وجود دارد. این سلول‌های عصبی مسئول تولید یک ماده شیمیایی به نام دوپامین هستند که نقش مهمی در کنترل حرکت و عملکرد مغزی دارد. کاهش میزان دوپامین در مغز باعث نقص در انتقال سیگنال‌های عصبی و کنترل حرکتی می‌شود که باعث بروز علائم پارکینسون می‌شود.علائم پارکینسون می‌توانند شامل لرزش در دستها، پاها، صدا و یا صورت، سفتی و افزایش تنش عضلانی، کندی در حرکت، مشکل در تعادل و قدرت راه رفتن، عدم توانایی در کنترل حرکات آغازین مانند خم شدن، پاشنه‌نشینی و عقب‌کشیدن شامل می‌شود. همچنین ممکن است علائم دیگری مانند لرزش در دهان، مشکل در گفتار، مشکل در خلق و خو و اختلالات خواب نیز بروز کند.مدیریت پارکینسون شامل مصرف داروها، درمان فیزیوتراپی و حرکت درمانی، تغییر در رژیم غذایی و مکمل‌های غذایی، و در موارد شدیدتر، جراحی مغزی می‌شود. هدف درمان پارکینسون بهبود کیفیت زندگی بیماران، کاهش علائم و کنترل بیشتر حرکت‌های غیرارادی است.علت ابتلا به بیماری پارکینسون؟علت ابتلا به بیماری پارکینسون هنوز به طور دقیق مشخص نشده است. اما برخی عوامل و عوامل خطر مرتبط با بروز این بیماری عبارتند از:عوامل ژنتیک: وجود تغییرات ژنتیکی در برخی افراد، به ویژه در خانواده‌هایی که تاریخچه مورد بیماری پارکینسون دارند، می‌تواند عامل ابتلا به این بیماری باشد.عوامل محیطی: برخی عوامل محیطی ممکن است نقشی در بروز بیماری پارکینسون داشته باشند. برخی از این عوامل شامل تماس با سموم محیطی، مواد شیمیایی موجود در محصولات شخصی، آلودگی هوا و آب، استفاده از مواد سمی مانند روغن MPTP و استفاده طولانی مدت از مواد مخدر می‌شوند. با این حال، ارتباط دقیق بین عوامل محیطی و بیماری پارکینسون هنوز مشخص نیست و نیاز به بیشترین پژوهش دارد.فاکتورهای عمرانی: رابطه‌ای بین بیماری پارکینسون و عواملی مانند سن، جنسیت و نژاد تشخیص داده شده است. بیشتر موارد پارکینسون در افراد بالای ۶۰ سال سن رخ می‌دهد و نسبت زنان به مردان در بروز آن تفاوتی نشان نمی‌دهد. همچنین، برخی مطالعات نشان داده‌اند که برخی از گروه‌های نژادی، مانند افراد آفریقایی-آمریکایی، در معرض خطر بیشتری برای بروز پارکینسون هستند.با این حال، به طور کلی، بیماری پارکینسون به عوامل ژنتیکی و محیطی در تعامل با یکدیگر برمی‌گردد. تاکنون هنوز گیج‌کننده است و دقیقاً چگونه این عوامل باعث خرابی و مرگ سلول‌های عصبی مغزی می‌شوند و به بروز بیماری پارکینسون منجر می‌شوند، به طور کامل درک نشده است و نیاز به بیشترین تحقیق و مطالعه دارد.رده‌بندیبیماری پارکینسون شایع‌ترین نوع پارکینسونیسم است و بعضاً «پارکینسونیسم ایدیوپاتیک» نامیده می‌شود که یعنی پارکینسونیسم بدون علت شناخته‌شده. دانشمندان گاهی پارکینسون را نوعی بیماری زوال عصبی به نام سینوکلئین‌پاتی تلقی می‌کنند که بر اثر تجمع غیرطبیعی پروتئین آلفا-سینوکلئین در مغز ایجاد می‌شود. رده‌بندی پارکینسون به عنوان سینوکلئین‌پاتی، این بیماری را از سایر بیماری‌های زوال عصبی مانند آلزایمر متمایز می‌کند زیرا در آلزایمر، نوع دیگری از پروتئین به نام پروتئین تاو در مغز جمع می‌شود.بین بیماری‌های ردهٔ تاوپاتی و سینوکلئین‌پاتی، هم‌پوشانی‌های بالینی و پاتولوژیک قابل‌توجهی وجود دارد اما تفاوت‌هایی نیز به چشم می‌خورد. مبتلایان به بیماری آلزایمر، برخلاف مبتلایان پارکینسون، اغلب دچار از دست رفتن حافظه می‌شوند. نشانه‌های اصلی و اساسی پارکینسون (کندی حرکات، لرزش، خشکی و بی‌ثباتی وضعیت بدن) معمولاً جزو نشانه‌های آلزایمر نیستند.تا کنون تلاش‌هایی برای رده‌بندی پارکینسون در زیرشاخه‌های دیگر انجام شده، به‌خصوص با تمرکز بر سن بروز بیماری، پیشرفت علائم و افزایش لرزش، اما هیچ‌یک از این رده‌بندی‌ها به صورت قطعی پذیرفته نشده‌است.روش های درمان پارکینسوندرمان پارکینسون معمولاً بهبود کیفیت زندگی بیماران، کاهش علائم و کنترل بیشتر حرکت‌های غیرارادی را هدف می‌گیرد. روش‌های درمانی پارکینسون عبارتند از:داروها: مصرف داروها از جمله لوودوپا (Levodopa)، آگونیست‌های دوپامینی (Dopamine agonists)، آنتی‌کولینرژیک‌ها (Anticholinergics) و مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز-ب (MAO-B inhibitors) می‌تواند به کنترل علائم پارکینسون کمک کند. این داروها عملکرد مغز را تنظیم کرده و میزان دوپامین را افزایش می‌دهند.فیزیوتراپی و حرکت درمانی: تمرینات فیزیوتراپی و حرکت درمانی با هدف بهبود عملکرد حرکتی و افزایش قدرت عضلات در بیماران پارکینسون مورد استفاده قرار می‌گیرند. این تمرینات می‌توانند لرزش‌ها، سفتی عضلات، کندی حرکتی و مشکلات تعادل را کاهش دهند.جراحی مغزی: در موارد شدیدتر و غیرقابل کنترل با دارو، روش‌های جراحی مغزی ممکن است در نظر گرفته شود. جراحی‌های عمده شامل استیمولاسیون عمقی مغز (Deep Brain Stimulation - DBS) است که با استفاده از الکترودهای کوچکی که در قسمت‌های خاصی از مغز کاشته می‌شوند، به تنظیم فعالیت عصبی می‌پردازد.مدیریت تغذیه: تغییرات در رژیم غذایی و مصرف مکمل‌های غذایی ممکن است تأثیری در کنترل علائم پارکینسون داشته باشد. مصرف مواد غذایی غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها، مانند میوه‌ها و سبزیجات، ممکن است به حفظ سلامتی عصبی کمک کند.همچنین، پشتیبانی روانشناختی و حمایت از افراد مبتلا به پارکینسون و خانواده‌هایشان نیز در مدیریت بیماری بسیار مهم است. برنامه‌های مراقبت و پشتیبانی از بیماران می‌تواند به بهبود روانشناختی و اجتماعی آنها کمک کند.در نهایت، همکاری با یک تیم درمانی، شامل پزشکان، فیزیوتراپیست‌ها، روانشناسان و سایر متخصصان مرتبط، بهبود کیفیت زندگی بیماران پارکینسون را تسهیل می‌کند.پشتیبانی روانشناختی مبتلایان به پارکینسونپشتیبانی روانشناختی برای افراد مبتلا به پارکینسون بسیار مهم است و می‌تواند در بهبود کیفیت زندگی آنها تأثیرگذار باشد. این نوع پشتیبانی شامل مشاوره روانشناختی، حمایت روانشناختی و آموزش است. در زیر، تعدادی از روش‌های پشتیبانی روانشناختی برای بیماران پارکینسون آورده شده است:مشاوره روانشناختی: مشاوره روانشناختی با یک روانشناس متخصص در این حوزه می‌تواند به بیماران پارکینسون کمک کند تا با عواطف، اضطراب، افکار منفی و چالش‌های روحی و روانی که ممکن است در ارتباط با بیماری پارکینسون رخ دهند، بهبود یابند. روانشناس می‌تواند راهنمایی و مهارت‌های مدیریت استرس، مدیریت عواطف، بهبود ارتباطات خانوادگی و اجتماعی، و بهبود روحی و روانی ارائه دهد.گروه‌های حمایتی: شرکت در گروه‌های حمایتی و خودکمکی مخصوص بیماران پارکینسون می‌تواند فرصتی برای به اشتراک گذاشتن تجربیات، مشاوره همتا، اطلاعات عملی و حمایت اجتماعی باشد. در این گروه‌ها، بیماران با دیگر افرادی که تجربه‌های مشابهی دارند، می‌توانند به اشتراک بگذارند و از یکدیگر یاد بگیرند.آموزش و آگاهی: بیشتر شدن درک درباره بیماری پارکینسون و راه‌های مدیریت آن می‌تواند به افزایش رضایتمندی و اعتماد به نفس بیماران کمک کند. آموزش در مورد راه‌های تسهیل زندگی روزمره، تمرینات فیزیکی، مدیریت داروها، تغذیه مناسب و تکنیک‌های مدیریت استرس می‌تواند بهبود کیفیت زندگی آنها را تسهیل کند.مدیریت استرس: مدیریت استرس و اضطراب با استفاده از تکنیک‌های روانشناختی مانند مدیتیشن، تمرینات تنفسی عمیق، روش‌های تحریک الکتریکی عصبی مانند تحریک عصبی گیجگاهی (Deep Brain Stimulation - DBS) و تحریک مغناطیسی انباشته (Transcranial Magnetic Stimulation - TMS) می‌تواند کمک کننده باشد.حمایت اجتماعی: حمایت از خانواده و دوستان در فرآیند درمان بسیار مهم است. حمایت اجتماعی به شمول مراقبت‌های روزانه، حمایت در مواجهه با چالش‌های روزمره و حضور افراد عزیز در زندگی بیمار می‌تواند بهبود عملکرد روزانه و روحی بیمار را تسهیل کند.بسیاری از مراکز درمانی و سازمان‌های حمایتی برای بیماران پارکینسون وجود دارند که می‌توانند منابع و راهنمایی‌های لازم را در ارائه پشتیبانی روانشناختی ارائه دهند.