اولین جرثقیل تاریخ: شادوف

یکی از چندین خدماتی که پارس خورشید ارائه می‌دهد، تامین لوازم جانبی جرثقیل مانند انواع ریموت جرثقیل، کابل‌جمع‌کن، ضربه‌گیر جرثقیل، قرقره ریلی، قرقره تیرآهنی و C ریل است.در همین راستا تصمیم گرفتیم مقاله جامعی درباره تاریخچه جرثقیل، اولین‌ها و روند تغییراتش تا به امروز تهیه کنیم. مخاطبان ما که روزانه با این ماشین‌های دوست‌داشتنی در تماسند حتما از داده‌های این مقاله لذت خواهند برد.جرثقیلجرثقیل، این غول‌پیکر دوست‌داشتنی....سنگینبر یا گرانکش یا جرثقیل یا جراثقال ابزاری است برای بلند کردن و جابه‌جایی بارهای سنگین. در گذشته سنگینبرها از نیروی انسان یا حیوان استفاده می‌کرده‌اند.سازمان بین‌المللی استاندارد بر اساس شماره ISO3406-1 تعریف مشخصی از سنگینبر و سنگینبر سیار ارائه می‌دهد:فعالیت اصلی سنگینبر، باربرداری و جابه‌جایی بار به صورت معلق در هوا به وسیله قلاب یا سایر تجهیزات مشابه است.جرثقیل سیار، جرثقیلی است که مجهز به دکل یا بوم (و یا تجهیزات بوم برجی) بوده و قابلیت راهپیمایی، بارگیری و تخلیه را بدون استفاده از مسیر ویژه یا تکیه گاهی برای پایداری خود دارا است.قصه جرثقیل‌ها از کجا شروع شد؟سنگینبرهای اولیه که حدود ۴۰۰۰ سال پیش و در تمدن مصر باستان برای جابه‌جایی آب مورد استفاده قرار می‌گرفتند به شادوف بودند. نحوه کار شادوف به این صورت بود که برای تعادل در یک طرف، وزنهٔ تعادلی و در انتهای دیگر بازوی گردان که آب یا کالا را جابه‌جا می‌کردند قرار داشته‌است. قسمت‌های تشکیل دهنده این دستگاه چوبی عبارت بودند از:یک تکیه گاه افقیدو تکیه گاه عمودییک بازوی گرداناستفاده از نمونه‌های اولیه جرثقیل در سایر ملل نیز شایع بوده‌است. به عنوان مثال شواهد باستان شناسان بیانگر این مطلب است که شش قرن پیش از میلاد مسیح یونانیان از وسایلی چوبی برای حمل وسایل سنگین استفاده می‌کردند. رومی‌ها نیز در ساختار جراثقال یونانی‌ها تغییراتی ایجاد نموداند و از آن در ساخت و ساز استفاده می‌کردند. جرثقیلهایی که رومیان از آن استفاده می‌کردند به ترِدویل معروف است.در قرن شانزدهم میلادی برای افزایش طول باربرداری جرثقیل، قسمت بازوی متحرک به قسمت بالابرنده یا بازوی اصلی اضافه شد. با انقلاب صنعتی استفاده از جرثقیل‌ها برای حمل بار در بنادر رونق گرفت. در سال ۱۸۳۸ ویلیام آرمسترانگ کارخانه دار و تاجر انگلیسی جرثقیلی ساخت که با قدرت آب کار می‌کرد. یکی از جرثقیل‌های او توسط نیروی دریایی ایتالیا در سال ۱۸۸۳ مورد استفاده قرار گرفت. این دستگاه تا اواسط دهه ۱۹۵۰ برای فعالیت‌های گوناگون استفاده می‌شد و هنوز با گذشت چندین دهه در شهر ونیز ایستاده‌است.جرثقیل باستانیجرثقیل های باستانی در ابتدا تنها برای بارگیری اجسام سنگین مورد استفاده قرار می گرفتند و سپس با کمی ارتقا، در انجام کارهای مختلف از آنها استفاده شد.اسناد باستانی به ما می‌گویند که اولین کسانی که از ماشین آلات مشابه جرثقیل استفاده کرده‌اند؛ سومری‌ها و کلدانیان‌ها بودند که بعد‌ها این دانش را به مصری‌ها نیز منتقل می‌کنند.اما چه کسی جرثقیل را اختراع کرد؟قرن‌هاست که باستان‌شناسان و مورخان در پی نحوه ساخت (استون هنج) هستند. وزن بزرگترین سنگ حمل شده با استون هنج ۵۰ تن است. این در حالی‌ست که حمل و نقل با قایق در آن زمان غیرممکن بوده است.افسانه ها حاکی از آن است که درویدهای باستانی با آداب و رسوم اولیه خود، سنگ‌ها را در جای خود قرار می‌دادند.اما حقیقت کمی جالبتر و هیجان‌انگیزتر است. نظریه غالب این است که سنگ‌ها با استفاده از غلتک، سطح شیب‌دار, طناب و اهرم کشیده می‌شدند. سنگ‌های اهرام گیزا نیز به احتمال زیاد به روشی مشابه این در جای خود قرار گرفتند.سنگ‌هایی که گردشگران در این سازه مشاهده می‌کنند، هر کدام ۳ تن هستند.اما سنگ‌های بزرگی که وظیفه تحمل وزن کل بنا را به عهده دارند تا ۷۰ تن نیز وزن دارند. حیرت‌انگیز نیست؟ مجسمه‌های (ممنون) هر کدام ۷۰۰ تن وزن داشتند.اگر بخواهیم آنها را با جرثقیل‌های امروزی مقایسه کنیم، باید بگوییم معمولا جرثقیل‌های برجی تنها ۱۲ تا ۲۰ تن ظرفیت بالابری دارند و ظرفیت بالابری بیشتر جرثقیل‌های ساختمانی تا ۳۰۰ تن است.جرثقیل‌ها و مصر باستانهزاران سال است که مردم از روش‌های ابتکاری برای بلند کردن اجسام خیلی سنگین و انتقال آنها به مکان مورد نیاز خود استفاده کرده‌اند.استون هنج, اهرام گیزا و دیگر سازه‌های سنگین این مسئله را تایید کرده‌اند که در زمان‌های گذشته نیز از جرثقیل استفاده شده است. تولد جرثقیل به طور خاصی با تولد قرقره گره خورده است.وزن اکثر سنگ‌هایی که در ساخت اهرام مصری از آنها استفاده شده است به ۲ تا ۳ تن ( هرکدام ) می‌رسد وتمام این سازه‌ها دارای بلوک‌های سنگی هستند که حدود ۵۰ تن وزن دارند و مسئله جالب اینجاست که این سازه‌ها بین سال‌های ۲۷۵۰ و ۱۵۰۰ قبل از میلاد ساخته شده‌اند. معبد Amon-Ra در کارناک دارای ۱۳۴ ستون به ارتفاع ۲۳ متر است که هر کدام ۶۰ تا ۷۰ تن وزن دارند.این سوال توسط گروهی از دانشمندان دانشگاه آمستردام و سازمان تحقیقات بنیادی پاسخ داده شده است:در زمان عدم وجود جرثقیل، فنونی برای ساخت این بناهای عظیم‌الجثه وجود داشته است. اگر نگاهی به نقاشی زیر بیندازید متوجه می‌شوید که تکنیک مبتکرانه‌ای برای این کار وجود داشته است:آب عنصر اصلی بوده و مصریان باستان ماسه‌ها را در محلی که سورتمه‌های چوبی قرار بود سنگ‌ها را از آنجا جا به جا کنند، مرطوب می‌کردند. نکته مهم در این روش این بود که مقدار دقیقی از آب روی ماسه ریخته شود.گذشته جرثقیل‌ها در یوناننگاره‌ها استفاده از جرثقیل در یونان باستان را در معابد نشان می‌دهند. برش‌های مشخص روی اجسام و نقاطی وجود دارد که در مرکز ثقل اجسام هستند. این نقاط ثابت می‌کنند که برای بالا بردن اجسام از جرثقیل استفاده شده است.بعد از اینکه اجداد ما با وینچ و قرقره آشنا شدند، جابه‌جایی عمودی اجسام، جایگزین نقل و انتقال با سطح شیب‌دار شد.به مدت دویست سال ساختمان‌های یونانی از سنگ‌های سبک‌تر اما با تعداد سنگ بیشتر ساخته می‌شد، چرا که در روش جدید بلند کردن اجسام, جرثقیل‌ها ظرفیت بالابری اجسام با وزن کم را داشتند. بعدها برخلاف دوره قبل، تمایل به افزایش اندازه بلوک‌ها بیشتر شد.معابد یونانی در دوره کلاسیک مانند پارتنون از سنگ‌های بزرگتری استفاده کرده‌اند. در آن زمان اجسام با وزن کمتر از ۱۵-۲۰ تن جا به جا می‌شدند. همچنین‌، عمل نصب ستون‌های بزرگ یکپارچه عملاً کنار گذاشته شد و از آن پس ستون‌ها از چندین بخش کوچکتر تشکیل می‌شدند.شرایط دقیق جایگزینی فناوری جرثقیل و کنار گذاشتن استفاده از روش سطح شیب‌دار همچنان نامشخص است.یونانیان برای استفاده از جرثقیل‌ها، تیم‌های کوچک متخصصی را استخدام می‌کردند که پروسه ساخت‌و‌ساز را راحت‌تر کنند. استفاده از جرثقیل در آن زمان پروسه ساخت‌و‌ساز و نیاز به نیرو های انسانی را کاهش می‌داد.تاریخچه جرثقیل در روم باستانارتفاع جرثقیل در دوران باستان، قبل از امپراتوری روم که کار ساخت‌و‌ساز در ساختمان‌ها به ابعاد عظیمی رسیده بود، افزایش یافت. رومی‌ها ساخت جرثقیل را از یونانی‌ها فرا گرفتند و آن را ارتقا دادند.تصویر زیر یکی از نمونه جرثقیل‌هایی است که آنها استفاده می‌کردند:جرثقیل و چرخ چه زمانی با هم آشنا شدند؟جرثقیل چرخ دار به لاتین (Magna rota) جرثقیلی است که از چوب ساخته شده و با نیروی انسانی کار می‌کند.این جرثقیل‌ها عمدتا در زمان رومیان و قرون وسطی در ساخت قلعه‌ها و کلیساها مورد استفاده قرار می‌گرفت.نحوه عملکرد آنها به این گونه بوده است که بارهای سنگین به جرثقیل متصل می‌شدند و در حالی که شخصی درون چرخ چوبیِ قفس مانند قدم می‌زد، این جسم به بالا کشیده می‌شد.طناب متصل به قرقره با چرخش چرخ، دور ابزاری دوک‌مانند پیچیده می‌شد به این ترتیب به دستگاه اجازه می‌داد که بار حمل شده را بالا و پایین ببرد.حالا و پس از گذشت این همه سال، بزرگترین جرثقیل دنیا، موبایل کرین با ظرفیت بالابری ۱.۲۰۰ تن است.