سفرنامه اصفهان ؛ زاینده رودی که واپسین نفس هایش را می کشد

بسیار سفر باید تا پخته شود خامیصوفی نشود صافی تا درنکشد جامیاردیبهشت ماه 1401 باز هم هوای سفری تازه به سرم زد ، آخرین بار که به مسافرت رفته بودم تابستان 1400 بود که با عجله و بی برنامه رقم خورد و اتفاقات چالش برانگیزی پیش پایم گذاشت.از آن روز پشت دستم را داغ کردم که دیگر بدون برنامه سفر نکنم در نتیجه برنامه سفر به اصفهان را از دو ماه قبل چیدم.?در این مسیر از تجربه کاربران همین سایت ، دوستان و آشنایان محلی و سفرنامه توریست های انگلیسی بسیار بهره بردم و تلاش کردم تمام جزئیات سودمند و قابل استفاده برای مسافران عزیز به شهر زیبای اصفهان را نگارش کنم لذا از تمام کم و کاستی های پیش رو پیشاپیش پوزش می طلبم.?ضمنا باید اشاره کنم برخی از آنچه پیش روی سفر ما اتفاق افتاد برخلاف برنامه ریزی راهنمای سفرمان بود که امری طبیعی است و اصلا سفر با همین چالش هایش دلپذیر است !از آنجایی که من و همسرم در یکی از شهرستان های شمال کشور زندگی می کنیم و بازه سفر ما وسط هفته بود نتوانستیم بلیط هواپیما پیدا کنیم پس یک هفته قبل از سفر بلیط اتوبوس رزرو کردیم و شب 19 اردیبهشت ماه به سمت اصفهان راهی شدیم.لازم به ذکر است که بودجه کلی ما برای این سفر 10 میلیون تومان بود که با محاسبه هزینه رفت و امد ، خورد و خوراک و اقامتگاه و .. محاسبه شده بود و در نهایت کاملا کافی بود برنامه سفر سه روزه ما به شرح زیر بود که در پایان سفرنامه آن را در قالب pdf برای شما دوستان قرار می دهم.روز اول :??میدان نقش جهان شامل : عالی قاپو ، مسجد امام ، مسجد شیخ فضل الله و بازار قیصریه ، سی و سه پل و پل خواجوروز دوم :??منارجنبان،کاخ چهل ستون، کاخ هشت بهشت، کلیسا وانک ، خانه ملاباشیروز سوم :??پارک ناژوان برای رسیدن به اصفهان دو راه پیش روی شما قرار دارد که یکی از جاده قم و کاشان میگذرد و مقداری مسیرتان را دورتر می کند و دومی از جاده ساوه میگذرد و به اصفهان نزدیک تر است.از آنجایی که ما با اتوبوس سفر می کردیم حق انتخابی نداشتیم و از جاده ساوه حرکت کردیم.صادقانه بگویم مسیر جاده بسیار خشک و خسته کننده است و من علی رغم اینکه دوست دارم در سفرهای جاده ای از دیدن مسیر لذت ببرم ترجیح دادم تمام طول راه استراحت کنم.همسرم هم آدم کم طاقتی است، خیلی دلش میخواست حداقل با قطار سفر کنیم اما به دلیل زیرساخت های نامناسب هنوز هیچ خط قطاری بین پایتخت استان ما با سایر شهرهای مهم ساخته نشده است.با طلوع آفتاب که از پشت پنجره اتوبوس بر چشمانمان می تابید از خواب بیدار شدیم و بعد از 6 ساعت و نیم راه به میمه ، شهری در نزدیکی اصفهان رسیدیم ، حالا که دیگر صبح شده بود من با کنجکاوی بیشتری مسیرمان را دنبال می کردم و از پشت شیشه نام شهرها و مغازه ها را می خواندم و بافت خانه ها از زیر نظر می گذراندم که با شمال کشور تفاوت زیادی داشت.از آنجایی که نام های مذهبی به روی در مغازه ها بسیار به چشمم می خورد به همسرم گفتم : به نظرم مردم اصفهان مذهبی تر از شهرهای اطراف ما هستندو او با سر تایید کرد.ساعت نزدیک به 10 بود که وارد شهر اصفهان شدیم ، ترمینال کاوه برخلاف انتظاری که از ترمینال تبریز یا ازادی تهران داشتم نمای کلاسیک و کهنه خود را حفظ کرده بود و نسبت به سایر کلانشهرهای ایران بافت جمع و جورتری داشت.به محض اینکه وسایلامان را از اتوبوس گرفتیم دنبال اسنپ گشتیم اما از بخت بد ما تاکسی اینترنتی در آن اطراف پرسه نمی زد و بالاخره با اصرار همسر با یکی از همان تاکسی های دم ترمینال که معمولا دو سه برابر بیشتر کرایه دریافت می کنند به سمت اقامتگاهمان راه افتادیم.اقامتگاه ما در خیابان فرهنگیان که محله آرامی بود قرار داشت ، ما قبل از سفر از سایت جاجیگا این اقامتگاه را رزرو کردیم البته در ابتدا ترجیح من این بود که یک اقامتگاه سنتی انتخاب کنم اما بعد از بحث و رایزنی با همسر قرار بر این شد که در یک واحد آپارتمانی ساکن شویم.از آنجایی که ما زمان زودتر از تحویل ویلا به اصفهان رسیده بودیم تصمیم گرفتیم صبحانه امان را در یکی از کافه های معروف اصفهان معروف به ساباط میل کنیم. ( عکس وسوسه انگیز غذاهای این کافه را بارها در اینستاگرام دیده بودم )بعد از صرف صبحانه از عابربانک پول نقد گرفتیم و به سمت اپارتمان حرکت کردیم ، قرارمان این بود که بالافاصله از نقش جهان بازدید کنیم پس کوله هایمان را زمین گذاشتیم و به سمت نقش جهان راه افتادیم ( نمیدانم این تجربه شخصی من بود یا خیر اما برخلاف دیگر کلانشهرهای ایران ، تپسی در اصفهان طرفداران بیشتری دارد و با استفاده از آن راحت تر میتوانستیم تاکسی اینترنتی پیدا کنیم ) میدان نقش جهان که به آن میدان امام هم می گویند مانند جواهری در دل اصفهان می درخشد ، این میدان بی نظیر مانند یک زنجیر چهار بنای تاریخی را بهم پیوند داده است ، کاخ عالی قاپو ، بازار قیصریه ، مسجد شیخ فضل الله و مسجد امام.زمانی که ما به آنجا رسیدیم ساعت حوالی 1 یا 2 بعد از ظهر بود و میدان خالی از جمعیت بود پس ما فرصت را غنیمت شمردیم تا با خیال راحت از بناها دیدن کنیم و عکس یادگاری بگیریم.بلیط برای هر شخص ایرانی در آنجا 10 هزارتومن بود اما خارجی ها باید 50 هزارتومن پرداخت می کردند.دستگاه اتوماتیکی شبیه خودپرداز ابتدای هر بنا قرار داشت که شما می توانستید با وارد کردن کد ملی و شماره تلفن خود بلیط تهیه کنید.بعد از خرید بلیط ابتدا از کاخ عالی قاپو دیدن کردیم ، از پله های سنگی کاخ که شیب ترسناکی داشتند بالا رفتیم و در آخرین طبقه رو به نمای زیبایی که مقابلمان قرار داشت ایستادیم.تا بی نهایت آبی بی کران به چشم میخورد و مردم از آن حال و هوا عکاسی می کردند.از اهمیت تاریخی و فرهنگی این بناها اگر بگویم قصه دراز می شود ، با ورود به هر بنا تاریخچه کوچکی از آنچه که در آن قدم گذاشته اید روی تابلوها نوشته اند ، شما می توانید در طبقات پایین هم فایل صوتی مربوط به هر بنا را خریداری کرده تا با شگفتی آنچه پیش روی شماست بیشتر آشنا شوید.بعد از بازدید از کاخ عالی قاپو به مسجد شیخ فضل الله سر زدیم و محو معماری بی نظیر این بنا شدیم سپس به داخل بازار قیصریه رفتیم تا با سوغاتی های اصیل اصفهان بیشتر آشنا شویممس و جواهر و انواع گز و نبات ، خاتم کاری های ظریف و میناکاری های هنرمندانه ، در تمام بازار به چشم می خورد ، صدای کوبیدن ظروف مسی از یک طرف و دورهمی زنانی که کنار یکدیگر به نقاشی روی سفال مشغول بودند از طرف دیگر ..دست همسرم را گرفته بودم و درحالی که نگاه مختصری به اطراف میانداختم از کنار غرفه ها می گذشتم.به اولین گزفروشی که رسیدیم تصمیم گرفتیم سوغاتی هایمان را بخریم ، قیمت گزهای آردی از 70 تا 160 تومان بود بهترینشان هم گز کرمانی نام داشت که برای اهل خانواده تهیه کردیم ، من به شخصه اهل شیرینی جات نیستم اما مادرم میگفت واقعا طعم دلچسبی داشت.بعد هم نوبت خرید پولکی ها رسید و هر سوغاتی ای که میخواستیم همان روز اول خریدیم ! در نزدیکی گزفروشی مغازه آبمیوه بستنی ای قرار داشت که از آنجا دو لیوان تخم شربتی خریدیم ، در گرمای هوای اصفهان واقعا چسبید بعدش هم خواستیم طبق توصیه دوستان بر فراز بام قیصریه فرنی بخوریم که از قضا بسته بود پس از آنجا که خسته بودیم به خانه برگشتیم تا کمی استراحت کنیم. وقتی به خانه رسیدیم حوالی ساعت 17 بود که حساس گرسنگی کردیم از رستوران ترکی اوستا بیگ که با اسنپ فود اسکندر کباب ، بیتی دوروم آدانا ، باقلوا و دوغ محلی سفارش دادیم که مبلغ نهایی آن 469 هزارتومن تمام شد ( من به طور متوسط قبل از سفر برای هر وعده غذایی بین 300 تا 500 تومان در نظر گرفته بودم چون تصمیم نداشتیم در خانه آشپزی کنیم ) به جرئت میتوانم بگویم یکی از لذیذ ترین وعده های غذای ما همین شام ترکی بود که به قول همسر مزه بهشت میداد? و از مزه دوغ های اصفهان نگویم که که از همین حالا دلتنگشان هستمطبق برنامه شب را به دیدن پل خواجو و سی و سه پل اختصاص دادم که انتخاب بسیار هوشمندانه ای بود زیرا جذابیت این دو بنا در "شب" دو چندان می شود.خوشبختانه سی و سه پل با اقامتگاه ما فاصله زیادی نداشت و بدون ترافیک به آنجا رسیدیم.( ترافیک در اکثر کلانشهرها یک امر طبیعی است و برای ما مردم شهرستان که بعد مسافت برایمان معنای خاصی ندارد در چنین زمان هایی بیشتر احساس می شود )سی و سه پل مملو از جمعیت بود ، از زمانی که زاینده رود دوباره جاری شده بود مردم برای شب گردی و قدم زدن با خانواده و دوستانشان در اطراف پرسه می زدند.بعدها فهمیدم زاینده رود فقط برای دو هفته جاری شده و انگار دوباره قرار بود سد را ببندند ، بعدها وقتی این خبر را شنیدم به همسرم گفتم چه خوب که ما در زمان خشکسالی رود از آن دیدن نکردیم وگرنه خیلی غمگین می شدم.قدیمی ترها می گفتند سالها پیش زاینده رود پرآب ترین رودخانه فلات ایران بود اما امروز به خاطر سیاست های نامناسب ، خشکسالی و مسائلی که از حوصله این متن خارج است به این روز افتاده. زاینده رود روح اصفهان است ، وقتی کنار آب نشسته بودم با خودم این را گفتم ، حیف است که آخرین نفسش هایش را بکشد ، اصلا معنای سی و سه پل با زاینده رود گره خورده اما از دست ما چه کاری برمیامد ؟ جز آنکه تماشا کنیم و افسوس بخوریم ...مدتی کنار آب نشستیم ، بعد از دو تن از دوستان همسرم به ما پیوستند ، از راه کاشان آمده بودند و قرار بود این چند روز را با ما بگذرانند.وقتی رسیدند با هم به روی پل قدم گذاشتیم ، مهیار دوست همسرم چند بار پرسید : چرا میگن سی و سه پل ؟ دلیلش چیه ؟ و آن زمان خودم هم پاسخ این سوال را نمیدانستم اما بعد از بازگشت از سفر درباره آن تحقیق کردم و به اختصار برای شما توضیح می دهم :این پل توسط معمار مشهور زمانه خود استاد حسین بنا اصفهانی طراحی و با هزینه الله وردی خان در دوران صفویان ساخته شد و ابتدا 40 دهانه داشت اما به مرور و با تخریب 7 دهانه به 33 پل نزول کرد و امروزه 33 دهانه ، 295 متر طول و 14 متر عرض دارد.قدیمی ها آن را با نام پل الله وردی خان و پل زاینده رود هم می شناسند.انعکاس زیبای پل در آب و نورپردازی بی نظیر این بنا بی شک به یکی از جاذبه های مهم آن تبدیل شده.روی پل پیرمردی بود که در عرض بیست دقیقه با سیاه قلم طراحی چهره می کرد ، خیلی دلم میخواست با همسرم نقاشی یادگاری داشته باشم اما نمیدانم چرا چیزی به او نگفتم و از کنار پیرمرد گذشتم.بعد از عکاسی و فیلمبرداری از سی و سه پل چهارنفری به سمت پل خواجو که فاصله نزدیکی از آن ( البته با اتومبیل ) قرار داشت حرکت کردیم پل خواجو و سی و سه پل بسیار بهم شباهت دارند مخصوصا برای مسافرانی که برای اولین بار آن دو را از نزدیک مشاهده می کنند اما اگر کمی دقت کنی متوجه سبک معماری و نورپردازی متفاوت آن میشوییکی از عجایب جالب پل خواجو شیرهای سنگی آن هستند که در دوسوی آن قرار دارند و می گویند اگر کنار یک شیر بایستی ، چشمان شیر مقابلت می درخشد !البته من این را نمی دانستم و بعد از اینکه از سفر برگشتم به این مسئله پی بردم حال اگر شما به اصفهان سفر کردید صحت و سقم این ماجرا را دریابید !دوست همسرم که بارها به اصفهان سفر کرده بود می گفت قبل ترها زیر پل خواجو مردم به ساز و آواز مشغول بودند ، خیلی دلم میخواست آن حال و هوا را تجربه کنم اما متاسفانه هرچقدر صبر کردیم خبری نشد .ساعت نزدیک به نیمه شب بود اما ما که مسیری طولانی پشت سر گذاشته بودیم همچنان انرژی داشتیم پس به کافه کوچکی که زیر زیر پل خواجو قرار داشت و به کافه خواجو معروف است رفتیم.طراحی شیک و نوستالژی کافه در نگاه اول چشمم را گرفت ، پرسنل با آنکه زمان بستن کافه کم کم رسیده بود با ادب ما را به سمت این میز و صندلی هدایت کردند.از آنجایی که من و همسرم بابت ناهار سنگینی که خورده بودیم سیر بودیم به یک لیوان چای بسنده کردیم و مشغول گپ و گفتگو با دوستانمان شدیم.(قیمت های کافه برای صرف یک سرویس چای ۴ نفره و یک برش کیک شکلاتی 190 هزارتومان شد )روز دوم را با بازدید از کاخ چهل ستون آغاز کردیم ، ابتدا قرار بود منارجنبان را ببینیم اما بعد از آنکه متوجه شدیم این بنای تاریخی دیگر تکان نمی خورد از دیدن آن صرف نظر کردیم ( ضمنا باید اشاره کنم منارجنبان نسبت به دیگر آثار تاریخی اصفهان در فاصله دورتری از شهر قرار دارد درحالی که باقی آثار معروف ذکر شده در pdf راهنمای سفر من در یک محدوده هستند برای مثال کاخ هشت بهشت و چهل ستون به اندازه یک خیابان فاصله دارند ) کاخ چهل ستون از آن دسته بناهایی است که حتما باید در لیست بازدیدتان قرار دهید ، ابتدای باغ استخر بزرگی وجود دارد که آبش خیلی تمیز نیست و چند ماهی کوچک در آن شنا می کنند.از آنجایی که ما نزدیک به ظهر به چهل ستون رسیدیم ( همسرم کلا به سحرخیزی اعتقادی ندارد?) بنای مورد نظر خلوت بود.ضمنا من در pdf راهنمای سفر زمان بازگشایی و بستن هر بنا را به علاوه دیگر نکات ضروری از جمله شماره تماس و قیمت بلیط ذکر کردم که بد نیست آن را مطالعه کنید.در ورودی کاخ روی سقف آینه ای تعبیه شده که اگر سرتان را کمی بالا ببرید انعکاس تصویرتان در فاصله دوری از شما نمایان می شود.معماری بناهای اصفهان بی شک برای هر بیننده ای چشم نواز است ، از در ورودی تالار تا ستون ها و نقاشی هایی که نمیدانم چطور تا روی سقف کشیده شده اند !آدم احساس می کند به مکان سحرآمیزی قدم گذاشته ( با اینکه همسرم علاقه ای به موزه گردی و دیدن آثار باستانی ندارد از آنجا عکس های زیادی گرفت )در زیر هر نقاشی تاریخچه کوچکی از آنچه به تصویر کشیده شده نوشته اند و اکثر وقایع همانطور که انتظار می رود به دوران صفویان باز می گردد( ضمنا عکاسی با فلاش ممنوع است )میانگین مدت زمانی که ما برای بازدید از هر بنا صرف کردیم نیم ساعت الی بیست دقیقه بود ولی من در راهنمای سفرنامه حداکثر یک ساعت در نظر گرفته بودم ، اگر اهل مشاهده و گشت و گذار دقیق تری هستید احتمالا همان یک ساعت برایتان کافی باشد‌.بعد از بازدید از کاخ چهل ستون به سمت کاخ هشت بهشت حرکت کردیم اما به محض ورود به باغ از دیدن آن صرف نظر کردیم زیرا از نظر من معماری کاخ هشت بهشت نسخه ضعیف تری از چهل ستون است و نمای چندان چشم گیری ندارد اما توصیه میکنم اگر در فصل بهار به اصفهان سفر می کنید عکاسی با گلهای زیبای این باغ را از یاد نبرید !از آنجایی که قرار بود دوباره دوستان همسرم را ملاقات کنیم به میدان نقش جهان رفتیم ، آنها کمی دیرتر به محل قرار رسیدند پس تصمیم گرفتیم دلی از عزا درآورده و طعم دوغ و گوشفیل معروف اصفهانی را بچشیم.برای این کار طبق توصیه دوستان چایخانه چاه حاج میرزا ( کافه آزادگان ) را انتخاب کردیم ، باید اعتراف کنم که پیدا کردن آن همانطور که در تمام سفرنامه ها ذکر شده کار مشکلی بود و جالب اینکه بسیاری از اصفهانی ها هم تا به حال نام این چایخانه معروف را نشنیده بودند و اگر از کسی آدرس میپرسیدیم هاج و واج نگاهمان می کرد ! این مسئله با توجه به شهرتی که این کافه در بین سفرنامه های دوستان دارد مسئله عجیبی بود.خلاصه بعد از آنکه یک دور کامل میدان را دور زدیم و از ده نفر آدرس پرسیدیم با کمک گوگل مپ ( خدا پدر و مادر مخترعش را بیامرزد?) چایخانه معروف را پیدا کردیم.?کافه آزادگان یک کافه رستوران کوچک و نقلی است که بیشتر به سمساری شباهت دارد و انواع و اقسام عتیقه جات از در و دیوار و سقف آن آویزان است.از کفگیر و قوری عتیقه بگیر تا عکس مشاهیر قبل از انقلاب.قیمت دوغ و گوشفیل 34 تومان بود که جمعا 68 تومان تمام شد ، ترکیب شوری دوغ و شیرینی گوشفیل مزه عجیب و جالبی است اما آنقدر خاص نیست که بخواهی دوباره امتحانش کنی البته این نظر مشترک من و همسرم بود.(برای ما دونفر یک ظرف گوشفیل کافی بود چون حجم آن زیاد است ولی از انجایی که ما از این قضیه بی اطلاع بودیم دو ظرف سفارش دادیم )خلاصه بعد از صرف این وعده اصیل اصفهانی به باقی دوستانمان در نقش جهان پیوستیم و مدتی به گشت و گذار پرداختیم.بعد از آنکه همگی احساس گرسنگی کردیم طبق راهنمایی که من چیده بودم تصمیم داشتیم ناهارمان را در حاج اسماعیل چلویی که یکی از رستوران های معروف اصفهان است صرف کنیم اما با نظر اکثریت حاج چلویی خط خورد و تصمیم گرفتیم برای ناهار بریانی بخوریم.ابتدا دوباره به کافه آزادگان رفتیم اما از بخت بد ما کافه پر شده بود و برای صرف ناهار باید نیم ساعت منتظر میماندیم پس تصمیم بر آن شد که از بین دو بریانی معروف اصفهان یعنی "اعظم" و "شاد" یکی را انتخاب کنیم و ما به اتفاق یکی از دوستان همسرم که اصالت اصفهانی داشت بریانی شاد را انتخاب کردیم.هردو این رستوران در برخی نقاط اصفهان شعبه دارند و ما نزدیکترین شعبه به نقش جهان را انتخاب کردیم.در رستوران غلغله ای به پا بود ، حتی آنجا هم برای خالی شدن میز ۵ ۶ دقیقه منتظر ماندیم ، با اینکه ظاهر و سرویس دهی رستوران تعریفی نداشت اما مردم برای آن سر و دست می شکستند.ما جمعا چند بریانی و ابگوشت سفارش دادیم ، قیمت بریانی حدودا 80 تومان و ابگوشت 15 تومان استالبته این ابگوشت اصلا شبیه چیزی که قبلا من و همسرم خورده بودیم نبود و بیشتر ترکیبی از آب و چربی بود ( به شخصه طعم آن را نپسندیدم )مزه بریانی حرف نداشت ، به تمام دوستانی که به اصفهان سفر می کنند توصیه میکنم برای یک بار هم شده آن را امتحان کنند.برخلاف اکثر کباب های اصفهان که طعم خشکی دارند بریانی آبدار و خوشمزه است و با کمی چربی ، زرشک و خلال بادام سرو می شود.