مدیریت ریسک به زبان ساده

در مباحث مدیریت پروژه ریسک به رویدادهایی گفته می شود که می توانند روی اهداف از پیش برنامه ریزی شده و نتایج اونها تاثیر بزارن. این تاثیر میتواند مثبت یا منفی باشد. این تعریف برای سایر جنبه های زندگی قابل تعمیم است. هنگامی که هدفی رو مشخص می کنیم یک برنامه ریزی مشخص برای رسیدن از نقطه ای که درحال حاضر هستیم به نقطه هدف اتخاذ میشه (استراتژی).ریسک ها میتوانند بر هزینه های رسیدن به هدف تاثیر بزارن و باعث افزایش یا کاهش هزینه های زمانی، مالی و... بشوند. همچنین می توانند ایجاد کننده تغییر در کمّ و کیف هدف نهایی باشند.وجود این تاثیرات گسترده باعث می شود مدیریت ریسک بسیار جدی گرفته شود. در این پست به مراحل اساسی در زمینه مدیریت ریسک پرداخته شده است. لازم به ذکر است که به طور کلی دو رویکرد در مورد ریسک وجود دارد:بعد از رویداد برای حل مشکل برنامه ریزی کنیمپیش از رویداد برنامه ریزی انجام شده باشدروش سوم هم راه حلی مابین این دو روش می باشد. یعنی نه به طور کامل برنامه ریزی قدم به قدم و با جزئیات داشته باشیم و نه کاملا بدون برنامه بلکه بخشی از برنامه ریزی انجام و بخشی دیگر به آینده موکول شود.روش اول که در مراحل ابتدایی کار خاصی برای انجام ندارد. اما روش دوم نیازمند بررسی دقیق تر است.برای برنامه ریزی مدیریت ریسک قدم های زیر باید برداشته شود:شناسایی ریسک ها: باید ابتدا ریسک های موجود که لیستی از رویدادهای احتمالی آینده هستند استخراج شوند. اغلب اوقات شناسایی کامل ریسک ها نیازمند دارا بودن تجربه کافی در زمینه کاری مربوطه است. می توان با مطالعه، بررسی تجارب دیگران و... نیز لیست ریسک ها را کامل تر نمود.بررسی و طبقه بندی ریسک های شناسایی شده: همه ریسک های شناسایی شده در مرحله قبل ارزش برنامه ریزی و... را ندارند. (بماند که برخی از ریسک ها حتی ارزش لیست کردن را هم ندارند!) باید ریسک ها براساس تاثیرشان روی پروژه، درصد احتمال پیشامد و... طبقه بندی شوند.بعنوان مثال ریسکی که احتمال پیش آمد پایینی دارد اهمیت کمتری نیز خواهد داشت. ریسکی که تاثیر بزرگ و ملموسی روی پروژه خواهد گذاشت اهمیت بالایی خواهد داشت و حتی درصورت احتمال پیش آمد پایین نیز اولویت آن بالا خواهد رفت. گاهی نیز ریسک هم احتمال رخداد زیادی دارد و هم تاثیر بزرگی نیز برجای خواهد گذاشت اما...برنامه ریزی مدیریت ریسک: برای هریک از ریسک هایی که در مرحله قبل به عنوان اولویت دار تشخیص داده شده اند باید یک برنامه مشخص شود که در آن تعیین می شود درصورت روی دادن این آیتم واکنش ما در مقابل آن چه خواهد بود. چگونه اثرات آن را کنترل می کنیم و درصورت لزوم چگونه می توان تبعات منفی آن را کاهش داد.در مرحله دوم به ریسک هایی اشاره شد که احتمال رخداد بالا و تاثیر گسترده ای نیز دارند اما بازهم برنامه ریزی برای واکنش به آنها صورت نمی گیرد چرا که در واقع نمی توانیم برای آنها کاری انجام دهیم!کنترل اقدامات مدیریتی: در این مرحله باید صحت و سقم اقدامات برنامه ریزی شده در مرحله قبل بررسی شود. توجه داشته باشید که مراحل اول تا سوم پیش از رخدادها انجام می شود. اما این مرحله مربوط به پس از رخدادن می باشد. برخی از سوالاتی که باید در مرحله به آنها پاسخ داده شود: آیا پیش بینی ها در مورد احتمال رخداد ریسک، تاثیرات آن و... درست بوده یا خیر؟ آیا اقدامات برنامه ریزی شده به درستی انجام شده است؟ آیا اقدامات برنامه ریزی شده توانسته اند نیازهای ما را برآورده کنند یا خیر؟ چند درصد از اقدامات برنامه ریزی شده در عمل اجرا شده است؟ ملزم شده ایم چند درصد از اقدامات انجام شده را بصورت تصمیم در لحظه و خارج از برنامه انجام دهیم؟ آیا می توان راهی برای کاهش احتمال رخداد ریسک یا کاهش تاثیرات منفی آن یافت یا خیر؟بسیار مهم است که کلیه کارهای انجام شده و نتایج آنها داکیومنت شده و در کارهای آینده از این تجارب به خوبی استفاده شود.