نقد و تحلیل فیلم ببر سفید  The White Tiger 2021

خروسی که از قفسش گریختدر صحنه ای از فیلم "#ببر_سفید" تازه ترین اثر سینمایی #رامین_بحرانی (#فیلمساز ایرانی تبار #هالیوود)، "بالرام" یک پسر #هندی که از فقیرترین اقشار و محرومترین روستاهای دورافتاده #هندوستان به ثروت و مکنت رسیده، درباره هند و شیوه زندگی در آن به عنوان بزرگترین #دمکراسی جهان می گوید:"... همیشه در این فکر بودم که چقدر سخت است در هند، یک مرد آزادیش را بدست بیاورد. بعدا فهمیدم چرا؟ مهمترین چیزی که در تاریخ 10 هزار ساله هند ظهور کرده، قفس خروس است. آنها (خروس ها) می توانند خون را ببینند و بویش را حس کنند. (تصاویری از کشتن و سر بریدن و قطعه قطعه کردن خروس ها در حالی که خروس های دیگر در قفس، این صحنه ها را نگاه می کنند) آنها می دانند نفر بعدی خودشان هستند اما بازهم سرکشی نمی کنند. سعی نمی کنند از قفس خارج بشوند. نوکرهای اینجا هندوستان هم تربیت شدند تا یک جور رفتار کنند...(صحنه ای از یک مرد هندی در حال حمل و نقل وسایل و ابزار با دوچرخه) ارزش وسایل پشت سر او حداقل به اندازه دو سال حقوق است. اما بازهم صادقانه رکاب می زند تا پول را به رییسش برگرداند. بدون اینکه به یک روپیه هم دست بزند. هیچ نوکری این کار را نمی کند. چرا؟ آیا چون هندی ها صادق ترین و روحانی ترین مردم جهان هستند؟ نه، به خاطر اینکه 99/9 درصد ما هندی ها داخل قفس خروس گیر افتاده ایم..."بالرام، از همان سن کودکی، خود را در چنین فضایی می یابد. او علیرغم استعداد و هوش، اما نمی تواند تحصیل خود را ادامه داده و ناگزیر از کارکردن برای معادن زغال اربابی به نام "استورک" و پسر بی رحمش "مانگوس" می شود که در #بمبئی زندگی کرده و هربار به روستای دورافتاده آنها آمده و از اهالی روستا باج می گیرند و اهالی روستا هم به راحتی حاصل دسترنج خود را به آنها می دهند.اما بالرام نمی خواهد خروسی باشد درون قفس که مرگ تدریجی هم نوعانش را نظاره کرده و در صف انتظار، در نوبت همان مرگ تدریجی نشسته است. از همین روی پس از مرگ پدر، به هزینه مادربزرگ خسیسش، به #شهر رفته و رانندگی می آموزد و سپس عازم محل زندگی ارباب استورک شده که به تازگی پسر کوچکش، آشوک و همسرش پینکی هم از #آمریکا آمده اند و با سماجت به عنوان راننده آنها استخدام می شود.بالرام می داند که نمی تواند، ارباب و پسرش را فریب داده و مثلا با دزدی اموال آنها، زندگیش را از این رو به آن رو کند. زیرا همچنانکه در صحنه ای می گوید:"... ارباب ها، ادرس نوکرهایشان دارند و از همه چیز آنها باخبرند تا در صورت دزدی دمار از روزگارشان دربیاورند. به این صورت میلیون ها مرد و زن هندی را به دام می اندازند..."او این نوع زندگی برده وار را نتیجه بزرگترین دمکراسی دنیا می داند و به چینی ها غبطه می خورد که اگرچه مدعی دمکراسی نیستند ولی همه مردم در آن کشور دارای بهداشت و آب لوله کشی و غذای مکفی و سرپناه هستند. بالرام در مقابل سیاستمدارانی که با هر عنوان فقط حرف می زنند و شعار می دهند و کاری برای مردم هند صورت نمی دهند، می گوید اگر او به حکومت هند می رسید به جای این دمکراسی موجود برای مردم سرزمینش، لوله کشی آب و شبکه بهداشت و درمان درست می کرد.فیلم "ببر سفید" توسط خود بالرام روایت می شود در سالهایی که برای خود دفتر و دستک و پول و پله ای به هم زده و سرگذشت چگونه رسیدن به این موقعیت را تعریف می کند. فیلمساز با نمایش صحنه هایی که بالرام را در موقعیت ثروت و مکنت نشان می دهد، در واقع از همان ابتدا سرنوشت او را به تماشاگر می نمایاند و از همین روی تعلیق چندانی در این روایت ایجاد نمی کند، حتی وقتی اعلامیه تحت تعقیب بودنش را نشان می دهد که به اتهام قتل فراری است.رامین بحرانی با تصاویری از دل روستاها و مردم مصیبت زده آنها، به سبک و سیاق تریلوژی "آپو" یعنی "پاترپانچالی" و "دنیای آپو" و "آپاراچیتو" (از ساخته های "ساتیا جیت رای") فیلم را به سبک و سیاق رئالیسم شاعرانه (که "رای" آن را از ژان رنوار و دستیاری او در فیلم" رودخانه" آموخته بود) شروع کرده و سپس به دنیای "واکسی" و سینمای نئورئالیستی ویتوریو دسیکا و پراکاش آرورا می رسد و از صحنه های طغیان بالرام و تلاش برای شکستن قفس و پروازی (اگرچه خونین) به سوی پولدار شدن، حتی از کلاسیک هایی مثل "شعله" و آثار اخیر مانند "میلیونر زاغه نشین" هم عبور کرده و داستانش را به یک تراژدی طنز آلود ختم می کند.رامین بحرانی، با فیلم "بیگانگان" و از بخش مسابقه هجدهمین جشنواره فیلم فجر شروع کرد و از اینجا به سوی جشنواره های جهانی پرواز کرد تا فیلم دومش یعنی "مرد گاریچی" در جشنواره از جمله جشنواره لندن جایزه گرفت و نامزد جوایز مستقل اسپریت هم در سال 2007 گردید.پس از آن "خداحافظ سولو" در جشنواره ونیز جایزه گرفت و "99 خانه" در گلدن گلوب نامزد شد و بعد از آن اثر معروف "ری برد بری" یعنی "فارنهایت 451" را که فرانسوا تروفو هم فیلمی از آن ساخته بود توسط کمپانی معروف HBO بازسازی کرد و جایزه تهیه کنندگان آمریکا را هم دریافت کرد. ویدئویش را هم برادران وارنر پخش کردندو حالا اینک رامین بحرانی با فیلم "ببر سفید" برای نخستین بار در مراسم اسکار نامزد دریافت جایزه و آن هم اسکار بهترین فیلمنامه اقتباسی شده، درحالی که پیش از آن به جز بفتا و جوایز مستقل اسپریت و همچنین جایزه انجمن نویسندگان، در لیست برترین های هیچ یک از انجمن های نقد فیلم و اتحادیه ها و کانون های هنری برای فصل جوایز 2021 قرار نگرفته بود.به نظر می آید آنچه باعث شده تا آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا خرق عادت کرده و فراتر از فصل جوایز، کاندیدایی برای اسکار در نظر بگیرد، نگاه تحقیرگرایانه و سیاه "آراویند آدیگا" (نویسنده کتاب "ببر سفید") باشد که رامین بحرانی براساس آن، فیلمش را جلوی دوربین برده است. آدیگا که قبلا هم در برخی آثار بحرانی (مانند "مرد گاریچی" و "خداحافظ سولو" و "99 خانه") با نگاهی همدلانه و مظلوم نمایانه به طبقه فرودست با وی همکاری کرده بود، این بار طبقه فوق الذکر را به عنوان اکثریت ملت هند، نوکر مآب، شارلاتان، فرصت طلب، وحشی، عقب افتاده و ویرانگر نشان می دهد. آنچه بیشتر با تم مراسم اسکار سال گذشته یعنی "شورش طبقه خشونت طلب و ویرانگر فرودست برعلیه قشر فرادست"، سازگار است."بالرام" در جایی از فیلم می گوید: "در هند دو جور می توان زندگی کرد یا سیاستمدار بود و یا جنایتکار" و او مردم هند را به این دو نوع زندگی تقسیم می کند.شاید سایر کانون ها و انجمن ها و مراسم فصل جوایز 2021 به این دلیل، فیلم "ببر سفید" را در لیست های برگزیدگان و نامزدهای خود قرار نداند که تم آن را متعلق به سال گذشته فرض نمودند و قبلا هم در این صفحات توضیح داده شده که مراسم اسکار حکم برادر بزرگ یا همان Big Brother را در فصل جوایز دارد که می تواند همه قواعد این فصل را وتو کرده و بازمانده های سال قبل را هم برای تقدیر به سال جاری منتقل نماید تا هم تئوری یاد شده یادآوری گردد که هنوز از چالش های غرب به شمار می آید و هم دستاورد فیلمسازانی که در آن جهت، اثری ساختند را بدون نتیجه رها نسازد.