تکنولوژی بلاک‌چین چیست؟

Blockchain Technologyدر بحبوحه‌ی انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا و در پی اعتراضات دونالد ترامپ به روند و نتایج آن، جک دورسی مالک شرکت توییتر اقدام به بستن اکانت رییس‌جمهور آمریکا کرد و به دنبال آن فیسبوک و اینستاگرام نیز اکانت او را به حالت تعلیق درآوردند. در این هنگام ما شاهد قدرت‌نمایی مالکیت خصوصی و شبکه‌های اجتمایی بودیم! قدرتی که حتی رییس‌جمهور آمریکا نیز توان مقابله با آن را نداشت و به ناچار تسلیم شد. اما منشأ این قدرت در چیست ؟●به وجود آمدن ایده‌ی ساخت تکنولوژی بلاک‌چینزمانی که ما به عنوان یک کاربر در شبکه‌های اجتماعی عضو می‌شویم و اطلاعات خود را ثبت می‌کنیم داده‌های ما که هر روز هم بیشتر می‌شوند در سرورهای تحت کنترل این شبکه‌ها ثبت و از اختیار ما خارج می‌شوند. این سرورها توسط مدیران این شرکت‌ها و تحت نظارت آن‌ها نگهداری می‌شوند در نتیجه مالکیت این داده‌ها در دست آن‌ها قرار می‌گیرد. برای مثال کنترل تمام اکانت‌های اینستاگرام در سراسر دنیا تحت یک مدیریت یکپارچه است و مالک آن می‌تواند تصمیم بگیرد یک اکانت یا محتوایی از یک اکانت را بدون اجازه‌ی صاحبش پاک کند. مانند اکانت اینستاگرام دونالد ترامپ.این سرورهای متمرکز و یکپارچه و مالکین آن‌ها که اختیار تمام داده‌های ما را در دست دارند و می‌توانند بدون اجازه،‌ دسترسی ما را محدود و یا مسدود کنند باعث جرقه‌ی ایجاد یک فنآوری غیرمتمرکز به نام تکنولوژی بلاک‌چین شدند.دنیای امروز دنیای تکنولوژی و فناوری و اطلاعات است و داده‌ها حرف اول را می‌زنند. تکنولوژی بلاک‌چین می‌تواند گامی بزرگ به سوی امنیت و حفاظت از داده‌ها باشد و در نتیجه آرامشی را برای کاربران دنیای امروز به ارمغان بیاورد. با این تفاصیل لازم است بدانید تکنولوژی بلاک‌چین چیست؟ چگونه کار می‌کند؟ و چه مزایا و معایبی دارد؟Block ? + Chain ⛓ = Blockchain تکنولوژی بلاک‌چین چیست؟بلاک‌چین به معنای زنجیره‌ای از بلاک‌ها است که زنجیروار به یکدیگر متصل شده‌اند. این بلاک‌ها همانند یک گاوصندوق اطلاعات را در خود نگه می‌د‌ارند و به صورت زنجیره‌ای به یکدیگر مرتبط می‌کنند. در اینجا برخلاف فناوری‌های متمرکز که داده‌ها و اطلاعات را به یک سرور واحد منتقل می‌کردند ما با توزیع اطلاعات رو به رو هستیم. توزیع در برابر انتقال. توزیع اطلاعات این امکان را به ما می‌دهد که به صورت واحد، یکسان و همزمان به این داده‌ها دسترسی داشته باشیم برخلاف انتقال که کنترل آن از اختیار ما خارج و در دست سرورها و مالکین آن قرار می‌گیرد. این اتفاق به طور مشخص شفافیت را در پی دارد.برای روشن شدن منظور ما از شفافیت تصور کنید قبض گاز منزل شما آمده و مبلغ قابل پرداخت بیشتر از حد تصور شماست. در این صورت چه کاری می‌توانید بکنید؟ آیا شما به داده‌های میزان مصرف گاز خود دسترسی دارید؟ آیا درصورت اعتراض جزییات مصرف شما را در اختیارتان قرار می‌دهند؟ پاسخ منفی است. در این سیستمِ متمرکز برخلاف سیستمِ غیرمتمرکز و توزیع داده‌ها شما اثری از شفافیت و جزییات داده‌ها نمی‌بینید و هیچ اطلاعاتی در اختیار شما داده نمی‌شود.در ادامه شما را با کارکرد این سیستم و چگونگی به وجود آمدن این شفافیت و طرز کار تکنولوژی بلاک‌چین آشنا می‌کنیم.بلاک‌چین چگونه کار می‌کند؟تمام فعالیت‌هایی که ما در طول روز و در زندگی اجتمایی انجام می‌دهیم مانند یک تراکنش بانکی و نقل و انتقال پول نیازمند یک سرویس مورد اعتماد است که توسط نهادی مورد اعتماد عرضه شود و زمینه‌ی این اعتماد را جهت انجام معاملات ما به وجود بیاورند. اما تا به حال به این فکر کرده‌اید که آیا خود این نهادهایی که ما به آن‌ها اعتماد می‌کنیم قابل اعتماد هستند؟ آیا امکان دستکاری داده‌های ما را دارند؟ آیا ما قادر به پی بردن به دست‌کاری اطلاعات هستیم؟مسلماً خیر.●کارکرد بلاک‌چین چیستکارکرد بلاک‌چین حذف این واسطه‌ها و ایجاد بستری برای اعتماد به یک سیستم است. سیستمی غیرمتمرکز که در اختیار هیچ نهاد و ارگان مالکی نیست. در این شرایط افراد به جای اعتماد به یکدیگر بر طبق داده‌هایی که بعضا ممکن است اشتباه باشد و نهادهای واسط، سیستمی را انتخاب می‌کنند و آن سیستم میان افرادی که یکدیگر را نمی‌شناسند ایجاد اعتماد می‌کند. در واقع در این شرایط افراد به این پلتفرم اطمینان کرده و معاملات خود را در بستر آن انجام می‌دهند. به بیان دیگر داده‌‌ها به جای آنکه تنها در دست یک نهاد مرکزی مورد اعتماد باشند توسطِ خود کاربران تایید و ثبت و ذخیره می‌شوند. در واقع این افراد خود به عنوان Validator یا اعتبارسنج عمل می‌کنند. بنابراین تکنولوژی بلاک‌چین را می‌توان اینگونه تعریف کرد: سیستمی بر مبنای شفافیت و اعتماد.●ساختار و عملکرد بلاک‌چین به زبان سادههنگام انجام هر معامله بلاک‌چین به طور مستمر داده‌ها را دریافت و اصلاح و در خود ضبط می‌کند و هر کدام را به زنجیره‌ی قبلی متصل می‌کند و با رمزنگاری و توزیع داده‌ها امکان دست‌کاری و هک این اطلاعات تقریباً از بین می‌رود و راهی برای نفوذ و ردیابی را به هیچ نهاد و ارگان و یا فرد حقیقی و حقوقی نمی‌دهد. تکنولوژی بلاک‌چین نوع خاص و جدیدی از شبکه‌ی اینترنتی است که تفاوت آن با شبکه‌ی عادی اینترنت به نحوه‌ی ذخیره‌سازی اطلاعات و سرورهای آن برمی‌گردد.●دلیل اهمیت بلاک‌چین از نظر امنیتی چیستدریافت و ذخیره‌ی اطلاعات جدید که ممکن است اطلاعاتی مالی فنی و یا هرچیز دیگری باشند در این بلاک‌ها با انجام یک معامله انجام می‌شود. یعنی در قدم اول باید یک معامله صورت بگیرد. اطلاعات هر معامله پس از تایید آن در یک بلاک ذخیره و ثبت می‌شود و به هر کدام از این بلاک‌ها یک کد داده می‌شود که آن کد هش نام دارد. پس از دریافت این کد(هش) بلاک به زنجیره‌ی بلاک‌ها یا همان بلاک‌چین اضافه می‌شود. اطلاعاتی که در این بلاک‌ها ذخیره می‌شوند شامل امضای دیجیتالی شما و امضای دیجیتالی نفر مقابل است که با ثبت آن‌ها معامله‌ی صورت گرفته به معاملات مشابه دیگر اضافه می شود. نکته‌ی مهم در این است که کوچکترین تغییر در اطلاعات این بلاک‌ها تغییر کلی در هش را به دنبال دارد و با تغییر در اطلاعات هر معامله هش مربوط به آن نیز تغییر می‌کند و بلاک بعدی در این زنجیره همچنان حاوی اطلاعات هش قدیمی است که آن نیز نیاز به ویرایش پیدا می‌کند و همین امر سبب دشوار و تقریبا غیرممکن بودن هک بلاک‌چین است.✍? کدهای هش از طریق عملکرد ریاضی به وجود می‌آیند که اطلاعات دیجیتال بلاک‌ها را به صورت زنجیره‌ای از اعداد و حروف درمی‌آورند.تفاوت بلاک‌چین عمومی و‌ خصوصی در چیست؟بلاک‌چین عمومی یا همان نوع غیرمتمرکز بلاک‌چین که به برقراری دموکراسی معروف است یک دفتر کل توزیع است که نمونه‌های معروف آن ارزهای دیجیتال و بیت‌کوین هستند. برای ورود به این شبکه نیاز به مجوز نیست و شما می‌توانید به راحتی تنها با داشتن یک کامپیوتر متصل به اینترنت به آن وارد شوید. به هر سیستمی که به شبکه متصل می‌شود اصطلاحاً نود گفته می‌شود. نکته‌ی جالب در تکنولوژی بلاک‌چین عمومی این است که اطلاعات تمامی معاملات تراکنش‌ها و تبادلات برای عموم قابل رویت است. و تمام تصمیم‌گیری‌ها و معاملات در این سیستم بر اساس اجماع صورت می‌گیرد. در این سیستم شما می‌توانید به سوابق تراکنش‌ها و معاملات نیز دسترسی پیدا کنید! ورود و خروج دوباره‌ی شما به این شبکه نیز آزاد و بدون نیاز به کسب مجوز است. و جالب اینکه باز هم امکان دسترسی به داده‌هایی که در زمان نبود شما ذخیره شده‌اند را همچنان دارید.برعکس تکنولوژی بلاک‌چین‌های عمومی بلاک‌چین خصوصی دارای محدویت‌هایی است که مشخص‌ترین آن نیاز به مجوز برای ورود به آن است و از این جهت برای تمام افراد در دسترس نیستند. از این رو بلاک‌چین‌های خصوصی را بلاک‌چین مجوزدار و تشکیلاتی نیز می‌نامند. بنابراین ما با کاربرهایی سروکار داریم که می‌شناسیم. در این شرایط مانند بلاک‌چین عمومی امکان ردگیری تراکنش‌ها وجود دارد ولی برخلاف آن برخی داده‌ها قابلیت پنهان شدن نیز دارند.با این توضیح بهتر است نگاهی به مزایا و معایب هرکدام از این دو تکنولوژی بلاک‌چین عمومی و خصوصی بی‌اندازیم.مزایای تکنولوژی بلاک‌چین عمومی کدام‌اند؟●ورود برای عموم آزاد استاولین مزیت بلاک‌چین عمومی امکان ورود آزاد و بدون مجوز به آن است.این سیستم بدون محدودیت است. در بلاک‌چین عمومی کاربران شبکه نگران اعتبار کاربراِ دیگر نیستند و نیازی نیست هر کاربر را بشناسند. آن هم به دلیل فرآیند صحت‌سنجی و تایید تراکنش است که عدم وجود کلاهبرداری و سواستفاده را تایید می‌کند. بنابراین بدون نیاز به اعتماد به کاربرها و تنها با اعتماد به این بستر و پلتفرم می‌توان به بلاک‌چین و معاملات جاری در آن اعتماد کرد.●هرچه شبکه گسترده‌تر، امنیت بیشترهمانطور که پیشتر هم گفته شد با انجام هر معامله و تایید صحت آن اطلاعات مربوطه در یک بلاک ذخیره می‌شود و به زنجیره‌ی بلاک‌ها ملحق می‌شود و یک کد اختصاصی دریافت می کند. هرچه تعداد این تراکنش‌ها بیشتر شود و این زنجیره طولانی‌تر شود امکان هک کردن آن نیز دشوارتر می‌شود. علاوه بر آن هر مشترک خود در انجام این تراکنش‌ها و تایید اعتبار آن نقش دارد که باعث اعتبار آن می‌شود و درنهایت به امنیت بیشتر آن کمک می‌کند●شفافیت؛ ویژگی برجسته‌ی بلاک‌چین عمومیشفافیت از دیگر ویژگی‌های تکنولوژی بلاک‌چین عمومی است که از غیرمتمرکز بودن و مشارکت کاربران حاصل می‌شود. یک کپی از سوابق بلاک‌چین در اختیار هر کاربِ مجاز قرار می‌گیرد و همین امر باعث می‌شد سیستم بلاک‌چین باز و شفاف و عمومی باشد. هیچکس امکان مخفی کردن تراکنشی را ندارد چرا که هر کاربر آخرین نسخه‌ی دیتا و داده ٰرا در اختیار دارد. داده‌هایی که مدام به روز می‌شوند.معایب بلاک‌چین عمومی چیستتعداد زیاد کاربران و تعداد بالای تراکنش‌هایی که نیاز به تایید و صحت‌سنجی دارند از طریق الگوی اثبات کار این پروسه را زمان‌بر کرده درنتیجه نرخ تراکنش در ثانیه در بلاک‌چین‌های عمومی را بسیار پایین می‌آورد.●امکان انجام خریدهای غیرقانونیتکنولوژی بلاک‌چین عمومی با آنکه اطلاعات کاربران را از هک و دستکاری حفظ می‌کند اما به دلیل اینکه امکان ردیابی تراکنش‌ها و معاملات و جستجوها وجود ندارد زمینه را برای خریدهای غیرقانونی فراهم می‌کند.●مصرف بالای انرژی و مشکلات اقتصادی مصرف بالای انرژی فرآیند اثبات کار در تکنولوژی بلاک‌چین عمومی نیازمند به سیستم‌های تخصصی و سخت‌افزارهای حرفه‌ای است. این سیستم و سخت‌افزارها برای اجرای الگوریتم مورد نظر انرژی بالایی را مصرف می‌کنند و از این جهت هم برای محیط‌زیست و هم از نظر اقتصادی مشکلاتی را به همراه دارند. باید در آینده منتظر به کارگیری مکانیسم‌های به صرفه‌تری برای انجام این تراکنش‌ها باشیم. با پیشرفت روزافزون تکنولوژی این مسئله دور از ذهن به نظر نمی‌رسد.مزایای تکنولوژی بلاک‌چین خصوصی●سرعت بالای انجام تراکنش‌هابه دلیل خصوصی و سازمانی بودن و همینطور نیاز به کسب مجوز و در نتیجه عضویت تعداد کمتری از افراد در بلاک‌چین خصوصی تعداد. تراکنش‌ها نیز کاهش می‌یابند و این قضیه فرآیند اجماع و تصمیم‌گیری و اثبات کار را سرعت می‌بخشد.و همین امر سبب می‌شود که اینگونه بلاک‌چین‌ها از سرعت بالاتری نسبت به بلاک‌چین‌های عمومی برخوردار شوند.●مقیاس‌پذیری شبکه و انعطاف‌پذیری آنبلاک‌چین‌های خصوصی این قابلیت را دارند که با توجه به نیاز خود اندازه‌ی شبکه را تغییر داده و پرایوت کنید.به عنوان مثال اگر سازمان شما نیازمند یک بلاک‌چین خصوصی با ۲۰ کاربر باشد به راحتی می‌توان آن را اجرا و پیاده کرد.در ادامه اگر نیاز به افزایش این کاربران باشد به راحتی می‌توانید آن‌ها را اضافه کنید. با تغییر اندازه‌ی شبکه و افزایش و کاهش آن قابلیت مقیاس‌پذیری آن به خوبی نمایان می‌شود.●امکان دسترسی به داده‌های موجودکاربران شبکه‌ی بلاک‌چین خصوصی که مجوز حضور در آن شبکه را دارند نیز مانند بلاک‌چین عمومی باید یک نسخه‌ی کامل از شبکه و دیتابیس و داده‌های موجود و ثبت شده در آن را بر روی کامپیوتر خود داشته باشند. شفافیت در این سیستم نیز وجود دارد گرچه همانطور که قبلا هم ذکر شد بعضی داده‌ها قابلیت پنهان شدن دارند.معایب تکنولوژی بلاک‌چین خصوصی●قوانین از پیش‌نوشته‌ی بلاک‌چین خصوصیدر این شبکه قوانین پیشتر توسط شرکت یا سازمان مربوطه نوشته می‌شود و طبق این قوانین تنها به برخی از کاربرها اجازه‌ی صحت‌سنجی تراکنش‌ها و فعالیت‌ها داده می‌شود. این نکته یعنی کنترل شبکه توسط یک سازمان مرکزی مغایر اصل نامتمرکز بودن تکنولوژی بلاک‌چین است.و هدف اصلی آن را برآورده نمی‌کند.● عدم نظارت بر بلاک‌چین خصوصیبرخلاف تکنولوژی بلاک‌چین عمومی، و ‌به دلیل همین قوانین از پیش نوشته و امکان ورود تنها با اجازه‌ی مالک، مالکان این شبکه امکان کنترل و دستکاری داده‌ها را دارند چرا که کنترل و نظارتی بر عملکرد آن‌ها نیست. در چنین شرایطی احتمال دستکاری داده‌ها و تراکنش‌ها و مسدود کردن کاربران وجود دارد.به همین دلیل بلاک‌چین خصوصی به اندازه‌ی بلاک‌چین عمومی مورد اقبال قرار نگرفته است. ویژگی برجسته‌ی تکنولوژی بلاک‌چین عمومی عدم امکان دستکاری و هک دیتابیس است که بلاک‌چین خصوصی فاقد آن است.دورنمای تکنولوژی بلاک‌چین چیست؟ارمغان تکنولوژی بلاک‌چین عمومی برای دنیای امروز امنیت و شفافیت است و عمده نگرانی ما برای انجام تراکنش و معاملات را برطرف می‌کند. ایجاد یک سازوکار و بستر مناسب برای انجام معامله همراه با آسودگی خاطر از ضروریات زندگی امروز ما است.تکنولوژی بلاک‌چین یک فناوری نوپا و نوظهور در مسیر رشد و تکامل است و با توجه به قابلیت‌های گسترده‌ی آن می‌توان گفت در آینده نقش پررنگی در زندگی ما ایفا خواهد کرد و شاهد تحولی بزرگ در این عرصه خواهیم بود. شفافیت و اعتماد دو حلقه‌ی مفقوده و یا کم‌رنگ‌ شده‌ی دنیای امروز هستند که می‌توان امیدوار بود توسط این فناوری دوباره به عرصه‌ی روابط اجتماعی بازگردند.ویژگی غیرقابل هک بودن بلاک‌چین جلوی بسیاری از سودجویی‌های احتمالی را می‌گیرد و فضایی ایمن را فراهم می‌کند. معایبی مانند سرعت تراکنش پایین در بلاک‌چین در برابر ایجاد اعتماد و شفافیت قابل چشم‌پوشی هستند و می‌توان امیدوار بود با پیشرفت هرروزه‌ی تکنولوژی از معایب آن کاسته و بر مزایای آن افزوده شود.در پایان توصیه‌ی ما به شما این است که دانش و اطلاعات خود را در این حوزه به روز نگه داشته و همگام با آن ارتقا دهید چرا که سرعت تحول در آن‌ها به گونه‌ای است که به راحتی می‌شود از آن جا ماند و رفته‌رفته با گسترش اثرگذاری آن‌ها در زندگی اجتماعی، زندگی شما نیز دستخوش تغییر خواهد شد.شما از تکنولوژی بلاک‌چین چه می‌دانید؟‌ آیا در این حوزه فعالیت دارید؟ با سازوکار آن آشنا هستید؟ پیش‌بینی شما از آینده‌ی تکنولوژی بلاک‌چین چیست؟ چشم‌انداز آن را چگونه می‌بینید؟نظرات ارزشمند خود را با ما در میان بگذارید.