بازْ نشستگی!

قانونِ نِشستگی«اکنون»، «حالا» یا «الآن» اسم‌رمزهای محرمانه‌ای‌اند که هیچ‌گاه نباید زبانشان را بلغزانند. یا توی دلشان بازگو شوند. کلیدواژه‌هایی ساخته شده برای فراموشی...دنیا برای آدم‌های حرکت نکرده و از کنار بخاری یا کولر جُم‌ْنخورده خیلی وسیع است و روز به روز دارد وسیع‌تر می‌شود و از نظر خودشان هیچوقت دستشان به انتهای آن نمی‌رسد(۱). هرگز رؤیاهای دور و دراز را به هدف‌های دم‌دستی و از پیش معین یا قبلا طی‌شده ترجیح نمی‌دهند. و هیچ شنبه‌ای شنبهٔ آغاز مسیر به سمت اهدافشان نیست. آنها به قدر سلول‌های کوچکی شده‌اند، حل‌شده در دهکدهٔ جهانی.«اکنون»، «حالا» یا «الآن» اسم‌رمزهای محرمانه‌ای‌اند که هیچ‌گاه نباید زبانشان را بلغزانند. یا توی دلشان بازگو شوند. کلیدواژه‌هایی ساخته شده برای فراموشی...طبق یک قانون نانوشته، بی‌ارادگی باید طوری افسارِ اراده‌شان را بکشد که پتو را به‌جای کنار زدن بیشتر روی خود بکشند و دستشان بیشتر به سمت گذاشتن و رها کردن برود تا برداشتن و بلند کردن. توقف جهنمیهمان‌قدر که خواستن توانستن است، نخواستن هم نتوانستن...از جایی به بعد دیگر ساعت هشدار گوشی را نگذاشتم تا هر دو دقیقه مرا هی از این پهلو به آن پهلو کند. دیگر نگذاشتم تا عذاب وجدانم کمی به خودش استراحت بدهد بابت اهمال‌کاری‌های وقت و بی‌وقتم. دیگر ساعت رسیدن به اولین متروی خط صادقیه - فرهنگسرا را چک نکردم و آدمِ "هر وقتی شد" شدم! منی که برای همهٔ قرار گذاشتن‌هایم زودتر از عقربه‌های ساعت خودم را به مقصد رسانده بودم.لَختی و خستگی به تنم رخنه کرده بود. توی سلول‌های تنم چو افتاده بود که "ما نمی‌توانیم". آنها دیگر به خودشان زوری که کارساز باشد وارد نکردند. همه با هم سمعاً و طاعتاً نشسته بودند تا من چنته‌ام را رو کنم...همان‌قدر که خواستن توانستن است، نخواستن هم نتوانستن... عاقبت، آستین گردن می‌گیرد...پای درد دل‌های کفهٔ منطقیِ بهانه‌آورِ ذهنم می‌نشینم. صغری کبری می‌چیند که چه شده و چه نشده. از باد و خاک و مه و خورشید و فلک شروع می‌کند به شمردن تا شاخه‌های هرس‌نشدهٔ درخت خرمالوی باغچهٔ همسایه. همهٔ تقصیرها را تقسیم می‌کند. هر چیز که امکان وقوع داشته و پیش نیامده. و هر چه که برخلاف آمدِ تقدیر به پُستش خورده و دستِ برنامه‌ریزی‌هایش را توی حنا گذاشته... همه و همه را چرتکه می‌اندازد. مدادِ محاسبهٔ دقیقِ مهندس‌مآبانه‌اش کجکی پشت گوشش جا خوش کرده. بدون آنکه حتی کمی، فقط کمی از جایش تکان خورده باشد... مختل شدننظم و ترتیب کارهای روزمره برایم ناممکن‌ترین شده بود. از خواب و خوراک افتاده بودم. دل و دماغ هیچ فعالیتی از جمله علاقه‌هایم را هم نداشتم. قلم‌نی منتظر بود تا ذره‌ذره مرکب خرج کند و موقع نوشتن «عشق» ناله‌اش را توی گلو بپیچاند. طرح و ایده‌های خاک‌خورده منتظر بودند روی کاغذ سوار شوند. دست به دست خوانده شوند و گوش‌به‌گوش برسند.زبانم منتظر بود چند ولت پیام عصبی از مغز به سمتش جاری شود تا بلغزد. پاها منتظر بودند تا حلزون گوش داخلی در خود حرکتی حس کند و صوتی شنیده شود. بعد ماهیچه‌ها به حرکت درآیند، تاندون‌ها کشیده شوند، قلبم با سرعت بیشتری نبض تولید کند، رگ‌ها خون بیشتری برانند و بدنِ یک‌جانشسته‌ام را از جا بلند کنند... و حرکت کنم. و حرکت کنم. و حرکت کنم...دست‌هایم را روی زانو گذاشته‌ام و خمیدهْ دارم نفس‌نفس می‌زنم. دوباره از اول نه!تکرار. حرف‌های کپی‌شدهٔ آدم‌ها توی صفحات مجازی‌شان. روز چهل و هفتم از سال دومِ تمرینِ دویدن دور زمین فوتبال قبلی. زل زدن به همهٔ شصت و هشت پلاکِ آپارتمان‌های جورواجورِ مسیرِ برگشت به خانه. شمردن دویست و بیست و شش موزاییک پیاده‌روی ایستگاه تا محل کار. اعلان‌های ضبط شدهٔ همیشه یکسانِ «لطفا پس از پیاده شدن به وسیلهٔ تابلوهای راهنما مسیر حرکت خود را به‌درستی تعیین نمایید». به یاد آوردن همهٔ کلماتِ روی تابلوی بستنی‌فروشی. جمله‌ها و تعاریفِ لای حافظه پیچیده شدهٔ پاراگراف اول صفحهٔ ۵۲ کتابِ تاریخِ اول دبیرستان. حرف‌های کپی‌شدهٔ آدم‌ها توی صفحات مجازی‌شان. روز چهل و هفتم از سال دومِ تمرینِ دویدن دور زمین فوتبال قبلی. زل زدن به... تکرار.نادیده گرفتن فرزند ناخواندهٔ تکرار است. عادتْ زاییدهٔ نادیده گرفتن و بی‌خیالی. عادتْ تکرار پیاپیِ بی‌خیالی‌هاست...عادت همیشه یک روی خسته‌کننده هم دارد. مرتب زمین خوردنْ آدم را علاقه‌مند به افتادن نمی‌کند. افتادن برای بار صدم تو را به قدری هیجان‌زده نمی‌کند که بگویی: «دوباره». دوباره آدم را خسته می‌کند. به فکر این می‌اندازد تا چطور جلویش را بگیری. چطور از پس جاذبهٔ زمین‌زننده بر بیایی. چگونه طوری بایستی که تعادلت به هم نخورد. و چگونه جلوی عادتت قد علم کنی... جرقهٔ لحظه‌هاضربه. ضربه همان وقتی‌ست که تو را به فکر وا می‌دارد که تصمیم بگیری دیگر نیفتی... «لحظهٔ قطعیِ» نه گفتن.هنری کارتیه برسونِ فرانسوی، پدر عکاسی خیابانی، نظریه‌ای دارد به اسم «لحظهٔ قطعی». به این معناست که در هر موقعیت، تنها یک لحظه وجود دارد که در آن لحظه تمام عناصر ترکیب‌بندی و حسی درون عکس در قدرتمندترین حالت خود با هم منطبق می‌شوند.لحظهٔ قطعی همان وقتی‌ست که پاهایت از زمین جدا شده، دست‌هایت در شتابِ جلو آمدن و حائل شدن است، وقتی که سرعت سرت با شتابِ جاذبهٔ زمین در حال شدیدتر کردن ضربه است.ضربه. ضربه همان وقتی‌ست که تو را به فکر وا می‌دارد که تصمیم بگیری دیگر نیفتی... «لحظهٔ قطعیِ» نه گفتن.هنوز دست‌هایم روی دو زانویم مانده. یک «یا علی» به خودم بدهکار بوده‌ام با چه عرض و طولی!این لحظه از مهم‌ترین لحظه‌های - قطعیِ! - تاریخ معاصر است.________________________________________________________________________________(۱) آدمی به اندازه‌ای که توسعه می‌یابد دنیا برایش کوچک می‌شود. عین.صاد. کتاب رشد