مضرات تماشای تلویزیون در کودکان

در دنیای امروزی جدا کردن کودکان از تلویزیون کار دشواری است.اما واقعیت این است که تماشای بیش از اندازه ی این ابزار سرگرمی در کودکان مضرات زیادی دارد.بسیاری از روانشناسان و محققان حوزه ی کودک بر پایه ی تحقیقاتی که انجام داده اند معتقدند تماشای تلویزیون برای کودکان زیر دو سال ممنوع است، چرا که این کار می تواند سبب آسیب های مغزی، آسیب به چشم ها، اختلال در گفتار و عادات غلط غذایی و... در آن ها گردد که بالطبع باعث عملکرد ضعیف تر این کودکان نسبت به هم سالان خودشان در جامعه می گردد.هم چنین تماشای بیش از اندازه تلویزیون در کودکان بالای دو سال نیز می تواند سبب کاهش دقت و تمرکز آن ها شود. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند که حداکثر زمان مشاهده ی تلویزیون برای کودکان حداکثر 2 ساعت است.در کنار اثرات منفی تماشای تلویزیون در کودکان بالای دو سال از جمله کاهش دقت و توجه، ضعیف شدن چشم ها، پرخاشگری، کاهش تحرک و فعالیت جسمانی و... اثرات روانشناختی تماشای تلویزیون نیز از اهمیت ویژه ای برخوردارند.بسیاری از کارتون ها از جمله لاک پشت های نینجا، بن تن، اسکوبی دو و... نه تنها محتوای ارزشمند و آموزشی را دنبال نمی کنند بلکه به دلیل صحنه های خشن و ترسناک آن ها می توانند اثرات مخربی از جمله پرخاشگری، تیک های عصبی و اضطراب در کودک را نیز در پی داشته باشند.به خاطر داشته باشید که جهت کاهش هیجانات منفی تماشای تلویزیون در کودکان و برای داشتن یک خواب آرام حداقل از 2 ساعت قبل از خواب به هیچ عنوان نباید اجازه ی تماشای تلویزیون را به کودکان داده شود.اما والدین برای کاهش تماشای تلویزیون در کودکان می توانند از چه راه کار هایی بهره ببرند؟با همه ی ایراداتی که درباره ی تماشای تلویزیون توسط کودکان بیان گردید، باید گفت در صورت تدبیر والدین در این مقوله کودکان می توانند با برنامه ریزی صحیح بهره ی مثبتی از آن ببرند.والدین باید با کودک خود راجع برنامه هایی که او می تواند تماشا کند و به آن ها علاقه مند است صحبت کنند. بسیاری از اوقات ممکن است کودکان از تماشای برنامه هایی لذت ببرند که یا مناسب سن آن ها نیست و یا همان طور که گفته شد بار محتوایی مناسبی دارد.بدیهی است که در چنین مواردی والدین باید بتوانند با آرامش و به دور از رفتار های خشن و در صورت لزوم با کمک مشاور کودک با بازی ها و سرگرمی های متنوع و هم چنین جایگزین کردن برنامه های تلویزیونی مناسب و جذاب کودک را مجاب به عدم تماشای محتوای نامناسب کنند.یکی از مواردی که امروزه بسیار مشاهده می شود این است که کودکان عادت کرده اند در حین انجام هر کاری مثل غذا خوردن، بازی کردن، ساخت کاردستی و یا هر فعالیت دیگری حتی اگر صفحه تلویزیون را مشاهده نکنند صدای تلویزیون در گوش آن ها بپیچد که متاسفانه این امر سبب کاهش دقت و تمرکز کودکان می گردد.راه کاری که برای کاهش این مساله به والدین پیشنهاد می گردد این است که این جعبه ی جادویی در فضایی خارج از محل بازی، محل غذا خوردن و دیگر فعالیت های کودک باشد و فقط زمانی که ساعت برنامه ریزی برای تماشای تلویزیون است در این فضا قرار بگیرد.در برنامه ریزی برای ساعات تماشای تلویزیون در عین مهربانی، قاطعیت داشته باشید. کودک باید بداند پس از دو ساعت امکان تماشای تلویزیون را نخواهد داشت.برای مثال اگر 15 دقیقه به اتمام زمان تماشای تلویزیون باقی مانده است احتیاجی نیست هر 5 دقیقه یک بار تاکید کنید که چه میزان تا زمان خاموش کردن تلویزیون باقی مانده است بلکه تنها یک بار به او بگویید مثلا وقتی عقربه ی بزرگ تر ساعت بر روی 9 قرار گرفت تلویزیون خاموش می شود و سر زمان مقرر این کار را انجام دهید.البته نباید فراموش کرد که در عین قاطعیت باید انعطاف نیز داشت. مثلا وقتی کودکی یک برنامه همچون بچه محل که زمان پخش آن حدود 45 دقیقه است را تماشا می کند نمی توان چند دقیقه مانده به اتمام برنامه تلویزیون را خاموش کرد و کودک را با چیز دیگری سرگرم کرد، بلکه باید برنامه ریزی مناسب تری برای تماشای کارتون های با زمان کوتاه انجام داد تا جمع ساعات مشاهده ی تلویزیون توسط کودک از 2 ساعت تجاوز نکند.اما تمام مطالبی که گفته شد در صورتی اجرایی هستند که در ازای گرفتن تماشای تلویزیون از کودکان جایگزین مناسب و هیجان انگیزتری وجود داشته باشد تا کودک با اشتیاق از تماشای تلویزیون دست بکشد.وقتی صحبت از جایگزین می گردد منظور هدیه و جایزه دادن مدام و یا به زبان عامیانه تر باج دادن به کودک نیست بلکه منظور تدارک بازی های هیجان انگیز، خواندن کتاب، رفتن به خانه بازی و پارک و در یک کلام به این مفهوم است که والدین برای کودک خود وقت صرف کنند.نکته دیگری که در باب این موضوع اهمیت بسیاری دارد این است که والدین الگوی مناسب برای فرزندان خود باشند. وقتی والدین ساعات زیادی را به تماشای تلویزیون اختصاص دهند و با اشتیاق برنامه های آن را دنبال کنند نمی توانند از کودکان خود انتظار داشته باشند که تنها 2ساعت از شبانه روز را به تماشای تلویزیون اختصاص دهند.پس مهم ترین عامل این است که والدین الگوی رفتاری مناسبی داشته باشند تا کودکان نیز از آن ها یاد بگیرند.شما چه روش های دیگری جهت کاهش ساعات مشاهده ی تلویزیون در کودکان پیشنهاد می دهید؟لینک مشاهده ی فیلم سخنان دکتر هلاکویی پیرامون مضرات تماشای تلویزیون در کودکان