اپیدمی شناسی دیابت (مقاله ترجمه شده)

چکیدهبار مسئولیت بیماری دیابت در تمام کشورها سنگین و رو به افزایش است. افزاش جهانی شیوع چاقی و سبک زندگی ناسالم عامل آن تلقی می شود. آخرین برآوردها حاکی شیوع 382 میلیون نفر مبتلا به دیابت در سال 2013 در دنیا دارد که انتظار می رود این رقم تا سال 2035 به 592 میلیون نفر برسد. دسته بندی سبب شناسی دیابت اکنون به طور گسترده پذیرفته شده است. دیابت نوع 1 و نوع 2 از انواع اصلی دیابت محسوب می شوند به گونه ای که قسمت اعظم شیوع دیابت (> 85%) مربوط به نوع 2 است. هر دو نوع دیابت می تواند منجر به مشکلات چندسیستمی نقاط انتهایی عروق کوچک اعم از نفروپاتی و نروپاتی و نقاط انتهایی عروق بزرگ اعم از بیماری های قلبی ایسکمی، سکته و بیماری های عروقی پیرامونی گردد. شیوع پیش از بلوغ، مرگ میر، کاهش امید به زندگی و هزینه های مالی و دیگر هزینه های مربوط به دیابت باعث شده که این بیماری از لحاظ بهداشت عمومی اهمیت داشته باشد.دیابت نوع 1آغاز حاد دیابت نوع 1 و مورد توجه واقع شدن سریع آن توسط درمان و بهداشت، ثبت دقیق موارد جدید را آسان می کند. تحقیقات انجام شده را می تواند اثبات کرد. این داده ها را می توان با داده های مخرج جمعیت جمع کرد تا به شیوع مرض بر اساس سن و جنسیت دست یافت.اختلاف جغرافیاییشیوع دیابت نوع 1 در کشورهای مختلف (شکل 1) با شیوع بر اساس سن از 0.1 به ازای هر 100,000 هزار نفر در سال در قسمت هایی از ونزوئلا و چین تا 37.8 در ساردینیا و 40.9 به ازای 100,000 نفر در سال در فنلاند تقریبا 400 برابر تفاوت وجود دارد. نرخ بالای موارد مشاهده شده با شیوع در ایتالیا در کل به طور چشمگیری همخوانی ندارد. شیوع بیماری در چندین کشور دیگر از جمله چین که بر اساس منطقه 12 برابر اختلاف وجود دارد(0.13-1.61/100,000) نیز متفاوت است. در مجموع، کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی هم شیوع بالا دارند و هم شیوع متوسط. شیوع بیماری در آفریقا معمولا متوسط است و در آسیا به استثنای کویت که چشمگیر است کم است.اختلاف بر اساس سن، جنسیت و قومیتدیابت نوع 1 می تواند در هر سنی رخ دهد اما شیوع این بیماری در اکثر موارد از بدو تولد تا 14 سالگی بیشترین میزان را در بین مردم دارد. در کل، تمام جمعیت ها افزایش ثابت نرخ شیوع در سنین 10 تا 15 سال را نشان می دهند. هیچ داده ای مبنی بر شیوع بیماری در سنین بالای 35 سالگی وجود ندارد. روی هم رفته، فزونی مردانه در بین کودکان کشورهای پرشیوع اندک است. در حالی که خلاف این امر در کشورهای کم شیوع مشاهده شد. اما این اختلافات اندک است. بااینحال،معمولا یک فزونی مردان بین افراد بالغ جوان وجود دارد. با توجه به شکل جغرافیایی، شیوع در جمعیت های با منشأ اروپایی بیشتر از غیراروپایی است.اختلاف زمانیمیانگین افزایش سالانه 2.8-3.0% دنیا و 3.9% در اروپا گزارش شده است. در کل، اندازۀ نسبی افزایش در کشورهای کم شیوع بیشتر است. بیشترین میزان افزایش در جوانترین گروه سنی یعنی 0-4 سال است. شیوع دیابت نوع 1 با توجه به فصل نیز متغیر است که بیشترین میزان شیوع در تابستان و زمستان است.عوامل سبب شناسیاستعداد ژنتیکی اهمیت دارد اما به عنوان علت دیابت نوع 1 کافی نیست. عوامل محیطی نقش مهم تری در پیشرفت بیماری از خودایمنی پنهان (islet autoimmunity) تا بیماری های آشکار دارند احتمالا به دلیل اینکه استانداردهای پیشرفتۀ زندگی باعث کاهش مواجه میکروارگانیسمی شده و در نتیجه منجر به افزایش خودایمنی می شود. مطالعات کنترل موردی رابطه با ترکیب اجتماعی زودهنگام، عفونت های ویروسی، توکسین ها و عوامل رژیمی مثل تغذیۀ صرف از شیر مادر به تنهایی و آغاز باتاخیر شیر گاو را نشان داده اند. عوامل سبب شناسی مفروض شامل مثل کمبود ویتامین D است که برخی مطالعات ژنتیک به آن اشاره داشته اند. پیشنهادهایی نیز در خصوص نقش اسیدهای چرب امگا 3 شده است.دیابت نوع 2شیوع کند دیابت نوع 2 و بروز عادی آن بدون اختلال حاد در سوخت و ساز که در دیابت نوع 1 دیده می شود به این معنی است که تعیین زمان واقعی آغاز بیماری دشوار است. دیابت نوع 2 یک دورۀ پیش از آشکارسازی بلند مدت دارد و حدود نیمی از موارد، بین مردم ممکن است تشخیص داده نشود.تشخیص دیابت نوع 2به دلیل اینکه نسبت موارد کشف شده به کشف نشده ممکن است با توجه به زمان و مکان متغیر باشد، در نتیجه تحقیقات همه گیری شناسی با هدف تعیین شیوع واقعی دیابت نوع 2 متکی به مطالعاتی بوده است که وجود یا عدم وجود بیماری در آنها با کمک آزمون تحمل گلوکز دهانی (OGTT) تعیین می شود. سازمان بهداشت جهانی استفاده از 75 g OGTT را برای دیابتی که براساس گلوکز سریع 7.0mmol/L یا بیشتر و یا 2 ساعت گلوز 11.1 mmol/L یا بیشتر پس از چالش تععین می شوند، پیشنهاد می دهد. انجمن دیابت، سازمان بهداشت جهانی و دیگر مقامات ذیصلاح استفاده از HbA1c را برای تشخیص دیابت با cut-off 48 mmol/mol (>6.5%) در یک آزمایشگاه استاندارد را تأیید کرده اند.اختلاف در شیوع براساس مکان جغرافیایی، قومیت، سن و جنسیتشکل 2 شیوع استاندارد سنی دیابت نوع 2 و اختلال تحمل گلوکز(IGT) را نشان می دهد. در دیابت نوع 2 همانند دیابت نوع 1 اختلاف جغرافیایی قابل توجه است اما شکل آن متفاوت است. شیوع دیابت نوع 2 در نواحی روستایی کشورهای در حال توسعه به کمترین میزان، در کشورهای توسعه یافته به مقدار متوسط و در گروهای خاص قومی بویژه کسانی که سبک زندگی شرقی دارند به بیشترین مقدار است. جمعیت هایی که میزان شیوع دیابت نوع 1 در آنها به بیشتر مقدار است میزان چاقی در آنها بالاست. فرض بر این است که استعداد ژنتیکی در برابر چاقی در اوقات وفور غذایی عیب مضر و در مواقعی که غذا نادر است مزیت بوده که این طبیعتا منجر به مقاومت می شود. شواهد تعامل محیط ژن موید فرضیۀ " ژنوتیپ صرفه جویی" (thrifty genotype) است. افرادی که از مناطق با شیوع کم به غرب مهاجرت می کنند با افزایش خطر دیابت نوع دو مواجه هستند. دیابت در کشورهای جنوب آسیا و کشورهای آفریقایی-کارائیبی در بریتانیا در مقایسه با کشورهای سفیدپوست اروپایی 4 تا شش برابر بیشتر است. اختلاف جنسیتی کم در تعداد افراد مبتلا به دیابت در دنیا وجود دارد. به گونه ای که طبق تخمین ها تعداد مردان مبتلا به دیابت 14 میلیون بیشتر از زنان مبتلا در سال 2013 است. شیوع بیماری در هر دو جنس به شدت رو به افزایش است.اختلاف زمانی و شیوعبا توجه به مطالعاتی که در آنها از آزمون سریالی تست تحمل گلوز استفاده شد، شیوع سالانه دیابت بین اروپایی ها سالانه حدود 7 نفر از هر 1000نفر در جمعیت های غربی است. شیوع در افرادی که دارای IGT هستند حدود ده برابر بیشتر از کسانی است که از تحمل گلوز نرمال برخوردارند. خطر پیشرفت بیشتر دیابت در افراد دارای حالات هایپرگلیسیمیک مثل دیابت حاملگی نیز بیشتر است. داده های مرکز کنترل بیمارهای ایالات متحده گویای تقریبا چهاربرای دیابت تشخیص داده شده از 5.5 میلیون نفر در سال 1980 به 21.1 میلیون نفر در سال 2013 است. این افزایش حاکی از افزایش شیوع چاقی دارد. شیوع دیابت در دنیا از 382 میلیون (8.3%) در سال 2013 به 592 میلیون (10.1%)در سال 2035 افزایش خواهد یافت. برآوردهای شیوع در کشورهای در حال توسعه یافته نشان می دهد که حتی افزایش بیماری مناطقی که جمعیت به سرعت به سمت سبک زندگی غربی میروند برجسته تر است (جدول 1). افزایش شیوع چاقی در دوران کودکی منجر به بروز دیابت نوع 2 در کودکان و جوانان بویژه افراد واقع در گروهای قومی بسیار مستعد شده است. در ایالات متحده، شیوع دیابت نوع 2 در جوانان ( 10-19 سال) در هندی های آمریکایی، سیاهپوستان و اسپانیایی ها در مقایسه با جوانان سفیدپوست بیشتر بود و در کل از 0.34 به 1000 نفر (فاصلۀ اطمینان 95%، 0.31-0.37) در سال 2001 به 0.46 به ازای هر 1000 نفر (فاصلۀ اطمینان 0.43-0.49) در سال 2009 افزایش یافت.عوامل سبب شناسیمطالعات آتی نشان می دهد که نواقص پاتوفیزیولوژیکی منجر به دیابت نوع 2 در برابر انسولین و نقص ترشح انسولین مرتبط مقاوم هستند. عوامل اصلی خطر سبب شناسی عبارتند از سن، چاقی، سابقۀ خانوادگی و عدم فعالیت فیزیکی. عوامل خطر رژیمی اخیرا پديدار شده اند: خطر با مصرف بالای گوشت قرمز و گوش فرآوری شده و نوشیدنی های قنددار افزایش می يابد و با مصرف میوه و سبزیجات، برخی محصولات لبنی و برخی رژیمی های کلی کاهش می يابد. راهکارهای جدید برای استفادۀ بیومارکرهای تغذیه ای قابل سنجش مسیر را برای درک دقیق تر رابطۀ بین رژیم و دیابت هموار می کنند. با وجود اینکه وراثت در دیابت نوع 2 بسیار نقش دارد (30-70%) و بیش از 60 واریانت ژنتیکی (genetic variant) مرتبط با خطر دیابت تا کنون شناسایی شده است اما تأثیرات فردی واریانت های ژنتیکی نسبتا کم هستند و حتی زمانی که با یک نمرۀ ژنتیکی ترکیب می شوند ژن ها نقش کمی در پیش بینی دیابت دارند. مدل های خطر فنوتیپی تمایز بیشتری برای دیابت در اختیار ما قرار می دهند و افزودن اطلاعات ژنوتیپی 5-10 درصد به بهبود پیش بینی کمک می کند. نتیجۀ فعلی اینکه واریانت ژنتیکی مسیرهای بیولوژیکی و بیماریزایی دیابت را به ما نشان می دهد اما در مورد پیش بینی آن کمکی نمی کند. بعید است که تعاملات بین محیط/سبک زندگی و عوامل ژنتیکی خطر دیابت نوع 2 ا تبیین کنند اما نشان دادن این تعامل می تواند چالش برانگیز باشد. یافته های پژوهشی دلگرم کننده به تازگی ارتباط خطر بالای مطلق دیابت با چاقی در تمام سطوح ژنتیک را نشان داده است.بازدارندگی و غربالگریبازدارندگی اولیهآزمایشات کلینیکی رندوم در کشورهای گوناگون شواهدی ارائه کرده است مبنی بر اینکه افراد پرخطر مبتلا به IGT با پیشروی به سمت دیابت نوع 2 را می توان با مداخلۀ گستردۀ سبک زندگی با رژيم غذایی و فعالیت ورزشی یا با دارو درمانی با استفاده عوامل کاهش دهندۀ گلوکز مثل متفورمین به حداقل رساند. علاوه بر اثربخشی این موارد، شواهدی نیز در مورد اثر بخشی هزینه این مداخلات وجود دارد. چالش های موجود به این دلیل هستند که نحوۀ شناسایی افراد پرخطر مشخص گردد و اینکه چگونه می توان تغییرات سبک زندگی رژیم غذایی سالمتر و فعالیت فیزیکی منظم را حمایت کرد.این مقاله در سال 2014 در نشریه الزویر و در مجله دارو، توسط بهداشت عمومی واحد اپیدمیولوژی منتشر شده و در سایت ای ترجمه جهت دانلود ارائه شده است. در صورت نیاز به دانلود رایگان اصل مقاله انگلیسی و ترجمه آن می توانید به پست دانلود ترجمه مقاله اپیدمی شناسی دیابت در سایت ای ترجمه مراجعه نمایید.