نقد ارسطو بر فلسفه سیاسی افلاطون

نظریات افلاطون1)اشتراک در زنان و کودکان:افلاطون معتقد است که زنان باید باید در میان مردان بصورت اشتراکی زندگی بکنند و از انها دارای فرزند بشوند.به نحوی که نه والدین فرزندان خود را بشناسند و نه فرزندان والدین خود را.وی معتقد است هنگامی که زنان و مردان از دوره تناسل گذشتند میتوانند با هر کسی که میخواهند(بجز فرزند، نوه،مادر،مادربزرگ، پدر)امیزش بکنند به شرطی که از این امیزش فرزندی حاصل نشود.به عقیده افلاطون در صورت مجاز شمردن توسط قانون رابطه جنسی بین خواهر و برادر به حکم قرعه بلامانع است.افلاطون معتقد است در یک جامعه سعادتمند عمل جفت گیری نباید بصورت تصادفی انجام بشود بلکه باید خردمند ترین مردان با خردمند ترین زنان امیزش جنسی حداکثری داشته باشند و مردان و زنان ناتوان از حداقل روابط جنسی بهره مند شوند.بعد از تولد،باید نوزادان را به ماموران ویژه ای سپرد.این ماموران کودکان ناقص الخلقه را در مکانی بیرون از شهر و دور از چشم انظار عمومی نگه داری میکنند و کودکان نخبه را در مکان هایی در داخل شهر تحت آموزش و نگهداری قرار میدهند.به عقیده افلاطون این اقدام موجب حفظ ممتاز بودن گله میشود و وحدت درونی را حفظ میکند.البته افلاطون به حاکمان توصیه میکند که این راز را پیش خودشان حفظ بکنند.افلاطون عقیده دارد که مردان و زنان باید وظایف مشترک داشته باشند منتهی چون زن ها از مردان ضعیف تر هستند درتقسیم وظایف باید ملاحظه انها را کرد.به عقیده وی از انجایی که استعداد های بین این دو جنس یکسان با یکدیگر است باید از اموزش و پرورش مساوی برخوردار باشند و حتی زنان مانند مردان از شهر محافظت بکنند.از دیدگاه افلاطون اشتراک در زن و کودکان موجب وحدت جامعه سیاسی میشود چرا که این قضیه موجب اتفاق رای در اعضای جامعه میشود و هیچکس هیچ چیز را متعلق به خود نمیداند.2)اشتراک در اموال:افلاطون در مدینه فاضله خود معتقد به اشراک اموال بین سپاهیان و کارگزاران است.به عقیده وی انها نه تنها نباید هیچ چیز شخصی برای خود داشته باشند،بلکه باید حقوق خود را بصورت اشتراکی بین خود خرج بکنند.اموال خصوصی(چه پول و چه زن و فرزند) از دید افلاطون سرمنشا تمام درگیری ها و کشمکش ها استنقد های ارسطو بر نظریات افلاطون1)نقد ارسطو بر اشتراک در زنان و کودکان:ارسطو اشتراک در زنان و کودکان را بدعتی میخواند.به عقیده وی ارتباط جنسی بین خواهر و برادر یا برادر با برادر که براساس نظرات افلاطون مانعی ندارد،عملی نکوهیده و به شدت ناپسند است.ارسطو همچنین معتقد است که افراط در یکپارچه سازی جامعه منجر به سوق دادن جامعه به نوعی فرد گرایی میشود.جامعه از مجموعه ای از افراد تشکیل شده است.هویت فردی از هویت جامعه متمایز است.به عقیده وی در ارمان شهر مد نظر افلاطون جامعه در ابتدا حکم خانواده و بعد حکم فرد را پیدا خواهد کرد(به بیان دیگر جامعه هویت جمعی خود را بر افراد جامعه تحمیل خواهد کرد و افراد هویت فردی خود را از دست میدهند و همه افراد هویت فردی یکسانی پیدا خواهند کرد).در نظر ارسطو جامعه متنوع بهتر از جامعه یکپارچه است چراکه جامعه متنوع بهتر میتواند نیاز های خود را برطرف بکند.در نظر ارسطو دو چیز موجب وحدت طبیعی در جامعه میشود،احساس داشتن چیز ها و احساس دل بستن به انها.در جامعه ای که تحت تاثیر وحدت افراطی قرار دارد این دو عامل از بین خواهند رفت.2)نقد ارسطو بر اشتراک در اموال:به عقیده ارسطو هنگامی که اموال متعلق به جامعه باشند افراد تلاشی برای حفظ و نگهداری انها نمیکنند.به نظر ارسطو سه راه حل برای مساله مالکیت وجود دارد.1)مالکیت زمین ها خصوصی و استفاده از ان همگانی باشد.2)مالکیت زمین ها همگانی باشد ولی حاصل کار هرکس به خود او تعلق داشته باشد3)مالکیت زمین ها و محصولات هردو اشتراکی باشند.ارسطو راه حل اول را توصیه میکند.مالکیت خصوصی را جزو غرایز طبیعی انسان میداند و انرا یک هوس نمیداند.به عقیده او اموال و دارایی ها باید خصوصی ولی حاصل کار انها همگانی باشد.البته ارسطو تحقق این هدف را ملزم به قوانین مناسب و اخلاق نیکو میداند.ارسطو بین خویشتن دوستی و خود پسندی افراطی تفاوت قائل میشود،بعنوان مثال پول پرستی امری ناپسند است ولی میل به پول در اوردن امری غریزی است.به عقیده ارسطو افراد هنگامی از کمک به یکدیگر لذت میبرند که از مالکیت خصوصی بهره ببرند،در جامعه دچار وحدت افراطی افلاطون اصولا فضائل(برتری ها) محدود است،در نتیجه چیزی در جامعه ای که همه با هم یکسان هستند چیزی برای کمک به دیگران باقی نمیماند.ارسطو معتقد است که برابری افراد در دارایی ها موجب جلوگیری از ستیزه ها میشود اما نمیتواند منکر برتری برخی افراد بر افراد دیگر بشود.به عقیده وی این افراد برتر این یکسان سازی را تاب نمی اورند و برعلیه حکومت دست به شورش و نافرمانی میزنند.ارسطو معتقد است که سرمایه کشور نه باید انقدر زیاد باشد که چشم طمع را از سوی همسایگان به دنبال داشته باشد و نه انقدر کم باشد که امکانات دفاع از خود را از کشور ها سلب بکند.ارسطو در نهایت اموزش و تربیت مناسب را شرط اصلی برای تحقق نظرات خود درمورد مالکیت خصوصی عنوان میکند.به عقیده وی افراد باید دست به برابری اموال مردم بزنند ولی قبل از ان باید امیال یا خواسته های انان را با یکدیگر همسان بکنند که این امر جز از طریق تعلیم و تربیت محقق نخواهد شد.نظر نویسنده: تاثیر عقاید افلاطون در ایدئولوژی هایی که در قرن بیستم حاکم شدند بسیار مشهود است.ما تاثیر نظرات اشتراکی افلاطون را در اندیشه های مارکسیستی که در قرن بیستم روی کار امدند میتوانیم مشاهده بکنیم.همچنین نظرات افلاطون درمورد یکدست کردن جامعه و پاک کردن جامعه از لوث افراد پست تر( و حتی معلولان) را در اندیشه های نژادپرستانه نازیسم میتوانیم مشاهده بکنیم.شاید اگر افلاطون در قرن بیستم می زیست و براساس اندیشه های او حکومتی تشکیل میشد در تاریخ از او بعنوان تئوریسین خشونت و تباهی یاد میکردند.در مقابل افلاطون ما ارسطو را داریم.تفکرات ارسطو شاید در زمانه خودش تفکر ساختار شکنی محسوب میشد ولی با بررسی افکار او در زمانه ما نمیتوان او را یک فیلسوف ساختار شکن دانست.در اصل تفکر ارسطو یک تفکر اصلاح گرایانه است و حرف های ارسطو بر همان پارادایمی استوار است که حرف های افلاطون بود.ارسطو منکر چیز هایی مانند هویت فردی و غرایز انسان که مالکیت شخصی را مجاز میداند،نیست منتهی اعتقاد دارد که با اموزش و تربیت باید به تهذیب نفس افراد پرداخت و افراد را بدین طریق از سوداگری و جاه طلبی دور کرد.به عقیده او مالکیت خصوصی تا جایی خوب است که استفاده از آن همگانی باشد و به برتری محسوس گروهی از افراد بر دیگران نیانجامد.منبع:مقاله مواجهه آرمان گرایی و واقع گرایی در فلسفه افلاطون و ارسطو،نوشته علی محمودیhttp://ensani.ir/fa/article/102979/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%A7%D9%81%D9%84%D8%A7%D8%B7%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%B7%D9%88