خودزنی ِ قابل ستایش

بدون شک اصلی ترین دیالوگ نمایش هومن میرمعنوی به سمت خودش پرتاب می‎شود، آنجا که یکی از شخصیت های نمایش می‎گوید:- هر کی با پدر خودش قهر کرده اومده تئاتر کار می‎کنه!او به خاطر این خودزنی، قابل ستایش است. دلایل زیادی وجود دارد که با استناد به آنها بتوان این فرضیه را ثابت کرد.او بلایی بر سر یکی از بهترین نمایش نامه های محمد یعقوبی آورده که تا سال‎ها از ذهن دوست داران تئاتر پاک نخواهد شد. با آثار یعقوبی آشنایی کامل دارم و می‎توانم بگویم در نمایش نامه های او همان دغدغه‎هایی ‎مطرح می‎شود که اصغر فرهادی در سینمای خود ارائه داده. تردید، دروغ، قضاوت، خیانت و دیگر مسائلی که در بنیان خانواده و در روابط زناشویی وجود دارد. رقص کاغذپاره‎ها درامی روانشناسانه است در بستر خانواده نه یک کمدی سخیف به زبان گیلکی. اپیزود "استرالیا" در نوشته‎ی یعقوبی چه ارتباطی به آن چیزی دارد که میرمعنوی روی صحنه برده؟ کدام یک از دیالوگ‎هایی ‎که یعقوبی نوشته به زبان گیلکی است؟ او فقط محل رویدادها را در بندر انزلی قرار داده تا با توجه به چهارچوب نمایش نامه اش، درام خود را پیش ببرد. اما میرمعنوی تمام آن را به نابودی کشانده و زبان شهر ما را نیز به سُخره گرفته. اپیزود " مرسی به خاطر ساندویچ ها" توسط میرمعنوی به کلی حذف شده و بهترین اپیزود نمایش نامه‎ی یعقوبی که "خداحافظ" نام دارد، جای خود را به یک قسمت بی ربط و بی ارزش به نام " تو با همه فرق داری خوشگل من" داده است. میرمعنوی حتی نام یک شخصیت را در اپیزود "ماه عسل" عوض کرده و به جای فرزاد با سهراب روبرو هستیم. او با این تلاش های غیر حرفه‎ای خواسته خود را کارگردان بنامد. همه‎ی ما می‎دانیم هر متنی باید از صافی نگاه کارگردان رد بشود اما معنی این دیدگاه به هم ریختن تمام پایه های نمایش نامه نیست. یکی از جذاب ترین بخش های اثر یعقوبی صدای زن و مردی است که با هم بر سر نوشتن دیالوگ‎ها بحث می‎کنند. میرمعنوی آن بخش را نیز عوض کرده و با یک خاطره نویسی ابتدایی از زبان یک گوینده‎ی مرد به قائله خاتمه داده است. به راستی او جسارت این اندازه برهم زدن نوشته‎ی یک شخص دیگر را از کجا آورده که برای نگارنده قابل درک نیست. حتی او در زمان نمایشنامه نیز دست برده و دیالوگ‎ها را آنقدر تکرار کرده که زمان طولانی اپیزودها تماشاگران را خسته و بی حوصله می‎کند. برای مثال در اپیزود "استرالیا" مرد غریبه که ماهیگیر هم نیست پس از دادن وعده‎ی استرالیا به جاوید تنها یک بار به او می‎گوید : "من با تو شوخی ندارم". او این دیالوگ را دَه مرتبه تکرار نمی‎کند.از دیگر نقاط ضعف اجرای میرمعنوی، نشستن تمام شخصیت های نمایش روی صحنه است. بازیگرانی که بازی ندارند چرا باید مقابل دید تماشاگر بنشینند؟ این عمل به باورپذیری مخاطب صدمه می‎زند.انتخاب بازیگر یکی از مهم ترین بخش های کارگردانی یک اثر نمایشی به حساب می‎آید. شخصیت مهیار باید مردی جذاب و خوش سیما باشد. بازیگری که برای این نقش انتخاب شده بود هیچ کدام از این ویژگی‎ها را نداشت. این ناهمگونی در دیگر بازیگران نیز تا حدودی به چشم می‎خورد.نکته‎ی دیگری که من را به فکر وا داشته استفاده از واژه‎ی "absurdity" روی بروشور نمایش است. آیا میرمعنوی باور دارد که درام یعقوبی یک اثر ابزورد است؟! یا اجرای خود را از آن اثر ابزورد می‎داند؟! شاید هم در آموزشگاه خود تئاتر ابزورد درس می‎دهد! برای هر کدام از این گمان‎ها باید خندید. دوست می‎داشتم محمد یعقوبی این اجرا را می‎دید و نظر می‎داد. میرمعنوی تنها از نام زیبای نمایش نامه‎ی او استفاده کرده تا ریختن کاغذهای پاره در انتهای نمایش توجیه شود، کاغذهای باطله‎ای که بر خود نمایش مهر باطل می‎زنند. با این اجرا خوب می‎توان فهمید که خالق آن ابتدایی ترین نکات این حرفه را نمی‎داند. آقای کارگردان به همه‎ی ما ثابت کرد که با پدر خود قهر کرده و تئاتر کار می‎کند!مهر نودو چهار/ رشت