آزمایشگاه بیت‌کوین در السالوادور

چندی پیش نایب بوکله (Nayib Bukele)رئیس جمهور کشور‌ السالوادور درهمایش جهانی بیت‌کوین 2021 در میامی خبر مهمی را اعلام کرد. او گفت: تصمیم دارد لایحه‌ای را به مجلس بفرستد که طی آن بیت‌کوین به عنوان یک ارز رایج و قانونی در آن کشور شناخته شود. این تصمیم سلبریتی نو ظهور در دنیای رمز ارزها باعث شد السالوادور اولین کشوری باشد که یک رمز ارز در آن به صورت رسمی در مبادلات مردم نقش بازی کند. این طرح قرار بود بعد از 50 روز به اجرا گذاشته شود. حالا تقریبا دو هفته است که این طرح در حال اجرا است. طرحی که کارشناسان علوم مختلف با بیم و امید درحال پیگیری آن می‌باشند. بیت‌کوین، از تاریخ 7 سپتامبر در کشور السالوادور به رسمیت شناخته شده. السالوادور اولین کشوری است که یک رمز ارز در آن به صورت عملی آزمایش می‌شود. این اتفاق مهم‌ترین پدیده‌ای است که برای ورود رمزارزها به دنیای واقعی اقتصاد کشورها باید بیفتد.السالوادور با جمعیتی در حدود شش میلیون نفر در آمریکای مرکزی؛ متراکم‌ترین کشور این منطقه جغرافیایی است. پول رایج این کشور دلار است و مهاجران السالوادوری که در آمریکا زندگی می‌کنند و درآمدهای دلاری خود را به داخل السالوادور می‌فرستند، نقش مهمی را در اقتصاد این کشور بازی می‌کنند. به نظر کارشناسان، السالوادور می‌تواند آزمایشگاهی جذاب برای رمز ارزها باشد زیرا اولا) جمعیت کم و اقتصاد نسبتا ضعیف این کشور پیامدهای ناگوار استفاده از رمزارزها را به سادگی به خارج از مرزهای آن منتقل نخواهد کرد، دوما) از آنجایی که پول رایج السالوادور دلار آمریکایی است، در این آزمایشگاه عملی رمز ارزها، دردسرهای ناشی از وجود یک ارز ملی دیگر وجود نخواهد داشت سوما) در نتیجه‌ی عدم وجود زیرساخت‌های بزرگ و نیرومند بانکی در این کشور، پذیرش نظم جدید ناشی از رمز ارزها، ساده‌تر خواهد بود. گزارش جدید وال استریت ژورنال از السالوادور نشان می‌دهد که، گرچه بعضا شرکت‌ها نسبت به بیت‌کوین خوش‌بین هستند اما در حدود 80 درصد جامعه آماری چنین حس مثبتی نسبت به این پدیده جدید ندارند. یکی از بیشترین نگرانی‌ها نسبت به رواج بیت‌کوین پرداخت حقوق به این روش است. از آنجایی که ارزش بیت‌کوین بسیار پرنوسان است پرداخت حقوق به این روش می‌تواند باعث ناامنی مالی شود. با این حال رئیس‌جمهور و مقامات این کشور نظرات متفاوتی دارند. رئیس ‌جمهور بوکله، بر این باور است که استفاده از بیت‌کوین موجب جذب سرمایه خارجی همچنین ارزان شدن خدمات مالی در این کشور می‌شود. همچنین بزرگترین خطری که رمز ارزها در عمل می‌توانند ایجاد نمایند مهیاسازی بسترهایی برای پول‌شویی در کشورها می‌باشد. اتفاقی که در نظام پولی در حال وقوع است مشابه این است که شخصی تنها با داشتن شماره‌های تلفن مبدا و مقصد، قادر باشد ارتباط تلفنی برقرار کند بدون آن که هیچ ناظری توان پی‌گیری یا شنود آن تماس را داشته باشد. در دنیای رمز ارزها نه نیاز به نظارت صرافی وجود دارد نه نظام بانکی و نه نظام پلیسی و امنیتی. البته این لایحه، در فضای خارج از السالوادر هم موافقان و مخالفان زیادی را نیز دارد. برای مثال استیو هانکه اقتصاددان معروف آمریکایی از جمله مخالفان معروف این طرح است. هانکه نسبت به این وضعیت هشدارهای جدی داده است. او می‌گوید: آن چیزی که به اسم سرمایه‌گذاری خارجی به السالوادور روانه خواهد شد، ثروت‌های ناشی از پول‌شویی در کشورهای مختلف جهان خواهد بود. از سال 2001 میلادی که السالوادور پول ملی خود را به دلار تغییر داده است، هر سال تورمی معادل تورم دلار را تجربه می‌کند مانند سال گذشته که حدود 2 درصد بوده است. این تورم که کمترین تورم تجربه شده در آمریکای لاتین می‌باشد باعث تقویت دیدگاه منتقدین بوکله در السالوادور شده است. اما موافقین این طرح از جمله خود آقای نایب بوکله نظر دیگری دارند. بوکله بر این عقیده است که در کشوری که 70 درصد مردم مبادلات پولی خود را خارج از سیستم بانکی انجام می‌دهند تنها راه غلبه بر این بحران بانکی، استفاده از مبادلات بر مبنای رمز ارزهاست. ناظران بر این باورند چنانچه تجربه السالوادور تجربه موفقی باشد، نتیجه آن می‌تواند آغازگر یک دومینوی فروپاشی برای بانک‌های مرکزی در شکل سنتی آن باشد. کشورهای دیگری از جمله کوبا به منظور اختصاص نقشی پررنگ‌تر به رمز ارزها، اعلام آمادگی کرده‌اند. البته نباید از نظر دور داشت که رمز ارزها گزینه‌های بسیاری را در اختیار کشورهایی قرار می‌دهند که درگیر جنگ‌های ارزی هستند. کشورهای تحت تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا علاقه زیادی به استفاده و ماین یا استخراج رمز ارزها از خود نشان داده‌اند. فریبرز نعمتیروزنامه سازندگی، ۳۰ شهریورماه ۱۴۰۰@tammollaat