فوتوژن؛all that jazz

بعضی موقع ها انگار دارم با کسی در مورد زندگیم صحبت میکنم... چرا این تصمیمو گرفتم... چیزی گفتم که میدونم دروغ بود پس چرا گفتم... چرا اینکارو نکردم ... و چی شد که مردم!باب فاسی کارگردان تئاتر سرشناس امریکایی که قبل از این فیلم برای فیلم های سوییت چریتی و کاباره نامزد جوایز متعددی شده بود و بعضیاشو هم گرفته بود و سبکشو به همه اثبات کرده بود، در سن 52 سالگی اخرین اثرشو که شالوده و خلاصه تمام فعالیت های 30 سال کارگردانی و کار تئاتری بود محسوب میشه و حتی میتونه شیوه مرگشو در این فیلم هم حدس بزنه... درست فکر میکنید باب فاسی هم مانند جو گیدیون با حمله قلبی از دنیا رفت!همونجور که از باب فاسی انتظار داریم کلیت فیلم ، با ریتم تقریبا تند ، موسیقی متن هماهنگ و ترکیبی از بهترین جز(jazz) های اون زمان و پر از نمایش های تئاتری زیبا و مفهومیه . نمایش هایی که به نحو زیبایی به روایت داستانی کمک میکنند و ریتم رو حفظ میکنند اما از اول شروع کنیم...در دودقیقه ابتدایی فیلم ،تمام چیز هایی که در ادامه قراره ازش صحبت کنیم رو در قالب دیالوگ های جو و زنی که هنوز نمیشناسیم ، شروع روزمرگی های جو و موسیقی متن کلاسیک زیبایی که به ریتم دیوانه وار این شروع کمک میکنه ، نشون داده میشه . دیالوگ ابتدایی جمله ایه که باب فاسی در باره زندگیش به ما میگه "زندگی روی طناب نمایش بودنه، بقیش... انتظار" و زنی که تحسینش میکنه و این جمله رو بسیار تئاتری میدونه و جو میگه کاش خودم گفته بودم این جملرو ولی نگفتم و در ادامه... جو از طناب میفته. این فرم عمیق در ادامه با جمله ای همراه میشه که اغاز هر روزه ایه روزمرگی های کارگردانیه که دیگه به اخر خط رسیده و خودش بهتر از همه اینو میدونه.. its show time,folks .... به شیوه دست های جو دقت کنید . این دست ها در فرهنگ امریکایی به دست تکون دادن به حالت جزjazz معروفه. زندگی جو نمایشه نمایشی که خودش بعضی اوقات در اعماقش غرق میشه . هر نمایشی به کارگردانی نیاز داره. به کسی که بدونه داره چه اتفاقی می افته و بتونه توضیحش بده. حتی بداهه ترین نمایش ها هم از این قاعده مستثنی نیستن.جو هم داره اتفاقاتی که تو نمایش زندگیش می افته رو برای فرشته ای توضیح میده که تو ناخوداگاهش در صحنه تئاتری که بازیگرانش اشخاص مهم زندگیش هستن توضیح میده.اما همه فیلم از این شعار ها پر نشده. فیلم نیاز به روایت داره. در ادامه تست بازیگری میبنیم که برای نمایش جو اماده میشن و تست میدن. روایت در این فیلم و کلا هر چیزی که راوی اون فاسی باشه با بقیه روایات فرق داره. روایت او نمایشه ، از جنس نمایش و به زبان نمایش. شاید نه اونقدر عمیق که ساعت ها به فکر فرو بری یا اونقدر دم دستی که مسخره باشه ، حرفای خودشو داره و ریتم بی نظیری رو برات میسازه. تمام فعالیت های این بازیگران از جمله گرم کردن، تمرین کردن ، استرس ، خنده های تماشاگران معدود (خانواده جو) تماما با موسیقی هماهنگ بوده و سیستم منظمی رو میسازه.باب فاسی فیلمی متشکل از تئاتر های مختلف میسازه که همشون جزئی از یک تئاتر واحدن.در خلال نمایش ها همونطور که در بین حرف های جوهم مشهوده ، طنزی رسوخ کرده که به موقع خنده رو لب تماشاگر میاره. اما خنده ها همیشه شادی نیستن. در طول فیلم جو بارها فیلم استند اپ کمدی مشهوری رو میبینه. که به نظر عوام شاید خیلی خنده دار باشه ولی در بطن این خنده ها درد عمیقی نهفته است که تورو تا مرض افسردگی میبره . درد عمیق درک زندگی ... "پروسه مرگ از 5 چیز تشکیل شده:عصبانیت، انکار ، التماس، افسردگی ، پذیرفتن" این مراحل چیزیه که فاسی معرفی میکنه و به زیبایی اون رو به ما نشون میده.شخصیت ها چطور؟ جو شخصیتی بی بند و باره. اما نه از این جهت که نخواد زندگی درستی داشته باشه. نمیتونه. اون در تمام زندگیش اسیر لذت های جسمانی و امیالش بوده و توانایی فرار از اون رو نداره.حتی نمایش خودش و وقتشو صرف هنرمندی زیبا میکنه برای رسیدن به این امیال. اما در ناخوداگاهش و در طی صحبت هاش با فرشته و در ادامه خواب هایی که میبینه تماما حقیقتو درک میکنه. در ناخوداگاه جو مرور زندگیش هم میگذره... زندگی که از اول در نمایش ها شروع شد.نمایش هایی که جدی گرفته نمیشد و زن هایی که اغوا میکردند. و مردمی که بهترین کمدی را بی توجه نگاه میکنند ولی از تمسخر افراد خسته نمیشن.باز هم شروع روز ... "وقت نمایشه بچه ها"... "حالا باید نامزد جوونمو راضی کنم که از خیانتی که بهش کردم خیلی ناراحت نباشه" . جو از گفتن دروغ ها پشیمون نیست و برای رسیدن به امیالش حاضره بار ها و بارها به افراد مختلف ابراز علاقه کنه.صحنه های این فیلم که به عنوان فتوژن اول بررسیش کردم با بقیه یکم فرق داره. برسون جایی میگه که سینماتوگرافی تئاتر فیلم برداری شده نیست جوری که کارگردانان همیشه چیزی بین سینماتوگرافی و تئاتر اثر میسازند. اما فاسی دقیقا چیزی برعکس سخته . اثری که تماما و دقیقا تئاتری است که فیلم برداشت شده. تئاتر موزیکال و بعضا کمدی که حرفای جدی برای گفتن داره. بازیگری ها حرف نداره. اوج این تئاتر ، ماحصل تمرین جو با بازیگران برای اجرای نمایش مورد نظره . نمایشی که به گفته زن سابق جو بهترین چیزیه که تا حالا کارگردانی کرده. "پسر من اگر خدا بودم به همه زندگی ابدی میدادم... بعضی اوقات فکر میکنم خدا هستم... بستگی داره تو سیگاری که میکشم چی ریخته باشم"لوکیشن های فیلم تماما یا صحنه های تئاتر اند یا به صحنه های تئاتر تبدیل شده اند . انقدر زندگی جو با تئاتر امیخته شده که هر کسی که نزدیک وی است باید با زبان نمایش با او صحبت کند. او زبان دیگری نمیداند.اما ... مهم ترین قسمت روایی فیلم زمانی است که جو نمایشنامه را در اختیار عوامل تئاتر قرار داده و ان ها دارن از هنر او و طنز زیبایش لذت میبرند و قهقهه میزنند در حالیکه خود در زایل ترین ورطه زندگیست و دیگر به تئاتر برنمیگردد. با تشکر پی نوشت: تمام جملاتی که داخل " ها نوشته شده ، دیالوگ های فیلم هستندامضا:علیرضا