10 غزل از بهترین اشعار مولانا که در ادبیات ایران جاودانه شدند

بهترین اشعار مولاناای عاشقان، ای عاشقان، امروز مائیم و شماای عاشقان ای عاشقان امروز ماییم و شماافتاده در غرقابه‌ای تا خود که داند آشناگر سیل عالم پر شود هر موج چون اشتر شودمرغان آبی را چه غم تا غم خورد مرغ هواما رخ ز شکر افروخته با موج و بحر آموختهزان سان که ماهی را بود دریا و طوفان جان فزاای شیخ ما را فوطه ده وی آب ما را غوطه دهای موسی عمران بیا بر آب دریا زن عصااین باد اندر هر سری سودای دیگر می‌پزدسودای آن ساقی مرا باقی همه آن شمادیروز مستان را به ره بربود آن ساقی کلهامروز می در می‌دهد تا برکند از ما قباای رشک ماه و مشتری با ما و پنهان چون پریخوش خوش کشانم می‌بری آخر نگویی تا کجاهر جا روی تو با منی ای هر دو چشم و روشنیخواهی سوی مستیم کش خواهی ببر سوی فناعالم چو کوه طور دان ما همچو موسی طالبانهر دم تجلی می‌رسد برمی‌شکافد کوه رایک پاره اخضر می‌شود یک پاره عبهر می‌شودیک پاره گوهر می‌شود یک پاره لعل و کهرباای طالب دیدار او بنگر در این کهسار اوای که چه باد خورده‌ای ما مست گشتیم از صداای باغبان ای باغبان در ما چه درپیچیده‌ایگر برده‌ایم انگور تو تو برده‌ای انبان ماای عاشقان، ای عاشقان، امروز مائیم و شماگر زان‌ که نئی طالب جوینده شوی با ماگر زان که نه‌ای طالب جوینده شوی با ماور زان که نه‌ای مطرب گوینده شوی با ماگر زان که تو قارونی در عشق شوی مفلسور زان که خداوندی هم بنده شوی با مایک شمع از این مجلس صد شمع بگیراندگر مرده‌ای ور زنده هم زنده شوی با ماپاهای تو بگشاید روشن به تو بنمایدتا تو همه تن چون گل در خنده شوی با مادر ژنده درآ یک دم تا زنده دلان بینیاطلس به دراندازی در ژنده شوی با ماچون دانه شد افکنده بررست و درختی شداین رمز چو دریابی افکنده شوی با ماشمس الحق تبریزی با غنچه دل گویدچون باز شود چشمت بیننده شوی با ماگر زان‌ که نئی طالب جوینده شوی با مازهی عشق، زهی عشق، که ماراست خدایازهی عشق زهی عشق که ما راست خدایاچه نغزست و چه خوبست و چه زیباست خدایاچه گرمیم چه گرمیم از این عشق چو خورشیدچه پنهان و چه پنهان و چه پیداست خدایازهی ماه زهی ماه زهی باده همراهکه جان را و جهان را بیاراست خدایازهی شور زهی شور که انگیخته عالمزهی کار زهی بار که آن جاست خدایافروریخت فروریخت شهنشاه سوارانزهی گرد زهی گرد که برخاست خدایافتادیم فتادیم بدان سان که نخیزیمندانیم ندانیم چه غوغاست خدایاز هر کوی ز هر کوی یکی دود دگرگوندگربار دگربار چه سوداست خدایانه دامیست نه زنجیر همه بسته چراییمچه بندست چه زنجیر که برپاست خدایاچه نقشیست چه نقشیست در این تابه دل‌هاغریبست غریبست ز بالاست خدایاخموشید خموشید که تا فاش نگردیدکه اغیار گرفتست چپ و راست خدایازهی عشق، زهی عشق، که ماراست خدایا در میان عاشقان عاقل مبادر میان عاشقان عاقل مباخاصه اندر عشق این لعلین قبادور بادا عاقلان از عاشقاندور بادا بوی گلخن از صباگر درآید عاقلی گو راه نیستور درآید عاشقی صد مرحبامجلس ایثار و عقل سخت گیرصرفه اندر عاشقی باشد وباننگ آید عشق را از نور عقلبد بود پیری در ایام صباخانه بازآ عاشقا تو زوترکعمر خود بی‌عاشقی باشد هباجان نگیرد شمس تبریزی به دستدست بر دل نه برون رو قالبادر میان عاشقان عاقل مبا آمد بهار جان‌ها ای شاخه تر برقص آآمد بهار ِ جان‌ها ای شاخ ِ تر به رقص آچون یوسف اندر آمد، مصر و شکر! به رقص آای شاه ِ عشق‌پرور مانند ِ شیر ِ مادرای شیر! جوش‌در رو. جان ِ پدر به رقص آچوگان ِ زلف دیدی، چون گوی دررسیدیاز پا و سر بریدی. بی‌پا و سر به رقص آتیغی به دست، خونی. آمد مرا که: چونی؟گفتم بیا که خیر است! گفتا: نه! شر! به رقص آاز عشق، تاج‌داران در چرخ ِ او چو بارانآن جا قبا چه باشد؟ ای خوش کمر به رقص آای مست ِ هست گشته! بر تو فنا نبشته.رقعه‌ی فنا رسیده. بهر ِ سفر به رقص آدر دست، جام ِ باده آمد بُت‌ام پیادهگر نیستی تو ماده، ز آن شاه ِ نر به رقص آپایان ِ جنگ آمد. آواز ِ چنگ آمدیوسف زِ چاه آمد. ای بی‌هنر! به رقص آتا چند وعده باشد؟ و این سَر به سجده باشد؟هجر اَم ببُرده باشد رنگ و اثر؟ به رقص آکی باشد آن زمانی، گوید مرا فلانی:ک‌ای بی‌خبر! فنا شو! ای باخبر! به رقص آطاووس ِ ما درآید و آن رنگ‌ها برآیدبا مرغ ِ جان سراید: بی‌بال و پر به رقص آکور و کران ِ عالَم، دید از مسیح، مرهمگفته مسیح ِ مریم: ک‌ای کور و کر! به رقص آمخدوم، شمس ِ دین است. تبریز رشک ِ چین استاندر بهار حسنش شاخ و شجر به رقص آآمد بهار جان‌ها ای شاخه تر برقص آ به روز مرگ چو تابوت من روان باشدبه روز مرگ چو تابوت من روان باشدگمان مبر که مرا درد این جهان باشدبرای من مگری و مگو دریغ دریغبه دوغ دیو درافتی دریغ آن باشدجنازه‌ام چو ببینی مگو فراق فراقمرا وصال و ملاقات آن زمان باشدمرا به گور سپاری مگو وداع وداعکه گور پرده جمعیت جنان باشدفروشدن چو بدیدی برآمدن بنگرغروب شمس و قمر را چرا زبان باشدتو را غروب نماید ولی شروق بودلحد چو حبس نماید خلاص جان باشدکدام دانه فرورفت در زمین که نرستچرا به دانه انسانت این گمان باشدکدام دلو فرورفت و پر برون نامدز چاه یوسف جان را چرا فغان باشددهان چو بستی از این سوی آن طرف بگشاکه های هوی تو در جو لامکان باشدبه روز مرگ چو تابوت من روان باشد بر چرخ سحرگاه یکی ماه عیان شدبر چرخ سحرگاه یکی ماه عیان شداز چرخ فرود آمد و در ما نگران شدچون باز که برباید مرغی به گه صیدبربود مرا آن مه و بر چرخ دوان شددر خود چو نظر کردم خود را بندیدمزیرا که در آن مه تنم از لطف چو جان شددر جان چو سفر کردم جز ماه ندیدمتا سر تجلی ازل جمله بیان شدنه چرخ فلک جمله در آن ماه فروشدکشتی وجودم همه در بحر نهان شدآن بحر بزد موج و خرد باز برآمدو آوازه درافکند چنین گشت و چنان شدآن بحر کفی کرد و به هر پاره از آن کفنقشی ز فلان آمد و جسمی ز فلان شدهر پاره کف جسم کز آن بحر نشان یافتدر حال گدازید و در آن بحر روان شدبی دولت مخدومی شمس الحق تبریزنی ماه توان دیدن و نی بحر توان شدبر چرخ سحرگاه یکی ماه عیان شد مرده بدم، زنده شدم، گریه بدم، خنده شدممرده بدم زنده شدم گریه بدم خنده شدمدولت عشق آمد و من دولت پاینده شدمدیده سیر است مرا جان دلیر است مرازهره شیر است مرا زهره تابنده شدمگفت که دیوانه نه‌ای لایق این خانه نه‌ایرفتم دیوانه شدم سلسله بندنده شدمگفت که سرمست نه‌ای رو که از این دست نه‌ایرفتم و سرمست شدم وز طرب آکنده شدمگفت که تو کشته نه‌ای در طرب آغشته نه‌ایپیش رخ زنده کنش کشته و افکنده شدمگفت که تو زیرککی مست خیالی و شکیگول شدم هول شدم وز همه برکنده شدمگفت که تو شمع شدی قبله این جمع شدیجمع نیم شمع نیم دود پراکنده شدمگفت که شیخی و سری پیش رو و راهبریشیخ نیم پیش نیم امر تو را بنده شدمگفت که با بال و پری من پر و بالت ندهمدر هوس بال و پرش بی‌پر و پرکنده شدمگفت مرا دولت نو راه مرو رنجه مشوزانک من از لطف و کرم سوی تو آینده شدمگفت مرا عشق کهن از بر ما نقل مکنگفتم آری نکنم ساکن و باشنده شدمچشمه خورشید تویی سایه گه بید منمچونک زدی بر سر من پست و گدازنده شدمتابش جان یافت دلم وا شد و بشکافت دلماطلس نو بافت دلم دشمن این ژنده شدمصورت جان وقت سحر لاف همی‌زد ز بطربنده و خربنده بدم شاه و خداونده شدمشکر کند کاغذ تو از شکر بی‌حد توکآمد او در بر من با وی ماننده شدمشکر کند خاک دژم از فلک و چرخ به خمکز نظر وگردش او نورپذیرنده شدمشکر کند چرخ فلک از ملک و ملک و ملککز کرم و بخشش او روشن بخشنده شدمشکر کند عارف حق کز همه بردیم سبقبر زبر هفت طبق اختر رخشنده شدمزهره بدم ماه شدم چرخ دو صد تاه شدمیوسف بودم ز کنون یوسف زاینده شدماز توام ای شهره قمر در من و در خود بنگرکز اثر خنده تو گلشن خندنده شدمباش چو شطرنج روان خامش و خود جمله زبانکز رخ آن شاه جهان فرخ و فرخنده شدممرده بدم، زنده شدم، گریه بدم، خنده شدم مرا گوی که رایی؟ من چه دانممرا گویی که رایی من چه دانمچنین مجنون چرایی من چه دانممرا گویی بدین زاری که هستیبه عشقم چون برآیی من چه دانممنم در موج دریاهای عشقتمرا گویی کجایی من چه دانممرا گویی به قربانگاه جان‌هانمی‌ترسی که آیی من چه دانممرا گویی اگر کشته خداییچه داری از خدایی من چه دانممرا گویی چه می جویی دگر توورای روشنایی من چه دانممرا گویی تو را با این قفس چیستاگر مرغ هوایی من چه دانممرا راه صوابی بود گم شدار آن ترک ختایی من چه دانمبلا را از خوشی نشناسم ایرابه غایت خوش بلایی من چه دانمشبی بربود ناگه شمس تبریزز من یکتا دو تایی من چه دانممرا گوی که رایی؟ من چه دانم من توام، تو منی، ای دوست مرو از بر خویشمن توام تو منی ای دوست مرو از بر خویشخویش را غیر مینگار و مران از در خویشسر و پا گم مکن از فتنه بی‌پایانتتا چو حیران بزنم پای جفا بر سر خویشآن که چون سایه ز شخص تو جدا نیست منممکش ای دوست تو بر سایه خود خنجر خویشای درختی که به هر سوت هزاران سایه‌ستسایه‌ها را بنواز و مبر از گوهر خویشسایه‌ها را همه پنهان کن و فانی در نوربرگشا طلعت خورشیدرخ انور خویشملک دل از دودلی تو مخبط گشتستبر سر تخت برآ پا مکش از منبر خویشعقل تاجست چنین گفت به تثمیل علیتاج را گوهر نو بخش تو از گوهر خویشمن توام، تو منی، ای دوست مرو از بر خویش