تنهایی چگونه خلاقیت ما را افزایش می‌دهد؟

روحش شاد و یادش گرامی :)پستِ آقای دست انداز را که دیدم، و الان که در حال خواندن کتابی به نام «قدرت سکوت» از سوزان کین هستم، تصمیم گرفتم این پست را هرجور که شده بنویسم. این پست و پست آقای دست انداز به تنهایی مربوط می‌شود. ایشان، در همان اول پست به دو جنبۀ خوب و بدِ تنهایی اشاره کردند:تنهایی هم می‌تواند فرصت باشد و هم می‌تواند تهدید. تنهایی برای یک اندیشمند و محقق، فرصت است و برای یک فرد سالمند و یا افسرده، تهدید.وقتی در ویرگول کمی گشتم متوجه شدم تعداد زیادی از دوستان دربارۀ تنهایی و رابطه آن با افسردگی نوشتند. به همین خاطر تصمیم گرفتم از مزایای تنهایی و درون‌گرایی هم چیزهایی بنویسم. پس اگر با کلماتی با بار معنایی احساسی برخورد نکردید، دلسرد نشوید. امّا مطمئن هستم که دید بهتری به تنهایی و درون‌گرایی پیدا می‌کنید.یک نکته مهم:منبع اصلی این نوشته، کتاب قدرت سکوت، اثر سوزان کین هستش. (اگر خواستید اطلاعات خیلی بیشتری به‌دست بیارید، حتما این کتاب را مطالعه کنید.)تنهایی همیشه هم بد نیست!رابطه آلبرت انیشتین با تنهایی...«من اسبی هستم با یک دهنه، برای جفت شدن یا کار گروهی ساخته نشده‌ام...چون به خوبی می‌دانم به‌منظور دستیابی به هر هدف روشنی، اندیشیدن و فرماندهییک نفر لازم است.»خیلی جالب است. انیشتین، که قادر به توصیف نبوغ او نیستیم، به تفکر مستقل و اندیشیدن در تنهایی اهمیت می‌داده است. در‌واقع او خود را اسبی با یک دهنه معرفی می‌کند که برای کارگروهی ساخته نشده است. حتی اگر از قانون نسبیت و فرمول‌های فیزیکیِ کسالت‌بار، به خوبی سر در نیاورده باشیم، اسم انیشتین برای‌مان نمادی است از یک انسان خلاق و یک مکتشفِ باهوش.آیا این خصلت انیشتین، دلیلی می‌شود برای این‌که تنهایی و فرد‌گرایی را عاملی برای موفقیت بدانیم؟بهتر است کمی بیشتر با درون‌گرایی و تنهایی و تاثیر آن‌ها بر خلاقیت آشنا بشویم.چطور استیو وازنیاک توانست اولین مدلِ رایانۀ شخصی را طراحی کند؟جنابِ وازنیاک در حال لذت بردن از رایانۀ شخصی‌شان :)استیون گری وازنیاک (Stephen Gary Wozniak) مهندس کامپیوتر، مخترع و یکی از موسسین اپل، به عنوان اولین کسی شناخته می‌شود که نخستین طرح رایانه شخصی را خلق کرد. اگرچه خودِ او عضوی از باشگاه کامپیوتر هوم‌برو (Homebrew Computer Club) بود، می دانست که تنهایی ملاکی برای خلق طرح‌های تحول‌آفرین است. اگر دربارۀ فرآیندِ خلقِ رایانۀ شخصیِ وازنیاک تحقیق کنیم، متوجه می‌شویم مهم ترین نکته در این خصوص، تنهایی او بوده است. او درحالی به ایده‌آل خود رسید که تنها بود. او از قدرت درون‌گرایی مطلع بود. می‌دانست که دفتر‌ کار‌های بزرگی که برای تبادل نظر ساخته شده بودند، نمی‌توانستند جانشین تفکر مستقل خودش شوند.آیا هنوز به قدرت تنهایی ایمان نیاوردید؟ پیشنهاد می‌کنم توصیۀ جالب خود وازنیاک را بخوانید:اغلب مخترعان و مهندسانی که دیده‌ام مثل من خجالتی هستند و در افکارشان زندگی ‌می‌کنند. آن‌ها تقریبا شبیه هنرمندان هستند. در حقیقت، بهترین آن‌ها هنرمند هستند. و هنرمندان در تنهایی بهترین عملکرد را دارند، آن‌ها در تنهایی می‌توانند روی یک اختراع کار کنند بدون اینکه عدۀ بسیاری آن را برای بازاریابی یا اهدافی دیگر بخواهند.من باور نمی‌کنم هیچ‌چیزِ واقعاََ تحول‌آفرینی را یک گروه اختراع کرده باشد. این توصیه عبارت است از اینکه: به تنهایی کار کنید. اگر به تنهایی کار کنید می‌توانید محصولات و طرح‌هایی تحول آفرین ابداع کنید. نه در یک جمع. نه در یک تیم. فقط به تنهایی! ایمان آوردید؟ :) اگر نه، پس باز هم پیش برویم.و امّا درون‌گرایی و خلاقیت!از سال 1956 تا 1962، موسسۀ تحقیق و ارزیابی شخصیت دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، مجموعه‌ای از مطالعات خود را دربارۀ ماهیت خلاقیت انجام داد. در این مجموعه تحقیقات و بخصوص در تحقیقات بعدی، نکته جالبی که به دست آمد این بود که افراد خلاق‌تر به‌لحاظ اجتماعی درون‌گرا تر بودند. اگرچه آن‌ها از مهارت‌های ارتباطی متقابل برخوردار بودند، امّا چندان خلق‌و‌خوی اجتماعی یا مشارکتی نداشتند.این یافته‌ها و نکته‌ها بدین معنی نیست که درون‌گرا ها همیشه خلاق‌تر از برون‌گرا‌ ها هستند. اما می‌توانیم بگوییم در گروهی از مردم که در طی زندگی‌شان خلاقیت بالایی داشتند، احتمالاََ تعداد زیادی درون‌گرا پیدا می‌شود. بنابه مشاهدۀ هانس آیزک، روان‌شناس، درون‌گرایی ذهن را روی کاری که در حال انجامش هستیم متمرکز می‌کند. به بیان دیگر هرچه تنهاتر باشیم تمرکز ما بر روی کاری که انجام دهیم بیشتر می‌شود.درون‌گراها مستقل‌تر هستند و معمولاََ کار خودشان را به تنهایی انجام می‌دهند. این را هم بدانیم که مزۀ خلاقیت را وقتی می‌چشیم که در دریای اندیشه‌های خودمان غرق شویم، نه در بحث و جدل با دیگران!امّا چرا صدای درون‌گرا ها خفه می‌شود؟در این زمانه که به افراد برون‌گرا توجه بیشتری می‌شود و صدای افراد درون‌گرا خفه شده است، باید چه کنیم؟اگر تنهایی کلیدِ خلاقیت باشد، چرا برای درون‌گرا ها بستری برای تنهایی‌ آماده نکنیم؟ چرا آن‌ها را به حال خودشان رها نکنیم تا با ایده‌های نو و خلاقانه‌شان دنیا را دچار تحول نکنند؟ چرا از‌ آن‌ها کمک نخواهیم؟ چرا صدای‌شان را نشنویم؟ آیا تنها افرادی ایده‌های بکر دارند که می‌توانند خودشان را بهتر ابراز کنند؟ من فکر ‌می‌کنم این اشتباه است. چنانچه صدای‌ درون‌گراها واضح‌تر به گوش‌مان برسد، متوجه می‌شویم سخت در اشتباه بوده‌ایم.خواهشمندم به افراد دور و برتان که درون‌گرا و گوشه‌گیر هستند، بیشتر توجه کنید. صدای‌ آن‌ها را بشنوید. بعضی اوقات آنقدر در هیاهوی افکارِ سست‌پایه خودمان غلت می‌زنیم که برای دیگران و دیدگاه‌های‌شان ارزش قائل نمی‌شویم.تفکر گروهی:نویسندۀ کتاب «قدرت سکوت»، از پدیده‌ای به نامِ «تفکر گروهی جدید» سخن می‌گوید. تفکر گروهی جدید بیشتر به کار‌ تیمی اهمیت می‌دهد. این تفکر اصرار دارد که خلاقیت و دستاورد‌های فکری ماحصلِ تفکر گروهی و کار تیمی است. این تفکر طرفداران زیادی دارد. از نزدیکان بگیرید تا افراد غریبه در جامعه، به ما گفته‌اند که کار گروهی و تفکر دسته جمعی شایسته‌تر و پسندیده‌تر است. آنقدر این موضوع مورد توجه قرار گرفت که در سال 2000 حدود نیمی از سازمان‌های ایالت متحده ساختار تیمی داشتند. این ساختار در سیستم آموزشی و مدارس نیز برقرار است. این ساختار، برای افراد درون‌گرایی که به فضای شخصی و محیط آرام و ساکت نیاز دارند، مصیبتی است که باید به آن بیشتر رسیدگی شود. در سال 2005 جیمز هاکت (James Hacket)، مدیر عامل شرکت استیل کیس (Steelcase) به مجله فَست کامپِنی گفت:شرایط از من به ما تغییر کرد. در شرایط من، کارکنان به‌تنهایی کار‌ می‌کردند. امروز به کار در تیم و گروه بهای خیلی زیادی داده می‌شود، و ما به منظور تسهیل این شرایط محصولاتی را طراحی می‌کنیم. نویسنده از تجربه‌اش در خصوص دیدار از یک کلاس‌های چهارم می‌گوید:در یکی از کلاس‌های چهارم تابلوی بزرگی را دیدم که رویش نوشته بود: «قوانین کار گروهی»، از جمله: نمی‌توانید از معلم کمک بگیرید، مگر اینکه تمام اعضای گروه‌تان همان سوال را داشته باشند.باز هم همان مشکل تکراری را داریم: کسانی که درون‌گرا هستند نمی‌توانند حرف خودشان را به کرسی بنشانند. تنها دانش‌آموزانی مورد توجه واقع می‌شوند که بتوانند خودشان را ابراز کرده و رهبری یک گروه را بر عهده بگیرند.باید سعی کنیم به همۀ صدا‌ها چه درون‌گرا و چه برون‌گرا حقِ اظهار نظر بدهیم. البته باید حق انتخاب را هم مد نظر قرار بدهیم. اینکه کسی می‌خواهد به گروه بپیوندد و دیگری می‌خواهد به صورت مستقل کاری را انجام دهد، به خود شخص مربوط است.حرف آخر:حرف آخر که چه عرض کنم؟! دوست داشتم بیشتر دربارۀ مزیت تنهایی برای‌تان حرف بزنم. امّا فعلا صلاح را در این می‌بینم که جمع بندی کوچکی بکنم و بروم. تنهایی و درون‌گرایی نه‌تنها سبب مطرود شدن ما از جامعه نمی‌شود و ما را از اکتشاف‌ها و نوآوری‌های بزرگ دور نگه نمی‌دارد، بلکه فرصتی است برای شکفتن گل خلاقیت و تحول‌های شگفت‌آور. یکی از نمونه‌های لازم به ذکر، نبوغ آلبرت انیشتین است. از زبان خود انیشتین می‌شنویم که مولفۀ رسیدن به اهداف، اندیشه‌ای واحد و فرماندهی فقط یک شخص است. همچنین از روشِ وازنیاک و نکته‌ی مهمی که سبب خلقِ اولین مدل رایانۀ شخصی شد، می‌توانیم به خوبی استفاده کنیم.دربارۀ این بحث کردیم که چرا صدای افراد درون‌گرا خفه شده است. همچنین از ساختارِ «تفکر گروهی جدید» در سازمان‌ها و فشاری که به افراد درون‌گرا متحمل می‌شود صحبت کردیم.امیدوارم بتوانید از تنهایی‌تان به خوبی بهره ببرید و بدانید که همیشه مشورت و تبادل نظر در جمع، به اندازه تنهایی و مستقل اندیشیدن مفید نخواهد بود.