متاورس چیست؟

این روزها واژه متاورس (Metaverse) زیاد به گوش هامون میخوره.شاید درک این که متاورس دقیقا چیه کار راحتی نباشه چون فیزیکی و ملموس نیست و وجود خارجی نداره.درواقع اگه اینترنت امروزی دو بعدی فرض کنیم (کلمات و تصاویر روی صفحه های نمایش) میشه گفت که متاورس سه بعدی و چند حسیه! یعنی میتونیم یجورایی اونو به وسیله هدست ها یا عینک های مخصوصی لمس هم کنیم!جهان با سرعت غیرقابل تصوری در حال پیشرفته و "متاورس" بخش بزرگی از آیندس... آینده ای که خیلی هم دور نیست!ما تو این مقاله می‌خوایم با هم بیشتر درباره دنیای جذاب متاورس بخونیم و باهاش آشنا بشیم:مفهوم متاورس:متاورس درواقع دنیایی دیجیتاله که در فضای وب شکل میگیره؛ میشه گفت که متاورس یک جهان دیجیتالی و مجازی سه‌بعدیه که در اون افراد با افراد دیگه (در قالب آواتار ها) یا با شخصیت های مجازی معاشرت میکنند. معاشرت برای همکاری، بازی، خرید یا خیلی کار های دیگه.متیو بال که از مدیر های سایت «متاورس پرایمر» هست، متاورس رو اینطوری تعریف میکنه:متاورس شبکه‌ای گسترده از جهان‌ها و شبیه سازی‌های سه بعدی پایدار است که به صورت آنی و لحظه به لحظه پردازش می‌شوند؛ در آن هویت اشخاص، اشیای فیزیکی، تاریخ بشر و حتی سیستم‌های پرداختی پیوستگی خودشان را حفظ می‌کنن. این مجموعه می‌تواند همزمان تعداد زیادی از افراد را به صورت مجازی در خود جای دهد بدون آن که لازم باشد این افراد در یک مکان حضور داشته باشند.مارک زاکربرگ هم که که اخیرا اسم فیسبوک رو به مِتا تغییر داده و سرمایه گذاری ۵۰ میلیون دلاری برای توسعه متاورس انجام داده، اینطوری میگه:متاورس مجموعه‌ای از فضاهای مجازی محسوب می‌شود که در آن‌ها میتوان افرادی را که در یک فضای فیزیکی در کنار یکدیگر نیستند، کنار هم جمع و بین آنها رابطه برقرار کرد.بر این اساس میتونیم بگیم که متاورس نسخه دیجیتال از این جهانه، دنیای دیجیتالی که در اون همتا هایآدم ها، مکان ها و چیز های این دنیا به شکل مجازی وجود داره.واژه متاورس چطوری به وجود اومد؟مِتا (meta) به معنی فراتر و یونیورس (universe) هم به معنی جهانه. واژه متاورس از ترکیب این دو کلمه باهم تشکیل شده و در کل به معنی "فراجهان" هست؛ اما از اونجایی که متاورس واقعیتی است که در دنیای دیجیتال قرار داره، "واقعیتِ دیجیتالِ جایگزین" معادل فارسی بهتری برای اون به حساب میاد.متاورس مفهوم جدیدی نیست و اولین بار سال ۱۹۹۲ نیل استونسن (Neal Stephenson) در کتاب علمی-تخیلی سقوط برف (Snow Crash) این کلمه رو ابداع و از اون استفاده کرد، او در کتابش متاورس رو «یک دنیای مجازی سه بعدی متشکل از آواتار مردم واقعی» توصیف کرد.حالا این روزها به دلیل توجه ویژه و فعالیت‌های غول‌های فناوری جهان مثل فیسبوک(مِتا) و مایکروسافتدنیا متاورس خیلی خبرساز شده و به سرعت در حال به وجود اومدن و بزرگ شدنه.مارک زاکربرگ و ایلان ماسک در فضای متاورسواقعیتِ مجازی VR و واقعیتِ افزوده AR :برای درک بهتر متاورس شاید بهتر باشه اول با مفهوم های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده آشنا شیم:واقعیت مجازی (virtual reality)وی‌آر تجربه یک دنیای شبیه‌سازی شده است؛درواقع افراد با گذاشتن هدست‌های مخصوصی که فناوری تولید تصاویر، صدا و سایر احساسات رو دارا هستن میتونن در حالی که یک جا ایستادن، به یک دنیای مجازی و شبیه‌سازی شده نگاه کنند، در اون قدم بزن و فعالیت های مختلفی رو انجام بدن. از وی‌آر برای کاربرد های مختلفی از واقعیتِ مجازی مثل: سرگرمی و بازی های ویدیویی، آموزشی، تجاری و... استفاده می‌شه.واقعیت افزوده (augmented reality)واقعیت افزوده یا اِی‌آر تقریبا شبیه وی‌آر است، با این تفاوت که در وی‌آر تمام عناصری که کاربر تجربه میکنه توسط کامپیوتر شبیه‌‌سازی شده و ممکنه هیچ‌کدوم از اونا در دنیای واقعی وجود نداشته باشن؛ اما در اِی‌‌آر بخشی از اطلاعاتی که شخص درک میکند در دنیا واقعی و اطراف او وجود دارد و بخشی توسط کامپیوتر ساخته و و اضافه شده‌اند. در واقع اِی‌آر یک نمای فیزیکی زنده است که عناصری رو به دنیا واقعی اضافه می‌کند.- علاوه بر واقعیت مجازی (VR) و و واقعیت‌افزوده (AR) ، دو مفهوم دیگه‌ی واقعیتِ‌ترکیبی (mixed reality) و واقعیتِ‌توسعه یافته (extended reality) هم تعریف میشه.تعریف دقیق ‌MR یکم مبهمه اما درواقع عناصر VR و AR رو در خودش جا میده؛ یعنی اشیا مجازی می‌توانند با اشیا دنیا واقعی تعامل داشته باشن یا یک شخص می‌تونه با اشیا مجازی و دنیا واقعی تعامل داشته باشه. مثل فیلتر های اسنپ چت که در اون یک هات‌داگِ‌ مجازی میتونه روی میز واقعی تکون بخوره و از لبه میز نیوفته!و در نهایت، واقعیت‌ِتوسعه یافته یک اصطلاح جامع برای AR، VR و MR است؛ مرز های بین این سه ممکن است محو شوند چون متاورس به یک XR و واقعیت‌ساز تبدیل می‌شود.کاربرد های متاورس چیه؟پزشکی:متاورس و به خصوص واقعیت افزوده نقش چشمگیری در علم پزشکی پیدا کرده.برای آموزش به دانشجویان، شبیه‌سازی عمل های جراحی و ابزار های کمک جراحی که جراحان برایسرعت بخشیدن به جراحی از اونا استفاده میکنند فقط بخشی از کاربرد های متاورس و AR در پزشکیه.بازی و سرگرمی:مایکروسافت و سونی این روز ها در حال ساخت نسخه های واقعیت مجازی بازی هایی مثل call of duty هستند، تجربی بازی با همچین فناوری هایی تجربه متفاوت و فوق العاده ایه.علاوه بر واقعیت‌مجازی واقعیت‌افزوده و واقعیت ترکیبی هم در بعضی از بازی ها مثل audica پا به دنیای بازی سازی گذاشتن ، ایجاد آواتار های افراد واقعی در محیط بازی ها یکی دیگه از کاربرد های جالب متاورس در دنیا بازی و سرگرمیه.علمی ـــ آموزشی:واقعیت مجازی دنیای علم و آموزش رو زیر و رو کرده! فقط کافیه یکی از هدست های وی‌آر رو به چشم‌هامون بزنیم تا وارد دنیا ها و مکان های دیگه بشیم و چیزهای متفاوتی رو تجربه کنیم. چیز هایی که هرگز تو زندگی واقعی نمیتونی اونها رو تجربه کنیم.با استفاده از واقعیت مجازی میشه محیط‌کار های پر خطر رو برای نیرو های انسانی شبیه سازی کرد تا قبل از شروع به کار به خوبی آموزش ببینن و احتمال وقوع حادثه های خطرناک به حداقل برسه.آموزش های سنتی یا حتی تصاویر هیچ وقت نمیتونن به اندازه واقعیت مجازی اثربخشی و جذابیت داشته باشن. با ورود واقیعت مجازی به مدرسه ها فضای آموزش به کلی عوض میشه. گردشگری: شاید خیلی از ماها دلمون بخواد نقاط مختلف دنیارو ببینیم و به اونا سفر کنیم اما به هر دلیلی امکانش نباشه. حالا با فناوری متاورس و استفاده از واقعیت مجازی میتونیم به راحتی بودن تو اون مکان هارو تجربه کنیم، نه فقط تو زمین بلکه با متاورس میتونیم حتی حس سفر به فضارو هم تجربه کنیم! - علاوه بر اینا متاورس در فروش املاک(دیدن خانه های مختلف با جزییات بدون رفتن به اونها)، صنعت،کاربرد های نظامی و خیلی خیلی چیزهای دیگه هم استفاده میشه و کاربرد داره.ما در یکی از برنامه های کافه دانشجو جایگاه متاورس در صنعت با دکتر عرب زاده به طور کامل بررسی کردیم.شما میتونین با کلیک روی لینک بالا اونو در کانال آپارات ما مشاهده کنید.زمین متاورس:این روزا زیاد به گوشمون میخوره که افراد در متاورس زمین میخرن، اما این واقعا به چه معناست؟زمین متاورس (Metaverse Land یا Metaverse Real state) تکه‌ای از یک فضای دیجیتالی قابل‌خرید است؛ درواقع سرمایه‌گذاران با پول واقعی در یک شهر جدید که فقط در واقعیت مجازی وجود دارد زمین می‌خرند. می‌توانند از آن زمین ها برای اهداف مختلفی مثل کار، معاشرت، بازی و... استفاده کنند و حتی کسب درآمد کنند!خریداران در Decentraland که یک بازار ارز دیجیتالی است می‌توانند هرچه می‌خواهند در زمین‌های خود بسازند.این زمین ها مپل املاک واقعی هستند، و حتی افراد میتونن زمین هاشونو اجاره بدن. املاک دیجیتال، خود را به عنوان یک طبقه دارایی قانونی تثبیت کرده است. ارزش آن با نرخ تصاعدی در حال افزایش است و آن را به یک فرصت سرمایه گذاری جذاب تبدیل می کند. همچنین به نظر می‌رسد این پتانسیل را دارد که به یک دارایی مالی تبدیل شود، شبیه به هنر دنیای واقعی و املاک در دنیای واقعی.Sandbox یکی از پلتفرم هایی است که از طریق اون میشه از متاورس زمین خریداری کرد.جایگاه ارز های دیجیتال در دنیای متاورس چیست؟ کریپتو cryptocurrencies پول دنیای متاورسه! اقتصاد دنیای متاورس و خرید و فروش در این دنیا اکثرا از طریق رمزارز های دیجیتالی و فناوری بلاک چین است.هر نسخه مختلف متاورس پول مخصوص به خودشو داره که برای کار های مختلف مثل خرید و فروش NFT، زمین های متاورس، آواتار ها، لباس آواتار ها حیوانات دیجیتالی و خیلی چیزهای دیگه استفاده میشه.وقتی در متاورس چیزی با ارز دیجیتال خریداری می‌کنید مالکیت آن آیتم دیجیتالی در شبکه بلاکچین انتقال داده میشه. که یعنی بلاکچین درواقع یک محل نگه‌داری داده ها یا پلی برای انتقال مالکیت آیتم های دیجیتالی در دنیای مجازی است. بلاکچین امکان عوض کردن سند ها در گذشته را ندارد و در نتیجه جعل در اون غیر ممکنه.ارز های قابل معاوضه یا NFTs:اغلب افراد معتقدند NFT ها بهترین روش برای محافظت از دارایی هامون در متاورس است. ان‌اف‌تی ها ماهیت پیچیده ای دارند. یکی از خصوصیات آن‌ها این است که روش مناسبی برای ثبت مالکیت یک کالای مجازیِ خاص محسوب به حساب می‌آیند.درواقع NFT یک قرارداد هوشمند و گواهی مالکیت غیرتکراریِ دیجیتالی برای دارایی‌های دیجیتالی است. از ویژگی های اون در دنیا متاورس میشه به اعطای مالکیت کامل بازی ها، آواتار ها و .. به افراد اشاره کرد. یکی از خاصیت های NFT اینه که مالکیت رو از حق استفاده جدا میکنه.بحث NFT خیلی گستردس و اونو به طور اختصاصی در مقاله های بعدی بررسی می‌کنیم.ما چطوری میتونیم وارد متاورس بشیم؟ورود به دنیا متاورس خیلی ساده تر از اونیه که فکرشو کنیم.ورود به متاورس حتی با گوشی هم امکان پذیره، با کمک اپلیکیشن هایی مثل Sensorium Galaxy .همونطور که تا اینجا باهم خوندیم، واضحه که مهمترین ابزار ورود به دنیای متاورس داشتن هدست ها و عینک های واقعیت مجازی است؛ بعد از اون برای ورود به دنیا متاورس، خرید و فروش در اون و انجام دادن فعالیت های مختلف باید یه‌سری مراحل دیگه هم انجام بدیم:اول باید یکی از پلتفرم های موجود رو مثل Decentraland یا Sandbox رو که بالاتر هم اسمشونو بردیم انتخاب کنیم.تو مرحله بعد باید برای خودمون یک کیف پول رمز ارز یا سخت‌افزاری انتخاب کنیم. و طبق مراحل پیش بریم و حساب کاربری‌مونو ایجاد کنیم.حالا باید کیف پولی که ایجاد کردیم را به پلتفرمی که انتخاب کردیم متصل کنیم. برای این کار هم باید یک حساب کاربری در پلتفرم مورد نظرمون بسازیم.الان نوبت به انتقال رمزارز میرسه بعد از متصل کردن کیف پول به بازار پلتفرم متاورس، باید یکی از رمز ارزهای دیجیتالی مورد‌‌پذیرش پلتفرمی که انتخاب کردیم رو بخریم و به کیف پولمون منتقل کنیم.حالا نوبت به خرید زمین میرسه. از روی نقشه پلتفرم زمینی که میخوایم بخریم انتخاب میکنیم و می‌خریم.ایجاد آواتار یکی از مرحله های جذاب ورود به متاورسه. ظاهر آواتار سه بعدی مون رو می‌تونیم کاملا طبق سلیقه‌مون درست کنیم، با گرفتن یه عکس باکیفیت از خودمون، سفارش لباس دلخواه و.. برای این کار میتونیم از سایت spatial استفاده کنیم.به همین راحتی وارد دنیا متاورس شدیم! حالا می‌تونیم از خدمات مختلف اون مثل بازی ها و شرکت در رویداد های مختلف و کنسرت های مجازی استفاده کنیم. در دنیای متاورس گشت بزنیم و از موزه های بزرگ دنیا و نقاط مختلفی از سرتاسر جهان بازدید کنیم. خیلی از کمپانی های بزرگ و معروف دنیا مثل مک دونالد هم در متاورس شعبه زدن که میتونیم ازشون استفاده کنیم؛ حتی والت دیزنی پارک خودش رو در متاورس افتتاح کرده! علاوه بر اینا میتونیم با استفاده از عینک های اِی‌آر بدون هیچ محدودیتی آواتار های دیگران در دنیا واقعی کنار خودمون داشته باشیم و بدون محدودیت باهاشون ارتباط برقرار کنیم.و در آخرعلم و تکنولوژی هر ثانیه در حال پیشرفته؛ دنیای فردا خیلی متفاوت تر از چیزی است که حتی تصورش را بکنیم. شاید اتفاقاتی رخ بده که امروز هیچ ایده ای در مورد آنها نداریم.خیلی از غول های بزرگ فناوری جهان معتقدند متاورس بخش بزرگی از آیندس و زندگی هامون رو به کلی متفاوت میکنه تا جایی که سرمایه‌گذاری های کلانی روی اون انجام دادن.دنیا در حال توسعه است و نمی‌تونیم این حقیقت رو انکار کنیم که اگر متاورس به همین سرعتی که اخیرا به جلو گام برداشته پیش بره، به زودی خیلی از مشاغل و ابعاد زندگی رو تحت تاثیر قرار میده؛ درست همون کاری که اینترنت حدود ۵۰ سال پیش کرد و با ورودش طوری زندگی هامونو زیر و رو کرد که الان نمیتونیم دنیای بدون اینترنت رو حتی تصور کنیم.منابعی که برای نوشتن این مقاله ازشون استفاده شده: https://qz.com/2089665/everything-you-need-to-know-to-understand-the-metaverse/ https://www.azim.media/%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9/ https://insights2techinfo.com/metaverse-technologies-and-their-applications/ https://digiato.com/article/2022/02/10/everything-you-need-to-know-about-metaverse-world https://techrato.com/2021/11/28/how-to-buy-virtual-land-in-metaverse/