هدف از خلقت انسان در دیدگاه مولانا

آثار مولویانسان امروزی در عصری پیچیده و مخوف به سر می برد(50سال اخیر)به صراحت می توان گفت بخش اعظمی از جمعیت کل جهان به راستی هویت خویش را گم کرده‌انداصلا هدف از آفرینش چه بوده است؟ مطمئنا اکثر افراد دور و برمان نمی‌توانند جواب درست و حسابی به پرسش مذکور بدهند.دلیلش واضح است!چون تا حالا به آن فکر نکرده‌انداینجا به جای تایپ کردن چند مورد عکس قرار می‌دهیم:خب هدف آفرینش را فهمیدیم،فساد و خونریزی انسان چی شد؟درست است که بله انسان ظلم می‌کند،حق دیگری را می‌خورد،دزدی و غارت می‌کند،به ناحق دیگری را می‌کُشد و...اما ارزش این را دارد که تاریخ وقایعی به خود بیند که انسان عزت و شرفش را به زرق و برق دنیا نمی‌فروشد و تن به خواری نمی‌دهد.مانند:واقعه عاشوراحالا یک نمونه شعر بررسی می‌کنیم:که لئیمان در جفا صافی شوند/چون وفا بینند خود جافی شوندمسجد طاعاتشان پس دوزخست/پای‌بند مرغ بیگانه فخستهست زندان صومعه‌ دزد و لئیم/کاندرو ذاکر شود حق را مقیمچون عبادت بود مقصود از بشر/شد عبادتگاه گردن‌کش سقرآدمی را هست در هر کار دست/لیک ازو مقصود این خدمت بدستما خلقت الجن و الانس این بخوان/جز عبادت نیست مقصود از جهانگرچه مقصود از کتاب آن فن بود/گر تواش بالش کنی هم می‌شودلیک ازو مقصود این بالش نبود/علم بود و دانش و ارشاد و سودگر تو میخی ساختی شمشیر را/برگزیدی بر ظفر اِدبار راگرچه مقصود از بشر علم و هُدیست/لیک هر یک آدمی را معبدیستمعبد مرد کریم اکرمته/معبد مرد لئیم اسقمتهمر لئیمان را بزن تا سر نهند/مر کریمان را بده تا بر دهندلاجرم حق هر دو مسجد آفرید/دوزخ آنها را و اینها را مزیدساخت موسی قدس در باب صغیر/تا فرود آرند سر قوم زحیرزآنک جباران بدند و سرفراز/دوزخ آن باب صغیرست و نیازانسان کامل، محل تجلی عشق است و وجودش بازتاب اسرار حق؛رسیدن به مقام ولی و انسان کامل، از طریق کشف و شهود صورت می‌پذیرد.سالک پس از رهایی از منیت‌ها،به انوار روشنی بخش حق هدایت می‌یابد، آنگاه این هادی نه تنها نسبت به خالق وجود مسئولیت دارد، بلکه وظیفه ای در قبال خلق و ارشاد و راهنمایی و راهبری آنان به سوی مسیر الی الله بر عهده اوست.نتیجه گیریبا توجه به این بررسی، به نظر می‌رسد هرچند مولانا تعبیر (انسان کامل) را در مثنوی ندارد، مثنوى، مراتب وجود انسان کامل را به خوبى به تصویر کشیده است.مولانا یاد کرده که انسان کامل باید پیوسته، سیر صعودی را طی کند.از این قرار، مقصود از انسان کامل، قبل از هر چیز، پیامبران و به ویژه پیامبر اسلام(ص) است و پس از آن، اولیاى بزرگ به ویژه اقطاب هم عصر می‌باشد؛هر انسانى بالقوه انسان کامل محسوب می‌شود، ولى بالفعل تنها پیغمبران و اولیا را مى‌توان به این نام خواند، و از آنها به عنوان مثالها و نمونه های حیات معنوى در طریق رسیدن به کمال پیروى کرد. خداوند از آن جا که (علم)، (قدرت)،(فضل) و (جود) بی نهایت دارد، جهان و انسان را آفریده و لازمه این صفات آنست که اولاً، جهان را بیافریند، ثانیاً، خلقت او بهترین و کامل‌ترین آفرینش باشد. بنابراین می‌‌توان نتیجه گرفت که در این عالم همه موجودات از زمین گرفته تا آسمان، از جمادات تا نباتات و جانداران، همگی دارای غرض و غایت هستند؛اما هدف نهایی خلقت همه اینها همانا خلقت انسان و تعالی وجودی اوست؛یعنی همه موجودات آفریده شده اند تا انسان از آنها بهره گیری کرده و خود را به قرب ربوبی و هدفخلقت یعنی به خلافت الهی برساند.باز هم جا برای بحث وجود دارد در این باره بیشتر خواهم نوشتموفق باشید1400/3/8منابع:علمی، محمدعلی،1377،قرآن کریم، تهران، افستغیوری،راستین،1378،کلیات مثنوی معنوی، بر اساس نسخه نیکلسون، تهراندهخدا، علی اکبر، لغتنامهمولوی، مثنوی، تصحیح محمد استعالمی، 1372،چاپ چهارم، تهران، انتشارات زوار SID.IR(پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی)حاتم زاده،امیر،رامین رزمی،1397،بررسی مقام و منزلت انسان از منظر مولانا در مثنوی،آرشیو SID.IRحسن زاده،صالح،1388،فهم و برداشت مولانا از خدا،جهان و انسان، آرشیو SID.IR