ایمونولوژی یا ایمنی شناسی پزشکی

ایمونولوژی پزشکی یا ایمن شناسی پزشکی چیست؟ایمونولوژی پزشکی حوزه گسترد‌ه‌ای از زیست شناسی است که شامل مطالعه سیستم ایمنی بدن است. سیستم ایمنی همچنین به عنوان سیستم دفاعی بدن نیز شناخته می‌شود. ایمونولوژی با عملکرد طبیعی و غیرطبیعی سیستم ایمنی بدن سروکار دارد.ایمونولوژی مطالعه سیستم ایمنی بدن و شاخه بسیار مهمی از علوم پزشکی و بیولوژیکی به شمار می‌آید. سیستم ایمنی بدن از طریق خطوط مختلف دفاعی، ما را از انواع عفونت‌ها محافظت می‌کند. اگر سیستم ایمنی بدن آن طور که باید عمل نکند، می‌تواند منجر به بیماری‌هایی از جمله خود ایمنی، حساسیت و سرطان شود. هم اکنون مشخص شده است که پاسخ‌های ایمنی در روند بسیاری از اختلالات شایع که به طور معمول به عنوان بیماری ایمنولوژیک شناخته نمی‌شوند، نقش دارد. از جمله این اختلالات می‌توان به بیماری‌های متابولیکی، قلبی و عروقی و اختلالات عصبی مانند آلزایمر اشاره کرد.گلبول سفیدتصویر ۱: حمله گلبول‌های سفید سیستم ایمنی برای از بین بردن سلول سرطانی«ایمونولوژیست» (Immunologist) شخصی است که سیستم ایمنی بدن را، چه در انسان و چه در حیوانات، مورد مطالعه قرار می‌دهد. سیستم ایمنی بدن دفاع بدن در برابر بیماری‌ها را بر عهده دارد. به عنوان مثال، سیستم ایمنی بدن شما چیزی است که با سرماخوردگی یا آنفولانزا مبارزه می‌کند. ایمونولوژیست‌‌ها به بررسی نحوه عملکرد سیستم ایمنی بدن، چگونگی تأثیر عوامل محیطی بر عملکرد آن، چگونگی و چرایی اختلالات سیستم ایمنی بدن و چگونگی درمان این اختلالات می‌پردازند.چرا ایمونولوژی مهم است؟از کار‌های پیشگام «ادوارد جنر» (Edward Jenner) در قرن 18 که در نهایت منجر به ایجاد واکسیناسیون به شکل مدرن امروزی شد (واکسیناسیون نوآوری بود که احتمالا از هر پیشرفت پزشکی دیگری جان افراد بیشتری را نجات داده است)، تا پیشرفت ‌های علمی ‌بسیاری در قرن 19 و 20 که به نوآوری‌های دیگری از جمله پیوند اعضا ایمن، شناسایی گروه‌‌های خونی و استفاده گسترده از آنتی بادی‌های مونوکلونال در زمینه‌های مختلف پزشکی و مراقبت‌‌های بهداشتی ختم شد، ایمونولوژی چهره طب مدرن را تغییر داده است.ادوارد جنرتصویر ۲: ادوارد جنر، پدر علم ایمونولوژیادوارد جنر در قرن ۱۸ میلادی در ساخت واکسن آبله مرغان پیشقدم شد و به همین دلیل به او لقب پدر «علم ایمونولوژی» داده شد.تحقیقات ایمونولوژیکی با تلاش‌های مداوم تحقیقاتی در زمینه ایمونوتراپی یا درمان‌های ایمنی شناسی بیماری‌های خود ایمنی و واکسن‌های عوامل بیماری‌زای در حال ظهور، مانند ابولا، افق‌های درک ما در مورد چگونگی درمان بیماری‌ها و حل مسائل مهم بهداشتی را گسترش می‌دهد. پیشرفت و درک انسان در مورد ایمونولوژی پایه برای كاربرد‌های بالینی و تجاری ضروری است و كشف راه‌های نوین تشخیصی و درمان‌‌های جدید را برای مدیریت طیف وسیعی از بیماری‌‌ها تسهیل كرده است. علاوه بر موارد فوق، همراه با پیشرفت فن‌آوری، تحقیقات ایمونولوژیکی نیز روش‌ها و ابزار‌های مهم تحقیقاتی مانند فلوسایتومتری و فن‌آوری آنتی بادی را ارائه داده است.سیستم ایمنی بدنسیستم ایمنی بدن، سیستم پیچیده‌ای از ساختار‌ها و فرآیند‌هایی است که برای محافظت از بدن در برابر بیماری تکامل یافته است. اجزای مولکولی و سلولی، سیستم ایمنی بدن را تشکیل می‌دهند. عملکرد این عوامل به دو گروه تقسیم می‌شوند:مکانیسم‌‌های ایمنی ذاتی (Innate Immunity): مکانیسم‌هایی غیراختصاصی که به صورت ذاتی در یک ارگانیسم انجام می‌شوند، ایمنی ذاتی می‌گویند.مکانیسم ایمنی اکتسابی (Adaptive Immunity): پاسخ‌هایی که در برابر انواع عوامل بیماری‌زا و سازگار با آن‌ها توسط سیستم ایمنی بدن، ایجاد می‌شود مکانیسم‌های ایمنی اکتسابی می‌گویند. در واقع این نوع ایمنی برای هر پاتوژن به صورت اختصاصی پاسخ ایجاد می‌کند.انواع ایمنیتصویر ۳: ایمنی ذاتی، ایمنی اکتسابی، ایمنی ذاتی در ساعات اولیه بعد از ورود پاتوژن فعال می‌شود، در حالی که ایمنی اکتسابی بعد از چند روز از حضور پاتوژن در بدن فعال شده و آنتی بادی‌های اختصاصی مناسب تولید می‌کند.ایمونولوژی بنیادی یا کلاسیک شامل مطالعه مؤلفه‌‌هایی است که سیستم ایمنی ذاتی و اکتسابی را تشکیل می‌دهند.مصونیت یا ایمنی ذاتیاولین خط دفاعی بدن ایمنی ذاتی است که به صورت غیراختصاصی عمل می‌کنند. یعنی پاسخ‌های مکانیسم ایمنی ذاتی هر چقدر هم که نوع عوامل عفونی متفاوت باشد، برای همه عوامل بیماری‌زای احتمالی یکسان است.ایمنی ذاتی شامل موانع فیزیکی (به عنوان مثال پوست، بزاق و غیره) و سلول‌‌های سیستم ایمنی (به عنوان مثال ماکروفاژ‌ها، نوتروفیل‌‌ها، بازوفیل‌‌ها، ماست سل‌ها و غیره) می‌شود. این عوامل همیشه برای دفاع و محافظت از بدن آماده هستند و از ارگانیسم برای چند روز اول عفونت محافظت می‌کنند. در بعضی موارد، مکانیسم ایمنی ذاتی برای حذف کردن پاتوژن کافی است، اما در موارد دیگر خط دفاعی اول دچار مشکل می‌شود و نیاز است که بدن از مکانیسم دفاعی دوم خود استفاده کند.ایمنی تطبیقی یا ایمنی اکتسابی​​این مکانیسم دومین خط دفاعی بدن به شمار می‌آید که شامل ایجاد حافظه (در قالب سلول‌های لنفوسیت B خاطره) از عوامل عفونی است که بدن با آن‌ها روبرو می‌شود، بنابراین می‌تواند یک پاسخ تقویت شده خاص برای عامل بیماری‌زا یا ماده خارجی را ایجاد کند. ایمنی تطبیقی ​​شامل آنتی بادی‌‌هایی است که به طور کلی پاتوژن‌‌های خارجی که به طور آزاد در جریان خون گردش می‌کنند را به صورت اختصاصی هدف قرار می‌دهند. سلول‌‌های T یا لنفوسیت‌های تی نیز در این عمل درگیر هستند، این سلول‌ها می‌توانند به طور مستقیم به سمت پاتوژن‌ها رفته و سلول‌های آلوده شده با پاتوژن‌ها را از بین ببرند یا به کنترل پاسخ آنتی بادی کمک کنند.نقص ایمنی و ایمنی شناسی بالینیسیستم ایمنی بدن یک سیستم بسیار تنظیم شده و متعادل است و وقتی تعادل آن دچار اختلال می‌شود، انواع بیماری‌ها می‌توانند بروز پیدا کنند. تحقیقات در این زمینه شامل مطالعه بیماری‌ها است که در اثر اختلال در سیستم ایمنی ایجاد می‌شود. بخش اعظم تحقیقات ایمنی شناسی بالینی بر ایجاد روش‌های درمانی جدید و درمانی که می‌توانند با تغییر در روش کار سیستم ایمنی بدن، بیماری را کنترل یا درمان کند یا در مورد واکسن‌‌ها (عملکرد سیستم ایمنی بدن و تقویت واکنش ایمنی بدن در برابر عوامل بیماری‌زا خاص) تمرکز دارد.