چگونه‌ بازرگان شدم

هنوز خیابان تخت جمشید می‌گفتند ، آمده بودم جلو ساختمان اتاق بازرگانی ایران ، ساختمان تمیز و در شیشه ی و زهوار آلومینیوم طلایی یادم هست، شاید ۲۴ سالم بود ، درانتظار اولین فرزندمان بودیم ، ازدوره پزشکی عمومی همسرم دوسال بیشتر نمونده بود ، سختی حاملگی و بعضی شب های کشیک، زحمتش را دو چندان می‌کرد، خونه ای اجاره ی داشتیم ،خدا سازی نو ساز بود و موکت نو داشت، حداقل آبرومندی سر هم کرده بودیم جارو برقی و ماشین لباسشویی نداشتیم ، همسرم ساعت ها توی وان حمام لباس می شست، یک فریزر از مشهد آورده بودم بدون آنکه استفاده ی داشته باشد از طریق سهمیه و رفیق بازی گرفته بودم ، یک روز با چه زحمتی بردم میدان حسن آباد، فروختم ،یک ماشین لباسشویی دست دوم خوب سطلی می گفتند، و مقداری اندک پول ،بجاش گرفتم، قبل اینکه همسرم از دانشگاه بیاد راه انداختم، وقتی آمد از خوشحالی اشک تو چشماش آمد خیلی کارگشا بود، این وقتی بود که چند ماه از تولد پسرمان گذشته بود . هنوز یاد اون روز را بارها بخوشی مرور می کنیم . روزهای ساختن خیلی شیرین تر از روزهای داشتن ست، خونه هم مثل همسر ، شانس می خواد، صاحب خونه خوبی داشتیم، طوفان انقلاب رنگشون رو زرد کرده بود ، همون جور بی حجاب ولی خانه نشین خشک‌شون داشت میزد. نمونه گویایی از میلیونها خانواده‌ی بودند که هم خدا و پیامبر و نذر و نیاز و امام رضا و عاشورا و حضرت عباس و قیمه مسجد و آش نذری و آب زمزم و فاتحه و فال و استخاره و خواب را کم رنگ و پررنگ تو پروتکل زندگیشان منظور دادند ، از طرفی بی حجابی و رقص و آواز و بعضی گاهی لبی به گیلاسی ، و بی پروایی در روابط و از اینجور چیزا هم در ذیل همان پروتکل لحاظ داشتند، نباید انگی و رنگی بهشون زد. اگر تساهل پیشه باشد و اگر کلمة التوحید اصل اسلام است، این بخش بزرگ بدنه ملت، از تنه متروکه نمی شد، خانه نشین و ترس زده و تحقیر نمی شد . پدر پیرشون بیشتر تو صف مسجد بود تا تو خونه ، نه برای نماز، برای از دست ندادن سهمیه های دفترچه بسیج اقتصادی، یکبار هم چادر مشکی گرفته بود دخترش آمد قواره پارچه چادری را داد به همسرم گفت سهمیه تعاونی بود پدرم گرفت تا از دست نرود ،ما که استفاده نمی کنیم برای شما گرفتند . گفتیم دستش درد نکند ، پولش رو دادیم ، جنس خوبی داشت و سال ها استفاده شد و هر بار گفتیم دستش درد نکنه .الان و هر وقت بیاد می آورم مهربانی و خوشروئی این صاحبخانه را به نیکی و سپاسگزارانه یاد می کنیم . همسرم دختری پارسا، بی توقع ، با وجدان، راستگو ، اصفهانی مقتصد ، پاک دل و پاک دست ، بزرگوار ، صلح طلب جنجال گریز ، مظلوم ، اصیل ، فارغ از ریاکاری و آلوده گی های حزبی و متنفر از ظاهر گرائی های انقلابی از هر نوع ، مأنوس با قرآن ، زحمت کش، وطن دوست ، خانواده دوست ، و سایه ای از جنس طوبی بر زندگي ما می بخشید . من چی ؟ من از این فرشته خویی و پاک سیرتی ، بهره ی ندارم ، همین قدر انصاف دارم که در ستایش همسرم راستگو باشم . من جوانی روستا زاده، تنها مکتبی که زانو زده بوده و درسی به جان گرفته بودم ، مدرسه قدسی مهر مادری بود ، ما به چشم دل ، سوختن مادر را برای رستن ما ، می دیدیم . صورت افروخته مادرم از داغی تنور ، ماه و خورشید آسمان‌ کودکی ما بود ، مادرانی چون : ماهیانی کاندرون جان هر یک یونسیست گلبنانی که فلک را خوب و خوب را آیین کنند از لطافت کوه ها را در هوا رقصان کنند وز حلاوت بحرها را چون شکر شیرین کنند ..... من جوانی کتاب نخوانده ، عاطفی ، عاشق پیشه، وطن دوست ، مردم مدار ، خدا و رسول باور ، و سهل انگار در تکلیف های دینی ، تلاشگر و نترس از شکست ، اهل طرح و ابتکار در پیشبرد کارها و پرواز فکر و مدیر و خلاق ، ببخشید، اینها را میگم ، تا اینجاش رو خودم باور دارم ، زحمت خواننده را کم میکنم . تا حالا هم که سحر رمضان ۱۴۰۰ ست و در ۶۴ سالگی برای اولین بار از گذشته می نویسم ، سینه م مالامال از عشق به همسر و فرزندانم ، سلولهای جانم پر از مهر ایران ، آرزویم سلامتی و خوشبختی فرزندانم، زندگی در وطن امن و امان است . نه جیره خوار و آدم هیچ دولتی و هیچ حزب و سازمانی بوده م ، و نه آرزوی سرنگونی و فرو پاشی کشورم را دارم ، به مظلومیت مردم و وطنم گاه می گریم .همسرم گفت احمد بنویس ، بگذار بماند، اهمیت ندارد الان کی خواهد خواند ولی بنویس . چهار قسمت نوشتم . بعد دو هفته نوشتنم دست نداد ، راست میگن مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد .هر چه نوشتم ، وای جغدی هم نیامد بگوش . بابام حرف که میزد و چیزی نمی گفتیم می گفت خب اووم بع کوو. یعنی یک بع بع بکن بفهمم فهمیدی . سحر ست، معمولا تا نزدیکای صبح بیدار می مانم تابا طرف های چینی سوال جواب کنم، اگر تمام شب بخوابم، صبح ما، آخروقت اونهاست، چینی ها که خودشون خوره کار هستند، از من تعجب می کنند، میگن پس تو کی می خوابی. .‌‌..گفتم تا بقیه خانواده خوابند کمی ظرفها را بشورم، چه کار آرامش‌ بخشی ست ظرف شویی اگر تکراری نباشه، حالا می فهمم چرا خانمها وقت آشپزی و ظرفشویی غیبت کردن و حرف زدنشان گل می کند ، پا منبری باشه صد تا بشقاب هم بشوری خسته نمیشی، راست میگن حرف نشخوار آدمیزاد ست . ولی بدون هم صحبت کم میارن . یک وردست باشه موافق حال ، پاس کاری کنه ، سخنی بگه و بشنوه ، نه دیگ سر میره نه حوصله . اگر نه حرفا جمع می شود ، فشرده میشه ، بعد در طول روز و شب بصورت" نق" آزاد میشه. پس خاستگاه نق را کشف کردیم، مردها هم حتما از کار که خسته میشن ، قبل رفتن خونه، بایدبروند جایی حرف بزنند ، خستگی بخانه نبرند. روس‌ها مثل همین کار را تو " بانیا " یعنی سونای روسی ،می کنند ، جمع میشن مردا و رفیقا ، تن لخت و شکم های آفساید ،هی داغ میشن و می زنن به آب پر از یخ و استکان پشت استکان ودکا ، و حرف و خنده و خالی بندی و پر بندی . همه رفیق بازی ها و باند بازی ها و مافیا بازی ها و بده و بستان های روس ها ، تو همین " بانیا "ها شکل می گیره . خب ما هم قدیما قهوه خانه داشتیم که قهوه نداشت ولی حال داشت و شاهنامه خوانی داشت . انگلیسی ها ، " پاپ " دارند ، از طرف دولت میان پیمانه سر بطری ها را اندازه می گیرند تا مبادا کم فروشی کنند ، گناهان شون زیادتر بشه. آلمانی ها " بی یر اشتوبه یعنی مثل اتاق آبجوخوری" ، دارند. هر ظرفش اندازه یک لگن آبجو جا میشه. چینی ها ،خیلی رستوران بازن. چینی ها که برادر خواهر ندارند، تک فرزندن، حلقه های همکلاسی تو چین حلقه اول ارتباط ست ، یکبار رفیقی مرا به یک رستوران چینی تو جنوب چین دعوت‌ کرد ، قبل اینکه در روباز کنه ، فکر کردم تعدادی سگ و آدم دارن دعوا می کنن، شنیده بودم سگ می خورن ، فکر میکردم مثل بقیه چیزا ، از طریق مذاکره و مصالحه می خورن. داخل که شدیم دیدم نه ، میز به میز، حلقه دوستانه ست ، ولی بلند بلند به زبان خودشان گپ می زدند ، به گوش نا آشنا و به جنگ و دعوا می نمود ، خیلی خنده های بلند ، گیلاس مشروب رو از این میز برای رفیق چند میز اونطرف تر بلند می کرد به چینی می گفت به سلامتی هر چه مردیه .به گوش من می آمد که فریاد زد: عووو ووق هاکا هاکا. اونجا باورم بیشتر شد که حیوونا طفلی ها با هم حرف می زنن ما میگیم عوعو ، واق واق ، عرعر ، جیک جیک می کنند ، نمیگیم شاید غزل و رباعی می خونند ، شاید فحش بالا و پائین به آدما میدن . شاید از زنش به اینجاش رسیده داره داد می‌زنه . شاید اتفاقی صاحب خونه ی حیوان دوستی نصیبش شده داره مدحش رو عرعر می کنه . ماآدما فحشمون شده خر ، گاو ، سگ ، حیوان. بر عکس، حیوونا بدترین نامردیی که رفیقشون بهشون بکنه میگن تو از آدم ها هم بدتری ‌ . برو دیگه ریخت انسانتو نبینم. آدم ها ما اسبا و خرا رو ، اخته می کنند همون یک سال یک تیر ،که کوپن فطری و خدائی مون بود رو هم پوچ می کنند کاری کردند که تو خجالت مادیون و ماچه خر بمونیم ، هه خودشونو نیگاه کن ، هر روز خشاب سهوتشوت شونو فشنگ گذاری می کنند ، به زن و مرد و کودک و حتی تازه گی به ربات ها هم چشم شهوت دارند ، اینهمه قرص و ویتامین و دوا و نرینه گاو و تخم کدام پرنده و کجای فلان چرنده کوفت می کنند ، به صغیر و کبیر نرم تن و سخت تن، می تازند. گیر که میفتند تو کیفر خواست شون قرائت می‌ کنند مرتکب اعمال دد منشانه ، حیوان صفتانه شده . ای بابا ، چی دارید میگید ، این شهوت بی حساب جنسی و زن باره گی که صفات ذاتی خود شونه، میخوان مستقیم بهشون برنخوره میگن نیمه شیطانی. خدائیش این شهوت بی مرزشون ، به هیچکدام از ما حیوونا مانند نیست ، همه رو چک کردیم . این رو خواهشا به ما نسبت ندین . همه ما این لذت فطری را یک سال یک بار تجربه می کنیم ، با رضایت طرفین. دیگه رفت تا سال دیگه. خروس استثنا ست ، اون بیچاره اگر با خودش بود اونم بافقط یک مرغ کاکل زری سر ببالین پر می گذاشتند و دنبال این همه لایک نمی رفت. خروس بیچاره هم در جهت افزایش تولید و جلوگیری از واردات تخم مرغ و خروج ارز، به منفعت آدم ها ، زحمت اینهمه مرغ را نه برای شهوت بلکه به قصد خدمت، قبول کرده. آدم ها رو ببین درجنگ تاج و تخت میلیون میلیون از هم می کشند ، می سوزونن، به چه وضعی ، اونوقت تو تاریخ می نویسند: چون گرگان درنده خو . عجب ! جهت تنویر افکار ، از گرگ آمار خواستیم، زدیم رو بلندگو همه شنیدند، گفت این شما و این صورت کشتار من ، کل زمستون پارسال ، فقط دو گوسفند خوردم ، حرومم باشه بیشتر خورده باشم ،بعدش برفا که آب شد ، مردار پرنده و چرنده سیرم کرد . اگر آدما ناراحتند ، سر تپه هر آبادی هر چند وقت یک لاشه گوسفند سقط شده بذارند ، اگر ما دور و بر رمه هاشون گشتیم شما دندونامو بکش . اضافه کرد اگر آدما مثل ما گرگا بودند که دنیا گلستان بود ، چند صد میلیون کشته ها شون رو به حساب خوی خودشان باید گذاشت، آدم کشی صفت خود آدماست. چرا میگن حیوان صفت ، دد منش، گرگ خوی. کلا مرام ما، مدار ما ، خط ما حیوانات محترم ، بر اساس فطرت و غریزه ست . همین جوری سیستم ناوبری مون ، تنظیم شده. نه به گاو و خر گله همسایه نظر داریم ، گویم که خوش بر و ابرو هم باشه . کنار هم که می شینیم تا جیره روزانه را نشخوار کنیم ، اصلا تو فکر و طرح حزب و حمله و جنگ و توطئه و ترور و انتخابات نیستیم ‌ . تن ماست و تقدیر خدا. ‌ ........ چگونه بازرگان شدمجلو اتاق بازرگانی بودم ، بقول ستار : تازه از راه رسیده، هنوزم خسته رام... دوباره دانشگاه ها باز شده بود، ما رفته بودیم انقلاب فرهنگی کنیم ، دو سال مشغول انقلاب فرهنگی بودیم، منکه نمی دونستم فرهنگ چیه، انقلاب چی‌ بود ، ترکیباتش چی میشه . این یکی دیگه نسخه روس‌ها نبود، جنسش چینی بود و زود به روغن سوزی افتاد ، فقط چلوکباب و ژیگو و راگو از منوی سلف سرویس کم شد ، و تعدادی استاد با سواد هم تصفیه شدند تا فرهنگ به دو سال متعالی شد و الحمدلله انقلاب فرهنگی به پیروزی رسید!! . دستاورد شخصی بنده از این انقلاب زود باز ده ، همسری همدل و یک ماشين وانت بود که از استانداری خراسان یک رفیقی لطف کرد و حواله داد رفتم بندر عباس گرفتم و بال بال زنان تا مشهد یکسره آمدم ، پولش را هم از برادرم قرض کردم ، بعدا فروختم، چیزی تهش موند که چند تیکه اثاثیه زندگی کردم و یک رنو دست دوم که خیلی کار گشا بود، بالاخره همین حواله وانت خیلی برکت داشت . و اما رفتن سر کلاس درس دانشگاه خیلی سخت می آمد ، هوایی شده بودم ، همش تو فکر کار بودم. یکی دو جا ، حق التدریسی بعد صد بار مراجعه برای درس ریاضی کار پیدا کردم، چند ساعت درس انگلیسی توی یک مدرسه دخترانه راهنمایی ، آخر تهران تو ، درس پیدا کردم ، یک موتور گازی پژو بل وام ۸۰۰تک تومانی اتاق رفاه دانشجویان ،خریده بودم ، از خوابگاه زنجان تا اونجا که می رسیدم چهل باز سر شمع میزد ، یک آچار شمع مثل هفت تیر کابوی ها تو کمرم داشتم ، هی باز کن ، فوت کن ، تمیز کن. ببخشید، این درس رو قبل تعطیلی دانشگاه همان سال ۵۵ ، داشتم، خیلی دست نخورده و دهاتی بودم ،به نزدیکای مدرسه که می رسیدم صورتم از دود چرب و دودی بود ، یک کت ظاهرا ژیگولی دست دوم هم خریده بودم ،ترک موتور مچاله می بستم ، قبل مدرسه موتور را به درخت می بستم و کت را می پوشیدم ، پشت در مدرسه رسیدم ،خیلی از تهرانی ها کم می‌آوردم، هم لهجه، هم پرروئی، هم که اینهمه دختر یک جا ، اونم تهرانی، اونم با شر و شور ندیده بودم ، پشت در از یکی پرسیدم دفتر مدرسه کجاست، رو کرد بقیه رو صدا زد ، یک موج دختر به ساحل در حرکت کرد ، یکی در رو باز کرد ، گفتم من معلمم، لرزان و ترسان ، دلم تاپ و توپ می کرد، یک مرتبه ولوله شد، فهمیدند دست پاچه شدم ، داش مشدی وار صدا تو گوشم می آمد بفرما ،بفرما ، کم کم تب دار شدم انگاری، چون الان و بعدش که مرور کردم اون فاصله و گذر از کریدوری که دخترا باز کرده بودند رو مثل حرکت ابر یادمه، توده داغ از خجالت شده بودم ، کریدور به این حرارت رد نشده بودم ، روی ابر خنده و شوخی و برو کنار برو کنار ،بچه دهاتی رو به مدیر مدرسه تحویل دادند، هنوز حجاب اجباری نبود، توی دفتر مدرسه لابلاي خانم معلم ها ، روی چی بود نمیدونم نشستم ، تا کول داون بشم ، بزحمت این درس را گرفته بودم ولی گفتم برگردم ،من حریف کلاس نمیشم. مدیر با صلابت مرا در پشت سر خودش پناه داد بطرف کلاس ، مثل طواف کعبه که آدم شانس بیاره پشت سر یک بلدزر سودانی بیفته ، راحت راه باز می کنه، تو کلاس معرفی کرد رفت . وقتی رفت بیشتر با تخته سیاه حرف می زدم ، چون تا رو به دانش آموزا می کردم انواع شکلک در می‌آوردند، چند تا اعضای یک باند، با هم به یک شکل دستاشون رو زیر چونه گذاشته بودند با هم زل زده بودند ، تا نیگاه می کردم زبونم بند می اومد، باز هم صحبت تخته سیاه می شدم ، البته فضا شوخ و شیرین بود ، ولی کم آوردم ، باید از مهد کودک شروع میکردم درس دادن تا عادی میشد برام. از وسط ده به وسط تهران نو پرت شده بودم ، اینجوری تب آلود شد .بعد چند جلسه ، تاب نیاوردم ،نرفتم . سوار موتور که بر می گشتم هی تکرار اون چهره ها به صورتم می خورد . حالا خسته از انقلاب فرهنگی بیوه مائو ، برگشته بودیم ، درسم نمی گرفت ، میزدم بیرون ، فکر کار کردن ، پول در آوردن ، خانواده را کمک‌ حال بودن ، سر کلاس نشستن رو سخت می‌کرد. من که پدر و مادر دانشگاهی و شهری نداشتم ، در سلسله کسانی که می شناختم هم بچشم نمی خورد ، هر چه تجربه می کردم اول بار بود ، به ابتکار خودم ، از ریشه یاد می گرفتم ، همیشه اسم بازرگان و تاجر می شنیدم خوشم می آمد، از نزدیک یکیشون رو ندیده بودم ، ولی اون بالا ها بالاتر از زمین ، تو نظرم بود ، حالا پرسان پرسان رسیده بودم دم در اتاق بازرگانی، ۲۴ و ۲۵ ، ساله بودم ، قیافه خلقی، پلشت نه ، ولی برای ترک موتور مناسب بود . چگونه بازرگان شدم .. ادامه دارد