سطل زباله هوشمند

سطال‌های زباله هوشمند به عنوان راه‌حلی پایدار برای برطرف کردن مشکلات ناشی از سطل‌های زباله قدیمی به تازگی مورد توجه اغلب شهر‌های بزرگ و توسعه یافته جهان قرار گرفته‌اند.مقدمهیکی از مشکلات اساسی در شهرهای بزرگ و پرجمعیت، تولید زباله در حجم بالاست. عدم جمع‌آوری صحیح و به موقع زباله در بسیاری از شهرها منجر به شیوع بسیاری از بیماری‌ها شده و سیمای شهر را نیز زشت می‌کند.در شهر تهران روزانه حدود 7 هزار تن زباله جمع‌آوری و دفن می‌شود. این زباله‌ها به دلیل مخلوط بودن با زباله‌های‌تر به سرعت فاسد شده و تقریبا غیرقابل بازیافت هستند؛ در نتیجه در هنگام دفن به دلیل مخلوط‌شدن این زباله‌ها با ضایعات دیگر، شیرابه‌ای به شدت سمی تولید می‌‍‌شود که باعث خسارت‌های سنگین و جبران‌ ناپذیر به محیط‌زیست می‌شود.سطل‌های زباله هوشمند، جزء جدایی ناپذیری از شهرهای هوشمند کنونی هستند که امکان شناسایی و تفکیک انواع زباله‌ها را فراهم می‌کنند.معرفی سطل‌های زباله هوشمنداین سطل‌ها که به منظور شناسایی انواع مختلف زباله‌ها طراحی شده‌اند؛ دارای یک سیستم هوشمند درون محفظه‌ای می‌باشند که پس از ورود زباله به آن، عمل شناسایی نوع زباله را به کمک سنسورها، پردازش تصویر و هوش مصنوعی انجام می‌دهد. همچنین در بعضی موارد، عمل تفکیک به کمک بارکد روی زباله‌ها انجام می‌شود. پس از جدا شدن زباله‌های مختلف از یکدیگر، عمل تراکم بر حسب نوع زباله‌ی موجود انجام می‌شود و زباله‌هایی از قبیل پلاستیک، کاغذ، مقوا و... متراکم‌ می‌شوند. پس از تراکم، میزان زباله موجود سنجیده می‌شود و اگر سطل پر و یا در آستانه پر شدن باشد، پیامی از طریق سامانۀ پیام‌کوتاه یا پست الکترونیکی به ماشین‌های مخصوص جمع‌آوری زباله فرستاده می‌شود و این ماشین‌ها بر اساس تعداد پیام‌های ارسالی و موقعیت هر یک از سطل‌های زباله، بهینه‌ترین مسیر را انتخاب کرده و عمل تخلیه را در کمترین زمان ممکن انجام می‌دهند. ارتباط سطل‌های زباله هوشمند با دو اصل مهم پایداریالف)کنترل تقاضا: در صورت استفاده از این نوع سطل‌های زباله، تغییر زیادی در میزان تقاضا ایجاد نمی‌شود چراکه مردم همان میزان زباله‌ای را که قبلا تولید می‌کرده‌اند باز هم تولید می‌کنند اما ممکن است بنا به دلایلی ترغیب شوند تا به جای رها‌کردن زباله‌ها در محیط، آن‌ها را در این سطل‌های زباله بیاندازند که در این صورت میزان تقاضا به مقدار کمی افزایش می‌یابد. این افزایش نامحسوس می‌باشد و تاثیر بسزایی در کلیت امر ندارد و فقط ممکن است نسبت به سطل‌های زباله قدیمی به تعداد بیشتری سطل زباله‌ی هوشمند نیازمند باشیم. از طرفی کاهش استفاده از سطل‌های زباله قدیمی سبب کاهش مصرف سوخت می‌شود؛ چراکه رانندگان بهینه‌ترین مسیر را برای جمع‌آوری سطل‌های زباله انتخاب می‌کنند که این امر در کنترل تقاضا نقش بسزایی دارد.ب)افزایش عرضه به میزان معقول: همان‌طور که در بالا نیز گفته‌شد؛ استفاده از سطل‌های زباله هوشمند سبب کاهش مصرف سوخت می‌شود که این سوخت می‌تواند در سایر بخش‌ها مورد استفاده قرار بگیرد. همچنین با توجه به اینکه عمل تفکیک زباله‌ها درون سطل‌ها انجام می‌شود؛ انرژی کمتری (هم سوختی و هم الکتریکی) برای تفکیک و بازیافت مورد نیاز است که باعث می‌شود این انرژی نیز در سایر بخش‌ها مورد استفاده قرار گیرد.ارتباط سطل‌های زباله هوشمند با سه بعد پایداریبعد محیط زیستی این سطل‌های زباله علاوه بر کمک به چرخۀ دفع مواد زائد و زباله‌های شهری، سبب تخریب کمتر زمین توسط انسان‌ها می‌شوند. همچنین به‌کارگیری سیستم هوشمند برای جمع‌آوری سطل‌های زباله‌ی پرشده باعث می‌شود تا ترافیک ایجاد شده در سطح شهر کاهش یافته و مصرف سوخت‌های فسیلی نیز کاهش یابد.بعد اجتماعی انبوه زباله‌ها و مواد زائد باعث تکثیر حشرات موذی، به راه افتادن شیرابه‌ها و افزایش میزان انتشار گاز‌های سمی می‌شود که این موضوع بیماری‌های بسیاری را برای انسان‌ها به دنبال دارد زیرا در ارتباط مستقیم با افراد یک جامعه و سلامت آن‌هاست.سطل‌های زباله هوشمند همچنین بر خلاف سایر سطل‌های زباله، ظاهر زیبایی دارند که همین مسئله باعث آراستگی شهرها و القاء حس بهتر در شهروندان می‌شود.بعد اقتصادی استفاده از این نوع سطل‌های زباله تنها در شهر‌های بزرگ و پرجمعیت توصیه می‌شود و اگرچه هزینه تولید و ساخت آن‌ها نسبت به سایر سطل‌های زباله بیشتر است اما سبب کاهش هزینه‌های کاربری نظیر هزینۀ سوخت و دستمزد رانندگان تا 50 درصد می‌شود.اجرایی بودن این فناوری در ایران و سایر کشور های جهان:ایراناین فناوری به طور آزمایشی و تنها در بخشی از مناطق چند شهر بزرگ ایران نظیر تهران، ‌بندرعباس و قزوین اجرا شده است؛ اما هنوز در هیچ یک از شهرهای ایران به صورت فراگیر مورد استفاده قرار نگرفته‌است. فرانسهشرکت "Uzer" در فرانسه یک سطل زباله پدالی ساخته که مجهز به اسکنر بارکد است، به گونه‌ای که زباله‌های قابل بازیافت را شناسایی می‌کند و به کاربران اجازه می‌دهد کنترل مواد مصرفی خود را به دست بگیرند؛ به عنوان مثال زمانی که فرد می‌خواهد ظرف غذای خود را پس از مصرف دور بیندازد، بارکد زباله توسط اسکنر بارکد سطل خوانده شده و به کاربر اطلاع داده می‌شود که بخش پلاستیک سخت و مقوایی ظرف قابل بازیافت است و یا اینکه هشدار می‌دهد چه بخش‌هایی از یک زباله باید دور انداخته شود و یا چه بخش‌هایی قابلیت بازیابی ندارند. این سطل زباله یک نرم‌افزار تلفن همراه نیز دارد که افراد می‌توانند با آن، زباله دور انداخته شده خود را پیگیری کنند و این نرم‌افزار موارد مشابه را به فهرست خرید آنلاین کاربران اضافه می‌کند.انگلستاننحوه کار سطل‌های زباله هوشمند تولید شده توسط شرکت"Bin.E" 2 بدین صورت است که به طور خودکار زباله‌ها را دسته‌بندی و به گروه‌های مختلف برای بازیافت زباله طبقه‌بندی می‌کنند. جالب است بدانید که این طرح از چند سال پیش در کشورهای لهستان و انگلستان مورد استفاده قرار گرفته است. این سطل‌ها مجهز به سنسورهای مخصوص برای شناسایی انواع زباله‌ها هستند. مزیت جالب دیگر اینکه افراد و یا شرکت‌هایی که این سطل‌ها را تهیه می‌کنند، می‌توانند نرم‌افزار کنترل آن‌ها را در گوشی هوشمند خود نصب کنند و کنترل زباله‌های خود را به دست بگیرند.چیناین سطل‌های زباله که در خیابان‌های شهر "چونگ‌کینگ" خودنمایی می‌کنند، مجهز به قابلیت وای فای هستند؛ در واقع سطل‌های هوشمند این شهر به روترهای اصلی سطل زباله متصل می‌شوند و هنگام پر شدن زباله‌ها، پیامی برای کارمندان شهرداری چونگ‌کینگ ارسال می‌شود. این پیام اعلام می‌کند که سطل‌های زباله پرشده‌اند و نیاز به خالی‌شدن دارند. این سطل‌های هوشمند با استفاده از انرژی خورشیدی کار می‌کنند و زمانی که ظرفیت سطل زباله به 80 درصد برسد، به منظور جلوگیری از پر شدن بیش از اندازه سطل‌ها، پیام هشداری به کارمندان جمع‌آوری زباله ارسال می‌شود.نتیجه‌گیریبه نظر می‌رسد که این فناوری، تاثیرات مثبت بسزایی بر زندگی انسان، محیط زیست و اقتصاد کشور‌ها داشته باشد. در نهایت، با توجه به این که دنیا به سوی هوشمند‌شدن هرچه بیشتر گام برمی‌دارد، انتظار می‌رود که در آینده‌ای نزدیک اغلب شهرهای دنیا، به ویژه شهرهای پر‌جمعیت به این فناوری مجهز شوند. علیرضا زارعی بیدختی - کارشناسی مهندسی عمران شریفمنبع: سطل‌زباله هوشمند، علیرضا زارعی بیدختی، پروژه درس پایداری زیرساخت‌های شهری، دانشگاه صنعتی شریف دکتر امیرحسین کرمانشاه، بهار۱۳۹۹.