مشتق برخی رخ‌داد‌ها روی نمودارْ صفر است.

پانزده‌ساله بودم که فهمیدم آدم‌ها از یک سنی تبدیل به آن چیزی که امروز هستند می‌شوند. سر یک کلاسی که یادم نیست، ردیف دوم نشسته بودم و شروع تکان‌دهنده بادبادک‌باز باعث توقفم در خواندن شد. از همان‌جا بود که «شروع»‌ها برایم اهمیت یافتند و یک وسواس عجیبی نسبت به شروع هر چیزی پیدا کردم. بادبادک‌باز شروع خوبی داشت. از خودت می‌پرسیدی «چه اتفاقی در دوازده سالگی‌ات افتاد؟» بعدها در «دیوانه‌وار» بوبن هم یکی از این شروع‌های خوب را دیده‌ام که حسابی یادم مانده. معشوقِ راوی دندان‌های زردی داشت و کمی بعدتر این شکوه خودش را در «اگنس» به اوج رساند. اگنس مرده بود. این شروع‌های خوب، تکان‌دهنده و حیرت‌آور برای من تبدیل به یک میل شده بود؛ میل به شروع هر کاری در بهترین حالتش، بدون شکست، بدون اشتباه. احتمال می‌دهم در همین نقطه باشد که ترس از اشتباه مثل یک قلدر 12 ساله بالای سرت می‌ایستد و زیر گوشت فریاد می‌زند «تو به درد هیچ کاری نمی‌خوری». نمی‌شود که تمام شروع‌ها پُرشکوه باشند و اصلی‌ترین داده‌ی خود را رو کنند، آن وقت همه کتاب‌ها مثل هم می‌شوند و لذت خواندن‌شان منحصربه‌فرد نخواهد بود، این را می‌دانم. اما از خودم همین توقع را دارم. برای همین است که وقتی در ارتفاع 2500متری از سطح زمین‌ بودم و قصد سُر خوردن روی برف‌ها با یکی از آن تیوب‌های بادشده را داشتم، مدام به خودم می‌گفتم «اگر اشتباه کنی کلکت کنده است. اگر اشتباه کنی به آدم‌ها اجازه می‌دهی قضاوتت کنند و خودت را مضحکه می‌کنی» و به همین راحتی این حقیقت را که این اولین باری‌ست که قرار است از یک ارتفاعی روی برف‌ها سُر بخورم نادیده گرفتم. در ذهن من این اتفاق در یک معادله، برابر با یک «شروع» شده بود و به جای تمرکز بر لذتی که این کار قرار بود داشته باشد، قلدر دوازده‌ساله نابالغم ترس از اشتباه خودش را به من فرافکنی کرده بود.در تمام کودکی‌ام شروع‌های خوبی داشته‌ام. روز اول مدرسه بچه دخترخاله بابا را که هم‌کلاسی خودم بود از صف اول با ادب و صبوری به ردیف دوم فرستادم. این یک شروع خوب بود، حداقل برای مامان که هنوز این خاطره را شفاف به یاد می‌آورد و معتقد است وقتی از قبل آن‌جا ایستاده بوده‌ام و یک لحظه برای نوشیدن آب نزد او رفته‌ام، ردیف اول حق من بوده و از حقم دفاع کرده‌ام. اما می‌دانم این آن لحظه‌ای نبود که من تبدیل به آدمی که الان هستم شده‌ام. اگر زندگی مرا روی یک نمودار سوار کنید، چندین نقطه عطف خواهد داشت:1- بعدازظهر بهاری‌-تابستانی روزی معمولی در اواخر خرداد و یا اوایل تیرماه.2- مرداد ماه، چهارده‌ساله، مشغول تماشای تلویزیون با مامان و بابا.3- شبی معمولی که تمرین‌های ننوشته حسابان را روی قالی پهن کرده بودم و بابا تلویزیون نگاه می‌کرد و من هم ناخواسته حواسم پی آن بود.4- ترم پنجِ کارشناسی، نشسته روی تخت‌خوابم با در آغوش داشتن کتابی با جلدی قرمز.5- ترم یکِ کارشناسی‌ارشد سر کلاس محبوب‌ترین استادم.1انفجار خونمن هری‌پاتر را در دبیرستان خواندم. این حقیقتی‌ست که کمی آن را از دیگران پنهان می‌کنم. دوست ندارم بدانند من، به‌عنوان یک پاترهِد درجه1، این‌قدر دیر این مجموعه را خوانده‌ام. دوست ندارم بدانند مثل بسیاری از دوستانم، همان موقع که کتاب‌ها ترجمه و چاپ می‌شدند دنبالشان نکردم و در آن سن‌وسال با قرض گرفتن از دوستی، طی یک تندخوانی کم‌نظیر تمام مجموعه را خواندم. هری‌پاتر، یکی از آن کتاب‌هایی‌ست که در نوجوانی باید می‌خوانده‌ام و نخوانده‌ام. به خشمی فروخورده در من تبدیل شده‌است. حسرتی دائمی که باعث می‌شود با این‌که این مجموعه را کامل در کتاب‌خانه‌ام دارم خوش‌حال نباشم. شروعی خدشه‌خورده و ناقص که نقطه صفر درستی نداشته است. همین هم‌زمانی شکل‌نگرفته، در معادله‌ای برایم این‌طور است که نخواندن هری‌پاتر‌ها در سن درست برابر است با شروعی بد و برابر است با نوجوانی و کودکی به تاراج‌رفته. خیلی دیر این خشم از نداشتن کتاب‌های کافی در کودکی و نوجوانی را کشف کرده‌ام. خاطرات من از کودکی‌ام آن‌قدر نمور و مه‌گرفته‌ است که اگر در جنگل این خاطرات بدوم، کلبه روشن‌شده با چراغ‌های نئون در دل این مه، کلبه خشم من از والدینم برای تهیه نکردن کتاب‌های کافی‌ست. هر دویشان را بخشیده‌ام. برای بخشیدن‌شان، بخشیدن‌شان در این قصور که خودم از آن خبر نداشته‌ام و فقط یک جایی آن زیر، بین احساساتم دست‌وپا می‌زده‌ است، لازم داشتم بزرگ شوم. لازم داشتم افسردگی را با تمام استخوان‌هایم درک کنم. معنی غم را بفهمم، غم آدم‌بزرگ‌ها را بفهمم و معنی از دست دادن را حسابی یاد بگیرم.مقابل مزار فردوسی ایستاده‌ایم و یادم نمی‌آید چه مدت است که والدینم سیاه‌پوشند. لبخند مادرم را یادم نمی‌آید. خاطرات من طی یک قرار نانوشته محو شده‌اند. یک نفر می‌خواهد از ما عکس بگیرد، عکسی خانوادگی و من در این لحظه است که به یاد می‌آورم، خانواده پنج‌نفری ما، چهارنفره شده‌ است و جای خالی کسی توی ذوق می‌زند. آنقدر کسی دل‌ودماغ ندارد که با ترس‌ولرز به بابا ردیف کتاب‌هایی که روی میزهای طویل چیده‌اند را نشان می‌دهم. به انتخاب خودم، برایم دو کتاب درباره داستان‌های شاهنامه برای نوجوانان می‌خرد. حقیقتِ در پرانتز دیگر این است که داستان‌های شاهنامه را بیش‌تر از خود شاهنامه، از این کتاب‌ها یاد گرفته‌ام. هزار بار خواندم‌شان. کسی در خانه حوصله نداشت شاهنامه بخواند و قصه‌هایش را برایم به زبانی که درک کنم بگوید. ستاره‌ای خاموش شده بود و کسی دیگر برایش اهمیتی نداشت مجموعه داستان‌هایی در حال چاپ است که تمام بچه‌ها می‌خوانند اما من نه. اولین بار با دیدن کتاب‌خانه صمیمی‌ترین دوستم این حسادت به جانم افتاد. چرا کسی برای من هری‌پاتر نخریده بود؟ چرا من قصه‌های دارن شان را نخوانده بودم؟ چرا مجموعه خاطرات من از کودکی‌ام، مجلات دوست و کیهان بچه‌ها بود که آن را با کشیدن آستین لباس مامان در خیابان طلب می‌کردم؟ من خوراکی نمی‌خواستم. مقابل دکه‌ها می‌ایستادم و به مجلات خیره می‌شدم و مامان که می‌دید این چیزها آرامم می‌کند، برایم می‌خرید. همین مجلات و همان کتاب‌هایی که داشتم این کم‌رنگی حضور والدینم را برایم محو کرده بودند. یک دست نامرئی در همان روز بهاری-تابستانی نحس مامان و بابا را از من گرفت. آن‌ها بودند اما برای من نبودند. آن‌ها بودند اما حوصله مرا نداشتند. پیرمرد سروکله‌اش پیدا شده بود. موهایش سفید و ابرگونه بود و لبخندش شبیه به لبخند پدرجون بود. اصلا شمایل پیرمرد را از پدرجون برداشته‌ام که او هم همان موقع‌ها، کمی قبل‌تر از این روز بهاری-تابستانی حضورش را از من گرفته بود. پیرمرد که از کلمه بود و در شکمش قصه‌ها، شعرها، فلسفه و نظریه‌های آدم‌ها جا خوش کرده بودند جای خالی او را پُر می‌کرد؟ از شکمش مجلات و کتاب‌ها را درمی‌آورد و منتظر بود که بزرگ شوم. بزرگ شوم که یاد بگیرم این افسردگی شدید والدینم که کمی طول کشید، درنهایت روزی تمام شد و برایم از کافی هم کافی‌تر بودند که تمام آن کم‌رنگی را جبران کردند. پیرمرد از شکمش کتاب‌ها را به دستم می‌داد و روی موهایم دست می‌کشید که بدانم اشکالی ندارد که این شروعی خون‌آلود بوده است، اشکالی ندارد که پیکره خاطرات کودکی‌ام، خونی و زخمی‌ست، هری‌پاترها را سر وقتش نخوانده‌ام و خیلی از این کتاب‌های دیگر مخصوص را، چون کسی حوصله نداشت و برای بازگشت به زندگی در تلاش‌ بودند. پیرمرد در همین سنی که الان هستم از شکمش کتاب‌های کودک و نوجوان را به دستم می‌دهد و می‌گوید اشکالی ندارد، الان بخوان و تمام آن سال‌ها را الان زندگی کن.2نغمه بلبل: چرا بلبل‌ها هم کمال‌گرایند؟من آدمی کمال‌گرا هستم. این با دلیل و اثبات به شروع‌های خوب برمی‌گردد. شروع خوب، روند خوب، نتیجه خوب. همه این‌ها را با هم در همه چیز می‌خواهم. در آهنگ هوی‌متال شمال اروپایی، در داستان، در فیلم، در فرایند پخت غذا و اگر چیزها مثل مورد آخر بی‌نقص نباشد، آن را برداشته، بوسیده و کنار می‌گذارم و خودم را دل‌داری می‌دهم که همه که نباید آشپز باشند. همه این‌ها ریشه در بلبل‌ها دارد، بلبل‌ها و کمال‌گرایی‌شان. خواننده‌ای معروف مرده بود، می‌دانم تابستان بوده و آن هم به‌خاطر روشنی زیاد روز در این خاطره‌ام است که با والدینم نشسته‌ایم و تلویزیون از مرگ انسانی فرهیخته، هنرمندی بزرگ حرف می‌زند. پدرم ناراضی است. می‌گوید این آدم اثر انگشتش را در زندگی گذاشته و رسالتش را انجام داده و در خاطره جمعی ما می‌ماند. بلندبلند فکر می‌کند که خودش چه کار کرده؟ اثر انگشتش را نگذاشته و افسوس می‌خورد. مامان می‌گوید «بلبل که همه بچه‌هاش آوازه‌خون نمی‌شن». به بابا نگاه می‌کنم، از این جواب راضی نشده است. چیزی در چشم‌هایش است که با نگاهی به من منتقلش می‌کند. عدم‌رضایتی دائمی، احساس ناکافی بودن تمام‌نشدنی. در آن سن است که کمال‌گرایی دستان دراز و لاغرش را روی موهایم می‌کشد و سرم را بالا می‌آورد تا نگاهش کنم. هنوز هم نگاهش می‌کنم. همین بود که در مدرسه، بی‌قرار بودم. با تمام آن کودکی یک رسالت نامشخص را بر دوش خودم می‌کشیدم. کابوس من، تبدیل شدن به بلبلی بود که نتواند آواز بخواند و درست‌تر بگویم، بلبلی که بهترین آواز را نخواند. شروع خوبی برای کمال‌گرا شدن پیدا کرده بودم. اگر بابا که در کنار مامان بهترین آدم‌بزرگ است به نظرش کمال‌گرایی خوب می‌آید، چرا من هم آن را امتحان نکنم؟ این نقطه پُررنگی‌ست. نور خورشید به رنگ‌های این خاطره جان داده است. کمال‌گرایی مثل مخدر است. اولش قصد می‌کنی طعمش را بچشی اما در دام می‌افتی. عنکبوت غول‌پیکر زشتی است که هر چه دست‌وپا می‌زنی بیش‌تر تو را در تارش می‌پیچد. همین الان هم طعمه این تارم. در همان ارتفاع 2500 متری هم شکار این عنکبوت بوده‌ام. تمام لکه‌های روی آدم‌برفی را با برف می‌پوشاندم و خرده‌چوب‌هایی که دهان و دماغش شده بودند را با تلاش و صبوری از روی بدنه برفی‌اش برمی‌داشتم و هم‌زمان دوستانم شوخی می‌کردند که مادر بیولوژیکی آدم برفی نیستم و ای کاش این عمل عبث را رها کنم. گناه من خواستن آدم‌برفی بی‌نقص بود. این دستوری بود که عنکبوت به من می‌داد و من چون طعمه‌ای شکارشده و حرف‌گوش‌کن به آن عمل می‌کردم.همین عنکبوت غول‌پیکر زشت بود که وقتی صمیمی‌ترین دوستم «راز فال ورق» یوستین گوردر را به دستم داد و با هیجان گفت که بخوانمش چون لازم دارد درباره چیزی با من صحبت کند، مرا گرفتار فکر تازه‌ای کرد. بقیه‌اش مشخص است. دو نوجوان بودیم که تقریباً مطمئن بودیم همان ژوکرهای داستان گوردریم. ژوکرهایی میان باقی ورق‌ها، متفاوت از دیگران. نمی‌دانم در ذهن او چه می‌گذشت اما برای من، در معادله‌ای، این ژوکر برابر با همان بلبل نغمه‌خوان بود. به این نظریه چسبیدیم و با کم‌ترین امکانات نوجوانی‌مان را در شهری کوچک، در منطقه‌ای جغرافیایی خیلی جهانی‌تر از شهرمان که دوستش نداشتیم جادویی کردیم. پیرمرد با دیدن وضعیت از شکمش کتاب‌های جدیدی را به دستمان می‌داد. راهمان را به کتاب‌خانه باز کرد و هر بار که تصور کردیم جادویی‌ایم، تاییدمان کرد. بخش زیادی از نوجوانی‌ام، با صمیمی‌ترین دوستم و جادویی‌ترین آدم زندگی‌ام گذشته است. در کتاب‌خانه مدرسه، لابه‌لای کتاب‌ها با جدیت دنبال اثبات جادویی بودن، منحصربه‌فرد بودن و یکّه بودن‌مان می‌گشتیم. نمی‌توانستیم بپذیریم زندگی همین است و قرار نیست انقدر همه چیز پُرملال نباشد. دنبال پیدا کردن ردپای مفهومی گم‌شده بین اشعار شاعرانی بودیم که بیش‌تر دوستشان داشتیم و اضطراب‌مان را از نزدیکی به کنکور، هجده‌سالگی و بعد از آن، تمام شدن یک دوره از زندگی‌مان، لابه‌لای کتاب‌ها پنهان می‌کردیم.آشنایی من با اسطوره موردعلاقه‌ام، یکی از همان لحظات زندگی من بوده است که خاطرات نوجوانی‌ام را کمی گرم می‌کند و از حسرتم می‌کاهد. کی‌خسرو همه آن چیزی بود که من می‌خواستم. کی‌خسروی زمینی‌شده‌ای که فرّ ایزدی‌اش را نداشت، با کیخسروی فردوسی متفاوت بود و می‌توانست با دو دختر نوجوان دیالوگ برقرار کند. شاه زنده، دارنده جام، منجی آخرالازمانی، از والاترین آفریده‌های خدا در اساطیر، کسی بود که در نوجوانی تصمیم گرفته بودیم دلباخته‌اش شویم. کی‌خسرو هم چون من کمال‌گرا بود. او بود که ترس از اشتباهش آن‌قدر برایم ملموس و قابل‌درک بود که تصمیمش مبنی بر رهایی حکومت و ناپدید شدنش تا آخرالازمان را با تمام وجودم درک می‌کردم. خستگی‌اش را از نجات بشر، از منجی بودن می‌فهمیدم و شاید هم او بود که فکر معمار شدن را به سرم انداخت. کی‌خسرو نوجوانی‌مان را نجات داده بود. پیرمرد این بار از شکمش اسطوره‌ای درآورده بود و بازی را حسابی عوض کرده بود. اسطوره‌ای که با آن خواستیم منجی باشیم، مثل آن وجه جام‌دارِ داستان‌هایش جادویی باشیم. پیرمرد نشانه را به دستم داده بود؛ جادو وجود داشت.3خداحافظ آقای نویسندهتقریباً بسیاری از ما، در آن مدرسه شروع خوبی برای ورود به دنیای کتاب‌های بزرگسالی نداشتیم. کتاب‌هایی بودند که زیاد دست‌به‌دست می‌شدند و ریشه هزار مشکل هم در خودشان داشتند. ادعای بزرگی نیست که بگویم همین کتاب‌ها بودند که بسیاری از مشکلات ریشه‌ای را عادی‌سازی کرده بودند. داستان قرار بود اتمسفر عاشقانه میان دو شخصیت باشد که خواندنش برای دختران نوجوانی مثل ما که جامعه و خانواده باعث شده بود تصور چندانی از جنس مخالف نداشته باشیم، لذتی گناهکارانه به همراه داشت. به امیال و هوای نفس‌مان جهت می‌داد و این بین مفاهیمی را هم در مغزمان می‌کرد. تعصب: «تو به‌عنوان یک زن متعلق به یک مردی. بلد نیستی از خودت مراقبت کنی و او باید مثل حیوانات با هر فکری که به ذهنش می‌رسد قلمروش را که تو در آنی مشخص کند». خشونت خانگی: «این که همسرت موهایت را با خشونت بکشد، تو را در خانه حبس کند عادی‌ است. این بخشی از درد عشق است». تجاوز: «وظیفه زن سرویس‌دهی به همسر است و همسر خوب کسی‌ست که حتا اگر نمی‌خواهد، به این رابطه تن بدهد». کودک‌همسری: «چه اشکالی دارد یک مرد سی‌وچند ساله عاشق دختربچه دبیرستانی باشد و با او ازدواج کند؟ این یک ایده عالی برای نوشتن داستان جدیدم است.»تقریباً از هر کدام‌شان مثالی در ذهن دارم. سال‌ها بعد در سایتی که داستان‌های این چنینی را منتشر می‌کرد یک نقد فمنیستی بلندبالا نوشتم که طبیعتا تاثیری نداشته اما انتقام خودم را تا حدی گرفته‌ام. آقای نویسنده، از همین‌جا پایش به زندگی من باز شده بود. هنوز با دوست صمیمی‌ام آشنا نشده بودم و خسته از کتاب‌هایی که هیچ نمی‌گفتند جز همان داستان تکراری که دو نفر هم را دوست دارند و ما مثل دزدها از دیوار بالا رفته‌ایم که خصوصی‌ترین لحظات‌شان را دید بزنیم. همان موقع‌ها بود که بابا مصاحبه با یک نویسنده جوان را نگاه می‌کرد. موهای فر و پیشانی بلند داشت و برای مجری توضیح می‌داد که چه‌طور نام کتاب‌هایش را انتخاب می‌کند. نام‌هایی که آشنایی‌زدایی شده بودند و توجه جلب می‌کردند. محو حرف‌هایش شده بودم. از هیجانِ شنیدن حرف‌های نویسنده بلند شدم و به اتاقم رفتم. در تاریکی روی زمین نشستم و پشتم را به دیوار چسباندم تا خنکی‌اش این آتشی که به جانم افتاده بود را خاموش کند. آگاهی، چون رشته‌های باریک و درخشان و نرمی که حالا مرئی شده بودند از هر جهتی روی تنم می‌نشستند. دنیایم بزرگ شده بود. دنیایم در یک لحظه بزرگ شده بود. پیرمرد بازی عجیبی را شروع کرده بود. از شکمش کتاب‌های آقای نویسنده را به دستم داده بود. اهمیتی نداشت که از سنی به بعد کتاب‌هایش را در گوشه‌ای پنهان می‌کردم تا کسی نداند یک روزی کتاب‌هایش را دانه‌دانه و پشت هم، جوری که انگار مسئولیتی بر گردنم باشد می‌خواندم. اهمیتی نداشت دنیای من و او از هم دور افتاد؛ او، رشته‌ای از آگاهی به من داده بود. او یک شروع بود؛ شروع برای رفتن به سمت کتاب‌هایی که مرا از باتلاق کتاب‌های ترندشده در مدرسه بیرون بکشاند. بعد از آن بود که دنیایی برایم ظاهر شده بود که پیرمرد مرا در آن به چالش می‌کشید. دیگر به نظرش بچه نمی‌رسیدم و منتظر بود که بزرگ‌تر شوم، از این نقطه شروع فاصله بگیرم که کتاب‌های دیگری را از شکمش به دستم بدهد. آقای نویسنده، دنیایمان خیلی از هم دورافتاده اما نقطه عطف عزیزی بودی.4نجات‌دهنده بی‌دستمن قربانی «کنارش» هستم. همان موقع که تصمیم گرفتم معماری بخوانم و ادبیات را کنارش ادامه دهم وارد این بازی کثیف شدم. تمام نشانه‌ها سرراست و واضح بودند و من ندید گرفتم‌شان. احتمالاً پیرمرد روزی که به‌طور رسمی دانش‌آموز سال‌دومی ریاضی-فیزیک بودم پیپ می‌کشید و سر تکان می‌داد که آخر چرا؟ حتا از روی تفریحاتم هم این‌که باید چه تصمیمی بگیرم واضح بود و من تصمیم گرفته بودم که مهندسی بخوانم. درست یادم نیست چند ساله بودم که مادرم کتاب تست ادبیات برایم خریده بود و من کل تابستان، به‌عنوان تفریح دروس ادبیات و زبان‌فارسی سال آینده‌ام را مرور می‌کردم. ماضی نقلی، ماضی بعید، مضارع استمراری و الخ. همین بود که برای بچه‌ها برنامه رفع‌اشکال می‌گذاشتم و با پایبندی به سنت ادبیات‌دوستی‌ام در دبیرستان ملکه واج‌ها شدم. یک شرط‌بندی و بازی بین دوستانم بود که کِی در تست‌ها درصد ادبیاتم از 100 پایین می‌آید؟ کِی یک واج را اشتباه خواهم شمرد؟ کِی تاریخ‌ادبیات‌ها را قاطی خواهم کرد؟ شروعی بی‌نقص با ادبیات داشتم. سال کنکور با هم والس می‌رقصیدیم و دروس تخصصی‌م را جدی نمی‌گرفتیم. همین بود که بعد از جلسه کنکور، نتوانستم خودم را کنترل کنم و تست ادبیاتی را انتخاب کردم که پاسخ دهم. نمی‌توانستم بپذیرم بازی تمام شده و دیگر لازم نیست این چیزها را بدانم. هیچ کدام این‌ها برای لحظه‌ای این فکر را در ذهنم نشاند که بهتر نبود ریاضی نمی‌خواندی؟ همان تست‌های ادبیات تهش مرا تبدیل کرد به دانشجوی معماری. شروعی بد، همه چیزی که دوره کارشناسی و یا هر برش دیگری از زندگی آدم را تبدیل به کابوس می‌کند. همه چیز ریشه در شروعی خوب و مناسب دارد. همان شروع بد بود که مرا تبدیل به آدمی مضطرب و دائم نگران کرد و همان بود که راه را به افسردگی، عفریته سیاه نشان داد که با قهقهه شیطانی‌اش دست‌های سیاهش را در موهایم فرو کند و صورتم را برای جادو کردنم از طریق چشمانم جلو بکشد. مهم نیست از نسل ساحرگان سوخته باشی، افسردگی چنان با اضطرابت تغذیه می‌کند که بازی را می‌بازی و اگر شکست خوردن را نیاموخته باشی، کارت تمام است. پایانی شکوهمند، برای شروعی فاجعه‌آمیز و سیاه.همین بود که ساختمان‌ها صدایم نمی‌زدند. دست‌های سیاهش را روی گوش‌هایم گذاشته بود و صدای ساختمان‌ها را که صدایم می‌زدند نمی‌شنیدم. معمولی بودن، کابوسی بود که همان سال‌ها سروکله‌اش پیدا شده بود. مگر قرار نبود ژوکری میان ورق‌های دیگر باشم؟ بزرگ‌سالی خودش را این‌طور به صورتم می‌کوباند؟ که تو چیزی جز یک شبح، یک اسم نیستی؟ دوران شکوهت در مدرسه به پایان رسیده و به‌عنوان کسی که هم‌زمان شکار کمال‌گرایی و افسردگی است، هیچ جز دانشجویی معمولی نیستی. معمولی بودن سم است، زهر است. برای کسی که تمام نوجوانی‌اش منتظر بوده تا جادویش از رگ‌‌هایش روی کاغذ جاری شود، معمولی بودن سم است.18 تا 22 سالگی چگونه است؟ تلاش برای نفس کشیدن، چنگ زدن به همه چیز برای پیدا کردن چکه‌ای انگیزه، امیدواری و فراموش کردن ناعدالتی‌های هستی. اضطراب، پیچکی‌ست به دور درخت وجودم. نفس کشیدن را برایم سخت می‌کند. مرا زیر پتو گولّه می‌کند تا ساعت کلاس‌ها رد شوند. اضطراب رشد می‌کند، قد می‌کشد، به من پوزخند می‌زند، گوشه اتاق پاهایش را روی هم می‌اندازد و اگر تکانی به خودم بدهم می‌پرسد «کجا؟». پیرمرد هم همان‌جاست. نگاهم می‌کند و سر تکان می‌دهد. پیرمرد بود که یادم آورد مجبور نیستم سرنوشتم را به‌عنوان معماری آسیب‌دیده که تصور می‌کند معمولی‌ست بپذیرم. پیرمرد بود که نگاهم می‌کرد و وقتی دید اضطراب‌هایم مرا بسته‌اند به این وضعیت اسفناک دائمی‌ام تصمیم گرفت از شکمش چیز جدیدی بیرون بکشد. پیرمرد کتاب قرمزش را رو کرد. در قالب کتاب‌فروش شهر، وقتی با چشم‌های قرمز پُف‌کرده‌ای که آن‌قدر اشک ریخته‌ بودم که درد می‌کردند و با صورتی سنگی طلب کتابی پُرخون می‌کردم، «مراسم قطع دست در اسپوکن» مک‌دانا را به دستم داد. به خانه آمدم و روی تخت نشستم و جلدش را نگاه کردم، برش گرداندم و خواندم. بیوگرافی کوتاهش را که نشر مربوط آن‌جا چاپ کرده بود ‌خواندم. بابا می‌گفت «نشانه‌ها را جدی بگیر». نُه‌ساله، ده‌ساله یا یازده‌ساله‌ بودم که این را گفته بود. حالا یک نشانه، نشانه‌ای قرمز در دستان من است و اشک‌هایم کلمات را تار می‌کنند. می‌خوانم که زندگی‌اش را رها کرده و نوشته و نوشته و آن‌قدر ادامه داده که حالا مارتین مک‌داناست. زار می‌زنم. گم‌گشتگی‌ام تمام شده؟ بی‌مقصدی‌ام تمام شده؟ مک‌دانا هم نقطه عطف است. او هم منجی دختر جوان افسرده‌ای‌ست که حالش خوب نیست و راه نفس کشیدنش را گم کرده است. تصمیمم را گرفته بودم. باید خودم را از قربانی «کنارش» بودن رها می‌کردم، باید از طلسم یک شبح بودن در کلاس، معماری معمولی بودن رها می‌کردم. یک سال بعد بود که کانون تئاتر دانشگاه کلاس‌های نمایش‌نامه‌نویسی برگزار کرد. آن روزها فهمیده بودیم که قلب مامان خیال کرده بود جالب است با موذی‌گری یک سوراخ کوچک داشته باشد و مامان را به اتاق عمل بفرستد. همان موقع بود که به مامان در بیمارستان گفتم می‌خواهم در این کارگاه شرکت کنم و مامان که درد می‌کشید گفته بود عالی‌ست. گفته بود به نظرش استعداد دارم و خیلی تصمیم خوبی‌ست. آن وقت‌ها بود که ترس‌هایم، روزهای تاریکم از بودنش در بیمارستان را تبدیل به نمایش‌نامه‌های 5 صفحه‌ای می‌کردم، پنج صفحه‌ای‌های پُرخونی که میراث‌دار مک‌دانا بودند.مارتین مک‌دانا، دوست دارم در آغوش بکشمت. دوست دارم گریه کنم و بگویم مامان خوب شده است، من بهترین نمایش‌نامه‌نویس کارگاه بودم و به‌خاطر تو بود که الان مسیر زندگی‌ام عوض شده است. قهرمان بی‌دستت کار خودش را کرد، دستم را گرفت و مرا از چاه عمیقی که در آن بودم بیرون کشید.5لحظه‌هایی ارزشمند از یک چهارشنبه سپید که هوای تهران پاک است.شروع‌ها یک جا تمام می‌شوند. چهارشنبه روزی‌ست که هفته‌ام رسماً تمام می‌شود، در کلاس محوبم تمام می‌شود. متن پست‌مدرنم را خواندم و منتظر به استاد نگاه کردم. همه‌ی تعریف‌های قبل از این سوء‌تفاهم بوده است. با یک جمله تعریف از چیزی که نوشته‌ام شبح‌بودگی‌ام را تمام می‌کند. ترم اولی‌ام، کوچک‌ترین فرد کلاس و حالا همه مرا دیده‌اند. احساس معمولی بودنی که راه نفس کشیدنم را گرفته بود تمام می‌شود. تمام راه دانشگاه تا خانه را می‌دوم. مامان و بابا به دیدنم آمده‌اند و با چشم‌های خیس برای‌شان می‌گویم که بعد از مدت‌ها احساس می‌کنم در کاری که می‌کنم خوبم، که کسی از متن کوچک مینیمالیستی‌ام یاد همینگوی افتاده است و پاتریک مک‌کیب سرش را از شکم پیرمرد بیرون آورده که حالاحالاها مانده جریان‌سیال‌ذهن‌نویس شوی و شرمنده‌ام کرده. پیرمرد پیپ می‌کشد و هر روز کتاب جدیدی از شکمش درمی‌آورد. نقد فمنیستی‌ام را این بار روی مده‌آ می‌نویسم. پیرمرد نوشته‌هایم را هم در شکمش فرو می‌کند. می‌گوید بخوان، زندگی‌ات را بکن که شاید یک روز نوشته‌های تو همان کتاب جلد قرمز کس دیگری شود.شروع‌ها یک‌جا تمام می‌شوند، اما شروع من نه. شروع خوب را باید آن‌قدر کِش داد که زود تمام نشود یا بهتر است در اوج شروع را به بدنه وصل کنیم که به پایان خوب وصل شود. اگرچه هنوز هم عنکبوت غول‌پیکر زشتی گوشه اتاق نشسته و هنوز هم از لای موهایم رشته‌های باریکی که رد دست‌های عفریته سیاه افسردگی‌ست بیرون می‌ریزد؛ اما زور پیرمرد بیش‌تر است. کُشنده‌ترین سلاح‌هایش را، کلمه‌هایش را از شکمش درمی‌آورد و به دستم می‌دهد. همان‌طور که در تمام آن سال‌ها به دستم داده و راه را برای ادامه دادن کمی هموارتر کرده. برای نجات من آدم‌های زیادی تلاش و حتا از خودگذشتگی کرده‌اند؛ آن‌طور که بارت می‌گوید، مؤلفانی مرده‌اند که من، متولد شوم، نجات پیدا کنم و شاید روزی نجات‌دهنده‌ای شوم. کسی چه می‌داند؟ شاید پیرمرد مرا هم در شکمش جای داد.