عقلانیت نظام (چرک‌نویس)

به عنوان مقدمه: این چیزی که در ادامه میاد فقط یه پیش‌نویس اولیه است. هنوز کامل نیست. دلیل اینکه اینجا منتشرش میکنم، اینه که متن سختیه، در اصل، پیداکردنش سخته. من تا اینجاش رو پیش رفتم، اما خیلی تاریکه. اینجا می‌ذارم تا اگه کسی خوند و سوالی داشت، بپرسه. چون به سوال نیاز دارم.یه نکته دیگه: این متن صرفاً در مورد یه نظام حکومتی معقول و آزاده. دارم نظامی رو توصیف میکنم که توش همه آزاد باشن. ممکنه تو طول تاریخ همچین نظامی بوده یا حتی همین الان هم باشه. اما تو این متن، نمیخوام در مورد این موضوع حرف بزنم. مساله فقط یه نظام آزاده. اگه کسی فکر میکنه این چیزی که توصیفش میره، ضامن آزادی نیست، بیاد بحث کنیم.اضافه شده در تاریخ 5 آبان:این مطلب کامل شده و در متنی جداگانه منتشر شده است. به عقلانیت نظام (متن اصلی) رجوع کنید.اما متن اصلی:بنا به منطق هگل، مثالِ مطلق (یا اصلِ معقول عالَم یا حقیقت و خیرِ مطلق) امری آزاد است و در عینِ حال، خودِ آزادی است. در نتیجه، آزادی از حقّی مطلق در این عالَمِ مادی برخوردار است و حکمِ آن، حکم نهایی است. بنابراین،در یک نظام معقول، آزادی حاکم است.باز هم بنا به منطق هگل، حقیقت حاصلِ وحدتِ مفهوم (امر ذهنی) و واقعیت (امر عینی) است. حقیقت هنگامی حاصل می‌شود که مفهوم (امر ذهنی) با عمل و ارادهِ خود واقعیتِ عینی را به حقیقت تبدیل کند. در نتیجه، در این عالَم مادی، آزادی حقیقی از بدو امر موجود نیست بلکه مقرّر می‌شود؛ حقیقتِ آزادی با عمل و ارادهِ مفهومِ آزادی (امر ذهنی یا اراده معطوف به حقّ) بر روی واقعیتِ مادی (امر عینی) حاصل می‌شود. بنابراین،در یک نظام آزاد (حقیقتِ آزادی)، آزادی از ابتدا حاکم نیست بلکه حاکم می‌شود. نظام با عمل و ارادهِ انسانی آزاد (امرِ ذهنی یا ارادهِ معطوف به حقّ) بر روی یک نظامِ موجود (امرِ عینی)، آزاد می‌شود.هگل هیچ‌گاه متوجّه این قضیه که از منطقِ خود او استنتاج می‌شود، نشد. او گمان می‌کرد، عقل (یا آزادی یا مثالِ مطلق) جهت تحقّق خویش در این عالَمِ مادی، با مکر و حیله، انسان را به بازی می‌گیرد و به همین خاطر، تصوّر می‌کرد فردی حقیر و قدرت‌طلب (ارادهِ معطوف به قدرت) همچون ناپلئون بناپارت می‌‌تواند روحِ این عالَم باشد و آزادی و عدالت را در این سرتاسر این عالَم برقرار کند.حال می‌توان به استنتاج این مسأله پرداخت که انسان آزاد چگونه انسانی است.فلسفه و دین چنین می‌گویند: انسانِ آزاد تنها تسلیم حقّ است و نه باطل. اما از ماجرای حسین می‌دانیم: چنین انسانی نه به غیر خود زور می‌گوید و نه از غیر خود زور می‌شنود.در بدو امر چنین به نظر می‌رسد که با دو تعریف مختلف از آزادی روبرو هستیم، اما تقابلی میان آن دو وجود ندارد.انسانِ آزاد از غیر خود زور نمی‌شنود چرا که خواستارِ آزادیِ خویش است؛ او آزادیِ خویش را حقّ می‌داند و با رضایت خاطر تسلیم آن آزادی و حقیقتی است که با وجدان خویش آن را یافته است.اما از طرف دیگر، او به غیر خود زور نمی‌گوید، چرا که حقیقتِ آزادی خویش را شناخته و تسلیمِ آن حقیقت است.حقیقتِ آزادی چیست؟ بنا به حکمت دین و فلسفه، من تنها در میان یک جمعِ آزاد، آزاد هستم. بنابراین، آزادی حقیقی من وابسته به آزادی حقیقی غیر من است و بالعکس. در نتیجه، زمانی می‌توان گفت آزادی حقیقی حاصل شده که همگان آزاد باشند.انسانِ آزاد خواستارِ آزادیِ همگان و تسلیمِ این امر است.این در حالی است که مستبد زور می‌گوید و تسلیم باطل است. او زور می‎‌گوید چرا که حقیقتِ آزادیِ خویش را نشناخته است. او آزادی خود را در تضاد با آزادی غیر خود می‌بیند و از این‌رو، اسیرِ آزادیِ خویش به تنهایی است؛ او به همین دلیل مجبور است از زبان زور استفاده کند.اما بنا به منطق هگل، «مطلق، مطلق نیست بلکه می‌شود» انسان نیز همانند نظام در بدو امر آزاد نیست، بلکه با طیِّ طریقِ آزادی، آزاد می‌شود. طریق آزادی چیست؟با توجه به نوع رابطهِ انسان آزاد با غیر خود می‌توان طریقِ آزادی را بازشناخت: انسانِ آزاد به زبان زور سخن نمی‌گوید، به دنبال حقیقت می‌گیرد و حقیقت را بیان می‌کند، یعنی، شورا می‌کند («رحماء بینهم» یا «امرهم شوری بینهم»)، اما از آن‌جا که حاضر به قبول زور نیست، اگر یک مستبد و یا یک جاهل (که هر دو یکی هستند) حاضر به پذیرش حکمِ شورا نشود و بخواهد حرف خود را به زور به کرسی بنشاند، به زبان زور سخن خواهد گفت، یعنی، تا پای جان با او جدال خواهد کرد (اشداء علی الکفار).این طریق یک انسانِ آزاد است، انسانی که می‌توان او را اراده معطوف به حقّ نامید. پس، حقّ با چنین انسانی است و حکمِ او حکمِ نهایی است.