معجزه ای در فلوریدا اتفاق نیفتاد

نگاهی به انیمیشن "لئو"Leoاین بار دیگر بهترین انیمشین سال از دیزنی نیامده (نه Elemental و نه انیمیشن "آرزو" که در صدمین سال این کمپانی همه را ناامید کرد) یا از پیکسار و گروه سازنده "قصه اسباب بازی" و نه از "مارول" با اسپایدرمن جدیدش و نه حتی از دریم ورکس و وارنر و ... (انیمشین جدید میازاکی و استودیو "جیبلی" را هنوز ندیدم)به نظرم بهترین انیمیشن امسال از استرالیا و یک گروه سازنده به نام Animal Logic آمده که قبلا امور انیمیشنی فیلم هایی مثل "ارباب حلقه ها" و "هری پاتر" و "ماتریکس" و عمده آثاری که در استرالیا و نیوزلند تولید شدند را انجام دادند و حالا بعد از "لئو"، چهارمین قسمت "پاندای کونگ فوکار" را هم در آستانه اکران دارند.البته بازهم "نتفیلکس" زرنگی کرده و این انیمیشن پر رنگ و لعاب را از گروه استرالیایی کش رفته و یا در آن شریک شده است! انیمیشنی که از جلوه های اجق وجقی برخی کارتون های امروزی دور است و به شیوه ای کلاسیک با گرافیک و رنگ هایی چشم نواز و با یک آواز شروع می شود.ماجرای کلاس سال آخر یک دبستانی در فلوریدا که آکواریمی حاوی یک مارمولک و یک لاک پشت در آن قرار داده شده است. مارمولک همان لئوست که تصادفا می شنود مارمولک ها 75 سال عمر می کنند و او 74 سال دارد. حالا می خواهد در این یک سال همه آن کارهایی را که در طول 74 سال (به دلیل زندگی در آکواریم) انجام نداده را تجربه کند، به فضای آزاد برود، حشره شکار کند، هوای باز را تنفس کند، عاشق شود و ... که چنان آرزوهایی در این سن برایش مشکل می نماید.اما حضور معلم جدید و محول کردن نگهداری از مارمولک در تعطیلات آخر هر هفته توسط یکی از بچه ها به عنوان تمرین مسئولیت پذیری، باعث می شود لئو این فرصت را برای آزاد شدن پیدا کند اما در خانه بچه هایی که می رود، فرار مشکل است و همین مسئله او را جذب کار دیگری می کند؛ با بچه ها حرف می زند و مشکلاتشان را حل می کند، چون او یک مارمولک سخنگوست!انیمیشن لئو درباره خصوصیات مختلف بچه ها و حتی بزرگترها (مثل آن معلم چاق و بد اخلاق زاپاس) و حسرت خوردن ها و تقلیدهای ناشیانه و سردرگم شدن است خصوصا در سنینی که بچه ها خیلی زود رنگ دیگران و محیط را گرفته و تحت تاثیر جو حاکم، می خواهند چیزی بشوند که نمی توانند یا نباید بشوند.لئو مانند یک معلم واقعی هر کدام از این بچه ها ( و البته آن معلم زاپاس) را به خصوصیات و ویژگی های خود واقف کرده و راه استفاده از آن ویژگی را در جامعه یادشان می دهد، چه آنها خجالتی باشند یا خوره علم یا پرحرف و یا قلدر که به همین جهت خود را دارای کمبود، سرخورده و شکست دیده می دانند! ویژگی هایی که لزوما نباید حذف شوند تا صاحبش به یک باره تهی نشود بلکه می توانند به تدریج در مسیرهای خوب و سازنده قرار گیرند.شاید لحن و محتوای حرف زدن لئو بیش از هر کسی، "فردی راجرز" را در فیلم "روزی زبیا در همسایگی" (ماریل هلر-2019) را به یاد بیاورد خصوصا با بازی و صدای تام هنکس که می خواست زندگی را برای هر کس با هر نوع ویژگی و مشکلات، زیبا سازد و از نقاط قوت هر فرد و واقعه ای می گفت.اما از طرف دیگر کار لئو، یادآور شخصیت "توتو" در فیلم به یاد ماندنی "معجزه ای در میلان" (ویتوریو دسیکا-1951) را به خاطر می آورد که در حلبی آبادی اطراف میلان با آدم های دربه داغان و رانده شده و فقیری هم محله ای شده بود که به دلیل تربیت شدن در یک پرورشگاه، سعی داشت با همه آنها به نوعی همدردی کند، چه معلولیت جسمی داشتند، چه کمبودهای روحی و چه نیازهای مالی، مثل فردی که کوتاه بود یا دهانش کج بود، یا سیاهپوست بودنش را موجب خسران می دانست و یا افرادی که مثلا کلاه می خواستند یا چمدان یا یک میلیون و 3 میلیون پول ...در آن فیلم در نهایت همه آرزوهای آن بیغوله نشینان را روح مادر توتو با پرنده ای جادویی حل کرده و هنگامی که اشراف شهر برای خراب کردن همان خانه های حلبی اقدام کرده و در صدد بیرون کردن ساکنان درمانده اش هستند، معجزه همان پرنده، برای آن افراد جاروهای جادویی فراهم کرده تا همگی پرواز کرده و از آن خراب آباد بروند.اما در انیمیشن "لئو" و در آن مدرسه فلوریدایی و آن کلاس آخر دبستان، آنچنان معجزه ای رخ نمی دهد. در واقع در "لئو"، معجره درون بچه ها رخ داده و آنها به قوت های درونی خود پی برده تا آن نقاط قوت را به جای خود به کار گیرند تا دیگر خویش را ضعیف و ناقص و بیهوده و بی خاصیت نپندارند."لئو" سرشار از جزییات سینمایی و جذابیت های تصویری است که یک داستان ساده و معمولی را با روایت و ساختاری قابل قبول ارائه می کند. قطعات موزیکال فیلم اگرچه به انیمیشن های کلاسیک راه برده اما سازندگان اثر، رعایت حال بچه های بی حوصله و عجول امروز را کرده و هر ترانه و آواز را چندان طولانی نمی کنند، چنانچه اغلب ترانه های یا دو سه جمله تمام می شود و تنها بخش موزیکال ظاهرا طولانی که رقص پدر یکی از بچه ها با تعدادی ساعت است، سریع کات می خورد.با همه این نقاط قوت اما انیمیشن "لئو" در فصل جوایز امسال انگار اصلا حضور ندارد! گویی ممنوع الورود شده!! چگونه ممکن است چنین انیمیشن تماشایی از میان دهها انجمن نقد فیلم و جوایز منتخب منتقدان و تعداد معتنابهی کانون های هنری و مراسم سینمایی مانند بفتا و گلدن گلوب و حتی جوایز مستقل، تنها در یک جا دیده شود و لاغیر!؟در حالی که کارتون جدید اسپایدرمن در صد و نه جایزه را نامزد شده و سی و سه تای آن را تا این ساعت، برنده شده است یا "المنتال" در نوزده لیست برگزیده های فصل جوایز حضور دارد!به نظر می آید پاسخ در همان روند ایدئولوژیک سینمای هالیوود و فصل جوایز یا اسکار است که با انیمیشن "لئو" نمی خوانند چرا که: "لئو" هیچیک از اصول و قواعد ایدئولوژیک این سینما را رعایت نکرده؛ یعنی نه فرهنگ و ایدئولوژی آمریکایی را گسترش داده نه شخصیت یا کاراکتری در آن همجنس گرا یا از اقلیت های جنسی و جنسیتی است و نه با تم امسال فصل اسکار یعنی آنچه "جنایت موجه" لقب گرفته، هماهنگ است!اینها همه یعنی حتی اگر "لئو" بهترین اثر سینمایی هم باشد، جایی در میان انتخاب های و لیست ها و نامزدها و برگزیده ها و جوایز ندارد.