پلاک دیپلمات

یک، دو، سه؛ ببر بالا! ساعت ۱۹ روز ۱۸ بهمن بود و همچنان در حال آماده کردن دکور بودیم و اسپیس‌ها را بلند می‌کردیم! قرار بود برنامه افتتاحیه ساعت ۱۹:۳۰ با حضور دکتر زاکانی شروع شود؛ روز اول همایشی که نزدیک به ۲ ماه، جمعی به تعداد انگشتان دو دست کارهایش را شروع کرده بودند و دوست داشتند به بهترین وجه خروجی مطلوب به دست مخاطب خود برسانند! راستش را بخواهید روز اول تا سوم همایش (البته روزهای دیگر دست کمی از روز اول تا سوم نداشتند!) در نهایتِ استرس و عجله گذشت، کنارش هم کمی گرسنگی! بچه‌ها برای آن که استودیو را -که صبح روز اول افتتاحیه به ما تحویل داده شد- آماده کنند، نزدیک به دو سه روز را با خرما و چای(!) گذراندند تا دکور و تجهیزات هر چه زودتر آماده شود! حتی وقتی که خبر خوشحال‌کننده گیرکردن مهمان در ترافیک بزرگراه شهید چمران و به دنبالش با تاخیر شروع شدن برنامه را می‌شنیدند، با نوش جان کردن یک تکه بیسکویت جوین(!) به سراغ حل گره‌های کار می‌رفتند تا وقتی که مدعو برسد. بذر پلاک دیپلمات دو ماهی می‌شد که کاشته شده بود و قصد داشت به دور از دعواهای سیاسی و با فراهم کردن محیطی آزاداندیشانه به بررسی سیاست خارجه جمهوری اسلامی ایران در ۴ دهه گذشته و مسیرهای پیشروی آن بپردازد. جلسات محتوایی و مشورتی متعدد با کارشناسان حوزه سیاست خارجه، دعوت از قریب به ۴۰ مدعو و جاکردن آن همه مدعو در پوستر و تیزر همایش(!)، پیدا کردن تجهیزات و دوربین عکاسی و فیلم‌برداری با هزینه مناسب، آماده کردن دکور، به دست همه رساندن اطلاع‌رسانی‌های همایش، پخش زنده و دست و پنچه نرم کردن با مشکلاتی همچون لغو برنامه آن هم یک ساعت قبل از شروع برنامه توسط آقایان مدعو به بهانه‌های عجیب و غریب، مشکل صدا و عوض کردن باتری HF مدعو حین برنامه و ... همگی تلاش‌هایی بود تا به دور از قالب‌زدگی، به بهترین کیفیت و با یک نگاه همه جانبه قدمی در جهت حل مساله سیاست خارجه کشورمان برداشته شود. سنجش این که تا چه حد موفق بوده، دیگر باشد بر عهده ترازوی مخاطبین همایش ...«سیاست خارجی حوزه دعوای گروهی و جناحی نیست» احتمالا این جمله را زیاد شنیده‌‌اید؛ جمله‌ای از محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه. احتمالا جملاتی همچون «ما نباید فقط به غرب نگاه کنیم»، «تا تحریم‌ها رفع نشوند اوضاع زندگی مردم بهتر نمی‌شود»، «ما می‌توانیم اثر تحریم‌ها را خنثی کنیم» نیز زیاد به گوشتان خورده است. بیایید تا جایی که به یاد داریم کمی این جملات را برای خود بررسی کنیم: آیا در این یکی دو دهه گذشته واقعا جهت‌گیری سیاست خارجه ما ملعبه دعواهای حزبی نشده؟ برای مثال پافشاری بر درست و کامل بودن برجام و عدم پذیرش اشتباه حداقل در متن توافق از طرفی، و تخریب برجام به دلیل آن که آن حزب نتوانسته برجام را به نام خود ثبت کند از طرف دیگر، چه چیزی را می‌رساند؟ یا پیرامون این که ما باید به مناطق مختلف دنیا نگاه کنیم و با آن‌ها ارتباط بگیریم، از چین و روسیه گرفته تا کشورهای همسایه و کشورهایی که مانند ما تحریم هستند نیز حرف بسیار گفته شده؛ اما به راستی این ارتباط در شرایطی که چکمه‌های تحریم روی گلویمان است تا چه حد دست‌یافتنی است؟ رفتن به سمت چین و روسیه نافی شعار «نه شرقی، نه غربیِ» جمهوری اسلامی نیست؟ یا این که آیا لازم است که حتما تحریم‌ها از طرف آمریکا برداشته شود تا بتوانیم کمی نفس بکشیم؟ پیرامون خنثی‌سازی تحریم‌ها نیز از این قبیل سوالات وجود دارد. چند سال پیش اکبر ترکان مشاور سابق رئیس جمهور گفته بود: «قدرت رقابت در هیچ صنعتی جز قرمه‌سبزی و آبگوشت بزباش را نداریم.» آیا توانایی ما در حد درست کردن آبگوشت بزباش است؟! ما که نمی‌توانیم خودروی باکیفیت تولید کنیم می‌توانیم کالاهایی که نیاز به واردات آن‌ها داریم ولی تحریم هستیم را تولید کنیم؟جواب سوالات بالا هر چه باشد، فعلا در یک لایه عقب‌تر گیر کرده‌ایم! اصولا حرکت درستی به سمت جواب دادن به سوالات فوق وجود ندارد و هر حرکتی پیش از شروع در دعواهای سیاسی ذبح می‌شود! همین سبب شده که مسئله سیاست خارجه ما به جای این که راهبرد مشخص و صحیحی داشته باشد، بیش‌تر متغیری تابع دولت‌ها باشد و هنوز بعد از گذشت قریب به ۴ دهه از انقلاب اسلامی، خود بیش‌تر به یک معما شبیه باشد تا کلید حل معماهای دیگر! یکی از مدعوین همایش جمله خوبی را گفت: «ما موقعی موفق خواهیم شد که در روابط خارجی الگویی مانند شعارهای اول انقلاب بسازیم.» شاید بهتر باشد بگوییم که در واقع نمی‌دانیم چه می‌کنیم در سیاست خارجه‌مان، و بدون راهبرد و الگوی مشخص چشم‌ها رو به آسمان و بدون توجه به اطراف به هر سمتی که دلمان بخواهد حرکت می‌کنیم ...پلاک دیپلمات سعی داشت و دارد این حرکت درست را شروع کند و به سوالات فوق و سوالات اساسی‌تر پاسخ جامعی دهد؛ فاز اول پلاک دیپلمات که همایش ۱۲ روزه از تاریخ ۱۸ الی ۲۹ بهمن بود اتمام یافت و فاز دوم آن به زودی شروع می‌شود؛ کانال بسیج دانشجویی دانشگاه شریف را دنبال کنید ...(به زودی فیلم و صوت برنامه‌ها، خلاصه و اهم نکات آن‌ها در کانال بسیج شریف منتشر خواهد شد)