قلبی که از آمریکا می‌تپد...

ذهنیت استثماری و انقلاب 42 سالهمطابق تربیت لیبرالیستی غربی، برای بسیاری از ما غربی ها، پذیرش کم ارزش تلقی کردن ملتهای جهانی- جنوبی و اکثریت ملت های مسلمان، به واسطه مستاجر سابق کاخ سفید(ترامپ) آسانتر است. اما با اندک نگاهی عمیق، مي توان دریافت که این نگرش از پیش از او نیز وجود داشته است. ترامپ، صرفاً پوششی است بر ابتذال امپراتوری که از دیرباز در رویارویی با ملت های جهانی-جنوبی، به ویژه آنها که در برابر امپراتوری مقاومت می کنند، سعی در از بین بردن آنها داشته است. تجربیات من به عنوان یک دانشجو-مهمان در جمهوری اسلامی ایران به من این اجازه را میدهد که آثار نگرش امپراتوری را ببینم. این نگرش «گفتمان قابل قبول» را باز طراحی می کند، و حتی اینکه چگونه افراد بومی این منطقه باید وقایع زندگی خود را تفسير کنند. این نگرش را از مدیر کل سازمان بهداشت جهانی که آن را «مستی حاصل از یک ذهنيت استعمارگر» می نامد و میراث گذشته است، به عاریه گرفته ام؛ بر اساس این نگرش، ملت های جهانی-جنوبی و حتی قدرت های منطقه ای مانند جمهوری اسلامی، ناکارآمد و شکننده نمایش داده می شوند و مداخله امپراتوری را برای بیننده توجیه می کنند، در حالی که حتى حق حاکمیت ملت را هم به سخره میگیرند. مهمتر آن که پذیرش این نگرش باعث تضعیف همبستگی و اتحاد و تلاش برای مقاومت علیه امپراتوری خواهد شد.من مضرات متهم شدن به «مزدور رژیم» را به جان خریده ام، و معتقدم که یک بازطراحی واقعی از چهره جمهوری اسلامی و مردم آن، مدتهاست که به تاخیر افتاده است. انقلاب اسلامی در ۴۲ سالگی، به ویژه جوانان آن، امروزه نه تنها امتناع از استیلای امپراتوری را نمایندگی می کنند، بلکه برای چشم اندازی بهتر برای ملت خود متعهد هستند.سازگاری اسلام و ایرانزمانی که صحبت از ایران اسلامی میشود، شعار های ناکارآمدی و شکست سر میدهند و مورد تمسخر قرار مي دهند، و این در حالی است که بسیاری از آنها پشت الفاظ «تخصصی» استتار کرده‌اند. برای مثال، مجری برنامه بی بی سی فارسی را در نظر بگیرید که در توضیحاتش به همکار بریتانیایی خود در مورد واکنش ایران به همه‌گیری، با تمسخر و خنده اظهار داشت: «بسیاری از این سیاستمداران ایرانی و مردم ایران، چنان مذهبی هستند که معتقدند که مرگ در دست خدا است... بنابراین، آنها همه این اقدامات علمی برای مهار ویروس را رد میکنند». با این حال، این روایتها که جوامع مسلمان را با مدرنیته و علم ناسازگار می دانند، فاقد اصالت هستند. در حقیقت، روایاتی که ایران اسلامی را در بسته ای از عقب ماندگی ارائه می دهند، از سال ۱۳۵۷ و قبل از آن وجود داشته است که توسط روشنفکران ایرانی در اواخر قرن نوزدهم و پس از مواجه دردناک ایران با غرب نظامي، ساخته شده است تا مانند روایت «از دست دادن ویتنام توسط آمریکا»، از دست دادن ایران به دست ایرانیان منجر به اضطراب ایرانیان گردد. بنابراین، برای برخی در ایران، تصور عقب افتاده بودن نسبت به امپراتوری و احساس نیاز به سبقت در پذیرش استانداردهای مدرن، اضطرابی ایجاد کرده است که علت ظهور گفتمان هایی مانند آریاگرایی، نئولیبرالیسم(علي رغم بی اعتبار شدن آن در سراسر جهان)، و حتي نسخه ای تعجب برانگیز از "ایران اول‌گرايي" شده است، که به دولت حاکم اقلیت آمریکا، اروپا و اسرائیل به عنوان یک الگو مي نگرد. این در حالی است که این تصور، به بهای از دست رفتن روابط متقابل منطقه ای، همبستگی و دیپلماسی با کشورهای عضو جنبش عدم تعهد خواهد بود و گفتمان جنبش عدم تعهد نیز آن است که القای حس مثبت می کند و شرکت ها را به قیمت اشخاص و پیشرفت معنوی آنها ، ثروتمندتر مي سازد.داوطلبی و زیربنای جمهوریدر حالی که آخرین رئیس جمهور آمریکا مشغول غارت خطوط تامین جهاني، به عنوان تلاشي از روی استیصال برای سرپوش بر انفعال خود در برابر همه‌گیری، جمعیت کشورش را وحشت زده کرده بود، من سنگ بنای جمهوری اسلامی ایران در سیاست های رفاهي، بسیج کردن مردم و همبستگی، به ویژه از طریق جوانان مشاهده کردم. در سراسر کشور از اوایل ماه مارس، گروه های جهاد پزشکی و جهاد اجتماعی متشکل از فارغ التحصیلان پزشکی و دانشجویان، مشغول ضدعفونی کردن کل محله ها در حومه شهرها، حمل و نقل عمومی مانند اتوبوس و تاکسی و مترو و تهیه وسایل نقلیه ایستگاه های ضد عفونی برای عموم بودند. داوطلبان جوانان بسیجی برای هفته ها و ماه ها خانواده های خود را ترک کردند، بسیاری مریض شدند، و بسیاری دیگر برنگشتند. من این جریان را از یک پزشک شنیدم که می‌گفت: «این وظیفه من است و ادامه دادن این مسیر تا هنگام مهار این ویروس ضروری است». این نگرش من را بر آن داشته است تا مفهوم ناسازگاری دین و علم را زیر سوال ببرم. با مشاهده چالش های اواسط دهه 1970، جمهوری اسلامی در سال ۱۹۷۹ با ابتکار عمل بهداشت اولیه را تاسیس کرده و از سال ۲۰۱۴ طرح تحول سلامت ایران به منظور گسترش بیشتر دسترسی به خدمات بهداشتی جهانی با کاهش هزینه های پزشکی اجرا شد. با نگاهی به دسترسی جامعه ایرانی به خدمات درمانی ارزان قيمت و حتی چندین پوشش بيمه در یک زمان، من را بیش از پیش از مفهوم «غير منطقي بودن رژیم دینی» متعجب ساخت و از خصوصی سازی مراقبت های بهداشتی آمریکا، پشیمان شدم. شاید این جمله کفایت کند که با توصيف نادرست جمهوری اسلامی، توجه به بسيج و همبستگی از پایین، سیاست های حاکمیت و ادغام تأثيرات مذهبی و سنتی مردم نادیده گرفته میشود. در واقع، جوانان و بالاخص، گروه‌های جهادی، کاملاً بر سرنوشت ایران مسلط شده‌اند. طبق تجربیات من، به نظر میرسد پیش‌بینی‌ها و عواملی که برای فروپاشی ایران نظریه پردازی میشود، مانند عقب ماندگی اقتصادی، تفکیک و شکاف‌های سیاسی، نارضایتی اجتماعی و... توسط یک ایران اسلامی و پویا، زیرسوال رفته است.اروپا-آمریکا محوری و موقعیت خودکفایی در ایراناعتقاد من بر این است که اقدامات انجام شده عليه جمهوری اسلامی را می‌توان محصول مفهوم بسیج و مسئله خودکفایی دانست. این طرز تفکر، یادآور «دکترین کشف» است که در روایت‌های اروپا-آمریکا محور، در مورد طبیعت و جهان رایج است. برای مثال، ترور قاسم سلیمانی را در نظر بگیرید؛ آمریکا این ترور را فرصتی برای وحدت ایران دانست و آن را طناب نجاتی از طرف آمریکا برای جمهوری اسلامی قرائت کرد. مطابق این طرز تفکر، هیچ چیز بدون «علتِ اول» (غربی‌ها) اتفاق نمی افتد و به عبارتی، تنها راه نجات، راهی است که غرب در مقابل شما قرار میدهد. این طرز تفکر در خوشبینانه‌ترین حالت، برای افراد آشنا با تاریخ، خنده‌آور است. انقلاب اسلامی، خواستار خودکفایی بخشی از گفتمان جمعی و وحدت‌بخش بوده است. پس از آن، توزيع و دسترسی باید بخشی از این گفتمان باشد. تا قبل از انقلاب اسلامی، سیاست اقتصادی را با توسعه مصنوعی بدون سرمایه‌گذاری‌های تولیدی در زیربنا و بهره‌برداری علیه طبقه کارگر شده بود. وابستگی به واردات ، اقتصاد ایران را زیرمجموعه ای از سرمایه‌داری غربی قرار داده بود، و با فروش نفت، شاه منابع طبیعی کشور را به نفع بورژوازی تازه متولد شده آن زمان، غارت می‌کرد. با ظهور انقلاب اسلامی، این گفتمان که یک کشور جهان-جنوب، میخواهد نفوذ قدرت‌های بزرگ را سرکوب کند، از اولویت بیشتری برخوردار شد. این عقیده، در برخی مواقع به طور منعطف، ضمن حفظ استقلال و عمل‌گرايي، در سیاست خارجی و اقتصادی جمهوری اسلامی نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرده است. آرمان‌های انقلاب اسلامی، علاوه بر نگرانی از عوامل مادی، عوامل روان‌شناختی را نیز در نظر گرفته است و به دنبال افزایش خودآگاهی جامعه برای نجات افراد است تا در واقع، این ایده خودکفایی و استقلال، که بخشی از آرمان جمهوری اسلامی است، تحقق پیدا کند. به طوری که این مهم را به اتفاق آرا، به عنوان طولانی‌ترین ماده خود در قانون اساسی جمهوری اسلامی درج کرده است: «تأمین مایحتاج اساسی برای همه شهروندان، مسکن ، غذا ، پوشاک ، بهداشت و معالجه پزشکی ، تحصیلات و امکانات لازم برای تأسیس خانواده ... تاکید بر افزایش تولیدات کشاورزی ، دامی و صنعتی به منظور جلب رضایت مردم نیازها و کشور را به خودکفایی و فارغ از وابستگی تبدیل کنیم». به نظر می رسد همه همت و تلاش حاکمیت جمهوری اسلامی، همبستگی و بسیج مردمی بر تحقق این مهم بوده است و شاهدی بر دعاوی نظری آن شده است./ مارسلو پرادو - دانشجوی بومی آمریکای شمالی، سن دیگودانشجوی دکتری مسائل ایران