بررسی اقتصاد ایران از دید جامعه شناختی

اقتصاد ایران دچار یک ناکارآمدی بسیار عظیمی است اگر در بخش اقتصاد بحران و ناکار آمدی رخ دهد به همه نهادهای اجتماعی و حوزه‌ای اثرش نفوذ می کند و روی آنها تاثیر می گذارد. در این مقاله به اقتصاد ایران از دید جامعه شناختی پرداخته می شود. اقتصاد ایران چه تاثیری روی فرهنگ، آداب، زندگی و سایر حوزه های انسان دارد. تحریم های، تورم های روی اقتصاد تاثیر گذار هستند. و اگر کشوری دچار تورم فزاینده باشد نشان از شکنندگی دولت و اقتصاد بیمار آن حکایت می کند. اگر تورم افزایش پیدا کند اثر آن در تمام حوزه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی تاثیر می گذارد. فقر، علت اصلی فقر ناشی از همین اقتصاد بیمار و ناکارآمد است و اثر های بسیار مخربی را روی جامعه می گذارد باعث افزایش کودکان کار، بی‌خانمانی، کارتن خوابی، و بسیار از پدیده های منفی در جامعه پدیدار می کند. الان در کشور خط فقر بالای ده میلیون تومان است و حتی معلمین و بسیار از کارگران زیر خط فقر محسوب می شوند و قرار دارند. خط فقر یعنی نگاه حسرت بار کودکی که به لباس و کفش تازه ی دیگران نگاه می کند و با کفش و پیراهن پاره ی خود مقایسه اش می کند. و بسیار مثال های در مورد فقر وجود دارد و باعث افزایش آسیب های اجتماعی در جامعه می شود مانند خودکشی، سرقت، قتل، تکدی گری، خودفروشی و... می شود و جامعه را به سمت ناهنجاری های می کشاند. پدری که پول نام برای خانواده اش را ندارد مجبور می شود بچه اش را به بازار کار بفرستد تا نان خانواده اش را فراهم کند. و اقتصاد تاثیر بسیار مهمی رو زندگی انسان های می گذارد. اگر اقتصاد یک کشور توانمند باشد آن کشور به رفاه و آسایش شهروندان می پردازد و اختلاس، رانت خواری و بسیاری از کارهای غیر اخلاقی و حقوق انسان های پایمان نمی شود و جامعه به متعالی می رسد. امروزه فقدان مدیریت قوی در امور اقتصادی جامعه از مهمترین عوامل ایجاد فقر و بسیاری از ناکارآمدی های اجتماعی می باشد. ضعف مدیریت اقتصادی منجر به بروز پدیده های نامطلوبی چون تورم بالا، بیکاری،کسادی، ورشکستگی،بازار سیاه و بلاتکلیفی در جامعه می شود. در جوامعی که توزیع ثروت عادلانه نیست، عده ای برای دست یافتن به ثروت بیشتر از طریق نامشروع اقدام می کنند. و به عبارتی دیگر به اعمالی دست می زنند که غیر اخلاقی و خلاف قانون است. میزان این انحرافات در بین طبقات فقیر جامعه که امکانات آنان برای دسترسی به ابزار زندگی کم بوده و فرهنگ آنها در سطح پایین تری قرار دارد و بطور محسوسی زیاد می باشد. و این اقتصاد لیبرالیسم که در جامعه حاکم است نابرابری اجتماعی و تبعیض ایجاد می کند و طبقه ثروتمند روز به روز ثروتمند تر می شود و طبقه فقیر روز به روز فقیرتر خواهد شد و آسیب های اجتماعی و فرهنگی بسیار بدی را برای جامعه فراهم می کند. و این آسیب های باعث بحران در حوزه های آموزش، خانواده، سیاست، مذهب و بسیاری از حوزه های خواهد شد. و باید رویکرد اساسی در اقتصاد ایران رخ بدهد و تغییراتی در آن شکل بگیرد تا جامعه از ابن بحران های و شکاف های اجتماعی رهایی پیدا کند. آسیب های اجتماعی و انحرافات اجتماعی روز به روز درحال گسترش می باشد به دلیل فقر شدید و تورم فزاینده و فقر دارد به طبقه متوسط جامعه می رسد و معلمان هم از فقر در امان نیستند. دکتر محسن رنانی به نکته جالبی اشاره کرد کشور ایران جمهوری خطای ترکیب و حاصل تمام بحران های موجود کشور را خطای ترکیب می داند. و گفت جامعه ای که نخبگانش تحلیل شوند و آموزش دیدگانش بیکار باشند و با جمعیتی فقیر و جاهل و نهایتاً به ویرانی می انجامد. و همچنین خطای ترکیب و تناقض رای که در انتخابات وجود دارد اشاره کرد اگر همه رأی دهندگان عاقل باشند و صمیمانه هم رأی بدهند، باز هیچ تضمینی نیست که نتیجه رأی گیری به نفع همه جامعه باشد. چون اگر همه افراد بر اساس ترجیحات و اولویت های خود رای داده باشند، هیچ تضمینی نیست که تصمیم برآمده از انتخابات منافع عمومی و جمعی آنان را تأمین کند. در قضیه تناقض رأی مردم دموکرات باید یک دیکتاتور موقت بنام رئیس جمهور انتخاب کنند تا او بجای آنها مصالح جمعی را تشخیص دهد و تصمیم بگیرد. و مشکل اینجاست این دیکتاتور های وقتی که انتخاب می شوند بعد از رسیدن به قدرت، حرف ها و افکارشان تغییر می کند و یا در هنگام انتخابات فریبکاری می کنند و وعده های دروغ می دهند.این مسائل اقتصاد و جامعه را بسوی ناکارآمدی های اجتماعی،فرهنگی، سیاسی، آموزشی، اقتصادی و... کشانده است. باید بیکاری های را رفع کرد اشتغال ایجاد کرد و مسکن و آموزش را برای همه شهروندان فراهم آورد و از نخبگان و دانشگاهیان باسواد استفاده کرد تا از این بحران های رهایی پیدا کرد و به سمت یک اقتصاد پویا و توانمند حرکت کرد.