چالش کتابخوانی طاقچه: لیان‌دخت

دی: کتابی که با آن می‌توانی از نگاه یک زن به ماجراها نگاه کنیبرای موضوع این ماه چالش چند گزینه در ذهنم داشتم (هرس، مثل آب برای شکلات، اتاقی از آن خود) و حتی موقع نوشتن این پست یک کتاب دیگر هم یادم افتاد (سه روز به آخر دریا)! اما آخرش رمان «لیان‌دخت» را انتخاب کردم تا در روزهای سرد و برفی دی‌ماه، با آن سفر کنم به تابستان گرم و شرجی بوشهر و چند روزی با سلیمه، خانواده و هم‌شهری‌هایش همراه شوم...فوتو بای می :))سلیمه، شخصیت اول این رمان، دختری‌ست با رؤیا و هدف ماهی‌گیر شدن که در این راه با چالش‌های بسیاری روبه‌رو می‌شود. در شهر او این شغل را مردانه می‌دانند و با وجود اینکه منع قانونی برای ماهی‌گیری زنان وجود ندارد، عرف آن را به سادگی نمی‌پذیرد. بیشتر افراد خانواده و دوستانش، همسایه‌ها و اقوام و حتی صیادان دیگر، به دلایل مختلفی از جمله خطرات و دشواری‌های صیادی حتی برای مردان و تضاد این کار با آنچه از زندگی دختران و زنان انتظار دارند، با این فعالیت سلیمه مخالفند. اما سلیمه مصمم است رویایش را تجربه کند و حتی اگر قرار است از پسِ آن برنیاید، خودش این را بفهمد و کنار بکشد.وقتی سلیمه بالاخره موافقت خانواده‌اش را جلب می‌کند، نوبت مخالفت جامعه و مراجع قانونی است. هر بار یک چالش حل می‌شود مشکل جدیدی ایجاد می‌شود. سلیمه می‌پذیرد که شروع هر کاری برای اولین بار، به‌خصوص در مورد فعالیت‌های جدید زنان، همیشه با این‌گونه حواشی و چالش‌ها همراه است. پس همچنان برای قدم گذاشتن در این مسیر و قانع کردن اطرافیانش پافشاری می‌کند. جالب آنکه وقتی سلیمه برای آموزش دیدن و گرفتن مجوز قانونی و کارت ملوانی اقدام می‌کند، کم‌کم زنان و دختران دیگری هم که به دلایل مختلف می‌خواهند به شغل صیادی بپردازند به او می‌پیوندند. مسیری که قبلا پا نخورده، به‌مرور در حال هموار شدن است...- به نظرتون این حرکت شما ممکنه که به زنان بیشتری در بوشهر جرئت ماهیگیر شدن رو بده؟- ماهیگیر شدن یا نشدن مهم نیست. امیدوارم هر زنی و در طیف گسترده‌تر، هر انسانی شهامت قدم گذاشتن در مسیر رویاها و اهدافش رو داشته باشه که جز این زندگی بیهود‌ه‌ست.[از متن کتاب]رمان لیان‌دخت تنها به قصه‌ی ماهی‌گیر شدن سلیمه محدود نمی‌شود و به موازات آن ماجراهای دیگری از خود سلیمه و نامزدش، خواهرش و همسایه‌هایشان هم می‌خوانیم. این داستان‌های اصلی و فرعی تا فصل‌های پایانی کتاب ذهن خواننده را درگیر می‌کنند و در ضمنِ آنها به موضوعات مهمی اشاره می‌شود؛ از جمله ارزش حمایت خانواده، عشق، جنگیدن برای رویا، علاقه به شغل و همینطور ایستادن در برابر سنت‌ها و تفکرات اشتباه. نگرانی شخصیت‌ها بابت حرف همسایه و مردم هم از مسائلی‌ست که بارها در کتاب به چشم می‌خورد.یکی از نقاط عطف داستان به نظرم، عبور مسافری دوچرخه‌سوار از بوشهر است که چند روزی مهمان خانواده‌ی سلیمه می‌شود. او که خود رویای ایرانگردی‌اش را دنبال کرده تاثیر زیادی بر سلیمه و خانواده‌اش می‌گذارد.رمان لیان‌دخت خواننده را با بوشهر زیبا هم بیشتر آشنا می‌کند (لیان نام قدیمی بوشهر بوده). با برخی رسم‌ها، سبک زندگی و اصطلاحات بوشهری‌ها و با مهمان‌نوازی‌شان آشنا می‌شویم، با منش ماهی‌گیران و شعر و نیمه‌خوانی‌شان به هنگام صیادی، و از همه مهم‌تر با دریا؛ دریای زیبا، وسیع و بخشنده‌ای که متعلق به همه است...سکوت دریا را دوست داشتم. به سِدحسن گفته بودم: «دریا انگار یک سرزمین جادوییه، پر از سکوت اما در عین حال پر از صدا.»خندیده و گفته بود: «تبریک می‌گُم عامو. به جمع دلباختگان دریا خوش آمدی.»تا چشم کار می‌کرد آب بود. آبی که به سیاهی می‌زد. گاهی ترسناک می‌شد و گاهی شاعرانه. گاه روشن بود و گاه تاریک. گاه ساکت بود و گاه پر از صدا. گاه لب‌ها را به خنده باز می‌کرد و گاه هرچه غم در دلمان بود رو می‌شد.[از متن کتاب]پایان کتاب به طور کلی شاید قابل حدس باشد، اما به‌طور خاص گفت‌وگویی که در چند خط آخر، پای تندیس «بانوی منتظر» در ساحل رد و بدل شد برایم دل‌نشین بود. با وجود همه‌ی حرص‌وجوش‌ها و نگرانی‌هایی که در طول رمان نسبت به اتفاقات داشتم، در مجموع از خواندنش لذت بردم. سفر خیالیِ زیبایی بود و حالا که برگشتم به روز آخر دی‌ماه در تهران، هنوز دلم پیش سلیمه و دریاست و فکرم درگیر رویاهای خودم :)رمان لیان‌دخت را ثریا شیری نوشته و نشر خودنویس منتشر کرده است. چه دخترید چه پسر، چه در میانه‌ی مسیر اهداف و رویاهایتان هستید و چه در ابتدای آن، پیشنهاد می‌کنم بخوانیدش. می‌توانید آن را از لینک زیر از طاقچه تهیه کنید: https://taaghche.com/book/116729