مروری بر تجربه‌کاربری ناب (Lean UX)

تولید بر اساس تقاضای مشتری، انبار نکردن، حذف زایدات و ضایعات، به‌کارگیری تخصص‌های مختلف، مشارکت همه اعضای تیم و هماهنگی آنهامتد Lean UX یکی از متدهای طراحی‌محصول است. واژه Lean در لغت به‌معنای لاغر و بدون‌چربی است، ولی اصطلاحا به مفهوم ناب، خالص و بدون اضافات است. به‌طور خلاصه، Lean UX یعنی UX ِ ناب که با صرف حداقل منابع، می‌تواند بهره‌وری را افزایش داده و اتلاف زمان، هزینه و غیره را کاهش دهد.مفهوم Lean (ناب)، مختص تجربه‌کاربری نیست بلکه در موارد دیگر هم استفاده می‌شود؛ مثلا تولید ناب، کسب‌وکار ناب، و استارت‌آپ ناب. در واقع، متد تجربه‌کاربری ناب (Lean UX)، نشات گرفته از ۳ متد دیگر است:۱. متد استارت‌آپ ناب (Lean startup)۲. متد چابک (Agile)۳. فرایند تفکر طراحی (Design thinking)هدف Lean UXهدف Lean UX طراحی و توسعه‌ی سریع محصول با در اختیار داشتن منابع محدود است به‌گونه‌ای که بیشترین رضایت را برای کاربر محصول فراهم کند. بنابراین به‌جای توسعه‌ی تمام و کمال محصول، ابتدا نمونه اولیه آن‌را تهیه می‌کنیم و به کاربر و ذی‌نفعان پروژه ارایه می‌دهیم و از آن‌ها فیدبک می‌گیریم. سپس نظرات منطقی آن‌ها را در طراحی جدید لحاظ می‌کنیم. اجرای تغییرات جدید بر روی نمونه اولیه، آسان‌تر از ایجاد تغییرات در نمونه نهایی است.روند انجامچرخه کلی تجربه‌کاربری ناب. عبارت GOOB در تصویر بالا مخفف Get Out Of the Building است یعنی به‌جای برگزاری جلسات داخلی، با کاربر گفتگو کنید و بازار را بررسی کنید.در Lean UX اعتقاد بر این است که طراحی اولیه که برای محصول انجام می‌دهید، غلط است و به‌مرور و در جریان پیشرفت پروژه، اصلاح می‌شود. بنابراین روند طراحی باید چرخه‌ای و انعطاف‌پذیر باشد و به‌جای وقت گذاشتن برای جزییات محصول، ابتدا باید یک نمونه‌ی حداقلی از محصول (MVP) تهیه شود. سپس نسبت به این نمونه اولیه از کاربران و ذی‌نفعان پروژه، نظرسنجی شود. پس از تحلیل داده‌های به‌دست آمده، تغییرات در طراحی ادغام می‌شود و این چرخه ادامه می‌یابد. در همین راستا، بیش از آنکه به روال مرسوم مستندسازی پروژه توجه شود، به ایجاد درک مشارکتی از ذات واقعی محصول در بین اعضای تیم پرداخته می‌شود.با توجه به توضیحات بالا، چرخه خلاصه زیر برای فرایند Lean UX تعریف می‌شود که مشتمل بر ۳ جزء است:• ساختن• سنجش• آموختنچرخه فرایند Lean UXاصول Lean UXتجربه کاربری ناب، بر پایه اصول زیر استوار است:تیم از افرادی با تخصص‌های مختلف تشکیل می‌شود: طراح، برنامه‌نویس، متخصص فروش و غیره.تعداد نفرات تیم نباید از ۱۰ نفر بیشتر باشد، تا امکان شکل‌گیری ارتباط موثر بین اعضای تیم فراهم گردد.ملاک پیشرفت پروژه، دستیابی به نتیجه و اهداف تجاری پروژه است. Lean UX نتیجه‌گرا است و خروجی کار، هرچه که باشد، اگر نتیجه‌ حاصل نشود، پروژه پیشرفت نکرده است.تعریف صورت مساله، کافی نیست. تمرکز اعضای تیم باید بر پیدا کردن راه حل‌ باشد.چیزهای به‌دردنخور، نامربوط و غیرضروری باید از پروژه حذف شوند.در بدو امر، همه جزییات محصول نباید طراحی شوند. طراحی باید محدود شود به بخش‌های بسیار مهم پروژه.هدف اصلی، کشف نحوه عملکرد کاربر و نحوه تعامل او با محصول است.به‌جای برگزاری جلسات داخلی، وقت خود را صرف گفتگو با کاربر و بررسی بازار نمایید تا از نیازهای کاربر مطلع شوید.اعضای تیم باید یافته‌های خود را با دیگر اعضا به اشتراک گذارند تا درک مشترک نسبت به پروژه ایجاد شود.از خرد جمعی اعضای تیم بهره بگیرید.فعالیت‌های خود را به اطلاع دیگران برسانید.به‌جای حدس زدن، از کاربر سوال کنید.ابتدا چیزهایی را که باید، از پروژه یاد بگیرید و سپس پروژه را توسعه دهید.جواب ندادن ایده‌ها قابل قبول است. در راستای یافتن بهترین راه حل، ممکن است برخی از ایده‌ها به جواب نرسند.در مستندسازی پروژه، زیاده‌روی نکنید. بی‌دلیل مستندات و اسناد را جمع‌آوری نکنید.