روایتِ روایت حضور

روایتی از رویداد روایت حضور«کاش کسانی بتوانند مثل شهید آوینی این جهاد عظیم مقابله با کرونا را روایت کنند؛ همچنان ‌که شهید آوینی توانست جزئیّات جبهه را برای ما روایت بکند و آن را ماندگار سازد.» رهبر انقلاب، ۱۳۹۹/۰۲/۲۱بهار سال ۹۹ بوددر خانه نشسته بودیم که سخنرانی از تلویزیون پخش شد. «آرزو» واژۀ عجیبی بود! از آن واژه‌هایی که ذهن‌ها را بلافاصله به سمت خود می‌کشاند، که چرا آرزو؟ شب نشده یکی از بچه‌های دانشگاه گروهی زد و صحبت از قراری شد که می‌خواستیم برای به ثمر رساندن آرزو بگذاریم. همه چیز به سرعت در حال انجام بود. دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران چه کاری می‌توانست برای این‌گونه روایت‌ انجام بدهد؟ پرسیدیم و پرسیدند، فکر کردیم و فکر کردند... فکرهای زیادی از این تبادل به سرمان آمد و آخر سر رسید به: "برگزاری جشنواره‌ای دانشجویی"برای من که تا به آن زمان ذهنم را درگیر هیچ جشنواره‌‌ای نکرده بودم، حرکتی بود عجیب و البته دور از ذهن! اصولاً وقتی صحبت از دانشجو می‌شود یعنی کارهای زیادی در دنیا هستند که هنوز به تجربه‌‌اش در نیامده! و دانشجو در مسیر کسب این تجارب است.رفته رفته برایش طرحی نوشتیم با همان اطلاعات دانشجویی! بعدها گذشته را نظاره می‌کردیم، خیلی خنده‌آور بود که چگونه از هیچی به نوشتن و اجرای اساسنامۀ پرداختیم؟ و با چه جرأتی حتی؟ وقتی این همه افراد صاحب‌نظر می‌گفتند که به جایی نمی‌رسد و نمی‌شود و هزینه‌زاست و شما توانش را ندارید و از این حرف‌های واقع‌بینانه؛ اما نه کاملاً درست!آن طرح ذهنی شروع به مکتوب شدن کرد؛ اما هنوز کلی حرف برای گفتن داشت که در آن نبود. پیشنهاد داور، اهداف، تعیین مخاطب، تعیین موضوع و تعیین یک اسمی که هویت کارمان را به مخاطبین برساند: «روایت حضور»روایت حضور «مردمی» در جهاد مبارزه با کرونا.وقتی برای اولین بار به آن نگاه کردم، فکرِ این‌که خوش به حال سازمانی که این طرح به دستش برسد و بتواند سریع اقدام کند و طرح ما به دردش بخورد اولین چیزی بود که ذهنم را به خودش مشغول کرد. فکرش را هم نمی‌کردم خودمان بخواهیم برای اجرا کردنش قدمی برداریم! چند ماهی گذشت به شنیدن تجارب سازمان‌های برگزار کنندۀ جشنواره... عمار، حوزه هنری و هر جایی که به ذهنمان می‌رسید. وقتی کاری را تجربه نکردی می‌توانی با شنیدن تجربۀ دیگران کمی خودت را از حس ندانستن رها کنی. همین کار را کردیم.طرح آرام آرام شد اساسنامه، ساختار اجرایی برایش در نظر گرفتیم و نهایتاً به زمان اجرا شدنش نزدیک می‌شدیم. «همچنان ‌که شهید آوینی با آن بیان شیرین و زیبا و اثرگذارِ خودش توانست جزئیّات جبهه را برای ما روایت و آن را ماندگار بکند، کاش کسانی بتوانند هم در گفتار و هم در نوشتار و هم در کارهای هنری و نمایش‌ها و پدیده‌های هنری، این کار را بکنند.»ابتدای طرح، چهار بخش (شعر، داستان کوتاه، روایت، فیلمنامه) در نظر گرفته شد که همه در زمینۀ ادبی بودند، با خواندن این بند و صحبت با بچه‌های دانشکدۀ هنر، متوجه شدیم ادبیات بدون هنر و هنر بدون ادبیات یک چیزی کم دارد و کامل نیست. این شد که رفقای دانشکدۀ هنر هم با اشتیاق تمام وارد میدان شدند و عجب کمکی شدند برای جشنواره!چند ماه دیگر به بررسی تمام جوانب مثل تخمین هزینه‌ها و فراخوان جذب نیرو از سراسر کشور و... گذشت و به یک سال رسید!حقیقتش را بگویم کار دانشجویی که یک سال مداوم تداوم پیدا کند و همۀ اعضا باز دنبال پیگیریش باشند را کم دیده بودم، بعدها به دوسال که رسید بیشتر برایم جالب شد! اما واقعاً سه سال را دیگر فکرش را هم نمی‌کردم و امسال به سال سوم خود می‌رسد و هنوز کلی کارِ مانده روی زمین که باید انجام داد.سال دوم کار جشنواره، کادر جشنواره شکل گرفت و همه چیز آمادۀ حرکت بود. البته بماند به چه زحمتی و خون دلی.اما از آن‌جا که «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا» نتیجۀ خوبی داد و همه تا جای ممکن با تمام وجود پای کار آمدند؛ از مادری که تازه اولین تجربۀ مادر شدنش بود و تا آخرین لحظات جشنواره در کنار ما بود و ما هم کنار او و حضورش در اختتامیه به همراه ثمرۀ زندگیش برای همۀ ما خاطره‌انگیز شد، تا دانشجویی که از تهِ تهِ خراسان رضوی تماس گرفته بود برای کمک و همراهی!و در نهایت داوران عزیز جشنواره وارد کار شدند و چه ورود دلسوزانه و بعضاً بدون دریافت کوچکترین هزینه‌ای‌. ای کاش می‌شد وصف کرد که مصاحبت و شرکت در جلسات داوری چقدر مثل خواندن یک مقالۀ کوتاه و پربار، به ما اطلاعات اضافه می‌کرد. بحث کردن بین اساتید راجع به آثار و انتخاب و آوردن دلایل انتخاب برای مایی که تا قبل جشنواره تعریف درستی از تصویرسازی یا حتی کاریکاتور و... نداشتیم خیلی شیرین بود و آموزنده.بالاخره با تمام این‌هایی که گفتیم، جشنواره بعد از گذشت یک سال و خرده‌ای در نُه بخش شعر، داستان کوتاه، روایت و فیلمنامه در زمینۀ ادبی و مستندروایی، کاریکاتور، پوستر، عکس و تصویرسازی در زمینۀ هنری؛ در مهر ماه سال ۱۴۰۰ شروع شد و شرکت کنندگان با استقبال بی‌نظرشان از کار، ما را شگفت‌زده کردند.جشنواره‌های دانشجویی که می‌گفتند آمارش در همۀ بخش‌ها به بیش از دویست اثر نمی‌رسد، این بار هزار اثر را هم رد کرد و خیلی‌ها را متعجب.جشنواره توانسته بود با شبکه‌سازی درست و تشکیلاتی، استان‌های دیگر کشور را هم درگیر این رویداد بکند تا خیلی از استان‌های دیگر هم با تبلیغ و منتشر کردن کار در این رویداد شرکت کنند یا حداقل هر چه در توان داشتند بگذارند. جلسات متعددی با مؤسسات مختلف برگزار شد که بعد از اختتامیه، چه کنیم جشنواره به اعلام برگزیده، تمام نشود؟ قرار بر این شد که با حمایت از آثار و صاحبان آثار آن‌ها را به «باشگاه مهارت راویان» جشنواره هدایت کنیم، که از آن‌جا بتوانند هم مهارت خودشان و هم کیفیت آثارشان را بالاتر ببرند تا در موقعیت‌های مشابه بتوانند روایت مؤثر و البته درستی از یک رویداد داشته باشند و به ثبتش در تاریخ کمک کنند. ناگفته‌های این متن شاید بیشتر از گفته‌هایش باشد، چراکه دو سال و خرده‌ای کار و زحمت را نمی‌توان در چند کلمه گنجاند و اصولًا کلمات توان پرداختش را ندارند و خواننده توان خواندنش را.اما سخن آخر، اگر مخاطب این متن دانشجو باشد، خوب می‌داند که چقدر نگاه بعضی از سازمان‌ها و افراد نسبت به کار دانشجویی متفاوت است و سنگ‌انداز!حتی می‌توانم بگویم یادم نمی‌رود جملات وسوسه‌انگیزی که آدم را تحریک به ترک کار می‌کند! که چه جشنوارۀ بی‌مزه‌ای! و به جایی نمی‌رسد و...نمی‌دانم به جای مدنظر رسید یا نه؛ اما خوب می‌دانم خیلی بیش از حد چیزی شد که انتظارش را داشتند و داشتیم! با تمام ندانستن‌ها، با تمام تلاش‌ها و دوندگی‌ها...در آخر رسیدیم به آن‌چه می‌خواستیم. این‌بار بدون ندانستن، بدون کم تجربگی و با اشک شوق چشم‌های به هدف رسیده.باشد که مورد رضایش باشد...فاطمه پالیزوان - کارشناسی زبان و ادبیات فارسی