عنکبوت‌ها هنوز هستند

همه چیز از اینجا شروع شد؛ شاید هم از چند قدم آن ورتر، پشت پمپ آبی که مدام هوهو می‌کند و تنها چند لحظه نفس می‌گیرد!از وقتی یاد گرفتم قدم بردارم این اتاقک را می‌شناسم و همیشه هم از دور نگاهش کرده ام. تابستان که می‌شد، هرگز در آهنی‌اش را باز نمی‌کردم، یک بار بی آنکه بفهمم، پا روی چیز زبری گذاشتم که انگار مسواک کهنه ای بود که راه آب حمام را با آن می سابیدیم و فکر کردم شاید دوباره برادر پنج شش ساله ام سراغش رفته که بازی کند. بارها توی آشپزخانه مچش را گرفته بودم که درپوش سوراخ کف سرامیک را برداشته و هرچه دستش رسیده، توی آن می‌انداخت!اما همین که خم شدم مسواک را از زیر پا بردارم، نگاهم به سوسک قهوه‌ای بی‌جانی گرفت که به پشت افتاده و برای برگشتن،شاخک تکان می‌داد. نفهمیدم چطور لی لی کنان خودم را به حمام رساندم یا چند بار کف هردو پایم را صابون زدم اما از فردای آن روز، هر صبح خودم را پشت در شوفاژخانه می‌دیدم که با چفت آهنی‌اش ور می‌رفتم و عرق ریزان روی کلید برق می زدم تا سوسک های مرده را با جارو از زیر پمپ و موتورها بیرون بکشم و توی سطل آشغال پایین راه پله بیندازم که درس عبرتی شود برای دوست‌های دیگرشان. شک نداشتم همین بود که هر تابستان، کمتر می شدند و بعدها فهمیدم مدیر ساختمان هرشب توی چاهک فاضلاب سم می‌ریزد.دست به دیوار گچی می‌کشم، رطوبت خیسش کرده، طوری که انگار به سونا پاگذاشته‌ام اما می‌دانم قرار نیست این گرمای ۳۷ درجه، هیچ جانوری را از مخفیگاهش بیرون بکشد. سوسک ها که رفتند، سر و کله‌ی عنکبوت‌ها پیدا شد؛شاید قبل تر هم بودند، یکی دو بار بازوهای کنده شده و پرموی قهوه‌ای را دیده بودم که توی تارهای سفید مایل به خاکستری گوشه‌ی دیوار چسبیده بودند.انگار گاهی راه گربه‌ها هم به اینجا می‌رسید؛ بی شک یکیشان همین گوشه‌ها، لای کارتن‌ یخچال و ماشین لباسشویی قایم شده بود که شب ها ناله اش را از اتاقم می‌شنیدم و هربار که از دور به آنجا سر می‌کشیدم، تکه چوب شکسته ای از باغچه می‌آوردم که اگر می‌خواست از زیر جعبه‌ها خیز بردارد و رویم بپرد، چیزی داشته باشم تا دورش کنم اما حالا که بین صندوقچه‌های خاک‌آلود قدم بر‌می‌دارم، دست‌هایم خالی‌ست و تنها چیزی که با خودم آورده‌ام، گوشی دوربین‌داریست که آن‌روزها نداشتم.روی زمین خاکی نگاه می‌دوانم، بی اینکه به چیزی گیر کند، تا دری سر‌ می‌خورد که به حیاط پشتی باز می‌شود. هفت ساله که بودم باید بدون لگد کردن سوسک‌ و مارمولک، روی جعبه‌ و گونی‌های برنج می‌پریدم تا خودم را آن سر شوفاژخانه برسانم اما حالا خبری از هیچ کدامشان نیست، و انگار سم سوسک، روی خرخاکی و حلزون های باغچه هم کارساز بوده که ردی از هیچ کدامشان نمی‌بینم. عادتم بود از سوراخ‌ شبیه شبدر چهار‌پر روی برگ‌های شمعدانی، جای لیسه‌های پنهان توی خاک را پیدا و گل‌های خورده‌نشده را از شرشان دور نگه دارم. آن موقع به عقلم نمی‌رسید شاید روزی با بیلچه به جان خاک بیفتم، علف هرزها را زیر و رو کنم و بدون دستکش، گزنه‌های خشکیده را از ریشه در بیاورم بی اینکه یکدانه کرم یا حلزون بی‌صدف زیر دمپایی‌های ابری‌ام بلغزد. انگار نمی‌دانستم نبودنشان بیشتر از بودنشان آدم را می‌ترساند.لب باغچه زانو می‌زنم و بیلچه را پای لاشه‌ی یشمی رنگ یکی از شمعدانی‌ها می‌اندازم. دیگر آب دادنشان هم فایده ندارد، همه شان سوخته اند. عرقم روی زمین می‌چکد بی اینکه راه مورچه‌‌ای را سد کند. بوی بهارنارنج هم خیلی وقت است به مشامم نرسیده و مدت هاست یک پروانه ندیده ام که به رز صورتی گوشه باغچه چسبیده باشد تا صندلی پلاستیکی زردرنگی که روی پشتی‌اش عکس میکی‌موس داشت، تا نزدیکش بکشانم، کتاب «کرم ابریشم» را روی زانو بگذارم، عکس‌های رنگی‌اش را نشان پروانه بدهم و بدون فهمیدن کلمات چاپی، داستان«فلفلی» را برایش از حفظ بخوانم.انگار حرف‌هایم را می‌فهمید، گاهی روی ورق های کتاب پر می‌زد و قصه که تمام می‌شد، توی هوا اوج می‌گرفت.پیشانی‌ام را به زانوها می‌چسبانم و یک مشت علف از خاک بیرون می‌کشم که قلوه‌سنگ و گِل خشکیده هم با آن در می‌آید و پخش زمین می‌شود اما حلزونی درکار نیست. شلنگ را روی کلوخ‌های بیرون زده از باغچه می‌گیرم و از کرم‌ها هم خبری نیست.قبل از این که مدرسه را شروع کنم، زیاد اینجا می‌آمدم و هربار برای همسایه‌هایی که می‌پرسیدند چه می‌کنم توضیح می‌دادم:این کرما باید یه‌جای دیگه گل بخورن پروانه بشن؛ اینجا مال منه!گاهی خاله‌ام را مجبور می‌کردم کنارم بماند و وقتی کرم ها را له می‌کنم از زبانشان برایم حرف بزند؛ خوشم می‌آمد وقتی صدایش را ته گلو می‌لرزاند و مثل حلزون‌های توی کارتون می‌گفت:آی! این دختره باز اومد!شاید همین بود که عنکبوت‌ها را نمی‌کشتم؛ خاله طوری از بافتن تارهاشان توی شب‌های زمستان تعریف می‌کرد که حس می‌کردم می‌شود دوستشان داشته باشم. گاهی ساعت‌ها به باغچه زل می‌زدم و عنکبوتی را تصور می‌کردم که با دوتا دست، تار می‌بافد و پاهای عقبی‌اش، ران ملخ را زیر آفتاب بریان می‌کند تا لحظه‌ای که دوستش از نوک درخت سر می‌خورد و توی‌ خانه‌اش می‌آید، شام آماده باشد.کنار باغچه پا می‌کشانم؛ گاهی یکی از همسایه ها که بچه نداشت و تنها زندگی می‌کرد برایم دانه‌ی گل یا سبزی می‌آورد تا بکارم و جای خالی همه‌شان از زیر علف‌هایی پیداست که انگار هر‌روز بیشتر قد می‌کشند. مگر چقدر از آخرین باری که پا به حیاط گذاشتم می‌گذرد؟ یک سال؟ دوسال؟ تمام انگشت هایم تا می‌خورند و حساب سال‌ها از دستم در‌می‌رود.کویربه حیاط پشت می‌کنم؛ انگار دیگر نمی‌شناسمش. این تکه گِل و شل که به کویر می‌ماند نمی‌تواند همان باغچه‌ای باشد که من نیمی از داستان‌های شفاهی خودساخته ام را پایش می‌ریختم. خم می‌شوم گوشی‌ام را از زمین بردارم،بی‌صدا می‌لرزد و مانده‌ام برای چه زنگش را خفه می‌کنم؟ مگر توی حیاط پیچیدن چند نت از «خواب‌های طلایی» به کجای دنیا بر می‌خورد؟ صفحه را که رو به خودم می‌گردانم تاریک می‌شود و پیش از اینکه ببینم شماره‌ی چه‌ کسی تیک قرمز خورده، نگاهم به عنکبوتی می‌چسبد که از دیوار پایین می‌آید. دوربین را نزدیکش می‌گیرم و انگار چشم‌های سیاهش هنوز قصه‌هایی برای گفتن دارند. گوشی از دستم سر‌می‌خورد و انگشت‌هایم دور دسته‌ی چوبی اره ای می‌پیچند که توی گلدان سفالی گوشه‌ی شوفاژخانه خاک می‌خورد. این عنکبوت را باید بشود نگه داشت و کمکش کرد مهمانی بگیرد، فقط باید شاخه‌های آفت‌زده‌ی نارنج را ببرم، علف‌ها را بکنم، خاک را چنگک بزنم و شاید دوباره چندتا رز بکارم. نگاه عنکبوت می‌کنم و او هم انگار نگاهم می‌کند. حالا که هست، بی شک قصه‌های ناگفته ای هم هست که بشود برای یک بچه‌ی پنج شش ساله تعریفشان کرد. خیره به عنکبوت، اره را از گلدان بیرون می‌کشم و این‌را هم می‌دانم که برای یک مهمانی دوستانه‌ی عنکبوتی، باید ساعت‌ها برای باغچه‌ام وقت بگذارم.عنکبوتی برای مهمانی