چند راهکار برای اینکه با مقصد سفرمون مهربون‌تر باشیم

زمستون بهترین فصل برای سفر به مناطق جنوبی ایرانه و مقاصدی مثل بندرعباس، قشم، و هرمز هر سال شلوغ‌تر از سال گذشته میشن. امسال همراه با موج مسافرایی که برای تعطیلات راهی جنوب شدن، صدای جمع کثیری از اینفلوئنسرهای حوزه گردشگری و حامیان محیط زیست دراومد که حجم بالای مسافرهایی که به این مناطق سر میزنن و مراعات نکردن یه سری نکات، داره به محیط زیست این مناطق آسیب جبران‌ناپذیری میزنه. برای من جالب بود که توی شبکه‌های اجتماعی پست‌هایی با محتوای "جنوب نرید" و "خیلی بی‌فرهنگید" چقدر زیاد و سریع دست به دست شدن، اما کمتر کسی از این گفت که "اگر دوست دارید برای تعطیلات برید جنوب، اینا راه‌هایین که می‌تونید با مقصد سفرتون مهربون‌تر باشید...". نمی‌شه صورت مساله رو پاک کرد، اما میشه راهکارهای حلش رو به اشتراک گذاشت. برای همین خودم دست به کار شدم تا تعدادی از راه‌هایی که برای سفر سبزتر و سالم‌تر به نظرم میاد رو یه جا گردآوری کنم: بیاید از اول داستان شروع کنیم: چه راهی برای سفر به مقصدمون سبزتره؟پروازهای کوتاه (مثلا برای مسافت‌های کمتر از 500 کیلومتر) رو کنار بگذاریم. اگر ناچاریم با هواپیما سفر کنید، از خطوط هوایی استفاده کنیم که ظرفیت مسافر بیشتر و هواپیماهای سالم‌تری دارن. (قبول دارم که تحقیق مورد دوم کار ساده‌ای نیست!) اگر ناچار نیستیم از هواپیما استفاده کنیم، قطار، اتوبوس، هیچ‌هایک کردن، و در نهایت سفر با ماشین شخصی انتخاب‌های بهتری از سفر هوایی هستند.آها راستی. معادله در شرایطی که تنها سفر می‌کنیم متفاوته! سفر با هواپیما در این شرایط سالم‌تر از سفر با ماشین تک سرنشینه.2. وقتی به مقصدمون رسیدیم چی؟تا جای ممکن از مسیرهای از پیش مشخص شده و عمومی خارج نشیم. آفرود رفتن چه با پای پیاده و چه با ماشین‌های سنگین به ما خیلی کیف میده، ولی به طبیعت دست نخورده آسیب می‌زنه.توی طبیعت غرق احساس ایندیانا جونز بودن نشیم و سعی نکنیم راهی رو باز کنیم که از قبل وجود نداشته. به گیاهان آسیب نزنیم، و به حیوونا غذا ندیم. (اگر به محیط زندگیشون آسیب نزنیم، اونا غذای کافی برای خوردن خواهند داشت!)زباله نریزیم. کاغذ و دستمال کاغذی تجزیه میشه؟ آره، اما دست کم 6 ماه طول میکشه. اون آدامس کوچیکی که چند ساعت گوشه لپمون بوده و به نظر مظلوم و بی‌ضرر میاد، 20 تا 25 سال طول می‌کشه تجزیه شه. وقتی توی طبیعت رهاش می‌کنیم توسط حیوونای کوچیک خورده میشه و باعث مرگشون میشه. ظروف آلومینیومی مثل قوطی کنسرو حتی از پلاستیک هم بدترن: پلاستیک برای تجزیه 30 سال زمان لازم داره، اما آلومینیوم 200 تا 400 سال تجزیه‌اش طول می‌کشه. به تمام حیوونای کوچولویی فکر کنین که توی این چند قرن ممکنه با قوطی کنسرو بی‌آزار شما زخمی بشن. و اما از همه مهم‌تر: فیلتر سیگار. تو سفر یه کیسه کوچیک به فیلتر سیگارتون اختصاص بدین و تو طبیعت رهاشون نکنید. تجزیه این فیلترا 5 سال طول می‌کشه، ولی خیلی زودتر از اون اشتباهی توسط ماهی‌ها و پرنده‌ها خورده میشه و باعث مرگشون میشه.حالا که زباله رو توی طبیعت رها نمی‌کنیم، چطوری از شرشون خلاص شیم؟ پدهای پریود، تامپون، کاندوم، گوش پاک‌کن و سایر محصولات بهداشتی که پلاستیک دارن رو توی فاضلاب نریزیم. اگر جایی کمپ می‌کنیم کیسه زباله‌مون رو اونجا رها نکنیم (کسی نمیاد جمعشون کنه) و در حد توانمون ردپای مسافرای قبلی رو هم جمع کنیم: با خودمون کیسه زباله و دستکش ببریم، و زباله‌های محل کمپمون رو جمع‌آوری کنیم. موقع جمع کردن چیزای تیز مثل تیغ و خرده شیشه خیلی احتیاط کنید! جمع کردن این زباله‌ها حدود یک ساعت زمان می‌بره و وقتی تموم شد، هم یه تحرک درست حسابی داشتیم و کلی کالری سوزوندیم، هم برای باقی مدت زمان کمپ یه محیط تمیز داریم که می‌تونیم بیشتر ازش لذت ببریم.موقع غذا خوردن چی؟ دیدن یه منوی متنوع و رنگارنگ از غذاهای خوشمزه محلی هممون رو ترغیب می‌کنه که از هر غذا یکی بگیریم و همه رو امتحان کنیم. اما یادمون باشه که پای اون غذاها کلی آب، مواد اولیه، و انرژی مصرف شده، و در حد نیازمون غذا بگیریم. باقیمونده غذا رو هم می‌تونیم توی بسته‌بندی‌های مناسب با خودمون ببریم و تو خرید یه میان‌وعده یا وعده غذایی دیگه صرف جویی کنیم! تا جای ممکن ظروف یک بار مصرف و نی رو کنار بگذاریم. برای آب خوردن از قمقمه استفاده کنیم، که هم تو مخارجمون صرف‌جویی بشه، و هم توی مصرف بطری‌های پلاستیکی. اگرم قمقمه نداشتیم فدای سرمون، همون بطری آب معدنی که سری اول می‌خریم رو چند بار می‌تونیم استفاده کنیم!موقع سوغاتی خریدن چی؟ حمایت از صنایع دستی و تولیدات منطقه کمترین کاریه که می‌تونیم برای تشکر از مهمان‌نوازی محلی‌ها انجام بدیم. ولی حواسمون باشه چی می‌خریم: محصولاتی که از حیوانات در حال انقراض تهیه شدن (مثل پوست و دندون و پوسته و لاک) انتخاب خوبی نیستند. همینطور محصولاتی که از منابع طبیعی اون منطقه تهیه شدن: مثال خوبش چیزاییه که با شن‌های رنگی هرمز درست می‌کنن. یادتون باشه همین یک بند انگشت شنی که توی گردنبند و ساعت و وسایل دکوری که می‌خریم به کار رفته، تو مقیاس چند صد هزار گردشگری که هر سال به هرمز سر میزنن تبدیل به تپه و کوه میشه.در مورد هتل‌ها و اقامت‌های بومگردی یکمی فضولی کنید...آیا تو منابع محلی خودشون سرمایه‌گذاری کردن؟ کارکنان محلی هستن؟ دکوراسیون، وسایل اتاق‌ها و غذا تا چه حد از منابع محلی تامین میشن؟ چی...حواسشون به بازیافت و دفع درست زباله هم هست؟ دمشون گرم. اگرم حواسشون به این مسائل نبود، ما می‌تونیم دوستانه بهشون یادآوری کنیم :)به آداب و رسوم منطقه‌ای که بهش سفر می‌کنیم احترام بگذاریم. قبول دارم این خیلی به محیط زیست مربوط نمیشه، ولی احترام به آداب و اعتقادات ساکنین محلی باعث میشه اون‌ها هم خاطره خوبی از ما داشته باشن. با سر و صدا مزاحم آرامششون نشیم. بی اجازه از محلی‌ها عکس نگیریم. می‌دونم توی عکاسی خیابانی قرار نیست کسی حواسش باشه، ولی یادمون باشه توی بعضی فرهنگ‌ها و اعتقادات، عکس گرفتن بی‌اجازه مصداق بارز مزاحمت و تجاوز به حریم شخصیه. از تجربه برادران امیدوار جهانگردای معروف کشور خودمون درس بگیریم که توی مرز افغانستان و پاکستان موقع عکس گرفتن از یه مراسم عروسی حسابی توی دردسر افتادن. (بخونید در: سفرنامه برادران امیدوار - ص 12، معجزه)این از من. شما هم اگه راهکاری دارین که کمک می‌کنه با مقاصد سفرمون مهربون‌تر باشیم، توی شبکه‌های اجتماعیتون به اشتراک بگذارید. سفر کردن با احترام و مراقبت نسبت به مقصدمون، باعث میشه هم محلی‌ها از ما دل خوشی داشته باشن و هم مقصدمون برای سفرهای بعدی خودمون و دیگران همینطور دلچسب و بکر باقی بمونه. این مراقبت‌ها زحمت چندانی برای ما ندارن و همیشه در نهایت باعث صرفه‌جویی توی هزینه‌هامون میشن. تنها چیزی که لازمه، کمی حواس جمعی در لحظه‌است که ببینیم چطوری می‌تونیم با مقصد سفرمون مهربون‌تر باشیم.