روش‌های استخدام در آموزش و پرورش

با وجود بحث‌های همیشگی در مورد پایین بودن حقوق معلمان آموزش و پرورش، مزایای مختلف شغل معلمی باعث شده که بسیاری از افرادی که به دنبال مشاغل دولتی هستند، استخدام در آموزش و پرورش را به عنوان اولین گزینه خود در نظر بگیرند.به دلیل اهمیت این موضوع، تصمیم گرفتیم تا به بررسی روش‌های مختلف استخدام در آموزش و پرورش، شرایط و مراحل هر یک از این روش‌ها بپردازیم. به طور کلی 3 روش قانونی برای استخدام به عنوان معلم در آموزش و پرورش وجود دارد. هر یک از این روش‌ها مزایا، معایب، مراحل و شرایط خاص خود را دارد. در ادامۀ این بخش به بررسی این سه روش خواهیم پرداخت. لطفا تا پایان این مقاله همراه ما باشید.استخدام در آموزش و پرورش از مسیر دانشگاه فرهنگیانبرای استخدام در آموزش و پرورش، اولین و مطمئن‌ترین مسیری که وجود دارد، قبولی در رشته‌های تربیت معلم و ورود به دانشگاه فرهنگیان است. چرا که این روش از سال‌ها قبل و البته در دانشگاهی تحت عنوان دانشگاه تربیت معلم اجرا می‌شده و قوانین آن به ندرت تغییر می‌کند. تقریبا می‌توان گفت احتمال حذف این روش برای جذب معلم وجود ندارد و می‌توان همیشه روی آن حساب کرد.استخدام در آموزش و پرورش از طریق دانشگاه فرهنگیان، مزایای مختلفی دارد که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. اما در نظر داشته باشید که به دلیل همین مزایا، رقابت برای ورود به دانشگاه فرهنگیان بسیار فشرده است. ضمن اینکه شرط سنی و مصاحبه‌های مختلف قبل از ورود به دانشگاه، برای بسیاری از افراد می‌تواند موانعی را ایجاد کند.در ادامۀ این بخش، به مزایا، مراحل و شرایط استخدام در آموزش و پرورش از طریق دانشگاه فرهنگیان می‌پردازیم.مزایای ورود به دانشگاه فرهنگیاناز مزایای ورود به دانشگاه فرهنگیان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:1. استخدام رسمی در آموزش و پرورشیکی از مهم‌ترین مزایای قبولی در دانشگاه فرهنگیان این است که دانشجویان از همان بدو ورود، تضمین شغلی دارند. البته به شرطی که دورۀ کارآموزی خود را در ترم‌های آخر با موفقیت طی کنند و در نهایت نیز صلاحیت آن‌ها مورد تأیید آموزش و پرورش قرار بگیرد. به جز موارد خاص، به ندرت پیش می‌آید که فردی پس از طی چهار سال دانشگاه فرهنگیان، اجازه ورود به آموزش و پرورش را نداشته باشد. بنابراین می‌توان گفت که دانشجویان دانشگاه فرهنگیان تا حد زیادی امنیت شغلی خواهند داشت.2. برخورداری از حقوق ماهانه در دوران دانشجوییاین مورد هم یکی از جذابیت‌های ورود به دانشگاه فرهنگیان است. در حالی که در بسیاری از دانشگاه‌ها، دانشجویان برای تحصیل خود باید هزینه‌هایی را پرداخت کنند، در دانشگاه فرهنگیان نه تنها تحصیل رایگان است، بلکه دانشجویان، حقوقی مطابق با حقوق وزارت کار دربافت می‌کنند. بر این اساس، در حال حاضر حقوق ماهانۀ دانشجویان دانشگاه فرهنگیان حدود پنج میلیون و ششصد هزار تومان است.3. معافیت از خدمت سربازی برای آقایاناین هم یکی دیگر از مزایای دانشگاه فرهنگیان، برای آقایان است. بدون شک همین یک مورد کافیست تا بسیاری از پسران، بعد از طی سال‌های دبیرستان، برای ورود به دانشگاه فرهنگیان و معلم شدن اقدام کنند.از دیگر مزایای قبولی در دانشگاه فرهنگیان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:برخورداری از بیمه خدمات درمانیتحصیل رایگانخدمات و امکانات رفاهی مانند خوابگاهمعتبر بودن مدرک دانشگاه فرهنگیان برای وزارت علوم و تحقیقاتمحاسبۀ سال‌های تحصیل دانشجویان به عنوان سابقۀ کارمعایب ورود به دانشگاه فرهنگیانبا وجود مزایای بسیاری که قبولی در دانشگاه فرهنگیان برای دانشجو معلمان دارد، معایبی نیز وجود دارند که البته برخی از آن‌ها کاملا سلیقه‌ای هستند و ممکن است برای بعضی افراد بسیار هم جذاب باشند. برخی از مواردی که می‌توان به آن‌ها اشاره کرد عبارتند از:شرایط خوابگاهی نامناسبِ برخی از واحدهای دانشگاه فرهنگیانطرح تعهد خدمت برای فارغ‌التحصیلان دانشگاه فرهنگیان (به میزان 2 برابر سال‌های تحصیل)کسر هزینۀ خوابگاه و سایر تسهیلات دانشگاهی از حقوق دانشجو معلمان (به میزان 25 درصد)پایین بودن حقوق معلمان در مقایسه با سایر مشاغلتفکیک جنسیتی در دانشگاه فرهنگیاناجباری بودن حجاب چادر برای خانم‌هاشرایط ورود به دانشگاه فرهنگیاندر این بخش به شرایط عمومی و اختصاصی برای ورود به دانشگاه فرهنگیان اشاره می‌کنیم.شرایط عمومی:دارا بودن تابعیت ایرانیاعتقاد به دین مبین اسلام یا یکی از ادیان شناخته شده در قانون جمهوری اسلامی ایرانالتزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایرانعدم سو سابقه محکومیت جزایی و کیفریداشتن سلامت کامل روانی و جسمانی از طریق معاینات پزشکی و انجام مصاحبه تخصصینداشتن اعتیاد به مواد مخدر ، دخانیات و الکلبرخورداری از اخلاق و رفتار نیکو و حسن شهرت متناسب با شان معلمیشرایط اختصاصی:تراز بالای 6500 در کنکور سراسری در زیرگروه مورد نظرشرط محدودیت سنی حداکثر 22 سال سن (این محدودیت در برخی دوره‌ها تا 24 سال در نظر گرفته شده است)حداقل معدل 14 دپیلم ( برای هر سه سال متوسطه دوم)بومی بودنبرخورداری از سلامت کامل جسم و روان مختص معلمانموفقیت در مصاحبه و گزینش و تحقیقاتمراحل استخدام به عنوان دانشجو معلمبرای اینکه از طریق دانشگاه فرهنگیان به استخدام آموزش و پرورش دربیایید ابتدا باید همراه با سایر دانش‌آموزان در کنکور سراسری و در یکی از پنج رشتۀ انسانی، تجربی، ریاضی، هنر یا زبان‌های خارجی ثبت نام کنید.فراموش نکنید که در زمان ثبت نام کنکور، حتما گزینۀ علاقمند به شرکت در دانشگاه فرهنگیان را انتخاب کنید.در صورت مجاز شدن به انتخاب رشته، می‌توانید دانشگاه فرهنگیان را به عنوان یکی از گزینه‌های خود در لیست انتخاب رشته، وارد کنید. نهایتا از بین افراد واجد شرایط، به میزان 3 برابر ظرفیت مورد نیاز دانشگاه فرهنگیان، به این دانشگاه معرفی می‌شوند.در صورت تأیید دانشگاه فرهنگیان، نوبت به طی مرحلۀ مصاحبه علمی و معاینات پزشکی می‌رسد. اگر از این مرحله هم به سلامت عبور کنید، لازم است که در یک جلسۀ گزینش هم شرکت کنید و ار شوی افراد مصاحبه کننده، تأیید شوید. پس از طی همۀ این مراحل، در نهایت بر اساس نمرۀ علمی کسب شده در کنکور، نمرۀ مصاحبه و نتیجۀ گزینش، مشخص می‌شود چه کسانی صلاحیت ورود به دانشگاه فرهنگیان را دارند.تفاوت دانشگاه فرهنگیان با دانشگاه تربیت دبیر شهید رجاییبین مزایا و قوانین و مراحل ورود به دانشگاه فرهنگیان با تربیت دبیر شهید رجایی تفاوت خاصی وجود ندارد. مهم‌ترین تفاوت این دو دانشگاه در تمرکز آن‌ها روی برخی رشته‌های تحصیلی است. دانشگاه فرهنگیان بیشتر بر روی رشته‌های گروه علوم انسانی، هنر و علوم پایه تمرکز دارد. اما تمرکز دانشگاه تربیت دبیر در جذب معلم روی رشته‌های علوم مهندسی و فنی است.استخدام در آموزش و پرورش از طریق آزمون‌های استخدامیاگر تمایل دارید در دانشگاه‌های دیگری غیر از دانشگاه فرهنگیان تحصیل کنید، یا به دلیل شرط سنی، فرصت ورود به این دانشگاه را از دست داده‌اید و در عین حال به شغل معلمی علاقمند هستید، می‌توانید از طریق آزمونی که هر ساله تحت عنوان آزمون فراگیر دستگاه‌های اجرایی برگزار می‌شود به هدف خود، یعنی استخدام در آموزش و پرورش دست پیدا کنید. از معلمانی که به این طریق جذب آموزش و پرورش می‌شوند، تحت عنوان معلمان مشمول ماده 28، یا به طور خلاصه، معلمان ماده 28 نیز یاد می‌شود.توجه داشته باشید که در آزمون فراگیر دستگاه‌های اجرایی، وزارت آموزش و پرورش، تنها در صورت نیاز به معلم، اعلام نیاز خواهد کرد. بنابراین در زمان‌هایی که آموزش و پرورش نیاز به جذب معلم نداشته باشد ممکن است این آزمون، برای متقاضیان شغل معلمی برگزار نشود.شرایط استخدام در آموزش و پرورش به عنوان معلم مشمول ماده 28در این بخش به شرایطی عمومی و اختصاصی برای شرکت در آزمون‌های استخدامی آموزش و پرورش اشاره می‌کنیم.شرایط عمومی:داشتن تابعیت ایرانمعتقد بودن به دین مبین اسلام و یا یکی از ادیان تصریح شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایرانپایبند بودن به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایرانداشتن کارت پایان خدمت سربازی و یا معافیت از آن برای آقایانبرخورداری از سلامت جسمانی و روانی کامل و توانایی برای انجام شغل انتخابینداشتن اعتیاد به مواد مخدر و دخانیاتنداشتن سابقه محکومیت جزایی موثرشرایط اختصاصی:نداشتن ممنوعیت استخدام در دستگاه‌های اجرایی از سوی مراجع قضاییعدم مشمولیت در جامعه بازنشستگان و نیروهای بازخرید خدمت دستگاه‌های اجراییعدم اشتغال به صورت رسمی یا پیمانی در سازمان یا دستگاه اجرایی پس از پذیرفته شدن در آزمون یا حین استخدامشرط سنی 20 الی 25 سال برای داوطلبان دارای مدرک دیپلمداشتن حداکثر 30 سال برای داوطلبان دارای مدرک فوق دیپلم (کاردانی)دارا بودن حداکثر 35 سال برای داوطلبان دارای مدرک لیسانسداشتن 40 سال تمام برای داوطلبان دارای مدرک فوق لیسانسدارا بودن حداکثر 45 سال برای دارندگان مدرک دکتریتاریخ درج شده روی مدرک فارغ‌التحصیلی و کارت پایان خدمت، باید قبل از آخرین روز ثبت‌نام آزمون استخدامی آموزش و پرورش باشدقبولی در آزمون علمی، مصاحبه، گزینش، معاینات پزشکی و دورۀ مهارت‌آموزیتعهد 10 ساله برای خدمت به آموزش و پرورش در محل پذیرفته شدهمراحل استخدام در آموزش و پرورش برای متقاضیان ماده 28برای استخدام در آموزش و پرورش از طریق آزمون‌های استخدامی، باید منتظر اطلاعیۀ شرکت در آزمون‌های فراگیر دستگاه‌های اجرایی کشور باشید. پس از ثبت نام و شرکت در این آزمون و به شرط قبولی در آن، لازم است مدارک خود را برای انجام مصاحبه علمی و معاینات پزشکی، به محلی که برای شما تعیین شده تحویل دهید.در صورت قبولی در مصاحبۀ علمی و تأیید معاینات پزشکی، نوبت به گزینش می‌رسد. این بخش از سوالات مربوط به احکام دینی و شرعی است و شامل موارد مرتبط با اصول و فروع دین و مواردی از این دست خواهد بود. در صورت قبولی در این سه مرحله، لازم است یک دوره یک سالۀ مهارت‌آموری را نیز در دانشگاه فرهنگیان طی کنید. در طول این دوره آموزش‌هایی در قالب دو پودمان و در مدت 670 تا 700 ارائه خواهد شد.در دورۀ مهارت‌آموزی تمرکز بر روی روش‌ها و فنون تدریس، نحوۀ انتقال مطالب به دانش‌آموزان، روانشناسی تربیتی، اقدام‌پژوهی، شیوه‌های ارزشیابی دانش‌آموزان، طراحی سؤال، اخلاق حرفه‌ای و... است.در نهایت پس از گذراندن موفقیت‌آمیز این دو پودمان، معلمان ماده 28 وارد مرحلۀ کارآموزی می‌شوند. در این مرحله، لازم است معلمان به مدارس بروند و در کلاس‌های درس، به صورت آزمایشی تدریس خود را آغاز کنند.مواد امتحانی آزمون فراگیر دستگاه‌های اجراییدروس امتحانی آزمون استخدامی آموزش و پرورش شامل دو بخش عمومی و اختصاصی است. دروس عمومی برای تمامی دستگاه‌ها و رشته‌ها یکسان است. اما دروس اختصاصی با توجه به نوع رشته متفاوت خواهد بود.دروس عمومی آزمون استخدامی آموزش و پرورشزبان و ادبیات فارسیمعارف و اندیشه اسلامیریاضی و آمارزبان انگلیسیهوش و استعداد تحصیلیکامپیوتر و مهارت‌های هفتگانۀ ICDLاطلاعات عمومیاستخدام در آموزش و پرورش از طریق مصوبات مجلسبا وجود دو روش بالا برای استخدام معلمان، در دوره‌های خاصی، کمبود معلم در مدارس همچنان گریبان‌گیر آموزش و پرورش بوده است.از یک سو بارها شاهد این موضوع بوده‌ایم که به دلیل کمبود معلم، برای تدریس برخی از درس‌ها، از معلمانی استفاده شده است که هیچ تخصصی در درس مورد نظر نداشته‌اند. از سویی دیگر، همان طور که در مقاله حقوق معلمان آموزش و پرورش هم اشاره کردیم، یکی از روش‌های معلم شدن، تدریس به صورت خرید خدمات یا همان حق‌التدریسی است. همچنین برخی افراد نیز سال‌ها به عنوان نیروهای نهضتی یا مربیان پیش‌دبستانی با آموزش و پرورش همکاری داشته‌اند که در واقع هیچ قرارداد استخدام دائمی بین آموزش و پرورش و این گروه از معلمان وجود ندارد.به این دو دلیل، یعنی کمبود معلم و پیگیری‌های معلمان حق‌التدریس و نهضتی، در سال‌های اخیر، مجلس قانونی را تصویب کرد که این گروه از افراد نیز بتوانند به استخدام آموزش و پرورش دربیایند و تبدیل وضعیت آن‌ها انجام شود.شرایط استخدام معلمان حق التدریس، آموزشیاران نهضتی و مربیان پیش‌دبستانیداشتن تابعیت ایرانیانجام خدمت دوره ضرورت یا معافیت قانونی برای مردانعدم اعتیاد به دخانیات و مواد مخدرنداشتن سابقه محکومیت جزایی مؤثردارا بودن مدرک تحصیلی دانشگاهی و یا مدارک هم‌ترازداشتن سلامت جسمانی و روانی و توانایی برای تدریساعتقاد به دین اسلام یا یکی از ادیان شناخته‌شده در قانون اساسیالتزام به قانون اساسیمراحل استخدام معلمان حق‌التدریس، مربیان پیش دبستانی و آموزشیاران نهضتیمعلمان حق ‌التدریس و مربیان پیش دبستانی باید در آزمون پایان دورۀ آموزشی در دانشگاه فرهنگیان شرکت و نمرۀ قبولی را کسب کنند. سپس باید منتظر مجوز استخدام سالیانه از سوی سازمان اداری و استخدامی باشند تا نوبت استخدام آن‌ها فرا برسد.آموزشیاران نهضت سوادآموزی نیز لازم است ابتدا در آزمون داخلی که از سوی وزارت آموزش و پرورش برگزار می‌شود شرکت کرده و نمرۀ قبولی را کسب کنند. پس از طی این مرحله، باید در آزمون پایان دورۀ یکسالۀ دانشگاه فرهنگیان شرکت کنند و پس از کسب حد نصاب لازم، بر اساس فرم امتیازبندی و ظرفیت استخدامی سالانه، می‌توانند تنها در رشته آموزگاری در مناطق کمتر توسعه یافته استخدام شوند.لازم به ذکر است که در صورت عدم کسب نمره قبولی در آزمون‌های برگزار شده، آموزش و پرورش با این معلمان به طور کامل قطع همکاری خواهد کرد. ضمنا آزمون داخلی آموزشیاران نهضت سوادآموزی تنها یک بار برگزار خواهد شد. مواد آزمون داخلی برای آموزشیاران نهضت سوادآموزیآزمون داخلی در دو بخش عمومی و تخصصی برای معلمان نهضت سوادآموزی برگزار می‌شود:مواد آزمون عمومی:فناوری اطلاعات و مهارت‌های هفت‌گانه ICDLمعارف اسلامیریاضی و آمار مقدماتیزبان و ادبیات فارسیاطلاعات عمومیهوش و توانمندی‌های ذهنیزبان انگلیسی عمومیمواد آزمون تخصصی:اصول و فلسفه تعلیم و تربیتروانشناسی پرورشیروانشناسی رشدروش‌ها و فنون تدریساندازه‌گیری، سنجش و ارزشیابی آموزشیهمکاری با استادبانک، یکی از برترین موسسات تدریس خصوصی در ایراندر این مقاله تلاش کردیم تا روش‌های مختلف استخدام در آموزش و پرورش را مورد بررسی قرار دهیم. در مقالات آینده نکاتی را در مورد منابع آزمون استخدامی آموزش و پرورش، نکات مهم مصاحبه و سایر مراحل استخدام ارائه خواهیم کرد.در صورتی که به مطالعۀ سایر مقالات در زمینۀ روش‌ تدریس، توسعۀ شغلی معلمان، تکنولوژی‌های آموزشی، مدیریت کلاس و اخبار معلمان علاقمند هستید، پیشنهاد می‌کنیم به بخش‌های مختلف مجله اساتیدِ استادبانک هم مراجعه کنید. همچنین اگر به عنوان معلم به تدریس خصوصی علاقه دارید می‌توانید شرایط همکاری با استادبانک را مطالعه و فرم ثبت نام معلم خصوصی را تکمیل کنید یا از طریق شماره‌ 02191005343 با مشاورین ما در ارتباط باشید.استادبانک همواره در تلاش است تا با همکاری برترین معلمان و اساتید کشور و با استفاده از تجربیات آن‌ها، نقشی تأثیرگذار در گسترش دانش، به روزرسانی اطلاعات معلمان و معرفی آن‌ها به دانش‌آموزان و دانشجویان کشور داشته باشد. هدف ما بالا بردن سطح کیفیت آموزش معلمان و ساختن آینده‌ای روشن برای فرزندان این سرزمین است.