فرش نقش برجسته و مزایا و معایب آن

امکان ندارد در جایی در مورد صنایع دستی کشورمان سخنی به میان آید و از فرش‌های ایرانی چیزی گفته نشود. امروزه شهرهای مختلف ایران به دلیل داشتن توانایی و استعداد بالا در زمینۀ بافت فرش دستباف و فرش ماشینی و فرش گل برجسته در سطح بین‌الملل شهرت زیادی به دست آورده‎اند. همانطور که می دانید، در زندگی اکثر خانواده‌های ایرانی فرش جایگاه مهم دارد و بسیاری از افراد برای اینکه به خانه‌شان رنگ و بوی زندگی ببخشند، از فرش استفاده می‌کنند. در این مقاله اطلاعاتی را در مورد مزایای فرش نقش برجسته برایتان فراهم کرده‌ایم.فرش نقش برجسته یا همان فرش گل برجسته یکی از مدل‌های فرش است که در ایران و جهان طرفداران زیادی دارد. روش بافتن این فرش‌ها به شکلی است که در قسمت‌هایی که بافنده تمایل داشته توجه بیشتری به آن جلب کند، ضخامت فرش را بیشتر کرده و به همین دلیل بهتر دیده می‌شود و بیشتر به چشم می‌آید؛ به طور کلی، قرار گرفتن قسمت‌های برجسته و مسطح فرش در کنار هم همان کاری را می‌کند که سایه و روشن در نقاشی آن را به عهده دارد. این مقاله را به مزایای فرش نقش برجسته اختصاص داده‌ایم و معایب جزئی آن را نیز بررسی خواهیم کرد تا متوجه شویم که این فرش برای استفاده در منازل خوب است یا خیر.فرش نقش برجستهتاریخچۀ فرش نقش برجستهطبق اسنادی که وجود دارد، اولین جرقه‌های بافت فرش گل‌ برجسته در شهر اصفهان و به دستان استاد علی خدادادی رقم خورده است. علی خدادای بافت این نوع فرش را در سال ۱۳۵۶ شروع کرد و نتیجۀ تلاش این هنرمند اصفهانی در طول حدود ده سال فرشی شد که به نام بوستان معروف است. بافت فرش بوستان و آثار دیگر هنرمندان تولیدکنندگان فرش ماشینی را برانگیخت که به سراغ تولید انبوه این نوع فرش بروند و به این طریق، فرش نقش برجسته وارد عرصه فرش‌بافی شد.فرش گل برجسته چگونه بافته می‌شود؟قبل از اینکه معایب و مزایای این نوع از فرش را بررسی کنیم، باید نحوۀ بافت فرش نقش برجسته را توضیح دهیم. آنچه باعث تمایز فرش ایرانی از بسیاری از فرش‌های جهان می‌شود، توانایی و خلاقیت منحصر به فرد فرش‌بافان ایرانی است. به این صورت که هنرمندان فعال کشورمان در زمینۀ بافت فرش توانسته‌اند با ابتکارهای مختلف در چله‌کشی و استفاده از ساختارهای هندسی متفاوت در دار قالی، فرش گل برجسته دستباف را ببافند.در این میان، کارخانه‌های فرش ماشینی هم برای اینکه بتوانند به تولید انبوه فرش گل برجسته دست یابند، از دستگاه‌های خاصی استفاده نمی‌کنند؛ بلکه با استفاده از الیاف متفاوت به این سطح می‌رسند و فرش ماشینی گل برجسته را بافته و به بازار عرضه می‌کنند.تا اینجا نحوۀ بافت فرش نقش برجسته را به طور خلاصه توضیح دادیم و در ادامه مزایا و معایب این نوع از فرش‌ها را بررسی می‌کنیم.مزایای فرش نقش برجستهزیبایی و ظرافت بی‌نظیر: یکی از مهم‌ترین مزایای فرش نقش برجسته، زیبایی و ظرافت بی‌نظیر آن است. فرش‌های نقش برجسته آن قدر چشم‌نواز و زیبا هستند که به عنوان تابلو فرش استفاده می‌شوند.تراکم بالای گره‌ها: هم فرش‌های دستباف و هم فرش‌های ماشینی نقش برجسته، تراکم زیادی دارند و به همین دلیل، لطافتشان از فرش‌های کم تراکم بیشتر است. به طور معمول، فرش ماشینی نقش برجسته ۱۲۰۰ شانه است که باعث می‌شود به فرش‌های دستباف گل برجسته شباهت زیادی داشته باشند.ماندگاری بالای فرش دستباف گل برجسته: مانند اکثر انواع فرش‌های دستباف ایرانی، برای بافت این مدل از فرش‌ها از الیاف بسیار باکیفیتی استفاده شده است که در اثر شست و شو و در طول زمان کیفیت و زیبایی ظاهرشان را از دست نمی‌دهند.تنوع زیاد فرش ماشینی گل برجسته: استفاده از الیاف مختلف و باز بودن دست طراح در ایده پردازی برای بافت این فرش‌ها باعث شده است که فرش ماشینی گل برجسته تنوع بسیار زیادی داشته باشد. امکان ندارد که به دنبال رنگ، طرح و اندازۀ‌ خاصی از این نوع فرش‌ها بروید و نتوانید محصول مورد نظرتان را با قیمت مناسب پیدا کنید.معایب فرش گل برجستهقیمت بالا و نگه‌داری سخت فرش دستباف گل برجسته: این نوع از فرش قیمت بسیار بالایی دارد و به همین دلیل، باید به طور خاصی از آن نگهداری و مراقبت شود. این امر باعث می‌شود که نتوانید در جاهای پر رفت و آمد از آن استفاده کنید و مجبور خواهید بود فرش را در جاهایی پهن کنید که رفت و آمد چندانی نداشته باشد.وجود گزینه‌های بی‌کیفیت زیاد در بازار فرش نقش برجسته ماشینی: به دلیل استقبال زیاد افراد از این نوع فرش، شرکت‌های مختلفی به تولید آن روی اورده‌اند و حتی بعضی از آن‌ها برای پایین نگه داشتن قیمت، از الیاف نامرغوب استفاده می‌کنند. به همین دلیل، اگر در موقع خرید فرش نقش برجسته به اندازه کافی دقت نکنید و یا تخصصی در شناخت فرش با کیفیت و بی‌کیفیت نداشته باشید، احتمال دارد فرشی بخرید که بعد از شست و شوی اول، برجستگی گل‌هایش از بین برود و زشت شود.تمیز کردن سخت فرش ماشینی گل برجسته: اگر فرش با الیاف باکیفیتی بافته نشده باشد، تمیز کردن قسمت‌های برجسته آن کار بسیار سختی خواهد بود و گرد و خاک و آشغال در آن باقی می‌ماند. پس یا باید مطمئن شوید فرشی که می‌خرید از الیاف باکیفیت و مرغوب ساخته شده و یا باید زمان زیادی را صرف تمیز کردن آن بکنید.بهترین فرش نقش برجسته در کدام شهر بافته می‌شود؟اگر بخواهید از فرش نقش برجسته برای مدت زیادی در خانه‌تان استفاده کنید، باید فرشی بخرید که کیفیت بسیار بالایی داشته باشد. به همین دلیل، توصیه می‌کنیم که برای انتخاب تولیدکنندۀ فرشی که پسندیده‌اید دقت زیادی به خرج دهید.شهر کاشان از نظر داشتن بهترین کارخانه‌های فرش ماشینی معروف است و به همین دلیل یکی از بهترین تولیدکنندگان فرش نقش برجسته ماشینی نیز به شمار می‌آید. تراکم فرش‌های ماشینی این شهر بسیار بالاست و در نتیجه کیفیت محصولاتش رضایت‌بخش است.در مورد فرش نقش برجسته دستباف هم می‌توانیم به شهر تبریز اشاره کنیم. شهر تبریز به داشتن تابلو فرش‌های بی‌نظیر معروف است. در ساخت بسیاری از این تابلو فرش‌ها از طرح‌های برجسته استفاده می‌شود و این امر باعث تبحر خاص و مهارت بالای بافندگان این منطقه در بافت فرش گل برجسته شده است.سخن پایانیهمان طور که می‌دانید، یکی از زیباترین جلوه‌های هنر ایرانیان فرش است؛ هنرمندان صنعت فرش کشورمان در طول تاریخ با نوآوری‌ها و خلاقیت‌هایی که داشته‌اند، توانسته‌اند سطح این هنر را به طور مداوم بهبود ببخشند و به زیبایی آن اضافه کنند. فرش نقش برجسته یکی از محصولاتی است که این روزها در منازل خیلی از ایرانی‌ها دیده می‌شود. در این نوشته به طور خلاصه زوایای مختلف فرش گل برجسته را بررسی کردیم.منبع: وب سایت قالیشویی طُرّه