الزام به تهیه مسکن مستقل برای زن

تهیه مسکن برای زنطبق قانون پس از جاری شدن عقد نکاح نفقه زن به عهده مرد است و زن نیز در مقابل ملزم به تمکین از مرد خواهد بود. براساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی، به همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل تهیه مسکن، پوشاک، غذا، اثاث منزل و هزینه ‌های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض نفقه زوجه گفته می شود.نفقه زوجه یکی از مهمترین حقوق مالی او به شمار می رود که مرد ملزم به پرداخت آن است. همان طور که در ماده 1107 بیان شده تهیه مسکن برای زن بخشی از نفقه زوجه بوده و از وظایف مرد است. در صورتی که مرد نفقه زوجه را پرداخت نکند و یا منزل مناسب با شان زن تهیه نکند، او می تواند به دلیل ترک انفاق و عدم تهیه منزل از مرد شکایت کند و نیز درخواست طلاق نماید، چرا که عدم تهیه مسکن از سوی مرد از مصادیق عسر و حرج زوجه محسوب می شود و طبق ماده 1130 قانون مدنی زن می تواند به دلیل عسر و حرج تقاضای طلاق نماید.برای دریافت راهنمایی و مشاوره رایگان در خصوص کلیه دعاوی طلاق با وکلای طلاق موسسه حقوقی دادآرمان تماس بگیر. (02122904873-02122904874-09128400921-09336267676-09336267878)شرایط تهیه مسکن برای زنمرد باید با توجه به شان و شخصیت زن اقدام به تهیه منزل مستقل نماید. طبق ماده 1114 قانون مدنی، زوجه باید در منزلی که شوهر انتخاب و تعیین می نماید سکونت کند، مگر اینکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد. طبق آنچه در ماده 1114 گفته شد حق انتخاب و تهیه مسکن برعهده مرد است و زن باید در منزلی زندگی کند که مرد تهیه می کند، مگر اینکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد، مثلا در عقدنامه شرط شده باشد که حق انتخاب مسکن با زوجه است و زوج نیز ذیل آن را امضا کرده و این شرط را پذیرفته باشد، در این صورت زن می تواند برای زندگی مشترک مسکن مورد نظر خود را انتخاب کند.شرایط تهیه مسکن مستقل برای زنیکی از سوالات متداولی که در خصوص تهیه مسکن مطرح می شود، این است که آیا زن می تواند درخواست مسکن مستقل نماید؟در پاسخ به این سوال باید گفت امکان تهیه مسکن جداگانه برای زن وجود دارد. طبق ماده 1115 قانون مدنی، هرگاه بودن زن با شوهر در یک منزل متضمن خوف ضرر بدنی یا مالی یا ‏شرافتی برای زن باشد زن می تواند مسکن جداگانه اختیار کند و دادگاه حکم الزام به تمکین و بازگشت به ‏منزل شوهر نخواهد داد و تا زمان که زن در بازگشتن به منزل شوهر معذور است نفقه او به عهده مرد است و براساس ماده 1116 قانون مدنی، تا زمانی که محاکمه بین زوجین پایان نیافته محل سکنای زن با رضایت طرفین معین می‌ شود و در صورت عدم رضایت، محکمه با جلب نظر خویشاوندان نزدیک طرفین، منزل زن را معین خواهد نمود و در صورتی که خویشاوندی نباشد خود محکمه محل مورد اطمینان را‌ معین خواهد کرد.دادخواست الزام به تهیه منزل مستقل برای زنطبق ماده 1115 قانون مدنی، در صورتی که زن از زندگی با مرد در منزل مشترک به دلیل خطرات جانی، مالی یا حیثیتی ترس داشته باشد، می تواند با تقدیم دادخواست الزام به تهیه منزل مستقل به دادگاه درخواست تهیه منزل جداگانه بنماید.در صورتی که زن بتواند با ارائه شواهد و مدارک محکمه پسند در دادگاه اثبات کند، زندگی در منزل مشترک با مرد برای او خطرات جانی، مالی یا حیثیتی دارد، دادگاه به نفع زن رای داده و به درخواست او، مرد را ملزم به تهیه مسکن مستقل برای زن می نماید و او می تواند تا زمانی که مانع ادامه زندگی در منزل مشترک رفع نشده باشد و همچنان زن در خطر باشد، در منزل جداگانه زندگی کند و در مدتی که زن در منزل جداگانه زندگی می کند ناشزه محسوب نمی شود و نفقه او نیز بر عهده مرد است.مراحل الزام به تهیه منزل مستقلاگر زن بخواهد مرد را ملزم به تهیه منزل مستقل نماید ابتدا باید به همراه مدارک خود که شامل عقدنامه، شناسنامه و کارت ملی است به یکی از دفاتر الکترونیک قضایی مراجعه کند و دادخواست الزام به تهیه منزل مستقل را ثبت کند و باید مدارک اثبات دلایل خود برای درخواست تهیه منزل جداگانه را نیز ضمیمه دادخواست نماید و باید هزینه دادرسی را که معادل دعاوی غیرمالی است را پرداخت کند. سپس پرونده به دادگاه صالح یعنی دادگاه خانواده محل اقامت زوج ارجاع می شود و دادگاه برای رسیدگی به دعوی، وقت تعیین می کند و وقت رسیدگی را به خواهان (زوجه) و خوانده (زوج) ابلاغ می نماید و زوجین باید در روز مقرر در دادگاه حاضر شوند.نظریه مشورتی شماره 2836/7 مورخ 22/4/1371سوال: در اغلب پرونده‌ ها که شوهر دادخواست الزام زوجه را به تمکین می‌ دهد، زوجه مدعی می‌ شود که در منزل پدر و مادر زوج نمی‌ تواند سکونت کند و چنانچه زوج منزل مستقلی برای او اجاره کند حاضر به تمکین و زندگی با شوهر خواهد بود آیا دادگاه می‌ تواند تا تهیه مسکن مستقل از طرف شوهر از صدور حکم تمکین خودداری نماید؟پاسخ: بهانه زن به اینکه در خانه پدر و مادر شوهر حاضر به سکونت نیست از موانع مشروع مذکور در ماده 1108 قانون مدنی نیست تا به استناد به آن تمکین نکند بلکه اگر زوجه مدعی آن است که زندگی در خانه پدر و مادر شوهر برای او مخاطره ‌آمیز یا موجب عسر و حرج و غیر قابل تحمل است و به این جهت خواهان منزل مستقلی است برای اجرای نظر خود باید به دادگاه مراجعه و دادگاه پس از رسیدگی، مسکن مناسب را تشخیص و بر این اساس اتخاذ تصمیم نماید.البته خاطر نشان می سازم نظریات مشورتی قوه قضاییه لازم الاجرا نیست. صرفا استعلام و به عنوان اماره می تواند مورد استناد قرار گیرد.نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۵۷۶ مورخ 14/2/1398نظر به اینکه مقدمه تمکین وجود مسکن مناسب و در خور شأن زوجه می باشد. و فراهم نمودن موجبات تمکین به عهده شوهر است، بنابراین تهیه مسکن از طرف زوج، مقدمه تمکین می باشد و احراز فراهم بودن مقدمات تمکین حسب مورد بر عهده دادگاه است و اگر اظهارات زوجین دال بر آن باشد، نیاز به بررسی دیگری نیست.نظریه مشورتی شماره 7/98/642 مورخ 3/1/1399سوال: آیا ادعای مستثنیات دین منزل مسکونی از سوی زن پذیرفته می شود. بدین کیفیت که زن مدعی است این منزل تنها منزل وی بوده و با همسرش که بیمار است در آن زندگی می کند؟پاسخ: هرچند تهیه مسکن بر عهده زوج است. اما چنانچه برای دادرس اجرای احکام مدنی احراز شود که زوج به سبب بیماری یا به هر علت دیگر توان تهیه مسکن برای زوجه را ندارد. به نظر می ‌رسد منزل مسکونی متعلق به زوجه که به همراه همسرش در آن ساکن است، جزء مستثنیات دین وی محسوب می ‌شود؛ اما اگر شوهر توان تهیه مسکن در حد شأن زوجه را داشته باشد. هرچند زوجین در منزل زوجه سکونت داشته باشند، منزل مسکونی مذکور در زمره مستثنیات دین نیست.