صلح کردیم که ما را سرِ پیکار تو نیست

بیست‌ویکم سپتامبر در سال 1981 میلادی به عنوان روز جهانی صلح در مجمع عمومی سازمان ملل به ثبت رسید. در چنین روزی که به تاریخ شمسی ما سی‌ویکم شهریور است، سازمان ملل همۀ کشورها را به گرامیداشت آرمان جهانی صلح دعوت می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد به جنگ و خصومت‌ها ، حتی برای یک 24 ساعت! ، پایان دهند.گرچه امروز جنگی که همۀ ملت‌ها را درگیر کرده است جنگ با کروناست ، اما از دیرباز منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم درگیر جنگ‌های واقعی بسیاری بوده است. از علت‌های این امر می‌توان به ظهور بیشتر ادیان الهی از این منطقه و به دنبال آن مناقشه‌هایی در مورد مالکیت اراضی مقدس سرزمین خاورمیانه، پدید آمدن کشور‌های مستقل و نوپا بعد از فروپاشی شوروی در دوران پسااستعمار اشاره کرد.تداوم جنگ آثار مخرب فراوانی در زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و آموزشی می‌گذارد. بی‌ثباتی و درگیری‌ها یکی از موانع شرکت کودکان در آموزش ابتدایی است. درگیری‌ها نه تنها فرصت آموزش را از کودکان می‌گیرند. بلکه امید و آرزو‌های یک نسل را مورد هدف قرار می‌دهند. شدت آسیب به میانگین سواد جمعی و نسبت جمعیت باسواد بستگی دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد اکثر افراد جوامع که در سنین کودکی کشورشان درگیر جنگ بوده است از تحصیلات کمتری نسبت به سایر نسل‌ها برخوردارند. ناراحت‌کننده‌تر آن است که معمولاً پس از پایان منازعات نیز تعداد کمی تحصیلات خود را از سر می‌گیرند. این سال‌های از دست رفتۀ تحصیل برای یک نسل، که معمولاً جبران آن نیز سخت و حتی نشدنی است، میراثی است که جنگ و درگیری در حوزۀ آموزش به جای می‌گذارد. مسئلۀ مهاجرت از دیگر تبعات جنگ‌های منطقه‌ای است. در حوالی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ درگیری از اصلی‌ترین دلایل مهاجرت مردم به کشور‌های اروپایی به شمار می‌رفته است. شاید با خودتان فکر کنید مهاجرت در چنین موقعیتی امکانات بیشتری در اختیار آوارگان جنگ‌ها قرار می‌دهد که البته تا حد خوبی درست است. آمار و ارقام حاکی از آنند که کودکانی که همراه والدین خودشان از مناطق جنگ‌زده مهاجرت کرده‌اند از نظر وضعیت آموزشی در سطح بهتری قرار دارند. اما از دید سطح بهداشت و مراقبت‌های اجتماعی نمی‌توان اینگونه با اطمینان صحبت کرد. وجود بیماری‌های واگیر در کمپ‌های پناهندگان و وضعیت بد رسیدگی به این افراد از گذشته مورد انتقاد سازمان‌های حقوق بشری بوده است.اما تأثیر جنگ فقط بر کودکان نیست. (هر چند در این میان بیشترین آسیب را کودکان می‌بینند). نمی‌توان از آثار اقتصادی جنگ که معمولاً به سرپرستان خانواده‌ها وارد می‌شود غافل بود. شاید شدت آسیب‌های جنگ در معرکۀ میدان بیشتر به چشم بیاید. اما جنگ آثار مخرب بنیادین خود را تازه زمانی که به اتمام برسد برجا خواهد گذاشت! این آسیب‌ها در مدت زمان مشخصی از بین نخواهند رفت و در جامعه ریشه می‌دوانند.شگفت‌انگیزتر آن است که تأثیر جنگ محدود به جغرافیای منطقۀ درگیر هم نیست‌! به گزارش صندوق بین‌المللی پول، کشور اردن که در همسایگی عراق و سوریه قرار دارد در سال 2013 شاهد کاهش چنددرصدی رشد اقتصادی و افزایش تورم بوده‌است. از علت‌های این مورد می‌توان به مسئله‌ی پناهجویان و ناتوانی کشور‌های میزبان در تأمین نیازهای این قشر اشاره کرد.در آخر برای اینکه مصداقی برای ادعاهای‌مان آورده باشیم، به جنگ افغانستان اشاره می‌کنیم. این جنگ که از سال 2001 تا همین الآن که این متن نوشته می‌شود ادامه دارد، یکی از جنگ‌های بزرگ و شاید بتوان گفت بزرگ‌ترین جنگ خاورمیانه در ایام معاصر بوده است. شروع جنگ به خاطر ماجرای ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بود و بالاخره در سال 2014 ناتو رسما مسئولیت‌های امنیتی را به دولت افغانستان واگذار کرد. از آن دوره تا کنون جنگ افغانستان وارد دورۀ جدیدی شد. جنگ فعلی بین دولت وقت و طالبان هنوز ادامه دارد. بمب‌های کنار جاده‌ای و مین‌ها باعث شده‌اند آمار کشته‌شدگان و مجروحان غیرنظامی این جنگ به شدت زیاد باشد. بنابر گزارش‌های سازمان ملل حداقل 2400 نفر آن هم فقط در یک سال (۲۰۰۹) در اثر این جنگ کشته و زخمی شده‌اند. تعداد دقیق تلفات در دست نیست اما آنچه مشخص است قربانی شدن کودکان و مردم بی‌گناه در این میانه است.آیا می‌توان روزی را امید داشت که این صلح بیشتر از یک ۲۴ ساعت به طول بیانجامد؟ آیا روزی خواهد رسید که شاهد جنگی نباشیم؟ باور اکثرمان این است که آیندۀ بشر یک آیندۀ سرشار از عدالت و دادخواهی است. اما واقعیت جامعۀ امروزی طور دیگری پیش می‌رود. شاید کاری که بتوانیم انجام دهیم، آگاه کردن دیگران و آگاه شدن خودمان در مورد آسیب‌های جنگ است. به امید روزی که شاهد صلح همگانی باشیم.اگر دوست دارید بیشتر در مورد آسیب‌های جنگ مطالعه کنید ، سری به بخش معرفی کتابمان بزنید! یک کتاب در این مورد معرفی کرده‌ایم که خواندنش هم جذاب است و هم دید وسیع‌تری از این آسیب‌ها ارائه خواهد داد.خلاصه اینکه، آسیبی که جنگ به فرهنگ و روح یک جامعه می‌زند. اگر بیشتر از آسیب‌های عمرانی نباشد، کمتر نیست! ما را در تلگرام دنبال کنید.