شبه علم چیست و چگونه به کسب و کار ما آسیب وارد می کند؟

نخستین شواهد علم را می‌توان در دوره‌های ماقبل تاریح پیدا کرد مثل کشف آتش، اختراع چرخ و توسعه خط نوشتاری. سنگ نوشته‌های اولیه، حاوی اعداد و اطلاعاتی درباره منظومه شمسی هستند. با گذشت زمان، علم پیشرفت کرده و شیوه زندگی بشر رفته رفته علمی‌تر شد. پس از گذشت سال‌ها و قرن‌ها، می‌توانیم بگوییم حالا ما در عصری زیست می‌کنیم که تکنولوژی، اینترنت، فناوری مدرن در عرصه‌های مختلف و … باعث شده که در قرن اخیر نگاهمان به علم و دنیای علمی بازتر شود، به طوریکه کمتر کسی از شنیدن واژه علمی برای امور متفاوت حیرت زده می‌شود. اما متاسفانه باید بگوییم همانطور که پیشرفت‌های شگرفی در زمینه علم داشته‌ایم، پدیده‌هایی هم وجود دارند که علی‌رغم آنکه اصلا پایه و اساس علمی ندارند، با رنگ علمی به خود زدن، جایی در زندگی ما برای خودشان باز کرده‌اند که خیلی از افراد بخاطر ظاهر علمی آن‌ها فریب خورده و متحمل مشکلات زیادی می‌شوند. به این موارد شبه علم می‌گوییم.علم چیست؟به مجموعه قوانینی که نتیجه مشاهده و آزمایش‌های دقیق و تعقل منطقی برای فهم بهتر دنیای اطراف ما می‌باشد «علم» یا به تعبیری دیگر «دانش بشری» گفته می‌شود. به‌عبارتی دیگر علم(Scinece) به معنای نوعی فعالیت سازمان‌یافته است که هدف آن تولید و سامان‌دهی دانش درباره‌ی جهان طبیعی و یا پدیده‌های طبیعی، بر مبنای امور تجربی و در قالب تبیین‌ها و پیش‌بینی‌های آزمون‌پذیر است. یعنی همان کاری که دانشمندان در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و پژوهشی در حال انجام آن هستند. محققان برای آزمایش یک مفهوم یا مطلب از روش علمی استفاده می‌کنند که شامل مراحل زیر است:مشاهدهطرح سوال یا مسالهجمع‌آوری اطلاعاتفرضیه‌سازیطراحی و انجام آزمایشاتتحلیل داده‌ها و نتیجه‌گیریانجام دوباره آزمایش برای اطمینان از اتفاقی نبودن نتایجشبه علم چیست؟در تعریف این واژه باید بگوییم «شبه علم» ادعاها و باورهایی است که خود ادعای علمی بودن دارند اما با روش‌های علمی فرسنگ‌ها فاصله داشته و در واقع به طور فریبنده‌ای از ادبیات و کلمات جهان علم برای بیان اموری خلاف واقع و تاییدنشده استفاده می‌کنند. بعبارتی دیگر، شبه علم(pseudoscience) عبارت است از مجموعه نظریه‌ها و روش‌هایی که برای توصیف موضوعات و پدیده‌های طبیعی به کار می‌رود، اما از روش علمی استفاده نمی‌کند.البته باید متذکر شویم که شبه علم با داستان و افسانه علمی(science fiction) تفاوت دارد. افسانه علمی به داستان‌هایی که نویسنده در عالم خیال به خلق آن‌ها می‌پردازد و هیچ گونه ادعایی در مورد واقعی بودن آن‌ها ندارد، گفته میشود. برخی از کارشناسان و محققان بر این باور هستند که شبه علم همانند یک مکتب و فرقه مذهبی عمل می‌کند و طرفداران آن به علت ایمان به حقانیت باورهای خود سرسختانه از آنها دفاع می‌کنند.جالب است بدانید که شبه علم در کشور پیشرفته‌ ای مانند ایالات متحده آمریکا، رواج بسیاری دارد و سازمان‌ها، انجمن‌ها، ناشرین و مطبوعات مختلف ویژه‌ای برای تبلیغ آن وجود دارد، به طوری که یک تجارت چند بیلیون دلاری را تشکیل می‌دهند. در برخی مواقع مدعیان شبه علم، خود دارای مدارک دانشگاهی هستند و معمولا مدعاهایی قاطع و شگفت‌انگیز دارند.ممکن است از ادعاهای شبه علمی برای آموختن راهکارهای موفقیت، شادمانی در زندگی، بهبود روابط با دیگران و توانایی کنترل دیگران استفاده شود. از آنجایی که ادعاهای شبه علم مبتنی بر تحقیقات طولانی، نظام‌مند و هم راستا با دیگر یافته‌های علوم دیگر نیستند، تنها سود این ادعاها به جیب کسانی می رود که این ادعاها را می‌فروشند. تا زمانی که ایجاد فضایی برای ترویج علم تشویق و تقویت نشود و بازار مصرف یافته‌ها و خدمات علمی مشخص نشود، اذهان ناآماده که نمی‌توانند تفاوت بین علم و شبه علم را تشخیص دهند، خریدار فروشندگانی هستند که سخنان ضدعلمی خود را در بسته‌بندی‌های زیبا به آنها می‌فروشند. باید تقاضای شبه علم را از طریق تقویت علم کاهش داد.ما در همیار آکادمی به طور کامل، شبه علم را معرفی کرده ایم که با مراجعه به صفحه شبه علم چیست؟ میتوانید آن را مطالعه کنید.