۱۰ شاخص کلیدی عملکرد در حوزه مدیریت پروژه

مدبربت پروژه۱. انحراف از ROI برنامه‌ریزی شدهانحراف از بازگشت برنامه‌ریزی شده سرمایه گذاری (ROI) تفاوت بین بازگشت سرمایه‌گذاری در پایه برنامه‌ریزی شده و بازده واقعی سرمایه‌گذاری است.واحد: Percentageجهت: Minimize۲. ارزش (بودجه) کار برنامه‌ریزی شدهابزار مناسبی جهت برنامه‌ریزی برای تأمین مالی بر اساس هر فاز و درصد قرارداری یک پروژه. نام دیگر آن BCWS مخفف کلمات Budget Cost of work Schedule است.فرمول: PV هر فعالیت از طریق فرمول زیر محاسبه می‌شود:PV = درصد پیشرفت برنامه فعالیت × بودجه برآوردی فعالیتبه عنوان مثال اگر درصد پیشرفت برنامه‌ای فعالیتی تا تاریخ گزارش 80% باشد و بودجه برآوردی آن 1000$ در نتیجه: 80% × 1000$ = PV۳. ارزش (بودجه) کار انجام شده (کسب شده)شاخص ارزش کار انجام شده ابزار مناسبی برای رصد و کنترل بودجه مصرف شده در حین اجرای پروژه است. نتیجه حاصل از محاسبه این شاخص، در کنترل انحراف هزینه (CV) استفاده می‌شود. نام دیگر آن BCWP مخفف کلمات Budget Cost of Work Performed است.فرمول: EV هر فعالیت از طریق فرمول زیر محاسبه می‌شود:EV = بودجه برآوردی فعالیت × درصد پیشرفت واقعی فعالیتبه عنوان مثال اگر درصد پیشرفت واقعی فعالیتی تا تاریخ گزارش 50% باشد و بودجه برآوردی آن 1000$ در نتیجه: EV = 50% × 1000$ = 500$۴. هزینه واقعی کار انجام شدهنام دیگر آن ACWP مخفف کلمات Actual Cost of Work Performed است.AC فعالیت‌ها شامل هزینه واقعی انجام و یا تکمیل فعالیت مورد نظر تا تاریخ گزارش است که در واحد مالی سازمان پروژه ثبت می‌شود مانند: نیروی انسانی (حقوق و مزایا)، متریال، تجهیزات، ماشین‌آلات، پیمانکاران فرعی، هزینه‌های ثابت و…* نکته: معیارهای EV, PV و AC با توجه به میزان در دسترس بودن اطلاعات پروژه می‌تواند در سطح فعالیت، بسته کاری و یا سطوح بالاتر WBS، محاسبه شوند.واحد: Percentageجهت: Minimize۵. انحراف هزینهاین شاخص کلیدی عملکرد میزان انحراف بین ارزش کار کسب شده (EV) با میزان هزینه واقعی کار انجام شده (AC) را نشان می‌دهد و فرمول آن برابر است با: EV-ECاگر عدد بدست آمده از فرمول، مثبت باشد، به معنی آن است که هزینه فعالیت (پروژه) کمتر از بودجه مصوب تکمیل کار (BAC) است که به این حالت Under-run گفته می‌شود. و اگر عدد حاصل شده، منفی باشد، یعنی هزینه فعالیت (پروژه) بیشتر از بودجه مصوب تکمیل کار (BAC) است که به این حالت Over-run می گویند و اگر برابر صفر باشد بیانگر آن است که فعالیت (پروژه) مطابق بودجه (On Budget) هزینه شده است.۶. انحراف برنامهشاخص انحراف برنامه (SV) به معنی انحراف زمانبندی است و میزان انحراف بین ارزش کار کسب شده (EV) با میزان ارزش کار برنامه‌ریزی شده (PV) را نشان می‌دهد و فرمول آن برابر است با:SV = EV – PVبه عبارت دیگر SV به ما می‌گوید آیا حجم کار انجام شده با آنچه برنامه‌ریزی کرده بودیم، مطابقت دارد یا خیر. اگر عدد بدست آمده از فرمول مثبت باشد نشان دهنده آن است که از زمانبندی جلوتر هستیم (Ahead of Schedule) و اگر منفی باشد بیانگر آن است که از زمانبندی عقب هستیم (Behind Schedule) و اگر برابر صفر باشد به معنی آن است که فعالیت (پروژه) مطابق زمانبندی (On Schedule) است.۷. عملکرد هزینهشاخص عملکرد هزینه (CPI) بعیاربست برای اندازه گیری کارایی هزینه و از نسبت ارزش کار کسب شده (EV) به هزینه واقعی کار انجام شده (AC) حاصل می‌شود و فرمول آن برابر است با:CPI = EV / ACعدد بدست آمده از این فرمول شامل سه حالت زیر است:1- بزرگ‌تر از یک: به معنی آن است که به ازای یک ریال خرج شده در پروژه، بیش از یک ریال کار انجام شده است.2- برابر با یک: به معنی آن است که به ازای یک ریال خرج شده در پروژه، یک ریال کار انجام شده است.3- کوچک‌تر از یک: به معنی آن است که به ازای یک ریال خرج شده در پروژه، کمتر از یک ریال کار انجام شده است.۸. عملکرد زمانبندیشاخص عملکرد زمانبندی معیاری است برای اندازه‌گیری کارایی زمانبندی پروژه و از نسبت ارزش کار کسب شده (EN) به ارزش کار برنامه‌ریزی شده (PV) به دست می‌آید:SPI = EV / PVعدد بدست آمده از این فرمول نیز همانند CPI شامل سه حالت است:1- بزرگ‌تر از یک: به معنی آن است که به ازای یک ریال ارزش کسب شده در پروژه، بیش از یک ریال از کار برنامه‌ریزی شده، انجام گردیده است.2- برابر با یک: به معنی آن است که به ازای یک ریال ارزش کسب شده در پروژه، یک ریال از کار برنامه‌ریزی شده انجام شده است.3- کوچک‌تر از یک: به معنی آن است که به ازای یک ریال ارزش کسب شده در پروژه، کمتر از یک ریال از کار برنامه‌ریزی شده، انجام شده است.۹. انحراف بودجه برنامه‌ریزی شدهانحراف از بودجه برنامه‌ریزی شده (هزینه)، تفاوت در هزینه‌های برنامه‌ریزی شده با مصرف واقعی است. این شاخص معمولاً پس از تکمیل پروژه محاسبه می‌شود.واحد: Percentageجهت: Minimize۱۰. درصد پروژه‌های به موقعاین شاخص درصد پروژه‌هایی در قالب زمان‌بندی برنامه‌ریزی و بودجه است. (هزینه‌ها بر اساس مبنای خود اجرا می‌شوند.)فرمول: [تعداد پروژه‌های فعال به موقع شروع شده و بودجه برنامه‌ریزی شده] درصد [تعداد کل پروژه‌های فعال]واحد: Percentageجهت: Maximize