چرا خجالتی هستم؟

در همه میهمانی ها و دور همی ها به عنوان یک تماشاچی ساکت و با ادب شرکت میکردم.می دیدم که همه در حال صحبت کردن هستند ولی نمی تونستم در صحبت اونها شرکت کنم. و این موضوع داشت هر روز برای من ناراحت کننده تر میشد انگار که در یک جعبه ی شیشه ای قرار داشتم و فقط میتونستم شاهد گفت و گوهای دیگران باشم اما توان مشارکت در اون گفت و گو ها رو نداشتم.در اون لحظات احساس میکردم ذهنم مانند یک صفحه سفید شده و حرفی برای گفتن ندارم حتی لحظاتی که چیزی به ذهنم میرسید جرات گفتن اون رو نداشتم!این ویژگی ها باعث شده بود که سالها به عنوان یک آدم ساکت شناخته بشم.کسایی که خارج گود بودن و از رنج من اطلاعی نداشتن،این ویژگی ام رو به درونگرا بودنم نسبت می دادن و یه جورایی من رو می ستودن! (چه آدم ساکت و با ادبی) فکر نمی کنم اون آدم ها حتی یک بار هم مزه ضایع شدن در جلوی یک جمع وقتی کسی ازت میپرسه که "تو چرا هیچ وقت حرف نمیزنی ؟" رو چشیده بودن. بارها این جمله به من در جلوی یک جمع گفته شد!هر بار که این جمله به من گفته میشد انگار کسی با مشت می کوبید تو شکمم.یادم هست یک بار زمانی که این جمله به من گفته شد اینقدر صورتم سرخ شد که همه برگشتن تا من رو تماشا کنند.اون موقع بود که به شدت احساس خنگی کردم چون حتی نتونستم به این جمله واکنش نشون بدم چه برسد به این که بخوام جواب معقولی بدم! تنها کاری که تونستم انجام بدم این بود که ساکت بشینم و در اوج خجالت و حقارت سرو رو بندازم پایین.اما ناراحت کننده ترین بخش این ماجرا این بود که "کوچکترین ایده ای نداشتم که چرا گاهی اوقات اینقدر خجالتی و ساکت هستم؟" اگر میتوانستم علت آن را متوجه شوم،شاید راهی برای حل آن پیدا میکردم.شاید شما هم احساساتی که من تجربه کرده ام را تجربه کرده اید به همین علت است که دوست دارم که نتایج تحقیقاتم و تجربیات شخصی ام درباره خجالتی بودن را با شما به اشتراک بگذارم.معتقدم وقتی شما علت خجالتی بودن تان را متوجه شوید چگونگی غلبه بر آن به مراتب برای شما آسان تر خواهید شد.در ادامه درباره علل خجالتی بودن صحبت می کنیم:خجالت و کمرویی پدیده ای وابسته به موقعیت استخیلی از افراد فکر می کنند خجالتی بودن یک ویژگی شخصیتی است مانند رنگ چشم، ملیت و ...آیا در همه زمان خجالتی هستید؟آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که آیا در همه زمان ها و مکان ها به یک میزان احساس خجالت می کنید؟زمانی که در کنار یک فرد مهم و یا جذاب هستید(مانند یک سوپراستار، یک هنرمند و...)به همان میزان احساس خجالت می کنیدکه در کنار یک فرد معمولی هستید؟آیا صحبت برای یک فرد شما را به اندازه صحبت برای گروهی از افراد به یک میزان عصبی می کند؟قطعا پاسخ شما نه خواهد بود.نگاهی به بیشترین جستجوها درباره خجالتی بودن در گوگل این موضوع را روشن تر میکند:جستجوی در گوگل برای خجالت و کمروییبیشترن جستجوهای انجام شده در گوگل درباره خجالتی بودن نشان می دهد که افراد معمولا درباره اینکه چرا در موقعیت های خاص و یا کنار افراد خاص احساس خجالت می کنند جستجو می کنند.(مانند خجالت کشیدن در کنار فردی خاص،در گروه ها و...).این موضوع نشان می دهد که خجالتی بودن کاملا مربوط به موقعیت است و حاصل واکنش شما به محیط است، و شدت خجالتی بودن شما در قبال موقعیت ها و افراد متفاوت، متفاوت است.برای اینکه موضوع براینان واضح تر شود به مثال زیر توجه کنید:انگار که ذهنتان خالی شده و نمی توانید موضوع مناسبی برای صحبت پیدا کنید.بدون وقفه از هر دری صحبت می کنید.بنا به موقعیت‌های مختلفی که برایتان پیش می آید کم یا زیاد خجالتی می شوید.شما همیشه یک آدم خجالتی نیستید،بلکه در مواجه با موقعیت های خاص دچار خجالت زدگی می شوید.حتی اگر این موقعیت ها بیشتر زندگی شما را شامل شوند باز هم موقعیت ها هستند که تعیین کننده هستند.حالا به سوال اساسی تر میرسیم اینکه: چرا من در موقعیت هایی خجالت می کشم و در موقعیت های دیگر نه؟در اینجا به بررسی سه دلیل اصلی برای این موضوع میپردازیم:1- شما نیازمند تایید یا پذیرش دیگری هستید.آیا تا به حال در یک مصاحبه استخدامی شرکت کرده اید؟ چه کسی در یک مصاحبه استخدامی مضطرب تر است؟مصاحبه کننده یا مصاحبه شونده؟بدون شک شما هم میگویید فرد مصاحبه شونده.چرا فرد مصاحبه شونده؟چون فرد مصاحبه شونده به کار مورد نظر احتیاج دارد و به همین خاطر تلاش می کند تاثیر خوبی بر مصاحبه گر بگذارد.این کار به صورت طبیعی یک نوع اضطراب عملکردی به وجود می آورد که باعث می شود فرد قبل از شروع مصاحبه عصبی و مضطرب شود.به صورت مشابه،افراد خجالتی یک نیاز جدی برای پذیرش و یا تایید توسط سایر افراد را احساس می کنند، مشابه همان احساسی که فرد متقاضی هنگام مصاحبه شغلی احساس می کند.حالا میخواهم از زاویه ای دیگر به مثال مصاحبه استخدامی نگاه کنیم:زمانی که فرد محتاج این فرصت شغلی نباشد، قطعا خیلی احساس عصبی بودن نمی کند.به طور مثال اگر کار مورد نظر به وفود در دسترس باشد مانند کار در یک فست فود.یا فرد همین الان شغلی دارد که با شغلی که برای آن مصاحبه می شود برابری میکند.یا مصاحبه شونده برای شغل مورد نظر دارای صلاحیت کامل باشد و قرار باشد چندین مصاحبه مشابه را نیز انجام دهد.این فرد هنوز هم خواهان این شغل خواهد بود اما نه با درماندگی و استیصال.افراد خجالتی همواره خودشان را سانسور می کنند و میترسند که به راحتی حرف خود را بیان کنند چون آنها مستاصلانه نیاز دارند که خوشایند دیگران باشند، مورد پذیرش قرار بگیرند و توسط دیگران با ارزش تلقی شوند.وقتی شما احتیاجی نداشته باشید که خوشایند دیگران باشید، به صورت طبیعی بیشتر ریلکس می شوید، به سادگی ارتباط برقرار می کنید.و جالب است بدانید که دیگران به صورت قابل ملاحظه ای به سمت شما متمایل می شوند.و اما یک سوال مهم: چه چیزی باعث می شود این خلا احتیاج برای پذیرش توسط سایر افراد در ما شکل بگیرد؟علت های زیادی باعث ایجاد این خلا نیاز در ما می شوند و توضیح کامل درباره این موضوع مقاله ای جداگانه ای می طلبد اما با یک مثال ساده این موضوع رو تا حد ممکن برای شما روشن می کنم:دانش آموزی با اعتماد به نفسی که مجبور به تغییر مدرسه خود شده است، به صورت یکباره خود را در یک محیط جدید می بیند بدون دوستان قدیمی.در محیط جدید نیازمند این است که توسط سایر افراد مورد پذیرش قرار بگیرد تا بتواند دوستان جدیدی برای خود پیدا کند.این احساس نیاز می تواند منجر به بروز خجالت زدگی در او شود و گاهی این خجالت زدگی تا دوران بزرگسالی همراه فرد می ماند.این داستان به صورت ساده موضوع خلا نیاز را توضیح می دهد که چگونه باعث خجالتی بودن می شود.2- اعتقاد دارید فرد مقابلتان ارزش بیشتری از شما دارد.چه چیزی باعث می شود که دیگران را ارزشمند بدانید؟پاسخ به این سوال آنقدرها ساده نیست.من متوجه شده ام که هر فردی یک سیستم مخفی درونی برای ارزشگذاری افراد دارد.این سیستم ارزشگذاری اغلب بر مبنای جذابیت،محبوبیت،اعتماد به نفس،تسلط،قدرت و ... عمل میکند.اگر شما احساس میکنید که فردی ارزش بیشتری نسبت به شما دارد، آنگاه در ارتباط با او‌ خجالتی،ساکت،عصبی یا بی دست و پا عمل می کنید.به عنوان مثال اگر شما مرد باشید در قبال خانم های جذاب اینگونه ظاهر می شوید و اگر خانم باشید در قبال آقایان خوش تیپ اینگونه عمل می کنید.این مورد در قبال مراجع قدرت نظیر رییس، معلم و ... هم رخ می دهد.حالا ازتون میخوام راجع به افرادی که در کنار آنها کمتر احساس خجالتی بودن می کنید و یا اصلا خجالتی احساس نمی کنید فکر کنید.شاید آن فرد غیرجذاب و یا عجیب غریب باشد.شاید از شما جوانتر و یا خیلی پیرتر باشد.در هر صورت اینها افرادی هستند که شما به طرز عجیبی احساس میکنید که ارزشی برابر و یا مساوی با شما دارند.در کنار آنها احتمالا خیلی احساس اطمینان می کنید و تاثیر گذار حاضر می شوید و به هیچ وجه با تردید صحبت نمی کنید.بنابراین دقت کنید که در کنار چه افرادی احساس خجالت و کمرویی می کنید تا ببنید چه کسانی را ارزشمند می دانید.رفتارهای شما در این موارد سیستم اعتقادی ناخودآگاه شما را برایتان آشکار می سازد.معمولا افراد با ارزش می توانند به شما چیزی بدهند.آن فرد می تواند رییس شما باشد که تایید خودش را به شما بدهد تا به شما ترفیع بدهد.شاید آن فرد کسی باشد که او برای شما جذاب است و می تواند بالقوه شریک زندگی شما باشد.شاید آن فرد، فردی محبوب و یا دارای ارتباطات گسترده باشد، کسی که می تواند دایره ارتباطات شما را افزایش دهد یا برای شما شهرت ایجاد کند.افراد کم ارزش واقعا نمی توانند چیزی به شما اضافه کنند، به همین خاطر است که شما در کنار آنها احساس خجالت و کمرویی نمی کنید.من 2 راه حل برای این مشکل پیشنهاد میکنم:عزت نفس خود را افزایش دهید.برای اینکار نیاز دارید تا آگاهی خود را از مفهوم عزت نفس و روش های افزایش آن بیشتر کنید.عزت نفس به صورت ساده یعنی: چقدر خودتان را ارزشمند می دانید؟ همیشه این ضرب المثل معروف رو به یاد داشته باشید که مرغ همسایه غازه! دیگران به آن میزان که خوب به نظر می رسند نیستند. معمولا افراد خجالتی و کمرو احساس کم ارزشی می کنند و به صورت پیش فرض فکر می کنند که دیگران خیلی بیشتر از آنها جالب، با مزه هستند و زندگی بهتری را به نسبت سایر افراد تجربه می کنند پس عجله نکنید و خیلی زود به مرغ همسایه نگید غاز!3- با خودتان احساس راحتی نمی کنید.خجالتی بودن و احساس عدم امنیت معمولا با همدیگر همراه هستند.احساس ناامنی کردن درباره خودتان باعث می شود که از توجه و ارتباط با سایرین اجتناب کنید زیرا دوست ندارید دیگران متوجه این موضوع بشوند که شما درباره چه چیزهایی احساس عدم امنیت و ناراحتی می کنید.مثلا خیلی از افراد با دیگران ارتباط برقرار نمی کنند به خاطر ترس از برملأ شدن مسایل شخصی شان در حضور دیگران.من برای سالها درباره ریزش موی سرم احساس ناراحتی و ناامنی می کردم،خیلی از افراد خجالتی درباره وضعیت ظاهریشون احساس ناامنی می کنند و فکر می کنند که نازیبا هستند.(آنها معمولا به یک عیب ظاهری حساس می شوند و به صورت وسواس گونه و بدون توقف درباره آن فکر می کنند انگار که این تنها چیزی در آنها است که دیگران به آن توجه می کنند و همیشه به یاد می سپارند.)به عنوان کسی که سالها ناامنی را تجربه کرده ام به شما می گویم.نا امنی یکی از بدترین احساسات ممکن است.نا امنی تمام احساس اطمینان شما را تا ذره آخر از شما میگیرد.پس باید به همه اشکال این حس آشنا باشید.در ادامه با سایر اشکال احساس ناامنی آشنا می شوید: بعضی افراد تصورشون از خودشون اینه که مثل یک مجسمه خسته کننده و تکراری هستند و هیچ جذابیتی ندارند. بعضی افراد به خاطر نداشتن مهارت های گفت و گو احساس خنگ بودن می کنند. بعضی افراد فکر می کنند چون دوستی ندارند و یا زندگی تکراری دارند در زندگی بازنده هستند.اینها اشکال دیگری از احساس ناامنی بودند که ممکن است اونها رو تجربه کرده باشید.نتیجه این افکار و احساسات این میشه که: شما فکر می کنید اگر دیگران شما را کامل بشناسند و به شخصیت شما پی ببرند شما را نخواهند پذیرفت و ازتون دوری می کنند.و سعی می کنید تا تبدیل به آدمی بشوید که فکر می کنید دیگران آن را خواهند پذیرفت.و شاید هیچ وقت تا آخر عمرتون تفکرات واقعی، علایق، ناراحتی ها و یا سرگرمی هاتون را با کسی به اشتراک نگذارید فقط به این خاطر که از ابراز آنها میترسید.احساس ناامنی کردن باعث میشود که از نشون دادن خود واقعی تون به دیگران وحشت داشته باشد و نتونید ارتباطات عمیقی با دیگران برقرار کنید.فکر میکنم این بیت شعر خوب بتونه وصف حالی افرادی باشه که درگیر این احساس نا امنی برای بروز خود واقعی شون هستند:چه دردی است در میان جمع بودن ولی در گوشه ای تنها نشستنشاعر: پاکسیما زکی پورخجالت و کمرویی باعث می شود نتوانید با تمام وجود زندگی کنید.نمی توانید به دختر مورد علاقه تان پیشنهاد ازدواج بدهید، نمی توانید روابط اجتماعی بهتری داشته باشید، نمی توانید اعتماد به نفس را در مجل کارتان تجربه کنید، و ... خجالت و کمرویی مانند یک مانع شما را در جای فعلی تان ثابت نگه می دارند.مهم ترین نکته ای که به باید به خاطر بسپارید این است که خجالت و کمرویی یک ویژگی شخصیتی ثابت نیست، شما تنها در موقعیت های خاصی خجالت و کمرویی را تجربه می کنید بسته به این که کجا هستید و چه کسانی را ملاقات می کنید.به طور کلی بروز خجالت و کمرویی به این سه دلیل اتفاق می افتد:1. زمان هایی که نیازمند پذیرش و یا تایید دیگری هستید، مانند زمانی که در جلسه مصاحبه شغلی قرار که نیازمند پذیرفته شدن در آن شغل عصبی می شوید.2. زمان هایی که دیگران را در مقایسه با خودتان ارزشمند تر می دانید، مثلا زمانی که فرد دیگری را به علت اینکه جذاب است ارزشمند تر می دانید در حالی که خودتان خالی از عزت نفس هستید.در این زمان ها خجالت می کشید، ساکت می شوید و بی دست و پا عمل می کنید.3. دلیل آخر مربوط به زمان هایی می شود که با خودتان راحت نیستید. زمانی که راجع به ظاهرتان،شخصیت تان و یا سبک زندگی تان احساس نا امنی می کنید.خجالت زده می شوید و از اینکه مورد توجه قرار بگیرید نگران هستید چون نمی خواهید درباره چیزهای که درباره آنها احساس خوبی ندارید آگاهی پیدا کنند.امیدوارم این مقاله توانسته باشد اطلاعات خوبی درباره اینکه خجالت و کمرویی در شما چگونه بروز می کند به شما داده باشد.