تخته نرد چگونه بازی می شود؟

تخته نردآموزش تصویری و بسیار جالب بازی قدیمی و جذاب تخته نردتخته نردبازی تخته نرد یکی از سرگرمی های کهن ایرانی ها و مردم خاورمیانه از حدود 2000 سال پیش تاکنون بوده است که ریشه آن به هندوستان باز می گردد. در بازی تخته نرد باید مهره های خود را در یک گوشه جمع کنید و هرچه زودتر آنها را از بازی خارج کنید.تاریخچه تخته نرد به کجا باز می گردد؟قدمت تخته نرد به خاورمیانه و تمدنهای بسیار قدیم مانند تمدنهای ایران، روم، مصر و سومر بر می گردد. در هر کدام از این تمدنها بازی های تخته ای زیادی ابداع شده بود اما بازی مانند تخته نرد امروزی که در روم باستان انجام می شده Aleaنام داشته که به معنی “هنر قمار با تاس” بوده و حتی کلادیوس امپراتور روم نیز در مورد بازی تخته نرد نوشته است.بازی تخته نرد خود کپی از بازی Kubeia یونان بود که بعدها این بازی را به نام Tabula تخته میشناختند. قدیمی ترین تخته نردی که تا به حال پیدا شده تخته نردی است که در شهر سوخته سیستان و بلوچستان پیدا شده است، به این دلیل تخته نرد را به ایران نسبت میدهند، در واقع تخته نرد را به اردشیر بنیانگذار سلسله ساسانی (224 سال قبل از میلاد مسیح) نسبت می دهند. به این دلیل به تخته نرد، نردشیر نیز می گویند. (نرد در پارسی قدیم به معنی چوب و کنده چوب بوده است).این بازی از طریق ساسانیان به هند و از هندوستان به چین رفت که چینی ها به این بازی Shwa-liu می گویند ( به معنی دو شیش ) معادل انگلیسی تخته نرد نیز backgammon است، در مورد ریشه این کلمه احتمالات زیادی داده اند که محتمل ترین آنها به انگلیسی قدیمی باز می گردد که در آن gammon به معنی بازی بوده و ترجمه این کلمه ” بازی پشت” می شود زیرا در قدیم روی هر تخته صفحه شطرنج و در پشت آن تخته نرد قرار داشت.برای انجام بازی تخته نرد به چه چیزی نیاز دارید؟به تخته نرد، نردشیر نیز می گویند1- زمین بازی2- 15 مهره سیاه و 15 مهره سفید3- تاس4- جام تاس یا تاس ریز5- تاس دو (داو) یا تاس دوبلاز جام تاس و تاس دوبل در ایران استفاده کمتری می کنند اما در کشورهای دیگر بیشتر رواج دارد.فلسفه تخت نرد و معنی و مفهوم آن بنا به متن کتاب شطرنج‌نامه (یا گزارش شطرنج و نهش نیو اردشیر)، که عموماً مربوط به باورهای زرتشتی است:* تخته نرد: کره زمين* 30 مهره: نشان گر 30 شبانه روز يک ماه* 24 خانه: نشانگر 24ساعت شبانه روز* 4 قسمت زمين: 4 فصل سال* 5دست بازي: 5 وقت يک شبانه روز* 2 رنگ سياه و سپيد: شب و روز* هر طرف زمين 12 خانه دارد: 12 ماه سال* زمين بازی: آسمان* تاس: ستاره بخت و اقبال* گردش تاس ها: گردش ايام* مهره ها: انسان ها* گردش مهره در زمين: حرکت انسان ها (زندگي )* برداشتن مهره در پايان هر بازي : مرگ انسان هااعداد تاس در تخته نرد:تاسدر تخته نرد معنی ستاره بخت و اقبال را دارد1: يکتايی و خداپرستی2: آسمان و زمين3: پندار نيک؛ گفتار نيک، کردار نيک4: شمال، جنوب، شرق، غرب5: خورشيد؛ ماه، ستاره، آتش، رعد6: شش روز آفرينشآموزش تخته نرد:چیدن مهره ها بر روی زمین( تخته نرد)دو راه برای چیدن مهره ها بر روی زمین بازی (تخته نرد) وجود دارد که البته هر دو راه کاملا یکسان است. همانطور که در تصویر میببنید؛ اگر شما مهره ی سفید را انتخاب کرده باشید، نحوه ی حرکت شما روی زمین (تخته نرد) بر خلاف جهت عقربه های ساعت خواهد بود.چیدن مهره ها بر روی تخته نرد وقتی مهره سفید شما باشیددر این تصویر مهره های سفید تخته نرد در جهت عقربه های ساعت حرکت خواهند کرد و حریف کاملا در جهت عکس شما بازی خواهد کرد.چیدن مهره ها بر روی تخته نرد وقتی مهره سفید حریف باشیدچگونگی شروع بازی تخته نردبرای شروع بازی تخته نرد هر دو بازیکن تاس می اندازند و هر کدام تاس بیشتر و یا طبق توافق تاس کمتری را آورد، می تواند رنگ مهر ها و نحوه ی چیدن مهره ها را انتخاب کند و همچنین شروع کننده ی بازی خواهد بود.قوانین تخته نرد:در بازی تخته نرد هر بازیکن باید تاس بریزدچند قانون برای حرکت مهره های تخته نرد وجود دارد:1- هیچ گاه در بازی تخته نرد مقصد یک مهره نمی تواند یک خانه بسته باشد. خانه بسته به خانه ای گفته میشود که بیش از یک مهره حریف در آن وجود داشته باشد.2- اگر مثلاً ۳ و ۵ آوردید می توانید یک مهره را ۸ حرکت به خانه ای باز ببرید و یا یک مهره را ۵ حرکت و مهره دیگری را ۳ خانه حرکت دهید.3- مهره سفید روی مهره سفید قرار می گیرد (برای حریف هم به همین صورت) اما مهره سفید را نمی توانید به خانه ای که حداقل دو مهره حریف در آن وجود دارد حرکت کند و اگر مقصد حرکت، خانه بسته بود باید مهره دیگری را برای حرکت انتخاب کنید.4- بازیکنی که تاس جفت می آورد (مانند ۲و۲ یا ۳و۳ یا ۶و۶ و…) باید ۴ بار آن عدد را بازی کند. مثلاً کسی که جفت ۶ (۶ و ۶) می آورد باید چهار بار ۶ را بازی کند. تاس جفت بهترین تاس در بازی تخته نرد است و شما را در بازی از حریف جلو می اندازد.5- در بازی تخته نرد هر بازیکن باید تاس بریزد و حتما مهره هایش را حرکت بدهد مگر اینکه، حریف خانه هایش را بسته باشد و بازیکن قادر به حرکت دادن مهره نباشد.6- اگر بازیکنی امکان بازی هر دو تاس را داشته باشد، باید هر دو تاس را بازی کنید، مگر آنکه هیچ راهی وجود نداشته باشد گاهی اوقات شما ممکن است یک تاس را بازی کنید به طوری که تاس دیگر شما از بین برود و شما بگویید من دوست ندارم تاس دیگر را بازی کنم و این حرکت من است.به نمونه های زیر توجه کنید.الف) در تصویر زیر اگر شما در بازی تخته نرد مهره ی سفید باشید و تاس ۶-۴ اورده باشید، نمیتوانید تاس ۶ را توسط مهره های خانه ۱۳ یا ۷ بازی کنید و بگویید ۴ ندارم. راه درست این است که شما مهره ی خانه ۲۴ را ۶ خانه به جلو بیاورید و سپس همان را ۴ بازی کنید و در خانه ی ۱۴ قرار بدهید.آموزش تصویری بازی تخته نردب) و یا در تصویر زیر اگر شما مهره سفید باشید و مشغول برداشتن مهره های خود در انتهای بازی تخته نرد هستید و اگر تاس ۶-۴ اوردید، اینطور نیست که از خانه ی ۶ یک مهره بردارید و بگویید ۴ ندارم که بازی کنم راه درست این است که تاس ۴ را توسط مهره ی خانه ۶ بازی کنید و تاس ۶ را از خانه ۵ بردارید که شما سه مهره گشاد خواهید داد ولی این قانون بازی تخته نرد است.قوانین بازی تخته نردپ) اگر شما سفید باشید و تاس ۶-۴ آورده اید شما فقط میتوانید یکی از دو تاس را توسط مهره ای که در خانه ۲۴ قرار دارد بازی کنید که در این حالت باید تاس بزرگتر را فقط بازی کنید و مهره را در خانه ی ۱۸ قرار دهید.آشنایی با قوانین تخته نرد7- دقت کنید در بازی تخته نرد همیشه ابتدا باید تاس بزرگ را حرکت داد، اما در بعضی از موارد نیز میتوان تاس کوچک را ابتدا بازی کرد به شرطی که خودتان سود کنید ولی به حریف ضرر نرسانید به نمونه های زیر دقت کنید.الف) در تصویر زیر اگر شما سفید باشید و تاس ۴-۱ آورده باشید، اگر ۴ را بردارید مجبور هستید با ۱ حریف را زده و عملا ۲ مهره ی گشاد خواهید داد. ولی حرکت درست همین است حتی اگر ۲ مهره ی گشاد بدید. نمیتوانید اول مهره را به خانه ۳ اورده و سپس ان را برداریدقوانین کامل بازی تخته نردب) اگر شما سفید باشید و تاس ۵-۴ اورده باشید، برای اینکه خانه شماره ۲ خالی نماند و در تاس های بعدی به ضررتان نباشد، شما میتوانید ابتدا تاس کوچک را بازی کرده، به این ترتیب که اول مهره ی شماره ۶ را چهار خانه به جلو میبرید ودر ۲ قرار میدهید و تاس ۵ را از خانه ۳ بر میدارید.روش بازی تخته نرد8- طبق قوانین بین المللی بازی تخته نرد، هر بازیکن آزاد است که هر تعداد مهره در هر خانه قرار دهد. این قانون فقط در انگلستان فرق دارد و طی آن هر بازیکن بیش از ۵ مهره در هر خانه نمیتواند بگذارد.قانون زدن مهره ی حریف و حرکت بعد از ان در بازی تخته نردطبق قوانین مرسوم در ایران شما اجازه ندارید بعد از زدن مهره ی حریف، مهره تان را بر روی دیگر مهره هایتان قرار بدهید و یا به عبارتی فرار کنید. در تصویر زیر مشاهده میکنید که سفید تاس ۵ – ۲ اورده که نمیتواند مهره حریف را بزند و بالا رود، اما در کشورهای دیگر این قانون وجود ندارد.در بازی تخته نرد شما نمیتوانید بعد از زدن مهره حریف فرار کنیداتمام بازی تخته نرد:هدف بازی تخته نرد جمع کردن یا رساندن همه مهره های خود به خانه خودی است. حال فرض کنید ما تمام مهره ها را به خانه خودی رساندیم. باید چه کنیم؟ پس از جمع شدن همه مهره ها به خانه، هدف ما خارج کردن مهره ها به بیرون تا آخرین مهره است و بازیکنی که زودتر همه مهره های خود را از خانه خارج کند پیروز بازی خواهد بود.اصطلاحات تخته نرد رایج در ایران:چیدن: قرار دادن مهره در زمین برای شروع یازیافشار در بازی تخته نرد: به خانه شماره 5 زمین خود و حریف خان افشار میگویندافشار گیری: گرفتن خانه 5 خود و یا حریفاصطلاح اسیر در تخته نرد: دو مهره ای که در زمین حریف و در خانه 24 هستندفرار: برداشتن مهره در تیررس حریف و بردن بر روی دیگر مهره های خودی ، مخصوصا مهره ای اسیر در زمین حریفجفت: وقتی دو تاس مانند هم به زمین میشینند مثلا 22 – 33 11 و….دو کور: تاس جفت یک 11درب خانه: خانه شماره هفت هر بازیکنخال خان: خانه شماره یک در زمین خودیدو شش: جفت ششکوه خانه: خانه ای بیشتر از 5 مهره در ان قرار گرفته باشدمعنی پل در بازی تخته نرد: به مهره های خانه شماره 13 که نقش پل را برای فرار دو اسیر ایفا میکنندتاس ریز: استوانه هایی مانند لیوان که تاس را در ان قرار میدهند و به روی صحفه میریزندنراد: کسی که نرد بازی میکندنرد: به معنی جنگ و منظور بازی تخت نرد استگشاد دادن: وقتی شما مهره ای را به صورت تک در خانه ای قرار می دهید و حریف قادر است آن را بزند. به تصویر زیر دقت کنید، اگر شما مهره ی سفید باشید به مهرهای نشان داده شده گشاد گویند.گشاد دادن در بازی تخته نردقات کردن: فرار کردن – بردن مهره به روی مهره های خودی مثله 65 از 18/24خانه مرشد: خانه شماره 3 زمین خودیته خانه: خانه های اخر زمین خودی ( خانه 1 و 2 )مایه: مهره ای که به صورت یدکی بر روی دومهره خود یا تک باشد و با تاس بعدی اماده گرفتن خانه های ازاد باشددش: مخفف دو ششمارس: هنگامی که شما تمام مهره های خود را از بازی خارج کردید و حریف هنوز هیچ مهره ای برنداشتهسگ مارس: هنگامی که شما همه مهره ها را خارج کردید و حریف هنوز در زمین شما مهره دارداصطلاح ماره در بازی تخته نرد: همان سگ مارسزدن: کشته شدن مهره تک که باید برگردد و از زمین حریف بازی رو اغاز کندگشایش: حرکت اول بازیخانه آزاد: خانه هایی که مهره ای در انها قرار نگرفتهداو ( دو ): دو برابر کردن نتیجه بازیدوبرگرد: برگرداندن داو (دو یا دبل ) حریف به خودشبازی به دو: بازی که داو یا دبل ردو بدل شده و امتیاز برد آن بازی 2 شده استنشستن: قرار گرفتن مهره کشته شده از روی پیشخوان به روی زمینکعبتین: تاستاس گرفتن: حیله و نیرنگ به منظور نشستن تاس روی عدد خاصتاس موافق: تاس مورد علاقه و خواسته شدهتاس مخالف: تاسی که مورد نیاز بازیکن نیستتاس ریختن: پرتاب تاس از درون تاس ریز به روی زمینتاس بالا: تاسهای که عدد بزرگتری دارند مثل چهار و پنج ششتاس پایین: تاسهای که اعداد کمتری دارند مثه یک و دو وسهحکم تاس در تخته نرد: بازی که به اجبار و برای بازی کردن هر دو تاس باشددست به مهره: طبق قوانین ایرانی دست شما هر مهره ای را لمس کرد باید همان ار بازی کندخوردن مهره: برداشتن مهره ها در انتهای بازی از زمین و خارج کردن انها از بازیمعنی گشاد بازی در تخته نرد: بازی ای که به دلیل احتمال باخت زیاد همه مهره ها رو تک بدهید و ریسک بازی را بالا ببریدبازی تاخیری: بازی که در قسمت بیرونی زمین حریف مانند خانه های 7 -8 -9 -10 خانه گرفتید و منتظر گشاد دادن حریف هستیدرجز خوانی: جنگ لفظی دو بازیکن که در بازی دوستانه باعث شیرینتر شدن بازی میشودتاس آینه: تاسی که به روی لبه زمین بازی یا مهره قرار بگیرد و عدد آن مشخص نباشدوینشیر: نام قدیمی بازی تخته نردنردشیر: نام قدیمی بازی تخته نردلنگر پایین: گرفتن خانه های یک – دو – سه حریف با دو مهره و بیشترلنگر بالا: گرفتن خانه های چهار- پنج – شش حریف با دو مهره و بیشترخان: منظور هر یک از 24 خانه بازی تخته نرد استپیشخوان یا بار: به قسمت بلند میان زمین بازی که زمین را به دو نیم تقسیم می کتد پیشخوان گویند. معمولا مهره های کشته ی بازی تخته نرد را در این قسمت قرار می دهند.مهره های کشته بازی تخته نرد را در پیشخوان قرار می دهندبستن خانه ی خودی: اگر شما بتوانیدخانه های ۱ تا ۶ خود را ببندید و اگر از حریف هم کشته گرفته باشید می شود گفت کار حریف شما تمام شده است و از این به بعد فقط شما باید تا پایان بازی تاس بریزید.اصطلاحات مهم در بازی تخته نردسد: بستن راه حریفششدر کردن: بستن شش خانه ی متوالی که در هر خانه نیز ۲ مهره قرار گرفته باشد چنانکه شما بتوانید این عمل را انجام دهید،حریف با بزرگترین تاس (۶) هم قادر به گذشتن از مهره های شما نیست و به اصطلاح ششدر شده.آشنایی با اصطلاحات مهم در تخته نردحمله برق اسا: بازی هجومی وگرفتن کشته از حریف در زمین خودی که با بستن خانه ها همراه استپوشش: بستن یک مهره تک با مهره ی دیگرشستن بازی: وقتی دو حریف با توافق بازی رو مساوی تمام میکنندتعطیل است: مهره کشته شده در زمین حریف ننشیندشش بش در بازی تخته نرد: تاس شش پنجباز کردن خانه: برداشتن یک مهره و ازاد ساختن خانه ای برای نشستن یا زدن حریفمفت بر: کسی که بازی ای را به راحتی میبردمفت باز: کسی که به راحتی بازی واگذار میکندمعنی شکستن در بازی تخته نرد: نصف کردن مهرهای موجود در یک خانه و قرار دادن انها در خانه یا خانه های دیگرمنابع : سایت شرط برتر و ناز وب https://shartebartar.com/takhte-nard/