ده اشتباه رایج در طراحی پرسشنامه آنلاین

اشتباهات رایج در پرسشنامه، با در نظر گرفتن نرم افزارهای طراحی آنلاین در این زمینه، که امکان ساخت نظرسنجی را برای هر کسی فراهم می کنند، موضوع قابل تصور و انتظاری است. این خوب است که ابزارهای تکنولوژیک به سهولت و با کمترین هزینه، چنین امکاناتی را در اختیار کاربران قرار می دهند. بدین ترتیب می بینیم امروزه جمع آوری اطلاعات چه راحت است. با این حال از سوی دیگر خیلی از این پرسشنامه ها از سوی افرادی بی اطلاع یا با دانش اندک طراحی می شود که در نتیجه اشتباهات رایج در نوشتن پرسشنامه را ایجاد می کنند. با اندکی مطالعه و تحقیق در این زمینه، خطاهای رایج و تاثیر گذار این نظرسنجی ها برای فرد محقق مشخص می شود. در ادامه با برخی از این اشتباهات ساخت نظرسنجی آشنا می شویم.اشتباه نخست؛ سوال های جهت داربرخی سوالات ساختارشان طوری است که فرد پاسخ دهنده را به سمت جواب خاصی یا جواب های معینی هدایت می کند. مثلا فرض کنید پس از پایان نمایش یک فیلم در سینما، در برگه نظر سنجی درباره فیلم این طور گفته شود:به نظر شما این فیلم از نظر تاریخی چقدر روایت درستی داشت؟1-کاملا 2-تقریبا 3- من دراین خصوص صاحب نظر نیستم”مخاطبی که به نظرش فیلم، تاریخ را تحریف کرده است چه جوابی می تواند بدهد. یا باید نظر سنجی را بی جواب بگذارد یا برای اینکه حداقل همراهی با دروغ نکرده باشد گزینه سه را انتخاب کند. بدین ترتیب در این نظرسنجی هیچ نظر مخالفی با روایت تاریخی فیلم به ثبت نمی رسد. بنابراین برگزار کنندگان این نظرسنجی می توانند افراد تماشاکننده فیلم را در سه دسته موافق، بی اطلاع قرار دهند. اما بدیهی است که این نظر سنجی از درجه اعتبار حداقل در مجامع علمی ساقط است.اما اشتباه سوالات جهت دار درمیان اشتباهات رایج در پرسشنامه همیشه مغرضانه و عامدانه نیست. گاهی یک نفر به دلیل نزدیکی بیش از حد به یک پروژه و داشتن اطلاعات زیادی در خصوص آن، صلاحیت طراحی سوال نظرسنجی درباره آن را ندارد و بهتر است شخصی از بیرون این کار را بکند. به این مثال توجه کنید:1-شرکت ما اخیرا به عنوان برتر در ارتباط با مشتریان در بین شرکت های فعال در حوزه بورس شناخته شده است. به عنوان یک سهامدار چقدر از تجربه همکاری با شرکت ما راضی هستید؟ (از یک تا چهار به ترتیب خیلی ناراضی، ناراضی، راضی و کاملا راضی)اشتباه سوم؛ شروع نظرسنجی با سوالات جمعیت شناسیخیلی از نظر سنجی ها را می بینیم که ابتدا سوال هایی درباره سن، جنسیت، مذهب، شغل، تحصیلات و امثال اینها را می پرسند اما بهتر است اینگونه سوالات جمعیت شناسی را در انتهای پرسشنامه قرار دهید و از این قبیل اشتباهات رایج پرسشنامه بپرهیزید چرا که اغلب مخاطبان در مواجه با این سوالات احساس ناامنی یا ناراحتی می کنند که ممکن است در میزان صداقت و راستی آنها در پاسخ به دیگر سوالات تاثیر منفی بگذارد. یا اینکه آن ها را بیهوده می بینند و پاسخ نمی دهند. در حالی که معمولا پس از اینکه سوالات اصلی پرسشنامه را جواب داده باشند و به درستی و قانونی بودن آن پی برده باشند با آرامش خاطر به این سوالات نیز پاسخ خواهند داد.اشتباه چهارم؛ پرسیدن دو سوال در یک سوالوقتی که طراح سوال، مفهوم دو سوال را جداگانه تلقی نکند آنها را در یک سوال مطرح می کند که شاید به نظر خودش در زمان و حجم پرسشنامه هم صرفه جویی کرده باشد اما ممکن است پاسخ دهندگان چنین برداشتی نداشته باشند و ندانند که چطور به این سوال پاسخ بدهند. به این مثال توجه کنید:چقدر با الگو و ترکیب رنگ های وب سایت ما راحت هستید؟ (اعداد یک تا چهار به ترتیب اصلا، کم، متوسط، زیاد)چقدر با الگوی وب سایت ما راحت هستید؟ (اعداد یک تا چهار به ترتیب اصلا، کم، متوسط، زیاد)چقدر با ترکیب رنگ های وب سایت ما راحت هستید؟ (اعداد یک تا چهار به ترتیب اصلا، کم، متوسط، زیاد)ده اشتباه رایج در طراحی پرسشنامه آنلاین