تمرینات پلایومتریک روشی موثر برای افزایش توان انفجاری عضلات

تمرینات پلایومتریک (Plyometrics)، از جمله مهمترین تمرینات آمادگی جسمانی برای آن دسته از ورزشکارانی است، که به صورت حرفه ای در رده قهرمانی فعالیت داشته و نیازمند افزایش توان انفجاری در عضلات می باشند.اجرای حرکات سرعتی و قدرتی باعث بهبود عملکرد سامانه عصبی – عضلانی در ورزشکار می شوند، که نتیجه آن بهبود کارایی در یک رشته ورزشی خاص است.تاریخچه پیدایش تمرینات پلایومتریکابداع این تمرینات به اواخر دهه ۱۹۶۰ باز می گردد.هنگامیکه مربی دو و میدانی کشور شوروی سابق، به نام یوری ورخوشانسکی (Yuri Verkhoshansky)، به این نکته پی برد که با استفاده از چرخه کششی انقباضی عضلات می توان ورزشکاران را به روشی تمرین داد، تا توان انفجاری عضلات در آنها افزایش یابد.یوری ورخوشانسکی، تمرینات پلایومتریک را تمرینات ناگهانی نامید، چرا که حرکات به سرعت در دو جهت مخالف یکدیگر انجام می شوند.دو مرحله اصلی در تمرینات پلایومتریک عبارتند از:ایجاد انبساط عضلانی، هنگامیکه در برابر نیروی یک وزنه مقاومت می کند.ایجاد انقباظ عضلانی، هنگامیکه در برابر نیروی یک وزنه در خلاف جهت مقاومت می کند.در حقیقت، تمرینات پلایومتریک با کمک یک کشش عضلانی به صورت برونگرا و بدنبال آن یک کشش درونگرا در زمانی کمتر از یک ثانیه اجرا می شود، که نتیجه آن افزایش سرعت و قدرت عضلانی می باشد.ذکر این نکته حائز اهمیت است، که چون این دسته از تمرینات برای ورزشکاران حرفه ای درنظر گرفته شده، لازم است قبل از اجرای تمرینات پلایومتریک شخص ورزشکار، قابلیت انعطاف پذیری و توان هوازی خود را افزایش دهد، تا دچار آسیب دیدگی نشود.مزایایی تمرینات پلایومتریکتمرینات پلایومتریک که به عنوان تمرینات پرشی هم شناخته می شوند، یک روش تمرینی برای افزایش توان عضلانی است.طبق مطالعات پژوهشی که توسط انجمن ورزش ایالات متحده امریکا انجام شده است، تمرینات پلایومتریک در موارد ذیل می تواند باعث بهبود عملکرد شود :‌انجام پرش عمودیقدرت عضلانیمحافظت از مفاصلهمچنین، اگر اجرای این تمرینات همراه با گرم کردن جنبشی، حرکات کششی و تمرینات وزن بدن همراه شود، می تواند به طور قابل توجهی توان انفجاری یک ورزشکار را افزایش ببخشد.برخی از مهمترین مزایای تمرینات پلایومتریک عبارتند از :افزایش استقامت عضلانیاز آنجاییکه اجرای این نوع از تمرینات تا حدی دشوار است،‌ می تواند بر روی استقامت عضلانی بدن تاثیر گذار باشد.افزایش سرعت عضلانیبا انجام تمرینات پلایومتریک واکنش های بدن بهبود پیدا می کنند و باعث افزایش سرعت عمل و سرعت عضلانی می شوند.افزایش قدرت عضلانیدر زمان اجرای این نوع از تمرینات،‌ بدن از حداکثر توان و انرژی خود استفاده می کند، که موضوع باعث تقویت عضلات و افزایش قدرت آنها می شود.بهبود عملکرد عصبی – عضلانیاز آنجاییکه برای اجرای تمرینات پلایومتریک نیاز به هماهنگی کامل در سیستم عصبی – عضلانی است، اجرای این تمرینات بر بهبود و ارتباط عضلات و سیستم عصبی تاثیرگذار است.معایت تمرینات پلایومتریکافرادی که دارای شرایط جسمانی ضعیفی هستند یا دارای مشکلات در مفاصل و استخوانها هستند، گزینه مناسبی برای اجرای این تمرینات نمی باشند.هر تمرین جسمانی که از طریق اجرای حرکات انفجاری باشد، ذاتا دارای خطر افزایش آسیب دیدگی جسمانی است.خطر صدمات جسمانی در مفاصل پایین تنه مانند زانو و مچ پا در زمان اجرای این تمرینات بسیار زیاد است.بنابراین بهتر است قبل از اجرای تمرینات پلایومتریک با یک متخصص طب ورزشی یا تراپیست مشاوره شود.جمع بندیاجرای تمرینات پلایومتریک مانع از یک برنامه تمرینی یکنواخت می شود و بر روی تمامی جوانب تمرین مانند سرعت، قدرت و استقامت تاثیرگذار است.انجام این تمرینات هرگز با سرعت یکنواخت یا در مدت زمان یکنواخت اجرا نمی شود، بلکه اجرای حرکات غیرارادی در کنار حرکات ارادی تلفیق می شود.اجرای این تمرینات به صورت انفرادی است، و هر فردی با توجه به توان بدنی و سطح آمادگی جسمانی، مقیاس پیشرفت خود را اندازه گیری می کند.این تمرینات به طور مستقیم بر روی دوک های عضلانی تاثیرگذار هستند، که آنها نیز از عوامل مهم در سیستم های عصبی است و باعث کنترل حرکات فیزیکی فرد ورزشکار به صورت چند جانبه می گردد.در اجرای تمام قسمت های تمرینات پلایومتریک تغییر جهت، تغییر سرعت و تغییر مقاومت وجود دارد، و گزینه مناسبی برای ورزشکارانی است که به دنبال ارتقاء رکورد خود در مسابقات ورزشی هستند.