خلاصه سخنرانی شب دوم / «محبت واحد، دشمنی واحد»

بسم الله الرحمن الرحیمشب دوم محرم‌الحرام ۱۴۴۵ / ۲۸ تیر ۱۴۰۲ / حجت‌الاسلام عابدینیدو دستگی لشگر اسلام در آستانه‌ی جنگ احدپس از پیروزی در جنگ بدر، یک دیدی در مسلمانان ایجاد شده بود که اگر ما برحقیم پس همیشه پیروزیم. مسلمان‌ها در جنگ احد بیشتر و قدرتمند‌تر شده‌اند. اگرچه هنوز دشمنان بیشترند، اما تجربه‌بدر را بالاخره مسلمین دارند. همان اول یک دودستگی در لشگر پیش آمد؛ وقتی مسلمین برای جنگ در خارج شهر حرکت کردند، ناگهان یک سوم لشگربه فرماندهی عبدالله‌بن‌ابی برگشتند. یک سوم کل لشگر ۱۰۰۰ نفره، یعنی دشمنان قبلا ۳برابر بودند، حالا بیش از ۴برابر شده‌اند. هم مسلمین متزلزل شدند، هم دشمنان روحیه پیدا کردند. بعد از این دو قبیله‌ی دیگر هم می‌خواستند برگردند که پیامبر(ص) با تدبیری آنها را نگه‌داشت. یعنی زمینه‌ی بازگشت قبیله‌ها از لشگر ایجاد شده بود. منافقین به این هم بسنده نکردند. فاصله ی مدینه تا احد کم بود و اینها دائم در رفت و آمد بودند و زیر پای افراد لشگر می‌نشستند و شبهه افکنی می‌کردند و گام‌ها را سست می‌کردند.شکست بعد از پیروزیپیغمبر(ص) ۶۰نفر را برای تنگه‌ی احد گذاشتند. وقتی جنگ شروع شد همان حمله‌ی اول مسلمین غلبه کردند. آن هم بر کفاری که یک سال تمام کینه‌ها را در دل‌ها نگه‌داشته بودند. پیامبر(ص) به محافظان تنگه گفته بودند که حتی اگر ما تا مکه اینها را تعقیب کردیم، و چه تا مدینه عقب‌نشینی کردیم شما سرجایتان بمانید. وقتی نشانه‌های پیروزی ظاهر شد، این ۶۰نفر جز ۱۲نفرشان به هوای غنیمت تنگه را ترک کردند. آن دوازده نفر که ماندند همگی به شهادت رسیدند. ناگاه مسلمینی که دشمن را تعقیب کرده بودند دیدند جبهه عوض شده و دشمن دارد از پشت حمله می‌کند. تا به خودشان بیایند از هر دو طرف مورد هجمه واقع شدند.لشگریان اینجا ۴دسته شدند:۱- عده‌ای که همانجا شهید شدند.۲- گروه‌هایی که فرار کردند و دیگر برنگشتند.۳- عده‌ای که فرار کردند اما مقداری که رفتند دوباره برگشتند.۴- عده‌ای که مجروح و با پیامبر(ص) می‌جنگیدند.وقتی لشکر اسلام شکست خورد، دشمنان گفتند حالا فرصت خوبی است که برویم تا مدینه و کار را یکسره کنیم. لذا دوباره آرایش جنگی گرفتند.فقط زخمی‌ها بیایند...پیامبر(ص) وقتی این را شنیدند گفتند دوباره جمع بشوید، اما اینبار فقط کسانی که در جنگ بودند و فرار نکردند حق دارند بیایند؛ یعنی فقط کسانی که عزم راسخ داشتند با ما همراه شوند. در حالی‌که کسانی که فرار نکرده بودند همگی شدیدا زخمی شده بودند. برای مثال بر پیکر امیرالمؤمنین(ع) ۶۰زخم، ۷۰زخم نشسته بود. این واقعه به غزوه‌ی حمراء‌الاسد معروف شد. وقتی کفار این وضعیت را دیدند، از تصمیم‌شان برگشتند و به مکه عقب‌نشینی کردند.وضعیت مدینه بعد از جنگ احدحالا پیغمبر(ص) برگشته‌اند داخل شهر. از هر ۱۰نفر یک نفر در این جنگ شهید شده. این یعنی تقریبا تمام مردم شهر عزادار فردی از خانواده‌شان هستند. این واقعه یک شوکی را ایجاد کرده بود. منافقان در همین فرصت شروع به سرزنش مسلمانان کردند، که اگر حرف ما را گوش کرده بودید، این‌طور شکست نمی‌خوردید و به این مصیبت نمی‌افتادید و این شبهه بسیار کارساز شد و بین مردم رایج شد. حلا که یک ناامیدی بسیار عظیمی بر همه‌ی اقشار جامعه وارد شده، راهبرد خدا برای این وضعیتی که پیش آمده چیست؟«وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّـهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّ‌قُوا ۚ»اولین کاری که پیامبر(ص) کرد، گفت عموی من حمزه عزادار ندارد. از حالتی که هر کس داشت خودش و برای خانواده‌ی خودش عزاداری می‌کرد، مسلمانان رفتند نزد خانه‌ی حمزه سیدالشهداء تا آنجا عزاداری کنند. همین که همه‌ی مردم یکجا جمع شدند و با هم عزاداری کردند، یک وحدتی ایجاد کرد، یک انسجامی ایجاد کرد. قلب‌ها را محکم و آرام کرد.رسول خدا(ص) محکم‌ترین ریسمان ایمان را که باید به آن چنگ زد را این معرفی می‌کنند: «الحب فی الله و البغض فی الله» آن مهم‌ترین حبل خدا که باید به آن چنگ بزنید این است.محبت واحد، دشمنی واحدامام(ره) وقتی فرمودند آمریکا شیطان بزرگ است، در واقع یک پرچم بزرگ بلند کردند؛ هر کسی با شما نزاع کرد، ببینید نسبتش با این دشمن اصلی چقدر است، به همان نسبت به او بپردازید. یک نفر می‌گفت بزرگترین دشمن ما عراق است، یک نفر می‌گفت کرد‌های آن منطقه هستند، یک‌نفر می‌گفت انگلستان است... هر کس چیزی می‌گفت، اینطور موقع برنامه‌ریزی و عمل اختلاف می‌شد.وحدت با محبت ایجاد می‌شود. و محبت، از شباهت می‌آید.امام رضا می‌فرمایند: «یجمع الناس، الرضا و السخط».راهبرد اصلی این است: محبت واحد، دشمنی واحد. دشمن در وقایع اخیر تلاش کرده هم محبت واحد را بگیرد، هم دشمنی واحد را.در موجود زنده، وقتی از نقطه‌ای آسیب می‌بیند تمام بدن برای کمک به آن نقطه بسیج می‌شود. تمام بدن برای آن نقطه تب می‌کند. وحدت هم اینگونه است. جامعه را مقاوم می‌کند.اهل مدینه خودشان دو دسته بودند، اوس و خزرج؛ که ۱۰۰سال بود پیش از آمدن پیغمبر(ص) با هم می‌جنگیدند. خداوند می‌فرماید به یاد بیاورید که دشمن بودید، سپس خدا شما با هم متحد کرد.«وَاذْكُرُ‌وا نِعْمَتَ اللَّـهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا»باید در جامعه هم در تلاش برای رفع کدورت‌ها باشیم. دو برادر اگر قهر کردند نماز هیچکدامشان قبول نیست. آن ظالم یک چیزی، نماز مظلوم برای چه؟؟امیرالمؤمنین(ع) بعد از جنگ جمل میان کشته‌های جنگ راه می‌رفت و اشک می‌ریخت، بر کشتگان دشمن از اهل جمل تأسف می‌خورد.هر کجا دیدیم دشمن به دنبال گسست است، دستور صریح قرآن این است که پیوست ایجاد کنیم. و تمرکز دشمن در سالهای اخیر نیز بر همین ایجاد گسست است.پایه‌ی امر‌به‌معروف و نهی‌ازمنکر، توسعه وجود خودبعد از این آیات(۱۰۳ و ۱۰۴ آل عمران) است که آیات امربه‌معروف و نهی‌از‌منکر می‌آید. اساس امربه‌معروف و نهی‌از‌منکر به چه بر می‌گردد؟ به اینکه انسان خودش را توسعه می‌دهد و دیگر افراد را هم از خودش می‌بیند. کما اینکه در بدن وقتی یک عضو آسیب می‌بیند همه بدن برایش تب می‌کند.اگر محبت‌های مشترک در جامعه پررنگ بشود، این گسست‌ها به سرعت درمان‌پذیر می‌شود. روایت است که صله‌ی ارحام کنید ولو با یک سلام. از طرفی در روایت می‌خوانیم که مومنان هم رحم یکدیگرند. این مسئله ی محبت مشترک خیلی مهم است. حتی در قرآن نسبت به اهل کتاب داریم که تعالو الی کلمه سواء بیننا و بینکم. حتی با آنها هم محور وحدت ایجاد کنیم. وقتی این باور در انسان ایجاد شد، دیگر در جامعه از انفعال خارج می‌شود و همچنان که به فکر خودش است به فکر دیگران هم هست چرا که یک بدن واحد می‌بیند. نگوییم اختیار خودش است هر کاری کند بلکه همانگونه برای فرزندمان دلسوزیم و همه تلاشمان را می‌کنیم تا جلوی اشتباهش را بگیریم، برای او هم دلسوزی کنیم. چراکه وقتی جدا شد از این جمع واحد دچار ناامیدی می‌شود و دیگران را هم ناامید می‌سازد. دستور قرآن در شرایطی که در جامعه گسست رخ می‌دهد؛ این‌است که با محبت ایجاد وحدت کنیم.