سفر، مسیری برای خودشناسی

صدیقه نژادقربان_ همه ما در دوره‌ای از زندگی‌مان به مرحله‌ای از خودباختگی، گمشدگی و ناامیدی رسیده و حتی در آستانه فروپاشی قرار گرفته‌ایم، اما برخی ققنوس وار از دل خاکستر دوباره برمی‌خیزند و به دنبال شناخت خود و این جهان هستی گام برمی‌دارند و در جستجویی خود واقعی برمی‌آیند. عده‌ای برای کشف ناشناخته‌های خود گام در مسیری طولانی و سفری غیرمنتظره می‌گذارند که نمونه بارز آن شرل استرید است که داستان جذاب زندگی او با عنوان «Wild» به قلم خودش نوشته شده و حتی فیلم آن نیز ساخته شده و یکی از پربیننده‌ترین فیلم‌های جهان به‌شمار می‌رود. زنی که پس از دست دادن مادر و زندگی مشترک خود در آستانه فروپاشی قرار گرفت و دقیقا در اوج استیصال و ناامیدی نجات خود را در سفری طولانی به مسیر پاسفیک کرست یافت. شروع سفر شاید برای رهایی از زندگی رقت‌باری بوده که ادامه آن به معنای نابودی خودش بود اما مسیر این سفر طولانی، انسان‌هایی که با آن‌ها مواجه شد، سختی‌هایی که در طبیعت وحشی متحمل شد و از همه آن‌ها مهم‌تر حس عمیق تنهایی و کوله باری از اشتباهاتی که با خود حمل می‌کرد در نهایت وقتی که به پل خدایان مقصد نهایی سفر رسید، دیگر آن انسان پیشین نبود حتی انسانی که امید خود را در رفتن به این سفر طولانی می‌دانست و گام اول خود را برداشت هم نبود، تبدل به یک «من» جدید، یک انسان عمیق شد که توانست خود واقعی خود را کشف کند و مسیر زندگی‌اش را تغییر دهد. زنی گمشده و سرگشته که در حال متلاشی شدن بود، اینک به یک زن قدرتمند، هدف‌دار و سرشار از امید و زندگی تبدیل شد که توانست به یک الگوی جهانی برای دیگران تبدیل شود.در این جهان مجهولی که سفرها عمدتا کوتاه و برای رهایی از چند روز کار طاقت فرسا خلاصه می‌شود و انسان‌ها تبدیل به موجوداتی سرگشته شده‌اند که به‌دلیل کارهای طولانی‌مدت، زندگی مدرن و تلاش برای دست یافتن به رفاه که همه آن‌ها در ابعاد مادی تعریف می‌شوند به نوعی از خودبیگانگی رسیده‌اند و حتی برخی کاملا گم شده‌اند و تمام زندگی خود را در یکنواختی و روتین زندگی می‌گذرانند و دچار دلزدگی و خستگی و یاس شده‌اند در عمق وجودشان به پوچی رسیده و زندگی در این جهان هستی را بی‌معنی می‌دانند حتی اگر آن را به زبان انکار کنند.شاید اکثر انسان‌ها بدون توجه به روح بیمار از خودبیگانه‌ و گمشده‌ی خود، همان روال همیشگی زندگی را ادامه داده و تمام عمر خود را با نوعی خلا و پوچی درونی بگذرانند و برخی آن را با کار زیاد و برخی با تظاهر به یک زندگی شاد مخفی کنند. هرگاه این خلا و ناآرامی‌های درونی که گاه و بی‌گاه به سراغ همه می‌آید به آن‌ها هجوم بیاورد ، به‌ناگاه تبدیل به انسان‌های عصیان‌گر، هنجارشکن، تندخو می‌شوند. چه بسا که بزهکاری‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی از این خودبیگانگی ناشی می‌شود. شاید تمامی این خلاهای روانی به سمت جرم و جنایت و رفتارهای منفی و ناهنجاری‌ها ختم نشود و برخی بالعکس به سمت زندگی اجتماعی و پیوستن به گروه‌ها و نهادهای اجتماعی و مدنی پیش می‌روند و چه بسا که در این راستا به موقعیت‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بالایی دست می‌یایند و شاید لحظه لحظه زندگی خود را با گذراندن در اجتماعات سپری کنند. «تنهایی با خود» بزرگترین ترس زندگی این افراد است. زیرا به ناگاه مورد هجوم افکاری قرار می‌گیرند که تمام عمر در حال فرار از آن بودند و درگیر شدن با آن یعنی غرق شدن در ناامیدی، بی‌هدفی و پوچی.اما از این میان، تعداد بسیار محدودی از افراد در آن هنگام که در اوج ناامیدی به‌سر می‌برند و گمان می‌کنند که دیگر بیش از این برایشان چیزی برای ادامه دادن وجود ندارد، به ناگاه کورسویی امید در وجودشان شکل می‌گیرد و در جستجوی «خودت را بشناس» سقراط برای دستیابی به زندگی آرمانی خود گام برمی‌دارند. درست در همین زمان است که در جستجوی رسالت واقعی خود که همان یافتن سوالات اساسی زندگی است، گام برمی‌دارند. کیستم؟ چرا آمده‌ام؟ به کجا می‌روم؟ زندگی چیست؟ هدف از بودنم در این جهان چیست؟ در واقع در این نقطه از زندگی به این سخن صمد بهرنگی می‌رسند که: «من می‌خواهم بدانم که راستی راستی زندگی یعنی اینکه، در یک تکه جا، هی بروی، برگردی تا پیر شوی و دیگر هیچ؟ یا طور دیگر هم می‌شود زندگی کرد؟ این نقطه، آغاز مسیر خودشناسی است. شاید در اطرافمان افرادی را دیده‌ایم یا درباره‌شان شنیده‌ایم که به‌ناگاه همه چیز را رها کردند و برای یافتن زندگی جدید در مسیری طولانی گام نهادند و راهی متفاوت از آنچه که تاکنون دنبال می‌کردند را در پیش گرفته‌اند. در واقع در جستجوی «بود» درونی خود یک سفر طولانی و گاهی غیربازگشت را در پیش می‌گیرند. اما آنچه که در تمامی این افراد پس از گذراندن زمانی غرق خود بودن رخ داده این است که پس از آن دیگر هیچ یک از آنها، انسان پیشین نیستن و هرکدام تبدیل به یک «من» جدید و متفاوت از گذشته شده‌اند. انسان‌هایی عمیق، با رفتارها و خصلت‌های انسانی که مشی و شیوه زندگی‌شان برپایه اخلاقیات استوار می‌شود.از این رو می‌توان سفر را مهم‌ترین راه در مسیر خودشناسی دانست که انسان را به جستجوی یافتن پاسخ‌های خود که من که هستم؟ سوق می‌دهد تا با شناخت انسان‌های دیگر، جهان هستی، جغرافیای جدید و اقلیم متفاوت در نهایت به یک چیز برسد... خود.در اینجاست که می‌توان در وصف این افراد گفت:چو خود دانی همه دانسته باشی چو دانستی زهر بد رسته باشی البته این واقعیت را نمی‌توان نادیده گرفت که انسان امروزی باتوجه به وابستگی‌ها و تعهدات گسترده‌ای که از جهات مالی و انسانی برای خود ایجاد کرده است، رها کردن همه چیز و همه کس به این آسانی امکان‌پذیر نیست. از این رو، شاید گذراندن اوقاتی کوتاه حتی برای یک روز خارج از تمامی وابستگی‌ها و تعهدات و به‌دور از تمام دغدغه‌های روزانه، فرصتی را برای خودشناسی فراهم کند تا با سفری به درون خویشتن به شناخت کامل از خود و پر کردن خلاهایی که تمام روح او را در خود فرو برده، بپردازد. قطعا حتی با سفری کوتاه به درون خود می‌توان به «من» جدید تبدیل شد که دیگر از آن انسان مستاصل، ناامید و گمشده خبری نیست. در مقابل با «من» قدرتمند، مستحکم، بی‌پروا و رها مواجه می‌شویم که امید همچون نوری در درون او می‌درخشد و در مسیر رسالت واقعی انسانی خود گام برمی‌دارد و در راستای جواب «بهر چه آمده‌ام» پیش می‌رود.