*بختیاریهای ساکن ایران وآسیا*

کوههای زاگرس بختیاریعکسها از خودم وکلیه مطلب نقل قول از هوشنگ مصطفوی: مدت ها پیرامون بختیاریهای تبعیدی مطالعاتی داشتم که لازم دانستم شما خوبان را درجریان قراردهم .کمتر استانی ازکشورسراغ دارم که جمعیتی از قوم بختیاری در آن ساکن نباشند.تعداد زیادی از قوم بختیاری درزمان شاه عباس برای مرزبانی به مرزچالدران منتقل وبرای همیشه درآنجا ماندگار می شوند،بنده ازنزدیک با بختیاریهای مقیم تبریزصحبت کردم اما متاسفانه زبان خودرا ازدست داده اند.پنج روستا اطراف ابهر زنجان بختیاری داریم که سه روستای آن هنوزباگویش بختیاری صحبت می کنند.درشمال کشوربین گیلان و مازندران بیش یکصد شهر و روستابختیاری نشین داریم که توسط ظل السلطان پسر ناصرالدین شاه که حاکم اصفهان بودندبه آنجا تبعید میشوند با چند نفر ازآنها در ارتباطم خیلی دوست دارندبدانند که ازکدام طایفه بختیاری هستند البته موطن اولیه خودرا دشتی نرسیده به لردگان که احتمالا خونمیرزاباشد میدانند.آرتمیس بانوجمعی دیگر از قوم بختیاری درشهرستان بابل وشهرستان سوادکوه مازندران ساکن هستند که با بعضی از افراد سرشناس آنان در ارتباط هستم .چندین روستا اطراف شاهرود از استان سمنان بحتیاری هستند بایکی ازدوستان بختیاری این روستاها ارتباط دارم که بیان داشتند گویش بختیاری تا زمان پدرم مرسوم بوده و اظهار داشتندکه پدرم مرتب برایمان دی بلال می خواندند.شیر پیا بختیاری آراد خاندر استان تهران خصوصا شهرستان ورامین بیش ازنیمی ازجمعیت ورامین 17روستای آن بختیاری هستند. چندین روستا ازشهرستان نهاوندوفیروزکوه نیز بختیاری هستند.در قم محله هایی ازاین شهر ازبختیاریهای تبعیدی از زمان رضاشاه میباشند.آبگرم محلات در استان مرکزی نیز از بختیاریهای مهاجر وازطایفه گمار میباشند .در استان فارس خصوصا شهرستان نورآباد وممسنی تا سرحد خشت وکنار تخته ازطایفه کرایی چهارلنگ سکونت دارند که از نزدیک با بعضی از بزدگان آنان ارتباط دارم .استان بوشهر الا ماشاالله بختیاری داریم شهرگناوه جمعیت زیادی از طایفه خدرسرخ بخش گلدشت یادشت گور و بخش کلمه و بخش فاریاب. در شهر برازجان ازشهرستان دشتستان پراز جمعیت بختیاری چهارلنگ وهفت لنگ میباشد .تالاب چغاخور، استان چهارمحال وبختیاریازطرفی شهرستان بوشهر وشهرستان جم وریزنیز بخش عمده ای از جمعیت بختیاری را در خود جای داده اند .درکتیبه ای در منزل رییسعلی دلواری که با دست خط اوست خواندم که اونیز ازخوانین وبزرگان بختیاری بوده که در دلوار ساکن می شوند وآن حماسه بزرگ رابرعلیه انگلیسیها رقم می زنند.ونماینده فعلی بوشهر وگناوه آقای خدری از همین بختیا ریها میباشد.ازدیگر استانهای بختیاری نشین استان کرمان است که جمعیت زیادی از قوم مارادرخود جای داده ودرشهرستان های مختلف ازجمله کرمان بافق سیرجان جیرفت و..بختیاریها زندگی می کنند درحال حاضریکی از نماینده گان مجلس این استان بختیاری می باشد.خراسان رضوی وجنوبی ازدیگراستانهایی هستندکه جمعیت عمده ای از قوم بختیاری را درخودجای داده که در زمان نادرشاه به آنجا تبعیدگشتند.آرتمیس دختربختیاریاستان سیستان وبلوچستان خصوصا شهرستان زابل تعدادزیادی بختیاری داریم که اززمان نادرشاه اجبارا درآنجا ساکن گشته اند وفامیل خیلی هاهنوزبختیاری می باشد.منطقه چغاخوربختیاریحدود یازده هزار خانوار بختیاری مقیم قندهار وچندین هزاردیگر شهرهای افغانستان داریم که در دولت اول حامد کرزای درافغانستان دو وزیربختیاری داشتیم.درپیشاور پاکستان حدود ده هزار خانوار بختیاری ساکن داریم.درکشوربحرین از پنج طایفه بختیاری خصوصا ازطایفه میر ململی مکوندی و..جمعیت زیادی ساکن داریم .طبیعت بختیاری درتابستاندرکشور عراق خصوصا اطراف بصره تا استان سلیمانیه تعدادی بختیاری داریم که اززمان زندیه به آنجا منتقل گشته اند. البته خیلی استانهای دیگر بختیاری تبعیدی داریم که بنده دسترسی نداشتم. علی ایحال انتظاراست همه دوستان وهمتباران عزیزم بارویکردی جدید بتوانیم اتحاد وهمدلی این قوم بزرگ اما پراکنده را به منصه ظهور برسانیم.( هوشنگ مصطفوی مدیر مسئول هفته نامه تاراز.)