فرهنگ استفاده از سیستم مجازی برای آموزش

یکی از مسائلی که در روش‌های آموزشی مورد استفاده در کشورمان دیده می‌شود عدم تطبیق آن با استانداردهای امروزی است.از مسائل مهمی که در آموزش های کشورمان به خصوص در دانشگاه‌های ایران مطرح است این است که مطالب معمولا جزوه وار گفته می‌شوند. دانشجویان چه اهل یادگیری باشند و چه نباشند یا دنبال جزوه نویسی‌اند و یا دنبال جزوه‌ای از همکلاسی‌هایشان یا استاد مربوطه. این کار در ظاهر مفید به نظر می‌رسد. این که حجم نسبتا بالایی از اطلاعات درسی که در طول دوره یادگیری ممکن است به دلایلی مانند غیبت و از دست دادن بخشی از مباحث تدریس شده، پراکنده شده باشند در بسته ای شسته رفته تحت عنوان جزوه به دانشجویان در آغاز یا پایان ترم تحصیلی ارائه شود.درواقع جزوه نویسی به معنای نوشتن جزئی مطالب گفته شده در کلاس پدید آمد.یعنی مطالبی که به‌صورت کلی تر در منابع و مطالب گفته شده وجود دارد را به صورت خلاصه تر و قابل فهم تر در خود جای دهد. این موضوع در مفهوم راه حلی منطقی بنظر می‌رسد و بدیهیست که خلاصه تر کردن مطالب به فهم بهتر آن‌ها کمک می‌کند. اما مساله ای که این بحث را قابل مطرح می‌کند این است که گاهی استادان و تدریس کنندگان مفهوم عمل «جزوه نویسی» را زیر سوال میبرند. معمولا روند تدریس توسط استادان اینگونه است که مطالبی را سر کلاس به دانشجویان ارائه می‌دهند. این مطالب عموما از کتابی به حجم 100 یا 200 صفحه یا بیشتر گرفته می‌شود. اغلب نیز به عنوان منبع به دانشجویان معرفی شده و از آن آزمون گرفته می‌شود. این روند بسیار معمولی در اکثر دانشگاه هاست و راه حل رایج آن نیز ارائه جزوه به دانشجویان است. این جزوه یا به‌صورت دست‌نویس توسط خود دانشجویان نوشته می‌شود و یا به‌صورت از قبل آماده به او ارائه می‌گردد. دانشجویان بسیاری نیز از این جزوات رضایت دارند. اما آیا می‌توان ادعا کرد این روش در سال‌های آینده نیز جوابگوی نیاز یادگیری دانشجویان خواهد بود؟مسلما شرایط و بحران‌های موجود امروزی، آموزش‌های خود را به سمت مجازی کردن پیش می‌برند. دانشگاه‌ها نیز سایت‌های مجازی برای این کار راه اندازی کرده اند. اما به نظر می‌رسد جا افتادن روش‌های آموزشی که بازدهی مناسب اما به صرفه و نیازمند زمان کم باشد، مدت زمانی طول بکشد. اگرچه چیزی تحت عنوان جزوه حتی در سال پرتحول 2020 هنوزهم به‌صورت پی دی اف و پاورپوینت در اختیار دانشجویان قرار می‌گیرد اما به نظر می‌رسد در آینده راه حل های بهتری نسبت به جزوه نویسی وجود داشته باشد. درواقع بسیاری از مهارت های مورد نیاز دانشجو امروزه با چند کلیک ساده برایش قابل دستیابی است و همانگونه که در مقاله قبل نیز گفته شد، ماهیت وجودی دانشگاه نیز زیر سوال رفته است.چنانچه بخواهیم با استانداردهای امروزی یادگیری را مورد بررسی قرار دهیم، بهتر است تمرکزمان روی روش‌های مجازی باشد. چراکه مراکز آموزشی کشور نیز همین رویه را پیش گرفته اند. مساله اولی که وجود دارد این است که مربیان و تدریس کنندگان بسیاری هنوز نتوانسته‌اند خود را با مزایای روش مجازی آموزش آشنا کنند. بیشتر آن ها شناختی کلی از روش استفاده از ابزارهای به‌روز آموزشی مثل برگزاری کلاس به صورت آنلاین یا ارائه ویدئوهای آموزشی در سایت های مختلف درسی را پیدا کرده‌اند. اما عواملی وجود دارند که موجب شده بسیاری از این استادان و مربیان درصد کمی از امکانات مجازی را مورد استفاده قرار دهند.البته در هر برهه زمانی از تاریخ هم که باشیم مدت زمانی طول می‌کشد تا سیستم یا روش جدیدی جا بیفتد اما دلایل متعددی را می‌توان مورد بررسی قرار داد که چرا با وارد شدن سیستم های آسان‌تر برای آموزش بهینه، هنوز هم مراکز یا آموزش‌هایی یافت می‌شوند که دنیای مجازی آموزش را در بهترین حالت به کلاس واقعی محیط درس نزدیک می‌کنند به جای آن که مجازی بودن را تبدیل به نقطه قوت خود بکنند.از عوامل مهم عدم شناخت کافی مریبان آموزشی به امکاناتی که می‌توان در آموزش مجازی آن‌ها را بکار برد است.شرایط جدید زندگی مسلما شرایط و تجربیات بدیعی را برای مربیان رقم می‌زند، اما تغییر و تطبیق با این شرایط در برخی اساتید آموزشی به خوبی دیده نمی‌شود. بطور مثال برخی از آن‌ها در کلاس‌های آنلاین مجازی زمان زیادی از وقت کلاس را صرف حضور و غیاب به روش سنتی در کلاس‌هایشان می‌کنند، درحالی که به هر حال این سیستم آنلاین آموزشی است که تعداد و اسامی حضور سر کلاس را محاسبه می‌کند، چه استادان گرامی این کار را انجام دهند و چه انجام ندهند! مثالی دیگر از این دست را می‌توان در مورد برخی سایت‌های آموزشی زد که در ظاهر به حل مشکلات آموزش حقیقی میپردازند و تاحدودی نیز موفق به این کار شده اند، اما همچنان نمی‌توان آن‌ها را به عنوان روشی کاربردی برای آموزش نام برد. بطور مثال در سایت‌های آبان وب، فرانش و فرادرس آموزش مهارت‌هایی از قبیل فتوشاپ قرار دارد که برخی نمونه های آن در ابتدای ویدئو به بیان اهداف آموزشی موجود در ویدئو می‌پردازند و نهایتا صفحه ای از مواردی باشد که قرار است در آن ویدئو آموزش دهند و تنها از روی آن موارد روخوانی انجام دهند، بدون آن که سریع تر از روی آن رد شوند یا حداقل توضیحات اضافه ای راجع به موارد نوشته شده بدهند! این مساله در کلاس های آنلاین دانشگاهی هم دیده می‌شود که برخی استادان تنها پی دی افی را باز کرده و محتوای آن را برای دانشجو بازخوانی می‌کنند. بدون آنکه نکته جدیدی به پاور پوینت یا پی دی اف خود اضافه کرده باشند! بطور کلی روش جزوه وار و سنتی که کسلی معروف دانش‌آموزی و دانشجویی را به همراه دارد، به نظر روش موثری برای فراگیری مطالب آموزشی به شمار نمی‌آیند. قیمت بالای این آموزش‌ها نیز نسبت به کیفیت آن از موارد مهمی بود که در نظرات افرادی که آن دوره را خریداری کرده بودند دیده میشد. در کنار این ها آموزش های متعددی در یوتیوب و اینستاگرام موجودند که در عین استفاده از امکاناتی که آموزش واقعی را شبیه سازی کند، مزایای دیگری را نیز به ویدئوهای خود اضافه می‌کنند. بطور مثال ادیت‌های بجایی انجام می‌شود. مثلا افزایش سرعت ویدئو در مواقعی که وقت کشی ممکن است اتفاق بیفتد. مثل select کردن در فتوشاپ با استفاده از lasso tool و یا حتی تسریع جزئی توضیحاتی که حین درس داده می‌شود. بی دلیل نیست که پیامرسان‌هایی مانند تلگرام قابلیت افزایش سرعت در پیام‌های صوتی را اضافه کرده اند؛ چراکه مغز انسان سریع تر فکر می‌کند اما موقع ادای کلمات با سرعت کمتری صحبت می‌کند. این باگ موجود در سیستم ذهنی انسان را می‌توان با چنین امکاناتی بهبود داد! در کنار این آموزش‌ها، سایت ها و پیج‌های متعدد و بیشماری از آموزش‌های این چنینی دیده می‌شود که این مساله را برطرف کرده‌اند و خدمات بهتری به یادگیرندگان داده‌اند. مثلا درمورد آموزش نرم افزاری از قبیل فتوشاپ، اکانت‌ها و پلتفرم‌هایی مانند، کادر آموزش، مستر دیزاین، لینوم، احسان قنبری فرد و هزاران آموزش بهینه دیگر، با ادیت و وقت گذاری بیشتر برای تدوین ویدئو و رفع اشکالات گفتاری یا تصویری کیفیت بهتری از آموزش را برای کاربران فراهم کرده‌اند.