لینوکس که ویروس نمی‌گیره! تاریخی‌ترین دروغی که در مورد لینوکس، مک، بی‌اس‌دی شنیدید.

چند وقت یک بار، بحث و بازاری داغ میشه سر این که کدوم سیستم‌عامل ایمن‌تره؟ کدوم کمتر بدافزار و به طور خاص ویروس می‌گیره و ... . احتمالا در جریان هستید که من توسعه‌دهنده چند توزیع لینوکسی بودم. چند ماه پیش در پروژه سانا همکاری داشتم (لینک) و توزیع خودم برای دسکتاپ و سرور - یعنی کاپریس لینوکس - رو توسعه دادم (نسخه دسکتاپ به صورت عمومی از این پیوند در دسترسه و نسخه سرور به زودی پلن‌ها و قیمت‌هاش در وبسایت دیگری درج خواهد شد) و خب نسخه سروری، هم‌اکنون در چندتا از سرورهای شخصیم نصبه و تجربه جالبی ازش داشتم. از درگیر شدن با بدافزار که باعث شد بتونم by design امن‌ترش کنم. داستان بدافزار گرفتن کاپریس نسخه سرورحدود ۲-۳ ماه پیش، نسخه سروری کاپریس تولیدش تموم شد. نیاز داشتم سروری تهیه کنم که تامین‌کنندش بهم اجازه بده که سیستم‌عامل دلخواه رو روش نصب کنم. بعد از کمی گشت و گذار، متوجه شدم که پارس‌پک در بعضی پلن‌هاش این اجازه رو به شما میده که روی سرور بتونید سیستم‌عامل دلخواه نصب کنید. با خودم گفتم این همون چیزیه که میخوام و از اونجا که قبلا هم یک استارتاپ رو روی سرورهای پارس‌پک میزبانی کرده بودم، درنگ نکردم و پلن رو گرفتم. این دوستان زحمت کشیدند و ایزوی کاپریس نسخه سرور رو روی اون سرور مانت کردند. بهشون گفتم که دسترسی VNC بدند که به نصبش مشغول شم. نصب با موفقیت انجام شد و هرچه میخواستم روش اومد بالا و همه چی آروم و من چقدر خوشحال و فلان. همه‌چی خوب بود تا این که حدود یک ماه بعد از نصب، یه تیکت دریافت کردم با مضمون حملات بروت‌فورس از سرور خودمون به سرورهای دیگه. خلاصه که من چون بخاطر کاری که نیاز به دیسک زیادی داشت، روی این سرور فایلی رو با حجم زیاد و به صورت موازی دانلود کرده بودم حدس زدم مشکل اونه. این مورد به پشتیبانی پارس‌پک اطلاع داده شد و اونها هم ازم خواستند که دیگه این کار و تست موارد امنیتی رو روی این سرور انجام ندن. من هم که هیچ جوره نمیخوام این سرور از دستم بره گفتم چشم :)) و خب ماجرا اینجا تموم شد. ده روزی گذشت. بعدش دوباره چنین تیکتی دریافت کردم. یه بررسی سرانگشتی کردم و دیدم که خب خبری نیست. حقیقتا، پیش خودم گفتم «نکنه دسترسی مستقیم رو سرور میخوان؟» و با همین فرمون، پسورد روت رو بهشون دادم که خودشون بررسی کنن. این بار ولی قضیه فرق داشت. بعد یک هفته، دوباره این تیکت اومد. وقتی که رمز روت رو داشتند و دسترسی به هارد هم که دارند، چرا باز تیکت اومده؟ این بار دیگه شاخکام تیز شد که حتما خبری هست. روی سرور لاگین کردم، ClamAV که یک نرم‌افزار آنتی‌ویروسه، روی سرور نصب کردم و اسکن رو انجام دادم. چندتا «ماینر» روی سرور پیدا کردم. ظاهرا از یه آسیب‌پذیری‌ای چیزی تونسته بودن ماینر به سرور تزریق کنن. فلذا با هر بدبختی شد، تمام سوراخ‌سمبه‌ها رو بستم، پسوردها رو به پسوردهای امن‌تر بروز کردم و پورتهای اضافی و نالازم رو همه رو بستم. اینطوری خیالم هم کمی راحتتر شد. موارد رو به پارس‌پک اطلاع دادم و اونام گفتند که خب اگر باز موردی باشه، بررسی می‌کنیم و اینطوری شد که ماجرا تمام شد. دروغ تاریخی پیرامون لینوکس، مک و بی‌اس‌دی این قسمت ماجرا یکم شیطنت خودمه :) در واقع هیچ‌کس مدعی نیست که این سیستم‌عامل‌ها، ۱۰۰٪ امن‌ هستند. اینها در شرایط برابر امن‌تر و گزینه‌های بهترین. در واقع در مطالب قبلی اشاره کردم که FreeBSD یه سری ملاحظات امنیتی بیشتر و بهتری نسبت به لینوکس داره. مدتی هم میشه که من مک خریدم و خب روی مک هم دارم ملاحظات امنیتی بیشتر و بهتری نسبت به توزیع‌های دسکتاپ لینوکس می‌بینم. همه اینها باعث میشن که «امنیت نسبی» در این سیستم‌ها بالاتر از اون یکی (یا ویندوز) باشه. حالا چرا می‌گیم این جملات دروغ تاریخی هستند؟ خیلی ساده‌ست. چون امنیت در هیچ وجهی ۱۰۰٪ نیست. ما به خونه قفل میزنیم. برای پنجره‌ها گارد میذاریم و هزاران کار دیگه. اما از کجا معلوم شخصی که اومده تلویزیون شما رو درست کنه، به بهونه سیم‌کشی و ... از اتاق خواب شما پول یا شیء قیمتی ندزده؟ کما این که این اتفاق کم هم نمیفته. اما باز با قفل کردن درها و پنجره‌ها یا کشیدن گارد و حفاظ، احتمال سرقت از خونه به صورت کلاسیک(!) رو میاریم پایین. یا حتی نمونه دیگرش همین بیماری کووید ۱۹. دقت کردید که با این که ما بیماری‌های مختلفی و بخصوص از همین خونواده رو سالیان ساله که داریم، این یکی چقدر عجیب و غریب حمله کرد بهمون؟ اما همچنان می‌تونیم با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، در خانه ماندن و ... ، تا حد خیلی خوبی بیماری رو کنترل کنیم و یا ازش در امان بمونیم. و خب یک جمله تاریخی هم نقل کنم که «ایمن‌ترین کامپیوتر دنیا کامپیوتریه که خاموشه». البته اگر ایمنی فیزیکی رو در نظر نگیریم! ایمن کردن کاپریس لینوکس از بدو طراحیخب، ابتدا یه سلب ادعای بزرگ کنم. کاپریس‌لینوکس در هر دونسخه دسکتاپ و سرور، مبتنی بر دبیان گنو/لینوکس ساخته شده و بنابراین بخش بزرگی از طراحی امن رو مدیون دبیانه. اما ملاحظاتی بود که در سیستم پایه یکپارچه کاپریس یا CUBS (لینک) باید در نظر می‌گرفتم. تمام مواردی که باعث ایمنی از بدو طراحی می‌شدند رو اینجا برای شما لیست می‌کنم. عدم دسترسی کاربران عادی به پوشه sbin , usr/sbin قرار دادن کاربر غیر ریشه در گروه sudo با الزام بر ورود پسورد تایید ارتباطات شبکه توسط مدیر سیستم بررسی داده‌های مخازن کاپریس لینوکس در هر دو نسخه دسکتاپ و سروراین موارد چیزهایی بود که شخصا باید بررسی می‌کردم. مطمئنا موارد دیگری هم هستن که باید بررسی بشن، اما این‌ها مهم‌ترین‌ها بودند که در حال حاضر در امن‌ترین شکل خودشون هم ظاهر شدند :) من هیچوقت متخصص امنیت و شبکه و ... نبودم. اما این چند وقت اخیر (بهتر بگم، ۷-۸ ماه اخیر) مجبور شدم مواردی رو یاد بگیرم. احتمال زیاد در آینده هم از این دست مطالب خواهم نوشت و شما رو از خیلی از خطرات، باگها و مشکلاتی که ممکنه سر راهتون قرار بگیره، با خبر می‌کنم. خوش و خندون باشید :)