آیا خداوند با فرشتگان صحبت فرمود ؟

در آیه ۳۰ سوره بقره آمده است: « «و هنگامی که پروردگارت، فرشتگان را فرمود که من در زمین خلیفه‌ای خواهم گماشت، گفتند: آیا در زمین مخلوقی را خواهی گماشت که در آن فساد کنند و خونها بریزند و حال آنکه ما خود، تو را تسبیح و تقدیس می‌کنیم؟! خداوند فرمود: من چیزی می‌دانم که شما نمی‌دانید -۳۰» هر انسانی با تکیه بر عقل و دانش خود و مفاهیم موجود در قرآن ، این موضوع را میتواند درک کند که خداوند متعال ، که خالق تمام هستی ست و صفات اش از حدود درک آدمی خارج است ، چگونه با فرشتگان گفتگو کردند؟ چرا که برای گفتگوی پروردگار با ملائک ، باید ذات او را محدود سخن پنداشت و محدود دانستن او ، نشان از نشناختن اوست ، بنابراین میتوان دریافت که این آیه در قالب تمثیل برای انسان آمده است. اگر با این نگاه به این آیه توجه کنیم ، دو موضوع اساسی را میفهمیم :اول اینکه بر خلاف تمام آنچه که عالمان دینی میگویند ، قبل از خلقت حضرت آدم ، انسان بر روی زمین زندگی میکرد و مانند سایر حیوانات برای بقای خود و ادامه نسل خود تلاش میکرد . اما تفاوت انسانی که قبل از تبدیل شدن به آدم بر روی زمین بوده است، موجودی بود مانند سایر حیوانات که به فساد و خونریزی مشغول بود . موضوع دوم این است که تمام مخلوقات ، به دلیل محدودیتی که در صفات و ذات خود دارند و به دلیل حدود آفرینش شان ، خداوند را در همان حدود آفرینش شان متصور میشوند چرا که توان درک فراتر از حدود خود را ندارند . اما انسان اینطور نیست، انسان میتواند آنچه را که خارج از حدود آفرینش اوست را درک کند ، به همین دلیل است که خداوند انسان را به عنوان خلیفه خود در زمین برگزید. خلیفه از مصدر خلف است و در زبان عربی در اصل به فرزندی که او را در زمان تولد بعنوان جانشین پدر در نظر میگیرند را خلف گویند. اما این موضوع دو منظر متفاوت دارد : اول اینکه انسان میتواند با قدم گذاشتن در راه حقیقت و توجه به نقایص خود و حرکت به سوی کمال وجود خویش، جلوه گر صفات الهی باشد . صفات الهی نا محدود است و صفاتی که انسان میتواند در خود پرورش دهد تا جایی که آن را جلوه ای از صفات الهی کند نیز نامحدود است . نکته قابل توجه این است که خداوند متعال در قرار دادن الگوی انسان کامل که به خلیفه الله تبدیل شده باشد، پیامبر اکرم را الگو قرار ندادند ، چرا که وجود ایشان به سبب آنکه آخرین پیامبر و موجب کامل شدن دین خدا بودند ، از نقصان و گمراهی مصون بودند. یعنی ایشان از مقدر گشته بودند که به عنوان آخرین فرستاده خداوند برگزیده شوند . اما الگویی که خداوند از وی بعنوان خلیفه الله نام برده اند حضرت ابراهیم است ، چرا به ابراهیم لقب خلیل الله عطا گردید ؟ خلیل از ریشه خلل است . یعنی آنچه که در تار و پود چیزی نفوذ کند . ابراهیم علیه السلام در طول زندگی خویش چنان صفات وجودی خویش را پرورش داد که به حد اعلای خود رسید تا آنجا که آینه صفات الهی شد و رنگ خدا را به خود گرفت. منظر دوم این است که همانگونه که خداوند متعال حافظ مخلوقات خویش است و آنها را فارغ از طرز فکر و اعمال و کردارشان ، محفوظ میدارد ، انسان نیز بعنوان جانشین خداوند بر روی زمین، نسبت به دیگر موجودات و مخلوقات عالم مسئول است و موظف به حفظ آنهاست. باعث تاسف فراوان است که به نام دین و به تعصبی جاهلانه ، امروز بعضی حیوانات را نجس میشمارند و حق حیات را که خداوند به آنان عطا کرده را از آنان سلب میکنند . اما اگر در قرآن جستجو کنیم در می یابیم که این موضوع کاملا بر خلاف دین است ، بخصوص آنکه در قرآن ذکر شده است اگر سگی که تربیت شده باشد ، حیوانی را شکار کند ، و آن را برای شما بیاورد ، آن صید برای انسان حلال است . سگ که با دست شکارش را برای شما نخواهد آورد ، آن را به دندان گرفته و می آورد! پس چگونه میتواند طبق آیه قرآن ، صید حلال باشد و شکارچی آن جنس؟