فرار یا قرار (بخش ۲)

شاید در وهله اول مفهوم فرار کردن، مفهومی ساده و قابل فهم به نظر بیاید اما وقتی دقیق‌تر به آن نگاه کنیم می‌بینم که تعریفش آنقدرها هم ساده نیست. فرار معمولا وقتی اتفاق می‌افتد که ما از ترس یا اضطراب خطر یا صدمه‌ای خودمان را از موقعیت خطر خارج می‌کنیم زیرا امکان مبارزه یا تعامل با این موقعیت خطرناک را نداریم، به‌عنوان مثال شما در منطقه‌ای خلوت ولی با امکان رسیدن به مکانی شلوغ‌تر، با یک زورگیر مواجه می‌شوید، قادر به کمک گرفتن یا قدرت مبارزه با این فرد را ندارید، پس تنها راهی که برایتان باقی می‌ماند این است که با نهایت قدرت بدوید و خودتان را به منطقه‌ای شلوغ‌تر برسانید و در شلوغی یا او را گم کنید یا از دیگران و نیروهای انتظامی کمک بگیرید.البته فرار کردن‌های انسانی همیشه این‌طور قابل تعریف و رو نیستند. بیایید فرارهایی از جنس دیگر را مرور کنیم. فرار می‌تواند اشکال متفاوتی به‌خودش بگیرد، فرار همیشه روی دیگری هم دارد که آن پناهنده شدن است ما معمولا از چیزی فرار می‌کنیم و دربرابرش به چیز دیگری پناهنده می‌شویم. فرارهای ما انسان‌ها معمولا از روابط نزدیکمان سرچشمه می‌گیرد و از آسیب‌های احساسی‌مان و حتی گاه از خودمان.بیایید به فرار از نوع رمانتیکش نگاهی بیندازیم. همه ما فیلم‌های درام زیادی دیده‌ام که معمولا صحنه‌های آخر آن یا در راه فرودگاه فیلمبرداری شده‌اند یا در خود فرودگاه! عاشق‌های دلشکسته‌ معمولا فرار را به قرار ترجیح می‌دهند، البته اینگونه فرار کردن متفاوت از سایر اشکال فرار کردن است. عاشق دل‌شکسته،‌ نه با شکل اضطراب و وحشت با حسی از غم و اندوه است که مکان مشترک با محبوب را پشت سر می‌گذارد و می‌رود و عازم می‌شود تا بتواند این قلبی را که آسیب دیده است در تنهایی و انزوایش ترمیم کند یا به‌نوعی با آن کنار بیاید.این داستان به فیلم‌ها محدود نمی‌شود و واقعیت‌های زیادی دوروبر ما وجود دارد که نشان می‌دهد فرار رمانتیک بسیار فراگیرتر از چیزی است که ما می‌توانیم در خاطر بیاوریم. آرایه ۳۴ سال داشت که از همسرش جدا شد، آن‌ها تا پیش از این هم با هم اختلاف‌هایی داشتند اما زمانی که آرایه حسابی درگیر رفتن به کلاس‌های مشاوره و جلسه‌های روانشناسی بود، به یکباره با درخواست همسرش برای جدایی روبه‌رو شد. آرایه در بهت فرورفت، او تازه داشت به فرزند داشتن فکر می‌کرد اما همسرش تمام ناسازگاری‌های پیشین را یکجا گرد هم آورد و گفت که دیگر قادر به ادامهٔ زندگی مشترکشان نیست. آن‌ها از هم جدا شدند و کمتر از یکسال بعد آرایه بار سفرش را بست تا برای تجربهٔ زندگی تازه‌ای از ایران خارج شود. همهٔ ما دوستان و خانواده‌اش می‌دانستیم که این حرکت ناشی از فشاری و صدمه‌ای است که جدایی به او وارد کرده بود. آرایه نیاز به دویدن داشت، فشار، فشار یک زورگیر نبود. فشار، فشار درد و رنجی بود که او را از زندگی مشترکشان که داشت برایش تلاش می‌کرد به دنیای مجردی و ناشناخته‌ای پرتاب کرده بود که از فرط بار سنگینی که روی دوشش می‌گذاشت،‌ هیچ فریادی جز ترک کردن، روانش را تسکین نمی‌داد.بااین‌حال همان‌طور که پیش از این هم گفتم، آدم‌های بسیار دیگری هستند که اندیشه فرار یا ترک کردن را همیشه با خود حمل می‌کنند اما اقدام به آن نمی‌کنند. فرار برای آن‌ها همیشه گوشه ذهنشان باقی می‌ماند و قرار را به فرار ترجیح می‌دهند. محمود نویسنده موفقی بود، فرزند و همسر همسویی با کار و حرفه‌اش داشت ولی ظاهرا این چیزی بود که دیگران از بیرون می‌دیدند. او و همسرش به اندازهٔ سال‌های نوری با هم فاصله داشتند و هر یک در دنیای خودشان زیر یک سقف زندگی می‌کردند. محمود همیشه به این فکر می‌کرد که چقدر زود متاهل شده بود و نتوانسته بود هیچ وقت پیش از ازدواج تجربه‌های زندگی مجردی را داشته باشد. مستقیم از خانهٔ مادرش به خانهٔ مشترکشان رفته بود و حتی وقتی برای تحصیل بورسی را برنده شده بود، به‌خاطر همسر و خانواده آن را رد کرده بود. محمود در میانهٔ چهل سالگی به این فکر می‌کرد کاش می‌توانست جدا شود و کاش می‌توانست زندگی مجردی برای خودش داشته باشد، بدون آنکه زیر یک سقف محکوم به یک زندگی بیروح باشد.فکر می‌کنم به‌قدر لزوم روشن است که فرار کردن، گاهی شکل ترک کردن و دلشکسته بودن به خودش می‌گیرد و گاه غم مانند گردبادی به دور آدمیزاد می‌پیچد و می‌خواهد او را به سرزمین جدیدی منتقل کند.فرار کردن گاه شکل مغزی به خودش می‌گیرد. ما می‌خواهیم با فراموش کردن از پرداختن به رنج‌هایی که قدرتی روی آن‌ها نداریم، فرار کنیم. آن‌هایی که به الکل، مواد مخدر، کار یا خوشی‌های متعدد پناهنده می‌شوند هم می‌خواهند با فراموشی از چیزهای دردناکی که مجبورند با آن مواجه شوند، دور کنند. درواقع اعتیاد شکلی روانی و ذهنی برای فرار کردن در مواجهه با دردهایی است که در زندگی با آن‌ها مواجه می‌شویم و اما از همه دردناک‌تر فراری است که شکل پایان دادن به زندگی را به خودش می‌گیرد. آیا آن‌هایی که اقدام به خودکشی می‌کنند،‌ شکلی از فرار را انتخاب نمی‌کنند، دیگر نه تغییر جغرافیایی و نه فلج کردن ذهن و روان به آن‌ها پاسخ نمی‌دهد. آن‌ها ترجیح می‌دهند بدن خود را ترک کنند به این امید که شاید از این همه رنج و دردی که آسایش را از آن‌ها گرفته است، رهایی بخشند. پشت همهٔ فرارها نوعی رهایی خودنمایی می‌کند و متاسفانه بسیاری از آن‌ها چیزی جز یک فریب نیست.فرار گاهی بهترین روش برای مواجهه با زورگیری است که در مکانی خلوت می‌خواهد به مال، جان یا ناموس ما تعرض کند اما در زندگی روزمره معمولا بهترین روش نیست. آیا جز این است که ما در بیشتر موارد در حال فرار از نقطه ضعف‌های خودمان هستیم؟ ما خودمان را در برابر موقعیت‌های رنج‌آوری که از بیرون و به‌خصوص از سوی افراد مهم زندگی‌مان به ما تحمیل می‌شود، آسیب‌پذیر می‌بینیم. فرار یک راه است ولی لزوما همیشه بهترین راه نیست.فرار یا قرار بخش ۱...فرار یا قرار بخش ۳فرار یا قرار بخش ۴فرار یا قرار بخش ۵فرار یا قرار بخش ۶فرار یا قرار بخش ۷فرار یا قرار بخش ۸فرار یا قرار بخش ۹فرار یا قرار بخش ۱۰فرار یا قرار بخش ۱۱فرار یا قرار بخش ۱۲فرار یا قرار بخش ۱۳فرار یا قرار بخش ۱۴فرار یا قرار بخش آخر