فارغ از کتاب... به نام مسجد عتیق.

تصویری از گنبد نظام الملک همراه با ایواندر این پست من قصد دارم از حال و هوای خودم در مسجد عتیق(مسجد جامع اصفهان)صحبت کنم.مسجد عتیقاول از همه باید بگم دلیلی که این بنا را انتخابکردم تا حس و حالم را درباره اش بگویم ایناست که خود این بنا سرشار از حس و حال آدم هادر دوره های مختلف تا به امروز است و یکجورایی حس و حال بعضی از آن آدم ها را هم حس می کنم.(از بعد از اسلام که این بنا به عنوان مسجد بنا شد در هر دوره تاریخی دستی بر ان برده شده و چیزی کم یا زیاد شده است که به همین خاطر به این مسجد دایره المعارف معماری ایرانی می گویند.)نمایی از مجموعه مسجد عتیقوقتی وارد مسجد شدم و زیر گنبد نظام الملک رفتم از یک ستون گفتن ستونی ساسانی در زیر گنبد نظام الملکدلم میخواهد کمی در خیال هم که شده پا فراتر بزارم و شروع کنم به چیدن پازلی در ذهنم و تصویری بسازم از این بنا قبل از ساخته شدن مسجد شاید تصویری از آتشکده ساسانیخوب میخوره هم به فضا این فضا جزو قدیمی ترین منطقه های اصفهان نیست که هست! تهرنگ اولیه مسجد ساسانی نیست که هست! نشانه هایی هم که از بنای ساسانی در آن پیدا شدهو در دوره اسلام برای نشان دادن نفوذ قدرت مذهبی و اجتماعی آتشکده ها تبدیل به مسجد شده اند اما همین مسجد و گنبد نظام الملک خواه ناخواه تصویر کاخ کسری این( وطنِ دور از وطن)را هم برایم تداعی میکند.و بار دیگر قدرت معماری را نشان می دهد که بدون توجه به زمان خودش پیش میرود آهسته و پیوسته و متکی به قبل...تصویری از زیر گنبد نظام الملک و طاق کسریپس بنا از اول می تواند کارکرد مذهبی وآتشکدهداشته باشد اما هرچهقدر در حس و خیال خود فرومیروم نمیتوانم پا فرا تر از این نقطه بگزارمتصویری جز چهار طاقی و چند روحانی و هیربدزرتشتی درذهنم نیست شاید نفوذ مذهبی اجتماعیاسلام در ذهن من هم تاثیر گذاشته است یا نا آشتابودن با فضاو دین زرتشت ...این ها هم بماند...تصویری از اتشکده نیاسر و روحانی زرتشتیفضای بعدی که وقتی اسم مسجد عتیق به گوشممی خورد به سمت آن می روم گنبد تاج الملک است (این نگین پرکار و زیبا) چشمم که به اومیخورد خواه ناخواه تصویر مقبره امیر اسماعیلسامانی در بخارا به یادم می آید، هر دو آجری هر دو پر جزئیات و زیباو سوال هایی تکراری که در ذهنم میآید.کار برده این بنا در گذشته چه بوده است؟آجرها از همان اول اجر ها خاکی رنگ بودند یا لعابدار ورنگی که به مرور زمان رنگ های آن پاک شدند؟تصویری از گنبد تاج الملک و مقبره امیر اسماعیل سامانی(پایین سمت چپ) وارد مسجد که می شوم محال است شبستان راتند تند رد کند، نه می مانم اینجا رو خیلی دوستدارم آرامشی دارد که آن را در هیچ بنای تاریخیدیگر پیدا نکرده ام حس و امنیت خانه را درخاطرم زنده می کند .ستون های متنوع و سقف های متنوع ترستونهای بلند نشانه چیست؟ عظمت خدا رانشان می دهد؟ یا عظمت سلاطین مختلف که دستور ساخت آنها را داده اند؟ تصویری از ستون های شبستان تابستانی مسجد از سقف های شبستان هرچه بگویم حق مطلب ادا نمی شود هر کدامیک نقش متفاوت دارد و من الگو گرفتن مسجدهای دیگردر اصفهان راهم از این سقف ها دیده ام.یکی انگار مثل حصیر بافته شده یکی نشان دهندهشکل های هندسی و مهارت معمار خود است یکیطرح چلیپا دارد اما هر شکلی که دارند همه ازآجراند نمی دانم نشان دهنده جز در کل است؟یاشاید تفاوت در انسانها را نشان می دهد هرکسی یک شکلی خاص دارد اما همه انسان هستند.تصویری از سقف های متنوع شبستان مسجدحیف است نام از مسجد عتیق بیاید واسمی از محرابالجایتو و شبستان زمستانی برفی رنگ نشود یکی بسیارپرجزئیات ویکی بسیارپرکاربرد.تصویری از مهراب الجایتو(تصویر بالا) و شبستان زمستانی مسجد(تصویر پایین)در شبستان که بودم دیواری عجیب دیدماسمش را دیوار شبستان تاریخی گذاشتماما این دیوار شبستان تاریخی که هیچ چیز مشخصی نداردقوس بود؟در بود؟ ستون چند ضلعی برای چیست؟گچ بری روی ستون چه می گوید؟چرا دیوار چند بعدی است؟ چنددوره توی این دیوار دست برده اند؟نصویری از دیوار شبستان تاریخی( در شبستان تابستانی همانجا که ستون های بلند دارد)همیشه در آخر که مسجد گردی ام تمام میشود روییکی از ایوان ها میشینم پا روی پا می اندازم راحت وآسوده و خیال می کنم که در دورههای مختلفتاریخی سفر میکنم و می بینم که معمار ها قسمتیاز مسجد را خراب کرده و دوباره می سازند یا درحال اضافه کردن قسمت جدیدی به مسجد هستند.تصویری از دو ایوان مسجد(تصویر بالا) و نشان دهنده دوره های مختلف ساخت مسجد(تصویر پایین)راستی چه چیزی مسجد را این همه سال پابرجا نگه داشته است؟این همه سال این همه تخریب واضافه کردن قسمتهای مختلف چگونه هنوز استوار و پایدار است؟فکر میکنم ارتباط مسجد با مردم است که آن را در سراسر تاریخ پابرجا نگه داشته است انگار این مسجد علاوه بر اینکه در دل بازار است در دل مردم هم جای دارد.تصویری از گنبد نظام الملک از دل بازار