حوادث رانندگی و كودكان؛ تهدیدی بر علیه فردا

حوادث رانندگی و پیامدهای آن به ویژه در كشورهای در حال توسعه بعنوان یكی از مهمترین علل مرگ و میر و جراحات كودكان محسوب می‌شود. در كشور ما نیز حوادث رانندگی علاوه بر وارد كردن صدمات اقتصادی شدید باعث تلفات شدید انسانی نیز می‌شود.این مطالعه یك پژوهش توصیفی - مقطعی گذشته‌نگر می‌باشد. اطلاعات مربوطه كه شامل 2209 مورد حادثه رانندگی منجر به مرگ می‌باشد از طریق سازمان پزشكی قانونی و سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور جمع‌آوری شده است. تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS صورت گرفته است.نتایج حاكی از این است كه 98% قربانیان در رده سنی زیر 10 سال قرار دارند. از میان كشته شدگان رده سنی یاد شده 42/1% درصد عابر پیاده بودند. محل وارد شدن ضربه در 36/6% موارد ناحیه سر بود. بیشترین حوادث به ترتیب در فصل بهار (6/34%) و تابستان (1/34%) رخ داده بود. همچنین مشخص گردید كه بین فراوانی كشته شدگان و میزان تحصیلات یك رابطه معكوس وجود دارد.با توجه به نتایج مطالعه، آموزش عمومی ایمنی ترافیك، نظارت دقیق بر اجرای مقررات راهنمایی و رانندگی همراه با توسعه كمی و كیفی سیستم‌های امداد، نجات و اورژانس جاده‌ای از جمله پیشنهادات ارایه شده برای كاهش ریسك حوادث جاده‌ای می‌باشد.مقدمهبا شروع انقلاب صنعتی در انگلستان و گسترش سریع آن به سایر كشورهای اروپایی و آمریكا، بشر با معضل جدیدی بنام «حادثه» مواجه شد. هر چند كه این پدیده تلخ سابقه‌ای همانند سابقه زندگی و كار در روی زمین داشت ولی با شروع و ادامه این دوره شكل جدیدتری بخود گرفته و بعنوان تهدیدی جدی زندگی انسانها و اقتصاد رو به رشد آنها را در معرض خطر قرار داده است. گستردگی این پدیده به حدی شد كه بعضی از صاحب نظران آن را به درستی «بیماری قرن بیستم» نامیدند. انرژی‌های جدید، بكارگیری تكنولوژیهای مدرن، ساخت صنایع عظیم، همه و همه در كنار اینكه رفاه نسبی را برای انسان به ارمغان آوردند، با تحمیل خسارات شدید انسانی و اقتصادی عرصه را برانسان تنگ نموده‌اند. یكی از مهمترین تكنولوژی‌های یاد شده ساخت اتومبیل‌های بخار و در ادامه اتومبیل‌های دیزلی و بنزینی بود كه با داشتن جذابیت‌های منحصر به فرد، به سرعت جهان را به تسخیر خود در آورد.اتومبیل حوزه نفوذ شخصی انسان را گسترش داد. اكنون در طی یك ساعت راهی را می‌پیماییم كه در گذشته در طی یك یا چند روز طی می‌كردیم و علاوه بر آن امروزه این راه را با راحتی و آسایش بیشتری می‌پیماییم. اما از طرف دیگر متاسفانه در دهه‌های اخیر اتومبیل به یكی از مهمترین علل مرگ و میر در جهان تبدیل شده است.بر اساس برآوردهای Hutchinson سالیانه نیم میلیون نفر در حوادث رانندگی كشته می‌شوند. تعداد مجروحان رانندگی در سال بیش از 15 میلیون نفر تخمین زده می‌شود. در هر سال در ایالات متحده آمریكا تقریبا 50000 نفر در حوادث رانندگی كشته می‌شوند كه این رقم حدود نصف تعداد كل آمریكایی‌هایی است كه در جنگ ویتنام كشته شدند. كشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست اما آنچه كشور ما را در این زمینه متمایز می‌كند روند رو به رشد حوادث رانندگی در كشور و مقایسه آن با سایر كشورهای جهان است. نتایج مطالعات Evans نشان می‌دهد بطور كلی آهنگ مرگ و میر به ازای هر وسیله نقلیه شماره‌گذاری شده در هر كشور سالانه حدود 5 درصد كاهش می‌یابد. روند رشد شاخص تصادفات از سال 1990 تا سال 1993 در اغلب كشورهای جهان منفی بوده و یا از یك رشد آرام برخوردار بوده است (برای مثال در فرانسه 18%- ، انگلیس 16%- ، دانمارك 7%- ، پاكستان 2%- ، هند1/2% ، هنگ‌كنگ 1/4% ، و كره‌جنوبی 2/2%). این در حالی است كه همان شاخص در سالیان 1373 الی 1375 در ایران 55% بوده است. تجزیه و تحلیل داده‌های موجود حاكی از آن است كه در دوره زمانی یاد شده شاخص «تعداد كشته شده به ازای هر ده هزار وسیله نقلیه» در كشور برابر 29 بوده، در حالی كه این شاخص در همان دوره برای كشورهای توسعه یافته بین 1 تا 2/5 و برای اكثر كشورهای در حال رشد 3 الی حداكثر 15 اعلام شده است. آمار منتشر شده توسط سازمان پزشكی قانونی كشور نیز نشانگر این می‌باشد كه تعداد كشته‌های ناشی از تصادفات رانندگی در ایران از یك رشد 10 درصدی در سال برخوردار بوده است. در این میان یكی از قربانیان عمده حوادث جاده‌ای کودکان می‌باشند.حوادث به هر شكل و درجه‌ای كه باشند مشكلات زیادی از نظر اقتصادی و اجتماعی بر جامعه تحمیل نموده و بر تنگناهای موجود می‌افزایند. بدیهی است كه ادامه روند فعلی رشد حوادث رانندگی منجر به مرگ بویژه در میان كودكان و عدم اتخاذ تدابیر پیشگیرنده مناسب می‌تواند به عنوان تهدیدی بالقوه برای حیات اجتماعی كشور باشد.با توجه به اینكه حوادث رانندگی همانند سایر حوادث محسوب می‌شود، بدون تعیین دقیق توزیع زمانی تصادفات، نوع وسایل نقلیه درگیر در حوادث و سهم هر كدام از آنها، محل‌های معمول وارد شدن ضربه به قربانیان، خصوصیات دموگرافیك افراد تصادف كننده و غیره نمی‌توان به شناسایی علل و عوامل موثر در بروز حوادث و چاره‌جویی و برنامه‌ریزی لازم جهت كنترل آنها اقدام نمود. مطالعه حاضر گامی در همین راستا می‌باشد.مواد و روش كار:این پژوهش كه یك مطالعه مقطعی و از نوع توصیفی می‌باشد بر پایه اطلاعات ارایه شده توسط سازمان پزشكی قانونی و سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور صورت پذیرفته است. جامعه مورد مطالعه شامل كلیه كودكان كشته شده (تا 10 سال) در اثر حوادث رانندگی در سال 1378 در استان تهران می‌باشد.پس از انجام اصلاحات اولیه بر روی داده‌های موجود منجمله تبدیل تاریخ وقوع حادثه و مرگ به ایام هفته و تعریف كد «اشتراكی» برای مواردی كه محل وارد شدن ضربه و همچنین علت مرگ بیش از یك مورد بود، داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.نتایج:تعداد كل كودكان كشته شده در اثر تصادفات رانندگی در استان تهران در سال 1378 برابر 197 نفر بود كه 8/9% كل كشته شدگان را بخود اختصاص می‌دهد. از این تعداد 61% مذكر و بقیه مونث بودند.از نظر تحصیلات، 68% افراد كشته شده بی‌سواد (زیر سن قانونی مدرسه رفتن) و 32% بقیه در مقطع ابتدایی بودند.بیشترین حوادث منجر به مرگ در فصل بهار (34/6%) و كمترین آنها در فصل زمستان (14/8%) بوقوع پیوسته است (جدول 1). همچنین از نظر ایام هفته بالاترین و پایین‌ترین فراوانی حوادث بترتیب در روزهای جمعه (18/8%) و سه‌شنبه (10/7%) قرار دارد.شما می توانید جهت مطالعه انواع قوانین و نکات و اصول ایمنی به مجله ایمنی وب سایت دلفان ایمنی مراجعه نماید. همچنین می توانید جهت تهیه و خرید انواع لوازم ایمنی از جمله: کفش ایمنی و لباس کار و کلاه ایمنی و ... به فروشگاه اینترنتی وب سایت دلفان ایمنی delfansafety.com مراجعه نماید.