سرطان روده

روده بزرگ ( colon )روده قسمت نهایی دستگاه گوارش است که معمولاً افراد مسن را درگیر می­نماید، هرچند ممکن است در هر سنی اتفاق بیفتد. این بیماری معمولاً به صورت توده های کوچک، غیر سرطانی (خوش خیم) به نام پولیپ که در قسمت داخلی روده ایجاد می شوند، شروع می گردد. با گذشت زمان برخی از این پولیپ ها می توانند به سرطان روده ( colon cancer ) تبدیل شوند.پولیپ ها ممکن است کوچک باشند و در صورت وجود، علائم کمی ایجاد کنند. به همین دلیل پزشکان آزمایش های منظم غربالگری را برای کمک به پیشگیری از سرطان روده ( سرطان کلون ) با شناسایی و برداشتن پولیپ ها قبل از تبدیل شدن آن­ها به سرطان توصیه می کنند.اگر این سرطان ایجاد شود، درمان­های زیادی برای کنترل آن در دسترس هستند از جمله جراحی، پرتودرمانی و درمان های دارویی مانند شیمی درمانی، درمان هدفمند و ایمونوتراپی.علائمعلائم و نشانه های سرطان روده بزرگ عبارتند از:تغییر مداوم در عادات روده، از جمله اسهال یا یبوست یا تغییر قوام مدفوعخونریزی مقعدی یا خون در مدفوعناراحتی مداوم در شکم، مانند گرفتگی، گاز یا درداحساسی که روده شما کاملاً تخلیه نمی شودضعف یا خستگیکاهش وزن بدون دلیلبسیاری از افراد مبتلا به این سرطان در مراحل اولیه بیماری هیچ علائمی را تجربه نمی کنند. هنگامی که علائم ظاهر می شوند، بسته به اندازه سرطان و محل قرارگیری آن­ها در روده متفاوت خواهند بود.چه موقع به پزشک مراجعه کنیماگر علائم مداومی را مشاهده کردید که شما را نگران می کند، به پزشک خود مراجعه نمائید.با پزشک خود در مورد زمان شروع غربالگری این سرطان صحبت کنید. دستورالعمل ها به طور کلی توصیه می کنند که غربالگری سرطان کلون از حدود 50 سالگی آغاز شود. در صورت داشتن سایر عوامل خطر مانند سابقه خانوادگی بیماری ، پزشک ممکن است غربالگری مکرر یا زودرس را توصیه کند.عللبه طور کلی، سرطان کلون بزرگ زمانی شروع می شود که سلول های سالم در روده بزرگ تغییراتی (جهش) در DNA آن­ها ایجاد شده باشد. DNA سلول شامل مجموعه ای از دستورالعمل ها است که به سلول می گوید چه کاری انجام دهد.سلول­های سالم به شکلی منظم رشد کرده و تقسیم می شوند تا عملکرد طبیعی بدن شما را حفظ کنند. اما وقتی DNA سلول آسیب دیده و سرطانی شود سرعت تقسیم سلول­ها بیش­تر می شوند و تومور ایجاد می­گردد.عوامل خطرعواملی که ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده را افزایش دهند عبارتند از:سن بالاسرطان روده بزرگ در هر سنی قابل تشخیص است، اما اکثر افراد مبتلا به سرطان روده بالاتر از 50 سال هستند.نژاد آفریقایی-آمریکاییآفریقایی-آمریکایی ها بیش­تر از افراد دیگر نژاد در معرض خطر این سرطان هستند.سابقه شخصی یا پولیپاگر قبلاً به این سرطان یا پولیپ روده غیر­سرطانی مبتلا شده اید، در آینده بیشتر احتمال ابتلا به این سرطان وجود دارد.شرایط التهابی رودهبیماری­های التهابی مزمن روده، می توانند خطر ابتلا به این سرطان را افزایش دهند.سندرم های ارثیبرخی جهش های ژنی منتقل شده در نسل های خانواده شما می تواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. تنها درصد کمی از سرطان­های روده بزرگ با ژن های ارثی مرتبط هستند. شایع ترین سندرم های ارثی که خطر سرطان کلون بزرگ را افزایش می دهند: پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) و سندرم لینچ(HNPCC) است.سابقه خانوادگی سرطان روده بزرگاگر بیش از یک عضو خانواده به سرطان روده یا سرطان رکتوم مبتلا باشد خطر ابتلا بیشتر است.رژیم کم فیبر و پر چربیسرطان روده بزرگ و سرطان رکتوم ممکن است با یک رژیم غذایی غیرسالم همراه باشد، که دارای فیبر کم و چربی و کالری زیادی است. تحقیقات در این زمینه نتایج متفاوتی داشته است. برخی مطالعات افزایش خطر ابتلا به این سرطان را در افرادی که رژیم های غذایی با گوشت قرمز و گوشت فرآوری شده مصرف می کنند نشان داده اند.سبک زندگیافرادی که بی تحرک هستند بیشتر در معرض سرطان کلون بزرگ قرار می گیرند. انجام فعالیت بدنی منظم ممکن است خطر ابتلا به این سرطان را کاهش دهد.افراد مبتلا به دیابت یا مقاوم به انسولین در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند.در افرادی که چاق هستند، در مقایسه با افرادی که وزن طبیعی دارند، خطر ابتلا به سرطان کلون بزرگ و خطر مرگ ناشی از این سرطان افزایش می یابد.افرادی که سیگار می کشند ممکن است در معرض خطر ابتلا به این باشند.استفاده زیاد و مداوم از الکل خطر ابتلا به این سرطان را افزایش می دهد.درمان­های روتین سرطان کلون شامل جراحی، پرتودرمانی و … می­ باشد.منبع:تهیه و ترجمه توسط : زویا نجفی ( آزمایشگاه ژنتیک پزشکی ژنوم اصفهان – مرکز تحقیقات سلولی، مولکولی و ژنتیک ژنوم اصفهان )