چه زمانی به مشاوره روانپزشکی نیاز داریم؟

برخلاف مشکلات جسمی ما که از بیرون برای همه نمایان است، مشکلات روحی و روانی چیزی نیست که به صورت مستقیم نمود خارجی و آشکاری داشته باشد. حالا مسئله این است دقیقا با مشاهده چه مشکلاتی در خود متوجه شویم که باید از مشاوره روانپزشکی استفاده کنیم؟ از کجا متوجه شویم که برای حل مشکل روحی‌مان به مشاوره روانشناسی نیاز داریم یا مشاوره روانپزشکی؟ به عبارت دیگر مشکلات ذهنی، روحی و روانی در چه شرایطی به مشاوره روانپزشکی منتهی می‌شوند؟ در ادامه شما را با پاسخ این سوالات آشنا خواهیم کرد.تفاوت‌های اساسی روانپزشکی و روانشناسی چیست؟روانشناسی رشته‌ای مرتبط با ذهن و رفتار انسان است که نحوه تفکر، عملکرد، واکنش و تعامل فرد را مطالعه و بررسی می‌کند. درست است که درمان ناهنجاری های عاطفی و اجتماعی کار روانشناسی است اما به هیچ عنوان برای درمان اجازه تجویز دارو ندارد. روانشناسان غالبا کار خود را از طریق رفتار‌درمانی شناختی یا CBT پیش می‌‌برند که نوعی گفتار‌درمانی به حساب می‌آید.رفتار‌درمانی شناختی، سعی می‌کند فرد را در غلبه بر افکار منفی و الگوهای فکری یاری رساند. روانشناسی علاوه بر روان‌درمانی، گفتاردرمانی و رفتار‌درمانی از روش‌های متنوع دیگری نیز بهره می‌برد که معمولا در مشاوره‌های روانپزشکی از آن‌ها استفاده نمی‌شود؛ مثلا بازی‌درمانی که در آن به کودک اجازه داده می‌شود که در یک اتاق بازی ایمن با رعایت قوانین یا وجود محدودیت بسیار کم به صورت آزادانه بازی کند.در طرف دیگر ماجرا، روانپزشکی رشته‌ای است از زیر‌شاخه‌های علوم پزشکی که به مطالعه، تشخیص، مدیریت و پیشگیری مشکلات روانی می‌پردازد و به کمک دارو و روان‌درمانی فرد را معالجه می‌کنند. روانپزشک یا متخصص اعصاب و روان الزاما دکتری است که در زمینه درمان بیماری‌های روحی و روانی تخصص دارد. مسلما روانپزشک نیز مانند هر پزشک دیگری، برای نوشتن نسخه مجوز دارد.چگونه بفهمیم که به مشاوره روانپزشکی نیاز داریم؟برای روشن‌تر شدن موضوع، در مثال‌های زیر به صورت موردی و کاربردی خواهیم دانست که مشاوره روانپزشکی در حل چه مشکلاتی به یاری ما می‌آید:· کسی که همه افراد خانواده، او را در نظافت منزل، شخصی وسواسی می‌دانند ولی خود فرد با وجود وقت زیادی که برای نظافت صرف می‌کند، حاضر نیست وسواس را در مورد خود بپذیرد.· فردی که در برخورد با دیگران غالبا به خاطر تندخویی، رفتارش مایه آزار سایرین است.· شخصی که دچار بی‌اعتمادی و بدگمانی شدید به همسر یا خانواده‌اش شده است؛ یعنی در واقع بدون دلیل کافی و منطقی.· کسی که به خاطر چاقی حتی با رعایت رژیم‌های غذایی گوناگون، موفق به کم کردن وزن نشده است.· فردی که با وجود مصرف منظم چند داروی ضد فشار خون هنوز از فشار خون بالا رنج می‌برد.· کسی که به خاطر عجله و صبر کم، وسط حرف دیگران می پرد و عموماً قادر به برنامه‌ ریزی بلند مدت نیست.· کسی که به گونه‌ای به مقررات و وظایف خود پایبند است که در معاشرت با دیگران غیر قابل تحمل به نظر می‌رسد.· شخصی که با کوچک‌ترین تنشی، علائم زخم معده‌اش تشدید می‌شود؛ در حالی که با درمان‌های مرسوم بهبود نیافته است.· فردی که با مصرف داروهای خواب آور باز هم از کم‌خوابی رنج می برد و دلیل اصلی کم‌خوابی را نیافته است.· فردی که هنوز با سوگ از دست دادن عزیزی کنار نیامده است و دائما در ناراحتی به سر می‌برد.مهم‌ترین کاربردهای مشاوره روانپزشکی در درمان اختلالاتبه طور کلی مشاوره روانپزشکی قادر است در بیشتر زمینه‌های روحی و روانی راه‌حل‌های مفیدی را ارائه دهد ولی از مشاوره روانپزشکی به طور ویژه می‌توان در اختلالات جسمانی ناشی از روان (بیماری‌های روان-تنی) به خوبی بهره برد. بنابر‌این اگر یکی از اختلالات طبقه بندی شده زیر را در خود احساس کردید، احتمالاً نیاز به حداقل یک جلسه مشاوره روانپزشکی برای بررسی و تشخیص نوع اختلال خود خواهید داشت:· اختلالات اضطرابی مانند دلشوره، اضطراب، هراس از جمع و اختلال وسواسی- اجباری یا OCD· اختلالات مربوط به خواب شامل بی‌خوابی، پرخوابی، بی‌نظمی در ساعت خواب، مشکلات تنفسی حین خواب، کابوس‌ها و به طور کلی مشکلات رفتاری در زمان خواب· اختلالات جنسی مانند کاهش میل جنسی، مشکل در ارضای جنسی، اختلال در عملکرد دستگاه تناسلی حین رابطه و مشکلات بعد از رابطه جنسی مانند سردرد و افسردگی· اختلالات شناخت شامل مشکلات در حافظه، توجه و تمرکز مانند زوال عقل و انواع فراموشی· اختلالات خلق و خو نظیر افسردگی، غم شدید، نا‌امیدی و پرخاشگری· اختلالات شبه جسمی مانند برخی از دردهای بی علت به ویژه علائم گوارشی· اختلالات اعتیادگونه شامل وابستگی به مصرف انواع مواد و حتی مواردی مثل وابستگی به اینترنتسخن آخر: توجه داشته باشید که رنج حاصل از اختلالات روحی و روانی ممکن است در ابتدا خفیف، قابل کنترل و قابل تحمل به نظر برسد ولی اگر مدام، رسیدگی به آن‌ها را به تعویق بیندازیم ممکن است به رنج و دشواری روز افزون و طولانی‌تری دچار شویم. پس بهتر است با با بررسی رفتار خود به اختلالاتی که ممکن است به آن مبتلا باشیم پی ببریم و برای درمان آنها از مشاوره روانپزشکی بهره ببریم.