چالش کتابخوانی طاقچه: شب‌های روشن

خیلی وقت بود که من این کتاب رو به پیشنهاد دوست عزیزی خریده بودم اما فرصت نمیشد که مطالعه‌اش کنم، تا این‌که بالاخره به بهانه چالش ماه پنجم طاقچه و انتخاب کتابی که در یک روز بشه خواندش قرعه به نام این کتاب افتاد.اولین نکته‌ای که درباره‌ی این کتاب باید بگم عنوان لطیفش هست، من این عنوان رو خیلی دوست داشتم مخصوصا وقتی متوجه شدم ایهامی هم داره به شب‌هایی که در روسیه به دلیل اینکه عرض جغرافیایی بالایی داره تا صبح هوا روشنه! البته در طول داستان کتاب اصلا به این نکته اشاره نمیشه و روشن لابد ناظر به امیدی هست که در دل شخصیت اول قصه شکل گرفته اما انتخاب این عنوان دوگانه برای من که سر و شکل و اسم کتاب هم روی نظرم درباره خواندنش موثره یک نکته مثبت بود! نکته دوم هم این‌که شکل روی کتاب که یک نقاشی کلاسیک هست که حس بیم و امید و انتظار یک دختر رو منتقل می‌کنه بسیار دوست داشتم انگار از همون طرح جلد دختره داشت منو دعوت می‌کرد به داخل یک ماجرای پرتردید و عجیب. به طور کلی نشر ماهی در انتخاب طرح جلدها نشر محبوب منه و این نکته به همراه اسم سروش حبیبی به عنوان مترجم منو مجاب کرد از بین ترجمه هایی موجود این یکی رو انتخاب کنم.من قبلا هیچ کتابی از نویسندگان روس نخونده بودم هم‌چنین کلاسیک‌خوان هم نیستم بیشتر دوست دارم روایت‌های تند و پرهیجان و پرحادثه بخونم به همین دلیل فکر میکنم انتخاب این کتاب برای من انتخاب مناسبی بود که حتی اگه روند نوشتن یک نویسنده بسیار مطرح روس کلاسیک رو هم دوست نداشتم اما به دلیل کوتاهی هرطوری که هست کتاب رو تموم کنم و خب باید بگم اوایل کتاب واقعا برام پیش رفتن سخت بود، توصیفات زیاد و حتی جایی که شخصیت مرد قصه، شخصیت زن قصه رو ملاقات می‌کنه و شروع میکنه به گفتن از زندگی خودش واقعا حوصله‌ام سر رفته بود ؛) اما وقتی نوبت به شخصیت زن قصه رسید روایتش و داستانش از عشق باز منو انداخت روی ریل و با این‌که چون قبلا فیلم سینمایی اقتباس شده از این کتاب(ورژن ایرانیش به نام شب‌های روشن به کارگردانی فرزاد موتمن) رو دیده بودم و میدونستم پایان قصه چیه اما تا صفحات آخر خودمو گول میزدم و امید داشتم که نه! سیر روایت داستان با فیلم متفاوته و قصه به نحو هندی‌طور همه‌چیز به خوبی و خوشی به پایان میرسه و سالیان سال با هم به خوبی زندگی میکنند که خب زهی خیال باطل :) و این نکته از این جهت برام جالب بود که من فقط سه شب همراه با شخصیت‌ها شدم اما در پایان اعتراف می‌کنم که بله! هنر کلمات قلمبه‌سلمبه و ادبی‌طور جناب داستایفسکی و البته ترجمه روان سروش حبیبی (که فکر میکنم هم زیبایی و هم لحن ساده متن اصلی رو به خوبی به فارسی برگردونده) منو گرفتار خودش کرد و با این‌که این ژانر، ژانر مورد علاقه‌ام نبود اما جذبش شدم و تا لحظه آخر در انتظار معجزه‌ای بودم تا شخصیت‌هایی که به زور همراهی‌شون کردم عاقبت به خیر بشن! (البته عاقبت به خیر میشن‌ها اما نه اون‌طوری که ذهن کتاب‌خوان اول راهی مثل من انتظار داشت. :) )اما داستان کتاب درباره چیه؟! مرد تنهایی که بیست‌و‌شش ساله است و تنها (هم‌سن من! و از این جهت همزاد‌پنداری باهاش سخت بود! چون منم درون‌گرا و بسیار رویاپردازم مثل شخصیت اول قصه اما خب هیچ‌وقت اون مدلی حرف نمیزنم یا با دیدن یک زن گریان در خیابان مشعوف نمیشم البته گذشت صد‌سال از اون روزها و احتمالا شب‌های تا صبح روشن روسیه و نه کثیف و خفه شهر محل زندگی‌ام هم در این ماجرا بی‌تاثیر نیست. دی:) ) ایشون هیچ دوست و همزادی نداره جز خانه‌ها و خیابان‌های شهرش تا این‌که یک شب هنگام پیاده‌روی نیمه‌شب با زنی روبه‌رو میشه که در حال گریه است(و من با این شخصیت همزاد‌پنداری می‌کنم شاید چون با نوع روایت زنانه‌اش از عشق آشنا بودم و برام باورپذیر اومد! گویا حتی اگر صدسال هم گذشته باشه و در دو فرهنگ و عرض جغرافیایی مختلف هم نوع عاشق شدن زن‌ها یکسانه! دی :) ) و این آغاز سه‌شب همراهی این دونفره که هر‌دو داستانی دارند و در طول این سه شب با زبان ادبی برای ما هم تعریف می‌کنند. (همین! ایده اولیه داستان خیلی ساده است اما خب تعلیق و این‌که آیا بالاخره ستاره بخت شخصیت‌ها به قول مترجم درخشیده یا دولت مستعجل بوده دنبال‌کردن این خط داستانی کوتاه رو جذاب می‌کنه.)همین‌طور که توی متن هم توضیح دادم از این داستان یک فیلم سینمایی ایرانی هم اقتباس شده که اونم خیلی ساده است اما دیدنش خالی از لطف نیست و من حتی بیشتر از کتاب دوستش داشتم! (لابد به دلیل این‌که شخصیت‌های فیلم از نظر زمانی و فرهنگی برام آشنا‌تر بودن.)به عنوان نکته پایانی و البته بی‌ربط! باید بگم من به این اعتقاد دارم هر کتاب در بهترین زمانی که ممکنه خودش رو به خواننده‌اش عرضه می‌کنه، همین‌طور که من مدت‌ها این کتاب رو داشتم اما نخوندمش تا این‌روزها که بسیار بهش احتیاج داشتم و فکر نمیکنم هیچ‌وقت جملات قشنگ مترجم در صفحات اول یعنی "شب عاشقان بی‌دل چه شبی دراز باشد تو بیا کز اول شب در صبح باز باشد" و جملات ابتدایی نویسنده در آغاز کتاب یعنی "و شاید تقدیرش چنین بود که لحظه‌ای از عمرش را با تو همدل باشد" از ذهنم پاک بشه. خب اینم از رزق ما از جیره کتاب‌خوانی مرداد ماه! بریم ببینیم برای ماه آخر تابستان چی نصیب‌مون میشه!امتیاز من به این کتاب از پنج، سه‌و‌نیم و نمره‌ام به مترجم پنج از پنجه و بله! البته که خوندنش رو توصیه میکنم. اون‌قدر کوتاه هست که حتی اگه به اندازه همین دو جمله‌ای هم که از کتاب نقل‌قول کردم براتون مفید نباشه حداقل ضررم نداره!لینک مطالعه این کتاب با ترجمه خوب سروش حبیبی از طاقچه: https://taaghche.com/book/54965