ماجرای لگد زنی رانت خواران طاقچه و دیجی کالا و ازکی به رانت دهنده هایشان(نحوه پرورش مار در آستین)

پشت پرده جریان استارتاپ ها؟!حتماً شما هم در این سالها واژه استارتاپ به گوش تان خورده و یا اطرافتان کسانی هستند که به دنبال راه اندازی استارتاپی هستند که بتوانند با استفاده از برنامه نویسی وب سایت یا اپ موبایل، کسب و کار جدیدی راه اندازی کنند و در کوتاه مدت، معروف شده و به سود برسند.این روزها هم اخبار حاشیه ای برخی ازاین استارتاپ ها، مثل دیجی کالا، طاقچه، ازکی وغیره به گوش می رسد که نشان می دهد در داخل این مجموعه ها، سبک زندگی خاصی جریان دارد و خودشان بصورت علنی از این قضیه پرده برداری کرده اند. اما پشت پرده اصلی و مسئله اصلی درباره این استارتاپ ها چیست؟در این رشتو قصد دارم، به بهانه اکران مستند بسیار خوب لاتارینو که در زمینه استارتاپ ها با تلاش برخی دوستان ساخته شده است، اکوسیستم استارتاپی داخل کشور را از بُعد اقتصادی و علمی بررسی کنم. ان شاءالله که مورد استفاده شما قرار بگیرد. این رشتو را بخونید و بازنشر کنید.استارتاپ Startup، به کسب‌و‌کار نوپایی ترجمه شده که برای برطرف کردن نیاز مشخصی، راه حل های خلاقانه ارائه می‌دهد، این راه حل ها به سرعت آن نیاز را برطرف و رشد می‌کند در نتیجه به درآمد می‌رسد. این فعالیت ها اغلب پرریسک بوده و فعالیت کارآفرینی به حساب می‌آیند که 90 درصد احتمال شکست دارد.متأسفانه مفاهیم کارآفرین، دانش بنیان، استارتاپ و کسب و کار اینترنتی به غلط بجای هم استفاده شده و برخی اقتصاد دانش بنیان را با راه اندازی استارتاپ ها اشتباه گرفته اند. ضمن اینکه در شناخت دنیای استارتاپی هم دچار اشتباه شده اند. قریب ده سال است که با سیاستگذاری اشتباهی مواجهیم.کسب و کارهای اینترنتی در کشور ما در اواسط دهه 80 شکل گرفت و برخی مجموعه ها توانستند در بستر اینترنت اقدام به تأسیس و راه اندازی شرکت های خدماتی و توزیع خدمات و کالا و ... کنند و برخی در این مسیر موفق و تعداد بسیار بالایی نیز شکست خوردند.اوایل دهه 90 و با روی کار آمدن دولت آقای روحانی، سیاستگذاری جدیدی در معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری طراحی و اجرا شد. با شعارهای «تحول اقتصادی» با تکیه بر فناوری و «اقتصاد منهای نفت» از طریق توسعه استارتاپ ها سیاست جدیدی اتخاذ و بودجه های کلان و غیرشفافی در این مسیر هزینه شد.بدین ترتیب با تقلید از الگوی «سیلیکون ولی»، زمین ها، املاک و ساختمان هایی را در گوشه و کنار کشور علی الخصوص تهران، در اختیار شرکت های اسمی تازه تأسیس قرار دادند و با ارائه تسهیلات با نرخ بهره بسیار پائین و امکانات مختلف، به زعم خودشان در اشتغالزایی و رشد استارتاپ ها نقش ایفا کردند!شعار زیبای «اقتصاد بدون نفت» بهانه ای بود تا دولت سالانه هزاران میلیارد برای توسعه استارتاپ ها درنظر بگیرد و املاک و ساختمان های بزرگ و متعددی را به این شرکت ها اختصاص دهند. امروز بعد از 10سال سیاستگذاری و هزینه های سنگین دولتی، زمان مناسبی برای بررسی راهی است که کشور طی کرده است.بررسی ها نشان می دهد از هر 1000 استارتاپ، کمتر از ده تا موفق شده که به نتیجه و درآمدزایی برسند. بیش از 90 درصد استارتاپ ها در ایران، عمری کمتر از 3 سال داشته اند. امروز بطور کلی می توان استارتاپ ها را به دو دسته اقلیت و اکثریت تقسیم کرد: اقلیتی مانده و اکثریتی فروپاشیده!دسته اول-اقلیت: اقلیت بسیار معدود که خود به دو بخش تقسیم می شوند؛ 1. یک بخش که با پشتوانه دولت و بودجه های سنگین و محرمانه، به موفقیت و سوددهی رسیده اند. 2. بخش دیگری که با وجود حمایت های سنگین و پشتوانه دولتی هنوز بعد از سالها زیان ده هستند و اگر حمایت ها نباشد فرو می پاشند.دسته دوم - اکثریت: اکثریت قاطعی از این شرکتها(بیش از 90 درصد) که همه به شکست و فروپاشی منتهی شده اند. اینها خود به دو دسته تقسیم می شوند: متخصصین و برنامه نویس هایی که بعد از شکست، به خارج مهاجرت کرده اند و عده دیگری که مانده اند و هنوز درگیر شکست و مشکلات مالی هستند. عدم شناخت جامع و دقیق مسئولین کشور از دنیای استارتاپی، مسئولین کشور را به غلط وارد این سیاستگذاری و ترویج آن کرده و موجب تحریک صدها هزار جوان بی تجربه دانشجو شده؛ جوانان را به مسیری برده اند که چیزی جز هدررفت بیت المال و شکست روحی و انگیزشی این جوانان نتیجه ای نداشته!از طرفی سبک زندگی جدیدی را در بین جوانان نیز بوجود آورده. سبک زندگی ای که جوان را تحریک کرده که می توانی بدون تلاش و کوشش آنچنانی و فقط با استفاده از اینترنت و برنامه نویسی، به ثروت های بادآورده برسی؛ می توانی بدون هیچ تجربه تخصصی و مهارتی در یک شغل، سوار بر گُرده هزاران فرد شاغل در آن شغل بشوی و از جیب آنها به آلاف و الوف برسی.تبلیغ کرده اند که سیلیکون ولی(Silicon Valley) بعنوان قلب فناوری های استارتاپی جهان را می توان بومی سازی کرد بدون آنکه فهمی از اقتصاد سرمایه داری داشته باشند! بدون آنکه نیازهای اساسی کشور را بشناسند. بدون آنکه بدانند بالا آوردن یک استارتاپ بدون تجربه عملی و میدانی در یک حوزه تخصصی امکان پذیر نیست؛ بدون آنکه بگویند یکی از ارکان اصلی هر کدام از این استارتاپ های جهانی، تولید محصول است و شما بدون تولید واقعی به جایی نمی رسید! متأسفانه هزاران جوان را وارد مسیری خطرناک کردند.برعکس استارتاپ های ایرانی که اکثر در حوزه‌های حمل‌ونقل، غذا و خرده‌فروشی و خرید و فروش ملک و کالا خلاصه می‌شوند، در آمریکا و اروپا بیش از نیمی از استارتاپ‌های برتر در حوزه‌های زیست فناوری، مراقبت‌های بهداشتی، خدمات نرم‌افزاری ابری و فین‌تک و تولید محصولات مختلف فعال هستند.امروز آقای سورنا ستاری بعنوان معاونت سابق علمی و فناوری ریاست جمهوری و آقای آذری جهرمی بعنوان وزیر ارتباطات سابق و سایر مسئولین در دولت سابق و همچنین مسئولین دو سال اخیر در دولت آقای رئیسی، باید پاسخگو باشند که چرا در این زمینه سیاستگذاری غلطی کرده و موجب هدررفت بیت المال و و تزریق رانت های مختلف شده و بخش زیادی از جوانان مهاجرت کرده یا دچار مشکلات عدیده شده اند. چه کسی پاسخگوست؟هزینه ی سنگین دولتی در این عرصه بدون تدبیر و آینده نگری، بدون توجه به مبانی کارکردی این پدیده، بدون نگاه راهبری اقتصادی و بدون توجه به مسائل اصلی و جدی کشور، امروز هیچ آورده ای برای اقتصاد کشور نداشته است؛ نه تغییر و تحولی در اقتصاد ایجاد کرده، نه هم به اقتصاد منهای نفت کمکی کرده است. اتفاقاً روی نفت و بودجه نفت سوار شده و از پول نفت ارتزاق کرده و از این هزاران شرکت اسمی، فقط معدودی به سود رسیده اند. سیاستی نمایشی و غیرشفاف!از نظر بنده، مسئله استارتاپ ها و حاشیه سازی های اخیر را از این منظر باید نگاه کرد؛ حتی انتشار این تصاویر با نگاه اقتصادی و سوددهی صورت گرفته است. دیگر بگذریم از سبک زندگی که در محیط استارتاپی شکل می گیرد و محدودیت شرعی و عرفی ارتباطات زن و مرد در چارچوب فرهنگ ایرانی و اسلامی و مسئله حجاب در غالب این شرکت ها، نادیده گرفته می شود که گوشه ای از این فرهنگ غربی را جدیداً خود به نمایش گذاشته اند در حالی که سالهاست اینگونه اند. تحلیل حقیر این است که انتشار این تصاویر هم با هدف جبران ضرر و زیانها و معروفیت بیشتر این استارتاپها است.امیدواریم که این نقد را به مخالفت با علم، فناوری و دانش بنیان تعبیر نکنند! داود مدرسی یانhttps://t.me/Dmodaresian/8105