نقد مرجان دشتی شولی بر شعری از رحمان مولایی

?نقدی بر شعر "رحمان مولایی" دیگر نمی‌شناسم خودم را بین آن همه چریک می‌خواهم مثل پدرم که تفنگ را جز برای شاباش و ههله شلیک نمی‌کرد پر غرورمعشقم تفنگ را در این شعر وارونه بخوانحتی اگر کارخانه اسلحه‌سازی به تو اعتراض کنندخیلی از کلمه‌ها رل باید وارونه نوشتمثل مرگ که حرارت آغوش توستعشقم چریکی که به خانه برگرددتو را از آزادی زیباتر یافته است"رحمان مولایی"جنگ در جهان، همیشه روایتی تازه‌است. همیشه از جنگ می‌توان با هزاران نگاه، شعری تازه نوشت؛ چرا که برای هر شاعری، جنگ به‌ گونه‌ای خاص دیده و خوانده می‌شود. انکار کارخانه‌های اسحله‌سازی، اسلحه می‌سازند تا شاعران شعر بگویند. آنکه جنگ را پی ریزی می‌کند، از کجا باید بداند کشیدن هر ماشه شعری‌ست که گاهی نوشته می‌شود گاهی نه. چند وقت پیش شعری را در صفحه "رحمان مولایی" خواندم که علاوه بر موتیف مقید آن، از کاربرد چند تکنیک در شعرش لذت بردم. حال قصد دارم از دید یک ساختارگرای جزئی‌نگر به نقد معنایی و فنی این شعر، بپردازم.دیگر نمی‌شناسم خودم را بین آن همه چریک می‌خواهم مثل پدرم که تفنگ را جز برای شاباش و هلهله نمی‌خواست پر غرورمدر سطح اول این اپیزود تقطیع به درستی صورت گرفته است و جایگاه سطر اول و سطر دوم نیز درست نوشته شده است، طوری که اگر جای سطر اول و دوم را عوض کنیم، با بیان شعری لطمه وارد می‌شود. در سطر چهارم "پرغرورم" ارتباط ضعیفی با مصدر فعل سوم دارد که سطر را دچار نوعی زبان‌پریشی کرده‌است. زبان‌پریشی، یکی دیگر از فنون شعری‌ست و شاعر زمانی که به طور خواسته یا ناخواسته کلمه‌ای برای بیان خود پیدا نمی‌کند، می‌‌تواند از این تکنیک بهره ببرد. شاعر در سطر سوم قصد دارد نیت خود را از جنگ و استفاده از تفنگ، در سطر چهارم بیان کند؛ اما کلمه "پرغرورم" مانع بیان واضح او شده است. اگر "پرغرورم" را نوعی زبان پریشی از حالت روحی شاعر از حال و هوای جنگ به حساب آوریم، بهتر است این کلمه حذف نشود. در شعر باید از استفاده واژه‌های مترادف و کلماتی که در کنار هم به نوعی مترادف تلقی می‌شوند، دوری گزید. واژه ‌"شاباش" و "هلهله" در سطر آخر این اپیزود یک مفهوم را می‌رسانند؛ بنابرین حذف کلمه هلهله به جای کلمه شاباش، مخصوصن با توجه به کاربرد حرف "ش" در آن، قبل از کلمه شلیک، مناسب‌تر است.عشقم تفنگ را در این شعر وارونه بخوان حتی اگر کارگران کارخانه اسلحه‌سازی به تو اعتراض کنندخیلی از کلمه‌ها را باید وارونه نوشتمثل مرگ که حرارت آغوش توستشاعر با استفاده از دو واژه "تفنگ" و "مرگ" به نوعی قصد استفاده از تکنیک هنجارگریزی معنایی و نوشتاری داشته است. هنجارگریزی در حوزه معنی، یکی از پرکاربردترین فنونی‌ست که توانمندی شاعر را در حوزه زبان، نشان می‌دهد. اما آیا می‌توان یا استفاده از هر واژه‌ای به هنجار گریزی معنایی دست زد؟ پاسخ نه است چرا که باید از مستعد بودن واژه‌ها برای استفاده از کاربرد این تکنیک در شعر اطمینان داشته باشیم. شاعر با نوشتن سطر "تفنگ را در این شعر وارونه بخوان" به عمق واژه توجه نشان نداده است در صورتی که واژه مرگ استعداد هنجارگریزی معنایی و نوشتاری را دارد و استفاده آن باعث ایجاد لذت در مخاطب شده است. در این اپیزود واژه "عشقم" حشو است و مخاطب وجود این کلمه را بدون آنکه نوشته شود احساس می‌کند، بنابرین بهتر است "عشقم" به جز اپیزود اول در ادامه شعر حذف شود.عشقم چریکی که به خانه برگرددتو را از آزادی زیباتر یافته استدو سطر پایانی شعر، علاوه بر ایجاد زیبایی و دلنشینی قصد شاعر در کل شعر، باعث رعایت موتیف مقید شعر شده است؛ این یکی از مهم‌ترین نقاط قوت شعر است اما استفاده نکردن از موتیف‌های آزاد در شعر که می‌توانست حول محور جنگ ساخته شود یکی از ضعف‌های شعر است.ادیت پیشنهادی???دیگر نمی‌شناسم خودم رابین آن همه چریکمی‌خواهم مثل پدرم تفنگ راکه جز برای شاباش شلیک نمی‌کرد پرغرورمعشقم تفنگ را در ین شعر وارونه بخوانحتی اگر کارگران کارخانه اسلحه‌سازیبه تو اعتراض کنندخیلی از کلمه‌ها را باید وارونه نوشتمثل مرگکه حرارت آغوش توستچریکی که به خانه برگرددتو را از آزدای زیباتر یافته استشاعر:رحمان مولاییمنتقد: مرجان دشتی شولی