روزی روزگاری در هالیوود

Once Upon a Time in Hollywood | Quentin Tarantino | 2019الواح بازنوشتنی را در تلگرام بخوانید.⚠️ خطر لو رفتن داستان فیلمفیلم داستان بازیگری به نام ریک دالتون (لئوناردو دی‌کاپریو) را روایت می‌کند که به زعم خویش دوران فروغ خود را گذرانده و در تکاپوی بهبود وضعیت حرفه‌ای خویش است. همراه همیشگی او، بدلکار نقش‌هایش، کلیف بوث (برد پیت) است. در همسایگی ریک، پولانسکی و همسرش شارون تیت (مارگو رابی) زندگی می‌کنند. داستان فیلم مربوط است به سال 1969، همان سالی که شارون تیت به قتل می‌رسد.در خط روایی داستان و پرداخت بصری فیلم «روزی روزگاری در هالیوود» پیوسته شاهد «دگردیسی» هستیم: یا این دگردیسی ماحصل جابجایی در میان/خود شخصیت‌هاست: وقتی ما زندگی یک بازیگر و بدلکارش را دنبال می‌کنیم؛ دائم داریم این دگرگونی را می‌بینیم. دگرگونی بین دی‌کاپریو/ریک دالتون/نقش فیلمی که بازی می‌کند مثلا جیک کیهیل، یا بین برد پیت/کلیف بوث/بدل نقش ریک. در صحنه‌ی پارتی پلی‌بوی مک‌کویین تعریف می‌کند که چطور رومن پولانسکی جای دوست‌پسر قبلی شارون تیت، جی سبرینگ، را گرفته است. یا حتا در پشت صحنه‌ی فیلمی دخترکی از گفتن نام حقیقی‌اش امتناع می‌کند و خود را به اسم نقش فیلم آمابلا می‌خواند. یا در سکانسی کارگردان فیلم از طراح لباس و گریمور می‌خواهد ریک دالتون را به کل عوض کنند تا کسی او را بازنشناسد.یا این دگردیسی در موقعیت‌هاست؛ یعنی بین انتظاری که داریم و نتیجه‌اش: که گاهی به کمدی ختم می‌شود: مثل وقتی بروسلی را می‌بینیم و بعدتر آن‌طور روی زمین می‌افتد. یا در یکی از نقش‌هایی که ریک دالتون دارد بازی می‌کند نقش جایزه‌بگیری است که ندانسته وارد نزدیک‌ترین شهر می‌شود تا از کلانتر جایزه را دریافت کند. ناغافل از اینکه آن شهر متعلق به پدر کسی است که او را کشته! گاهی نیز به تعلیق/غافلگیری بیشتر کمک می‌کند: مثل وقتی که کلیف به خانه‌ی هیپی‌ها می‌رود و انتظار حادثه برای ما بزرگ و بزرگ‌تر می‌شود و دست‌ آخر به تعویق می‌افتد.در فیلم این موتیف دگردیسی عجین شده با اعتقاد دیرین تارانتینو به باور «در لحظه خاص و مکان خاص» (مثلا جور شدن کلیف با دختر هیپی را به یاد بیاوریم که برای بار سوم ممکن شد). شخصیت‌ها در فیلم‌های تارانتینو می‌توانند سرگذشت دیگری داشته باشند «اگر»... اگری که خارج از خواست و اراده‌ی فرد است: در سکانس مفصلی که به شارون تیت اختصاص دارد و او به سینما و کتابفروشی می‌رود مدام به پشت صحنه فیلمی که ریک دالتون دارد بازی می‌کند برمی‌گردیم. او با حسرت تعریف می‌کند که نزدیک بوده جای نقش مک‌کویین در فیلم «فرار بزرگ» را بگیرد. یا دقت کنیم به قرینه‌‌ای که فیلمساز در فرودگاه می‌سازد هنگامی که پولانسکی و تیت و بعدتر ریک و فرانچسکا از آن خارج می‌شوند و پیشگویی می‌کند از جایگزینی سرنوشت. همه این دگرگونی‌ها و بازی حوادث یک نتیجه‌ی مهم دارد و آن «شکست انتظار» است. ما در کل فیلم و حتا در پایان فیلم که ریک دالتون سیگاری را تبلیغ می‌کند داریم همواره شکست پندارهای‌مان را تجربه می‌کنیم. یعنی نه در فیلم انتظارمان به تمام و کمال براورده می‌شود و نه به آن چه می‌بینیم می‌شود اتکا کرد. تارانتینو قبل‌تر در حرامزاده‌های لعنتی هم هیتلر را کشته بود. او نیک دریافت که برای همراهی مخاطب، برای شکست واقعیت به خصوص واقعیتی تاریخی تنها نشستن آنها روی صندلی سینما و باور به دیدن فیلم کفایت نمی‌کند. تارنتینو 120 دقیقه ابتدایی فیلم را پی می‌ریزد تا به بخش پایانی فیلم برسیم. خود او در جشنواره‌ی کن از کسانی که فیلم را دیده بوده‌اند خواست که داستان فیلم را لو ندهند. او تمام فیلم را روی این تعلیق کش‌آمده قمار کرد. بخش پایانی که با پرحجم شدن صدای راوی ریتم سریع‌تری می‌گیرد. با نوشته‌های کناری فیلم رنگ و روی گزارشی واقعی می‌گیرد. ماشین‌ هیپی‌ها در مسیر خانه‌ی پولانسکی و تیت، جلوی در خانه‌ی ریک کلیتون خراب می‌شود و به صدا می‌افتد. ریک اعتراض می‌کند. آنها به عقب بازمی‌گردند. آنها نه ریک که نقش او جیک کیهیل را می‌شناسند و برمی‌گردند که او را بکشند. آنها وارد خانه‌ی ریک دالتون می‌شوند. کلیف بوث و سگش دمار دو نفرشان را درمی‌آورند. نفر آخر را هم ریک دالتون می‌سوزاند با آتش که شاید بتوان آن را نشانی از انتقام در فیلم‌های تارانتینو دانست (دست‌کم، در بیل را بکش و جانگوی آزادشده خوب به یاد دارم).در پایان، نکته دیگر را دوست دارم ذکر کنم و آن کرنش فیلم از نظر من به شارون تیت است. در دنیای سخت‌گیرانه‌ی فیلم او شاد و خندان و آزاد و دنیا به کام است. و جالب آن که در دو نما از سکانس‌های حضورش که یکی پایان فیلم هم هست از نمایی در آسمان او را نظاره می‌کنیم.Once Upon a Time in Hollywood ***1/2