دست به دامان ثقلین (روز سوم) - بلاء عظیم

بسم الله الرحمن الرحیموَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرين‏ (البقرة : 155)امتحان‌های الهی، یکی از مسائل مهمی است که در لحظات مختلفی با آن درگیر هستیم. در آیات و روایات معصومین نیز به این امتحان‌ها پرداخته شده است. در مقابل همین امتحان هاست که مسئله صبر که در شماره قبل اندکی مطرح شد، اهمیتی شگرف پیدا می‌کند. صبر بر طاعت، صبر بر ترک معصیت و صبر بر مصیبت. در آیه فوق نیز خداوند از بعضی از این امتحانات خبر می دهد: ترس، گرسنگی، نقص در اموال، جان‌ها و ثمره‌ها. و در نهایت بشارتی است برای صابرین.در روایاتی، این مجموعه از امتحان های سخت الهی، در مورد زمان قبل از ظهور حضرت و آستانه این امر مهم دانسته شده است. پدر بزرگوار شیخ صدوق، علی ابن بابویه، در کتاب خود چنین روایت می کند:سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ: يَقُولُ‏: إِنَّ قُدَّامَ الْقَائِمِ عَلَامَاتٍ تَكُونُ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِلْمُؤْمِنِينَ. قُلْتُ: وَ مَا هِيَ؟ جَعَلَنِيَ اللَّهُ فِدَاكَ. قَالَ: ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ» يَعْنِي الْمُؤْمِنِينَ قَبْلَ خُرُوجِ الْقَائِمِ عَلَيْهِ السَّلَامُ‏ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ‏. قَالَ: يَبْلُوهُمْ‏ بِشَيْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ، مِنْ مُلُوكِ بَنِي فُلَانٍ فِي آخِرِ سُلْطَانِهِمْ وَ الْجُوعِ بِغَلَاءِ أَسْعَارِهِمْ. «وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ‏» قَالَ: كَسَادِ التِّجَارَاتِ وَ قِلَّةِ الْفَضْلِ. وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَنْفُسِ، قَالَ: مَوْتُ ذَرِيعٍ. وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ، قَالَ: قِلَّةُ رَيْعِ مَا يُزْرَعُ. «وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ‏» عِنْدَ ذَلِكَ بِتَعْجِيلِ خُرُوجِ الْقَائِمِ عَلَيْهِ السَّلَامُ. ثُمَّ قَالَ لِي: يَا مُحَمَّدُ، هَذَا تَأْوِيلُه‏ ...[1]این امتحان‌ها از علاماتی که خداوند برای مومنین قرار داده، شمرده شده اند. امتحان‌هایی سخت از قبیل ترس از ملوک و گرسنگی به واسطه افزایش قیمت‌ها و کساد بودن تجارات و مرگ ...در نهایت این شرایط است که بشارتی برای صابرین خواهد بود. این بشارت همانا ظهور امام عصر است ان شاء الله.در روایت خواندنی دیگری که در کتاب کمال الدین شیخ صدوق که درباره امام زمان نگاشته شده، ذکر گشته است، تعدادی از اصحاب امام صادق علیه السلام به خدمت ایشان مشرف می شوند و حال ایشان را منقلب می‌یابند: «وَ هُوَ يَبْكِي بُكَاءَ الْوَالِهِ الثَّكْلَى ذَاتِ الْكَبِدِ الْحَرَّى ...[2]» ایشان با فرزند خود این چنین گفت و گو می فرمود: «يَقُولُ سَيِّدِي‏ غَيْبَتُكَ‏ نَفَتْ رُقَادِي وَ ضَيَّقَتْ عَلَيَّ مِهَادِي وَ ابْتَزَّتْ مِنِّي رَاحَةَ فُؤَادِي سَيِّدِي‏ غَيْبَتُكَ‏ أَوْصَلَتْ مُصَابِي بِفَجَائِعِ الْأَبَدِ ...» اصحاب از علت این حال امام جویا می شوند و حضرت در پاسخ چنین می فرمایند که در کتاب جفر نگاه کردم و در ولادت امام عصر و غیبتش و ... تامل کردم. حضرت از مصائب آخرالزمان یاد می کنند که گویا یکی از علل حال دگرگون ایشان است؛ ایجاد شک در قلوب مومنین، بازگشت از دین و ...البته در هر شرایط امتحانی سختی، این گونه است که افرادی زیادی شکست می خورند. اما کسانی که از پس همه امتحانات بر می آیند، بندگان ارزنده خدایند. همان طور که در روایتی از مولای ما، امیرالمومنین به کمیل‌بن‌زیاد در نهج البلاغه و کمال الدین شیخ صدوق نقل شده، حضرت شوق به دیدار اینان داشته اند: «يَا كُمَيْلُ أُولَئِكَ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ الدُّعَاةُ إِلَى دِينِهِ آهِ‏ آهِ‏ شَوْقاً إِلَى رُؤْيَتِهِمْ وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لِي وَ لَكُمْ.[3]»خداوند متعال را به حق امیرالمومنین قسم می دهیم که ما را از منتظران حقیقی امام عصر قرار دهد که در امتحان های غیبت طولانی آن حضرت، شکست نمی خورند.[1] الإمامة و التبصرة من الحيرة، النص، ص: 129[2] كمال الدين و تمام النعمة، ج‏2، ص: 352[3] كمال الدين و تمام النعمة، ج‏1، ص: 291برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام «مکتوبات هیأت ‌الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.