عزیز جان، شرمنده، امّا شما باختی!

از اسلاوا کازانوفسکی!!........................................................................................................................................!!در این نبرد کثیف، برنده مشخص شد. چاره‌ای برایمان نمانده. آیا لذت می‌بریم از اینکه شبهایمان را با گوشی‌های هوشمند صبح میکنیم؟ جواب «بلی» است. جوابی انکارناپذیر و قاطعانه. شرم‌آور است نه؟ جواب «خیر» است. ما بابت این موضوع هیچ شرمی نداریم. جوابی صادقانه و خالصانه. استقرار یک قلمروی نو در ذهن ما، کار سختی هم نبود. الان دیگر همه‌چیز ممکن است. الان دیگر تسخیر آدمها در چند سال آینده به وسیلۀ هوش مصنوعی و ربات‌های هوشمند حرف مضحکی است. اقلاََ به خاطر این میگویم چون خودمان در حال حاضر مشغول از بین بردن خودمان هستیم. باورش سخت است؟ ظاهراََ. ماه‌ها و سال‌های بسیاری زمان می‌برد تا بفهمیم دشمن اصلی کیست. «از ماست که بر ما است!» مگر نه اینکه گردن‌های خمیده‌مان را پشت میزهای غیراستاندارد می‌خشکانیم و انگشتهایمان را روی قاب گوشی می‌فرساییم؟ امّا دریغ که بازگویی مشکل سودی نمیرساند. در آویختن با تکنولوژی، تجربۀ دلچسبی است. امّا غافل از اینکه اگر همان تکنولوژی می‌دانست چه بر سر ما خواهد آورد، خودش را ضداختراع می‌کرد! امّا از سویی دیگر، جدایی از تکنولوژی فقط چکش به سندان کوبیدن و باد به انبان کردن است و کاری ابلهانه. چرا؟ چون ما کسانی هستیم که روز و شب باید با افراد مختلف تماس بگیریم و از خانواده‌هایمان احوال بپرسیم، ما افرادی هستیم که باید با تکنولوژی تحصیل کنیم و با تکنولوژی زندگی کنیم. آدمهایی هستیم که زندگی‌مان با رنگ و بوی تکنولوژی عجین شده! حالیا، می‌خواهیم آن را ببوسیم و کنار بگذاریم؟ زهی خیال باطل! من تسلیمم!پس چه چاره؟ بنشینیم و به آه و افسوس‌هایمان دامن بزنیم؟ خوش‌خوشک با تکنولوژی خودمان را از یاد ببریم؟ حالا که بحثِ «از یاد بردن» شد، بگذارید از مطالعه و آزمایش جالبی بگویم که حیرت‌آور است. در یک مطالعه برای آزمایش و بررسی اعتیاد مردم به تکنولوژی، کیف پول، سوئیچ، موبایل و بچۀ آنها را از دیدشان پنهان کردند و منتظر بودند تا دریابند که مردم در ابتدا، متوجه نبودِ چه چیزی میشوند؟ فکر می‌کنید نتیجه چه بود؟ موبایل. آنها ابتدا متوجه گم شدن موبایل خود، بعد بچۀ خود و بعد سایر وسایل میشدند. پس اگر مشکلی نبود، ما نبودن بچه‌هایمان را بعد از موبایلها نمیفهمیدیم! البته، هنوز هم بر باور قبلی خود که نمیتوان تکنولوژی را از زندگی به طور کامل حذف کرد هستم و خواهم ماند. چون باید اعتراف کنیم که در ابتدا ما تکنولوژی را به کار گرفتیم و حالا آن ما را به کار گرفته، پس از آنجایی که نوعی برده هستیم (بردۀ تکنولوژی)، نمی‌توانیم حضور آن را نادیده بگیریم.بهترین راه حل، در پیش گرفتن یک رفتار کارآمد است. لذا باید رفتار خودمان با تکنولوژی را به دو رفتارِ کارآمد و بیهوده تقسیم کنیم. رفتارهای کارآمد، همان رفتارهای نتیجه‌ساز است، رفتارهای مهم و حیاتی. رفتارهای بیهوده هم که به ناکارآمدی و تباهی می‌انجامند. اگر بتوانیم این رفتارها را مهار کنیم و فهرستی از آنها را در اختیار داشته باشیم، شاید در مدیریت زمان هم پیشرفت کنیم. راستش، تکنولوژی بد نیست. ماهیت تکنولوژی، خطرآفرین است. یعنی خطر زیادی دارد. چون میتواند یک انسان کاملا بالغ و پخته را هم به وابستگی بکشاند. مشکل همینجاست. شاید بخواهید بپرسید: مگر خطرآفرینی بد نیست؟ چرا ما این قاتل خصوصی را برای کشتن کتاب انتخاب کردیم؟در واقع،خطر آفرینیِ تکنولوژی به همان رفتار کارآمد و بیهوده بستگی دارد. تا وقتی که در استفاده از آن بهینه باشیم، خطری ندارد. آدم آلتر، نویسنده و فعال تکنولوژی میگوید: «اگر می‌خواهید از تکنولوژی بهره ببرید، باید از آن به عنوان یک ابزار استفاده کنید، نه به عنوان یک جایگزین برای زندگی واقعی.» بنا به این صحبت، میتوانم اضافه کنم: تکنولوژی باید به عنوان یک ابزار کارآمد استفاده شود، نه به عنوان ابزاری برای پمپاژِ دوپامین!پی‌نوشت: ربطِ عنوان را میتوانید در عکس اول پست جستجو کنید.