♻️ "زبان هستی مدرن " ✍یادداشتی بر حلقه ی آخر سه گانه ی ساموئل بکت (نام ناپذیر)

ما بیرون زمان ایستاده ایمدر نیستراه نیستشب نیستماه نیستنه روز و نه آفتابما بیرون زمان ایستاده ایم با دشنه ی تلخی در گرده هایمانهیچكس با هیچكس سخن نمی گویدكه خاموشی به هزار زبان در سخن استدر مردگان خویش نظر می بندیم با طرح خنده ایو نوبت خود را انتظار می كشیمبی هیچ خنده ای ...احمد شاملونام ناپذیر در یک جمله، زنجیره ای مدام و پیوسته از "انکار" است. انکاری سهل برای راوی و ممتنع برای خواننده.کلمات نوشتار، به زنجیر کشیده شده و جمله ها را با رنج ساخته اند. وقتی تلاش می‌کنیم مثل او ساده و روان بفهمیم یا حتی بنویسیم، می‌بینیم که این کار، بر خلاف آنچه در نگاه نخست به نظر می‌رسد، ساده نیست.بکت خودش اذعان می دارد نام ناپذیر ، سخت است و حتی سخت تر از دو اثر دیگر سه گانه اش.ساختاری برای تاویل و تفسیر این اثر خاص ، تعریف نشده یا حداقل من نمی شناسم. نه تنها راه برای هر خواننده ، بلکه برای درک خوانندگان فرهیخته ای که دانسته پای به وادی جهان بکت گزارده اند، بسیار ناهموار و ناهمگون است. خواننده ی فرهیخته با اینکه می داند انتهای راه ، خالی از معناست اما همچنان و پی در پی، مدام پیش می رود و بکت بارها و بارها گریبانش را درگذرگاه های بی شمار تایید و انکار راوی می گیرد و خواننده می ماند که چه شد؟ آنچه راوی می گوید بالاخره هست یا نیست؟راوی هنوز شروع نکرده تمام می کند و حرفی که زده ، پس می گیرد.انگار بکت همان بازی ای که جبر با اعداد مثبت و منفی راه می اندازد در نام ناپذیر روی کلمات سوار می کند و دست به تائید و انکار همزمان آنها می زند و با این کار مخاطب را وارد بازی دوگانه ی تردید و دو دلی می کندو بارها به ستوه در می آورد.اثر ، صاحب پیرنگ نیست، شخصیت و داستان و علیت در آن تماما از میان رفته‌ و تنها نشانه ای که از ادبیاتی که می شناسیم برایش باقی مانده، تلاش برای تقلای بیان خود است.به نظرم آوردن شخصیت هایی چون مالوی، مرفی و نام ناپذیر هدف این سه اثر نبوده بلکه بهانه و وسیله ای برای به رخ کشیدن بازی های زبانی بکت با بی معنایی است. شاید اگر معنا و بی معنایی جز برای انسان معنادار نبود بکت به جای انسان از درخت بهره می گرفت!شاید باید برای تازه شدن ادبیات، دست از سر "شخصیت" و "اتفاق" برداشت و پای زبان را وسط کشید. زبان باید پا پیش گذارد تا نارسایی های موضوع و مضمون آثار دنیای معاصر را جبران کند.زبان در اثر، سیاه مست ، جولان می دهد . بی قرار و قاعده، سوار بر توسن سرکش، پیوسته بر معنا، بر تائید و بر انکار می تازد و تا نقطه ای آن سوی خود، فراتر از خود، پیش می رود تا از بیرون ، درون خودش را ببیند و برای این کار، باید ادامه دهد، به هرقیمتی ادامه دهد.آن قدر که به هیچ، به سکوت، به مرگ برسد.زبان در این اثر، در مقابل خودش به تقابل می ایستد و قیام می کند. زبان روبروی زبان!چگونه می شود اثری که مرزهای ساختار را شکسته و درنوردیده و بی ساختار پیش رفته، به صُلابه ی نقد در واژه های کلیشه کشید.کدام کلمات قادرند بی چارچوبی و بی معنایی را معنا کنند و به قاعده، رامش کنند؟ زنجیره ی انکار در نام ناپذیربیش از حد نامتناهیست و در هیچ قاعده ای فرم نمی گیرد.راوی مجهول ، هی حرف می زند، هی حرف می زند، حرف می زند و بعد می گوید حتی از جایش بلند هم نشده. راوی انگار در ذهنش بیتوته کرده و خواسته به قولی ، روی دکارت را سفید کند و بگوید چون حرف می زند ، چون ادامه می دهد ، چون تصور می کند ،پس هست.تصور خرده و سائیده شده ی بکت در طول زندگی ، هم به جسم و هم به ذهن شخصیت های او سرایت کرده است.من ناباورانه نمیدانم کدام قاعده برای بی قاعدگی و کدام کلام برای تصویر بی چارچوبی این متن مناسب است !واقعا نمیدانم کدام نخ نامریی و چسبنده ای به جز بی پروایی دربیان بی معنایی و هیچ انگاری همه چیز، مالون،مِرفی و نام ناپذیر را به هم وصل کرده است!شاید نام ناپذیر فلسفی ترین اثر ادبی موجود باشد که فلسفه را به این شکل به روایت راه داده .شاید نام ناپذیر ، نامیست که می توان روی متن های بکت گذاشت. شاید نام ناپذیر تفسیر ناپذیری، بی تاویلی و بدون معنایی است.شاید این طرح های ذهنی سه گانه و به ویژه ذهنی ترینشان یعنی همین نام ناپذیر، برای از بین بردن تدریجی ادبیات کلیشه و دست یافتن به گونه‌ای فرم تازه نفس ادبی، برای زدودن توهم از هرگونه معنا و عقلانیت در پشت سر یک اثر هنری باشد.شاید.شایدی بدون قطعیت.شاید واقعا نمی توان حرف زد! شاید!و ....همین!تمامفرشته اشتری