مسابقه ربیع قرآن

أفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا . ? آیا به آیات قرآن نمی‌اندیشند؛ یا مگر بر دل‌هایشان قفل‌هایی نهاده شده‌است؟ ▫️سوره محمد، آیه ٢۴نکاتی از تفسیر نمونه:در آيه مورد بحث به ذكر علت واقعى انحراف قوم نگو‌‌ن‌بخت منافقین پرداخته، مى­‌گويد: "آيا آنها در آيات قرآن تدبر نمى­‌كنند (تا حقيقت را دريابند و وظائف خود را انجام دهند) يا بر دل‌هاى آنها قفل نهاده شده است؟!" (افلا يتدبرون القرآن ام على قلوب اقفالها)آرى عامل بيچارگى آنها يكى از دو چيز است يا در قرآن، اين برنامه هدايت الهى و اين نسخه كامل شفابخش، تدبر نمى‌كنند، و يا اگر تدبر مى‌­كنند بر اثر هواپرستى و اعمالى كه از قبل انجام داده‌­اند قفل‌هایی بر دل­‌هاى آنها است، به گونه­‌اى كه هيچ حقيقتى در آن نفوذ نمى‌كند.و به تعبير ديگر اگر كسى راه خود را در ظلمات گم مى­‌كند، يا چراغى به دست ندارد و يا چشمش نابينا است كه اگر هم چراغ باشد و هم چشم بينا يافتن راه همه جا آسان است.اقفال جمع قفل در اصل از ماده قفول به معنى بازگشت كردن يا قفيل به معنى اشياء خشك است، و از آنجا كه وقتى در را ببندند و بر آن قفل زنند هر كس بيايد از آنجا بازمى­‌گردد، و همانند موجود خشك و صلب چيزى در آن نفوذ نمى‌­كند اين كلمه به اين ابزار مخصوص گفته شده است.قرآن كتاب انديشه و عملآيات مختلف قرآن اين حقيقت را فاش مى‌­گويد كه اين كتاب بزرگ آسمانى تنها براى تلاوت نيست، بلكه هدف نهایى از آن ذكر (يادآورى)، تدبر (بررسى عواقب و نتایج كار)، انذار (خارج كردن انسان‌ها از ظلمات به نور) و شفا و رحمت و هدايت است.در آيه 50 سوره انبياء مى‌­خوانيم: و هذا ذكر مبارك انزلناه: اين يادآورى پر بركتى است كه ما نازل كرده‌­ايم.در آيه 29 سوره ص مى‌­خوانيم: كتاب انزلناه اليك مبارك ليدبروا آياته: اين كتاب پر بركتى است كه بر تو نازل كرده­‌ايم تا در آياتش تدبر كنند.و در آيه 19 سوره انعام آمده است: و اوحى الى هذا القرآن لانذركم به و من بلغ: اين قرآن به من وحى شده است تا شما و تمام كسانى را كه اين پيام به آنها مى‌­رسد به وسيله آن انذار كنم.و در آيه 1 سوره ابراهيم مى‌­فرمايد: كتاب انزلناه اليك لتخرج الناس من الظلمات الى النور: اين كتابى است كه بر تو نازل كرديم تا مردم را به وسيله آن از ظلمت‌ها به سوى نور خارج سازى.و بالاخره در آيه 82 سوره اسراء آمده است: و ننزل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤ منين: آياتى از قرآن نازل مى­‌كنيم كه مايه شفا و رحمت براى مؤمنان است.و به اين ترتيب بايد قرآن مجيد در متن زندگى مسلمانان قرار گيرد و آنرا قدوه و اسوه خويش قرار دهند دستوراتش را مو به مو اجرا كنند، و تمام خطوط زندگى خويش را با آن هماهنگ سازند.اما متاسفانه برخورد گروهى از مسلمانان با قرآن برخورد با يك مشت اوراد نامفهوم است، تنها به تلاوت سرسرى مى‌پردازند، و در نهايت به تجويد و مخارج حروف و زيبایى صوت اهميت مى‌دهند، و بيشترين بدبختى مسلمانان از همين‌جاست كه قرآن را از شكل يک برنامه جامع زندگى خارج ساخته و تنها به الفاظ آن قناعت كرده­‌اند.قابل توجه اينكه در آيات مورد بحث با صراحت مى­‌گويد اين منافقان بيماردل در قرآن تدبر نكردند كه به اين روز سياه افتادند.تدبر از ماده دبر بر وزن ابر به معنى بررسى نتایج و عواقب چيزى است، به عكس تفكر كه بيشتر به بررسى علل و اسباب چيزى گفته مى­‌شود، و به كاربردن هر دو تعبير در قرآن مجيد پرمعنى است.اما نبايد فراموش كرد كه بهره‌­گيرى از قرآن نياز به يک نوع خودسازى دارد، هر چند خود قرآن نيز به خودسازى كمک مى‌­كند، چرا كه اگر بر دل‌­ها قفل باشد، قفل­‌هایى از هوى و هوس، كبر و غرور، لجاجت و تعصب، اجازه ورود نور حق به آن نمى‌­دهد، در آيات مورد بحث به همين امر نيز اشاره شده است.و چه زيبا مى­‌گويد اميرمؤمنان على (ع) در خطبه‌­اى كه پيرامون صفات پرهيزگاران فرموده: آنها شب هنگام برپا ايستاده، قرآن را شمرده و با تدبر تلاوت مى‌­كنند، و جان خود را با آن محزون مى­‌سازند، داروى درد خود را از آن مى‌گيرند، هر گاه به آيه‌­اى رسند كه در آن تشويق است با علاقه فراوان به آن روى مى­‌آورند، و چشم جانشان با شوق بسيار در آن خيره مى­‌شود، و آن را همواره نصب‌العين خود مى‌­سازند، و هر گاه به آيه‌­اى رسند كه در آن بيم و انذار است گوش­‌هاى دل خود را براى شنيدنش باز كرده، فكر مى‌­كنند صداى ناله آتش سوزان دوزخ و به هم خوردن زبانه‌هايش در گوش جانشان طنين‌انداز است.در تفسير جمله "ام على قلوب اقفالها" از امام صادق(ع) چنين آمده است: براى تو قلبى است و گوش‌­هایى كه راه نفوذ در آن است و خداوند هرگاه بخواهد بنده­اى را (بخاطر تقوايش) هدايت كند، گوشهاى قلب او را مى‌­گشايد، و هنگامى كه غير از اين بخواهد بر گوش‌هاى قلبش مهر مى­‌نهد، به گونه‌­اى كه هرگز اصلاح نخواهد شد، و اين معنى سخن خداوند است..