آیا تو چنان‌که می‌نمایی هستی؟

ریچل مید نویسنده آمریکایی می‌گوید: « بعضی چیزها به کلمات نیازی ندارند. گاهی اوقات فقط کافیست که احساس کنی ، نیازی به بیان و برچسب زدن به هر چیزی که در اطرافت وجود دارد، نیست. »شاید وقتی خانم مید این رو می نوشته یا می گفته به این فکر می کرده که یکی از بدترین اخلاق های انسان همین برچسب زدن و در مورد هر چیزی نظر دادن است . خصلتی بد که متاسفانه در وجود ما به طرز شگفت آوری رخنه کرده . همه ما در همان لحظات شروع روز که از منزل خارج می شویم شروع به برچسب زدن به هر چیزی که در زاویه دید ما قرار می گیرد می کنیم ، خواه آن مورد مثبت باشد یا منفی . با دیدن فردی که چهره ای خندان داشته باشد در شروع صبح بلافاصله برچسب سرخوش بودن و بیخیال بودن را خرج می کنیم و در مواجه با چهره های عبوس و گرفته برچسب عصبی بودن و با همه قهر بودن را به پیشانی آن شخص می چسبانیم ، بدون اینکه ، در این لحظات که در حال برچسب زدن هستیم نگاهی هم به خویشتن داشته باشیم . شاید در این بین یکی از ناپسندیده ترین برچسب هایی که به یکدیگر می چسبانیم ، قضاوت کردن آدم ها بر اساس پوشش و وضع لباس آن هاست . دقیقا برعکس تصورات ذهنی ما که همگی با دید کاملا روشنفکرانه ای در مورد آن صحبت می کنیم و هر وقت هم می خواهیم در موردش صحبت کنیم مثل کارتون های زمان بچگی ابر خیالی در بالای سر ما ظاهر می شود که پر است از نکات مثبت ، اما به محض اینکه شخصی را می بنیم با ظاهری نامتعارف و برخلاف عرف و نظر خودمان ، با انواع و اقسام برچسب هایی که در اکثر موارد الفاظی زشت و ناپسند هم هستند آنها را برچسب زنی می کنیم در حالی که نمی دانیم در ذهن و تفکرات آنها چه می گذرد و فقط براساس نوع پوشش ، آنها را دسته بندی می کنیم . برچسب زدن بر اساس ظاهر متاسفانه در تمام افکار و رفتار ما تاثیر گذاشته و سنگ محک ما برای سنجش سطح شعور و درک افراد شده است . نمی دانم این جمله را کجا خواندم که بزرگی می گفت : هر کس را که می بینی در حال جنگیدن در درون خود و دنیای خود است پس قضاوت نکنید . بدون شک این جمله برای مواجه با همین طرز تفکر و نگرش است ، چرا که ما بدون آگاهی از سطح تفکر و تحصیلات و هر آن چه که برای یک شخص در یک جامعه جزو مناسبات اجتماعی است ، فقط با در نظر گرفتن آن چیزی که چشمان ما به مغزمان مخابره می کند افراد را قضاوت می کنیم ، قضاوتی که در تمام ادیان به عنوان خطرناک ترین گناه ها از آن نام برده شده است و بر پرهیز و دوری کردن از آن توصیه شده است. به هر صورت این مشکل برچسب زدن و برچسب خوردن شاید طعمی باشد که بسیاری از ما در زندگی خود آن را چشیده ایم اما واقعا مشکل کجاست و مقصر این برچسب ها که برای ما عادی شده است چه چیزی است ؟ به باور من مقصر را آن جا باید جستجو کرد که از بچگی با این اتیکت ها و دسته بندی ها مواجه شدیم . همه ما با واژگان بچه خوب و بد ، بچه آرام و شیطان و از این دست برچسب ها رشد کردیم و در مدرسه هم که خود شکل دهنده ادبیات و تفکرات ماست باز هم با انواع و اقسام این برچسب ها مواجه شدیم ، خوب ها و بد ها ، شاگرد تنبل و زرنگ ، و بسیاری از کلمات متضاد که چه بهتر بود طور دیگری به ما آموزش داده می شدند . ای کاش کسی بود که در همان دوران اولیه مدرسه به ما می آموخت صرف به کار بردن لفظ بچه زرنگ و تنبل این نیست که به طور حتم در آینده دانش آموز زرنگ موفق خواهد شد و دانش آموز تنبل ناموفق که متر و معیار موفقیت پشت کار و خودباوری است ، که چه بسیاری از همان به قول معروف بچه های تنبل که همان موقع درس را رها کردند و وارد دنیای کار شدند چون برچسب درس نخوان به آن ها زده شد بسیار موفق تر شدند از بچه زرنگ هایی که سالیان سال وقت خود را پشت میز و نیمکت کلاس ها تلف کردند و امروز با مدارک تحصیلی خود (لیسانسه ها و فوق لیسانسه ها ) در دست هنوز به دنبال کار و رزقی حلال هستند ، کسانی که شاید با آموزش صحیح و شکوفایی استعداد خود در زمینه های فنی و حرفه ای می توانستند بسیار موفق تر شوند اما به خاطر همین برچسب ها و برچسب درس خوان بودن همیشه با مخالفت اطرفیان و اساتید خود در برابر علایق خود مثل هنر و موسیقی و برق و عکاسی و هزاران کار دیگر مواجه شدند و استعداد آن ها خشکیده است . ای کاش کسی بود که به ما آموزش می داد برای کمک کردن به یکدیگر چه باید بکنیم و ای کاش بودند کسانی که به ما یاد می دادند چگونه باید اسم ما همیشه جزو دسته خوب ها باشد ، و در دوستی هایمان چه چیز را کم گذاشتیم تا آن بچه بد کلاس و آن به اصطلاح روفوزه کلاس با خوردن این برچسب ها در ابتدا از جمع مدرسه و بعد از آن از جامعه طرد شد ، که اگر به ما یاد داه بوندن که چه باید بکنیم ، امروز روز هم افراد باسواد و موفق و کارآفرین بیشتری در بسترجامعه داشتیم و هم افراد کمتری درگیر آسیب های اجتماعی چون اعتیاد و بذهکاری های مختلف بودند .شاید بتوان ساعت ها نوشت در این مورد اما در انتها باز به همین مطلب برسیم که فقط بتوان امید داشت روزی برسد که هیچ برچسبی به هیچ کس نچشبد و همه بدون ترس از حرف ها و قضاوت های دیگران و برچسب خوردن ها کنار هم آزادانه زندگی کنند و کسانی باشند که به ما یاد بدهند چگونه دوری کنیم از برچسب زدن به یکدیگر و بهتر این است که نوشته را با این شعر معروف استاد سخن سعدی تمام کرد که می فرمود : گفتا شیخا هر آنچه گویی هستم ؛ آیا تو چنان که می نمایی هستی ؟