چرا Covid-19 برای مردان مرگبارتر است؟

ژن‌ها، هورمون‎های جنسی و استرس یک سه گانه خطرناک را تشکیل می دهند.دانا جی اسمیت25 ژانویه 2021مردان در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت های شدید کووید 19 و در نهایت مرگ بر اثر این ویروس هستند. علاوه بر اینکه پزشکان از همان ابتدای همه‌گیری این موضوع را مشاهده کردند، اخیرا مطالعه‌ای که بر روی بیش از سه میلیون نفر از 47 کشور انجام شد نیز این موضوع را تایید می‌کند.این مقاله که در ماه دسامبر در ژورنال Nature Communications منتشر شد، نشان داد که مردان 2.84 برابر بیشتر در بخش مراقبت های ویژه بستری می شوند و 1.39 برابر بیشتر از زنان احتمال دارد که در اثر کووید 19 بمیرند. نکته قابل توجه اینست که تعداد یکسانی از مردان و زنان با SARS-CoV-2 آلوده شدند، بنابراین وجود این اختلاف، ناشی از قرار گرفتن بیشتر مردان در معرض ویروس نبوده است پس نتایج بیشتری پس از مبتلا شدن آن‌ها به این ویروس حاصل می‌شود .سابرا کلین (Sabra Klein) ، PhD و استاد دانشکده بهداشت عمومی جان هاپکینز بلومبرگ می گوید: "وقتی انواع داده های اپیدمیولوژیک را می‌بینم که در همه کشورها، همه سنین و همه نژادها و فرهنگ‌ها اتفاق می‌افتد، آن وقت است که به این فکر می‌افتم که یک اتفاق بیولوژیکی در جریان است".سوال این است، چرا؟سلول‌های T و سیتوکین‌ها:یک پاسخ خوب به این سوال ایمنی بدن است.مطالعه ای که تابستان سال گذشته در ژورنال Nature منتشر شد نشان داد كه زنان و مردان پاسخ‌های ایمنی متفاوتی نسبت به Covid-19 دارند كه بر شدت عفونت آن‌ها تأثیر می گذارد. برای تحقیق در این باره، پروفسور آکیکو ایواساکی (Akiko Iwasaki)، پی اچ دی ایمونوبیولوژی دانشکده پزشکی Yale و تیمش از افرادي با علائم Covid-19 که به بیمارستان مراجعه کرده بودند، نمونه خون گرفتند و سپس پیشرفت بیماری آن‌ها را دنبال کردند. دانشمندان کشف کردند که مردان در مقایسه با زنان ، فعالیت سلول‌های T (سلول های ایمنی لازم برای مقابله با ویروس و کمک به تولید آنتی بادی) کمتری دارند. بنابراین مردان به علت کاهش فعالیت سلول‌های T به بیماری شدیدتری مبتلا می شوند.در عوض مردان دارای سطح بالاتری از دو سایتوکاین خاص (پروتئین های ایمنی) نسبت به زنان بوده‌اند. این سیتوکین‌ها، IL-8 وIL-18 ، نشانگر یک واکنش ایمنی بیش فعال هستند که می توانند باعث التهاب و آسیب به بافت شوند. جالب توجه است که هنگامی که سطح این پروتئین‌های ایمنی التهابی در زنان نیز بالا می رود، شدت بیماری ناشی از کووید 19 نیز افزایش می‌یابد. بنابراین می‌توان گفت که IL-8و IL-18ممکن است در شدت بیماری و آسیب نقش داشته باشند. ایواساکی حدس می زند که پاسخ ضعیف سلول Tدر مردان ممکن است منجر به تولید بیش از حد این سیتوکین‌های التهابی به عنوان یک پاسخ ایمنی در بدن شود؛ اما در نهایت بیش از آنکه کمک کننده باشد، آسیب‌رسان است. او همچننین بیان کرد: "ما قویاً این فرضیه را مطرح می كنیم كه اگر مردان نتوانند پاسخ سلولی Tخوبی ایجاد کنند بنابراین قادر به از بین بردن سریع ویروس نیز نخواهند بود و این منجر به همانند سازی و تولید بیشتر ویروس می شود" ."از آنجا که هیچ سلول T برای مبارزه با عفونت وجود ندارد، سلول‌های ایمنی دیگری به پاسخ تحریک خواهند شد. این راهی برای جبران نداشتن سلول‌های T است اما این مکانیسم جبرانی در واقع نتیجه معکوس خواهد داد زیرا این سایتوکاین‌ها برای خود میزبان بسیار سمی هستند. " پروفوسور ایواساکی که اخیراً مقاله ای مروری درباره تفاوت های جنسی در پاسخ های ایمنی منتشر کرده است، این را افزود که : "این روند مانند یک چرخه معیوب است."جهش های ژنی:عامل احتمالی دیگر جهش های ژنی است که بیشتر در مردان دیده می شود و پاسخ ایمنی را مختل می کند.یک مطالعه موردی که تابستان سال گذشته در مجله انجمن پزشکی آمریکا (Journal of the American Medical Association) منتشر شد، دو جفت برادر هلندی با رنج سنی بیست الی سی سال و مبتلا به عفونت شدید Covid-19 که نیاز به بستری ، دستگاه تنفس و هوا‌رسانی (ventilation) داشتند را مورد بررسی قرار داد. دانشمندان هلندی دریافتند که هر چهار مرد که در نهایت یکی از آنها بر اثر این بیماری درگذشت، جهش ژنی یکسانی داشتند. این نوع جهش ژنتیکی باعث می‌شود که مردان گروه مهمی از پروتئین‌ها به نام اینترفرون‌ها که RNA ویروس‌ها مانند SARS-CoV-2 را بررسی و شناسایی می کنند، تولید نکنند. این اولین قدم مهم در فعال سازی پاسخ ایمنی است. بدون وجود این اینترفرون‌ها، شناسایی ویروس‌ها و پاسخ به انها توسط سیستم ایمنی بدن کندتر خواهد بود که در نهایت می تواند منجر به شدید تر شدن عفونت شود.ژن درگیر TLR7 نام دارد که بر روی کروموزوم X قرار گرفته است. جهش در ژن‌های کروموزوم X در مردان بسیار بیشتر از زنان تأثیر می گذارد؛ زیرا زنان دارای دو کروموزوم X هستند در حالی که مردان دارای یک کروموزوم X و یک Y هستند. این بدان معناست که اگر ژن جهش یافته در یک کروموزوم X که از یکی از والدین به ارث رسیده است باشد، زنان نسخه دوم ژن را از والد دیگر روی آن کروموزوم دیگر دارند که می تواند آن را جبران کند. اما مردان از هر ژنی که روی کروموزوم X قرار دارد تنها یک نسخه دارند، بنابراین اگر جهش پیدا کند تنها همان یک نسخه برایشان موجود است.تحقیقات دیگر نیز تایید کننده این موضوع هستند که افراد مبتلا به موارد شدید Covid-19 به احتمال زیاد دچار جهش های ژنی می شوند که باعث مهار تولید وعملکرد اینترفرون‌ها می‌شود. با تأیید نقش مهم پروتئین‌ها، یک مطالعه دیگر نشان داد که 10٪ از افراد مبتلا به Covid-19 دارای واکنش غیرطبیعی اینترفرون هستند که در آن سیستم ایمنی اقدام به تخریب خود می کند و در واقع به جای ویروس به اینترفرون‌ها حمله می کند. اکثریت قریب به اتفاق (94٪) افرادی که پاسخ معیوب داشتند مرد بودند."ممکن است که زنان دارای واکنش‌های ایمنی انطباقی قوی باشند که شاید منجر به عدم آسیب رساندن به سلول‌های میزبان یا ایجاد نوعی ایمنی خود فعال شود."هورمون های جنسیهورمون های جنسی مانند تستسترون و استروژن همچنین می توانند در واکنش‌های مختلف زنان و مردان به ویروس کرونا نقش داشته باشندSARS-CoV-2 . از طریق دو گیرنده مختلف به بدن وارد می شود: گیرنده ACE2که معروف و بدنام است و گیرنده TMPRSS2 که کمتر شناخته شده است. به نظر می رسد که این دو گیرنده به ترتیب توسط استروژن و تستسترون تعدیل می‌شوند.دانشمندان در ایتالیا کشف کردند که تنها 20% از مردانی که برای درمان سرطان پروستات تحت درمان محرومیت از آندروژن بودند (آندروژن باعث سرکوب تستوسترون می‌شود) در مقایسه با سایر بیماران سرطانی به کووید 19 مبتلا شدند. دانشمندان تصور می كنند كه این محافظت به دلیل تأثیر تستسترون بر TMPRSS2 است، از این رو با مهار سطح هورمون جنسی تعداد گیرنده های TMPRSS2 موجود برای اتصال ویروس نیز كاهش می یابد. محققان U.S. Veteran’s Administration اکنون در حال انجام یک مطالعه بالینی برای آزمایش این تئوری بر روی مردان مبتلا به کووید 19 با درمان محرومیت از آندروژن هستند.برعکس، گیرنده‌های ACE2تا حدی توسط سطح استروژن در بدن تنظیم می شوند. هرچه سطح استروژن در بدن بالاتر باشد، تعداد کمتری از گیرنده های ACE2 وجود خواهد داشت. از آنجا که سطح استروژن در زنان بالاتر از مردان است، گیرنده های ACE2 کمتری برای ویروس در دسترس هستند. این امر می‌تواند دلیل اینکه چرا بسیاری از زنان از عفونت های شدیدتر در امان هستند ، باشد.پاسخ‌های استرس:عواملی همچون استرس نیز می‌تواند باعث بروز درصد مرگ و میر بیشتری در مردان مبتلا به کووید 19 باشد. درک گریفیت (Derek Griffith)، بنیانگذار و مدیر مرکز تحقیقات سلامت در دانشگاه وندربیلت (Center for Research on Men’s Health at Vanderbilt University) می گوید: با اینکه زنان و مردان سطح استرس مشابهی را تجربه می کنند؛ اما بسیاری از مردان در مقابله با استرس ضعیف‌تر عمل می‌کنند.او می گوید: "زنان روش موثرتری در پاسخ روانی به استرس دارند که از طریق معاشرت و تعامل به طرز موثرتری بر استرس خود غلبه می‌کنند. " همین‌طور افزود که " مردان تمایل دارند که آن چیزهای استرس زا را درونی کنند و در واقع آن را بیان نکنند و به اشتراک نگذارند. بنابراین این روش‌های مفید و موثر برای غلبه بر احساسات منفی در زنان بیشتر از مردان دیده می شود " . میزان بالای مصرف مواد مخدر و خودکشی اغلب مصادیق ناشی از افسردگی و دشواری کنار آمدن با استرس در مردان است.استرس مزمن می‌تواند بر روی بسیاری از سیستم‌های بدن اثر مخرب داشته باشد و منجر به التهاب، فشار خون بالا و افزایش قند خون شود. افزایش استرس‌های مزمن در مردان که پاسخ های ایمنی ضعیف تری دارند، می‌تواند باعث ایجاد اثرات منفی جدی بر بدن شود. لازم به ذکر است که Covid-19اولین بیماری‌ای نیست که مردان را بیشتر از زنان تحت تاثیر و زیان قرار می‌دهد. امید به زندگی در مردان کوتاه تر است. نرخ مرگ و میر زودرس (مرگ قبل از 60 سالگی)، مرگ و میر ناشی از بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های قلبی ، سرطان و دیابت در مردان بالاتر است."ارگانیسم‌های مردان به طور کلی ضعیف‌تر از ارگانیسم‌های زنان هستند؛ به همین دلیل است مشاهده می‌شود که تا حدودی میزان مرگ و میر در مردان نسبت به زنان بیشتر است، به ویژه از نظر مواردی مانند نرخ بیماری‌های مزمن، امید به زندگی و ... ".گریفیت می گوید: "منظور من از ضعیف بودن ارگانیسم‌های مردان این است که هر فرد دارای بسیاری از فاکتورهای ایمنی‌ست که در بدن زنان قوی‌تر هستند و بنابراین هنگام استرس، ارگانیسم‌های زن توانایی بیشتری برای واکنش دارند."این موضوع فقط در مورد کووید 19 نیست:این تقسیم جنسیتی در سایر عفونت‌های ویروسی نیز مشاهده شده است. به عنوان مثال کرونا ویروس SARS و MERS منجر به عفونت‌های شدیدتر و مرگ و میر بیشتر در مردان شد.جالب اینجاست که در مورد ابتلا به موارد شدید آنفولانزا به نظر می‌رسد تعاملی بین جنسیت و سن وجود دارد. در کودکان، پسر ها بیشتر از دختر ها در بیمارستان برای آنفلوانزا بستری می شوند. همین الگو در مراحل بعدی زندگی ظاهر می‌شود، مردان 65 سال به بالا نسبت به زنان هم سن بیشتر در بیمارستان بستری می‌شوند و حتی از آنفلوانزا می‌میرند. با این حال شدت بیماری در زنان در دوران بلوغ و جوانی (به ویژه سال‌های باروری) بیشتر است که نشان می دهد هورمون‌های جنسی زنانه بر واکنش ایمنی به آنفلوانزا تأثیر می گذارند.کلین (Klein) ایمونولوژیست در دانشگاه جان هاپکینز می گوید در این سن پاسخ ایمنی قوی زنان گاهی اوقات می تواند بیشتر از این که مفید باشد ، آسیب برساند. او می گوید: "این ایمنی بیشتر از اینکه برای از بین بردن ویروس مفید باشد، می تواند با کمک به ایجاد طوفان سایتوکاین و ایجاد آسیب در بافت خطرناک باشد". " حتی در مطالعات مربوط به حیوانات می‌بینیم که بافت ریه‌ها آسیب بیشتری می‌بیند و باعث طولانی شدن روند بهبودی در ماده‌ها (از آنفلوانزا) می‌شود." اما جالب است که کلین می گوید این روند در مطالعات مربوط به حیوانات Covid-19 در همه گیری کنونی مشاهده نشده است. دانشمندان مطمئن نیستند که چرا پاسخ ایمنی به این دو ویروس از این طریق متفاوت است.پاسخ ایمنی شدیدتر در زنان می‌تواند در شرایطی دیگر نتیجه معکوس دهد. به عنوان مثال احتمال ابتلا به بیماری‌های خود ایمن در زنان بیشتر است که در آن سیستم ایمنی بدن به جای عوامل بیماری‌زای خارجی به سلول‌های خود حمله می کند. زنان همچنین دارای نرخ بالاتری از نوع طولانی مدت کووید هستند که در حال حاضر نظریه برخی از دانشمندان بر این است که می‌تواند نوعی خود ایمنی باشد.ایواساکی می گوید: ممکن است آن روی دیگر سکه هم دیده شود، یعنی بیماران بستری شده زنانی باشند که بدنشان پاسخ‌های ایمنی شدیدتری تولید کرده است که نهایتا منجر به آسیب به سلول‌های میزبان شده است. "تولید آنتی بادی یا سلول‌های T خود ایمن در زنان ممکن است بیشتر باشد."به عبارت دیگر، فقط به این دلیل که احتمال مرگ و میر در اثر کووید 19 در زنان کمتر است به این معنی نیست که عواقب جدی دیگری از این بیماری برای آنها وجود ندارد. ( و البته میلیون‌ها زن در سراسر جهان در طی همه گیری جان خود را از دست داده‌اند. )همه انسان‌ها،چه زن و چه مرد، باید مراقب این ویروس باشیم، ماسک بزنیم، فاصله اجتماعی را رعایت کنیم و در صورت امکان حتما واکسن بزنیم.