ماتریس بوستون BCG چیست؟ (به همراه مثالی از شرکت اپل)

ماتریس BCG که به عنوان "ماتریس رشد-سهم گروه مشاوره بوستون" شناخته می‌شود، یک مدل بازاریابی استراتژیک برای ارزیابی سازمانی برای رشد نسبی بازار و حجم فروش است. آیا چند محصول یا خدمت و سرویس دارید که می خواهید بدانید عملکرد آنها نسبت به یکدیگر چیست و نظر بازار درباره آنها چیست؟به جای اینکه "حدس" بزنید روی کدام محصولات تمرکز کنید، می توانید آنها را به صورت منظم بررسی کرده و تصمیم بگیرید که کدام خط تولید بهتر است متوقف شود و کدام یک ارزش سرمایه گذاری را دارند.در این مطلب در خصوص این موارد صحبت می‌کنیم:ماتریس BCG چیست؟نحوه پر کردن ماتریس BCGکاری که در نهایت با نتایج ماتریس BCG انجام می دهید!شرکت‌ها از ماتریس BCG برای مقایسه محصولات یا خدمات مختلف با یکدیگر استفاده می‌کنند تا تعیین می‌کنند که آیا شرکت باید:به تولید ادامه دهدتولید را متوقف کندیا روی آن سرمایه گذاری کندماتریس BCG به شرکت ها کمک می کند تا منابع را به گونه ای تخصیص دهند که موارد زیر را به حداکثر برساند:سهم بازار و رشد بازاررشد شرکتسودآوری بلند مدت برای هر خط تولیدبا درک اینکه محصولات در کجای ماتریس BCG قرار می گیرند، شرکت‍ها می توانند به طور موثرتری نحوه تخصیص منابع را تعیین کنند.چهار ربع ماتریس BCGماتریس BCG دارای چهار ربع است که محصولات می توانند در آنها قرار گیرند:می بینید که محصولات دارای چرخه عمر محصول خاصی هستند:1. علامت سوال (ساخت و ساز)سهم بازار پایین و رشد بازار بالا.«علامت‌های سؤال» گروهی از محصولات هستند که در آن سهم بازار پایینی وجود دارد، اما بازار روند رو به رشدی را نشان می‌دهد. این محصولات لزوماً در حال حاضر سود زیادی ندارند، اما پتانسیلی برای به دست آوردن سهم بازار با سرمایه گذاری مناسب دارند.بنابراین می توان یک «علامت سؤال» را به یک «ستاره» تبدیل کرد.مثال:اگر یک ساعت هوشمند جدید را به بازار معرفی کنید، علیرغم اینکه بازار به سرعت در حال رشد است، به سختی می توانید جایگاه خود را به دست آورید. این به این دلیل است که شرکت های بزرگ در حال حاضر دارای تمایز قوی همراه با بودجه های بزرگ بازاریابی و تبلیغات هستند. در حقیقت فعلا محصول سودآوری خاصی ندارد ولی می‌تواند با خلاقیت و تلاش، به سود برسند.2. ستاره ها (برگزاری)سهم بازار بالا و رشد بازار بالا."ستاره ها" یک گروه محصول با سهم بازار بالا و بازاری در حال رشد سریع هستند.این محصولات سودآور هستند و شایسته است سرمایه گذاری در این گروه را ادامه دهیم تا سهم بازار خود را حفظ کنند و شاید به رشد خود نیز ادامه دهند.مثال:ساعت هوشمند اپل نمونه‌ای از محصولاتی است که سهم بازار بالایی دارد و در عین حال بازار ساعت های هوشمند نیز رشد زیادی را تجربه می کند.3. گاوهای شیرده (در حال برداشت)سهم بازار بالا و رشد کم بازار."گاوهای شیرده" یک گروه محصول با سهم بازار بالا است که رشد چندانی در بازار ندارد. یعنی اندازه بازار آنها زیادتر نخواهد شد ولی در ظرفیت فعلی فروش خوبی داشته و باعث ایجاد جریان نقدینگی باثبات و دائمی برای سازمان است.استراتژی مورد نظر در اینجا این است که تا حد امکان کمتر سرمایه گذاری کنید و همچنان موقعیت خود در بازار را حفظ کنید. درآمد حاصل از "گاو شیرده" را می توان در "ستاره‌ها" یا "علامت‌های سوال" سرمایه‌گذاری کرد.مثال:&quotبستنی های موشکی&quot شرکت OLA، نمونه ای از گاو شیرده هستند؛ محصولی با فروش ثابت که بازاری با رشد نسبتا کم. پولی که این شرکت از بستنی های موشکی خود به دست می آورد، روی محصولات دیگر سرمایه گذاری شده و به گسترش بازار آنها کمک می کند، به عنوان مثال بستنی های الکلی، که هنوز پتانسیل زیادی برای عرضه قدرتمند در بازار دارد.4. سگ (واگذاری)سهم بازار کم و رشد کم بازار.سگ ها گروهی از محصولات هستند که سهم بازار پایینی دارند و درعین حال بازار آنها به سختی رشد می کند. این محصولات زیان‌ده هستند و پتانسیل سود‌دهی نیز ندارند.معمولا کسب و کارها سرمایه‌گذاری روی یک «سگ»ها را متوقف می‌کنند، زیرا چیزی بیشتر از آن نمی‌توانند به دست آورند.مثال:فرض کنید که یک شرکت داروسازی تازه تاسیس، پس از پایان همه‌گیری کرونا، شروع به تولید واکسن آن کند؛ آنها خود را در بازاری خواهند دید که در آن تقریباً هیچ سهمی از بازار ندارند. از سوی دیگر بازار این محصول نیز رشد نخواهد کرد و بزرگتر نمی‌شود تا از این رشد، سهمی به دست آورد!مشکلات ماتریس BCGماتریس BCG علاوه بر اینکه مدل خوبی برای ترسیم عملکرد (بالقوه) خطوط تولید مختلف شما است، با انتقاداتی نیز مواجه شده است:سهم بازار، سودآوری را تضمین نمی‌کند.رشد بازار می‌تواند تحت تأثیر فعالیت شرکت ها (یا تقویت و رانتهای خارجی) باشد.این ماتریس، رقابت بین محصولات یک کسب و کار را از بین می‌برد.برخی از محصولات در عمل بسیار به یکدیگر وابسته هستند و جداسازی آنها امکان‌پذیر نیست.بازارهای رو به زوال / فروپاشی (با قابلیت فعالیت مجدد) در نظر گرفته نمی‌شوند.هر دو محور ماتریس، اولویت بندی یکسانی دارند، در عمل اینطور نیست و به استراتژی کسب و کار بستگی دارد.نکته:استفاده از این مدل آسان است، اما نیاز به زمینه علمی، زیرساخت سازمانی و اطلاعات کافی دارد تا در نهایت، تصمیمات درستی اتخاذ شود.مثالهایی از ماتریس BCGچگونه ماتریس BCG را تکمیل می کنید؟محصولات خود را بشناسیدبا شناخت محصولات یا خدمات خود شروع کنید. کدام محصولات را می خواهید در تجزیه و تحلیل بگنجانید؟کل بازار را محاسبه کنیدبرای تعیین سهم بازار خود و سهم بازار بزرگترین رقیب خود، باید بدانید کل بازار چقدر است.سهم بازار خود را محاسبه کنیدبر اساس اندازه کل بازار و فروش خود، سهم بازار خود را محاسبه کنید.سهم بازار بزرگترین رقیب خود را محاسبه کنیدبر اساس حجم کل بازار، سهم بازار رقیب خود را محاسبه کنید تا بتوان سهم نسبی بازار را محاسبه کرد.نرخ رشد بازار را تعیین کنیدتعیین کنید که بازار قرار است در دوره آینده چقدر رشد کند.فروش خود را نشان دهیدبرای ارزیابی بهتر، میزان فروش را در هر دسته محصول مشخص کنید.مثال: اپلاگر آن را در ماتریس BCG وارد کنیم، تصویر زیر را دریافت می کنیم:ماتریس BCG شرکت اپل سوالات متداولماتریس BCG چگونه کار می کند؟"ماتریس BCG" که با نام "ماتریس رشد-سهم گروه مشاوره بوستون" نیز شناخته می‌شود، مدلی است که به سازمان‌ها کمک می‌کند تا سبد محصولات خود را تجزیه و تحلیل کنند و تصمیمات تخصیص منابع را اتخاذ کنند. این ماتریس واحدهای کسب و کار استراتژیک (SBU) را بر روی یک نمودار ترسیم می‌کند تا به سازمان‌ها کمک کند موقعیت رقابتی خود را در بازار ارزیابی کنند و فرصت‌های بالقوه را شناسایی کنند.هدف از تجزیه و تحلیل پورتفولیو BCG چیست؟تجزیه و تحلیل پورتفولیو BCG روشی برای سنجش میزان عملکرد یک شرکت با مشاهده فعالیت‌ها و محصولات مختلف آن است. این می‌تواند به یک شرکت کمک کند تصمیم بگیرد که پول خود را کجا سرمایه‌گذاری کند و با کدام محصولات متوقف شود.رشد بازار را چگونه محاسبه می کنید؟رشد بازار با تعیین درصد افزایش فروش از یک سال به سال دیگر محاسبه می‌شود. سپس این رقم در ارزش کل فروش سال قبل ضرب می‌شود تا ارزش بازار مشخص شود.گاو شیرده یعنی چه؟گاو شیرده محصول یا خدماتی است که مقدار زیادی درآمد پایدار و مداوم ایجاد می‌کند. گاو شیرده معمولاً نوآورانه‌ترین محصول یا خدمات نیست، اما قابل اعتمادترین و سودآور است.ماتریس BCG با یک مثال چیست؟ماتریس BCG یک مدل بازاریابی استراتژیک است که برای کمک به شرکت در تصمیم‌گیری برای تخصیص منابع خود استفاده می‌شود. ماتریس به چهار ربع تقسیم می شود:ستاره ها؛ سهم بازار بالا، رشد بازار بالاگاو شیرده؛ سهم بازار بالا، رشد کم بازارسگ ها؛ سهم بازار پایین، رشد کم بازارعلامت سوال؛ سهم بازار پایین، رشد بالای بازاریک مثال از نحوه استفاده از ماتریس BCG می تواند دو شرکت باشد که در یک صنعت با هم رقابت می‌کنند. شرکت A سهم بازار زیادی دارد در عین حال، به سرعت شرکت B در حال رشد نیست. اما شرکت B به سرعت در حال رشد است ولی سهم بازار کمی دارد. در این صورت شرکت الف، گاو شیرده و شرکت ب، ستاره محسوب می شود.----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ترجمه تالیف با استفاده از:https://gustdebacker.com/bcg-matrix-growth-share/