به کجا چنین شتابان

حسن روحانی رییس‌جمهوری، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس و حسام‌الدین آشنا مشاور رییس‌جمهوری از خبری ویژه درباره گشایش اقتصادی به رسانه‌ها گفته‌اند. آنها می‌گویند این خبر ویژه را هفته آینده به مردم اعلام می‌کنند و البته گمانه زنی‌های فراوانی درباره آن ایجاد شده است.بیشترین گمانه‌زنی‌ها درباره این خبر مربوط به اتفاقاتی است که بازار ارز را متاثر می‌کند. برخی این خبر را آزاد شدن منابع ارزی ایران می‌دانند و بعضی از توافق‌های تازه با شرکای تجاری خارجی از جمله چین می‌گویند. بعضی هم خبر ویژه را تصویب FATF در مجلس قلمداد می‌کنند.در این میان شاید محمود واعظی، رییس دفتر رییس‌جمهوری کدهایی از خبر ویژه روحانی داده باشد. او دیشب در مراسم توقف ساخت و خروج پراید از خط تولید، از پایان تحریم خبر داده و گفته است : دشمنان در تحریم ملت ایران به هیچ‌یک از اهداف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و امنیتی خود دست پیدا نکرده‌اند و امیدواریم در ماه‌های آینده شرایط تحریمی کشور تغییر کند.زیرا هدف آن‌هایی که ما را تحریم کردند تسلیم شدن ایران در 3 الی 4 ماه بود، اما الان 2.5 سال گذشته است و ما در این مدت علاوه بر اینکه تسلیم نشدیم، اتکایمان به خودمان نیز افزایش یافته است.واعظی با اشاره به اینکه زندگی مردم سخت شده، اما چیزی متوقف نشده است و تحریم‌کنندگان فقط ایجاد مزاحمت کردند، گفته است: شواهد و علائم نشان می‌دهد در روز‌های پایانی تحریم قرار داریم و باید تاکید کنم که ماه‌های آینده وضع به مراتب بهتر می‌شود.مردم درباره خبر ویژه چه حدسی می‌زنند؟«در مورد درآمد دلاری برای مردم است. احتمالا فروش نفت و درآمد دلاری برای مردم»– «احتمال زیاد برداست از صندوق توسعه ملی هست»– «احتمالا میخوان یوان چین ویورو را جایگزین دلار کنن»– «امیدوار باشیم .اگر خبری در مورد سهولت واردات و صادرات و ورود ارز به کشور باشد سبب رونق اقتصادی و نیز بازده بورس خواهد شد.»– «به نظر اینجانب گشایش اقتصادی فقط مربوط به ارز باشد حال شاید کمی از ارز دولت در کشورهای دیگر آزاد شده و قیمت ارز قرار است کمی پایین بیاید. البته قبلا هم گفته آم تا اقتصاد ایران با کشورهای غربی وارد معامله نشود بخصوص امریکا وضع همین است.»– «FATFیعنی شفاف سازی صورت های مالی بانک مرکزی برای دشمن. خدا کند این خبر نباشد»– «آزاد سازی ارزهای بانک مرکزی در برخی از کشورها و از جمله کره و ژاپن. برداشت از صندوق توسعه ملی و یا اقدامات ابتدایی قرارداد بلند مدت با چین و یا همراهی اروپا با سوییس در استفاده از اینستکس هرچند محدود می تواند از عوامل موثر بر بازار ارز و تامین منابع دولت باشد. اینها از مواردی است که می تواند به سرعت اثر گذار باشد و الا افزایش نرخ سود بانکی ،قبول برخی کشورها در خرید نفت از ما ،افزایش صادرات غیر نفتی و… هیچ کدام در کوتاه مدت موثر نیستند و امکان وقوعشان هم کم است.اینکه تصمیمی در جلسه سران گرفته شده می تواند استفاده از منابع داخل کشور مانند صندوق توسعه ملی و یا انتشار اوراق مالی دولت با نرخی بالای ۲۰ درصد باشد .»چه اتفاقی در راه است؟اما خبر ویژه رییس‌جمهوری چقدر می‌تواند بازار ارز را متاثر کند؟ اگر این خبر درباره آزادسازی پول‌های بلوکه شده باشد، احتمالا تاثیر خاصی در بازار ارز ندارد.کارشناسان اقتصاد کلان به رسانه‌های مختلف گفته‌اند که دولت برای تامین کسری بودجه خود بارها و بارها از بانک مرکزی قرض گرفته است و اگر منابع ارزی آزاد شود صرف پرداخت بدهی دولت به بانک مرکزی می‌شود. بنابراین این منابع به گفته کارشناسان از قبل توسط دولت پیش‌خور شده است.درباره احتمال دوم، با توجه به اینکه روسیه و چین به تازگی مراوادات بانکی خود را با ایران قطع کرده‌اند و رییس مجلس هم درباره این خبر ویژه صحبت کرده، ممکن است خبر ویژه مربوط به تصویب FATF باشد.در این صورت گرچه FATF بسیاری از مشکلات تجاری ایران را حل می‌کند اما تاثیر خاصی روی قیمت دلار ندارد. زیرا FATF در واقع هزینه مبادلات پولی برای کشور را کاهش می‌دهد و نقش قابل توجهی در افزایش منابع ارزی کشور و تنظیم بازار ارز ندارد.اما اگر منظور محمود واعظی از تغییر شرایط تحریمی، مذاکره با امریکا باشد که قطعا روی درآمدهای ارزی کشور و شرایط بازار ارز تاثیرگذار است. در صورتی که منظور او گشایش‌های اعتباری با اروپا و سایر کشورها باشد، گرچه روند مبادلات تسهیل می‌شود اما معلوم نیست چقدر در تسهیل صادرات و افزایش درآمدهای ارزی و ورود سرمایه‌گذاری به ایران موثر باشد.چرا که کشورهای اروپایی و حتی آسیایی پیش از این هم وعده‌های عمل نشده زیادی به ایران داده‌اند مبنی بر اینکه تحریم‌ها را دنبال نخواهند کرد.