رسانه اجتماعی چیست؟ آمار رسانه های اجتماعی در سال ۲۰۲۱

در مورد عبارت رسانه اجتماعی یا همان social media تعاریف زیادی وجود دارد. در بین این تعاریف مختلف، به نظرم دو تعریف کاملا واضح هستند. اولی تعریف سایت thebalancesmb از کلمه رسانه اجتماعی است:رسانه‌های اجتماعی برنامه‌ها و وب سایت‌هایی هستند که به کاربران اجازه می‌دهند در زمان کوتاه، محتوای موردنظر خودشان را پیدا کنند.در تعریف دیگر، رسانه اجتماعی این‌طور تعریف شده:کلمه رسانه از واژه “رساندن” می‌آید و عبارت رسانه اجتماعی، به پلتفرم‌هایی اشاره دارد که به صاحب‌شان اجازه رساندن محتوای دلخواه به دیگران را می‌دهند.تفاوت شبکه اجتماعی و رسانه اجتماعی چیست؟طبق تعریف بالا، تلویزیون، رادیو و حتی کتاب هم یک رسانه اجتماعی محسوب می‌شود چون در آن‌ها یک طرف به عنوان نشرکننده محتوا با طرف دیگر به عنوان مصرف‌کننده محتوا در حال تعامل است. اما شبکه اجتماعی یا social network به رسانه‌هایی گفته می‌شود که افراد می‌توانند در آن با همدیگر ارتباط برقرار کنند. در این رسانه‌ها هدف برقراری ارتباط میان کاربران است. به بیان دیگر، رسانه اجتماعی یک کلمه کلی است و شبکه اجتماعی یکی از زیرمجموعه‌های آن محسوب می‌شود.انواع رسانه های اجتماعی آنلاینزمانی که صحبت از شبکه یا رسانه اجتماعی می‌شود، ذهن اغلب ما ایرانی‌ها به سمت شبکه‌هایی مثل اینستاگرام، لینکدین، تلگرام و… می‌رود. اما جالب است بدانید که رسانه های اجتماعی انواع مختلفی دارند. در ادامه آن‌ها را به شما توضیح می‌دهم:۱. شبکه های اجتماعی (Social networks)محبوب‌ترین نوع رسانه‌های اجتماعی، شبکه‌های اجتماعی هستند. نمونه این شبکه‌ها را احتمالا می‌شناسید:FacebookTwitterLinkedInو… .۲. شبکه‌های اشتراک محتوای چندرسانه‌ای (Media sharing networks)اینستاگرام، یوتیوب و اسنپ چت که با هدف انتشار محتوای تصویری یا ویدیویی طراحی شده‌اند، شبکه‌های اشتراک محتوای چندرسانه‌ای نامیده می‌شوند. نمونه وطنی این‌ها آپارات، نماشا و تماشا هستند که همگی بر انتشار محتوای ویدیویی تمرکز دارند.۳. انجمن‌های گفت‌وگو (Discussion forums)قبل از رواج شبکه‌های اجتماعی، انجمن‌های گفت‌وگو رسانه های اجتماعی محبوب مردم بودند. انجمن‌ها یا فروم‌ها سایت‌هایی هستند که افراد در آن‌ها سوال می‌پرسند، گفت‌وگو می‌کنند و از جواب‌ها و تجربیات یکدیگر استفاده می‌کنند. سایت‌هایی مثل reddit، Quora و Digg از محبوب‌ترین فروم‌های خارجی و پرشین تولز، نی‌نی‌سایت و p30world از انجمن‌های قدیمی و محبوب ایرانی هستند. البته هنوز هم در این انجمن‌ها مردم فعالیت دارند اما با توجه به افزایش رونق شبکه‌های اجتماعی، دیگر مخاطبان مثل قبل به انجمن‌ها اهمیت نمی‌دهند.۴. شبکه‌های بررسی نظرات مصرف‌کننده (Consumer review networks)شبکه‌های بررسی نظر مصرف‌کننده، سایت‌ها یا نرم‌افزارهایی هستند که افراد در آن‌ها در مورد محصولات و خدمات برندها صحبت می‌کنند و تجربه‌‌هایشان را با دیگران به اشتراک می‌گذارند. امروزه تحقیق و بررسی محصولات، به یکی از مراحل خرید مطمئن تبدیل شده است. به ‌طوری که طبق تحقیقات، ۸۸ درصد مردم در فضای مجازی تجربه‌های خریداران قبلی را می‌خوانند و از آن در خرید خود استفاده می‌کنند.بنابراین نظراتی که در این سایت‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود، به شدت روی تصمیم مخاطبان تاثیر می‌گذارد. سایت‌هایی مثل Yelp و Zomato جزو این نوع رسانه های اجتماعی دسته‌بندی می‌شوند. اما در ایران من سایتی را نمی‌شناسم که در این زمینه فعالیت کند. اگرچه خود من اغلب برای بررسی اعتبار یک برند به نقشه گوگل و نظرات مخاطبان زیر آدرس آن کسب و کار دقت می‌کنم.۵. شبکه‌های وبلاگی (Blogging and publishing networks)وبلاگ‌ها یا شبکه‌های وبلاگی سایت‌هایی هستند که به مخاطبان‌شان اجازه انتشار محتوا با نام خودشان می‌دهند. در گذشته، پیش از اینکه به لطف وردپرس هر کسی بتواند به راحتی و در کمتر از یک روز صاحب وب سایت شود، شبکه‌های وبلاگی رونق بیشتری داشتند.سایت‌هایی مثل Medium و Tumblr در وب انگلیسی و ویرگول و blog.ir در وب فارسی بلاگ‌هایی معروف و معتبری هستند که مخاطبان زیادی دارند.۶. شبکه‌های اقتصاد اشتراکیسایت‌هایی مانند باسلام و همراه مکانیک و برنامه‌هایی مثل دیوار، شیپور و کمدا که به مخاطبان‌شان اجازه اشتراک محتوا و فروش خدمات و محصولات می‌دهند، جزو این دسته از رسانه های اجتماعی قرار می‌گیرند. طبق تعریف موسسه hootsuite این کسب و کارها هم رسانه اجتماعی محسوب می‌شوند.کسب و کارها باید در کدام رسانه های اجتماعی فعالیت داشته باشند؟برای انتخاب رسانه مناسب هر کسب و کار، باید به چند سوال پاسخ بدهیم:سوال اول: رسانه‌های پرطرفدار و پرمخاطب در کشور ما کدام هستند؟ اینستاگرام، توییتر و لینکدین انتخاب‌های خوبی هستند.سوال دوم: آیا مخاطب من در این رسانه‌ها حضور دارد؟ شما باید در هر رسانه یا رسانه‌هایی که مخاطبان‌تان حضور دارند، حاضر باشید.سوال سوم: آیا منابع، زمان و انرژی لازم برای تولید محتوا و جذب مشتری در این رسانه‌ها را دارم؟ پس از انتخاب رسانه‌ی مناسب، حالا باید منابع خود را بسنجید و ببینید می‌توانید چقدر در رسانه ها سرمایه‌گذاری کنید.فعالیت کم‌رنگ در همه شبکه‌های اجتماعی، به جای فعالیت پررنگ در یک یا چند تای آن‌ها یک اشتباه استراتژیک است. از طرف دیگر هیچ وقت همه بودجه‌تان را صرفا برای یک رسانه یا شبکه اجتماعی صرف نکنید.بر همین اساس بسیار مهم است که قبل از هر فعالیتی، دلیل حضورتان در شبکه‌های اجتماعی را مشخص کنید و استراتژی‌های خود را بر اساس آن‌ها بچینید. این مطلب خلاصه‌ای بود از مقاله «رسانه اجتماعی چیست؟ آمار رسانه های اجتماعی در سال ۲۰۲۱» ابتدا در مجله نیوزباکس منتشر شده است.