شبکه آموزش و مهارت‌های زندگی

شبکه آموزش و مهارت‌های زندگینویسنده: سرکار خانم بهرامیمفهوم مهارت زندگی از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت (WHO)[1] ؛ توانایی­ها و رفتارهای سازنده است که افراد را قادر می­سازد با الزامات و چالش­های زندگی روزمره به­طور مؤثری مقابله کنند.با شتابی که زندگی امروزه بشر را احاطه نموده، غلبه بر موانع زندگی روزمره، کاری سخت و دشوار است. از تفکر تا انتخاب و تصمیم­گیری و در نهایت اقدام عملی؛ مهارت و مدیریت دقیق و مناسبی را می­طلبد چون هرگونه خطا در هر یک از این مراحل می­تواند زندگی انسان را تحت تأثیر قرار دهد و سرنوشت دیگری را رقم بزند. بنابراین لازم است توانایی­ها و رفتارهای خود را به­گونه­ای پرورش دهیم تا زمان رویارویی با چالش­ها به­راحتی و یا با حداقل آسیب به حل و فصل ان بپردازیم. خیریه نورالزهرا(س) با تمرکز بر 6 حیطه در شبکه­ی آموزش و مهارت­های زندگی قصد دارد افراد را برای زندگی بهتر اماده سازد که این موارد عبارتند از:1- حیطه شناختی (تفکر، تصمیم­گیری، انتخاب)2- حیطه عاطفی و هیجانی (شناخت و کنترل احساسات)3- حیطه اجتماعی (برقراری ارتباط با دیگران)4- مدیریت دانش (مکانیزه کردن بهترین تجربه­ها در حوزه مهارت­های زندگی)5- حیطه شخصی (شخصی­سازی امور)6- حیطه اخلاق (انتخاب رفتار بهتر)هر فردی که به­طور فعال در جامعه زندگی می­کند و دارای روابط اجتماعی ساده و پیچیده است؛ باید برای رویارویی با مسائل مختلف به تمام این ابزارها مجهز باشد و متناسب با شرایطی که در آن قرار دارد به منظور مواجه با مشکلات و برقراری ارتباط با جامعه از یک مورد تا تمامی موارد را به­کار گیرد. برخی از این یادگیری­ها از طریق تجربه و مشاهده بدست می­آید اما برخی دیگر نیازمند آموزش و یادگیری تکنیک است تا نتیجه­ی مطلوب را به­همراه داشته باشد. خیریه نورالزهرا(س) با بهره­گیری از اساتید حوزه روانشناسی، مطالعات اجتماعی، مدیریت و ... دوره­های فراگیری مربوط به هر حیطه را به مراجعین آموزش می­دهد و یا به مراکز آموزشی که در این زمینه تجربه و مهارت کافی دارند ارجاع می­دهند.1- حیطه شناختی:محتوای این حیطه کاملا جنبه تئوری دارد و دستیابی به آن­ها فعالیت ذهنی و عقلانی قابل توجهی را نیاز دارد مثل آگاهی، درک، تجزیه و تحلیل و ... فردی که دست به انتخاب می­زند باید پیش از آن قوه­ی تفکر خوبی داشته باشد و بتواند به شناسایی جوانب مختلف بپردازد و در نهایت دست به انتخاب صحیح بزند.2- حیطه عاطفی و هیجانی:اگر نتایج نادرست ما به دلیل تصمیم­گیری سریع و از روی هیجان و احساسات در حالی­که پس ازفروکش کردن این هیجاناتت معمولا پی به اشتباه خود می­بریم. شناخت و کنترل احساسات می­تواند در دراز مدت به بهبود سطح رضایت ما از تصمیمات­مان منجر شود. اما کنترل آن نیاز به آموزش مداوم و صحیح، یادگیری و تمرین دارد که متخصصین این حوزه می­توانند در بحث هدایت فرد کمک شایانی داشته باشند.3- حیطه اجتماعی:انسان برای رفع اندک نیاز خود نیازمند حضور در جامعه و برقراری ارتباط با دیگران است از بدو تولد کودک با مادر خود ارتباط می­گیرد این نحوه­ی برقراری ارتباط است که مهارت حل مسأله را در ما افزایش می­دهد. هرچه دایره­ی این ارتباطات گسترش یابد مهارت بیشتری را در این زمینه می­طلبد.4- مدیریت دانش:مفهوم مدیریت دانش به زبان ساده یعنی اطلاعات و اندوخته­ها به شکل نظام­مند در دسترس باشند به­نحوی که به هنگام نیاز به راحتی در دسترس قرار گیرند و فرد بتواند کارهای خود را با بازدهی بهتری به سرانجام برساند. اینکه چرا این حیطه برای مهارت زندگی مفید است به این دلیل می­باشد که همه­ی ما تجربه­ی قرار گرفتن در هر مسأله­ای را نداریم اما می­توان با بهره­گیری از تجارب دیگران (تجارب در دسترس) با کمترین احتمال خطا بتوانیم نتیجه­ی مطلوب را بدست آوریم.5- حیطه شخصی:این بخش زمانی می­تواند مفید باشد که فرد اموری را که می­تواند بر آن کنترل داشته باشد؛ در دست گرفته و به­طور شخصی بر آن نظارت کند، در صورت بروز هر گونه مشکل، خود به حل مسأله بپردازد. به عبارتی فضای خصوصی خود را حفظ کند و مسئولیت امور را بر عهده بگیرد و در صورت بروز خطا با حفظ تعادل بین عوامل بیرونی و درونی نسبت به حل مشکل اقدام کند.6- حیطه اخلاق:زمانی که با فردی وارد مشاجره شویم با دو احساس از دورن خود مواجه خواهیم شد؛ یکی برخورد مقابله به مثل و دیگری حفظ آرامش و عدم انجام کار نادرست. اینکه ما کدام رفتار را انتخاب می­کنیم بستگی به مهارت­مان در کنترل احساسات دارد.رفتار کلیتی است که شامل یک حس، یک فکر و یک عمل است. ایجاد توازن بین احساس و فکر در موقعیت­های مختلف عملکرد مناسبی را به­دنبال خواهد داشت که به معنای رفتار درست است. عوامل گوناگونی در بروز یک رفتار تأثیر دارند که کنترل سه عامل بالا را سخت می­کند که لازمه­ی آن تمرین و کسب مهارت در این زمینه است.World Health Organization . [1]