برای حسین گرد آمده‌ایم

بازخوانی کتاب حماسه حسینی اثر شهید مطهری- بخش 1 از 4آیا امام حسین(ع) یک شخصیت حماسی هست یا نیست؟ این مرد که ما هرسال به نام او وقت‌ها صرف می‌کنیم و پول‌ها خرج می‌کنیم، باید خصوصیاتش برای ما شناخته شود؛ و از جمله آن همین است که آیا ما باید نسبت به حسین(ع) و سرگذشتش، یک احساس حماسی داشته باشیم، یا یک احساس تراژدی و مصیبت؟ حسین(ع) یک شخصیت حماسی است، اما حماسه‌ی انسانیت. سخن و عمل و روح و همه‌چیز حسین(ع)، هیجان و درس و القاء نیروست. علت شناخته نشدن او هم این است که حماسه‌ی او بالاتر و مافوق دیگر حماسه‌هاست. در دنیا، حماسه‌ای مانند حماسه‌ی حسین‌بن‌علی(ع) پیدا نخواهد شد، چه ازنظر قدرت حماسه و چه ازنظر علوّ و ارتفاع آن. اما متأسفانه ما این حماسه را نشناختیم.عاشورا در دو صفحهحادثه‌ی عاشورا دو صفحه دارد: یک صفحه‌ی سفید و نورانی و یک صفحه‌ی تاریک و سیاه. صفحه‌ی سیاه و تاریکش آن چنان سیاه است که در آن جز جنایت نمی‌بینیم. از این نظر، حادثه‌ی کربلا یک جنایت و یک تراژدی است. این صفحه را که نگاه می‌کنیم، در آن کشتن بی‌گناه می‌بینیم، کشتن پیر و جوان و شیرخوار می‌بینیم، اسب بر بدن مرده تاختن می‌بینیم، آب ندادن به یک انسان می‌بینیم، زن و بچه را شلاق‌زدن می‌بینیم، اسیر را بر شتر بی‌جهاز سوار‌کردن می‌بینیم... خیال هم نمی‌کنم در دنیا چنین جنایتی پیدا بشود که تا این اندازه تنوع داشته باشد. در این نگاه، قهرمان حادثه جز یزید‌بن‌معاویه و عبیدالله‌بن‌زیاد و شمر و خولی و یک عده‌ی دیگر نخواهند بود. اما آیا تاریخچه‌ی عاشورا فقط همین است؟قطعاً خیر. این تاریخچه یک صفحه‌ی دیگر هم دارد که قهرمان آن، دیگر پسر معاویه و پسر زیاد نیست. در آن‌جا قهرمان حسین(ع) است. در آن صفحه، دیگر جنایت و تراژدی نیست، بلکه حماسه و افتخار و نورانیت است. چرا ما صفحه‌ی نورانی این داستان را کمتر مطالعه می‌کنیم؟ درحالی‌که نورانیت این حادثه خیلی بیشتر از تاریکی آن است. پس باید اعتراف کنیم که ما خود جنایت‌کاریم که از این تاریخچه فقط یک صفحه‌اش را می‌خوانیم. حسین(ع) را یک روز کشتند و سرش را از بدن جدا کردند، اما حسین(ع) یک مکتب است و بعد از مرگش زنده‌تر می‌شود. دستگاه بنی‌امیه خیال کرد که حسین(ع) را کشت و تمام شد، ولی بعد فهمید که مرده‌ی حسین(ع) از زنده‎‌‌اش مزاحم‌تر است...اشک قهرمانانهمن نمی‌گویم آن صفحه‌ی تاریک کربلا را نباید دید، بلکه باید آن را دید و خواند، اما همیشه باید مخلوط با حماسه باشد. این مصیبت، نباید فراموش بشود و باید اشک مردم را همیشه بگیرد، اما در رثای یک قهرمان. یعنی اول باید قهرمان بودنش برای شما مشخص بشود و بعد در رثای قهرمان بگریید، و گرنه رثای یک آدم نفله‌شده‌ی مظلوم که معنی ندارد. در رثای قهرمان باید گریست تا پرتویی از روحش در روحمان پیدا بشود و نسبت به حق غیرت پیدا کنیم و بفهمیم که عزت‌‌نفس و شرف و انسانیت و کرامت یعنی چه. اگر ما صفحه‌ی نورانی تاریخ حسینی را خواندیم، آن‌وقت از جنبه‌ی رثائی‌اش می‌توانیم استفاده کنیم وگرنه بیهوده است.حسین‌بن‌علی(ع)، یک روح بزرگ و مقدس است. اساساً روح که بزرگ شد، تن به‌زحمت می‌افتد، و روح که کوچک شد تن آسایش می‌یابد. روح کوچک تن به هر ذلت و بدبختی می‌دهد، برای اینکه می‌خواهد در خانه‌اش آسایش و خواب راحت داشته باشد. اما روح بزرگ به تن نان جو می‌خوراند، بعد هم بلندش می‌کند، می‌گوید شب‌زنده‌داری کن. روح وقتی بزرگ شد، خواه‌ناخواه باید در روز عاشورا سیصد زخم به بدنش وارد شود. آن تنی که زیر سم اسب‌ها لگدمال می‌شود، جریمه‌ی یک روحیه‌ی بزرگ را می‌دهد، جریمه‌ی روح شهید را می‌دهد.خدمت بیشتر به بشر شاید خیال کنید مخترعین و مکتشفین بیشترین خدمت را به بشریت کرده‌اند. اما این گونه نیست. هیچ‌کس به‌اندازه‌ی شهدا به بشریت خدمت نکرده است؛ چون آن‌ها هستند که راه را برای دیگران باز می‌کنند و برای بشر آزادی را به هدیه می‌آورند. آن‌ها هستند که برای بشر محیط عدالت به وجود می‌آورند، که دانشمند به کار دانش خود مشغول باشد، مخترع با خیال راحت به کار اختراع خودش مشغول باشد، تاجر تجارت کند، محصل درس بخواند و هرکسی کار خودش را انجام بدهد. ما و شما که اینجا نشسته‌ایم، مدیون قطرات خون و حماسه‌های آن‌ها هستیم.ادامه دارد...