ویروس کرونا رهبران تجاری را برآن داشته است که قواعد سرمایه‌داری را بازنگری کنند.

این متن، ترجمه‌ای از مقاله زیر در سایت «Worth» است که توسط تیم داوطلبین «مدرسه توسعه پایدار» (sdschool.ir) و به جهت آشنایی محققان، علاقه‌مندان و سیاست‌پژوهان با ابعاد اجتماعی-اقتصادی بحران کرونا در سطح جهانی و بهره‌گیری از درس‌آموخته‌های آن برای سیاست‌گذاری بهتر در داخل کشور عزیزمان، ترجمه شده است. انتشار این مقاله توسط «مدرسه توسعه پایدار» به معنی هم‌سویی و تائید تمام نظرات نگارندگان مقاله نیست. برای مطالعه بقیه مقالات از این دست، می‌توانید به وبسایت مدرسه توسعه پایدار مراجعه کنید. دسترسی به این مقاله و نشر آن، برای اهداف غیرتجاری، رایگان است:Coronavirus Is Making Business Leaders Rethink the Rules of Capitalismنویسندگان: " تنسی ولان" و " سوفی واسکوف ریفکین " – 23 مارس 2020مترجم: آوا حسام-کانون همراهان «مدرسه توسعه پایدار»درحالی­‌که شرکت­‌ها برای سود و زیان مالی تقلا می‌­کنند، مدارس کسب و کار در حال تغییر نحوۀ تفکر رهبران آینده در مورد سود و پایداری هستند.پنجاه سال پس از اینکه میلتون فریدمن به جامعه اعلام کرد که تنها کارویژۀ کسب و کار، «تولید سود» است(۱)، فضای کسب‌­و­کار در حال بازنگری روی این جملۀ قصار با حمایتِ مدارس کسب‌وکار است.مدارس کسب‌وکار، سالیان درازی است این باور را پذیرفته­‌اند که سهام­داران «مالکان» شرکت هستند و سود باید به نفع آنها بیشینه شود و آموزش این دانشکده‌­ها بر این اساس بوده است.بنابراین منصفانه است که انتظار داشته باشیم مدارس کسب‌وکار که نقش دوگانه آموزش نسل آیندۀ رهبران تجاری را بر عهده دارند و در عین حال پژوهش‌­هایی را انجام می‌دهند که به تصمیم‌­گیری­‌های کنونی شرکت­‌ها مشاوره می­‌دهد، به طراحی فصل بعدی «نظام سرمایه‌­داری» یاری برسانند(۲).بحران ویروس کرونا این موضوع را پیش چشم نهاده است: آیا شرکت­‌های بزرگ سرمایه‌­دار، باید کارکنان را اخراج کنند (که شاید به نفع سهام‌­داران باشد) یا این شرکت­‌ها باید دریابند که در همان حین که مشغول مدیریت تغییرات بنیادینی هستند که در دنیا رخ داده ، چگونه از کارکنانشان و جامعه حمایت کنند؟مایکل پورتر از مدرسۀ کسب‌وکار هاروارد و ادوارد فریمن از دانشگاه ویرجینیا، دو استاد مشهور مدارس کسب‌وکار هستند که در این حوزۀ جدیدِ پژوهش، اثرگذاری بالایی داشته­‌اند. مایکل پورتر، کسی است که عبارت «ارزش مشترک(shared value)» را معرفی کرده است(۳). او به جای جانبداری از استخراج ارزش فقط به سود سهام‌داران، از خلق ارزش برای همۀ بازیگران در یک زیست­‌بومِ شرکتی دفاع می­‌کند. ادوارد فریمن نیز اندیشمندی است که نخستین بار عقیدۀ مدیریت «با در نظر گرفتن ذینفعان»، نظیر کارمندان، جوامع محلی و مشتریان را به جای نگاه انحصاری به سهام‌داران شرح و بسط داده است(۴).یک محور اخیر پژوهش‌­های پایداری، روی موضوعات اساسی(materiality) متمرکز شده است(۵) - که نشان می‌­دهد تمرکز روی مباحث مربوط به محیط زیستی، اجتماعی و حکمرانی شرکتی، می‌­تواند بازده مالی بهتری ایجاد کند. پروفسور رابرت اکلس (آکسفورد) و جرج سرافیم (هاروارد) از سردم‌داران این حوزه تحقیقاتی هستند.در چندسال اخیر اساتید بیشتری از مدارس کسب و کار روی موضوعاتی تحقیق می­‌کنند که به تکامل سرمایه‌­داری مربوط می­شود. فاینانشیال تایمز در یک پیمایش در پاییز 2019 که راجع به تحقیقات مربوط به کسب و کار مسئولانه بود(۶)، به کاری از مدرسه معروف کسب و کار فرانسوی INSEAD دست یافت که روی شیوه‌­هایی از کسب­‌وکار تحقیق می­‌کرد که هدف آن کاهش فقر بود. تایمز همچنین پژوهشی از دانشگاه «Oxford Saïd» را بررسی کرد که روی این کار می‌­کرد که چگونه مالکیت به نحوۀ اداره، ارزش و تاب­‌آوری بنگاه‌­های خانوادگی مربوط می‌­شود. و همچنین به مجموعۀ 700 تایی از موردکاوی‌های مربوط به کسب‌­و­کار و محیط زیست دسترسی پیدا کرد که مدرسۀ کسب‌وکار هاروارد روی آن­ها و ساختن تصویری جدید از سرمایه­‌داری کار می­کرد. همچنین در این پیمایش، کار ما در مرکزStern,s Center for Sustainable Business on Return on Sustainability Investment به ­شکل چشم‌گیری مورد توجه قرار گرفت(۷) و این احتمالا به خاطر نیاز به داده‌­های بیشتر در مورد تجارت و موضوع سرمایه­‌گذاری با هدفِ توسعه پایدار است.آنچه شایان توجه است این است که این حوزه تحقیقاتی جدید، به چه میزان گسترده و متنوع است-که این البته یک چالش­ بالقوه برای نهادینه ­کردن این حوزه در مدارس کسب و کار است. «پایداری»، تمام اصول و قواعد را پشت­ سر گذاشته است-بازاریابی، امور مالی، اقتصاد، امور اجرایی، علوم اطلاعات، حسابداری و غیره. بنابراین مسأله این است که آیا این خودش یک اصل و قاعده و حوزه مجزاست یا چیزی است که در تمامی اصول و قواعد و حوزه‌های فعلی گنجانده می‌شود؟قواعد انگیزشی و مشوق‌ها در مدارس کسب‌وکار، علیه انتشار این موضوعات عمل می­‌کنند. برای مثال، اساتید برای ترفیع و استخدام، باید آثارشان را در نشریات رده بالا چاپ کنند. از آنجا که پژوهش­‌های مربوط به کسب­‌وکارِ پایدار، ذاتاً میان­‌رشته­‌ای محسوب می­‌شوند، اکثر اوقات با شاخصه­‌های سخت­گیرانۀ نشریات دانشگاهی تراز بالا که فقط در رشته خاصی فعالیت می­‌کنند، جور در نمی­‌آیند.با وجود این، بسیاری از مدارس کسب‌وکار، مراکزی را در راستای کسب­‌وکار پایدار ایجاد کرده‌­اند تا روی این نوع از پژوهش­‌های میان‌رشته‌­ای در میان حوزه‌های دیگر تمرکز کنند- در واقع اکنون شبکه‌­ای از این مراکز تحت نام Network for Business Sustainability با 165 عضو از میان دانشگاه‌­های جهان وجود دارد. این مراکز، انجام تحقیقات و دوره‌­های آموزشی دربارۀ موضوعاتی نظیر شهروندی شرکتی، اقتصاد چرخشی، نوآوری اجتماعی و اخلاق را بر عهده دارند.برای دانشجویان MBA ، اخیراً این تغییرات به میزان زیادی قابل مشاهده است. درس‌های اصلی رشته، اغلب اوقات از روی دستورالعمل فریدمن پیش می­رود. اما تعداد گرایش‌ها و تخصص‌­های دانشگاهی در پایداری شرکتی و امور مالی پایدار، در حال افزایش هستند. این برنامه‌­ها شامل برنامه‌­های متمرکز و تخصصی نظیر برنامه با عمر 8 سالۀ « MBA در توسعه پایدار» در Bard College و برنامه‌­های دو مدرکه پرقدمت‌تر در دانشگاه Yale ، Michigan و Duke است که در آن دانشجویان می­‌توانند کارشناسی ارشد مطالعات محیط زیستی را به همراه MBA دنبال کنند. رشته‌­های مطالعاتی ادغام­ یافته­‌تر شامل برنامه‌­های سنتی MBA با تخصص­هایی نظیر کسب‌­و­کار پایدار در Cornell’s Johnson School of Management ، کسب­‌و­کار، انرژی، محیط­ زیست و پایداری در Wharton و کسب­‌و­کار پایدار و نوآوری در NYU Stern است. این برنامه‌­ها متکی به دورۀ آموزشی دوساله است و از طریق دروس اختیاری، به دانشجویان اجازه می­‌دهد که با مسائل گسترده‌­تری دربارۀ نقش کسب­‌و­کار در جامعه دست­‌و­پنجه نرم کنند.یکی از دانشجویان ما این تغییر جهت را شرح می‌­دهد: امی‌گو، دانشجوی دوره MBA دانشگاه نیویورک استرن یادآور شده است که کلاس او “درگیر بحث‌هایی می­شد که فراتر از سودآوریِ صرف بود: پشت ترازنامه‌­ها یا استراتژی­‌های بازاریابی، سوال‌هایی «چرا» یا «چرا دردسر» نهفته است". او توضیح ­می‌­دهد "این گفتگو گاهی آنچه را در درس‌های دیگر آموخته‌ ­بودم، تقویت م‌ی­کرد و گاهی آنها را دچار چالش می­کرد. اما در نهایت احساس هدفمندی بیشتری دربارۀ تأثیراتی که کسب‌­و­کار می‌­تواند بر جهان ما بگذارد، به ارمغان می­‌آورد".فراتر از کلاس­‌های درس، توسعه پایدار و مفهوم پایداری در حال نفوذ در فعالیت­‌های فوق‌­برنامه و برنامه‌های مکمل آموزشی است. دانشجویان به انجمن­‌هایی در زمینۀ کسب­‌و­کار پایدار می­‌پیوندند، در رقابت‌های نگارش موردکاوی نظیر چالش سرمایه‌گذاری مسئولانه (۸) Kelloge-Morgan و (۹) Patagonia Case Competition شرکت می‌­کنند و به شکلی واقعی و بر اساس معیارهای اثرگذاری اجتماعی و محیط زیستی در بنگاه‌ها سرمایه­‌گذاری می­کنند(۱۰).با وجود اینکه رهبرانی از دنیای کسب‌­وکار خواستار یک سرمایه‌­داری مسئولانه‌­تر هستند (به بیانیۀ اجلاس داووس ۲۰۲۰ (۱۱) و بیانیۀ میزگرد کسب­‌وکار ۲۰۱۹ (۱۲) مراجعه کنید)، آن­ها نیاز دارند تا مدارس کسب و کار، نسل بعدی رهبران را با مهارت­‌های جدید تربیت کنند و مسیر پیش­رو را از طریق پژوهش­‌های دانشگاهی روشن سازند. ویروس کرونا پنجره­‌ای روبه­ سوی انواعی از چالش­ها که تغییرات اقلیمی ایجاد خواهد کرد، در اختیار ما گذاشته است؛ تغییراتی که تأثیراتی با رشد نمایی دارد. این دهه، دهۀ سرنوشت­سازی در ایجاد چرخش به­ سوی کسب‌­و­کار مسئولانه­‌تر(۱۳) خواهد بود و همۀ ما را برای دنیایی که به سرعت در حال تغییر است، آماده می‌­کند.مدرسه توسعه پایدار دانشگاه صنعتی شریفwww.sdschool.ir@SDSchool