سپرده گذاری در بانک یا خرید بیت کوین ؟

طی ماه های اخیر بارها و بارها در اخبار شنیده‌ایم که چندین دستگاه استخراج رمز ارز در شهرستان‌های مختلف توقیف شده یا چندین دستگاه استخراج بیت کوین و حتی مزرعه (فارم) استخراج بیت کوین کشف شده است. اما برای بسیاری از شهروندان همچنان این سوال مطرح است که آیا در شرایط فعلی اقتصادی می‌توان در این حوزه سرمایه گذاری کرد و از سود آن مطمئن بود؟تاکنون نظریه‌های گوناگونی درمورد بیت کوین و رمز ارزها در کشور مطرح شده و موافقان و مخالفان با استناد به دلایل اقتصادی، حقوقی و اجتماعی درمورد مزیت و پیامدهای آن بحث کرده‌اند. هیات وزیران سرانجام در تاریخ ۱۳ مرداد تصویب کرد که استفاده از رمز ارزها با قبول مسئولیت خطرپذیری (ریسک) از سوی متعاملان صورت می‌گیرد، مشمول حمایت و ضمانت دولت و نظام بانکی نبوده و استفاده از آن در مبادلات داخل کشور مجاز نیست.براساس این مصوبه، استخراج فرآورده‌های پردازشی رمزنگاری شده رمز ارزها با اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است و سازمان ملی استاندارد ایران نیز موظف شد تا با همکاری وزارت‌خانه‌های نیرو و ارتباطات و فناوری اطلاعات، برچسب انرژی و استانداردهای کیفیت توان الکترونیکی را در این زمینه تدوین و ابلاغ کند. اما برای بسیاری از شهروندان همچنان این سوال مطرح است که آیا در شرایط فعلی اقتصادی می‌توان در این حوزه سرمایه گذاری کرد و از سود آن مطمئن بود. احمد محمدی سهروردی، حقوقدان، کارشناس ارشد اقتصاد انرژی و استاد دانشگاه در این زمینه نکاتی را بیان کرد.این وکیل دادگستری سرمایه گذاری در بانک ها و موسسات مالی را با سرمایه گذاری در بیت کوین مقایسه کرد و با استقبال از مصوبه هیات دولت در به رسمیت شناختن معاملات رمز ارزها، درباره اینکه چرا دولت استفاده از بیت کوین را در تجارت داخلی ممنوع کرده و ارزش این نوع از پول دیجیتالی هر روز افزایش می‌یابد، توضیح داد.محمدی در ابتدا به مساله سرمایه گذاری اشاره کرد و گفت:با توجه به اینکه نرخ تورم در کشور ما بالاست، به همین دلیل معمولا سرمایه گذاری در بانک ها توصیه نمی شود؛ مخصوصاً اینکه طبق مقررات اخیر بانک مرکزی، درصد سودی که باید به سپرده گذاران داده شود نباید بیش از ۱۵ درصد باشد؛ هرچند بانک ها با شیوه هایی این سود را ترمیم می‌کنند.وی با ارائه مثالی توضیح داد:وقتی تصور کنیم تورم در کشور ما بالای ۳۰ درصد باشد و بانک هم سود ۱۸ درصدی بدهد، در واقع بانک نه تنها سودی به مشتری نداده که از ارزش پول آنها ۱٢درصد نیز کاسته است. بنابراین مهم این مساله نیست که یک میلیون تومان با سود ۲۰ درصد سپرده گذاری کنیم و سال بعد یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بگیریم؛ چون هر چند به مبلغ اولیه ما اضافه شده اما ارزش پول به ۹۰۰ هزار تومان کاهش یافته است.این استاد دانشگاه اضافه کرد:بنابراین سرمایه گذاری در بانک به عنوان سپرده گذاری، تحت هیچ شرایطی چه از نظر حقوقی و چه از نظر اقتصادی به مردم توصیه نمی شود. از طرف دیگر سیاست بانک مرکزی نیز همین است و علت کاهش سود این است که مردم سپرده‌های خود را از بانک ها آزاد کنند و در چرخه تولید قرار دهند.استخراج بیت کوین جرم نیستاین عضو هیات مدیره انجمن آیین دادرسی مدنی گفت:مصوبه هیات وزیران در ۱۳ مرداد بیت کوین را به عنوان یک صنعت و تولید صنعتی به رسمیت شناخت و طبق این مصوبه وزارت صمت، مسئول صدور مجوز برای کسانی است که بیت کوین می‌خواهند استخراج نمایند بنابر این ما نباید استخراج بیت کوین را یک جرم تلقی کنیم.محمدی از مشکلات مصرف برق در تولید بیت کوین سخن گفت و با اشاره به مصوبه اخیر هیات وزیران اضافه کرد:برای برون رفت از مشکل برق در مقررات اخیر تصویب شد که برق مصرفی آنها در ساعت های اوج مصرف نباشد و موجب اختلال برق مصرفی مردم نشود. از طرف دیگر این برق به نرخ ارز نیما توسط وزارت نیرو به ریال تبدیل شود. یعنی وزارت نیرو برق بیت کوین را با نرخ سامانه نیما تبدیل و محاسبه می کند و در این زمینه با نرخ صادراتی اعمال می شود.این وکیل دادگستری از دغدغه های برخی دولتمردان گفت و افزود:مسئولان دولتی معمولا مخالف بیت کوین هستند و می‌گویند بانک مرکزی هیچ نظارتی بر کار آنها ندارد و از کجا معلوم که این سرمایه گذاری به سود منجر شود و چه بسا یک کلاهبرداری عظیم اینترنتی صورت گیرد. احتمال کلاهبرداری در بیت کویناین عضو هیات مدیره انجمن آیین دادرسی مدنی در این زمینه گفت:با توجه به محدودیت تعداد بیت کوین هایی که در دنیا وجود دارد و سیستم های امنیتی بالا احتمال اینکه آن را کلاهبرداری تلقی کنیم، نزدیک به صفر است. همچنین طبق مصوبه اخیر گفته شده کسانی که به این فعالیت ها می‌پردازند نباید به پشتیبانی بانک مرکزی دلگرم باشند. چون هیچ نظارت و تضمینی ندارد و باید طبق قاعده اقدام بپذیرند که اگر مشکلی پیش آمد باید خودشان آن را بپذیرند.محمدی گفت:درشرایط فعلی به نظرم نظارت نکردن بانک‌ های مرکزی دنیا نه تنها بد نیست بلکه برای گذر از شرایط تحریم و هژمونی دلار ابزار بسیار خوبی است. مثلاً برای دلار نظارت بانک مرکزی ایران چه سودی دارد؟ تنها نظارتی که بر دلار اعمال می شود از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکاست که از سال ۱۹۷۱ مصادف با ۱۳۵۰ شمسی رابطه دلار با طلایی که به ازای هر دلار قرار بود پشتوانه داشته باشد، قطع شد. یعنی از آن زمان تا کنون هیچ رابطه مستقیمی بین چاپ دلار و پشتوانه طلا وجود ندارد و دلار فقط یک کاغذی است که چاپ می شود.بیت کوین باید بخشی از سبد ارز باشدوی افزود:از تمام دلارهایی که تاکنون چاپ شده، بیش از دو سوم آنها در خارج از آمریکا در حال گردش است و هر دلاری که از طریق شبکه ها در گردش است، از طریق وزارت خزانه داری آمریکا کنترل می شود. حاکمیت اقتصادی آمریکا بعد از جنگ جهانی دوم بر روی دلار باعث شد که همه معاملات تجاری عمده به دلار باشد و ابزار مهم و خطرناکی در دست آمریکاست که اقتصاد دنیا را کنترل می کند.این کارشناس اقتصاد انرژی اینگونه نتیجه گیری کرد:در چنین شرایطی هر چقدر از دلار دورتر شویم و به جای آن از سبد ارزها استفاده کنیم به نفع ما خواهد بود و یکی از این ارزها می تواند بیت کوین باشد. چون امنیت بالا دارد و بانک های مرکزی دنیا نیز نظارتی بر آن ندارند و تجارت ما را تسهیل می‌کند؛ هر چند در مصوبه هیات وزیران آمده است که بیت کوین را نمی توان برای تجارت داخلی استفاده کرد.وی معتقد است بیت کوین تجارتی معقول است که می‌تواند باعث اشتغال جوانان شود و از طرف دیگر با نظارت وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان استاندارد، هیچ مشکلی برای سرمایه گذاری در این زمینه وجود ندارد.تعداد بیت کوین هامحمدی درباره تعداد بیت کوین ها گفت:تعداد سکه هایی که باید کشف و استخراج شوند کاملاً محدود است ولی امنیت آن توسعه می‌یابد. در حدود ۲۱ میلیون بیت کوین در جهان وجود دارد و دلیل ارزش آن، افزایش تقاضا با توجه به عرضه محدود آن است و به همین دلیل قیمت آن هر روز افزایش پیدا می‌کند.وی درباره امنیت سرمایه گذاری بیت کوین و امکان برگشت پول گفت:این مسئله به ماهیت پول برمی گردد. چون پول دارای ارزش ذاتی نیست بلکه ارزشی قراردادی دارد. زمانی بشر اجناس مورد نیاز خود را تهاتر می‌کرد، زمانی از کالای واسطه ای استفاده کرد و سپس به طلا و اسکناس روی آورد و بانک های مرکزی بوجود آمد که پشتوانه حمایت حاکمیتی کشور را داشت. رمز ارز نیز این گونه است که در جهان به مرور آن را به عنوان یک ارزش تلقی می‌کنند.وی دوباره گریزی به مصوبه هیئت وزیران زد و گفت:در مصوبه اخیر اعلام شده که کاربرد داخلی بیت کوین ممنوع است. البته این نگرانی از آنجا ناشی می شود که بانک مرکزی نگران آن است که مردم هجوم آورده و ریال را به بیت کوین تبدیل کرده و ارزش پول ملی به صورت ناگهانی افت کند. محمدی افزود: هرچند این دلیل، منطقی است ولی ممنوعیت راه آن نیست. منبع