حکومت یکدست

نگاهی بر عملکرد اصلاح‌طلبان و بهانه‌ تراشی‌های حزبی«حکومت در یک‌دست ترین حالت ممکن است»؛ پرتَکرار ترین گزارۀ مشترک پسا انتخاباتی طیف های مختلف اصلاح طلبی، از خاتمی و سید حسن خمینی گرفته تا عبدی، ابطحی و حجاریان است.با نگاهی به پازل احزاب سیاسی کشور، علت تکرار این گزاره را بهتر متوجه می شویم؛حسن روحانی به پشتوانه آراء سبز و بنفش در سال 92 با کسب کم‌ترین میزان رای ماخوذه، یازدهمین رئیس جمهور ایران شد. دولت روحانی ترکیبی از احزاب مختلف اصلاح طلبان بود؛ به همین علت، مدیران لایه یک دولت و اعضای کابینه عمدتاً با اشخاصی که در دولت هاشمی صاحب منصب بودند یا بعدتر اعضای اصلی ستاد میرحسین موسوی را تشکیل میدادند، پرشد.در سال 96 با وجود پیدا شدن نشانه های ناکارآمدی دولت اصلاحات، جریان های مختلف اصلاح‌طلبی باردیگر با تَکرار خاتمی، به دفاع تمام قد از دولت فشل روحانی پرداختند تا مدیران نالایق و سیاست های خلاصه شده در وابستگی به غرب و بستن با کدخدا، برای چهارسال دیگر درکشور امتداد یابند. محمد کیانوش راد، عضو سابق حزب مشارکت و از اعضای کنونی حزب اتحاد ملت، در پاسخ به نقدهای صوری بعضی اصلاح طلبان به دولت روحانی می گوید: «چنین تعبیری را خیلی قبول ندارم. دولت روحانی، ادامه دولت هاشمی است. شاید اگر میرحسین موسوی هم بود، تا حد زیادی کم و بیش در همین مسیر حرکت می‌کرد. یعنی فعلا ساختار سیاسی و اختیارات، امکان بیش از این را نمی‌دهد». اما نتیجه این تکرار موجب آن شد که دولت دوازدهم اصلاح طلبان در آستانه سال 1400 دستاوردهایی مانند جهش بی سابقه نرخ تورم، نقدینگی و ارز، افزایش بیکاری جوانان، جهش قیمت مسکن، شاخص منفی سرمایه‌گذاری، صفر شدن نرخ رشد اقتصادی، افزایش 146 تا 750 درصدی قیمت اقلام خوراکی، ناتوانی در مدیریت بورس، فاجعه دلار جهانگیری و بی ارزش شدن پول ملی، گران کردن یک شبۀ نرخ بنزین و طنز تلخ صبح جمعه روحانی، گسترش اعتراضات و ناامنی های داخلی و خارجی به دلیل بی کفایتی اقتصادی و امنیتی دولت مانند حمله مسلحانه به مجلس شورای اسلامی، ناآرامی های دی ماه 96 و آبان ماه 98، از بین بردن تلاش آغشته به خون دانشمندان صنعت هسته‌ای تحت عنوان توافقنامه برجام، بازگشایی مسیر ترور دانشمندان هسته‌ای پس از آنکه گمان می شد این روش منسوخ شده است و اتفاق بی سابقۀ حذف فیزیکی سپهبد سلیمانی را در کارنامه خود ثبت کند. کارنامه درخشان دولت اصلاحات عملا به دلسردی و ناامیدی مردم انجامید و برای جریان اصلاحات که بدنه مردمی خود را از دست داده بودند چیزی جز روسیاهی باقی نگذاشت؛ سران اصلاحات که زنگ خطر پایان حاکمیت خود بر قدرت را احساس کرده بودند، مترصد فرصتی برای فرار رو به جلو شدند؛ در این میان، برخی تصمیمات نابخردانه شورای نگهبان در عدم احراز صلاحیت های ریاست جمهوری، بیشترین خدمت را به آن ها کرد تا با منحرف کردن اذهان عمومی از اصل ماجرا و سرپوش گذاشتن بر بی کفایتی دولت یازدهم و دوازدهم، نوک پیکان حملات را از خودشان به سمت شورای نگهبان منحرف کنند؛ برای پیاده کردن این نقشه به تدریج عبارت حکومت یکدست را بر سر زبانها انداختند تا با مظلوم نمایی، این گفتمان مغلطه آمیز را میان مردم و خصوصا هوادارانشان راه بیاندازند که اولاً همۀ ارکان قدرت به مثابه یک شخص واحد تفکری یک دست دارند، دوماً حکومت از صدر تا ذیل دست رهبری است و نتیجتا جمهوریت و دموکراسی در این نظام بی معنا است؛ حال آنکه مقدمه اول این استدلال مغالطۀ تعمیم نارواست و از استقرای ناقص اشتراکات برخی نظرات سیاست مدارانی که در چارچوب جمهوری اسلامی حرکت می‌کنند، حکم به استقرای تام کرده است؛ مقدمه دوم نیز فرع مشهور مخالفان نظام برای زیرسوال بردن اصل جمهوری اسلامی است؛ و نتیجۀ برآمده از مقدمات نیز که مشخصا مصادره به مطلوب است و نیازی به توضیح بیشتر ندارد. اما جای تعجب نیست، چراکه همانطور که در زمان سقراط، مغالطات را جمعی از سوفیست های سیاست‌مدار برای به اشتباه انداختن اندیشه ها و به کرسی نشاندن نظرات اشتباهشان با هدف کسب قدرت و ثروت ابداع کرده بودند، امروز نیز بیش از هر کسی، این سیاست‌مداران منفعت طلب اند که در ایران و جهان از این ترفند برای فریب عموم مردم استفاده می‌کنند.در همین راستا خوب است به تحلیل الگوی رفتاری اصلاح‌طلبان بپردازیم؛ حزبی که بی هیچ مانیفست فکری مشخصی زیر پرچم خود، از افراد معتدل قائل به جمهوری اسلامی تا مخالفانی که منافقانه به دنبال براندازی نرم اند را جای داده است. این حزب زمانی که قدرت را به دست آورد، به مانند هشت سال گذشته، خود را ذی حق در همه امور دانسته و پاسخگو به مردمی که به او مشروعیت این مقام را داده اند نمی داند، اشتباهاتش را به پای زمین و زمان می نویسد! اما هنگامی که رای جمهور را نداشته باشد و احیاناً مردم به آن پشت کنند، شکست را نمی پذیرد. آنها جمهور، نظام و حتی اسلام را تا زمانی به رسمیت می شناسند که منافع حزبی شان را تامین کند؛ به همین علت است که اصلاحات به هنگام شکست ها در پرتو رهنمودهای ماکیاولیسم، اخلاق را کنار زده و به جای پذیرفتن مر قانون، رای جمهور و دموکراسی طبق اصل نانوشتۀ «هرکه با ما نیست، برماست» عمل می کند، زمانی که به قدرت نرسد اگر شرایط مهیا باشد، سران این حزب علنا علیه جمهوریت قیام می کنند و مشابه سال 88 مردم را به جان هم می اندازد و اگر شرایط مهیا نباشد، مانند آنچه اکنون شاهدش هستیم به نیرنگ متوسل شده و مثلا این بار شورای نگهبان را بهانه میکند تا به خیال خود، با فریب، اعتبار از دست رفته خود را جبران کند. حال سوال این است که وجود احزابی که وقتی پای منافعشان وسط بیافتد خلاف رای جمهور قیام می کنند، اسلام را آنگونه که به نفع شان است می فهمند و می فهمانند (مانند تفسیربه رای حسن روحانی از صلح امام حسن علیه السلام در موقف مذاکرات براجام)، قدرت طلبی مهم ترین شاخصه شان است و با قبیله گرایی در حکمرانی هر چیز و هرکس را وسیلۀ رسیدن به قدرت خود قرار می‌دهند، علیه هر چیز و هرکس که با آنها نیست، غیر منصفانه به نفرت پراکنی می پردازند و جالب تر از همه اینکه گاه و بیگاه دم از نبود احزاب در ایران -که عملا هست و اسما در قانون نیست!- می زنند و همه اشکالات را متوجه آن می دانند، جز از بین بردن یک رنگی و اتحاد و ایجاد آشفتگی داخلی چه سودی به حال مردم و کشور دارد؟اینجاست که علت بدبینی امام خمینی(ره) از پیش از انقلاب اسلامی در خصوص نفس وجود احزاب سیاسی در ایران برای مان روشن می شود؛ ایشان وجود احزاب در ایران از عصر مشروطیت به این سو را با ماهیت ایجاد تفرقه می دانستند و درباره احزاب می فرمایند: «اصل این احزابی که در ایران از صدر مشروطیت پیدا شده است، آنکه انسان می‌فهمد این است که این احزاب ندانسته به دست دیگران پیدا شده است؛ و خدمت به دیگران بعضی از آن‌ها کرده‌اند. من این طور احتمال می‌دهم که در سایر ممالک ـ که آن وقت مهم انگلستان بوده است ـ آن‌ها یک احزابی درست کردند برای به دام انداختن ممالک عقب‌افتاده و ممالکی که از آن‌ها استفاده می‌خواستند بکنند... در ممالک ما، و خصوصاً در مملکت ایران، از اول که احزاب درست شده است، این‌ها هر جمعیتی یک حزبی درست کردند، دشمن با احزاب دیگر. یک صحنه مبارزه بین احزاب. و این از باب این بوده است که چون خارجی‌ها می‌خواستند از اختلاف ملت‌ها، از اختلاف توده‌های مردم استفاده کنند، یکی از راه‌هایی که موجب این می‌شود که اختلاف پیدا بشود و مردم با هم در یک مسائلی مجتمع نشوند، قضیه احزاب بوده است... اساساً باب احزاب، از اول که پیدا شده است و این‌ها با هم جنگ و نزاع کردند، به نظر می‌رسد که با دست دیگران [بوده] برای اینکه این‌ها با هم مجتمع نشوند؛ و آن‌ها از اجتماع یک توده‌ای می‌ترسند، از این جهت به واسطه اینکه این‌ها مجتمع با هم نشوند و مربوط با هم نباشند.» زینب تقی زاده | کارشناسی فلسفه غرب