چطور کریپتوکارنسی یا رمزارز بخریم و بفروشیم

Photo by Darya Tryfanava on Unsplashاین‌جا توضیح می‌دم که قیمت رمزارزها از کجا میاد، چطور با قیمت کف بازار تهیه‌ش کنید و چطور با سقف قیمت بفروشید و احتمالا چطور کلاه‌تون برداشته نشه. این برای بازار ایران نوشته شده ولی قابل تعمیم به همه‌جاست. این نوشته بخشی از کالکشن رمزارزهاست. کیف پول رمزارزخرید و فروش رمزارز (همین نوشته)انواع رمزارزکاربردهای رمزارز: خرید دیجیتال، وام گرفتن، سود روزانهکی قیمت رمزارز را تعیین می‌کنه؟ آیا قیمت بیتکوین در ایران با قیمت جهانی هماهنگی داره؟عرضه و تقاضای جامعه. تعداد خریداران اگر از فروشندگان بیشتر بشه قیمت بالاتر می‌ره. رمزارزها یک بازار جهانی هستند. بنابراین بالا پایین رفتن قیمت رمزارز در صرافی یک کشور به معنی بالا پایین رفتن در همه‌ی دنیاست. پول‌ها وابسته به دولت‌ها هستند. رمزارزها نه. پشتوانه‌ی دلار دولت آمریکاست. پشتوانه‌ی بیتکوین ولی توافق عمومی همه‌ی خریداران و فروشندگان بر ارزشمند بودن پروتکل جهانی بیتکوینه. بنابراین اگر روزی بر اثر یک هک یا هر علت دیگه‌ای توافق جمعی برای ارزشمند بودن بیتکوین از بین بره، ارزش‌ش افت می‌کنه.چطور یک رمزارز خرید و فروش می‌شه؟سه راه داریم: من مستقیما به شما رمزارز میدم و در مقابل یک ارز دیگه (مثلا ریال) دریافت می‌کنم.سایت‌هایی برای خرید و فروش آنلاین هستند که مستقیما می‌تونید ازشون بخرید یا بهشون بفروشید. سایت‌هایی برای اتصال فروشندگان و خریداران. شبیه مدل کاری اسنپ. یک بازار برای اتصال (با واسطه) خریدار به فروشنده.کدوم روش خرید و فروش بهتره؟راه سوم. چون انگار به وسط فروشندگان و خریداران رفتید و اتوماتیک بهترین قیمت را از بین پیشنهادها پیدا می‌کنید. این لیست بزرگترین صرافی‌های خارج از ایرانه. در ایران پنج یا شش صرافی داریم و از بین همه نوبیتکس و اکسیر دو صرافی قدیمی و جاافتاده‌تر هستند. به این صرافی‌ها صرافی‌های متمرکز گفته می‌شه. چون همینطور که در قدم بعدی می‌بینید این صرافی پول و مدارک هویتی همه را در یک‌جا (در سرورهای آنلاین) جمع‌آوری می‌کنه. صرافی‌ها چطور کار می‌کنند؟اول تمام خریداران و فروشندگان باید هویت خودشون رو به صرافی ثابت کنند. این مرحله معمولا شامل فرستادن مدارک هویتی و شماره حساب بانکی و عکس سلفی با با یک مدرک شناسایی است. نکته مهم این که اگر به صرافی اعتماد ندارید (بخش بعدی را ببینید) همین‌جا باید دست نگه دارید. چون مدارک هویتی شما بعدا ممکنه هک بشه و به صورت کیلویی فروخته بشه. ریال و یا رمزارز خودمون را در اختیار صرافی قرار میدیم (به این کار شارژ کردن کیف پول می‌گیم) در این مرحله پول از اختیار مستقیم ما خارج شده و در کیف پول ما در صرافی نگهداری میشه.یک اردر (order) یا دستور فروش/خرید تعیین می‌کنیم. مثلا مشخص می‌کنیم قصد داریم یک بیتکوین به قیمت دویست میلیون تومان بفروشیم/بخریم. (از کجا بفهمم چه قیمتی مناسبه؟ پایین‌تر توضیح دادم)در این مرحله موتور جستجو/مچ صرافی دستورهای خرید و فروشی که قیمت برابر پیشنهاد کرده باشند را باهم مچ می‌کند و معامله انجام می‌شود. مثلا اگر من پیشنهاد خرید به قیمت ۲۰۰ داده باشم و اگر شخص دیگری هم همین قیمت را برای فروش داده باشد، صرافی به صورت اتوماتیک معامله را انجام می‌دهد و کیف پول هر دو طرف را با ارز دیگری جایگزین می‌کند.صرافی مبلغی بین ۳ تا ۵ هزارم هر معامله را به عنوان کارمزد برای خودش برمیدارد. در این مرحله درخواست برداشت از کیف پول صرافی به حساب بانکی یا کیف پول رمزاز شخصی خودمون را ثبت می‌کنیم. معمولا ظرف چند ساعت و پس از تایید دستی صرافی برداشت وجه انجام می‌شه.از کجا بدونم می‌شه به صرافی اعتماد کرد؟درباره‌ش در گوگل جستجو کنید و کامنت‌های شبکه‌های اجتماعی به خصوص توییتر را بخونید. اردر بوک (لیست خرید و فروش) و تاریخچه معاملات را چک کنید. اگر تعداد اردرها یا معاملات در روز دو رقمی نیست. یعنی صرافی یا تازه کارش را شروع کرده و یا هنوز هیچ خریدار فروشنده‌ای وجود نداره.از کسانی که مرتب خرید و فروش می‌کنند سوال کنید. به احتمال خیلی زیاد در حین پروسه احتیاج به تماس با یک ساپورت انسانی احتیاج پیدا خواهید کرد. با جایی کار کنید که متوجه مفهوم ساپورت آنلاین (و نه تلفنی و ساعت‌ها پشت خط موندن) باشند. سیستم تیکتینگ و پشتیبانی آنلاین داشته باشند.از کجا بفهمم چه قیمتی برای خرید یا فروش باید بگذارم؟به طور کلی در صرافی‌های دو نوع خرید/فروش داریم:خرید فروش سریع:‌در این حالت ما قیمت تعیین نمی‌کنیم. فقط مقداری که قصد خرید/فروش داریم را تعیین می‌کنیم. مثلا به جای این‌که بگیم قصد خرید ۱ بیتکوین به قیمت ۲۰۰ میلیون را دارم، می‌گیم قصد خرید یک میلیون به قیمت بازار را دارم. صرافی بهترین قیمت را با توجه به سفارش‌های بقیه برای شما پیدا می‌کنه.نمونه یک فرم خرید/فروش سریعاین حالت اگر قصد خرید سریع داریم یا مبلغ خرید/فروش پایینه و یا احساس می‌کنیم مدل دیگر خرید خیلی پیچیده است برای ما مناسبه. (دقت کنید که بعضی از صرافی‌ها در حالت سفارش سریع قیمتی کمی بالاتر برای تبدیل انتخاب می‌کنند. بخشی از سود صرافی‌ها از تنبلی کاربران استخراج می‌شه)ثبت اردر خرید/فروش (سفارش محدود) در این حالت شما قیمت را تعیین می‌کنید. می‌تونید نگاهی به جدول اردرهای خرید/فروش بیاندازید تا ببینید آخرین قیمت‌های پیشنهادی چیست، بعد قیمت دلبخواه خودتون را ثبت کنید. حالا اردر شما ثبت شده و تا زمانی که کسی قصد خرید/فروش به قیمت شما را داشته باشه پیدا بشه در جدول موجود خواهد بود. به این نوع سفارش سفارش محدود گفته میشه. نمونه‌ای از یک اردر بوک. سمت راست سفارش‌های فروش و سمت چپ سفارش‌های خریدمثال با نگاهی به اردر بوک مشخص است که حدود قیمت بیتکوین ۲۶۹ میلیون تومان است. ما سفارش خریدی به نرخ ۲۶۹ میلیون تومان ثبت میکنیم. اما قبل از این‌که کسی به این قیمت سفارش فروش ثبت کنه تا معامله‌ی ما انجام بشه، قیمت بالا میره. شما دو انتخاب دارید. یا می‌تونید صبر کنید تا قیمت پایین بیاد و سفارش شما به همون قیمت اولیه انجام بشه و یا اردر خودتون را کنسل کنید و اردر با قیمت بالاتری ثبت کنید. آیا بعد از خرید می‌تونم رمزارز رو در کیف پول صرافی نگهداری کنم؟بله. ولی توصیه نمی‌شه. قدرت اصلی رمزارزها غیر متمرکز بودن یا قابل کنترل بودن توسط شماست. نگهداری پول در صرافی مثل نگهداری پول در موسسات مالی خصوصی (بانک نه) است. اگر روزی موسسه بدون خبر بسته بشه، پول شما هم ناپدید می‌شه. در این مطلب کامل توضیح دادم که چطور باید از رمزارز نگهداری کرد.چطور از/به کیف رمزارز برداشت/واریز کنم؟بیتکوین: واریز یا برداشت بیتکوین از طریق آدرس‌های بیتکوین انجام میشه چیزی شبیه این: 34Jpa4Eu3ApoPVUKNTN2WeuXVVq1jzxgPi. این شماره مثل شماره حساب بانکی می‌مونه. بنابراین اگر قصد واریز پول به صرافی داشته باشید کافی‌ست آدرس کیف پول بیتکوین صرافی را از داخل دشبورد سایت صرافی پیدا کنید و سپس از داخل کیف پول به این آدرس ارسال کنید. همین‌طور برای واریز پول از صرافی به کیف پول، باید آدرس کیف پول خودتون را در صرافی وارد کنید. برای گرفتن آدرس بیتکوین خودتون هم به کیف پول وارد بشید و زیر دسته‌ی بیتکوین به دنبال دریافت پول بگردید. (دقت کنید هربار به این بخش وارد بشید یک آدرس جدید تولید شده. آدرس‌های بیتکوین در کیف پول ثابت نیستند و بعد از هر یک تراکنش یک آدرس جدید تولید می‌شود)اتریوم: کاملا شبیه بیتکوین با یک فرق عمده. در بیت‌کوین شما تعداد نامتناهی آدرس دارید (انگار بینهایت شماره حساب دارید) ولی در اتریوم شما فقط یک آدرس دارید. درضمن آدرس‌های هرشبکه (بیت‌کوین یا اتریوم) مختص اون شبکه است. هزینه‌هادو مدل هزینه باید پرداخت کنید. یکی به صرافی و دیگری به شبکه. - هزینه‌ی انجام معامله: بین ۲ هزارم تا گاهی یک صدم مبلغ معامله‌ی شما برای کارمزد توسط صرافی کسر میشه. معمولا صرافی‌ها به دلایل مختلف این کارمزدها را در زمان‌های مختلف کم و زیاد می‌کنند. همین‌طور بد نیست بدونید نرخ کارمزد برای کسی که معامله را زودتر ثبت کرده باشه در بعضی صرافی‌ها فرق می‌کنه (اصطلاحا نرخ market maker و market taker). در خیلی صرافی‌ها هم این نرخ برای هر دو طرف معامله ثابته.- هزینه‌‌ی برداشت از صرافی:‌معمولا برای برداشت پول هزینه ثابت باید پرداخت کنید. بین ۵ تا ۱۰ هزارتومان برای هر برداشت. البته ممکنه صرافی درصدی از پول برداشتی رو هم کسر کنه. برای این‌که از این نرخ مطمئن بشید حتما صفحه کارمزدها را با دقت بخونید. ولی استاندارد جهانی معمولا به این شکله:‌ واریز رایگان، برداشت از میزان خاصی بیشتر مجاز است (مثلا نمی‌تونید یک ده هزارم بیتکوین برداشت کنید) و مبلغ ثابت یا درصد بسیار کمی از برداشت کسر می‌شه.- هزینه شبکه: برای انجام تراکنش، یعنی انتقال رمزارز شما به صرافی یا از صرافی به کیف پول شما باید هزینه پرداخت کنید. این هزینه به شبکه‌ی رمزارز پرداخت می‌شه و توسط کیف پول شما یا صرافی به صورت استاندارد محاسبه و پرداخت می‌شه. هزینه تراکنش ربطی به مبلغ تراکنش نداره. برای تراکنش یک بیتکوین یا هزار بیتکوین شما حدود ۲۰ هزارتومان یا کمتر باید به شبکه پرداخت کنید. در پایانبخشی که در مورد صرافی‌های ایرانی نوشتم تجربه شخصی من بود. با آگاهی و مسئولیت خودتون سراغ‌شون برید. اگر تازه‌کار هستید با مبالغ کم شروع کنید تا اگر اشتباهی کردید دچار خسارت سنگینی نشید.