چرا شرق آسیا پیشرفت و ما جا ماندیم

داشتم تلویزیون می دیدم. مستندی که محمد دلاوری در مورد چین ساخته بود. دلاوری سراغ یک چینی حدودا 35 ساله رفت که مدتی رو در ایران زندگی کرده بود و چم و خم بازار سنگ ایران (و ایران و ایرانی) رو مثل کف دستش می شناخت. فارسی رو بهتر از من حرف می زد. اون چینی می گفت:"وقتی تو خونه میگم این غذا رو دوست ندارم، پدرم بهم میگه بچه جون بخور. من هم سن تو بودم مردم از گرسنگی می مردن".از زمانی که در کشور چین مردم از گرسنگی می مردن خیلی نگذشته است.چه طور طی چند سال اخیر و یا به زبان دیگر طی یک نسل، کشورهای شرق آسیا به پیشرفت های خیره کننده رسیدند؟یکی از این پاسخ ها را می توان در سیستم آموزشی این کشورها جست و جو کرد.بعد از خواندن این مطلب، متوجه خواهید شد که چرا کودکان شرق آسیا در سیستم آموزشی خوب یاد می گیرند و در آینده کاری خود موفق می شوند. برخی از این موارد را ما نیز می توانیم در زندگی شخصی به کار بگیریم.اعداد چینی کوتاه هستندلطفا، نگاهی به این اعداد بیندازید: 4، 8،5 ،3، 9، 7، 6. آنها را بلند بخوانید. حالا صورت خود را از صفحه برگردانید و در 20 ثانیه آنها را به خاطر بسپارید. حالا سعی کنید دوباره آن اعداد را به ترتیب به یاد بیاورید. اگر به انگلیسی صحبت می کنید، تنها 50% شانس این را دارید تا آنها را به ترتیب درست به یاد آورید. اگر چینی هستید، تقریبا مطمئن هستید که هر دفعه آنها را درست به خاطر می آورید.چرا این گونه است؟ به عنوان انسان، ما ارقام را در "چرخه حافظه" ذخیره می کنیم که ظی دو ثانیه کار می کند. ما هر آنچه را که در ظرف آن دو ثانیه بخوانیم یا بگوییم را حفظ می کنیم. چینی ها می توانند این لیست اعداد را ظرف همین دو ثانیه حفظ کنند.اعداد چینی را می توان به صورت کوتاه ادا کرد. اکثر آنها را می توان در کمتر از یک چهارم ثانیه بیان کرد. برای مثال، عدد هفت به صورت "چی" و چهار به صورت "سی" تلفظ می شود. در حالی که معادل انگلیسی این اعداد بلند تر هستند. خلا ذهنی بین انگلیسی و چینی، روی تفاوت در طول آن نهفته است. در زبان های متنوعی چون عربی، ، چینی و عبری، یک تقارن تجدید پذیر بین زمان مورد نیاز برای تلفظ اعداد و گستره حافظه وجود دارد.یازده یعنی ده-یکبه نظر می رسد که تفاوت بزرگی در چگونگی سیستم شکل گیری اعداد در زبان های غربی و آسیایی وجود داشته باشد. در انگلیسی می گوییم fourteen، sixteen، seventeen، و nineteen، پس خواننده توقع دارد که بعد از این سری بشنود twoteen، threeteen و threeteen در حالی که این گونه نیست.برای گفتن اعداد eleven تا twenty، کلمات منحصر به فرد وجود دارد در حالی که برای گفتن twenty forty، و fifty ساختاری وجود دارد که پایه اعداد one و two و three در آنها به چشم می خورد. در حالی که برای اعدا یازده تا بیست بدین صورت نیست.سیستم اعداد در زبان انگلیسی بسیار نامنظم است. در حالی که در زبان های چینی، ژاپنی و کره ای بدین صورت نیست. آنها یک سیستم شمارشی منطقی دارند.· یازده یعنی ده-یک.· دوازده یعنی ده-دو.· بیست و چهار یعنی دو-ده-چهاراین تفاوت ها یعنی اینکه کودک آسیایی سریع تر از کودک آمریکایی شمردن را یاد می گیرد. یک کودک چینی چهار ساله می تواند تا چهل بشمارد. کودکان امریکایی در این سن، تا پانزده می توانند بشمارند و اغلب آنها تا سن پنج سالگی می توانند تا چهل بشمارند.نظم و ترتیب اعداد آسیایی بدین معنا است که آنها می توانند ریاضیات ساده مانند جمع و تفریق را به آسانی انجام دهند. از یک کودک انگلیسی هفت ساله بخواهید تا جمع بیست و سی و دو را در ذهن خود حل کند. او مجبور است اعداد را به صورت عددی بنویسد. دو به علاوه هفت می شود نه و سی به علامه بیست می شود پنجاه که جواب نهایی پنجاه و نه است.از یک کودک آسیایی بپرسید که یک-ده-هفت را به علاوه دو-ده-دو کند. جواب در خود سوال نهفته است.یک کودک پنج ساله امریکایی، یک سال از همتای آسیایی خود در اغلب مهارت های ریاضی پایه عقب تر است.تفریق ها روشن و آشکار هستندکارن فوسان (Karen Fuson) روانشناس دانشگاه نورث وست می گوید:"سیستم آسیایی آشکار و روشن است". فوسان به دقت تفاوت آسیایی ها و غربی ها را بررسی کرده است. "من فکر می کنم که این مسئله دیدگاه کلی نسبت به ریاضی را متفاوت می کند. در ازای آنکه یادگیری بر مبنای عادت باشد، الگویی وجود دارد که می توان از آن پیروی کرد. چم اندازی هست که می توان کار را انجام داد و این چشم انداز معقول است. به عنوان مثال، در انگلیسی می گوییم سه پنجم (three-fifths). در حالی که در چینی می گوییم از پنج تا سه تا را بردارد. مثال چینی به صورت تصویری می گوید که تفریق چیست. مسئله به صورت داستان روایت می شود.کودک غربی از پایه چهارم و پنجم ریاضی را آغاز می کند. به نظر می رسد ریاضی برای آنها با عقل جور در نمی آید. ساختار زبانی ریاضی غربی بی منطق است. اصول اولیه دیمی و پیچیده هستند.فرهنگ برنج کاری تلاش سخت می طلبدهمان طور که "فرانچسکا بری" مردم شناس توضیح می دهد، فرهنگ کاشت برنج با کار سخت پیوند خورده است. تنها زمانی محصول بیشتری برداشت می کنید که:· با دقت بیشتری وجین کنید· از کود های کشاورزی بهتر استفاده کنید.· زمان بیشتری را صرف نظارت بر آب برنج کنید.· زمین کاشت را خوب هموار و مسطح کنید· از هر سانتی متر زمین خود به خوبی استفاده کنیددر طول تاریخ، مردمی که برنج کاشت می کردند از هر کشاورزی سخت کوش تر بوده اند.زندگی در اروپا چگونه بود:99% فعالیت های انسانی از اواخر بهار تا اوایل پاییز انجام می شد. در روستاهای واقع در رشته کوه های آلپ و پیرنه، با اولین برف زمستانی در نوامبر، مردم به خواب زمستانی فرو می رفتند. استارحت تا ماه مارس یا آپریل ادامه داشت. در برخی مناطق معتدل تر فرانسه که دما به ندرت به زیر صفر می رسید نیز وضعیت همین گونه بود.در آسیا وضع به چه صورت بود:اگر یک روستایی در جنوب چین بودید، در زمستان خبری از استراحت نبود. در طی دوره استراحت کوتاه به واسطه فصل خشک سال مشغول کارهای فرعی می شدید. از چوب های بامبو کلاه و حصیر می ساختید و در بازار می فروختید.کار در یک زمین یک هکتاری برنج، ده تا بیست برابر سخت تر و پر زحمت تر از زمین گندم و جو است. برخی کارشناسان تخمین می زنند که ساعات کاری یک کارگر آسیایی 3.000 ساعت در سال بوده است.چینی ها صرب المثل های زیادی در مورد کار سخت دارند:· بدون خون و عرق، غذایی نیست.· کارگرها سرشون شلوغه، خیلی شلوغه، اگه نبود، نون زمستان کجا بود؟· در زمستان، مرد تنبل از گرسنگی یخ می زند.· برای غذا به آسمان نگاه نکن، به دو دستت نگاه کن.· اگر مرد سخت کار کند، زمین سخاوتمند خواهد بود.· هر کس 360 روز سال صبح زود از خواب بیدار شود، خانواده خود را ثروتمند می کند.کار و تلاش سخت آن چیزی است که افراد موفق انجام می دهند. فرهنگی که در زمین های برنج شکل گرفت این است که تلاش زیاد راهی برای رهایی از فقر و عدم قطعیت است. این درس در موقعیت های زیادی به آسیایی ها کمک کرد تا موفق شند.کار سخت و تمرکز با مهارت های ریاضی مرتبط هستندگروهی از مدیران آموزشی بین المللی هر چهار سال یک بار، یک آزمون جامع ریاضی و علوم برگزار می کنند تا مهارت دانش آموزان دوره ابتدایی تا دبیرستان را ارزیابی کنند. این آزمون TIMSS نام دارد و هدف این است تا دستاورد های یک کشور را با کشوری دیگر مقایسه کرد.قبل از اینکه دانش آموزان آزمون را شروع کنند، پرسشنامه ای را تکمیل می کنند. سوالات مختلفی در پرسشنامه لحاظ شده است:· تحیلات پدر و مادر· دیدگاه شما نسبت به ریاضی· دوستان شما چه شخصیتی دارند· و....این قسمت شامل 120 سوال می شود و بسیار خسته کننده و طاقت فرسا است. بسیاری از دانش آموزان ده تا بیست سوال را بدون پاسخ رها می کنند.وقتی پرسشنامه را با نتیجه آزمون TIMSS مقایسه کنید، چه اتفاقی می افتد؟ آنها دقیقا مشابه یدکدیگر هستند. به عبارت دیگر، دانش آموزان کشورهایی که با اشتیاق پرسشنامه را پر کرده بودند، بهترین عملکرد را در حل مسائل ریاضی دارند.کارشناسان می توانند دقیق پیش بینی کنند که کدام کشور امتیاز بالاتری دریافت می کند. حتی لازم به پرسیدن هیچ سوال ریاضی نیست. تنها کار لازم این است تا یک وظیفه سنگین به دانش آموزان بدهید. ملیت هایی که تاکید زیادی بر تلاش و کار سخت دارند، بیشترین امتیاز را دریافت می کنند.خب، چه کشورهایی رتبه بالاتری در سخت کوشی دارند؟ جواب نباید شما را غافلگیر کند:· سنگاپور· کره جنوبی· چین(تایوان)· هنگ کنگ· کره جنوبی· ژاپناین کشورها چه نقطه مشترکی دارند؟ بله، فرهنگ کار سخت که با کشت برنج عجین شده است. دانش آموان از فرهنگی می آیند که کشاورزان در شالی ها کاشت برنج، سه هزار ساعت در سال کار می کردند. مردم یاد گرفته اند که:"هر کس 360 روز سال قبل از طلوع خورشید از خواب بیدار شود، خانواده خود را ثروتمند می کند".تعطیلات تابستانه ای در کار نیستنقطه مقابل فرهنگ کشاورزی آسیایی در فرهنگ کشاورزی غرب است. بعد از چند سال کاشت، زمین تحلیل می رود. زمین باید بازیابی شود و استراحت کند. همین منطق سیستم تحصیلی و آموزش را شکل داد که منجر به شکل گیری تعطیلات تابستان شد.کار زیاد ذهن را خسته می کند. باید استراحت کرد.در پایان سال تحصیلی، مهارت خواندن دانش آموزان در یک سطح قرار دارد. اما با شروع سال تحصیلی جدید؟ مهارت دانش آموزان فقیر افت کرده است. چرا؟ در خانواده ثروتمند کتاب وجود دارد. کودک در کلاس های تابستانه و فوق برنامه شرکت می کند و به اردو می رود. کودک فقیر از این امکانات محروم است.در کشورهای شرق آسیا، تعطبلات تابستانه وجود ندارد. فرهنگی که باور دارد باید 360 روز سال صبح زود از خواب بیدار شد، به تعطیلات تابستانه اعتقادی ندارد. چرا به کودکان سه ماه فرصت استراحت بدهیم؟ یک سال تحصیلی برای دانش آموزان امریکا 180 روز، 220 روز برای کره جنوبی و 243 روز برای ژاپن است.به همین دلیل در امریکا، مدارس KIPP تاسیس شدند. مدارسی که فرهنگ برنج کاری را وارد امریکا کردند. در این مدارس کودک از 7.30 صبح تا پنج بعد از ظهر (شش روز هفته) در مدرسه حضور دارد.شنبه ها (همان پنج شنبه در تقوین ایران) ، مدرسه نه تا یک است. کلاس ها در تابستان هشت تا دو است.از زمان تاسیس مدارست KIPP، تعداد آنها به 250 مدرسه در کل امریکا گسترش یافته است. هشتاد هزار کودک امریکایی در این مدارس کار سخت، فرصت برابر و بهتر آموزشی را تجربه می کنند. دانش آموز راهنمایی، جبر دوره دبیرستان را می خواند و مهارت ریاضی همه در سطح عالی است.مالکوم گلدول در کتاب از ما بهتران (Outliers) به خوبی مزیت های این مدرسه را توضیح می دهد.جالب اینجا است که اغلب دانش آموزان از خانواده های امریکای لاتین یا افریقایی تبار هستند. بیش از 80% دانش آموزان KIPP وارد بهترین دبیرستان ها و دانشگاه های امریکا می شوند. این رویداد در بسیاری از این خانوادهه ا برای اولین بار اتفاق می افتد."از ما بهتران آنهایی هستند که فرصتی به آنها داده شد-آنها قدرت و حضور ذهن داشتند تا قدر این فرصت ها را بدانند".آموزش تصویری و ملموسدر کتاب ایده عالی مستدام یاد می گیریم که یکی از راه های ماندگار کردن ایده، ملموس کردن آن است.کتاب از شیوه تدریس مدارس شرق آسیا مثال می زند. معلمین سعی می کنند تا مطالب را به صورت تصویری و ملموس به کودکان آموزش دهند.معلم ژاپنی از بچه ها می پرسی:"شما 100 ین پول دارید و یک دفتر به قیمت 70 ین می خرید. حالا شما چه قدر پول دارید؟معلم تایوانی این گونه از بچه ها سوال می پرسد:"ابتدا سه کودک توپ بازی می کردند. بعد دو کودک دیگر نیز امدند. حالا چند کودک در حالا بازی هستند؟ معلم هم زمان با طح این سوال، تصویر ساده ای روی تخته می کشد و معادله 3+2+1 را کنار آن می نویسد."این سبک از تدریس دو برابر بشتر از ایالات متحده دیده می شود".استفاده از یک مفهوم ملموس به عنوان پایه ای برای انتزاع، تنها در درس ریاضی مطلوب نیست بلکه، اصل اساسی درک و فهم است"."تازه کاران مشتاق ملموس بودن هستند".به کارگیری روش تدریس ملموس، می توان کودکان را مشتاق به تحصیل و یادگیری کرد. جای خالی این مورد د سیستم آموزش و پرورش ایران جای تاسف دارد.جای خالی نوآفرینی و خلاقیتآدام گرانت، روان شناس سازمانی و استاد مدرسه کسب و کار وارتون در کتاب "نوفرینی، چگونه ناهمزنگ ها دنبا را تغییر می دهند"، دنیایی جدید به روی کارآفرینان و مدیران کسب و کار گشوده است. اما بخشی از این کتاب، پاسخ عدم کارایی سیستم آموزشی برخی کشور ها است.شما کودک نابغه ای در منزل دارید؟ احتمالا کودک شما تا پنج سالگی می تواند بخواند و بنویسد. تا ده سالگی به یک زبان جدید صحبت می کند و مثل یک استاد پیانو می نوازد.اما تحقیقات گرانت نشان می دهد که این کودکان به ندرت تغییر عمده ای در جهان ایجاد می کنند. چرا؟شاید این کودکان هوش اجتماعی ندارند. خجالتی و کم رو هستند و از بودن در جمع واهمه دارند.تحقیقات مطرح شده در کتاب تایید می کنند که تنها یک چهارم کودکان نابغه از این مشکلات رنج می برند. پس مشکل کجا است؟گرانت توضیح می دهد:"کار نیکو کردن از پر کردن است، اما کار نو کردن، خیر". کودکان یاد می گیرند تا موسیقی بتهوون بنوازند اما یاد نمی گیرند موسیقی خود را تصنیف کنند"."کودکان انرژی خود را بر مصرف کردن دانش علمی موجود متمرکز می کنند، نه بر تولید بینش های جدید".کودکان از وضع موجود پیروی می کنند. آنها هر آنچه را که والدین و معلمان بگویند تبعیت می کنند. تحقیقات نشان می دهند که معلمان این دانش اموزان را دوست دارند.اگر قرار به پیروی از وضع موجود بود، من و شما هنوز در غار زندگی می کردیم و تا الان حتما شکار یک ببر دندان خنجری شده بودیم."الن وینر با حسرت می گوید: تنها درصد جزئی از کودکان نابغه به آفرینش گران انقلابی تبدیل می شوند".کودکان توانایی های خود را در راه های عادی به کار می گیرند و بدون زیر سوال بردن پیش فرض ها و بدون ایجاد موجی در شغل خود به خبرگی می رسند. آنها در هر حوزه ای محتاطانه عمل می کنند و مسیرهای متعارف را دنبال می کنند. پزشکانی می شوند که بیماران را درمان می کنند بدون اینکه با سیتیمی مبارزه کنند که باعث می وشد بسیاری از بیماران توان پرداخت هزینه درمان را نداشته باشند. وکلایی می وشند که از موکل خود دفاع می کنند اما قانون بد را اصلاح نمی کنند. معلمانی می شوند که جبرو منطق به کودک می آموزند بدون اینکه بدانند چرا خودشان و یا کودک باید اینها را یاد بگیرند"."انگیزه دانش آموز موق شدن است و این می تواند مزاحم نوآفرینی و ابتکار شود. هر چه بیشتر برای موفقیت ارزش قائل شوید،بیشتر از ناکامی خواهید ترسید".خلاصه کلامکودک ایرانی که تنها یاد گرفته است:· تست بزند· یک سری مطالب را حفظ کند و برای بقیه بیان کند· بیست بگیرد· دردسر درست نکند· سوال نکند· وضع موجود را به چالش نکشد· کاردستی درست نکند· تولید نداشته باشد· وضع موجود را حفظ کند· از معلم سوالی خارج از درس نپرسد· حق حرف زدن نداشته باشد· در مورد جدیدترین دستاوردهای علمی چیزی نداند· کنجکاو نباشددانش آموزی با این وضعیت، چگونه می خواهد تغییری در وضع جامعه که بماند، تغییری در آینده خود ایجاد کند؟آیا جامعه و سیستم آموزش و پرورش، کار سخت و طولانی مدت را به کودکان یاد می دهد؟مالکوم گلدول از ایجاد فرصت برای کودکان سخن می گوید. فرصت تنها لپ تاپ، اتاق مجزا، مدرسه بزرگ، پول و... نیست.موارد زیر می توانند فرصتی باشند تا دانش آموز آینده خود و جامعه را ا تغییر دهد:· یاد دادن کار سخت· نهادینه کردن تلاش و پشتکار· کنجکاوی· معرفی جدیدترین کتاب ها· تقویت روحیه خودباوری· ایجاد نوآوری و خلاقیتنتیجه سرمایه گذاری کشورهای ایای شرقی در تغییر و سیستم نوین آموزش پرورش اشکار شده است. اگر می خواهیم تا وضع بهتری داشته بشایم، باید کودکانی تربیت کنیم که سخت کار می کنند و وضع موجود را به چالش کشیده و تغییر می دهند. منظور من انقلاب سیاسی نیست. کسانی که اختراع داشته اند، وضع موجود را زیر سوال برده اند. آنها می خواستند تا تغییر ایجاد کنند و زندگی را برای مردم راحت تر کنند.گردآوری و تنظیم: محمد (بهنام) رجبعلیمنابع:https://medium.com/@fesja/6-reasons-asians-are-better-at-math-ab88fcb3db0نوآفرینی، چگونه ناهمرنگ ها دنیا را تغییر می دهند، آدام گرانت نشر آریانا قلمایده عالی مستدام، چیپ و دن هیث، نشر آریانا قلماز ما بهتران، مالکم گلدول، نشر نوین