بحران ناباروری

به نام خدای آگاهی?فروشگاه دوره های درمانی – ذهن درمانی۱ (zehndarmani1.ir)بحران ناباروری و تاثیرات آن ایجاد بحران های روحی و افسردگی در زوج ها و راهکارهای مقابله با آنسازمان بهداشت جهانی ناباروری را این طور تعریف کرده اند: ناتوانی یک زوج در باردار شدن پس از یک سال رابطه جنسی بدون جلوگیری از بارداری، ناباروری در ده تا پانزده درصد از زوج ها دیده می شود.البته با توجه به افزایش میزان استرس در زندگی زوجین در جامعه های امروزی، تغذیه های ناسالم ناشی از شهر نشینی، سن بالای ازدواج، به تاخیر انداختن اقدام به بارداری به علل مشکلات اقتصادی، عدم تفاهم در زمان اقدام به بارداری، ادامه تحصیل زوجین، شرایط شغلی و ترس از از دست دادن شغل با باردار شدن، بی ثبات بودن ازدواج و احتمال داشتن طلاق، زمان خواستن برای تفریحات و لذت های دو نفری و عوامل دیگراین میزان از ناباروری به صورت قابل توجهی بالا رفته استعلل ناباروری می تواند مربوط به زن یا مرد یا هر دو باشد. حدود ۴۰% از مشکلات ناباروری مربوط به مردان، ۴۰% مربوط به زنان و حدود۱۰% مربوط به هر دو است. در حدود ۱۰% از زوج ها نیز عامل ناباروری مشخص نیست. به عبارت دیگر در این زوج ها هر دو نفر با توجه به انجام آزمایش های موجود مشکلی ندارند ولی به علل نامشخصی بچه دار نمی شوند, طی دو دهه اخیر گام های بلندی در رابطه با تشخیص و درمان ناباروری برداشته شده است و حدود ۶۵ درصد از زوج های نابارور با استفاده از روش های موجود صاحب فرزند شده اند.علل ناباروری در زنان۱) اختلال در تخمک گذاری۲) اختلال در لوله های رحمی۳) آندومتریوز۴)‌اختلال درگردن رحم یا رحم۵)‌ مشکلات دستگاه ایمنی بدنعلل ناباروری در مردان۱)اختلالات مربوط به اسپرم‌تعداد کم اسپرمعدم بلوغ اسپرمشکل غیرطبیعی اسپرمعدم توانایی حرکت مناسب اسپرماز جمله عوامل دیگر ناباروری در مردان واریکوسل است. در این حالت رگهای درون کیسه بیضه متسع می شود و کیفیت اسپرم کاهش می یابد.۳)‌ عوامل دیگرعوامل دیگری نظیر ناتوانی جنسی و یا انزال زودرس نیز می تواند عامل ناباروری در مردان باشد (بشارت،میرزمانی۱۳۸۴).بحران ناباروری در زنانشایع‌ترین واکنش زوج‌ها در مواجهه با ناباروری، از دست دادن حق انتخاب در زندگی یا حداقل بر یک جنبه مهم آن، یعنی تصمیم‌گیری در مورد تعداد افراد خانواده است. پاسخ‌های هیجانی و تطابقی منتج از ناباروری در افراد مختلف متفاوت است.این قبیل واکنش‌ها، مانند بسیاری از هیجانات منفی، برداشت فرد را از شخصیت خود مختل می‌کنند و ناهنجاری‌های روانی فراوانی به دنبال دارند. واکنش‌های هیجانی با خصوصیات شخصیتی، قدرت انطباق‌پذیری، انتظارات، مسائل فرهنگی و روش‌های حمایتی جامعه ارتباط دارند.زنان و مردان به اشکال متفاوتی با اضطراب ناشی از ناباروری روبه‌رو می‌شوند.۴۹ درصد زنان و ۲۵ درصد مردان آن را بدترین تجربه زندگی خود عنوان کرده‌اند. زوج‌ها در مواجهه با ناباروری به ترتیب از مراحل ذهنی زیر گذر می‌کنند: تعجب و بهت، شوک، انکار، خشم، انزوا، احساس گناه، غم و اندوه، افسردگی و پذیرش.زنان در آزمایشات تشخیصی و پیگیری دوره‌های درمانی دارویی ـ روانی، همکاری صمیمانه‌تری دارند و به‌راحتی از مشکلات خود سخن می‌گویند.اما مردان هیجانات خود را کمتر بروز می‌دهند. این امر به غلط این‌گونه تفسیر می‌شود که آنان به درمان بی‌اعتنا هستند.گاه زوجین نسبت به یکدیگر، والدین خود یا پزشک احساس خشم و دلخوری می‌کنند یا به علت استفاده قبلی از وسایل ضدبارداری، گناه را به گردن همسر خود می‌اندازند.اما در بسیاری از موارد، فشار روحی ناشی از ناباروری موجب نزدیکی و صمیمیت روابط زناشویی می‌شود. نگرش اطرافیان و باورهای فرهنگی جامعه، در کنار استرس ناباروری، بر اضطراب افراد می‌افزاید.وقتی زوجی تصمیم به درمان می‌گیرند، از ابتدا و نیز در هر مرحله از درمان، واکنش‌های هیجانی متفاوتی بروز می‌دهند. قبول درمان، نپذیرفتن درمان، انکار، افسردگی، شکست، قبول فرزندخوانده و غیره هر کدام نیازمند تدبیر روان‌شناختی ویژه‌ای هستند.وجود عوامل خطرساز نیز توانایی افراد را در مواجهه با استرس ناباروری و همکاری درمانی محدود می‌سازند.عواملی مثل وجود بیماری‌های روان ـ تنی (سردرد های عصبی، گرفتگیهای عضلانی عصبی، معده دردهای عصبی و ...)بیماری روانی کنونی مانند اضطراب ناشی از نامعلوم بودن آیدهترس از طلاق و از دست دادن رابطه و تاهل برای این ناباروری، افسردگی و احساس پوچی شدید، وسواس فکری در مورد نوزادان و کودکان و مشکلات خود، فوبیا ها و ترس از تنها ماندن و طرد شدن و ...سابقه بیماری روانی قبلی، انتظارات غیرواقعی از درمان، نداشتن ارتباط صمیمانه و دوستانه با اطرافیانداشتن استرس بارز و واضح در سال‌های قبلی زندگی، استفاده از روش‌های دفاعی بیمارگونه، سابقه جدایی از اعضای خانواده، تک والد بودن قبل از یازده سالگی و سابقه خانوادگی بیماری روانیدر چنین شرایطی، برای شناخت بهتر و صحیح‌تر مشکل، باید یک گروه درمانی تشکیل شود که شامل متخصص زنان و زایمان، روانپزشک، مددکار، پرستار و روان‌شناس است. در ابتدا باید نگرش‌های نادرست و ناهماهنگی میان زوجین از میان برداشته شود.متاسفانه بسیاری از زوج‌ها در طول درمان با مشکلات جانبی مانند سردمزاجی نسبت به همسر و کاهش میل جنسی مواجه می‌شوند و به شدت او را مسبب حال خراب خود و مشکل پیش آمده میداننددر این‌گونه موارد، حضور توأم زن و شوهر در طی روند درمان مفید خواهد بود.وظیفه ی روانشناس است که با تکنیکهای درمانی صمیمیت زوجین را بالا برده و آنها از سرزنش همدیگر و انداختن مسئولیت این مشکل بر گردن دیگری منع کنددرمان ناباروری درازمدت و هزینه‌بردار است.باید زوج‌ها را آماده کرد تا با خشم، خستگی و گاه شکست روش‌های مختلف درمانی کنار بیایند.در برخی زوج‌ها نیز احساس ناامنی و از بین رفتن حریم خصوصی ایجاد می‌شود. این قبیل مشکلات عاطفی و روانی را می‌توان با مشاوره مداوم کاهش داد.?فروشگاه دوره های درمانی – ذهن درمانی۱ (zehndarmani1.ir)در مشاوره‌های فردی و خانوادگی، اعتماد‌به‌نفس و هویت شخصی و اجتماعی فرد به شکل طبیعی خود بازگردانده می‌شود.به زوج‌ها آموزش می‌دهند که ارتباط جنسی، علایق و تمایلات زناشویی از ناباروری مجزا هستند. از این گذشته، با پیشرفت روش‌های درمانی متنوع برای درمان ناباروری، امروزه کمتر زوجی بدون بچه خواهد ماند. فقط باید صبورتر بود.برنامه‌های درمان ناباروری غالباً فشار روانی زیادی را بر زن وارد می‌سازند.در هر دو صورت موفقیت یا شکست درمان، باید مشاوره و ارتباط با گروه درمانی حفظ شود تا آنان بتوانند با به حداقل رساندن مشکلات و تعارضات، زندگی آسوده‌تری را برای زوج مهیا سازند (صادقیان و همکاران،۱۳۸۳).توصیه پزشکان برای کنار آمدن با مشکل ناباروری :بیشتر زنان با این انتظار و آرزو بالیده و رشد می کنند که روزی مادر خواهند شد. تصویرها و انتظاراتی از عروسکهای کودکان گرفته تا مراسم جشن تولد که از سوی والدین ـ دوستان ـ مذهب ـ آگهی های تبلیغاتی و رسانه ها به سوی ما هجوم می آورند ما را در محاصره خود گرفته اند.برای بسیاری از مردان نیز امید پدر شدن بخش مهمی از هویت آنهاست.فشار برای تشکیل خانواده می تواند فشار عظیمی باشد و فکر اینکه یک فرد قادر نیست این کار را انجام دهد می تواند باعث شود که خیلی ها احساس کنند اشکالی در کار آنها وجوددارد.با پرداختن به دیگر علایق خود از سلامت خود مراقبت کنیددرست است که پرداختن به معالجات ناباروری به اندازه یک شغل نیمه وقت و حتی گاهی اوقات تمام وقت، وقت شما را می گیرد اما بهتر است به دیگر علایق و سرگرمی های خود نیز که باعث انبساط خاطرتان می شوند بپردازید.این کار ساده ای نیست اما به هرحال باید انجام شود.مثلاً اگر مجبورید یک روز در میان برای آزمایش خون به یک مرکز پزشکی مراجعه کنید سعی کنید که در همین زمان و در طول مسیرتان وسیله یا شیوه ای بیابید تا کمی خود را سرگرم کنید.اگر پرداختن به سرگرمی های چندسال قبل برایتان دشوار است ـ چون حالا دیگر بیشتر دوستانتان بچه دار شده اند ـ راههای جدیدی بیابید و همیشه به خاطر داشته باشید که خنده بهترین دارو است.زوج‌های نابارور احساسات منفی بیشتری نشان می‌دهندنتایج مطالعات مختلف نشان می‌دهد زوجهای نابارور میزان بالاتری از احساسات هیجانی منفی را نشان می‌دهند و همین امر ممکن است احتمال بارور شدن آنها را کاهش دهد.بر اساس یک تحقیق که توسط دکتر "بهزاد قربانی" و دکتر "جمال شمس" انجام و در دومین سمینار اهدای گامت و جنین ارایه شد،میزان بروز شادی در میان افرادی که در روند درمان ناباروری شکست می‌خورند نسبت به افراد دیگر به وضوح پایین تر است.از مطالعات مختلف اینطور برآورد می‌شود که زنان برخوردار از مشکلات باروری بخصوص آنهایی که جهت درمان خود تلاش می‌کنند اما موفق نمی‌شوند، آشفتگی هیجانی پیدا می‌کنند(رزاقی،۱۳۷۹).در بررسی پدیده ناباروری نقش عوامل روانشناختی را نادیده نگیریددر آخرین شماره فصلنامه علمی، پژوهشی باروری و ناباروری پژوهشکده فناوری‌های نوین علوم پزشکی ابن سینا عنوان شددر بررسی پدیده ناباروری، همزمان با بررسی عوامل فیزیولوژیک می‌بایست به جنبه‌های روانی - اجتماعی این پدیده نیز توجه کرده و نقش عوامل روانشناختی را که از اهمیت نسبی برخوردارند جدی گرفت.فروشگاه دوره های درمانی – ذهن درمانی۱ (zehndarmani1.ir)?در این میان نقش عوامل روانشناختی در ایجاد ناباروری از اهمیت زیادی برخوردارست و از جمله این مولفه‌های روانشناختی، می‌توان از استرس ناباروری، کنترل درونی، بیرونی و عزت نفس نام برد.«علایم استرس ناباروری، متعاقب ابتلا به ناباروری در افراد بروز می‌کند، این علایم بیشتر در افکار و احساسات افراد صدق می‌کند و شامل مشکلات خواب، کار، روابط (به ویژه روابط زناشویی)، حساسیت دردناک نسبت به هرگونه محرک محیطی مربوط به تولید مثل می‌شود.»«علی‌رغم اعتقاد برخی از مردم مبنی بر نقش خود زوجین در ایجاد ناباروری، برخی استرس را نیز عامل ایجاد ناباروری می‌دانند که در این خصوص می‌توان گفت ارتباط استرس و ناباروری یک سیکل را تشکیل می‌دهد که یکدیگر را تشدید می‌کنند و زوجین ناباروری که خود را علت ناباروری می‌دانند خود را سرزنش کرده و این وضعیت باعث افزایش استرس در آنها شده و در نتیجه مشکل را حادتر می‌کند.این مقاله ضمن اشاره بر رابطه بین ناباروری، عزت نفس و منبع کنترل که یک رابطه متقابل و چند جهتی است می‌افزاید: «ناباروری ضربه سنگینی به عزت نفس فرد وارد کرده، شانس انتخاب فرد را در زندگی از وی سلب و احساس درماندگی و افسردگی را در فرد ایجاد می‌کند. همچنین، ناباروری کاهش کنترل بر بدن ایجاد کرده و موجب بروز احساس بی‌ارزشی و بی کفایتی فرد شده و ناامنی و تصویر ذهنی منفی ایجاد می‌کند که این عامل به خصوص در جوامعی که باروری معادل قدرت مردانگی می‌باشد، آسیب زا است.» در خاتمه نتایج تحقیق نشان داد که در بررسی پدیده ناباروری، نباید نقش عوامل روانشناختی را نادیده گرفت و لازم است که در تحقیقات آینده به تاثیر سایر عوامل روانشناختی، همچون عوامل اجتماعی ناباروری نیز توجه شود.تصمیم گیری به عنوان یک زوجزوجین نابارور طی درمان ناباروریشان فرزند پذیری را روشی متفاوت در نظر می گیرند و در ابتدا ممکن است با تصمیم درباره فرزندپذیری موافق نباشند.این برای والدین طبیعی است که این گزینه را به شیوه ای دیگر در نظر بگیرند. زوجنین اغلب نقطه نظرات مشابهی را بیان نمی کنند،دچار نگرانی می شوند و این ترس می تواند مانع ارتباطات بیشتر شود.والدین نیاز دارند در ترس ها و تردیدهایشان به شیوه ای مطمئن و باز با دیگری سهیم شوند. فرزند پذیری مستلزم کسب اعتماد است که هم می تواند پیشنهادی جالب و هم نگران کننده باشد.تفاوت هایی را که اغلب والدین بیان می کنند آن چنان که در وهله اول به نظر می رسد ناهمخوان نیستند.برای مثال زوجین ممکن است در مرحله بعدی تصمیم گیریشان موافقت خود را اعلام کنند اما باید در تعیین زمان موافقت باهم هماهنگ باشند.گاهی هم ممکن است زوجین آنچه را احساس می کنند به طور صحیح بیان نکنند. برای مثال یک شریک ممکن است این را بیان کند مه من هرگز نمی توانم فرزندخوانده ای بپذیرم در صورتی که عملا آنچه او می خواهد بیان کند این است که من اماده نیستم درمان را متوقف کنم.این برا والدین مهم است که با دقت به همدیگر گوش دهند و احساساتی که پشت سر این دیدگاه متفاوت وجود دارد،درک کند و نگذارند تعارض مابینشان هر روز رشد یابد(شولتز،۱۳۸۰).فروشگاه دوره های درمانی – ذهن درمانی۱ (zehndarmani1.ir)