نگاهی به آخرین ساخته دارنوفسکی|The whale

نهنگ(the whale)فیلم ساخت ۲۰۲۲ که کارگردانیش رو دارن آرنوفسکی برعهده داشت و فکر میکنم که کما بیش خبرهایی رو ازش شنیده باشید.چه از داستانش،چه از شخصیت اصلیش و ابعاد غیرنرمالش بین فیلم های سینمایی و چه از جایزه های پی در پی ای که برده!تو این پست اسپویل داریم پس اگر ندیدید اول برید فیلم رو ببینید چون ارزش یک بار دیدن رو داره.بعد بیاید و ادامه این پست رو بخونید.اگر خیلی کوتاه درباره سناریو فیلم بگم،داستان از این قراره که چارلی(Brendan faser)سعی داره رابطه‌ش رو با هر ضرب و زوری که شده با دخترش الی بهتر کنه.اینم بگم نقد و بررسی کاملی قرار نیست بکنم چون از دید یک مخاطب عادی دارم نگاهش میکنم.نقد و بررسی این فیلم به وفور در اینترنت موجوده.راستش رو بخواید،این فیلم،اولین تجربه من از کارگردانی دارن آرنوفسکی بود [شاید به خاطر اینه که کلا آدم فیلم بازی نیستم و نمیدونم جایگاه آرنوفسکی در بین کارگردانان در نظر منتقدان کجاست!]فضای داستان فضای دارکیه.غالب فیلمبرداری داخل خونه چارلیه و خیلی کم فضای بیرون رو میبینیم.طوری که به جز سکانس اول و چندی سکانس در لابه لای داستان،مخاطب علاقه داره که بیرون رو ببینه.مثل این میمونه که ارنوفسکی اجازه نمیده که بیرون رو نشون بدن.یه طوری محروم کردن از تماشای بیرون.درست عین چارلی!فیلمبرداری و قاب بندی،نورپردازی و فضای دارک غالب داستان تمام حس هایی که چارلی تجربه میکنه رو براتون تداعی میکنه.احساس خفگی،تنگی نفس،اضافه وزن شدید چارلی و سختی حرکت و... کاملا قابل لمس برای مخاطب اند.گفت و گو ها روان اند و گزاف گویی نداریم.سکوت در بین سکانس ها نقش مهمی را بازی میکنه.بعضا نگاه ها،حرف ها و دیالوگ های مهمی را در سکوت بیان میکنن.در ظاهر داستان و با تجربه اولین بار تماشا،همه خودشون رو جای چارلی میگذارن و باهاش همزاد پنداری میکنند.ممکنه از اینکه این همه بد رفتاری با چارلی میشه،خون‌تون به جوش بیاد اما وقتی که داستان جلوتر بره،قضاوت سخت تر میشه.من که هنوز نتونستم خودم رو قانع کنم که این بد رفتاری ها حق چارلی هست یا نه.چه کسی تعیین میکنه؟مثل زندگی عادی مون میمونه.همه چیز یک طرفه‌س و نیاز به یه نفر سوم داریم که تو این فیلم،مخاطب نفر سومه منتها کارگردان تعیین میکنه که مخاطب چی ببینه و ناخوداگاه جهت گیری مخاطب به سمت چارلی میشه.در میانه داستان متوجه این موضوع شدم و خودم رو جای الی گذاشتم.انقدر فیلمنامه و دیالوگ ها خوب بود،که تونستم خودم رو جالی الی بگذارم و دونه دونه رفتار هاش رو درک کردم.کاملا میفهمم وقتی نسبت به ادما بی حس و بی اعتماد میشی یعنی چی.نه از اینایی که فقط تریپ این آدم هارو برمیدارنا،نه!کسی که واقعا بیزار باشه،همون رفتار هارو باشدت و ضعف متفاوت نشون میده که این نقطه قوت فیلمه.در گوشه دیگه ای از فیلم،لیز رو میبینم که کاملا نقش یک ساپورتر رو داره.با اینکه گذشته رفاقت بین لیز و چارلی رو ندیدیم اما با رفتار هایی که در طی داستان دیدیم،میفهمیم که لیز قبلا سعی در برگردوندن چارلی به زندگی داشته اما وقتی دیده تلاشش بی فایده‌س،ترجیح داده اونطور که چارلی راحته،باهاش رفتار کنه.چارلی در سکانس های مختلف به کررات از کلمه ببخشید استفاده میکنه که به نظرم قابل توجه ترین بخش این فیلمه.ببخشید هایی که به لیز می گفت حالت تسلی بخشی داشت.ازش معذرت میخواست چون حس سرباری بهش دست میداد.حس اذیت و آزار دیگران.حس اینکه چرا مفید نیست و نمی تونه خودشو از این وضعیت خلاص کنه.درموندگی کامل و محض و پذیرش شکستی که توی زندگی و روابطش خورده.به نظرم کل فیلم در یک ربع آخر قرار داره که اگر با جریان داستان همراه باشید قطعا بغض میکنید و چه بسا گریه هم به دنبالش!الی بازتاب تمام فرزندانیه که قربانی هوا و هوس و اشتباهات والدینشون شدن.کاملا منعکس میکنه که رفتار هایی که والدین میکنن روی فرزند اثر داره و میبینیم که چقدر الی بی احساس شده و چه کارهایی رو با بی رحمی انجام میده.به پدرش قرص خواب میده،اون پسر رو اذیت میکنه و ازش وویس میگیره.کلی لیچار بار پدرش میکنه و اون رو توی فیس بوک مسخره میکنه!نقطه عطف دوم این فیلم ببخشیدی بود که چارلی به الی گفت.توی اون ببخشید من خرد شدن پدر،خرد شدن غرور و هرچیزی که میتونه برای یه مرد مهم باشه رو دیدم.شرمساری زیاد و ناراحتی از گذشته توش موج میزد.چارلی خودش هم میدونست که چیزی دیگه درست نمیشه اما دست از تلاش بر نمیداشت.تمام پولاش رو به الی داد و سعی کرد که به الی بفهمونه هنوز هم میتونه آدم خوبی باشه و به نظر چارلی تموم ادمای دنیا فوق العاده‌ن.چارلی تو اون سکانس ها بی دفاع ترین حالت خودش بود.تسلیمِ تسلیم!آخرین لحظات فیلم که اوج هیجان و غلیان احساساته،ارنوفسکی نور رو به تماشاچی نشون میده.میفهمونه که اینجا جای درستیه برای خوشحال شدن.نقطه قوت دیگه هم زمانیه که چارلی موفق میشه الی رو درحال خوندن اون مقاله ببینه که میتونم بگم برای مخاطب هم خیلی خوشاینده.بیاید اعتراف کنیم خیلی از دیدنش لذت بردیم.در آخر فکر میکنم تمرکز این فیلم روی قدرت کلمات بود.من که کاملا این رو حس کردم.مراقب کلماتمون باشیم.شکستن یه مرد با ۲۵۰کیلو وزن،با ۱۰۰ گرم زبون انجام شد.قلب ادما ارزششون خیلی بیشتر از این حرفاست.امیدوارم که دوست داشته باشید این نوشته رو.نظراتتون رو میخونم❤️