تحقیقات بازار و بازاریابی تحقیقات

تحقیقات بازاریابی به زبان ساده یعنی فرایندی که در آن با جمع آوری داده یا اطلاعات تلاش می‌کنیم تا بازار و مشتریان را درک کنیم؛ این درک کردن یعنی کشف فرصت‌ها، بررسی مشکلات، پیدا کردن راه‌حل‌هایی برای فروش بیشتر، ارزیابی کارهای بازاریابی در حال انجام و خلاصه تحقیق برای برای هر چیزی که به بهتر شدن بازاریابی کمک می‌کند.خب این تعریف خشک و رسمی کمک زیادی به ما نمی‌کند! ما هنوز نمی‌دانیم در یک تحقیقات بازاریابی چه کارهایی انجام می‌دهند. پس اگر موافق هستید قدم به قدم با یک مثال واقعی پیش برویم تا ببینیم این تحقیقات بازاریابی چیست و چطور اجرا می‌شود؟همین اول به شما بگویم هرچند این مقاله طولانی است اما بهتر است با حوصله بخوانید و سر سری از عناوین آن رد نشوید. ما علاوه بر این که می‌خواهیم دقیقاً تحقیقات بازاریابی را درک کنیم، می‌خواهیم راه‌های انجام آن در ابعاد کوچک و بزرگ را معرفی کنیم.اول بیایید تکلیف را با خودمان روشن کنیم؛ ببینیم آیا «تحقیقات بازار» با «تحقیقات بازاریابی» تفاوتی دارند؟تفاوت تحقیقات بازار و تحقیقات بازاریابی چیست؟تفاوت و مرزبندی بین این دو آنقدر ظریف و غیرقابل تشخیص است که خیلی از اساتید این حوزه بی‌خیالش شده‌اند و ترجیح می‌دهند حرفی درباره آن نزنند.مثلاً در کتاب مدیریت بازاریابی کاتلر به عنوان یکی از معتبر‌ترین کتاب‌ها در این حوزه، این دو اصطلاح به جای هم استفاده شده و تفاوت زیادی بین آنها نیست.در بازاریابی مدرن تفاوت واضحی بین این دو اصطلاح دیده نمی‌شود. در کل می‌گویند تحقیقات بازار شامل تحقیقات برای شناخت نیازهای بازار، اندازه بازار و رقابت‌ها است. با این حال، خیلی وقت‌ها یک پروژه تحقیقات بازار یا بازاریابی به دنبال جواب‌ سوال‌هایی است که شامل هر دو حوزه می‌شود. همین حالا هم شرکت‌های زیادی هستند که در هر دو حوزه به صورت همزمان کار می‌کنند و تمایزی بین این دو نمی‌گذارند.قدم اول: مساله را تعریف کنیدمساله اصلی در یک پروژه درک و پیش‌بینی این است که مشتری حاضر است چه مقدار اضافه پرداخت کند تا در ازای خرید محصول، خدمات مورد نظر شما را دریافت کند؟آیا پیشنهادهای ویژه شما، برای همه محصولات لحاظ می‌گردد؟یک سوال عمیق‌تر: آیا اولین بودن در این بازار اهمیت زیادی دارد؟یا می‌توانیم مساله را خیلی کلی‌تر بررسی کنیم؛ مثلاً از کمیته تحقیقاتی بخواهیم تمام نیازها و دغدغه‌های مشتریان را بررسی کنند، بعد ببینیم خدمات ویژه‌ای که ارایه می‌دهیم در کجای نیازهای مشتریان قرار می‌گیرد.همۀ این سوالات را می‌توانیم در تحقیقات بازار بپرسیم، اما کدام سوال‌‌ها مهم هستند؟ مساله اصلی در یک پروژه چیست؟این اولین مرحله در هر تحقیقات بازاریابی است. اول باید بدانیم دنبال چه هستیم؟سوال اصلی: ارائه خدمات ویژه برای محصولات کاربردی، سود کافی نسبت به هزینه آن خواهد داشت؟این مساله نسبتاً کلی را می‌توان به چند سوال کوچکتر خرد کرد:آیا این شرکت باید خدمات ویژه برای همه محصولات ارایه دهد؟آیا این خدمات فقط برای محصولات گران قیمت ارائه شود یا برای همه محصولات؟هزینه آن برای مشتریان تا چه اندازه قابل قبول است؟این خدمت فقط در زمان های مناسبتی ارائه شود یا در طول سال؟آیا این خدمت جدید می‌تواند باعث شود تا مشتریان، شرکت ما را نسبت به رقبا انتخاب کنند؟این خدمت جدید تا چه اندازه به برندینگ و تصویر ذهنی مشتریان از شرکت کمک می‌‌کند؟ارائه خدمات ویژه چقدر برای مشتریان اولویت دارد؟این سوالات دقیقی هستند که باید جواب خوبی برای آن پیدا شود تا شرکت براساس آن‌ها تصمیم بگیرد.خب پس تحقیقات بازار با یک سوال کلی و بدون تعریف مساله نتیجه مطلوبی نمی‌دهد. امکان دارد شما برای جمع کردن اطلاعاتی وقت بگذارید که هیچ نیازی ندارید یا دنبال جواب سوالاتی بروید که اصلاً اهمیتی ندارند.قدم دوم: برنامه‌ریزی برای تحقیقات بازارقبل از هرچیزی باید برای تحقیقات خود برنامه‌ریزی کنیم. یعنی به ترتیب به این سوالات جواب دهیم:هزینه تحقیقات چقدر خواهد شد؟منابع داده‌های ما کجاست؟از چه روش‌ها یا تکنیک‌هایی استفاده کنیم؟چه ابزارهایی نیاز داریم؟جامعه و نمونه آماری ما چه افرادی هستند؟چه افرادی این تحقیقات را انجام خواهند داد؟هرچه کسب‌وکار شما بزرگ‌تر، مشتریان یا مخاطبان شما بیشتر و مساله شما اهمیت بیشتری داشته باشد، اهمیت جواب این سوالات هم بیشتر خواهد شد.در هر پروژه‌ای، می‌توان از روش‌های مصاحبه، گروه کانونی، پرسشنامه کاغذی و الکترونیکی و تلفنی و اجرای آزمایشی انتخاب نمود. این روش‌ها را در ادامه توضیح می‌دهیم.پروژه به یک کمیته تحقیقات سپرده و جامعه آماری تمام مشتریان مشخص می‌شود. در انتها هزینه این تحقیقات بررسی و بودجه آن به کمیته بازاریابی اختصاص داده می‌شود.شرکت‌هایی هستند که کارشان فقط تحقیقات بازاریابی است. هر کسب‌وکاری می‌تواند مسائلی را که نیاز به تحقیق دارد را به این شرکت‌ها بسپارد.قدم سوم: جمع‌آوری دادهما برای تحقیقات بازاریابی به منابعی از داده‌ها نیاز داریم. این داده‌ها می‌توانند کمی یا کیفی باشند. بعضی وقت‌ها داده‌هایی که داریم کافی هستند ولی خیلی وقت‌ها لازم است که داده جمع کنیم.مثلاً اطلاعاتی که از نظرسنجی‌های چند ماه قبل داریم، هنوز هم کاربردی و مفید هستند. اگر هم پرسشنامه جدیدی طراحی کردیم یعنی در حال جمع‌آوری داده‌های دست اول هستیم.داده‌های کیفی هم مثل توصیفات و احساسات افراد درباره برند هستند. این اطلاعات را به راحتی نمی‌توان تبدیل به اعداد و ارقام کرد. اما وقتی از مشتری بخواهیم رضایتش را درباره یک محصول با بله و خیر جواب دهد می‌توانیم نسبت افراد راضی به ناراضی را حساب کنیم.خب اینجا کمی مکث کنیم و درباره راه‌های جمع‌آوری اطلاعات کمی بیشتر صحبت کنیم.راه‌های جمع آوری داده:در کل برای جمع آوری داده در تحقیقات بازار راه‌های زیر وجود دارد:مشاهده و رفتارسنجیگروه‌‌های کانونیپرسشنامهآزمایشداده‌های کاربران اینترنتبیگ دیتامنبع : پرینت لند