شب‌های تهران

تهران شب‌های مخوفی دارد... دست کم مدتی این چنین بود. شب‌هایی گرم و ملتهب از تب و تاب تغییر. شب‌های سیاهی که مامن شعارهایی شده بود که هر یک سودای تغییر داشتند. توده‌هایی از ابرِ غلیظِ فکر که از وضع موجود ناراضی بودند و تندبادهایی که می‌وزیدند تا جلوی پخش شدن این تودۀ غلیظ را بگیرند. و تلاقی این دو... خون بود. خونی که بر روی آسفالت گرم کوچه و پس کوچه‌های تهران جاری می‌شد، به گوشۀ خیابان می‌خزید و آن قدر می‌رفت تا به قوطی‌های خالی اسپری رنگ برسد. کوچه‌های تهران با همین خون‌ها آبیاری شده‌اند... سیراب‌اند. برای همین هم خون سرخ، در خاک فرو نمی‌رود و آن قدر می‌رود تا بخشکد. و کوچه و پس کوچه‌های تهران پر بود از همین خون‌های خشکیده. و دیوارنویسی‌های سیاهی که برای هر خونی که به زمین ریخته می‌شد، به دیوار پاشیده می‌شدند.این خون‌ها و قوطی‌های رنگ... این شب‌ها و این تب و تاب، برای تهران خاطره‌هایی بودند که مدام و از نو مرور می‌شدند. خون‌هایی که ضدانقلابیون به زمین می‌ریختند و انقلابیون به یاد و خاطر‌شان خط و خطوط سیاهی بر دیوار کوچه‌های تهران می‌کشیدند. و تهران آرام به تماشای دوباره و دوبارۀ این خاطرات می‌نشست.و در این گیر و دار، شاعری که شعرش را گم کرده بود در این تهران به دنبال شعرش می‌گشت. و به جای شعر تنها لخته‌های خشک شدۀ خونِ چرک و دیوارنویسی‌های مشکی نصیبش می‌شد. بقایایی از شب‌های تهران. شاعر از کنار این‌ها می‌گذشت بی آنکه بداند یکی از این دیوارها متعلق به اوست. دیواری که با اسپری مشکی رویش می‌نویسند: «باز خواهیم گشت». شاید چون نمی‌دانست که دلچسب‌ترین خون برای انقلاب خون شاعران است. در انقلاب‌ها شاعران باید بنویسند. و اگر نوشتند باید منتظر حملات شبانه، ضربات چاقو در شکم، خفگی با کابل و مردن در شب‌هایی که بوی خون می‌دهند باشند. و با وجود همۀ این‌ها شاعری که شعرش را گم کرده بود در کوچه پس کوچه‌های تهران به دنبال شعرش می‌گشت. از کوچه‌ای به کوچۀ بعد می‌خزید و به دنبال نشانه‌ای از شعر گمشده‌اش می‌گشت. و فقط خون پیدا می‌کرد. خونی متعلق به شاعری سیاسی که شب پیش زمانی که در حال فرار از دست ضد انقلابیون بود ریخته شده بود. شاعر سیاسی که تنها کتاب شعرش را زیر بغل زده بود و در حال فرار بود. شاعری که آخرین نوشته‌اش را با خون خودش روی پیاده‌روی یکی از کوچه‌های شهر به جا گذاشته بود و صبح رفتگری خاکستر سیگارش را کنار آن ریخته بود و با جارویش صرفاً رد خون را پخش کرده بود. و چند قدم جلوتر شاعری که شعرش را گم کرده بود خط و خطوط سیاهی را روی دیوار دیده بود. خط و خطوطی که نوشته بود: «ما جوانه خواهیم زد» و حدس زده بود که این یادگار خون شاعری سیاسی است.در این گشت‌وگذارهای خون‌آلود، شاعر مرد سیگار فروش را دیده بود. سیگار فروشی که بعداً روحش بالای سر جنازۀ سوخته‌اش سیگار می‌کشید. مرد سیگارفروش از خانۀ سرهنگ گفته بود. جایی که شاید شاعر بتواند نشانی از شعر گمشده‌اش پیدا کند. آدرس خانۀ سرهنگ که روی پاره کاغذ جلد سیگار نوشته شده بود از دست مرد سیگار فروش به جیب شاعر رفته بود و در دماغ شاعر بوی خون پیچیده بود. خونی که قرار بود امشب ریخته شود. خون یکی از ضد انقلابیون که با چاقوی پنهان شده در کمربندش انتظار یکی از انقلابیون را می‌کشید اما توسط گروهی از آنها غافلگیر شده بود و خون خودش به زمین ریخته شده بود. خونی که قرار نبود برایش خط و خطوط مشکی‌ای بر دیوار جایی نقش ببندد.خانۀ سرهنگ... خانۀ متعلق به سرهنگی روس. مدفون شده در جایی از شب‌های ملتهب تهران.انقلاب خون می‌خواهد و سرهنگ خون‌بهای انقلابی دیگر بود. سرهنگ در روز عروسی‌اش، که خلوت و کم مهمان بود، می‌فهمد که انقلابیون خانه‌اش را پیدا کرده‌اند و دور تا دور آن در کمین‌اند. از مهمانان و نوعروسش اجازه می‌گیرد و مرخص می‌شود. از پله‌های اتاقش بالا می‌رود و نوعروس که متوجه چیزی شده به دنبال سرهنگ بالا می‌رود و بعد صدای شلیک و مغز سرهنگ که آخرین خاطراتش را روی دیوار پشت میزکارش می‌ریزد. سرهنگ گویا ترجیح داده جسمش را برای انقلابیون بگذارد و روحش را میان گلدان‌های شمعدانی دور حوض پنهان کند. و انقلابیون که به دنبال در بندکردن روحش بودند، ناامید می‌شوند و برای انتقام نوعروس سرهنگ را میبرند. بعدها نوعروس باز می‌گردد و قانع شده که باید به انقلاب کمک کرد. برای همین خانۀ سرهنگ می‌شود مکانی برای آنها که از دست ضد انقلابیون در فرارند.شاعری که شعرش را گم کرده در خانۀ سرهنگ احساس سرما می‌کند. و نوعروس سرهنگ با دامنی خونی به او خوش‌آمد می‌گوید و از او دعوت می‌کند که جایی بنشیند. خانۀ سرهنگ خاکستری است و بوی عجیبی می‌دهد. بوی آهن و خون خشکیده. و در گوشه‌ای، پشت میز کنار پنجره، دختر موخاکستری نشسته، دستش را زیر چانه زده و به نقطه‌ای از آسمان خیره شده است. شاعر به اطرافش نگاه می‌کند، به دنبال شعرش می‌گردد، آیا اینجا شعرش را پیدا خواهد کرد؟ و نوعروس که بالای سر شاعر ایستاده و از او می‌پرسد چیزی میل دارد و شاعر که از او یک لیوان آب می‌خواهد.شاعر کمی احساس راحتی می‌کند و به اعصابش اجازه می‌دهد کمی آرام بگیرد. بعد از اینکه سرهنگ خودش را خلاص کرده بود خدمتکار خانه هرچقدر تلاش کرده بود نتوانسته بود رد مغز پاشیده به دیوار سرهنگ را پاک کند. انگار خانه نمی‌خواست اجازۀ این کار را بدهد و با این کار قصد داشت خاطرۀ سرهنگ را حفظ کند. آیا به همین خاطر این خانه همیشه بوی خون می‌داد؟خانۀ سرهنگ با اینکه مرکزی برای انقلابیون پرشور بود اما فضایی افسرده داشت. با اثاثیه‌ای که خاک گرفته بودند. اما به شکل عجیبی تنها شمعدانی‌های دور حوض تازه بودند. انگار در تمام این خانۀ بی‌روح، تنها این شمعدانی‌ها بودند که روح داشتند.شاعر کمی جرئت پیدا می‌کند و از خدمتکار می‌پرسد که دخترک مو خاکستری چرا به نقطه‌ای از آسمان خیره شده و داستان او چیست. از خوبی‌های شاعر بودن همین است. می‌توانی بفهمی که در ورای بعضی چیزها داستانی وجود دارد. مثل داستان دختری که عاشق یکی از ضد انقلابیون می‌شود؛ عشقی پرشوروحال اما بی‌معنی. انقلاب خون می‌خواهد و نه عشق. اما با این حال دخترک دلباختۀ جوان ضدانقلابی می‌شود. جوانی خوش قدوبالا، با ریشهای بلند که او را شبیه جادوگرها می‌کرد. زمانی که دخترک در یک کوچۀ بن‌بست گیر می‌افتد و جوان ضدانقلابی به او می‌رسد. هفت‌تیرش را روی زمین می‌گیرد و تیری خالی می‌کند و داد می‌زند که یکی از انقلابیون را کشته و دختر که شوکه شده و نمی‌فهمد که پسر ضدانقلابی جانش را نجات داده. و بعدها باز هم یکدیگر را می‌بینند. بارهاوبارها. و در اتاقکی که زمانی محل آسایش کبوترها بود، بر روی پشتبام یک ساختمان هفت طبقه. دقیقاً روبه‌روی خانۀ سرهنگ. و ضد انقلابیونی که متوجه گناه نابخشودنی پسرک می‌شوند و منتظر می‌شوند که باز پسرک و دختر مو خاکستری یکدیگر را ببینند. و درست در زمان عشقبازی این دو سر می‌رسند و بی‌درنگ پسر را از طبقۀ هفتم به پایین پرت می‌کنند و دخترکی که فرار می‌کند و به خانۀ سرهنگ پناه می‌برد و هر روز ساعت‌ها به پشت‌بام آن آپارتمانی خیره می‌شود که کبوترهایی روی آن می‌نشینند و بلند می‌شوند.شاعر از خدمتکار تشکر می‌کند و خدمتکار در اتاق‌های خانۀ سرهنگ گم می‌شود. حال که شاعر کمی آرام گرفته تازه متوجه این می‌شود که نمی‌داند باید چه کاری انجام دهد. و کجا را باید بگردد و چرا مرد سیگارفروش به او گفته بود که شاید اینجا بتواند شعرش را پیدا کند. آن هم در بحبوحۀ این انقلاب و بگیروببند.شاعر به نشانه‌ها فکر کرد. به اولین نشانه‌های انقلاب... به خون... به خون جوان ضدانقلابی که در کوچه‌ای بن‌بست غافلگیر شده بود. و زمانی که دیده بود راهی جز مردن ندارد چشمانش پرازآب شده بود و شروع کرده بود به التماس و به خودش شاشیده بود و جوان چهارشانۀ انقلابی که چاقوی خودش را هفت بار در شکم او فروکرده بود و دست چپش را از آن به بعد نشسته بود تا به همه نشان دهد خون یک ضدانقلابی روی دست‌هایش نقش بسته. جوان چهارشانه‌ای که دوستش یک شاعر سیاسی بود و به احترام او بر روی چندین دیوار با اسپری مشکی شعارهایی نوشته بود و دست چپش را هم تمیز نکرده بود تا یاد دوستش را همیشه با خودش داشته باشد. شاعر به کبوترهایی فکر کرد که از روی طبقۀ هفتم آپارتمان مجاور خانۀ سرهنگ می‌پریدند و بر روی تیر برقی می‌نشستند که مرد سیگارفروش به ضد انقلابی‌ها اطلاعات رفت‌وآمد افراد خانۀ سرهنگ را می‌فروخت. خانه‌ای که قرار بود چند وقت بعد ضد انقلابیون جنازۀ گندیده‌اش را در یکی از اتاق‌های زیرزمین آن پیدا کنند و آن را به همراه خانه، همان جا بسوزانند.در هیچ یک از این‌ها اثری از شعر گم‌شدۀ شاعر نبود. انگار تمام این انقلاب برای خون بود. بدون هیچ شعری... شاعر از جای خود بلند شد و به حیاط رفت تا سیگاری روشن کند. خبری از خدمتکار و نوعروس نبود. لب حوض و در میان گلدان‌های شمعدانی نشست و سیگارش را روشن کرد. نسیم سردی به او خورد و حضور کسی را حس کرد. سرهنگ لبۀ بالکن اتاقش نشسته بود و شاعر را صدا کرد و شاعر که به پاهای آویزان سرهنگ و بعد سوراخ سمت راست سرش نگاه می‌کرد. سرهنگی روسی با سبیل‌هایی که به‌خوبی چرب شده بودند و نوکشان تیز شده بود. لباس سرهنگ پر بود از مدال و نشان‌های افتخار. سرهنگی که آن چنان در برابر شاعر استوار می‌ایستاد که شاعر بعید نمی‌دانست کشیده‌ای در گوشش بخواباند. صدای سرهنگ، مثل اثاثیۀ خانه‌اش انگار خاک گرفته باشد، اما با سلابت بود.سرهنگ با غرور از لبۀ بالکن پایین آمد. مستقیم به عمق چشم‌های شاعر خیره شد و از او پرسید که انقلابی است یا ضد انقلابی و شاعر که فقط به دنبال شعرش می‌گشت به داستان‌های حماسی سرهنگ و رشادت‌های بی‌بدیلش گوش کرده بود. از تاثیر او در تاریخ. و سرهنگ که ناگهان از شاعر نخی سیگار خواسته بود. سرهنگی که دیگر سیگاری را هم نمی‌توانست لای انگشت‌های دست چپش بگیرد. سرهنگ از شاعر دور شده بود و به سمت اتاقش رفته بود. شاعر به دنبال سرهنگ از پله‌های اتاق او بالا رفت و وارد اتاق او شد؛ اما خبری از سرهنگ نبود. دیوارهای اتاق سبز بود و تنها اثاث اتاق یک میزکار بود که کاغذهایی رنگ‌ورورفته روی آن بود. و اسلحه‌ای که در سمت راست قرار داشت و لکۀ قهوه‌ای بزرگی که روی دیوار پشت میزکار نقش بسته بود.هوا تاریک شده بود و شاعر تصمیم گرفت که خانۀ سرهنگ را ترک کند. با وجود اینکه شب‌های تهران مخوف‌اند و به همین دلیل هم معروف اما حسی به شاعر می‌گفت که باید در همین شب‌ها به دنبال شعر گمشده‌اش بگردد. از اتاق سرهنگ خارج شده بود و به سمت دری رفت که از آن وارد شده بود. و جوان چهارشانۀ انقلابی را دیده بود که از پله‌های زیر زمین بالا می‌آمد و رنگ قرمز تندی به دست چپش ریخته بود.شاعر سریعاً خانۀ سرهنگ را ترک کرد و پا به کوچه‌های تهران گذاشت. هوا پر از بوی خون و اسپری رنگ بود. صدای انقلاب در همه جای کوچه شنیده می‌شد. شهری که امشب پر از التهاب و ضربان شده بود. شاعری که شعرش را گم‌کرده بود در تاریکی کوچه شروع به حرکت کرد. در حال رسیدن به آخر کوچه از پشت سرش فریادی به او فرمان ایست داد... ضد انقلابیون... می‌دانست که ایستادن به معنای مردن و لختۀ خون خشک شده روی پیاده‌رو خواهد بود. برای همین شروع به دویدن کرد. اما فردا صبح زیر نور فلورسنت چراغ یک اتاق بیدار شد.از بین سوراخ‌های گونی فقط حضور نور زردرنگ یک لامپ قدیمی را فهمید. و بوی خون گونی که روی سرش کشیده بودند. و بعد دردی که از پشت گردنش تا وسط جمجمه‌اش پیچیده بود و بعد تاریکی...و بعد بوی نم و خاک و فشار طنابی که مچ دست‌هایش را به هم می‌فشرد. و تاری چشم‌هایش که هی کمتر و کمتر می‌شد و رفته‌رفته تصویر نوعروس با دامن خونی که واضح‌تر می‌شد. و بعد هیبت جوان انقلابی چهارشانه که از پشت سرش وارد تصویر می‌شد. جوان چهارشانه دست چپش را روی میز کوبید و رد قرمز و کثیفی روی آن به‌جای گذاشت. ردی که زمانی خون سیاه و تیرۀ سیگارفروش بود. جوان چهارشانه به سیگارفروش مشکوک می‌شود و او را به داخل خانۀ سرهنگ می‌کشد و او را در زیر زمین با یک ضربۀ چاقو در گردنش خلاص می‌کند. جوان چهارشانه به شاعر هم مشکوک شده بود و حالا او در زیر زمین در برابر او قرار گرفته بود.شاعر توضیح داده بود که تنها به دنبال شعر گمشده‌اش می‌گردد؛ اما انقلاب توضیح نمی‌خواهد... خون تنها چیز خواستنی در انقلاب‌ها است. خونی که از پس یک اعتراف می‌آید. شاعر باید اعتراف می‌کرد که جاسوس ضد انقلابیون است و با مرد سیگارفروش هم‌دست بوده. تنها در این شرایط می‌توانست آزاد شود و در کنار گلدان‌های شمعدانی به سرهنگ بپیوندد. جایی که سرهنگ و پسرک ضدانقلابی ریشو با هم در مورد مزایا و معایب انقلاب صحبت می‌کردند و پسرک برای سرهنگ تعریف می‌کرد که جوان چهارشانه جای او و معشوقش را به ضدانقلابی‌ها لو داده است و سرهنگ که می‌گوید دامن نوعروس به خون او آلوده است.اما شاعر سختی زیادی را پشت سر گذاشته بود و نمی‌توانست به همین راحتی قید شعرش را بزند. اما دریافتن این که این همه خون تنها به اسم پوشالی انقلاب به زمین ریخته مأیوسش کرد. تمام آن خط‌های سیاه درودیوار کوچه‌های تهران نه نماد یک انقلاب زنده بودند و نه یادبود هم‌رزمان ازدست‌رفته. تمام آن لخته‌های خون تنها نشان‌دهندة تلف‌شدن انسان‌هایی بودند که به هیچ دلیلی روزی مرده بودند. تمام خانۀ سرهنگ یک دروغ بزرگ بود. سرهنگ چپ‌دستی که اسلحه‌اش پس از مرگ او سمت راست میز کارش قرار گرفته و نو عروسی که از زیر دست ضدانقلابی‌ها جان سالم به در برده و قانع شده که باید به انقلاب کمک کرد و خانۀ سرهنگ را دایر می‌کند تا به انقلابیون پناه بدهد. و دخترک مو خاکستری که به کبوترهای طبقۀ هفتم نگاه می‌کند و فکر می‌کند یکی از آن کبوترها روح پسرک ضدانقلابی است. و در بین این گیرودار شاعری که شعرش را گم کرده بود، به خون فکر می‌کرد. شعری که در این انقلاب پیدا شود غیر از خون چیز دیگری نمی‌تواند باشد. خون شاعر شعر او بود. شعری که همیشه با او بود و او همه‌جا را به دنبال آن می‌گشت. شعری که به جوش آمده بود. شعری که برایش تلاش بسیار کرده بود هر بار فقط به خون رسیده بود. خونی که در لب‌هایش می‌جوشید... خونی که در گوش‌هایش دویده بود و سرخشان کرده بود. خونی که خون می‌خواست. خون جوان انقلابی. خونی که شاعر را به انقلاب ترغیب می‌کرد. انقلابی علیه نوعروس و جوان انقلابی. و تلاقی انقلاب‌ها همیشه با خون همراه است.صبح روز بعد در خانه‌ای سوخته در یکی از محله‌های تهران دو جنازه پیدا شد. یکی در زیر زمین و دیگری با دست‌های بسته در اتاقی دیگر در همان مکان.تنها چیزی که از خانه باقی‌مانده بود نوشته‌ای مدفون زیر سیاهی دودۀ آتش بود که نوشته بود «ما باز خواهیم گشت».