بند کردن فریدون ضحاک را (داستان ضحاک ماردوش به آخر رسید)

بند کردن ضحاک در دماوند کوهسلام ... من سارا هستم ... علاقه‌مند به تاریخ و ادبیات و هنر ... چند وقتیه که شاهنامه می‌خونم و از اونجایی که برای پیدا کردن معنی کلمات و ابیات دچار مشکل میشم، می‌خوام هرچی پیدا می‌کنم رو اینجا برای شما بنویسم. فقط این رو بگم که من هیچ تخصصی ندارم و تازه‌کار هستم. لطفا اگر نکات بیشتری می‌دونستید یا اشتباهی توی متن‌هام بود، برام بنویسید تا اصلاح کنم.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (داستان فریدون با وزیر ضحاک)، اینجا کلیک کنید.نکته: فایل صوتی که در بالای صفحه هست، از این صفحه وب‌سایت گنجور (خوانش فرید حامد) برداشته شده است.داستان بند کردن ضحاک به دست فریدونضحاک که از شنیدن حرف‌های کندرو عصبانی می‌شود، سراسیمه با سپاهش به سمت شهر می‌آید. سپاه فریدون آماده‌ی نبرد هستند. به علاوه مردم شهر که دیگر ضحاک را نمی‌خواهند، با سپاه فریدون همکاری می‌کنند و از خانه‌هایشان سنگ بر سر سپاه ضحاک می‌ریزند. ضحاک از جادو استفاده می‌کند و به قصر می‌رود. در آنجا فریدون را با شهرناز می‌بیند و بیشتر عصبانی می‌شود. فریدون هم از وجود او آگاه می‌شود و به جنگ با او می‌آید. می‌خواهد با گرزش به سر او بکوبد و او را بکشد که سروش آسمانی نازل می‌شود. به او می‌گوید هنوز زمان مرگ ضحاک نرسیده و اگر او را بکشی، دنیا اسیر هرج و مرج می‌شود. در نهایت سروش الهی به فریدون می‌گوید که ضحاک را به کوه دماوند ببرد و آنجا اسیر کند.در شاهنامه، پاسخی برای اینکه چرا فریدون ضحاک را نمی‌کشد، وجود ندارد. در متون پهلوی آمده است که اگر ضحاک به دست فریدون کشته می‌شد جهان پر از خْرَفْسْتَر (حیوانات موذی حشرات موذیه چون مار، بید، عقرب، وزغ، موش، مور، شپش، کنه، ملخ، و مگس، کرم، سوسک، ساس، شپش و غیره می‌شود. طبق سنت زردشتی این موجودات اهریمنی هستند) می‌شد. منظور این است که با کشتن ضحاک، هرج‌ومرج حاکم می‌شود و بدی در دنیا پراکنده می‌شود.اما در کل می‌توان گفت که اینکار به دلیل خشونت گریزی، خونریزی کمتر و مبارزه با ستم همراه با تکیه بر صلح انجام شد. فریدون می‌خواهد تا از شورش طرفداران ضحاک جلوگیری کند. به علاوه اگر ضحاک را می‌کشت، مردم همچنان راه خشم و کین پیش می‌گرفتند و هواداران او را نیز می‌کشتند. پس فریدون ضحاک را در ملاعام نمی‌کُشد و مردم را به آرامش و صلح دعوت می‌کند و می‌خواهد تا به زندگی عادی‌شان برگردند.سروش ایزدی به او می‌گوید که ضحاک را تک‌وتنها به کوه ببرد و یا حداقل کسانی را ببرد که از همراهان قدیمی‌اش هستند و محل ضحاک را لو نمی‌دهند.معنی شعر بند کردن فریدون ضحاک راجهاندار ضحاک ازان گفت‌گوی ... به جوش آمد و زود بنهاد رویضحاک (پس از صحبت‌های کندرو که در قسمت قبل خواندیم)، عصبانی شد و به راه افتاد تا به قصرش برگردد.چو شب گردش روز پرگار زد ... فروزنده را مهره در قار زدبفرمود تا برنهادند زین ... بران باد پایان باریک بینوقتی که صبح شد، دستور داد تا سپاهش روی زین اسب بشینند و راه بیوفتند. (درمورد معنی بیت اول مطمئن نیستم، اگر نظری دارید ممنون می‌شم راهنماییم کنید.)بیامد دمان با سپاهی گران ... همه نره دیوان جنگ آورانخشمگین و عصبانی با سپاهی از دیوان بزرگ و جنگی به شهر آمدز بی‌راه مر کاخ را بام و در ... گرفت و به کین اندر آورد سرضحاک با کینه از سمت منطقه‌ی بیره به سمت کاخ آمد.سپاه فریدون چو آگه شدند ... همه سوی آن راه بی‌ره شدندسپاه فریدون وقتی از حمله‌ی سپاه ضحاک باخبر شدند، به سمت آن‌ها رفتند.بیره: نام محلی است میان بیت المقدس و نابلسز اسپان جنگی فرو ریختند ... در آن جای تنگی برآویختنداز اسب‌هایشان پیاده شدند و با سپاه ضحاک درگیر شدند (این درگیری در کوچه و پس‌کوچه‌های شهر اتفاق افتاد، نه در دشت).همه بام و در مردم شهر بود ... کسی کش ز جنگ آوری بهر بوداز مردم شهر، هرکسی که راه و رسم جنگ بلد بود، روی پشت‌بام و دم در خانه‌اش آمد. همه در هوای فریدون بدند ... که از درد ضحاک پرخون بدندتمام شهر از ضحاک کینه به دل داشتند (هرکدام به نوعی از جانب ضحاک آسیب دیده بودند) و فرمانبردار فریدون بودند (می‌خواستند که فریدون پیروز این جنگ باشد.)ز دیوارها خشت و ز بام سنگ ... به کوی اندرون تیغ و تیر و خدنگببارید چون ژاله ز ابر سیاه ... پئی را نبد بر زمین جایگاهمردم شهر هرچه داشتند (خشت و سنگ و تیر و غیره) بر سر سپاه ضحاک می‌ریختند. چیزهایی که مردم به سمت ضحاک پرت می‌کردند انقدر زیاد بود که گویی از ابر سیاه باران می‌بارید. روی زمین جای سوزن انداختن نبود.به شهر اندرون هر که برنا بدند ... چه پیران که در جنگ دانا بدندسوی لشکر آفریدون شدند ... ز نیرنگ ضحاک بیرون شدندپیر و جوان، همه با لشکر فریدن همراه شدند و به جنگ با لشکر ضحاک پرداختند.خروشی برآمد ز آتشکده ... که بر تخت اگر شاه باشد ددههمه پیر و برناش فرمان بریم ... یکایک ز گفتار او نگذریمنخواهیم برگاه ضحاک را ... مرآن اژدهادوش ناپاک راصدای مردم به گوش می‌رسید که می‌گفتند: هرکسی غیر از ضحاک بخواهد پادشاه باشد (حتی اگر حیوان باشد)، همگی از او پیروی می کنیم و هرچه بگوید اطاعت خواهیم کرد. ما دیگر ضحاک ظالم و پلید را به پادشاهی نمی‌خواهیم.سپاهی و شهری به کردار کوه ... سراسر به جنگ اندر آمد گروهسپاه فریدون و مردم شهر مثل کوهی در برابر سپاه ضحاک ظاهر شدند. به همین دلیل سپاه ضحاک متوقف شد و نتوانستند پیشروی کنند.از آن شهر روشن یکی تیره گرد ... برآمد که خورشید شد لاجوردگرد و خاک در هوا آنقدر زیاد بود که دیگر خورشید معلوم نبود (تیره شد). چشم، چشم را نمی‌دید.پس آنگاه ضحاک شد چاره جوی ... ز لشکر سوی کاخ بنهاد رویضحاک که دید دیگر نمی‌تواند با سپاهش پیش برود، راه دیگری پیدا کرد. از لشکرش جدا شد و به سمت کاخ رفت.به آهن سراسر بپوشید تن ... بدان تا نداند کسش ز انجمنلباس‌های رزم آهنین به تن کرد تا هیچکس نتواند او را بشناسد. به چنگ اندرون شست یازی کمند ... برآمد بر بام کاخ بلنددر دستش طنابی بود که شست یاز طول داشت و با استفاده از آن، از دیوار کاخ بالا رفت.یاز: یک واحد اندازه‌گیری قدیمی (طول دو بازوی باز است از سر انگشتان یک دست تا سر انگشتان دیگری)بدید آن سیه نرگس شهرناز ... پر از جادویی با فریدون به رازدو رخساره روز و دو زلفش چو شب ... گشاده به نفرین ضحاک لبشهرناز زیبارو را دید که با فریدون صحبت کرده و ضحاک را نفرین می‌کرد.به مغز اندرش آتش رشک خاست ... به ایوان کمند اندر افگند راستآتش حسادت در دلش زبانه کشید و طناب را رها کرد.افگندن: انداختننه از تخت یاد و نه جان ارجمند ... فرود آمد از بام کاخ بلنددیگر نه پادشاهی برایش مهم بود و نه از مرگش می‌ترسید.به دست اندرش آبگون دشنه بود ... به خون پری چهرگان تشنه بودخنجر به دست، می‌خواست آن‌ها را بکشد.ز بالا چو پی بر زمین برنهاد ... بیامد فریدون به کردار بادهمین که پایش را روی زمین گذاشت، فریدون سریعا پیش آمد.بران گرزهٔ گاوسر دست برد ... بزد بر سرش ترگ بشکست خردگرز گاوسار را در دست گرفت و به سر ضحاک کوبید. ضربه آنقدر محکم بود که کلاه‌خود ضحاک پاره شد.ترگ: کلاه‌خودبیامد سروش خجسته دمان ... مزن گفت کاو را نیامد زمانهمیدون شکسته ببندش چو سنگ ... ببر تا دو کوه آیدت پیش تنگبه کوه اندرون به بود بند او ... نیاید برش خویش و پیوند اودر همین لحظه سروش آسمانی بر او نازل شد و به او گفت: او را نکش که هنوز زمان مرگش فرا نرسیده. او را سریعا و همین حالا دستگیر کن و به کوه ببر. بعد او را در کوه زندانی کند. جایی که هیچ‌کس از یارانش نتواند پیدایش کند یا به قصد نجات او بروند.همیدون: سریع - همین حالافریدون چو بشنید ناسود دیر ... کمندی بیاراست از چرم شیربه تندی ببستش دو دست و میان ... که نگشاید آن بند پیل ژیانفریدون هم تعلل نکرد و سری طنابی از چرم آورد و دست و پای ضحاک را محکم بست؛ طوری که ضحاک اصلا نمی‌توانست خودش را نجات دهد.نشست از بر تخت زرین او ... بیفگند ناخوب آیین اوروی تخت ضحاک نشست و پادشاهی پلید او را از بین برد.بفرمود کردن به در بر خروش ...که هر کس که دارید بیدار هوشنباید که باشید با ساز جنگ ... نه زین گونه جوید کسی نام و ننگهمه مردم را جمع کرد و به آن‌ها گفت: ای مردم آکاه، جنگ به پایان رسیده و دیگر نباید به دنبال جنگ و خونریزی باشید (اینگونه به سپاه ضحاک و طرفدارانش امان می‌دهد.) دیگر هیچ‌کس نباید به دنبال این باشد که از راه کشتن دیگران، به اسم و رسم برسد. (در واقع می‌گوید که آیین ضحاک که بر کشتن و ریختن خون استوار بود، دیگر اعتبار ندارد)سپاهی نباید که به پیشه‌ور ... به یک روی جویند هر دو هنریکی کارورز و یکی گرزدار ... سزاوار هر کس پدیدست کاردیگر نباید که مردم عادی و صنعتگران دنبال جنگ و خونریزی باشند. این وظیفه‌ی سپاهیان است و هرکسی باید بر سر کار خودش باشد و بر کار دیگری دخالت نکند.(فریدون می‌خواهد مردم عادی را آرام کند)چو این کار آن جوید آن کار این ... پرآشوب گردد سراسر زمینکه اگر در کار هم دخالت کنید، دنیا آشوب می‌شود.به بند اندرست آنکه ناپاک بود ... جهان را ز کردار او باک بودضحاک پلید که از او می‌ترسیدید، حالا زندانی من است و دیگر قدرتی ندارد.شما دیر مانید و خرم بوید ... به رامش سوی ورزش خود شویددیگر به دنبال خوبی‌ها و نیکی‌ها بروید و به کارها و پیشه‌ی خودتان مشغول شوید.شنیدند یکسر سخنهای شاه ... ازان مرد پرهیز با دستگاهاینگونه بود که همه حرف‌های پادشاه نیکوزان پس همه نامداران شهر ... کسی کش بُد از تاج وز گنج بهربرفتند با رامش و خواسته ... همه دل به فرمانش آراستهبعد، تمام بزرگان شهر به درگاه فریدون رفتند و اعلام کردند که از او اطاعت می‌کنند.فریدون فرزانه بنواختشان ... براندازه بر پایگه ساختشانهمی پندشان داد و کرد آفرین ... همی یاد کرد از جهان آفرینفریدون هم قدر و منزلت هرکدام را مشخص کرد و آن‌ها درود فرستاد و یاد خدا را بر زبان آورد.همی گفت کاین جایگاه منست ... به نیک اختر بومتان روشنستبه آن‌ها گفت بدانید که من پادشاه هستم و به شما طلم نخواهم کرد و طالع شما در کنار من روشن خواهد بود.که یزدان پاک از میان گروه ... برانگیخت ما را ز البرز کوهبدان تا جهان از بد اژدها ... بفرمان گرز من آید رهابدانید که خداوند یگانه من را انتخاب کرد تا از کوه البرز بیایم و به وسیله‌ی گرز خودم، جهان را از بدی‌های ضحاک پاک کنم.چو بخشایش آورد نیکی دهش ... به نیکی بباید سپردن رهشحالا که خداوند نیکو، بر ما حکم کرد که باید بخشایش پیشه کنیم، پس ما هم راه نیکی و بخشایش را پیش می‌گیریم و از او اطاعت می‌کنیممنم کدخدای جهان سر به سر ... نشاید نشستن به یک جای بروگرنه من ایدر همی بودمی ... بسی با شما روز پیمودمیمن پادشاه زمین هستم و در مقابل ظلم سکوت نکردم و دست به عمل زدم. که اگر غیر از این بود، امروز پیش شما نبودم ایدر: اینجا - اکنوناین ابیاتی که خواندیم، خطبه‌ی جلوس فریدون هستند.مهان پیش او خاک دادند بوس ... ز درگاه برخاست آوای کوسبزرگان بر او سجده کردند و صدای دهل و شادی بلند شد.دمادم برون رفت لشکر ز شهر ... وزان شهر نایافته هیچ بهرفریدون دیگر وقت را تلف نکرد و سریع از شهر خارج شد. آن‌ها هیچ غنیمتی هم از شهر برنداشتند و به مردم امان دادند.ببردند ضحاک را بسته خوار ... به پشت هیونی برافگنده زارهمی راند ازین گونه تا شیرخوان ... جهان را چو این بشنوی پیر خوانضحاک را با دستان بسته بر پشت شتر تیزرو نشاندند و تا شیرخوان (مکانی در رشته کوه البرز) بردند. آری رسم جهان این‌گونه است. سال‌های بسیاری گذشته‌اند (دنیا پیر شده) و چه چیزها که اتفاق نیوفتادهبسا روزگارا که بر کوه و دشت ... گذشتست و بسیار خواهد گذشتروزگاران بسیاری بر روی زمین طی شده و زمان‌های بسیار بیشتری هم در آینده خواهد گذشت.بران گونه ضحاک را بسته سخت ... سوی شیر خوان برد بیدار بختهمی راند او را به کوه اندرون ... همی خواست کارد سرش را نگونو اینگونه بود که فریدون، اسیرش (ضحاک) را تا شیرخوان برد. او را درون غاری برد و خواست که بکشد ...بیامد هم آنگه خجسته سروش ... به خوبی یکی راز گفتش به گوشکه این بسته را تا دماوند کوه ... ببر همچنان تازیان بی‌گروهآنگاه دوباره سروش ایزدی پدیدار شد و به فریدون گفت که اسیرت را تا دماوند ببر. اما کسی از اعراب نباید همراهت باشد. (که کسی جای ضحاک را یاد نگیرد)مبر جز کسی را که نگزیردت ... به هنگام سختی به بر گیردتسعی کن که کسی را همراهت نبری و تنها بروی؛ مگر اینکه چاره‌ای نداشته باشی و لازم باشد کسی تو را همراهی کند که اگر به سختی و مشکل برخوردی، تو را نجات بدهد. فقط کسی را ببر که در سختی‌ها کنارت باشد و یار وفادار تو باشد.بیاورد ضحاک را چون نوند ... به کوه دماوند کردش ببندبه کوه اندرون تنگ جایش گزید ... نگه کرد غاری بنش ناپدیدپس فریدون، ضحاک را به غار بزرگی در کوه دماوند برد که انتهایش معلوم نبود.بیاورد مسمارهای گران ... به جایی که مغزش نبود اندرانفرو بست دستش بر آن کوه باز ... بدان تا بماند به سختی درازآنجا، جایی ناشناخته بود که کسی نمی‌توانست پیدایش کند. پس فریدون زنجیرهای سنگین و محکمی آورد و ضحاک را به زنجیر کشید. اینگونه ضحاک مدت‌های زیادی، سختی می‌کشید (مرگ همراه با درد و شکنجه را تجربه کند).ببستش بران گونه آویخته ... وزو خون دل بر زمین ریختهفریدون، ضحاکی که به مردم ستم کرده بود را به دیوار غار زنجیر کرد.ازو نام ضحاک چون خاک شد ... جهان از بد او همه پاک شدگسسته شد از خویش و پیوند او ... بمانده بدان گونه در بند اوبه این ترتیب داستان ضحاک به پایان رسید و جهان از ظلم و ستم او رهایی پیدا کرد. او دیگر در بند فریدون بود و حتی خویشاوندان و طرفدارانش هم به او دسترسی نداشتند.برای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (پادشاهی فریدون 500 سال بود)، اینجا کلیک کنید.