مسابقه ربیع قرآن

يا أَيُّهَا الْإِنْسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ فِي أَيِّ صُورَةٍ مَا شَاءَ رَكَّبَكَ ? ای انسان، چه چیز تو را در برابر پروردگار کریمت مغرور ساخته؟ همان خدایی که تو را آفرید و منظم ساخت و در هر صورتی که می‌خواست تو را ترکیب نمود. ▫️سوره انفطار، آیات ۶ تا ٨ نکاتی از تفسير نمونه:اى انسان چه چيز تو را مغرور ساخته؟!در آيات مورد بحث براى بيدار كردن انسان از خواب غفلت، و توجه او به مسئوليت­‌هايش در برابر خداوند، نخست او را مخاطب ساخته و با يك استفهام توبيخى شديد و در عين حال توام با نوعى لطف و محبت مى‌فرمايد: اى انسان چه چيزى تو را از پروردگار كريمت غافل ساخته؟ و در برابر او جسور و مغرور نموده؟!در اينجا "انسان" را به عنوان انسانيتش كه اتمام امتيازات او را بر ساير موجودات اين جهان ياد آور مى‌­شود مخاطب ساخته، سپس او را در برابر خداوندى قرار مى­‌دهد كه هم "رب" است و هم "كريم" به مقتضاى ربوبيتش پيوسته او را در كنف حمايت خود قرار داده، و تربيت و تكامل او را بر عهده گرفته، و به مقتضاى كرمش او را بر سر خوان نعمت خود نشانده، و از تمام مواهب مادى و معنوى برخوردار ساخته است، بى آنكه انتظارى از او داشته باشد و پاداش و عوضى بطلبد، حتى خطاهاى او را ناديده مى‌­گيرد، و با كرمش او را مورد عفو قرار مى­‌دهد.آيا سزاوار است چنين موجود شريفى در برابر چنان پروردگار بزرگى جسور گردد؟ و يا لحظه‌اى از او غافل شود و در انجام فرمانش كه ضامن سعادت خود او است قصور ورزد؟و لذا در حديثى از پيغمبر اكرم (ص) آمده است كه هنگام تلاوت اين آيه فرمود: "غره جهله": جهل و نادانيش او را مغرور و غافل ساخته است!و از اينجا روشن مى­‌شود هدف اين است كه با تكيه بر مساله ربوبيت و كرم خداوند غرور و غفلت انسان را درهم بشكند، نه آن‌گونه كه بعضى پنداشته‌­اند كه هدف تلقين آدمى در زمينه عذرخواهى او است كه در جواب بگويد: كرمت مرا مغرور ساخت." غرك" از ماده غرور در اصل به معنى غفلت به هنگام بيدارى است، و به تعبير ديگر غفلت در جايى كه انسان بايد غافل نباشد، و از آنجا كه غفلت گاه سرچشمه جسارت و يا خود برتربينى مى‌­شود واژه غرور به اين معانى نيز تفسير شده است، و شيطان را از اين رو غرور (بر وزن شرور) مى­‌گويند كه انسان را با وسوسه‌­هاى خود فريب مى‌­دهد و غافل و مغرور مى‌­کند.در تفسير "كريم" تعبيرات گوناگونى گفته‌­اند، بعضى گفته‌­اند: كريم بخشنده‌­اى است كه تمام افعالش احسان است و هرگز با بخشش خود در پى كسب سود يا دفع زيان نيست.بعضى گفته­‌اند: كريم كسى است كه هم آنچه را بر او است و هم آنچه را بر او لازم نيست مى­‌بخشد.و بعضى گفته‌­اند: كريم كسى است كه متاع كم را مى‌­پذيرد، و بهاى زياد در برابر آن مى­‌دهد.ولى در حقيقت همه اين‌ها در مفهوم كريم در صورتى كه در حد اعلى همچون كرم خداوند در نظر گرفته شود جمع است. و در كرم خداوند همين بس كه تنها به عفو گنه‌كار راضى نمى‌­شود بلكه گناهان را (در مورد كسانى كه شايستگى دارند) به حسنات تبديل مى‌­كند.اميرمؤمنان على (ع) در تفسير اين آيه جمله­‌هاى عجيبى دارد، مى­‌فرمايد:اين آيه كوبنده‌ترين دليل در برابر شنونده است، و قاطع‌­ترين عذر در برابر شخص مغرور، كسى كه جهالت و نادانيش او را جسور و مغرور ساخته، خداوند می‌­فرمايد­ اى انسان چه چيز تو را بر گناهت جرات داده؟ و چه چيز تو را در برابر پروردگارت مغرور ساخته؟ و چه چيز تو را به هلاكت خويش علاقه‌­مند نموده؟ آيا اين بيمارى تو بهبودى ندارد؟ يا اين خوابت به بيدارى نمی‌انجامد؟ چرا لااقل آن مقدار كه به ديگران رحم می‌كنى به خودت رحم نمی‌­كنى، تو هر گاه كسى را در ميان آفتاب سوزان ببينى بر او سايه می‌­افكنى، هر گاه بيمارى را ببينى كه درد، او را سخت ناتوان ساخته از روى ترحم بر او گريه می‌كنى، پس چه چيز تو را بر بيماريت صبور ساخته، و بر مصيبتت شكيبا نموده، و از گريه بر خويشتن تسليت داده؟ در حالى كه عزيزترين افراد نزد تو خودت می‌باشى چگونه ترس از نزول بلا در شب تو را بيدار نكرده، با اينكه در گناه و معصيت او غوطه‌­ورى، و در حالى كه زير سلطه او قرار دارى. بيا و اين بيمارى (غفلت از خدا) را با داروى تصميم و عزم راسخ مداوا كن، و اين خواب غفلتى را كه چشمانت را فروگرفته با بيدارى برطرف ساز، بيا مطيع خداوند شو، و به ياد او انس گير، خوب تصور كن كه به هنگام غفلتت از خدا او با دادن نعمت­‌ها به تو عنايت می‌­كند، تو را به سوى عفو و بخشش خويش می‌خواند، و زير پوشش فضل و بركات خود قرار می‌­دهد. در حالى كه تو همچنان به او پشت كرده‌­اى، و به ديگرى رو می‌آورى، بزرگ است خداوندى كه با اين قدرت عظيم، كريم است، اما تو با اين ضعف و حقارت چقدر بر معصيت او جسورى؟!سپس براى بيدار ساختن اين انسان غافل به گوشه اى از كرم و الطافش به او در چهار مرحله اشاره كرده. مى‌فرمايد:همان خدايى كه تو را آفريد، سپس دستگاه‌­هاى وجودت را منظم ساخت و سپس تعديل نمود "الذى خلقت فسواك فعدلك" و به هر صورتى می‌خواست تو را تركيب نمود "فى اى صورة ما شاء ركبك"...كوتاه سخن اينكه در اين آيات و بسيارى ديگر از آيات قرآن خداوند اين انسان فراموشكار و مغرور را وادار به عرفان خويشتن مى­‌كند از آغاز آفرينش در رحم مادر، تا لحظه تولد، و از آنگاه تا نمو و رشد كامل، وجود خويش را مورد بررسى دقيق قرار دهد، و ببيند در هر گام، و در هر لحظه، نعمت تازه­‌اى از سوى آن منعم بزرگ به سراغش آمده، تا خود را سراپا غرق احسان او بيند و از مركب غرور و غفلت پايين آيد و طوق بندگى حق را بر گردن نهد.