ابطال سند ملکی چگونه انجام می شود؟

ابطال سند ملکی نیازمند طرح دعوا در محاکم دادگستری است و آن دعوایی است که موضوع آن بی اثر کردن یک یا چند سند ملکی است.ابطال سند ملکی چگونه انجام می شود؟ سند ملکی سندی رسمی و قانونی است که سازمان ثبت اسناد و املاک صادر می‎کند و در زمره اسناد رسمی قرار دارد. بنابراین سند ملکی در هر شرایطی که باشد، از اعتبار قانونی برخوردار است. ابطال سند ملکی نیازمند طرح دعوا در محاکم دادگستری است .سند ملکی ممکن است یا به درخواست صاحب ملک و یا بنا به حکم دادگاه و گاهی با انتقال مالکیت یا هر دلیل دیگری باطل شود و ارزش خود را از دست بدهد.دلایلی که باعث ابطال سند ملکی می‎شوند: عدم تحقق شرایط صحت قرارداد خرید و فروش بر اساس ماده 190 قانون مدنی از رایج ترین دلائل بی اعتباری سند ملکی است که باعث ابطال آن می‎شود. مانند: عدم مالکیت فروشنده، جعل سند انتقال مالکیت، عدم اهلیت یکی از دو طرف معامله کننده، نبود امضای خریدار یا فروشنده در اسناد که به اصالت سند ملکی خدشه وارد می‎کند و فسخ یا برهم خوردن معامله‎ی ملکی که از دیگر علل ابطال سند هستند. همچنین اگر سندی طی عملیات اجرایی صادر شده باشد و آن عملیات اجرایی به درستی انجام نشده باشد، سند صادره نیز باطل است.اگر رأی هیئت موضوع ماده ۱۴۷ قانون ثبت باطل شود، سند انتقال موضوع آن هم باطل است. علل دیگری از قبیل: عدم تطابق سند با قوانین ثبتی، صادر شدن سند ملکی معارض، وجود اشتباه در سند ملکی، ثبت املاک موقوفی و ثبت اراضی مربوط به فوت شدگان توسط افراد سودجو نیز دلائل دیگری برای ابطال سند ملک هستند که ما در این مطلب فقط به ذکر مهم‎ترین‎های آن پرداخته و از عنوان کردن موارد خاص صرف نظر کرده‎ایم.در صورتی که هریک از موارد یاد شده وجود داشته باشند؛ خواهان می‎تواند با تنظیم دادخواست ابطال سند رسمی ملکی از طریق مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، نسبت به ابطال سند ملکی اقدام کند. در این‎صورت سند ملکی با حکم دادگاه باطل می‎شود.شایان ذکر است در خصوص به‎کار بردن اصطلاح باطل شدن، بهتر است از عنوان اعلام بطلان در محاکم استفاده شود، زیرا موضوعی که از ابتدا صحیح بوده به لحاظ قواعد حقوقی باطل شمرده نمی‎شود. حکم دادگاه نیز جنبه‎ی اعلامی دارد و فقط موضوعی را که از ابتدا باطل بوده اعلام می‎کند، در واقع بطلان آن را رسمیت می‎دهد؛ اما در عرف ثبتی رایج شده که از واژه‎ی باطل کردن و باطل شدن استفاده ‎شود.شرایط ابطال سند ملکی:از آن‎جا که هر سند ملکی سند رسمی است، بنابراین طبق نظر کمیسیون ماده 12 باید مانند دیگر اسناد رسمی با حکم قطعی دادگاه و مراجع صالح قضایی باطل شود.وقتی خواهان بطلان سند ملکی دادخواست خود را در دادگاه ثبت می‎کند؛ باید شرایط زیر را رعایت کند:1- خواهان باید در دادخواست خود به طور دقیق تمام مشخصات کامل سند را اعم از سند مالکیت یا غیره اعلام کند که شامل: اطلاعات شخصی مالک فعلی سند رسمی و مالک جدید، مشخصات ملکی مندرج در سند مالکیت، شماره پرونده ثبتی، نحوه ابطال سند مالکیت قبلی و شماره و تاریخ مستند ابطال است.2- اگر سند رسمی قبل از این نیز باطل شده است، باید به پرونده ثبتی ضمیمه شود. دادخواست خواهان نیز پس از انجام تشریفات ، باید به صورت بخشنامه‎ای به دفاتر اسناد رسمی ارسال شود تا ابطال سند رسمی اولیه صورت بگیرد.3- در بخشنامه‎ی ابطال سند رسمی باید مشخصات کامل ملک، مالک، تاریخ مستند ابطال سند، شماره سند، امضای مسئول مربوطه و… نوشته شود.4- خواهان باید وجوه تعیین شده توسط دادگاه را پرداخت کند که یکی از این وجوه، پرداخت قیمت دفترچه سند رسمی ملک است.5- خواهان موظف است به منظور احراز هویت خود کپی برابر با اصل تمام مدارک شناسایی خود را به دادگاه بدهد و از آن‎جا که احراز هویت متقاضی ابطال سند ملکی یکی ازمراحل اصلی برای ابطال سند است، بررسی و تطبیق این مدارک توسط کارشناس مربوطه انجام خواهد شد.پس از انجام این مراحل، دادگاه پرونده‎ی ابطال سند ملک را در قسمت بایگانی نگهداری می‎کند و رسید آن را به متقاضی می‎دهد. برای مطالعه بیشتر به نکات حقوقی ملکی، دانستنی های حقوقی ملکی، مجله دلتا مراجعه کنید.