انتخابات آمریکا و سیاست در ایران

محمدعلی رحیمی نژاد (دانشجوی دکتری رشته روابط بین‌الملل)چرا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا مهم است؟ و چگونه بر سیاست در ایران تاثیرگذار است؟ این سوالات و چالش‌ها و فرصت‌های انتخابات آمریکا به قدری دارای اهمیت است که می‌تواند به گوشه ای از دلایل عقب ماندگی کشور و فقر دانش سیاسی کافی توده مردم در ایران، پی برد. پس از استقرار دموکراسی در اکثر غالب کشورهای جهان در قرن جاری، انتخابات در کشورهای مختلف دارای اهمیت شد. در همین راستا و با توجه به اهمیت کشورها در ساختار نظام بین الملل انتخابات آن کشور در عرصه بین‌الملل دارای اهمیت گردیده و از همین رو می‌توان انتخابات آمریکا را با توجه به جایگاه برتر آن در نظام بین الملل دارای اهمیت دانست.انتخابات و انواع دیکتاتوریدر نگاهی کلان و در طول تاریخ بشر همواره فرایند قدرت در بستر قدرت فرد، گروه، سازمان و تمام افراد یک سرزمین در نوسان بوده است. اگر به نظرات دو توکویل به عنوان یکی از اندیشمندان تاثیرگذار بر دموکراسی امروز، دو نوع دیکتاتوری وجود دارد؛ دیکتاتوری اقلیت و دیکتاتوری اکثریت. وی دیکتاتوری اکثریت را به مراتب خطرناکتر از دموکراسی اقلیت دانسته و معتقد است دیکتاتوری اکثریت بواسطه دارا بودن هنجاری به نام «پذیرش اکثریت» خطرات بیشتری دارد. هرچند دموکراسی‌های امروز عمدتا از نوع دیکتاتوری اکثریت هستند اما انتخابات آمریکا تلاشی برای ادغام دیکتاتوری اکثریت و اقلیت است. از این دریچه می‌توان انتخابات آمریکا ورود کرد؛ جاییکه در کنار آرای مردمی آرای الکترال نمایندگان نقشی حیاتی برای پیروزی در تعیین برنده انتخابات دارند.انتخابات آمریکا و توهم اهمیت آناهمیت انتخابات آمریکا بر سرنوشت آمریکا را می‌توان یک گذاره قابل قبول پذیرفت اما اهمیت آن برای سایر کشورها قدری دشوار است. در واقع بواسطه ساختار ثبات یافته کشورهای آمریکا و بسیاری دیگر از جمله انگلیس، چین، فرانسه، ایران و.... کنشگران عرصه بین‌الملل از ثبات اهداف ساختاری کشورها امری بدیهی است. به عبارت دیگر کلیت اهداف بنیادین کشورهای دارای استقلال سیاسی بر سایر کنشگران امری بدیهی است؛ یعنی روی کار آمدن افراد تاثیر به سزایی در اهداف کلان آمریکا ندارد و تنها تفاوت در روشهای کسب منافع ملی و اهداف آن است. ترامپ روش خود را استفاده از ابزارهای سخت و بایدن از طریق اجماع بین المللی و نرم دنبال می‌کند. مضاف بر این موضوع مورگنتاو به عنوان پدر علم سیاست «منافع ملی» را چراغ راه کشورها در عرصه بین‌الملل می‌داند. بالطبع در این شرایط اهمیت انتخابات آمریکا برای مردم این کشور بدیهی و برای سایر کشورها چیزی جز توهم نمی‌تواند باشد. حال این سوال مطرح می‌شود که علت پرداختن به اهمیت انتخابات آمریکا برای سایر کشورها در چیست؟ علت این موضوع در ادامه مطرح شده است.انتخابات آمریکا و تحریف وجدان ملیبا توجه به فهم نخبگان درباره ماهیت عدم تفاوت سرکار بودن بایدن یا ترامپ، پرداختن به این موضوع و بزرگنمایی از آن در سایر کشورها کاربردی جز سرگرم کردن افکار عمومی نخواهد داشت. باید از صدا و سیما و تمام تریبونهای داغ کننده تنور انتخابات آمریکا پرسید که کدام بخش از مشکلات جاری کشور بر گردن آمریکاست؟ اختلاس، تورم، ناهنجاریهای اجتماعی و بیکاری جوانان حاصل کدام سیاست آمریکاست؟ و اگر نه به قول شما آقایان مقصر آمریکاست و فاصله انتخاب ترامپ یا بایدن از زمین تا آسمان، چرا همواره آمریکا را بی تاثیر دانسته و برای امروز کشور برنامه ریزی ندارید؟ خلاصه آنکه برای یک ملت متمدن ننگ است که بواسطه مریض شدن ترامپ، سلامتی او و توئیت زدنش هر لحظه نرخ ارز در نوسان باشد. با فرض پذیرش تاثیر آمریکا بر سیاست‌های ما، این موضوع تنها بی‌عرضگی و حقارت ما را بیان می‌کند. پر واضح است که در شرایط نامطلوب اجتماعی و اقتصادی جامعه ایران، پررنگ کردن انتخابات بازی دو سر برد است. سرگرم کردن مردم، به حاشیه رفتن مشکلات اصلی مردم و غلبه فضای پوپولیستی بر جامعه ایران دانست. نتیجه آنکه موثر نشان دادن انتخابات آمریکا و ایجاد گزاره‌های جدید حل مشکلات در صورت رای آوردن بایدن، نه تنها عاقلانه نیست بلکه بیانگر هدررفت زمانی است که می‌تواند به ایجاد تحولات جدید منتج شود. بطور خلاصه ساختار سیاست در آمریکا سیاسیون را به کسب منافع حداکثری مردم خود سوق داده و در ایران مسئولان را در صدد حداکثر زیان سوق داده است؛ البته این مساله صرفا ریشه در امر سیاسی نبوده و متغیرهای فرهنگی، اجتماعی نیز تاثیر دارند.آمریکا را از ذهنمان پاک کنیمبه نظر می‌رسد رفتارهای سیاسی آمریکا در چند دهه اخیر محلی برای نزاع جریانات ایران بوده که تنها برای به قدرت رسیدن به نقد روش مواجهه رقیب خود تبدیل شده است. نقطه اشتراک جریانات داخلی کسب قدرت به هر قیمتی بوده که در یک بزنگاه آمریکا را دیو و در بزنگاه دیگر به مردم فرشته نشان داده شده است؛ حال آنکه سیاست و انتخابات در آمریکا همواره در صدد تحقق اهداف ملی قرار گرفته و اقدامات نیز در همین راستا به ثمر رسیده است. آمریکا نه خوب و نه بد؛ کشوری در تلاش برای حفظ و ارتقای جایگاه خود در دنیای امروز است. با این حال و در شرایطی که هویت سیاسی ایران برگرفته از سه مولفه ایرانیت، اسلامیت و غرب گرایی ماحصل دو دهه اخیر است، حذف آمریکا از دایره تفکر تصمیمات سیاسی می‌تواند گره گشای حل مشکلات باشد. در واقع تا زمانی که آمریکا مانند دیو یا فرشته تجسم شود ماحصلی برای رفع مشکلات نخواهد داشت؛ از همین رو توافق برجام در دیروز و تفاهم نامه امروز با چین رخ میدهد. جالب آنکه در شعاع اندیشه هیچکدام حل مشکل مردم و منافع ملی اولویت نیست. تفاهم با آمریکا برای تداوم خام فروشی و تفاهم با چین برای به چالش کشیدن سیاست‌های ترامپ انجام گرفته و هیچکدام حتی به مرحله اجرا نرسیدند. از همین رو وجه اشتراک هر دو را می‌توان ایجاد جو رسانه‌ای ذینفعان سیاسی داخل ایران علیه یکدیگر دانست؛ جایی که طیفی نگاه به غرب و طیفی نگاه به شرق را سرلوحه قرار داده و بدون مطالعه کارشناسی، ایجاد تفاهم نامه و چند عکس مشترک در یک قاب را عامل پیشرفت تلقی می‌کنند!چرا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا مهم است؟ و چگونه بر سیاست در ایران تاثیرگذار است؟ این سوالات و چالش‌ها و فرصت‌های انتخابات آمریکا به قدری دارای اهمیت است که می‌تواند به گوشه ای از دلایل عقب ماندگی کشور و فقر دانش سیاسی کافی توده مردم در ایران، پی برد. پس از استقرار دموکراسی در اکثر غالب کشورهای جهان در قرن جاری، انتخابات در کشورهای مختلف دارای اهمیت شد. در همین راستا و با توجه به اهمیت کشورها در ساختار نظام بین الملل انتخابات آن کشور در عرصه بین‌الملل دارای اهمیت گردیده و از همین رو می‌توان انتخابات آمریکا را با توجه به جایگاه برتر آن در نظام بین الملل دارای اهمیت دانست.انتخابات و انواع دیکتاتوریدر نگاهی کلان و در طول تاریخ بشر همواره فرایند قدرت در بستر قدرت فرد، گروه، سازمان و تمام افراد یک سرزمین در نوسان بوده است. اگر به نظرات دو توکویل به عنوان یکی از اندیشمندان تاثیرگذار بر دموکراسی امروز، دو نوع دیکتاتوری وجود دارد؛ دیکتاتوری اقلیت و دیکتاتوری اکثریت. وی دیکتاتوری اکثریت را به مراتب خطرناکتر از دموکراسی اقلیت دانسته و معتقد است دیکتاتوری اکثریت بواسطه دارا بودن هنجاری به نام «پذیرش اکثریت» خطرات بیشتری دارد. هرچند دموکراسی‌های امروز عمدتا از نوع دیکتاتوری اکثریت هستند اما انتخابات آمریکا تلاشی برای ادغام دیکتاتوری اکثریت و اقلیت است. از این دریچه می‌توان انتخابات آمریکا ورود کرد؛ جاییکه در کنار آرای مردمی آرای الکترال نمایندگان نقشی حیاتی برای پیروزی در تعیین برنده انتخابات دارند.انتخابات آمریکا و توهم اهمیت آناهمیت انتخابات آمریکا بر سرنوشت آمریکا را می‌توان یک گذاره قابل قبول پذیرفت اما اهمیت آن برای سایر کشورها قدری دشوار است. در واقع بواسطه ساختار ثبات یافته کشورهای آمریکا و بسیاری دیگر از جمله انگلیس، چین، فرانسه، ایران و.... کنشگران عرصه بین‌الملل از ثبات اهداف ساختاری کشورها امری بدیهی است. به عبارت دیگر کلیت اهداف بنیادین کشورهای دارای استقلال سیاسی بر سایر کنشگران امری بدیهی است؛ یعنی روی کار آمدن افراد تاثیر به سزایی در اهداف کلان آمریکا ندارد و تنها تفاوت در روشهای کسب منافع ملی و اهداف آن است. ترامپ روش خود را استفاده از ابزارهای سخت و بایدن از طریق اجماع بین المللی و نرم دنبال می‌کند. مضاف بر این موضوع مورگنتاو به عنوان پدر علم سیاست «منافع ملی» را چراغ راه کشورها در عرصه بین‌الملل می‌داند. بالطبع در این شرایط اهمیت انتخابات آمریکا برای مردم این کشور بدیهی و برای سایر کشورها چیزی جز توهم نمی‌تواند باشد. حال این سوال مطرح می‌شود که علت پرداختن به اهمیت انتخابات آمریکا برای سایر کشورها در چیست؟ علت این موضوع در ادامه مطرح شده است.انتخابات آمریکا و تحریف وجدان ملیبا توجه به فهم نخبگان درباره ماهیت عدم تفاوت سرکار بودن بایدن یا ترامپ، پرداختن به این موضوع و بزرگنمایی از آن در سایر کشورها کاربردی جز سرگرم کردن افکار عمومی نخواهد داشت. باید از صدا و سیما و تمام تریبونهای داغ کننده تنور انتخابات آمریکا پرسید که کدام بخش از مشکلات جاری کشور بر گردن آمریکاست؟ اختلاس، تورم، ناهنجاریهای اجتماعی و بیکاری جوانان حاصل کدام سیاست آمریکاست؟ و اگر نه به قول شما آقایان مقصر آمریکاست و فاصله انتخاب ترامپ یا بایدن از زمین تا آسمان، چرا همواره آمریکا را بی تاثیر دانسته و برای امروز کشور برنامه ریزی ندارید؟ خلاصه آنکه برای یک ملت متمدن ننگ است که بواسطه مریض شدن ترامپ، سلامتی او و توئیت زدنش هر لحظه نرخ ارز در نوسان باشد. با فرض پذیرش تاثیر آمریکا بر سیاست‌های ما، این موضوع تنها بی‌عرضگی و حقارت ما را بیان می‌کند. پر واضح است که در شرایط نامطلوب اجتماعی و اقتصادی جامعه ایران، پررنگ کردن انتخابات بازی دو سر برد است. سرگرم کردن مردم، به حاشیه رفتن مشکلات اصلی مردم و غلبه فضای پوپولیستی بر جامعه ایران دانست. نتیجه آنکه موثر نشان دادن انتخابات آمریکا و ایجاد گزاره‌های جدید حل مشکلات در صورت رای آوردن بایدن، نه تنها عاقلانه نیست بلکه بیانگر هدررفت زمانی است که می‌تواند به ایجاد تحولات جدید منتج شود. بطور خلاصه ساختار سیاست در آمریکا سیاسیون را به کسب منافع حداکثری مردم خود سوق داده و در ایران مسئولان را در صدد حداکثر زیان سوق داده است؛ البته این مساله صرفا ریشه در امر سیاسی نبوده و متغیرهای فرهنگی، اجتماعی نیز تاثیر دارند.آمریکا را از ذهنمان پاک کنیمبه نظر می‌رسد رفتارهای سیاسی آمریکا در چند دهه اخیر محلی برای نزاع جریانات ایران بوده که تنها برای به قدرت رسیدن به نقد روش مواجهه رقیب خود تبدیل شده است. نقطه اشتراک جریانات داخلی کسب قدرت به هر قیمتی بوده که در یک بزنگاه آمریکا را دیو و در بزنگاه دیگر به مردم فرشته نشان داده شده است؛ حال آنکه سیاست و انتخابات در آمریکا همواره در صدد تحقق اهداف ملی قرار گرفته و اقدامات نیز در همین راستا به ثمر رسیده است. آمریکا نه خوب و نه بد؛ کشوری در تلاش برای حفظ و ارتقای جایگاه خود در دنیای امروز است. با این حال و در شرایطی که هویت سیاسی ایران برگرفته از سه مولفه ایرانیت، اسلامیت و غرب گرایی ماحصل دو دهه اخیر است، حذف آمریکا از دایره تفکر تصمیمات سیاسی می‌تواند گره گشای حل مشکلات باشد. در واقع تا زمانی که آمریکا مانند دیو یا فرشته تجسم شود ماحصلی برای رفع مشکلات نخواهد داشت؛ از همین رو توافق برجام در دیروز و تفاهم نامه امروز با چین رخ میدهد. جالب آنکه در شعاع اندیشه هیچکدام حل مشکل مردم و منافع ملی اولویت نیست. تفاهم با آمریکا برای تداوم خام فروشی و تفاهم با چین برای به چالش کشیدن سیاست‌های ترامپ انجام گرفته و هیچکدام حتی به مرحله اجرا نرسیدند. از همین رو وجه اشتراک هر دو را می‌توان ایجاد جو رسانه‌ای ذینفعان سیاسی داخل ایران علیه یکدیگر دانست؛ جایی که طیفی نگاه به غرب و طیفی نگاه به شرق را سرلوحه قرار داده و بدون مطالعه کارشناسی، ایجاد تفاهم نامه و چند عکس مشترک در یک قاب را عامل پیشرفت تلقی می‌کنند!محمدعلی رحیمی نژاد (دانشجوی دکتری رشته روابط بین‌الملل)هشتمین شماره "نشریه 57" بسیج دانشجویی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی(ره)