گاهِ گاهان_ شصت و هفت

شصت و هفت_دستم به آن طرزِ بیگانه‌وار می‌لرزد؛ انگاری دستِ من نباشد... حیران خیره می‌مانم به آن رگ‌های گره‌دارِ آشنا، آن دو راهِ سبزِ برجستۀ روی مچ، که می‌رود تا برسد به چند مفصلِ بزرگِ بی‌انعطاف و انگشتانی هر یک خمیده به طرفی و ناخن‌های کبود با گوشه‌هایی شکسته... دستِ خودِ من است.... اراده که می‌کنم، تکان می‌خورد در کشاکشِ لرزشِ خودکارِ خودمختارش... وقتی کتابِ هفت‌آیین را تُندتُند ورق می‌زنم تا برسم به صفحۀ پانزده...بعد می‌افتم به صرافتِ کشفِ روغنِ مقدّس... گفته بود در پای مجسّمۀ مادرِ خدا...می‌بینم آن مجسّمۀ برنزیِ مریم و کودکِ تاج بر سر را که قرار گرفته میانِ قفسه‌ای چوبی و محراب‌مانند، مزیّن به طاقی ضربی، در سمتِ چپِ دیوار... پشتِ تختِ میکائیل... و چند کشوی بسته هست در پای آن که به سویش هجوم می‌برم و بی که باز ببندم، یکایک از جای بیرونشان می‌کشم...احتمالاً هر چه در برابرِ خویش می‌بینم، ابزار آلاتِ مقدّسِ آیین‌های مذهبی است که من بی‌توّجه و بی‌رعایتِ حرمتی، دارم لااُبالی‌وار زیر و روشان می‌کنم و می‌پرسم از خودم:- «روغنِ مقدّس را در چطور ظرفی نگه می‌دارند؟...»احتمالاً در همان صُراحیِ گردن باریکِ زمرّدین که به انبیقِ کیمیاگری می‌ماند با انبویه‌ای بلند...و بیرون از کشوها، و بر بالایشان، کنجِ آن تاقچۀ چوبینِ محراب‌گون، پیشِ پای مریم و در دسترس‌ام نهاده شده و من آن قدر پریشان‌ام و نابینا که متوجّه‌اش نمی‌شوم...بعد که می‌یابمش باز سرآسیمه رو می‌کنم به کتابِ بگشودۀ تدهین که رهایش کرده‌ام در دیگر سوی تخت، کنارِ گوشیِ تلفن و صفحۀ پانزدهمِ آن همچنان گشوده در برابرِ چشمم رخ می‌نماید...با عجله، آشفته و پراکنده می‌خوانم که... نخستین بار، مریم مجدلیه با روغن معطّر سر و پای خداوندگار مسیح را مسح کرد... حواریون مابقیِ روغنِ مقدّسِ تدهینِ خدای را نگاه داشتند... آن را هر سال با روغنِ چهل گیاه می‌آمیزند... اصلِ آن در بیروت است ... پس رسولان به واسطۀ آن دیوهای زیادی را بیرون کردند و بیمارانِ بسیار را با آن روغن، تدهین کرده، شفا دادند... اگر کسی از شما بیمار است... به نامِ خداوند، بدنِ او را با روغن تدهین نمایید... کمی امید- انگاری که چند قطره باران- جمع می‌شود تهِ دلم و می‌تراود به بیرون... به دست‌هایم... که قدرت می‌گیرند... و به ذهن و زبانم که مثلِ هر مضطرِ غریبی در آن حال، کلماتِ مقدّسِ دعایی را می‌جویند...بله! باید دعا بخوانم... حتماً پیش از بجای آوردنِ تدهین، دعا می‌خوانند...آیۀ «امّن یجیب» می‌خوانم و پیِ قبله گردِ خویش می‌چرخم... و جهتِ تقریبیِ آن را هم می‌یابم؛ با توجّه به اینکه می‌دانم مسیحیان محراب و صلیب را رو به جانبِ شرق قرار می‌دهند... اَمَّن ُّجیبُ المُضطَرَّ اِذا دَعاهُ وَ یَکشِفُ السُّوءَ وَ یَجعَلُکُم خُلَفاءَ الاَرضِ ءَاِلهٌ مَّعَ اللهِ قَلیلاً مَا تَذَکَّرُونَبعد همچنان که پا به ‌پا می‌شوم و نمی‌توانم بنشینم یا ساکن بمانم، در کتاب می‌خوانم که...جاثلیق با روغنِ مقدّسِ نورانی، پیشانیِ بیمار و چشم‌ها، گوش‌ها، بینی، دهان، دست‌ها، قلب، پشت و پاهای او را تدهین می‌کند و هر بار می‌خواند: مهر عطیۀ روح‌القدس را دریافت دار... و در آخر می‌گوید: آرامش بر تو باد ای نجات‌یافتۀ خداوند! آرامش بر تو باد ای تبرّک شدۀ خداوند! تا جایی که می‌دانم، جاثلیق عنوانی است برای مشایخِ اعظمِ کلیسای انجیلیان؛ مثلاً برابرِ اسقف... ولی اینک، «منِ شرمنده از مسلمانی» چه می‌توانم کرد با آن روغنِ معطّری که روزگاری از سرِ زلفینِ مسیحا فرو چکیده است...با ترس و احتیاط و لاحول گویان، انبیق را آهسته می‌گیرم با دو دست و برمی‌دارمش از پیشِ پای شمایلِ نگاهبانش... می‌گویم بی‌اختیار که بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم...می‌آیم و می‌نشینم بر لبۀ تخت... روی آن شمدهای پاکِ نیلوفری در کنارِ پیکرِ بی‌جانِ میکائیل که اینک رنگ رخسارش از کثرتِ سپیدی به آبی می‌زند، در اطرافِ چشم‌های بسته و لب‌های نیمه‌باز و پوستِ پیرامونِ گردنش که پیداست از میانِ گریبانِ بگشودۀ آن پیراهنِ کتان...گلوی صراحی را می‌گیرم و می‌فشارم در دست و قدری نگون‌سار می‌کنمش تا از دهانۀ باریکِ انبویه، قطره‌ای روغن همراه با پراکندنِ عطری مرموز و ناشناس، بچکد روی پیشانیِ او و مسح کنم آرام و بگسترانمش از میانِ دو ابرو تا موی سرش... و باز ناخودآگاه بگویم و لا حَولَ وَ لا قُوَّهَ الّا باللهِ العَلیِّ العَظیم...و به یاد آورم که مطابقِ کتاب باید بخوانم «مهر عطیۀ روح‌القدس را دریافت دار»...بعد لالۀ گوش‌هایش و با نهایتِ مراقبت، پلک‌های خفته‌اش را با نوکِ انگشت به روغن می‌آلایم... پس دو انگشتِ روغن‌اندوده‌ام را می‌سایم بر بالا و زیرِ بینی‌اش، آن گونه که عطرش را استشمام کند... او که آن همه به روایحِ خوش علاقمند است...دهانش را که تدهین می‌کنم، انگار دو چکه‌ای روغن، از گوشۀ دو لبِ نیم‌گشوده‌اش به درون می‌تراود... با احتیاط و احساسی رقّت‌بار، مابقیِ ترشحاتِ متبرّک را پاک می‌کنم از کنارِ دهانش و آن لبانِ رو به کبودی را نیز تدهین می‌کنم با وسواسی که انگار دارم می‌سایم و شکل می‌دهم با گلِ نرمِ سفالگری، ریزه‌کاری‌های نهاییِ سردیسِ او را...قدری از روغن را هم می‌ریزم بر کف و پشتِ دست‌های او و لرزان و پرستش کنان، همچنان که با بی‌حواسی زیرِ لب آیه الکرسی می‌خوانم، آن دستانِ شکوهمندِ باروک را وضو می دهم... بعد باز استغفارکنان برمی‌گردم به آن آیۀ مهرِ عطیّۀ روح القدس...به خدا که می‌دانم هر آن چه می‌کنم دیوانگی است!...ولی مگر چاره‌ای دیگرم هست با او؟!زنده و مرده‌اش جز آن که مرا به جنون بکشاند، کاری ندارد با من...بعد باید سینه و پشت را مسح دهم... لابد همانطور که او خود به اشاره تبرّک می‌نمود جناغ سینه و میانِ دو کتف را...باید آن چند دکمۀ دیگرِ پیراهنِ سپید را بگشایم... پیکرِ بی‌جانش را بغلتانم روی شانۀ چپ و آن بالاپوشِ سیاهرنگِ فراخ را بیرون کنم از تنش... بعد فقط کافی است کمی پیراهن را از روی شانه‌هاش پایین‌تر آورم... هیچ نیازی نیست به آن کالبدِ منزّه... به آن ربّ‌النوعِ آسمانیِ به خاک‌افتاده، بیش از این جسارتی شود... فقط با سایش ملایمِ دو انگشت، پوستِ بی‌رنگش را لمس می‌کنم... تا شاید سنگِ صبورِ خفته‌ام را برهانم از زنجیرِ طلسمِ زهرآلودِ آن همه درد که از من بر جانش افتاده چون سوزن هایی ریز و نادیدنی و مسموم...شاید نجات دهم آن منجیِ عالمِ خویش را که به اشارتِ دو انگشت به رستگاری‌ام می‌رساند...و اینک پاهای او را بیرون می‌آورم از بندِ کفش‌های چرمین تا با روغنِ عطرآگین و اشکِ چشم‌هایم شست‌وشو دهم... آن پاهایی را که به بخشی از پیکرۀ پی‌یتای[1] میکل‌آنژ می‌ماند...و این که بی‌دریغ گریه می‌کنم قطعاً ضرورت دارد... در افسانه‌های مادربزرگم، اشکِ چشم ناب‌ترین عصارۀ شفابخشی است که شاهزادۀ افسون‌شدۀ سوزن‌آجین را از طلسم جادوی دیو می‌رهاند[2]... اشک‌های بی‌اختیاری که فرو می‌بارد، وقتی می‌خوانم... آرامش بر تو باد ای نجات یافتۀ خداوند!... آرامش بر تو باد ای تبرّک یافتۀ خداوند!... (ادامه دارد) [1] - Pietaمجسمه سوگواری مریم بر پیکر مسیح محفوظ در کلیسای رم [2] - اینجا هم نشانه‌های شاهزاده و سوزن‌آجین و طلسم و سنگ صبور بخشی از رمزگان قصه‌ای عامیانه از افسانه های ایرانی است که من آن را به نام سنگ صبور شنیده ام.قسمت بعدقسمت قبل