اصول مهم مدیریت سرمایه در بازارهای مالی

مدیریت سرمایه یک استراتژی برای افزایش یا کاهش اندازه پوزیشن به‌منظور محدودکردن ریسک است تا یک حساب معاملاتی به بیشترین رشد ممکن خود برسد. مدیریت سرمایه برای هر شخصی منحصر به خود شخص بوده و عواملی چون تجربه حضور در بازارهای مالی، سواد مالی، میزان سرمایه اولیه، سن، درآمدهای جانبی، ریسک‌پذیری در آن دخیل هستند.با رشد چشمگیر هر بخشی از بازار سرمایه، صاحبان سرمایه تمایل به حضور در آن بخش پیدا می‌کنند. در بین این افراد که تخصص و سواد مالی هر کدام متفاوت است، عده‌ای به دلیل طمع سود بیشتر، از روش‌های سرمایه‌گذاری کم‌ریسکی مثل صندوق‌های سرمایه‌گذاری عبور کرده و ترجیح می‌دهند به‌صورت مستقیم وارد بازار شوند. در این جا یک مسئله مهم وجود دارد که افراد غیرمتخصص آن را جدی نمی‌گیرند و آن، آموزش قبل از ورود به بازار است.معمولا افراد مبتدی بعد از ضرر کردن زیاد و ازدست‌دادن بخش عمده‌ای از سرمایه خود، شروع به یادگیری اصول و فنون بازار می‌کنند، البته اگر قبل از این اتفاق بازار آنها را طرد نکرده باشد.یک بخش از آموزش فعالیت در بازارهای مالی، بخش تحلیل تکنیکال بازار است و معمولا افرادی که نیاز به آموزش را درک کرده و یا بازار آنها را به این سمت هدایت نموده است، به یادگیری این بخش بسنده کرده و تصور بر این دارند که با آموزش تحلیل تکنیکال، آمادگی لازم برای فعالیت در بازار را کسب کرده‌اند. اما این تحلیل‌ها به‌تنهایی کافی نبوده و حتی اهمیت بیشتری نسبت به روان‌شناسی فرد و نیز مدیریت سرمایه ندارند و در واقع بخش کوچکی از نیازهای آموزشی برای ورود به بازار هستند.چگونه سرمایه خود را مدیریت کنیم؟مدیریت سرمایه یک امر منحصربه‌فرد است، ولی دارای یکسری اصول و قواعد کلی بوده که حتما باید لحاظ شود.اصلی‌ترین هدف مدیریت سرمایه، حفظ سرمایه بوده و بعد از آن هدف بعدی که کسب سود است، موردتوجه قرار می‌گیرد. در واقع رسالت یک سرمایه‌گذار در وهله اول، این است که سرمایه اولیه خود را حفظ کند تا از بازی خارج نشود.در اینجا ابتدا یک اشاره به پورتفوی سرمایه‌گذاری می‌نماییم. یک اصل مهم در سرمایه‌گذاری یا ترید، چیدن سبد سرمایه‌گذاری و رعایت تنوع در آن است. یک پورتفوی متنوع به شما امنیت سرمایه داده و به طور قابل‌ملاحظه‌ای از ریسک شما می‌کاهد.به عقیده کارشناسان بازار سرمایه، در بحث سرمایه‌گذاری فردی یا سازمانی، ما سه سبد سرمایه‌گذاری داریم:سبد امنیت، سبد رشد و سبد رویاهاسبد امنیت، مربوط به سرمایه‌گذاری‌های با سود کم همراه با ریسک کم است. مثل سرمایه‌گذاری در ETFهاسبد رشد، مربوط به سرمایه‌گذاری در بازارهایی است که سود بهتر به همراه ریسک بیشتر دارند. مثل سرمایه‌گذاری در بازارهایی چون بورس اوراق بهادار، فارکس و یا رمزارزها.سبد رویاها، مربوط به بخشی از سود دو سبد قبل (معمولا ۳۰ درصد) است که صرف مخارج و خواسته‌های سرمایه‌گذار می‌شود. در واقع این سبد، سبد سرمایه‌گذاری نبوده و موجودی آن صرف هزینه می‌گردد.میزان درصدی که در هر سبد قرار می‌گیرد، بستگی به ریسک‌پذیری یا ریسک‌گریزی فرد یا سازمان دارد. مثلا اگر ریسک‌پذیری بالایی دارید، می‌توانید ۷۰ درصد سرمایه خود را در سبد رشد و ۳۰ درصد آن را در سبد امنیت قرار دهید. البته بهتر آن است که میزان سرمایه سبد امنیت از سی درصد کل سرمایه اولیه کمتر نباشد.مدیریت این سبدها بسیار مهم بوده و اصل حفظ سرمایه اولیه، در مدیریت این سبدها، هرگز نباید مغفول بماند و همچنین نباید اجازه داده شود که ترس و طمع سبب به‌هم‌ریختن تعادل این سبدها گردد.به طور خاص، در میزان سرمایه‌ای که توسط فرد در بازار رمزارزها درگیر می‌شود، گرچه نمی‌توان باتوجه‌به عواملی چون تفاوت بین میزان سرمایه اولیه افراد، نسخه واحدی پیچید، ولی نظر عمده کارشناسان بازار سرمایه، اختصاص ۴ تا ۵ درصد از میزان کل پورتفوی سرمایه‌گذاری به این بخش بازار است.اصول مدیریت سرمایههمان‌طور که ذکر شد، مدیریت سرمایه تعیین می‌کند که یک معامله‌گر در چه زمانی وارد معامله شود، چه میزان حجمی را خریداری نماید و نهایتا در چه مرحله‌ای از معامله خارج شود و سود خود را سیو کند.مدیریت سرمایه به شکل یک برنامه، این توانایی را به معامله‌گر می‌دهد که از فشارهای ترید از روی دوش خود کاسته و صبر و تحمل را آموزش ببیند.- داشتن یک پلن معاملاتیداشتن یک برنامه معاملاتی برای هر معامله‌گر، یک ضرورت مهم است و این ضرورت، برای بازارهایی با ناپایداری بالا مثل بازار رمزارزها، خیلی جدی‌تر است. معامله‌گر با یک برنامه معاملاتی یا تریدینگ پلن، ریسک خود را کنترل کرده و به معاملات خود ثبات بخشیده و در نهایت توانایی کسب سود بیشتری را خواهد داشت.در یک برنامه معاملاتی موارد مهمی است که باید لحاظ گردد. یکی از این موارد، چگونگی ورود و خروج از موقعیت است، یعنی چه شرایطی بایستی حاصل شود تا معامله‌گر، وارد پوزیشن گردیده و چه شرایطی بایستی حادث شود، تا معامله‌گر از پوزیشن خارج گردد. به عبارتی لزوم داشتن یک استراتژی مدون و مکتوب برای معاملات.یکی از مسائلی که خیلی مهم‌تر از داشتن برنامه معاملاتی است، پایبندی به این برنامه است. این پایبندی به استراتژی و برنامه، در مواردی که یک معامله در موقعیت ضرر قرار گرفته است، بسیار مهم بوده و نمود پیدا می‌کند. افرادی که این پایبندی را جدی نمی‌گیرند، معمولا در این‌طور مواقع، با کنارگذاشتن استراتژی خود، و خروج زودهنگام و یا نابهنگام ضرر خود را قطعی نموده و در اکثر موارد این‌گونه تصور می‌کنند که بازار با آنها سر ناسازگاری داشته و به عبارتی فقط منتظر خروج این افراد از معامله بوده، تا رشد خود را مجدد از سر بگیرد! قسمت بدتر ماجرا این است که فرد معامله‌گر، اغلب در این موارد، مجدد وارد پوزیشن گشته، تا بتواند پول خود را بازار پس بگیرد و این هنگامی است که بازار وارد فاز اصلاح شده و فرد مجدد ضرر می‌کند و این چرخه می‌تواند تا ازبین‌رفتن کل سرمایه فرد ادامه یابد.- استفاده از حد ضرر یا استاپ لاسمعامله‌گر هنگامی که وارد یک معامله می‌شود، هدف اولیه باید این باشد که از امکان وقوع ضررهای بزرگ جلوگیری کند و به همین خاطر، برای هر معامله‌گری، مشخص نمودن حد ضرر، بسیار مهم و ضروری است و این عمل کمک می‌کند که میزان ضرر معامله کنترل شود.یکی دیگر از کارکردهای حد ضرر، این است که از اثرگذاری احساسات بر روی تصمیم معامله‌گر جلوگیری می‌کند و در واقع معامله‌گر با گذاشتن حد ضرر مناسب، تصمیم خود را از قبل گرفته است و مدام با احساسات خود درگیر نمی‌گردد و به طور قابل‌توجهی از فشارهای ترید بر روی خود می‌کاهد.حد ضرر یکی از فاکتورهای مدیریت سرمایه است و تعیین محل آن به روش تکنیکال و بر روی چارت صورت می‌پذیرد و معامله‌گر به میزان زیادی در جاگذاری آن دخیل نیست. از طرفی سرمایه‌گذاران بلندمدت و کوتاه‌مدت، استراتژی‌های متفاوتی نسبت به نقطه حد ضرر دارند.- میزان سرمایه که معامله‌گر در معرض ریسک قرار می‌دهد.یک موقعیت ورود یا پوزیشن، بایستی به شکلی باشد که در عین حالی که ریسک را کم می‌کند، پتانسیل رشد حساب را در نظر بگیرد. اما این مهم را باید توجه کرد که یک معامله همیشه در جهتی که ما خواستار آن هستیم، پیش نمی‌رود و ضرر در معامله یک واقعیت و حقیقت غیر قابل کتمان است؛ بنابراین باید حجمی از سرمایه وارد یک پوزیشن شود که هم‌زمان علاوه بر نداشتن ریسک بالا، سود مناسبی هم برای معامله‌گر داشته باشد.به‌طورکلی معامله‌گر نبایستی در هر معامله بیشتر از ۱ تا ۲ درصد کل سرمایه را در معرض ریسک قرار دهد و بیشتر از این مقدار در یک بازه زمانی می‌تواند منجر به ازبین‌رفتن حساب معاملاتی شخص گردد و یا ضرر سنگینی را برای معامله‌گر به ارمغان آورد.اگر یک معامله‌گر این میزان را رعایت کند، تقریبا می‌توان گفت، صفر کردن حساب معاملاتی، غیرممکن می‌گردد.معامله‌گر، چنانچه بدون آن که میزان ریسک مناسب را لحاظ کرده باشد، وارد پوزیشن شده باشد، می‌تواند از طریق فرمول زیر، ریسک معامله را محاسبه نماید:ریسک = (حجم پوزیشن * (قیمت ورود - حد ضرر)) / کل سرمایه- حجم پوزیشن یا موقعیتبرای ورود به یک پوزیشن، ۴ فاکتور را در مقابل خود داریم:قیمت ورودحجم پوزیشن سایز ریسکحد ضرراز این موارد، قیمت ورود که مشخص است، در خصوص سایز ریسک هم که در اصل قبل به آن اشاره شد و میزان مجاز حداکثر ۱ درصد و در موارد خاص تا ۲ درصد هم قابل‌افزایش است. حد ضرر هم باتوجه‌به چارت مشخص می‌شود و تنها بخشی که به طور کامل میزان آن در دست ماست، حجم پوزیشن است.حجم پوزیشن با فرمول زیر قابل محاسبه است:حجم پوزیشن = (درصد ریسک * کل سرمایه) / (قیمت ورود - حد ضرر)(در معاملات فروش یا sell ، قیمت ورود از حد ضرر کسر می‌گردد)در این شرایط، هر چه استاپ بالاتر قرار بگیرد، مخرج کسر ما کوچک‌تر شده و حجم پوزیشن بالاتر می‌رود و بالعکس. این فرمول در ابتدای ورود به هر پوزیشن بایستی مورداستفاده قرار گیرد، تا بتوان با حجم درست به معامله وارد شد.وقتی محاسبه حجم پوزیشن انجام شد و میزان سرمایه برای ورود به یک معامله مشخص گردید، بحث توزیع این حجم برای ورود پیش می‌آید. بسته به استراتژی و دید زمانی یک معامله‌گر، و این که معامله‌گر دارای استراتژی بلندمدت یا کوتاه‌مدت باشد، نوع واردکردن سرمایه به بازار متفاوت است.به‌عنوان‌مثال برای دید کوتاه‌مدت و یک معامله با بازه زمانی کوتاه، نوع ورود Laddering یا نردبانی مناسب‌تر است. ورود لدرینگ یا نردبانی، به ورود یا خروج چند قسمتی از یک پوزیشن، وقتی که از کف یا سقف بودن قیمت مطمئن نیستیم، گفته می‌شود، به صورتی که مقیاس دلاری خرید ما ثابت است. یعنی اگر قیمت پایین آمد می‌خریم و اگر قیمت بالا رفت می‌فروشیم، به شکلی که میزان دلاری ثابت است.در مقابل برای افراد با دید بلندمدت، استراتژی DCA (Dollar Cost Average) برای خرید بلندمدتی در بازار کریپتوکارنسی بسیار عالی است. در این روش خریدهای هفتگی، ماهانه یا دو ماهانه در زمان‌هایی که قیمت افت می‌کند، انجام می‌شود.تارگت یا TP (Take Profit)برای هر خریدی ما یک نقطه TP در نظر داریم که باید چندبرابر ریسک باشد.نسبت میزان سرمایه قرار گرفته در معرض ریسک، به سود احتمالی پوزیشن را نسبت ریسک به ریوارد یا RR می‌گوییم که بهینه آن ۳ و حداقل آن یک است.واردشدن در معامله با ریسک به ریوارد کمتر از یک، کار منطقی به نظر نمی‌رسد.