شب تولد

شب تولدم بود. بیست و ششمین سالی بود که از سر می‌گذرانیدم. دور تکراری آغازین تابستان‌های هر سال. مایه دلهره و اضطراب تمام‌ناشدنی تابستان‌ها. همیشه به این فکر می‌کردم چه خوب می‌شد اگر می‌توانستم روز تولدم را تغییر بدهم. هرسال بر حسب شرایط، روزی را که خوب پیش می‌رفت برای زاده شدنم بر می‌گزیدم. احتمال زیاد روزی انتخاب می‌شد که اندیشهٔ فردا گریبانگیرم نبود. برخلاف روزهای منتهی به تولد واقعی‌ام. روزهای لعنتی که انگار همیشگی بود. هیچ تولدی را به خاطر ندارم که از چنین احساساتی آکنده نباشد. به آن‌هایی که روز تولدشان را فراموش می‌کردند غبطه می‌خوردم. بلنداقبال‌ترین آدم‌ها شایستهٔ چنین واقعه‌ای هستند. هرچند در اصل ماجرا شک و تردیدهای جدی دارم. در امکان‌پذیر بودن این فراموشی. هرچه بود، نصیبی از آن به من نرسیده بود. تپش‌های بی‌امان قلبم نیز گواه صحت بود. مهر تاییدی بر فعال بودن این حافظه. در گریزناپذیر بودن این تقدیر. هرچه بیشتر به گذر هفته و ماه و سال فکر می‌کردم، محکم‌تر پمپاژ می‌کرد. سینه‌ام غرق درد بود. آن شب نیز مانند همهٔ شب‌های دیگر تولد. با تمام وجود تلاش می‌کردم کسی به‌خاطر نیاورد که چند روز دیگر زاده خواهم شد. تبریک‌ها برایم آزارنده بود. همیشه نه. دو سالی می‌شد این سم مهلک در رگ‌هایم نشسته بود. امسال که دور فلک و نحس ایام، مسئولیت پا گذاشتنم به جهان را بر عهدهٔ جمعه گذاشته بود برایم ناگوارتر بود. قبلی‌ها را شاید می‌شد به بهانهٔ کار داشتن و شلوغ بودن و پیش‌آمدهای دفعی و ناگهانی دیگر، دست به‌سر کرد. این ورود بیست‌وهفتم از همان بدو ماجرا بدقلق شروع شده بود. هل من مبارز می‌طلبید. من هم البته حریفی نبودم که سهل از میدان به‌در شوم. برای شب قبلش برنامه ریختم. بنا کردم که تا دیر وقت به خانه باز نگردم. نه این که استقبال تولدی در انتظارم باشد، نه. همان تبریک‌های لفظی را هم بر نمی‌تابیدم. در این فکر که تا دیر وقت بازگشتن به خانه را به چه بگذرانم؟ برای خودم نوشتم «عیّاشی». چه عیشی؟ یادداشت‌های نصفه‌نیمه‌ام را سروسامانی دادم. هماهنگی جلسات هفتهٔ بعد را هم. نامهٔ دعوت محمدرضازاده را تنظیم کردم. موضوع جلسهٔ گفت‌وگو با دکتر شفیعی که قرار بود هفتهٔ بعد میهمان‌مان باشد را نیز برایش پیامک کردم. بچه‌ها رفته بودند، جز یکی. چای آخر را ریختم، زیر سماور را و سیستم را خاموش کردم. کفش‌هایم را پوشیدم تا تب چایی فروکش کند. پنج‌شنبه‌ها از ظهر که می‌گذرد، کار کردن به جان کندن می‌ماند. محوطهٔ خارجی ساختمان، گرمای عذاب‌آوری بود. نویسندهٔ زبردستی اگر بود، از سکنات مردم پیادهٔ زیر آفتاب می‌توانست حالات جهنمیان را تصور کند.راه افتادم. خوبی مسیر بازگشت این بود که سرازیری را پائین می‌آمدی. تک‌گوشی سالم هندزفری را در گوش راستم فرو کردم. روزهایی بود که طالب یکایک ولایات افغانستان را فتح می‌کرد و پیش می‌رفت و شاید به همین مناسبت بود که من «زندگی چیست» احمد ظاهر را پلی کردم. تا مقصد منظور، پنج شش بار بازخوانی‌اش کرد. کتاب‌فروشی بزرگی که در مسیر بازگشت همیشگی‌ام بود را رد کردم. فروشگاه فندک‌زیپو و پیپ‌های اعیانی را از نظر گذراندم. ساعت را نگاه کردم که چه‌قدر گذشته است. گرم بود. زمان با نشستن زیر سایهٔ درخت خرمالو و لب حوض کافه، زودتر می‌گذشت تا زیر خورشید قوت‌دار پنج بعداز ظهر اول تابستان. بلوار کشاورز را رد کردم و انداختم توی فلسطین. حاشیهٔ عینک‌فروشی‌ها را گز می‌کردم. نبش میدان فلسطین، جلوی آن دکهٔ روبروی مسجد، ایستادم. مردد بودم برای سیگار گرفتن. خودم را مشغول کردم به مجله‌ها. همشهری داستان خرداد ۱۴۰۰ را برداشتم. طرح جلد نامفهومی داشت. نهنگی به درون آب بازمی‌گشت انگار. دم هفتی شکلش از لاجوردی آب بیرون بود. چه می‌خواست بگوید طراح زبان بسته؟ مجله را برگ می‌زدم که مثلا نوشته‌ها را و تحریریه را از نظر می‌گذرانم. با شکلی نقادانه. «سالی چندبار به دنیا می‌آیی که حالا تردید هم داری؟» مجله را طوری بستم و سر جایش گذاشتم که این مزخرفات دیگر چیست و کدام احمقی پیدا می‌شود پول خرج این لاطائلات کند. سر فرو کردم توی شیشهٔ نیم‌دایره‌ای و مارلبرو پایه بلند گرفتم و فندک. گم و گورش می‌کردم این یکی فندک را. مثل قبلی به خانه نمی‌بردمش.نیمی از حوض هنوز در اشغال آفتاب بود. دختر جوانی ژست گرفته بود کنار شمعدانی‌های گل‌کردهٔ گرد حوض که همراهش عکس را بیاندازد. نشستم روی میز دو نفرهٔ همیشگی. خیره به رنگ سبز دیوارهٔ سیمانی حوض که خزه‌های سبز بستهٔ کف را مخفی می‌کرد. آمد. با آن لبخند زهردار همیشگی. خوش آمد گفت و پرسید یک نفرید؟ بی‌آنکه ماسک را کنار بزنم با سر تکان دادم بله. موهای مجعد خرمایی‌رنگی داشت که اندکی از جلو و مقدار بیشتری از پشت بیرون بود. آرایش کم‌رمقی داشت. رژ قرمزی که به بی‌رنگ می‌زد. یک‌سره مشکی‌پوش. پوست سفیدش در این تضاد بیشتر به چشم می‌آمد. لبخند شیرینی از سر میهمان‌نوازی زد و رفت. دقیقه‌ای نگذشته بود که با منو و زیرسیگاری برگشت. پاکت سیگار توی دست‌هایم مانده بود. منو را برگرداندم. میلم به غذا و میان‌وعده نمی‌کشید. خیلی وقت نبود که ناهار خورده بودم. یک موکا سفارش دادم. رفت. دو دختر دیگر هم آرام گرفته بودند و به خوردن سفارش خود مشغول شدند. کاغذهای را بیرون آوردم که به رسم هرسال، سیاهه‌ای برای سالگرد این روز بنویسم. سیاهه‌ای که محتوای لایتغیری داشت، خصوصا در این چند فقره سال‌های آخر.شلوغ شدن کافه، عید من بود. از خودم که ساخته نبود، آمدن مشتری بیشتر به حیاط می‌کشاندش. با ظرافتی استادانه گام برمی‌داشت. قدم زدن‌اش و چرخیدنش، حتی با آن کفش‌های کتانی بدون بند، به روایت قصه‌های پریان می‌مانست. وقتی که با لبخند سفارش دیگران را می‌گرفت حتی دزدیده هم نگاه نمی‌کردم. فکری مثل خورهٔ جانم را می‌فرسود. چند نفر را در این کافه مبهوت خود ساخته بود؟ چه مشتریانی به بهانهٔ دیداری و هم‌سخنی ولو به چند دقیقه، به این کنج کوچهٔ بن‌بست رفت‌وآمد داشتند؟ من چه می‌خواستم این‌جا؟ قرارم به گریز از خود بود شب تولدی، گریزی دیگر هم اضافه شده بود. گریز از که؟ کسی که حتی یکبار هم خیره نگاهش نکرده بودم؟ نه نامی، نه نشانی. خودم را به کاغذها مشغول کردم. نوشتم. نوشتم و آدم‌ها می‌آمدند و می‌رفتند. میز کناری‌ام که خالی شد، دستمال به دست برای تمیز کردن آمد. سر گرداندم. خط زدم آن‌چه نوشته بودم. مچاله کردم کاغذ را. برانگیخته شدن توجهش را حس کردم. برگی نو شروع کردم و خطی نو. کلافی سر در گم که گشوده نمی‌شد. جمله به پایان نمی‌رسید. آغاز نمی‌شد. کلماتی گسسته و بی‌معنا. شناور درون خلاء. به آشپزخانه برگشت. خواستم سفارش دیگری بدهم. منتظر بودم که بیاید بیرون. این‌بار کیفی روی دوش داشت و به صفحه گوشی‌اش چشم دوخته بود. با نگاهی که از قالب مشتری‌مداری بیرون آمده بود گذشت از راهروی کناری و رفت. ژست مشغولی به کاغذها را همچنان حفظ کرده بودم. رفته بود؟ چه زود. هنوز حتی آفتاب هم ننشسته بود.دست بردم به پاکت سیگار. پوشش پلاستیکی‌اش را خراشیدم. انتهای پاکت را زدم روی میز و یکی از دو نخی که سر برآورده بودند را بیرون کشیدم. صدایش را شنیدم دوباره. سیگار را زمین گذاشتم. همکارش را صدا زد. به مشورت که «تخته را ببرم عطیه؟» «با محسنی هماهنگ کن، سر نشه.» صدا دور می‌شد. «آخه محسن تنهاست امشب، مامان و باباش نیستن.» جرعه‌های انتهای موکا را سر کشیدم. شیرینی‌اش همان ته مانده بود. دلم تلخی خواست. آمد و با جعبهٔ تخته دوباره از کنارم گذشت. بی‌خنده. بی‌لبخند. پی چه بودم؟ کارش خندیدن بود؟ چه کار ملیحی داشت. چه مهارتی داشت.کاغذها را نیمه‌کاره و نیمه‌پاره رها کردم. مثل آرزوهایم. اولین‌بار بود که برنامه‌ها و عملکرد‌هایم تطابق عینی داشت. مچاله. نصفه و نیمه. خوف سیصد و شصت و پنج روز دیگری که ازم فوت شده بود بازگشت. همان هیولایی که بود. می‌دیدم که از سر تمسخر نیشخند می‌زند. حتی رمق آن را نداشتم که بهم بربخورد. رها کردن همه چیز. وا دادن. حس می‌کردم آن لبخند و خنده عطرآگین هم دیگر توان تخدیر ندارد. همه چیز تمام شده بود. خط پایان. بیست و هفت سالگی در آستانهٔ ایستاده بود. در حال چیرگی. سخت و شدید.