سم بنکمن فرید، نابغه یا کلاهبردار؟ ماجرای فروپاشی صرافی اف‌تی‌اکس و از بین رفتن میلیاردها دلار

(لینک نسخه صوتی در انتهای صفحه)مقدمه:سم بنکمن فرید (SBF) به اتهام کلاهبرداری دستگیر شد.اگر با دنیای کریپتو کارنسی یا همون رمزارزها آشنایی داشته باشید، احتمالا درباره فروپاشی دومین صرافی بزرگ دنیا صرافی اف‌تی‌اکس (FTX) تو روزها و هفته ها اخیر شنیدید. فروپاشی که منجر به از دست رفتن چیزی نزدیک به 150 میلیارد دلار از ارزش بازار رمزارزها و همینطور از بین رفتن بین 1 تا 2 میلیارد دلار از پول مشتریان این صرافی شد.همه این اتفاقات در نهایت به یک نفر برمیگرده سم بنکمن فرید موسس صرافی اف‌تی‌اکس و رمزارز اف‌تی‌تی.سم بنکمن فرید که تا چند ماه پیش پولدارترین فرد زیر سی سال دنیا بود و ارزش دارایی هاش نزدیک به 26 میلیارد دلار بود بعد از این ماجرا و تنها در طول چند روز 94 درصد از دارایی های خودشو از دست داد، و چند روز پیش هم به اتهام کلاهبرداری دستگیر شد. به گفته خود سم بنکمن فرید این فروپاشی اتفاقی و نتیجه چند تا اشتباه ساده مثل برچسب جابجا زدن بود ولی خیلیا معتقند این اتفاقات نتیجه دروغگویی و کلاهبرداری بنکمن فرید بود و سم بنکمن فرید به خاطر اینکه خودشو بیگناه نشون بده این حرفا رو میزنه.به وی واای مدیا خوش اومدید تو این قسمت درباره سم بنکمن فرید و فروپاشی صرافی اف تی اکس میخوایم حرف بزنیم. با ما همراه باشید امیدواریم که از این قسمت خوشتون بیاد.سم بنکمن فرید زمانی به عنوان ثروتمندترین فرد زیر 30 سال دنیا شناخته میشد و با وارن بافت مقایسه میشد. وارن بافت بزرگترین و شناخته شده ترین سرمایه گذار دنیاست.سم بنکمن فرید که بود و از کجا شروع کرد؟سم بنکمن فرید متولد 1992 و فارغ التحصیل از دانشگاه ام‌ای‌تی است. پدرش حقوق تدریس میکند و مادرش هم وکیل است.سم بنکمن فرید پس از فارغ التحصیلی بلافاصله در یک کارگزاری به نام جین استریت کار میکنه. در جین استریت متوجه میشه که از طریق آربیتراژ یا تفاوت قیمت بیت کوین می‌تونه پول زیادی به دست بیاره.سم بنکمن فرید متوجه میشه که قیمت بیت کوین در امریکا هزار دلار ارزان تر از ژاپنه و به سرعت دست به کار میشه و با یک میلیون دلار پولی که از سرمایه خودش و خانوادش و دوستاش جمع میکنه شروع میکنه خریدن بیت کوین از صرافی های امریکا و فروختنش توی صرافی های ژاپن. البته این داستان به همین سادگی هم نبوده و به دلیل قوانین ضد پولشویی مجبور بوده که توی بانک های ژاپنی هم حساب باز کنه و احراز هویت کنه. این داستان تفاوت قیمت برای مدت محدودی وجود داشت و وقتی خبرش همه جا پیچید و خیلی ها میخواستن از این تفاوت قیمت استفاده کنن، صرافی های ژاپن این تفاوت قیمت یا همون اربیتراژ رو از بین بردن.به هر حال اما سم بنکمن فرید چون زود دست به کار شد و پول زیادی هم برای شروع داشت تونست نزدیک به بیست میلیون دلار از این تفاوت قیمت سود ببره. این بیست میلیون دلار میشه سرمایه اولیه برای تاسیس دو تا شرکت. اول الامیدا ریسرچ و بعد هم اف‌تی‌اکس.الامیدا ریسرچ:سم بنکمن فرید سال 2017 الامیدا ریسرچ رو تاسیس میکنه که کارش ترید یا خرید و فروش رمزارز بود و به صورت صندوق سرمایه گذاری کار میکرد.یعنی از مردم پول میگرفت، سرمایه می‌گرفت و با این سرمایه خرید و فروش می‌کرد و سودی که به دست میاورد رو بین سرمایه گذارا تقسیم میکرد.سودی که الامیدا ریسرچ به مشتریاش می‌داد بسیار بالا بود. نزدیک به پانزده درصد سالیانه که رقم بسیار بالایی حساب میشه.این پانزده درصد توی بازارهای سنتی رقم بسیار بالایی هست. این رقم رو با طلا که سالیانه هشت درصد نوسان داره و یا با سهام های بازار امریکا که سالیانه ده درصد سود میده مقایسه کنید میبینیم که سود بالاتری از این بازارهای سنتی به مشریاش میداده.حالا خب بازار رمزارز که حوزه فعالیت الامیدا ریسرچ بود بازار سنتی نبود. بیت کوین به صورت میانگین، روزانه 6 درصد نوسان داره. خب نوسان همش سود نیست دیگه بازار رمزارز هم به خاطر نوسان بالا میتونه بسیار ریسکی باشه و سرمایه گذارای این بازار ممکنه ضرر کنن و سود کردن هم بسیار کار مشکلیه توی این بازار. اما خب دلیلی که خیلیا به این قضیه 15 درصد اون موقع شک نکردن همین قضیه بود که الامیدا ریسرچ توی بازار رمزارزکار میکرد و نه بازارهای سنتی و خیلیا فکر میکردن این رقم تو بازار سنتی ممکنه زیاد باشه اما برای بازار رمزارز مناسبه. که البته بعدا فهمیدیم که الامیدا ریسرچ نه تنها سود نکرده بلکه بسیار هم ضرر کرده. حتی به گفته خود بنکمن فرید توی یه نامه که قرار نبود عمومی بشه الامیدا ریسرچ باید تعطیل میشد، حتی یکی دو سال قبل باید تعطیل میشد، چون میزان ضرری که الامیدا کرده رو در آینده هم نمیشه جبران کرد. که این اتفاق نیفتاد و الامیدا ریسرچ به فعالیتش ادامه داد.نکته دیگه مدیر عامل الامیدا ریسرچ بود. سم یکی از دوستانش رو که توی جین استریت باهاش آشنا شده بود و مدتی هم با هم رابطه عاشقانه داشتند، به نام کرولینا الیسون به عنوان مدیر عامل المیدا ریسرچ قرار میده. این خانوم کرولینا الیسون که تو این ماجرا هم نقش پررنگی داره،با دنیای رمزارز خیلی آشنایی نداشت و بسیار هم برای مدیر عامل یک شرکت سرمایه گذاری جوون و بی تجربه بود. طرفدار پروپاقرص مجموعه هری پاتر بود و همونطور که گفتم با سم بنکمن فرید هم مدتی رابطه عاشقانه داشت، که اصن دلیل این مدیر عامل شدنش هم همین داستان بود. چون اصن به گفته خودشون کرولینا الیسون هنوز تو اون زمان برای آینده خودش تصمیم درست حسابی نگرفته بود، نمیدونست که میخواد تریدر بشه و خرید و فروش کنه، یا بره سراغ کار دیگه.این خانوم الیسون متولد سال 1994 توی دانشگاه ریاضی خونده بود.تعدادی مصاحبه داره که الان خیلی دیده شده چون میگن تو این مصاحبه های چیزای میگه که باید جدی گرفته میشد.توی یکی دیگه از مصاحبه هاش میاد یه مثالی بزنه درباره یه تریدی که باعث شد "کلی پول از دست بده"کارولین الیسون مدیر عامل صندوق سرمایه گذاری رمزارز الامیدا ریسرچ. گفته میشه او در حال حاضر داره با اف بی آی همکاری میکنه و ممکنه علیه سم بنکمن فرید شهادت بده. تاسیس اف‌تی‌اکسسم بنکمن فرید سال 2019 اف‌تی‌اکس رو تاسیس میکنه.اف‌تی‌اکس بعد از مدتی شروع به رشد سرسام آوری میکنه و بعد از یکی دو سال تبدیل میشه به دومین صرافی بزرگ دنیا از نظر حجم معادلات (یعنی مقدار پولی که توی صرافی ها خرید و فروش میشه).حالا دلایل این رشد سریع چی بودن؟ مگه اف‌تی‌اکس چه فرقی با باقی صرافی های دنیا که تعدادش هم کم نیستند داشت که تونست همه رو به غیر از بایننس کنار بزنه و بعد از باینسس بشه دومین صرافی بزرگ دنیا؟در مورد بایننس که میدونید دیگه در حال حاضر به خاطر قدمتش و به خاطر تنوع خدماتش و خیلی دلایل دیگه انقدر بزرگ شده که هیچ صرافی دیگه ای بعیده بتونه جاشو بگیره و رتبه یک (از نظر حجم معادلات) رو از باینسس بگیره ولی صرافی های دیگه مثل کوین بیس هم بسیار بزرگ و محبوب بودند که اف‌تی‌اکس بعد از مدت بسیار کوتاهی تونست کوین بیس که به شهروندان آمریکایی هم خدمات میده رو کنار بزنه.این رشد بسیار سریع چند دلیل داشت:اول اینکه خدمات اف‌تی‌اکس نسبت به سایر صرافی ها هم سطح حرفه ای داشت و هم سطح مبتدی. همون کاری که باینسس بنیانگذارش بود و همه نوع تریدری رو میتونست راضی کنه.دلیل بعدی چند تا نوآوری بود مثل لورج توکن یا رمزارز اهرم دار. یه نوآوری دیگه سهام های رمزارز شده بود. رمزارزهایی که با سهام شرکت خاصی مثل تسلا هم قیمت بودن و رابطه مستقیم داشتند.این رمزارزهای اهرم دار یا همون لورج توکن، اختراع سم بنکمن فرید و اف‌تی‌اکس بود که به خاطر محبوبیتشون حتی توی باینسس و سایر صرافی ها هم وارد شدند. چون خرید و فروش با اهرمی بود که ریسک کمتری داشت. این رمزارزهای اهرم دار شده یکی از دلایل شهرت اولیه اف‌تی‌اکس بود.دلیل بعدی تبلیغات بسیار زیاد بود.تام بردلی بزرگترین و محبوب ترین فوتبالیست تاریخ امریکا و همینطور یکی از شناخته شده ترین چهره های ورزشی دنیاست که تبدیل به چهره تبلیغاتی اف‌تی‌اکس شده بود. منظور از فوتبال اینجا فوتبال امریکایی یا همون راگبیه که توی امریکا بسیار محبوبه و فینال سالیانه لیگ برتر امریکا یا همون سوپر بول هم باارزش ترین رویداد ورزشی دنیاست، و حتی از المپیک و یا جام جهانی هم ارزش مالی بیشتری داره. این قضیه نشون میده که چقدر اف‌تی‌اکس خرج کرده بود برای تبلیغات چون بردلی هم جزو گرونترین چهره های تبلیغاتی باید باشه دیگه. تام بردلی توی خیلی از تبلیغات حضور پیدا کرد و به قدری به اف‌تی‌اکس ایمان داشت که نزدیک به ششصد میلیون دلار سرمایه خودش رو هم توی اف‌تی‌اکس سرمایه گذاری کرد که الان دیگه کل پولش رو از دست داده. تام بردلی یکی از کارای تبلیغاتی اف‌تی‌اکس بود. اسم دو تا استادیوم بزرگ رو گذاشتن اف‌تی‌اکس و کارهای تبلیغاتی بسیار زیادی کردن و اسم اف‌تی‌اکس رو انداختن سر زبونا.یه کار دیگه این بود که سم بنکمن فرید خودشو خیلی نشون داد و سعی میکرد توی مصاحبه هاش خودشو یه آدم بسیار سخاوتمند نشون بده که مثلا یه ماشین معمولی داره (تویوتا کرولا) و دنبال مادیات نیست. یه مصاحبه داره که الان دیگه خیلی معروف شده. توی این مصاحبه سم بنکمن فرید رو اینطوری معرفی میکنه طرف. این سم بنکمن فریده سخاوتمندترین میلیارد دنیا و بعدشم میگه بنکمن فرید میلیاردر شده که همه پولشو بده موسسات خیریه. خلاصه میخواست خودشو آدمی نشون بده که پول براش مهم نیست که البته همش دروغ بود دیگه.این کارا بنکمن فرید رو خیلی معروف کرد و خیلیا بهش خیلی اعتقاد داشتن و خیلیا میگفتن طرف نابغست که شاید دلیل اینکه خیلیا فکر میکردن نابغست رفتارش بود و اینکه یکم نرد بود. رفتارش مثلا اینکه میگفت توی دفتر میخوابه. موقع تلفن به خودش افتخار میکرد که لیگ او لجند بازی میکنه. این تبلیغات چهره ای از بنکمن فرید نشون داد که یه آدمی بود که خیلی به دنبال پول نبود و به خاطر همین سراغ کلاهبرداری نبود و انقدر هم باهوش بود که اشتباه نکنه..."وقتی تو دفتر میخوابم ذهنم ریست نمیشه و تو حالت کار کردن میمونه" این توییتی بود که سم بنکمن فرید درباره فواید نرفتن خونه و تو دفتر خوابیدن زده بود. از سم بنکمن فرید تو این ویدیو به عنوان "سخاوتمندترین میلیاردر دنیا" اسم برده میشه. این ویدیو بیشتر جنبه تبلیغاتی-معرفی داره.یه نکته جالب تو این ویدیو اینه که طرف میگه بنکمن فرید ساعت و ماشین معمولی (اپل واچ و تویوتا کرولا) داره و دنبال تجملات و خرید لامبورگینی و رولکس نیست، ولی هیچ اسمی از پنت هاوس معروف بنکمن فرید توی باهاما نمیاره. گفته میشه این پنت هاوس نزدیک به 60 میلیون دلار ارزش داره. این کمپین تبلیغاتی که باعث شد مردم به اف‌تی‌اکس اعتماد کنن. مردمی که تا قبل از این خیلی به دنیای رمزارزها اعتماد نداشتند به دلیل اینکه کلاهبرداری و دروغ توی بازار رمزارز زیاد شده بود، آدمهایی که سن و سال بیشتری داشتند و دنبال راههای پرسودی برای سرمایه گذاری بودند. این کمپین تبلیغاتی بسیار موفق بود و خیلی از سرمایه گذارای جدید به اف‌تی‌اکس و بنکمن فرید اعتماد کردند.دلیل آخر و شاید هم مهمترین دلیل موفقیت اف‌تی‌اکس زمانبندی مناسب بود. محبوبیت اف‌تی‌اکس همزمان شد با دوره محبوبیت و رشد بی سابقه و ناگهانی رمزارزها. سال 2020 یک سال بعد از افتتاح صرافی اف‌تی‌اکس بزرگترین بول مارکت دنیای رمزارز هم اتفاق افتاد و این رشد ناگهانی بازار باعث شد نام رمزارزها خیلی سر زبون بیفته و خیلی سرمایه گذارای جدید وارد این بازار شدند. این افراد جدید دنبال یه صرافی میگشتند که بتونن بهش اعتماد کنن و خیلی از این افراد هم با دیدن این تبلیغات اومدن توی اف‌تی‌اکس حساب باز کردند. این هم بگم که یکی از گرونترین تبلیغات دنیا تبلیغات توی فینال مسابقات لیگ سالیانه فوتبال امریکاست یا همون سوپر بول ِکه بیننده های بسیار زیادی داره. اف‌تی‌اکس تبلیغات معروفش رو با تام بردلی توی سوپر بول نشون داد.سقوط اف‌تی‌اکسسقوط اف‌تی‌اکس به خاطر زنجیره اتفاقاتی بود که با چند تا توییت شروع شد.باینسس اوایل تاسیس اف‌تی‌اکس نزدیک به صد میلیون دلار تو این صرافی سرمایه گذاری کرده بود و بیست درصد از سهام شرکت رو به جای این صدمیلیون دلار خریده بود.بعد از اینکه اف‌تی‌اکس رشد میکنه، بنکمن فرید سعی میکنه که این بیست درصد رو بخره. خب ارزش شرکت بیشتر شده بود و اون بیست درصد نزدیک به دو میلیارد دلار ارزش پیدا کرده بود. سم بنکمن فرید این بیست درصد رو میخره اما به جای پول نقد و دلار به باینسس کوین اف‌تی‌تی میده. رمزارز اف‌تی‌تی کوین صرافی اف‌تی‌اکسِ که بوسیله این صرافی و سم بنکمن فرید بوجود اومده. عین پول چاپ کردن میمونه دیگه، هرچقدر مردم این رمزارز رو بخرن ارزش این رمزارز هم بالا میره. عین رمزارز بی‌ان‌بی که مال صرافی باینسه.ارزش این رمزارزها هم مثل تمام بازارهای مالی با عرضه و تقاضا بالا پایین میشه. خب شما فکرشو بکنید سم بنکمن فرید تعداد 5 میلیون رمزارز اف‌تی‌تی رو داده بود دست بزرگترین رقیبش. این اولین اشتباه بنکمن فرید بود، چون اساسا این قدرت رو داده بود به رقیبش که بتونه قیمت اف‌تی‌تی رو پایین بیاره یعنی اگر باینسس تصمیم میگرفت که این 5 میلیون رمزارز اف‌تی‌تی رو یه جا وارد بازار کنه و یه جا بفروشه عرضه زیاد میشد و قیمت رمزارز اف‌تی‌تی هم سقوط میکرد. در نهایت باینسس تصمیم میگیره که این 5 میلیون رمزارز اف‌تی‌تی رو بفروشه. حالا چرا؟این اتیش با دو تا جرقه شروع میشه. جرقه اول توسط خود بنکمن فرید درست میشه.سی زی مدیر عامل صرافی باینسس قرار بوده که بره امریکا برای کمک کردن به قانونمند کردن صرافی ها و بازار رمزارزها. چون این بازار جدیده و خیلی قانونمند نیست به خاطر همین هم خیلی کلاهبرداری توی این بازار اتفاق میفته. امریکا یک کشوریه که مقررارت مالی خیلی سخت گیرانه ای داره و شهرونداشو از سرمایه گذاری خیلی ریسکی محافظت میکنه. هر صرافی رمزارزی بخواد تو امریکا فعالیت کنه باید توی خود امریکا دفتر باز کنه و اطلاعاتش رو به صورت شفاف در اختیار دولت امریکا قرار بده. به خاطر همین مقررات هم دفتر خیلی از صرافی ها توی کشورهایی هستند که مقررات سخت گیرانه خیلی کمتری دارن مثل باهاما که دفتر صرافی اف‌تی‌اکس اونجاست.سم بنکمن فرید توی یه توییتی باینسس رو مسخره میکنه که باینسس قراره بره امریکا اصن مگه اجازه ورود به امریکا رو داره؟همون موقع یه خبری میاد توی خبرگزاری معروف کوین دسک که میگه اف‌تی‌اکس ممکنه اینسولنت باشه یعنی پول مشتریاشو نداشته باشه یا اینکه پول مشتریاشو داره و جایی سرمایه گذاری کرده که نمیتونه خارجشون کنه که بهش میگن لیکوییدی کرانچ.اینسالونت یعنی طرف پول بدهکاریشو نداره بده.لیکوییدی کرانچ یعنی طرف پول بدهیشو داره ولی نقد نداره. به جای پول طلا داره مثلا که باید بفروشه نقدش کنه و بدهیشو بده.اف‌تی‌اکس درسته که پول داره ولی پولاش رو نمیتونه از جاهایی که سرمایه گذاری کرده خارج کنه. این گزارش نشون میداد که اکثر پول صرافی اف تی اکس در واقع توی پروژه هایی مثل رمزارز خود صرافی اف تی اکس یا اف‌تی‌تی، یا سولانا که اونم یکی دیگه از پروژه های صرافی اف تی اکس بود، و چند تا دیگه پروژه شخصی مثل اکسیژن، سروم سرمایه گذاری کردن.حالا چرا این کار رو کرده بودند؟چون این سرمایه گذاری خیلی بزرگ باعث میشد که ارزش این پروژه ها، ارزش این رمزارزها خیلی پایین نیاد و به نوعی عرضه و تقاضا مصنوعی درست کرده بودن. خودشون رمزارز درست کرده بودند و با پول مردم این رمزارزها رو خریده بودن تا قیمتش بالاتر بره و میلیاردر بشن، چون خودشون هم تعداد زیادی از این رمزارزها داشتن و همونطور که گفتم مثل پول چاپ کردن میمونه.خلاصه این خبر میاد و مردم مشکوک میشن و شروع میکن کم کم پولشونو از صرافی خارج کردن.باینسس اینجا ضربه خیلی سختی میزنه به سم بنکمن فرید و اف‌تی‌اکس.به خاطر اون توییتی که گفتم بنکمن فرید بایننس رو مسخره کرده بود و این اطلاعاتی که تو گزارشا اومده بود، سی زی مدیرعامل بایننس میگه میخوایم از اف‌تی‌اکس خارج بشیم و کل رمزارزهای اف‌تی‌تی مون رو بفروشیم.بنکمن فرید هم که میبینه اوضاع خطری شده به غلط کردن میفته و میگه که ما کل این 5 میلیون رمزارز رو از باینسس خارج از بازار عمومی به همون قیمت روز میخریم. این خرید خارج از بازار باعث میشد که عرضه و تقاضا به هم نخوره و قیمت رمزارز اف‌تی‌تیتغییری نکنه که در نهایت سی زی میگه نه ما همون بازار عمومی رو انتخاب میکنیم.میبینید هم کلی رمزارز اف‌تی‌تی رو داده بوده دست رقیب اصلیش، هم اینکه تحریک اولیه رو هم خودش انجام داد، حالا این هیچی، از اون ور یواشکی پول مشتریا رو از صرافی خارج کرده بود و جاهای دیگه سرمایه گذاری کرده بود.انگار اصلا به فکرش نرسیده ممکنه کار به اینجا برسه یا شایدم اعتماد به نفسش انقدر بالا بوده که فکر میکرده هیچکس حریفش نمیشه.همونطور که میدونید توی بازارهای سرمایه حتی خبر میتونه کلی تغییر توی بازار ایجاد کنه و اینجا هم همین خبر که باینسس میخواد کلی رمزارز اف‌تی‌تی رو بفروشه کافی بود که قیمت این رمزارز بسیار پایین بیاد.خب به هر حال این اتفاق میفته و سی زی این رمزارز های اف‌تی‌تی رو وارد بازار میکنه و قیمت این رمزارز هم یه شبه سقوط میکنه. حالا گفتم که کلی سرمایه و پول مشتریای صرافی اف‌تی‌اکس روی این اف‌تی‌تی سرمایه گذاری شده بود دیگه. نزدیک به 6 میلیارد دلار که یه شبه دود میشه میره هوا. همون موقع رمزارز سولانا هم قیمتش میاد پایین یه میلیارد دیگه هم اینجا از بین میره.بعد مردم هجوم میارن پولشونو از صرافی خارج کردن و خبر میاد که صرافی اجازه خروج پول رو نمیده یعنی پول کافی نداره و خروج پول رو ممنوع کرده. توی یک روز مردم هجوم میارن و میخوان نزدیک به 5 میلیارد دلار و از صرافی خارج کنن که نمیتونن.این وسط بایننس هم میگه که میخواد صرافی اف‌تی‌اکس رو بخره و مشکلات اف‌تی‌اکس رو با این کار حل کنه. که بنکمن فرید هم تشکر میکنه. ولی خب این اتفاق نمیفته. دلیلش هم اینکه بایننس اعلام میکنه که اف تی اکس پول مشتریاش رو، پول دپازیت مشتریاش که مثل پول موجود تو حساب بانکی میمونه و نباید جایی بره، جابجا کرده و یا خرج کرده.بعد که اطلاعات شفاف تری میاد بیرون معلوم میشه که اف‌تی‌اکس پول مشتریاش و از صرافی خارج کرده. ا اگر همه مشتریای این صرافی بخوان یک جا پولشونو خارج کنن این صرافی اونقدر پول نداره که بتونه پول همه مشتریاش رو بده. که این اصن برخلاف قانون و برخلاف قرارداد صرافی با مشتریاشه.اول اینکه هرگونه استفاده از واریز پول مشتری ها غیر قانونی است و هیچ صرافی حق این کار رو نداره، چون ماهیت کار صرافی فقط نگه داشتن پول مشتریاست و نه سرمایه گذاری. اگر هم صرافی هرگونه استفاده دیگری بخواهد بکند باید از مشتری اجازه بگیرد که اف‌تی‌اکس بدون اجازه این کار را انجام داده بود و از همه مهتر اینکه اگر همه مشتری های صرافی یا اکثریت مشتری ها بخوان پولشون رو در اصرع وقت خارج کنند، ممکن ِ صرافی نتونه پول مشتری ها رو پس بده، چون پول اونها رو از صرافی خارج کرده.این اتفاقی بود که برای اف‌تی‌اکس افتاد. این با لیکوییدی کرانچ فرق داره این درواقع اینسولونته. یعنی اصن پول بدهکاری رو ندارن. این داستان پول از دست رفتن خیلی عجیبه. صرافی پول رو از فی بدست میاره. بالا بره پایین بیاد صرافی سود میکنه. پس پول کجا رفته بود؟اینم اضافه کنم که اون سرمایه ای که به خاطر پایین اومدن قیمت رمزارز اف‌تی‌تی از بین رفت همه سرمایه این صرافی نبود و در کنار اون پول مشتریا هم غیب شده بود، ولی خب خیلی از این سرمایه از بین رفته بود. حالا کجا رفته بود؟ اول اینکه اف‌تی‌اکس خیلی ولخرجی کرده بود.سر همون تبلیغات بسیار زیاد که گفتم. علاوه بر تام بردلی و سوپر بول خیلی از سلبریتی های دیگه ماهانه پول میگرفتن اف‌تی‌اکس رو تبلیغ کنن. مثلا ماهی 50 هزار دلار. یه جا دیگه که خیلی پول خرج کرده بود پارسال اف‌تی‌اکس اومد خیلی از صرافی هایی که همین مشکل اینسالونت رو داشتن رو خرید و ناجی بازار رمزارزها شد. مثلا بلاک فای یکی از این شرکت ها بود. که به سود خود بنکمن فرید هم بود چون با یه تخفیف زیاد این شرکت ها و صرافی ها رو خریده بود.اما بیشتر این سرمایه از صرافی خارج شده بود و به صندوق سرمایه گذاری الامیدا ریسرچ رفته بود.الامیدا ریسرچ رو یادتونه دیگه که توضیح دادم. به گفته خود بنکمن فرید، صرافی اف‌تی‌اکس و الامیدا ریسرچ دو تا شرکت جدا بودن و مستقل از هم دیگه کار میکردند، که اینطوری نبود و با هم کار میکردند و به گفته یکی از کارمندای اف‌تی‌اکس، الامیدا ریسرچ دسترسی مستقیم به سرمایه اف‌تی‌اکس داشته و حتی اجازه خارج کردن پول رو از این صرافی داشته.بعد مشخص میشه که الامیدا ریسرچ نزدیک به ده میلیارد دلار از اف‌تی‌اکس خارج کرده و روی پروژه های مختلف سرمایه گذاری کرده.حالا چه سرمایه گذاری و چه خرید و فروشی؟الامیدا ریسرچ با پول مشتریای صرافی اف‌تی‌اکس شروع کرده بود خریدن رمزارز اف‌تی‌تی. همون رمزارز که چند روز قبل اکثر ارزششو از دست داده بود و در نتیجه خیلی از سرمایه الامیداریسرچ هم از بین رفته. باقی پول مشتریا هم توی خرید و فروش های اشتباه توسط الامیداریسرچ از بین رفته بود.بعد از چند هفته از این ماجرا مردم هنوز نتونستن پولشون رو خارج کنن و احتمالا هم نتونن هیچوقت این کار رو به صورت کامل انجام بدن.ممکنه درصد کمی از پولشون رو بتونن دریافت کنن.این سقوط صرافی اف‌تی‌اکس باعث بازار رمزارز هم به شدت سقوط کنه و 150 میلیارد دلار از ارزش 15 تا رمزارز برتر کم شد. بین یک تا دو میلیارد دلار از سرمایه مشتریای این صرافی هم از بین رفته.حالا بعد از این اتفاقا چی شد؟اتفاق بعدی هک شدن صرافی بود که همه میگن کار خودیا بوده. اینم بگم که صرافی اف‌تی‌اکس توی باهاماس و اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه دولت باهاما به بنکمن فرید دستور داده که صرافی رو هک کنه و مقدار زیادی رمزارز از این صرافی خارج شد که دقیقا معلوم نیست کار کی بوده.بعدم خبر اومد که صرافی اف‌تی‌اکس برای مشتریای اهل باهاما اجازه خارج کردن پول رو داده. همونجایی که زندگی میکرد. نزدیک به صد میلیون دلار توسط 1500 نفر از مشتریای باهامایی از این صرافی خارج شد.بعد از این اتفاقات و بعد از استعفای بنکمن فرید از مدیر عاملی صرافی اف‌تی‌اکس، بنکمن فرید شروع میکنه یه تور مطبوعاتی گذاشتن و خودشو بیگناه نشون دادن. تو این مصاحبه ها همش میگه برچسب اشتباه رو شماره حسابا زده بودیم و اشتباه عمدی نبود و از این حرفا که نشون بده که این اتفاقات عمدی نبوده.بعد از تقریبا یک ماه از فروپاشی صرافی، بنکمن فرید توی پنت هاوسش توی باهاما دستگیر میشه. چند تا نکته جالب میمونه که باید اضافه کنم.براساس مجله (fortune) اف‌تی‌اکس بوسیله یک گروه کم سن و سال و بی تجربه اداره میشد.سم ده تا دوست نزدیک داشت که با آنها در دانشگاه ام ای تی یا در جین استریت کپیتال آشنا شده بودند که همه با هم در پنت هاوس معروف بنکمن فرید در باهاما زندگی میکردند و رابطه عاشقانه هم داشتند.همه تصمیم ها با این گروه جوان بود که بسیاری از افراد باتجربه ای که با آنها کار میکردند را در تاریکی قرار میدادند و به آنها اطلاعات نمیدادند. بعد از دستگیری چه اتفاقی افتاد؟بعد یه نشست توسط کنگره امریکا برگزار میشه که تو این نشست اف‌تی‌اکس رو با انران مقایسه میکنن.انران یک شرکت معروف انرژی بود که به خاطر کلاهبرداری حسابداری ورشکست شد. انران بزرگترین فساد شرکتی تمام تاریخ امریکا بود. تو قسمت قبلی اشاره کردم که پدر الیزابت هولمز هم زمانی تو شرکت انران کار میکرد.این نشست خیلی جنجالی بود خیلی از مردم مشکوک هستند کلا به این قضیه. حتی شایعه شده که این داستان اصن اتفاقی نبوده و همش برنامه ریزی شده بوده تا دولت امریکا بتونه برای بازار رمزارزها یه مقررات سنگینی بزاره که ممکنه به کل این دنیای رمزارزها آسیب جدی بزنه. حتی ممکنه که امریکا هم مثل چین رمزارزها رو غیرقانونی اعلام کنه که برای این بازار بسیار خطرناکه.درواقع همین الان هم چند تا از مقام های دولت امریکا بر طبل ممنوع کردن رمزارزها در امریکا میکوبند.بعد از این قضیه توی نشست خبری کنگره امریکا یه سرمایه گذار معروف به اسم کوین اولیری که توی برنامه شارک تنک هم فعالیت میکنه میاد و شهادت میده و میگه که دلیل اصلی فروپاشی اف‌تی‌اکس صرافی بایننس بود و سی زی مدیر عامل بایننس عمدا اف‌تی‌اکس (بزرگترین رقیبش) رو از بازار خارج کرد، و با این کار تبدیل به یک مونوپولی و یک قدرت جهانی شده و قوانین درستی هم هنوز تو این بازار وضع نشده و بایننس هرکاری بخواد میتونه بکنه، و خیلی تاکید داره که برای رمزارزها باید مقررات جدید و سفت و سختی وضع بشه. اقای اولیری میگه که نزدیک به پونزده میلیون دلار این وسط از دست داده. که البته این پونزده میلیون دلار پول خودش نبوده و پولی بوده که اف‌تی‌اکس قرار بوده به آقای اولیری بده تا اف‌تی‌اکس رو تبلیغ بکنه. در واقع یه جور قضیه رو میگه که خودش رو هم قربانی این ماجرا نشون بده که خیلیا این رو خیلی صادقانه نمیدونن.بعد هم سی زی مدیر عامل بایننس هم میاد و جواب میده و میگه که کوین اولیری دروغ میگه که بایننس باعث از بین رفتن صرافی اف‌تی‌اکس شده. بعد در مورد صرافی ها و ماجرای اینسالونت بودن خیلی از صرافی ها حرف میزنه و میگه که بایننس پول کافی داره پول مشتریاش رو جابجا نکرده و بعد هم میگه که 99 درصد کسایی که پولشون رو توی کیف پول سرد ذخیره میکنند و از صرافی خارج میکنن پولشون رو از دست میدن. حالا چرا این حرف رو میزنه؟چون بعد از ماجرای اف تی اکس مردم شروع کردن پولشون رو از صرافی ها خارج کردن و توی کیف پول شخصیشون ذخیره کردن. نزدیک به 5 میلیارد دلار از صرافی بایننس توی چند هفته اخیر توسط مشتریای این صرافی خارج شده. این نشون میده که مردم دیگه خیلی به این صرافی های رمزارزها اعتماد ندارن، چون وقتی اف‌تی‌اکس به اون بزرگی پول مشتریاشو از بین برد ممکنه خیلی از صرافی های دیگه هم همین مشکل رو پیدا کنن. که البته خبرها نشون میده که بایننس رفتار شبیه به اف‌تی‌اکس رو از خودش نشون نمیده و پول مشتریاشو داره و قادر به پرداخت پول مشتریاش هست.اما خب سی زی مدیرعامل بایننس با این حرفا که مردمی که پولشون رو توی کیف پول سرد ذخیره میکنن احتمال زیاد پولشون رو از دست میدن درواقع میخواد مردم رو یه جوری بترسونه که مردم پولشون رو از صرافی بایننس خارج نکنن.این یکی از بزرگترین مشکلات بازار رمزارزهاست که متخصصای این بازار خیلی وقته دارن به مردم هشدار میدن که پولشون رو توی صرافی ها نگه ندارن و پولشون رو از صرافی خارج کنن چون قوانین خیلی سفت و سختی هم تو این بازار وجود نداره. درواقع خیلیا میترسیدن و هشدار میدادن به مردم که ممکنه پولتون از بین بره همون اتفاقی که برای مشتریای اف‌تی‌اکس افتاد.هنوز معلوم نیست که چه اتفاقی برای بنکمن فرید و اف‌تی‌اکس میفته. بنکمن فرید هنوز توی باهاماس و دولت امریکا داره تلاش میکنه که بنکمن فرید رو به امریکا بیاره. احتمال خیلی زیادی برای محکومیت بنکمن فرید وجود داره و با توجه به مقدار زیادی که پول از دست رفته ممکنه حتی بنکمن فرید به زندان طولانی حتی تا اخر عمرش هم محکوم بشه. بنکمن فرید با برنی میداف مقایسه شد که معروف ترین کلاهبردار هرمی تمام تاریخِ. نکته جالب اینه که کرولینا الیسون در حال حاضر داره با اف بی ای همکاری میکنه و به نوعی علیه بنکمن فرید ممکنه شهادت بده و همه چی رو بندازه گردن بنکمن فرید.اینم ماجرای فروپاشی اف‌تی‌اکس.این داستان تاثیر بسیار بزرگی رو دنیای رمزارزها و اعتماد مردم به این بازار گذاشت، و ممکنه که شاهد تغییرات بسیار گسترده ای تو حوزه قوانین بازار رمزارزها باشیم که ممکنه سرمایه گذاری رو تو این بازار سخت تر بکنه که در نهایت به ضرر رمزارزها تموم میشه، چون ماهیت رمزارزها ماهیت غیر متمرکز و آزادیه و ممکنه که قوانین بسیار سخت گیرانه باعث از بین رفتن این ماهیت آزاد بشه. البته هنوز هیچی دقیقا مشخص نیست و همه چی در حد حدس و گمانِ و شایعه هم زیاد میشنویم.همین امروز چند تا خبر جدید به دستمون رسید که اینجا اضافه میکنیم.بنکمن فرید به امریکا آورده شده و با یه وثیقه 250 میلیون دلاری قراره که آزاد بشه تا زمان دادگاهش. خیلی جالبه که بنکمن فرید چند روز پیش گفته بود که فقط 100 هزار دلار پول براش مونده، در حالیکه تونسته 250 میلیون دلار وثیقه بزاره. البته خود بنکمن فرید میگه این پول رو پدر و مادرش پرداخت کردند و خودش به غیر از اون 100 هزار دلار هیچی نداره که خیلیا به این قضیه هم مشکوک هستند، چون 250 میلیون دلار پول بسیار زیادیه. مقامات قضایی امریکا گفتند که به این خاطر اجازه دادیم وثیقه بزاره چون صورتش بسیار معروفه و بعیده بتونه فرار بکنه یا جایی قایم بشه چون خیلی معروف شده.قرار وثیقه 250 میلیون دلاری برای بنکمن فرید که توسط پدر و مادرش پرداخت شده همونطور که گفتم کرولینا الیسون با اف بی ای همکاری میکرد علیه بنکمن فرید، ولی بنکمن فرید هم گفته که میخواد علیه کرولینا الیسون حرف بزنه. کرولینا الیسون به گناهکار بودن اعتراف کرده که جزییاتش مشخص نیست هنوز و به احتمال زیاد وارد پروسه دادگاه نشه و مستقیم وارد پروسه مجازات بشه یا همون plea deal.به پایان این قسمت رسیدیم، امیدوارم که خوشتون اومده باشه.ممنون که تا اینجا همراهی کردید. وی واای مدیا رو دنبال کنید تا قسمت های بعدی که منتشر شدن زود خبردار بشید. تا قسمت بعدی خدانگهدار. https://linktr.ee/radio.active.podcast نسخه صوتی پادکست رو میتونید از پلتفرم های پادکست گوش کنید. وی واای مدیا نسخه تصویری هم داره که توی یوتیوب میتونید نسخه تصویری رو ببینید. https://castbox.fm/episode/%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D9%88%3A-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D9%81%E2%80%8C%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%B3-id5242642-id557687218?utm_source=website&utm_medium=dlink&utm_campaign=web_share&utm_content=%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B3%D8%AA%20%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%AF%D9%88%3A%20%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7%20%D9%88%20%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%D8%B4%DB%8C%20%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%D9%81%E2%80%8C%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%DA%A9%D8%B3-CastBox_FM