دره سیلیکون - بخش چهارم - کار آفرینی

کارآفرینی در دانشگاه هادانشگاه ها در درة سیلیکون، و به ویژه دانشگاه استنفورد، از دیر باز کانون توسعة ایده های خلاقانه در آزمایشگاه های پژوهشی و تبدیل آن ها به محصولات تجاری بوده اند. ولی دانشگاه معتبر کالیفرنیا در برکلینیز در طرف دیگر خلیج سانفرانسیسکو به این مهم توجه داشته است هر چند که در برکلی بیشتر روحیةآکادمیک و فرهنگی قالب بود و به تجاری سازی محصولات دانش بنیان کم تر توجه می شد ولی اخیرا دربرکلی نیز به این مهم بهای کافی داده شده است و اکو سیستم درة سیلیکون نیز در شتاب بخشیدن به آنبه نحو مطلوبی کمک کرده است.دانشگاهیان اعم از استادان، پژوهشگران، و دانشجویان در بدو ورود و آغاز فعالیت در هر یک از دانشگاه هایاستنفورد و برکلی با پذیرش و امضای منشور اخلاقی دانشگاه، موظف به رعایت آن هستند از جمله مواردذکر شده در منشور اخلاقی رعایت حقوق معنوی و مادی دانشگاه در دستاوردهای دانش بنیانِ دانشگاهیاناست. دستاوردهایی که با استفاده از امکانات دانشگاه حاصل شده است و ممکن است به صورت ثبت اختراعو یا کپی رایت مطرح شوند. در دانشگاه ها دفاتر ویژه ای مسؤل کمک به دانشگاهیان برای ثبت اختراع و یاثبت کپی رایت هستند که البته حقوق دانشگاه در آن ها محفوظ می ماند، در عین حال این دفاتر نسبت بهواگذاری حق استفاده از این دستاوردها به متقاضیان اعم از صاحبان ایدة اولیه و یا سایرین اقدام می کنند وحقوق دانشگاه را با دریافت مبالغی از متقاضیان محفوظ نگاه می دارند. دانشگاه ها از این راه درآمدهای سرشاری دارند که صرف توسعة فعالیت های پژوهشی و سایر امور دانشگاه می شود. عده ای از وکلای مبرز که در استخدام دانشگاه هستند و بعضی دفاتر حقوقی در این امر با دانشگاه ها همکاری می کنند.دانشگاه ها با راه اندازی مراکز رشد و برنامه های شتاب دهنده نیز به کارآفرینی توسط استادان و فارغ التحصیلان کمک می کنند، هر چند راه اندازی مراکز رشد در دانشگاه ها به سال های اخیر بر می گرددولی راه اندازی شرکت های نوپا در جوار دانشگاه ها سابقه ای طولانی دارد و به مدل جا افتاده ای از تجاریسازی دستاوردهای دانش بنیان دانشگاهیان تبدیل شده است.در این بخش با فعالیت های کارآفرینی در دانشگاه های استنفورد و برکلی آشنا می شویم.کارآفرینی در استنفوردامروزه دانشگاه ها علاوه بر وظایف آموزشی و پژوهشی به موضوع تولید فناوری از دلِ پژوهش های انجام شده و در نتیجه ارائه فناوری ها به بازار به صورت شرکت های نوپا و توسعه کارآفرینی، توجه جدی دارند ولی این مقوله در دانشگاه استنفورد واقع در درة سیلیکون ریشه ای قدیمی دارد و استنفورد اولین دانشگاهی است که از اواخر دهة 1940 به موضوع کارآفرینی توجه جدی کرد. مایکل ترمن استاد مهندسی برق در استنفورد، دوتن از فارغ التحصیلان کارشناسی ارشد مهندسی برق به نام های ویلیام هیولیت و دیوید پاکارد را تشویق کرد که با تاسیس یک شرکت، دستاورد رساله کارشناسی ارشد خود را که یک نوسان سنج صوتی بود تجاری سازی کنند و به بازار عرضه نمایند، آنان شرکتhpرا در گاراژ خانه پدری پاکارد در پالوآلتو در نزدیکی دانشگاه استنفورد پایه گذاری کردند و با تولید و فروش دستگاه نوسان سنج صوتی به طور عمده به شرکت والت دیسنی، اولین شرکتی شدند که از استنفورد بیرون آمد و درة سیلیکون را شکل دادند،hpمراحل رشد خود را تا تبدیل به شرکتی بزرگ طی کرد و الگو و مدلی برای کارآفرینی از دل فعالیت هایپژوهشی دانشگاهی را اعتبار بخشید.پس از آن شرکت های متعدد دیگری دستاوردهای پژوهشی در دانشگاه استنفورد را تجاری سازی کردند و به بازار عرضه نمودند که یک نمونه بسیار معتبر آن شرکت گوگل است که ایدة اولیة آن پروژه پژوهشی دودانشجوی دکتری علوم کامپیوتر در استنفورد بود که به دستاوردی فناورانه و تاسیس و موفقیت شرکت گوگل انجامید.با توجه به پیشینه دانشگاه استنفورد در چند دهه گذشته در فن آفرینی و راه اندازی شرکت های نوپا که بهمدلی برای سایر دانشگاه ها در اقصی نقاط دنیا تبدیل شده است، استنفورد برای حمایت از توسعه فناوری وکارآفرینی نوآورانه نهادهای ویژه ای را تاسیس کرده است. قدیمی ترین نهاد در این رابطه ادارة واگذاری مجوز فناوریOffice of Technology Licensing )OTL)است که به استادان، دانشجویان و فارغ التحصیلان برای ثبت اختراعات و حمایت از مالکیت معنوی دستاوردهای فناورانه آنان کمک می کند. البته طبق قوانین و مقررات، دانشگاه استنفورد در حقوق مادی اینگونه دستاوردها چنانچه با استفاده از امکانات و در داخل استنفورد توسعه پیدا کرده باشند سهیم است وهمه ساله درآمد زیادی از این راه کسب می کند که منبع درآمدی مهمی برای توسعه فعالیت های دانشگاهمحسوب می گردد. در سال های اخیر نیز در گروه ها و دانشکده های مختلف برنامه های متنوعی برای حمایت از کارآفرینی شکل گرفته است این برنامه ها در قالب شبکه کارآفرینی در استنفوردStanford Entrepreneurship Network )SEN)بیش از پیش نهادینه شده است.شبکه کارآفرینی استنفورد فدراسیونی از سی نهاد متنوع در استنفورد است که به توسعه و ترویج و آموزشکارآفرینی و حمایت از کارآفرینان استنفورد می پردازند. شبکه کارآفرینی استنفورد به عنوان پورتال کارآفرینی، ارتباط و هماهنگی لازم را بین نهادهای مختلف برقرار می کند. فعالیت های کارآفرینانه در همهگروه ها و دانشکده های استنفورد اعم از مهندسی، کسب و کار، حقوق، و پزشکی از سازماندهی مناسبیبرخوردار است و علاوه بر آن ادارة واگذاری مجوز فناوری و اداره هماهنگی شرکت های وابسته نیز وظایفمخصوص خود را عهده دار هستند.اعضای شبکه کارآفرینی استنفورد و فعالیت ها و وظایف اجمالی هر یک به قرار زیر هستند.· مرکز مدیریت تکنولوژی آسیا- آمریکا :US-Asia Technology Management Centerاین مرکز وابسته به دانشکده مهندسی است و یک مرکز آموزشی و پژوهشی با تمرکز بر توسعه و کارآفرینی در صنایع پیشرفته در آسیا و بررسی تاثیرآن ها بر علوم و فناوری در آمریکا است.· زنان استنفورد در کسب و کار:Stanford Women in Businessاین مرکز در دانشگاه استنفورد با برگزاری دوره های آموزشی به حمایت و پشتیبانی از زنان در راه اندازی کسب و کار و توسعه کارآفرینی می پردازد.· مرکز نوآوری اجتماعی :Center for Social Innovationاین مرکز در دانشکده کسب و کار استنفورد رهبرانی را تربیت می کند که به حل پیچیده ترین مسائل اجتماعی در سطح جهان می پردازند.· استنفورد زیست طرح :Stanford Biodesignاین مرکز در دانشکده پزشکی به دانشجویان و استادان روش سیستماتیک مواجه با مسائل گوناگون زیست پزشکی و ابداع فناوری های جدید مورد نیاز در این زمینه را آموزش می دهد.· اِپی سنتر:epicenter )Engineering Pathway to Innovation)این مرکز در دانشکده مهندسی به توانمند سازی دانشجویان دوره کارشناسی مبادرت می ورزد تا ایده های خود را در راستای توسعه دستاوردهای اقتصادی واجتماعی به کار گیرند.· مرکز میان رشته ای چیپس :CHIPSاین مرکز دانشجویان کلیه رشته های استنفورد که به مبحث سلامت علاقه مند هستند را با یک دیگر مرتبط می سازد.· مرکز مطالعات کارآفرینی :Center for Entrepreneurial Studiesاین مرکز در دانشکده کسب وکار به دانشجویان تحصیلات تکمیلی استنفورد که ایده های خلاقانه دارند در راستای فعالیت های کارآفرینانه کمک می کند.· باشگاه کارآفرینی دانشکده حقوق استنفوردStanford Law School Entrepreneurship Clubدانشجویان دانشکده حقوق را با جامعه فناوری و کارآفرینی درة سیلیکون مرتبط می کند تا با شبکه سازی و آموزش های تجربی لازم توانمند شوند.· بررسی نوآوری های اجتماعی :Stanford Social Innovation Reviewیک نشریه و وب سایت است که برنده جوایز متعددی شده است و به پوشش مسائل جهانی می پردازد و به کارآفرینی توجه دارد.· مدیاکسMEDYAXکسب و کارها را با هیات علمی پیشتاز استنفورد مرتبط می کند تا راه های تازه برای برخورد بین فناوری و مردم را مورد بررسی قرار دهند.· پروژه درۀ سیلیکون:Silicon Valley Projectاین پروژه تمرکز بر مطالعه پویایی و پایداری درة سیلیکون و دیگر خوشه های نوآوری های تِک دارد.· برنامه فناوری های مخاطره آمیز:Stanford Technology Ventures Programآزمایشگاهی است برای ارائه دروس و کارهای پژوهشی و توسعه ابزارها و برنامه هایی برای شتاب دادن به آموزش کارآفرینی.· اسپارک :SPARKیک برنامه کارآفرینی در دانشکده پزشکی است که به پژوهشگران آکادمیکی و کلینیکی برای تشخیص بهتر بیماری ها کمک می کند تا بر روی سلامت و بهبودی بیماران کار کنند.· مرکز فعالیت های فضایی دانشجویی :Stanford Student Space Initiativeمرکزی است برای توسعه فعالیت های دانشجویی برای کارآفرینی در زمینه علوم فضا.· مرکز تام کتTom Kat Centerتمرکز بر روی مطالعات انرژی های پایدار، حمل و نقل و رابطه آب و انرژی .· استارتکسStartXیک مرکز شتاب دهنده غیر انتفاعی برای فعالیت های کارآفرینی است. مراکز فوق به طور مستقیم یا غیر مستقیم مهارت هایی را برای نوآوری و کارآفرینی در زمینه های مختلف آموزش می دهند و با برقراری ارتباط و شبکه سازی بین دانشجویان، استادان و فارغ التحصیلان و کارآفرینان برای توسعه و شتاب بخشیدن به کار آفرینی در استنفورد فعالیت می کنند. از بین مراکز و برنامه های فوق به بررسی بیشتر مرکز مطالعات کارآفرینی در دانشکدة کسب وکار و برنامه استارتکس می پردازیم.! (بعلت حجم بالای مطالب ، مجالی به پرداختن بقیه مراکز در لینکداین نمی باشد!)مرکز مطالعات کارآفرینیمرکز مطالعات کارآفرینی در دانشکدة کسب و کار به دانشجویان خلاق و نوآور استنفورد برای کارآفرینی مساعدت می کند. دانشجویان با منابع لازم، جامعه کارآفرینان و استادانی که مهارت کافی در این زمینه دارند، آشنا می شوند تا بتوانند ایده های خلاقانه خود را به کسب وکار تبدیل کنند.هدفِ مرکز ، ایجاد جامعه ای پویا از کار آفرینان استنفورد است که با افکار پیشتاز کارآفرینی خود می خواهند دنیا را تغییر دهند. دانشجویان استنفورد در هر مرحله ای از مسیر کارآفرینی باشند می توانند از مرکز کمک بگیرند. مرکز در زمینه ارائه دروس کارآفرینی و برنامه های آموزشی فعال است و در زمینه کارآفرینی فعالیت های پژوهشی نیز انجام می دهد. علاوه بر آن ها، در استودیو فعالیت های مخاطره آمیز استنفوردStanford Venture Studioنیز یک فضای آزمایشگاهی و تجربی برای فعالیت های کارآفرینانه ایجاد شده است.مرکز برنامه آموزشی جامعی برای ارائه مجموعة دروس کارآفرینی تنظیم کرده است که از ایجاد یک شرکتنوپا، تا مدیریت و راهبری و فروش و بازاریابی و غیره را شامل می شود. علاوه بر این ها، دروسی نیز در زمینهکارآفرینی در حوزه های خاص اعم از سلامت، بیوتِک، انرژی، و غیره ارائه می کند. مرکز هم چنین ازدروسیدر زمینه کارآفرینی که در سایر گروه ها و دانشکده ها نیز ارائه می شوند حمایت و پشتیبانی می نماید.یکی از بخش های مرکز، استودیو فعالیت های مخاطره آمیزاست. استودیو، به عنوان فضای مناسبی برایتجربه کردن در کارآفرینی عمل می کند. در استودیو همکاری به صورت میان رشته ای شکل می گیرد وبرنامه های آموزشی و آموزش های حرفه ای نیز جایگاه ویژه خود را دارا هستند. در استودیو با نکات وظرایفکارآفرینی آشنایی حاصل می شود و ایده های خلاقانه شتاب می گیرند تا به نتیجه برسند. دانشجویانی کهدرس های کارآفرینی در استنفورد می گذرانند و یا فعالیت های کارآفرینی در استنفورد انجام می دهند می توانند از فضای تجربی استودیو بهره مند شوند و باید فقط روی یک موضوع و یک ایده مشخص متمرکز باشند و کار کنند. کار تیمی در استودیو اهمیت زیادی دارد.مرکز برنامه کارآفرینی تابستانه نیز برگزار می کند که در آن در یک دوره زمانی مشخص دانشجویانی کهایده های خلاقانه دارند از آموزش های حرفه ای و مساعدت و هم کاری با دیگران بهره می گیرند تا در ایندوره فعالیت های خود را به نتیجه برسانند.استارتِکساستارتکس یک مرکز رشد در دانشگاه استنفورد است که در سال 2011 تاسیس شده است و در حالی کهمدت کوتاهی از تاسیس آن می گذرد به یکی از موفق ترین انکوباتورهای درة سیلیکون تبدیل شده است.مهم ترین دلیل موفقیت استارتکس را می توان وابستگی مستقیم آن به دانشگاه استنفورد و حمایت مالی این دانشگاه از آن دانست. به ادعای رسانه های گوناگون، اثر استارتکس بر گسترش بیش از پیش فضایکارآفرینی در دانشگاه استنفورد، و تبدیل این دانشگاه به بزرگترین تولیدکننده بنگاه های تجاری با فناوریپیشرفته، بسیار بیشتر از پدیده هایی مانند رقابت های طرح تجاری یا ایده های مشابهی است که پیش از آندر این دانشگاه و دانشگاه های دیگر اجرا شده است.در سال 2011 ، جمعی از فارغ التحصیلان کارشناسی دانشگاه استنفورد استارتکس را برای آموزش و توسعةایده های فن افرینی بین دانشجویان و استادان دانشگاه، تاسیس کردند و تا امروز بیش از یکصد شرکت نوپا از این انکوباتور استفاده کرده اند. اشتیاق دانشجویان و محققان دانشگاه استنفورد برای ساخت محصولاتنوآورانه برای حل مسایل پیچیده و دشوار به حدی است که سال گذشته حدود نه درصد از دانشجویاناستنفورد، به بیان دیگر، بیش از هزار نفر، با ایدة شرکت خود برای عضویت در برنامه های استارتکسدرخواست ارسال کردند. هم اکنون مجموع سرمایه گذاریِ سرمایه گذاران خطرپذیر به روی شرکت هایوابسته به استارتکس به بیش از دویست و هشتاد میلیون دلار رسیده است.با توجه به استقبال وسیعی که از استارتکس به عمل آمده است، توسعه فضای فیزیکی و برنامه های آن دردستور کار قرار دارد. مهم ترین برنامة استارتکس برنامه های شتاب دهندة آن است که چند نوبت در سالبرگزار می شود. متقاضیان شرکت در برنامه های شتاب دهنده که باید در هر تیم دانشجو، فارغ التحصیل و یا استاد و محقق استنفورد وجود داشته باشد با ارسال تقاضاهای خود درخواست شرکت در برنامه ها را میکنند . ویژگی اصلی استارتکس غیرانتفاعی بودن آن است. استارتکس در ازای سرویسی که برای شرکت های نوپا و کارآفرینان فراهم می کند هیچ درصدی از سهم شرکت را دریافت نمی کند. وجه تمایز اصلی استارتکس با دیگر انکوباتورهای درة سیلیکون همین غیرانتفاعی بودن و هم چنین رابطة مستقیم آن بادانشگاه استنفورد است. علاوه بر آن، شبکة بسیار قوی بنگاه های شریک، سرمایه گذاران خطرپذیر، منابعآموزشی دانشگاه استنفورد و همکاری کارآفرینانی باتجربه و معتبر با این انکوباتور آن را به یکی از جذاب ترین انکوباتورهای منطقه تبدیل کرده است تا جایی که تعداد درخواست ها برای پیوستن به برنامه هایآن تقریبا بیش از بیست برابر ظرفیت آن است. ! بطور همزمان آموزش و همکاری استنفورد و استارتکس باعث رشد چشمگیر آن شده است .شتاب دهندۀ استارتکساستارتکس خود را یک شتاب دهنده ایده ها و شرکت های نوپای دانشجویان دانشگاه استنفورد از طریقآموزش تجربی و شبکة ارتباطی وسیع خود، می داند. برای ارسال درخواست به منظور پیوستن به برنامه های شتاب دهندة استارتکس حداقل یکی از بنیان گذاران شرکت باید دانشجو یا محقق دانشگاه استنفورد باشد.درخواست ها در زمان های معین به استارتکس ارسال می شوند، پس از بررسی، تعدادی از این درخواست هابرای مصاحبة دور اول انتخاب می شوند. این مصاحبه در حضور داوران استارتکس که شامل مربیان این مرکز، سرمایه گذاران خطرپذیر و کارآفرینان موفق منطقه هستند صورت می گیرد. تعداد ایده هایی که از این مرحله عبور می کنند حدود دوبرابر ظرفیت برنامة هر دوره است. برگزیدگان در مصاحبه دیگری شرکت می کنند و در نهایت از بین آن ها شرکت های با بیشترین امتیاز از نظر داوران، به برنامه وارد می شوند. به دلیل رقابت شدیدی که برای ورود به این شتاب دهنده وجود دارد، برندگان نهایی معمولا از بین شرکت هایی انتخاب می شوند که یک محصول اولیه (هرچند ناقص) آماده کرده باشند و افرادی که تنها با ایده ایی بدون محصول اولیه و بدون هیچ سخت افزار یا نرم افزار وابسته ای درخواست داده باشند شانس چندانی برای ورود به این مجموعه ندارند.اجزای اصلی برنامة شتاب دهندۀ استارتکسبرنامة شتاب دهندة انکوباتور استارتکس، شرایط لازم برای رشد ایده های نوپای نوآوران دانشگاه استنفورد رافراهم می کند. مهیا کردن این شرایط نیازمند دست به دست دادن عوامل گوناگونی است که در سیستمیهماهنگ، ایده های نوپا را تبدیل به شرکت هایی می کنند که پس از چند ماه امکان رشد خارج از محیطاستارتکس را پیدا می نمایند.در استارتکس، فن افرینان جوان پیش از پیوستن به بازار، در محیطی امن قرار می گیرند و این محیط امنمنابع آموزشی و حقوقی را در اختیار آنان قرار می دهد و آن ها را به شبکة بنگاه های بزرگ منطقه وسرمایه گذاران احتمالی آینده متصل می کند. این محیط های امن از اصلی ترین نهادهای ارتباطی دانشگاه و صنعت در درة سیلیکون هستند.مربی ها و آموزشیکی از مهم ترین اهداف برنامة شتاب دهندة استارتکس آموزش عوامل موفقیت یک شرکت نوپا به کارآفرینان جوان است. این مهم به طور عمده از طریق مربی های مجموعه صورت می گیرد. مربیان استارتکس از کارآفرینان سابقه دار منطقه، سرمایه گذاران خطرپذیر، مهندسین رده بالای شرکت های گوناگون و استادهای دانشگاه استنفورد انتخاب می شوند. این مجموعه در حال حاضر بیش از یکصد مربی دارد. هرکدام از شرکت ها، به یک مربی وصل می شوند و این مربی هر هفته یا هر دوهفته یک بار با بنیانگذاران شرکت دیدار دارد و به آ ن ها آموزش های لازم برای تصمیمات کلیدی شرکت را منتقل میکند.سرمایه گذاران خطرپذیرسه شرکت سرمایه گذار خطرپذیر مشهور دره سیلیکون شامل گری لاک پارتنرز، سکویا کاپیتال و دی جی اف به شکل مستقیم با استارتکس در ارتباط اند. شرکت های نوپایی که برای گسترش ایدة خود نیاز به سرمایة مالی داشته باشند به این شرکت های سرمایه گذاری معرفی می شوند و به دلیل عبور از مراحل گوناگون انتخاب برای برنامة شتاب دهندة استارتکس معمولا این شرکت ها به راحتی موفق به دریافت سرمایه از این سرمایه گذاران خطرپذیر می شوند.بنگاه های شریکتعداد زیادی از بزرگترین شرکت های آی تی مانند فیس بوک، آمازون، سیسکو و اینتوییت و بانک های معتبر نظیر ولز فارگو از شرکای استارتکس هستند. این شرکا منابع گوناگون مورد نیاز فنافرینان استارتکس را مهیا می کنند.شرکای حقوقیشرکت های حقوقی گوناگونی به عنوان همکاران حقوقی استارتکس به کارآفرینان در زمینه های گوناگونحقوقی شامل ثبت شرکت و قراردادهای استخدام اعضای جدید شرکت و ثبت پتنت و غیره کمک می کنند.این همکاری نگرانی کارآفرینان از مسایل حقوقی را رفع کرده و به آنها اجازه می دهد با تمرکز زیاد بهپرورش و گسترش محصول یا سرویس خود ادامه دهند.روز نمایشبرنامه های شتاب دهندة استارتکس با یک روز نمایش پایان می پذیرد. در روز نمایش تمام شرکت هایی که در برنامه شرکت داشته اند حضور دارند و ایده و آرمان، پیشرفت ها و برنامة آیندة خود را در حضور داوراناستارتکس ارایه می کنند. در این برنامه بیش از دویست سرمایه گذار و خبرگزاری های تکنولوژی گوناگون (مانندتک کرانچ) و نمایندگان شرکت های بزرگ و شرکای استارتکس حضور دارند و این فرصت بسیار خوبی برای جذب سرمایه گذاری و کسب شهرت را برای شرکت های نوپا فراهم می کند.یک انکوباتور غیرانتفاعیاستارتکس برخلاف انکوباتورهای دیگر در ازای تمام سرویس هایی که برای کارآفرینان مهیا می کنند درصدی از سهم این شرکت را مالک می شوند، هیچ درصدی از سهم این شرکت ها را دریافت نمی کند. بنابراین سوال این است که انگیزه این انکوباتور از فعالیت هایش چیست؟ پاسخ این سوال در وابستگی این انکوباتور به دانشگاه استنفورد نهفته است. از یک طرف، گردانندگان این انکوباتور در مدت زمانی بسیار کوتاه به شبکه ای بسیار قدرتمند از مهم ترین افراد درة سیلیکون متصل می شوند که این خود یک انگیزه بسیار مثبت برای آن ها است. البته بدون شک توانایی اثرگذاری مثبت در جهان تکنولوژی انگیزة دیگری است که گردانندگان این انکوباتور را به پیشرفت و فعالیت تشویق می کند. از سوی دیگر انگیزة دانشگاه استنفورد گسترش فضای فنافرینی در دانشگاه و البته سرمایه گذاری در این شرکت ها پس از خروج از این انکوباتور است. دانشگاه استنفورد مبلغی را برای سرمایه گذاری روی شرکت های موفق خارج شده از استارتکس قرار داده است. شرط سرمایه گذاری دانشگاه استنفورد به روی این شرکت ها این است که آنها خود از طریقی دیگر بیش از پانصد هزار دلار سرمایه جذب کرده باشند. در این صورت، دانشگاه استنفورد به جمع سرمایه گذاران می پیوندد. این دانشگاه تا کنون بیش از هجده میلیون دلار به روی شرکت های استارتکس سرمایه گذاری کرده است.کار آفرینی در برکلیدانشگاه کالیفرنیا در برکلی در ناحیه شمال خلیج سانفرانسیسکو قراردارد و یکی از معتبرترین مراکز آکادمیک در سطح جهان محسوب می شود. دانشگاه برکلی در زمینه کارآفرینی نیز در درة سیلیکون و بِی اِریا فعال و تاثیر گذار است. فعالیت های کارآفرینی در برکلی از آغاز دهه 1990 مورد توجه جدی قرارگرفت و به طور عمده در دانشکده کسب وکار برکلی و با تمرکز بر برنامه های آموزشی شروع شد ولی اخیرا فعالیت های کار آفرینی در برکلی مورد توجه بیشتری قرار گرفته و یک برنامه شتاب دهنده تحت عنوان اسکای دِک.SkyDeckفعالیت گسترده ای را در این زمینه سامان داده است، فعالیت های متنوع دیگری نیز در برکلی به صورت اهدای جوایز متنوع به کارآفرینان و یا برنامه های ویژة دیگر نیز در جریان است. در ادامه به بررسی هر یک از این فعالیت ها می پردازیم.مرکز کارآفرینی لستر.Lester Center for Entrepreneurshipکارآفرینی در دانشگاه برکلی در دانشکده کسب وکار به طور عمده حول امور آموزشی شکل گرفت و برایتوسعه این امر مرکز کارآفرینی لستر در سال 1991 در دانشکده کسب وکار تاسیس شد تا با تمرکز بیشتر وبا ایده های نو به مقوله کارآفرینی در برکلی توجه شود. ماموریت مرکز به قرار زیر در نظر گرفته شد:" تربیت رهبران کسب وکار که با راه اندازی شرکت های بزرگ و متحول کننده موجب پیش رفت و تحول سازندة جامعه شوند"اهداف برنامه های اجرایی مرکز نیز به قرار زیر در نظر گرفته شد.· آموزش مباحث پیش رفته در راهبری و تدوین استراتژی کارآفرینی، سرمایه گذاری خطرپذیر وتوسعة مهارت های لازم برای راه اندازی شرکت های نوپا· تمرکز بر روی آموزش های تجربی و کاربردی· توجه به توسعه روحیة همکاری در شرکت های نوپا و به ویژه تمرکز بر توسعة فناوری های پیش رفتهو توانمند ساز و توجه به مسئولیت های اجتماعی شرکت ها· برقراری ارتباط بین دانشجویان و اکوسیستم کارآفرینی در دانشگاه برکلی ، بِی اِریا، و شبکه هایجهانی کارآفرینان· تشویق کارآفرینان با توجه به چشم اندازهای پیش رفته و تاثیر گذار و متحول کنندهبرای تحقق این هدف ها فعالیت های گوناگونی در مرکز صورت می گیرد که از جمله فعالیت های زیر قابل ذکر هستند:· برگزاری بیش از 28 دورة آموزشی توسط کارآفرینان، سرمایه گذاران خطرپذیر، و مدیران اجرایی شرکت های بزرگ· برگزاری برنامه های آموزشی ویژه به صورت حضوری و مجازی برای شرکت های نوپا در زمینه فناوری های پیش رفته· برگزاری سمینارها، و جلسات بحث و گفتگو در زمینة کارآفرینی به ویژه با حضور دانشجویان علاقه مند· کمک و حمایت از انجمن دانشجویی کارآفرینی· راهنمایی و منتورشیپ فعالانه شرکت های نوپای بیرون آمده از برکلی· برگزاری دوره های آموزشی پیش رفته در زمینه های سرمایه گذاری خطرپذیر، کارآفرینی در سطحجهان و غیره· انجام تحقیقات آکادمیک پیش رفته در زمینة کارآفرینیبرنامة شتاب دهندۀ اسکای دِکاسکای دک یک برنامه شتاب دهنده برای شرکت های نوپای بیرون آمده از دانشگاه برکلی است. هدفاسکای دک فراهم کردن پشتیبانی لازم برای این شرکت های نوپا است که سریع تر و چابک تر حرکت کرده و به پایداری برسند.اسکای دک دو برنامه اصلی به قرار زیر در راستای هدف های تعیین شده برگزار می کند.گروه یارانعده ای از فارغ التحصیلانMBAاز دانشگاه برکلی با تشکیل گروه یاران تحت لوای اسکای دک برای گروه های نوپا پشتیبانی لازم را فراهم می کنند. پشتیبانی از گروه های نوپا شامل تدارک بهترین منابع ممکن برای طراحی مدل های مالی، بازاریابی ، استراتژی، تحلیلِ تاثیر بر بازار، روابط مشتریان، مدیریت پروژه، توسعه پایدار کسب وکار، رقابت پذیری، و توسعة تکنولوژی است.برنامة هدایت خطرپذیریاسکای دک بین جامعه شرکت های نوپای برکلی و مدیران و راهبران صنایع، کارآفرینان موفق، و استاداندانشگاه برکلی ارتباط برقرار می کند. و شرکت ها و گروه های نوپا از راهنمایی های مؤثر و ویژه برخوردارمی شوند. این ارتباط ها نکته کلیدی در شتاب دادن به توسعة کسب وکارِ گروه های نوپا است که به تقویتهمه جانبة اکو سیستم کارآفرینی در برکلی نیز می انجامد.این برنامه برای مدیران و کارآفرینان موفق نیز فرصت مناسبی برای درگیر شدن با جامعة بالقوه کارآفرین دربرکلی ایجاد می کند که موجب منفعت متقابل نیز می گردد، و در این ارتباط به توسعه و برنامه ریزیاستراتژیک شرکت های نوپا به طور مؤثری کمک می شود.علاوه بر موارد فوق اسکای دک پشتیبانی های حقوقی لازم را نیز از طریق بخش حقوقی دانشگاه برکلی برای گروه ها و شرکت های استارت آپ نیز فراهم می کند.برنامه های متفرقهدر دانشگاه برکلی علاوه بر فعالیت های دانشکده کسب وکار و برنامه شتاب دهندة اسکای دک فعالیت هایمتنوع دیگری نیز در راستای حمایت از کارآفرینی برگزار می شود که بعضا با همکاری مشترک دانشکدةکسب وکار و اسکای دک صورت می گیرد. بعضی از برنامه های متفرقه اجمالا به قرار زیر هستند:· کارگاه های آموزشی: این کارگاه ها برای آشنایی کارآفرینان با جنبه های مختلف فعالیت های کارآفرینی اعم از نحوة ارائه یک سخنرانی برای معرفی کسب وکار، جذب همکار، و یا نحوة جذب سرمایه برگزار می شود.· انجمن کارآفرینان علوم کامپیوتر: این انجمن نیز تحت حمایت اسکای دک است و برقراری ارتباط بین دانشجویان و فارغ التحصیلان علوم کامپیوتر در راستای کارآفرینی را دنبال می کند و راهنمایی های لازم را به آن ها ارائه می دهد.مسابقه و جایزه· برنامة پسادکتری کارآفرینی برکلی : هدف اصلی این برنامه آشنا ساختن و ترغیب دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران پسادکتری به فعالیت های کارآفرینی است. این کار با برگزاری سمینارها و کارگاه های آموزشی و انجام منتورشیپ برای علاقه مندان صورت می گیرد.· برنامة کارآفرینان مقیم: در این برنامه کارآفرینانی از اقصی نقاط جهان برای مدتی در دانشگاه برکلی مقیم می شوند و برای آنان برنامه های آموزشی ویژه و بازدیدها و سمینارهای متنوع به منظور آشنایی با فرهنگ کارآفرینی برگزار می شود.· مسابقات و جوایز: مسابقات متعددی نیز در زمینة کارآفرینی برای ترغیب دانشجویان و فارغ التحصیلان به نوآوری و کارآفرینی برگزار می شود و به برگزیدگان جوایزی اهدا می گردد.برندگان جوایز علاوه بر دریافت پاداش نقدی مورد حمایت برای فعالیت های بیشتر نیز قرار می گیرند.فعالیت های پراکنده دیگری نیز در دانشگاه برکلی برای حمایت از کارآفرینی صورت می گیرد که عمدتا شامل دوره های آموزشی، برگزاری سمینارها، و برقراری ارتباط و شبکه سازی بین دانشجویان نوآور و خلاق و کارآفرینان و مدیران با تجربه است، بعضی از این برنامه ها نیز به قرار زیر قابل ذکر هستند.برنامة نوآوریاین برنامه با حمایت بنیاد ملی علوم به طور مشترک بین دانشگاه های برکلی، سانفرانسیسکو، و استنفوردبرگزار می شود و هدف آن حمایت از نوآوری ها و کمک به تجاری سازی فعالیت های علمی و تکنولوژیک در این دانشگاه ها است که به طور عمده شامل حمایت های آموزشی و مالی است.جامعة کارآفرینان برکلیانجمنی حرفه ای است که دانشجویان دانشکدة کسب وکار اعضای آن هستند و هدف آن توسعة فرهنگکارآفرینی و برقراری ارتباط بین دانشجویان و فارغ التحصیلانی است که در کارآفرینی به موفقیت رسیده اند.لانچیک مسابقه و برنامة شتاب دهنده برای دانشجویان برکلی است که با اعتبار بخشی به ایده های نوآورانه درتوسعه و به ثمر رساندن این ایده ها کمک می کند.مسابقة خطرپذیری اجتماعیمسابقه ای برای راهبران و سرمایه گذاران خطرپذیر در سطح جهان است تا توجه آنان را به مسؤلیت هایاجتماعی نیز جلب نماید.مسابقة سرمایه گذاری خطرپذیراین مسابقه ویژة دانشجویان برکلی است که در نقش یک سرمایه گذار خطرپذیر ظاهر می شوند و با انگیزةشرکت در مسابقه با ریزه کاری های سرمایه گذاری خطرپذیر آشنا خواهند شد.در دانشگاه برکلی برنامة ویژه ای نیز برای توسعة کارآفرینی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا ایجادشده است که با برگزاری همایش های ویژه، بین کارآفرینان کشورهای مختلف و کارآفرینان موفق در درةسیلیکون ارتباط برقرار می کند تا تجربه های موفق و سازنده به تعامل گذاشته شود و همکاری هایگسترده ای شکل بگیرد.شرکت هاآشنایی با شرکت های پیشتاز در درة سیلیکون و بررسی عوامل موفقیت و فراز و فرود آن ها نیز در واکاویدرة سیلیکون ضروری است. اهمیت شرکت های بزرگ نه تنها در تاثیرگذاری بنیادین آن ها در توسعه تکنولوژی است و نه این که مراکز اصلی آنها در درة سیلیکون قرار دارد، بلکه بیشتر از آن نظر قابل توجه وبررسی هستند که هستة اولیة آن ها در درة سیلیکون شکل گرفته است و مراحل تکاملی را طی کرده اند بهطوری که در بعضی موارد خود در شکل گیری اکو سیستم درة سیلیکون و توسعه آن نقش داشته اند.آشنایی با شرکت هایی از قبیل اینتل، اپل، گوگل، و فیس بوک در شناخت درة سیلیکون کمک موثریهستند که در این قسمت به بررسی آن ها می پردازیم.در بررسی شرکت های پیشتاز در درة سیلیکون نکات قابل توجهی نیز وجود دارد که از همه مهم تر فرهنگکسب وکار نوآورانه است که با جلب رضایت کارکنان همراه است، علاوه بر پشتیبانی مادی که با واگذاری سهام و واگذاری حق تقدم خرید سهام صورت می گیرد. فرهنگ کاری مناسب در ایجاد روحیه هم بستگی ووابستگی به شرکت و اهمیت دادن به افکار نوآورانه کارکنان از اهمیت زیادی در موفقیت شرکت برخورداراست.شرکت های پیش تاز برای توسعة فناوری های خود و حرکت به سمت بازارهای تازه معمولا بخش پژوهشوتوسعه فعالی دارا هستند ولی علاوه بر آن دائما به رصد شرکت های نوپا می پردازند و اگر فناوری توسعه داده شده توسط یک شرکت نوپا بتواند به توسعه کسب و کار آن ها و توسعه فناوری های مورد نظر آن ها کمک کند نسبت به خرید این شرکت ها و در اختیار گرفتن فناوری های آن ها و جذب نیروهای برجسته آن ها اقدام می کنند.در بررسی شرکت های پیشتاز توجه به فراز و فرود آن ها نیز قابل توجه است، شرکت هایی که به وجودمی آیند رشد می کنند و ممکن است مسیر نزول و فرود را طی کنند. همه چیز با اصول کسب و کار و اقتصاد بازار سنجیده می شود و جلو می رود ولی اقتصاد دانش بنیان مبتنی بر نوآوری، هم چنان به پیش می تازد.دره سیلیکون محملی برای شکل گیری شرکت های نوپا و رشد دادن آن هاست ولی نباید این تصور ایجاد شود که لزوما همه شرکت های نوپا در این ناحیه موفق می شوند. تصویر واقعی در نقطه مقابل این تصور قرار دارد.وای کامبیناتور که یکی از موفق ترین برنامه های شتاب دهنده را برگزار می کند کمتر از ده درصد از سرمایه گذاری های خود را موفقیت قابل توجه ارزیابی می کند. تخمین ها حاکی از آن است که بیش از نود درصد شرکت های نوپای شکل گرفته در این ناحیه و بیش از هفتادوپنج درصد از شرکت های نوپایی که موفق به جذب سرمایه از صندوق های سرمایه گذاری خطرپذیر می شوند بعد از سه سال شکست میخورند. ! تنها درصد اندکی از آن ها موفق می شوند به سودآوری رسیده و یا به صورت ادغام و تملک توسط عرضه عمومی سهام و یا شرکت های بزرگ تر، خروج موفقی را تجربه کنند.همان گونه که در پست های بعدی در بخش روندهای سرمایه گذاری در درة سیلیکون به تفصیل بحث خواهد شد، در سال 2017 حدود پانصد شرکت نوپا توسط شرکت های بزرگتری نظیر اینتل و اپل و فیس بوک خریداری شده اند و حدود یکصد شرکت هم به عرضه عمومی سهام در بازار بورس رسیده اند. ارقام دقیقی از تعداد شرکت های نوپای تاسیس شده در درة سیلیکون در دست نیست ولی منابع مختلف آنها را بین پانزده هزار تا بیست وپنج هزار تخمین می زنند. به جز معدودی که موفق می شوند، هزاران شرکت نوپای دیگر در مراحل مختلف فعالیت خود با شکست مواجه شده و از این بازار خارج شده اند. افراد شاغل در این شرکت ها به سایر شرکت ها می پیوندند و یا دوباره یک شرکت نوپا را به به راه می اندازند. نیروی پیشران در دره سیلیکون همین پذیرش عمومی برای شکست شرکت ها و دادن فرصت مجدد به نوآوران است که از دل آن ها فرهنگ ایجاد شرکت نوپا و شرکت های بزرگ این ناحیه سر برآورده اند.در ادامه پست قبلی به بررسی چند شرکت بزرگ دره سیلیکون می پردازیم. .......اینتلپس از اختراع ترانزیستور در اواخر دهه 1940 توسط ویلیام شاکلی و دو نفر از همکارانش که در آن زمان درآزمایشگاه های بِل در شرق آمریکا کار می کردند، تولید ترانزیستور به طور تجاری مورد توجه شاکلی قرارگرفت ولی آزمایشگاه های بِل به این موضوع توجه و علاقه ای نشان ندادند و سرانجام شاکلی با توجه بهوابستگی های خانوادگی به پالوآلتو در شمال کالیفرنیا آمد و در سال 1956 آزمایشگاه نیمه هادی های شاکلی را در ماونتن ویو تاسیس کرد که به نوعی درة سیلیکون شکل گرفت. در ادامه کار هشت تن از مهندسان نخبه و جوان که در آزمایشگاه های بِل برای او کار می کردند را برای همکاری دعوت کرد که به آزمایشگاه نیمه هادی ها بپیوندند ولی به علت روش مدیریتی شاکلی این همکاری دوام پیدا نکرد و این هشت تن مهندس جوان، خبره و با انگیزه در سال 957 از آزمایشگاه شاکلی جدا شدند و به فکر ایجاد تشکیلات جدیدی برای تولید تجاری ترانزیستور افتادند ولی هنوز درة سیلیکون اکو سیستم مناسب به ویژهسرمایه گذاران مخاطره پذیر را به خود ندیده بود، لذا این هشت نفر به صنایع فرچایلد که در ساخت دوربینو لوازم جانبی فعالیت می کرد پیوستند و با سرمایه صنایع فرچایلد بخش نیمه هادی ها را در آن شرکتتوسعه دادند و موفق شدند که ترانزیستور را به طور تجاری به بازار عرضه کنند. توسعه بازار الکترونیک وتوجه به فناوری نیمه هادی ها آینده درخشانی را برای این صنعت نوید می داد و این امر انگیزه هشت نفربنیان گذار بخش نیمه هادی ها در صنایع فرچایلد شد که از آن شرکت نیز جدا شوند و شرکت های جدیدی با سهام داری خودشان تشکیل دهند.از پیشتازان این گروه گوردون مورGordon Mooreو رابرت نویسRobert Noyceشرکت اینتلIntegrated Electronics )Intel)را در سال 1968 در سانتاکلارا در درة سیلیکون بنیان گذاشتند که به بزرگ ترین شرکت در صنایع نیمه هادی ها در جهان تبدیل شده است و توانسته است به عنوان رهبر در این شاخه صنعتی در جهان شناخته شود.اینتل شرکت پیش گام در طراحی و ساخت تراشه ها و مدارهای مجتمع است . رابرت نویس مخترع مدارهای مجتمع شناخته می شود و گوردون مور، قانون معروف مور را مطرح کرد که پیش بینی کرد در هر هجده ماه تعداد ترانزیستورها روی یک تراشه دوبرابر می شود و در نتیجه ظرفیت و توان محاسباتی افزایش پیدا می کند. نویس و مور بنیان گذاران اینتل هستند .اولین محصول اینتل در سال 1969 محصولSRAM3101Static Random Access Memoryبود که در زمان خود نسبت به محصولات قبلی سرعتی دو برابر داشت ، تولید تراشه ها و مدارهای مجتمع جدید هم چنان ادامه پیدا کرد و در دهة 1980 با رونق بازار کامپیوترهای شخصی، اینتل نیز به تولید ریز پردازنده ها روی آورد و در پایان این دهه، اینتل بازار ریز پردازنده ها را به خوبی در دست گرفته بود. دهه 1990 با رونق هر چه بیشتر کامپیوترهای شخصی دوره پیشرفت و موفقیت روز افزون برای اینتل بود و ریز پردازنده های اینتل به نشانه ای برای اعتبار بخشی به کامپیوترهای شخصی تبدیل شد و هر یک از ریزپردازنده ها نظیر پنتیوم خود به نشانه ای فراتر از یک محصول بلکه نشانگر توان محاسباتی بالا شدند.از سال 2000 به بعد قدری بازار تقاضا برای ریز پردازنده ها افول کرد و رقبای دیگری نظیرAMDنیز وارد بازار شدند از این رو از اوایل سالهای 2000 اینتل به تولید بعضی محصولات دیگر نیز توجه کرد ولی کمتر موفقیتی به دست می آورد. مهم ترین دوران رونق گرفتن اینتل به سال های 1980 و ارائه پردازنده های x86 بر می گردد که با رونق گرفتن بازار کامپیوترهای شخصی به ویژه کامپیوترهایIBMپردازنده های80286و پس از آن80386بازار بزرگی پیدا کردند ولی با تغییر و تحول بازار، اینتل نیز با تولید محصولات جدید و متنوع توانست سهم خود را در بازار محفوظ نگاه دارد.از سال 2008 به بعد اینتل محصولاتSSDرا روانه بازار کرد که با تولید محصولات پیشرفته تر در این زمینه حضور قوی در بازار دارد ولی هم چنان تنوع بخشیدن به محصولات برای حضور در بازارهای جدید و همکاری با سایرین، از سیاست های اصلی اینتل محسوب می شوند. بعضی از این فعالیت ها که از سال های 2005 به بعد شروع شده اند اجمالا به قرار زیر قابل ذکر هستند.همکاری با اپل، تولید کامپیوتر " هم کلاسی " برای دانش آموزان، تولید پردازنده های موبایل و هم کاری باگوگل، تولید تراشه برای سرورها، مونیتور کنترل مصرف انرژی، مدیرIT، سیستم امنیت خودرو، و بالاخره پوشیدنی های الکترونیکی.به هر صورت اینتل هم چنان پیش تاز صنعت نیمه هادی ها و تولید تراشه ها و ریزپردازنده ها است و با تنوع بخشی به محصولات و خدمات جای گاه خود را در بازار محفوظ ساخته است. مهم ترین محصولات اینتل در حال حاضر عبارت اند از: تراشه بلوتوث، فلش مموری، ریز پردازنده، مادربرد، کارت شبکه، و ریز پردازنده موبایل.کارکنان اینتل از حق تقدم خرید سهام و دیگر مزایای شغلی برخوردارند و رضایت کارکنان و هم بستگی آنانبا شرکت یک اصل مهم محسوب می شود. دفتر مرکزی اینتل در سانتاکلارا قرار دارد .اینتل برای توسعه محصولات و توسعه تکنولوژی علاوه بر فعالیت های پژوهش و توسعه، مرتبا شرکت هاینوپایی که محصول و تکنولوژی مناسبی تولید می کنند را بررسی می کند و شرکت هایی که می توانند ارزش افزوده برای محصولات اینتل ایجاد کنند را خریداری می کند و در این رابطه خریداری بیش از ده شرکت نوپا در پنج سال اخیر قابل توجه است. علاوه بر این شایان ذکر است که کارخانه های تولید محصولات اینتل در اقصی نقاط دنیا اعم از تایوان، چین، کاستاریکا، و... فعال هستند و به توسعه اقتصادی در این کشورها کمک کرده اند.قانون مور مبنی بر دو برابر شدن تعداد ترانزیستورها روی تراشه ها در هر هجده ماه، مدتی است که بهحداکثر خود نزدیک شده است و این امر موجب تحولات بازار و ظهور جهت گیری های جدید در صنایعهای تِک خواهد شد و اینتل نیز با تنوع بخشی و تولید محصولات جدید و تغییر ساختار هم گام با بازار جلوخواهد رفت.شرکت اینتل که در سال 1968 با سرمایه گذاری حدود دو میلیون دلار فعالیت خود را آغاز کرد در حالحاضر ارزشی بیش از 160 میلیارد دلار دارا است و تولید ناخالص سالانه آن به بیش از پنجاه میلیارد دلار بالغ می شود. اینتل با بیش از صدهزار کارمند پیشتاز صنعت نیمه هادی ها در جهان است.اپلیکی از فناوری های نوآورانه که در درة سیلیکون شکل گرفت، توسعه کامپیوترهای شخصی بود. در دهة 1960 آزمایشگاه های پژوهشی استنفورد و مرکز تحقیقات شرکت زیراکس در پالوآلتو بر روی ایده کامپیوترهای شخصی کار می کردند، بعضی از تکنولوژیست های علاقه مند نیز به این موضوع توجه داشتند.یکی از مراکزی که تکنولوژیست ها در آن جا به تبادل نظر می پرداختند باشگاه هوم بوروHomebrewدر بِی اِریاBay Areaبود. استیو جابزSteve Jobsو استیو وزنیاکSteve Wozniacکه در دبیرستان هم کلاسی بودند در باشگاه یک دیگر را می دیدند و با هم تبادل نظر می کردند، تا این که استیو وزنیاک در بهار 1957 یک کامپیوتر شخصی ساخت تا در باشگاه به دوستانش ارائه کند. استیو جابز با یک شم اقتصادی قوی دریافت که بازار بزرگی پیش روی چنین کامپیوترهایی وجود دارد و آنان در سال 4336 شرکت کامپیوتری اَپل را تاسیس کردند.وزنیاک یک مهندس الکترونیک خود آموخته بود که کامپیوترApple Iا طراحی کرد و جابز مدل کسب و کار را برای این محصول جدید مدیریت کرد. جابز تدارک قطعات و طراحی مدل بازاریابی را به عهده گرفت . در حالی که وزنیاک کارهای فنی را دنبال می کرد. جابز برای بازاریابی سراغ فروشگاه کامپیوتری بایت شاپ رفت و با اظهار علاقه مدیر فروشگاه برای سفارش پنجاه دستگاه کامپیوتر رو به رو شد و برای هر دستگاه بر روی مبلغ پانصددلار توافق کردند، جابز برگه سفارش رسمی را گرفت و به فروشگاه قطعات الکترونیک کرام مراجعه کرد و با ارائه برگه سفارش توانست قطعات لازم را به صورت نسیه دریافت کند و استیوها در گاراژ خانه پدری جابز شبانه، روز به ساختن کامپیوترها و آزمایش آن ها اقدام کردند و به موقع توانستند آن ها را به خریدار تحویل دهند و هزینه قطعات را پرداخت کنند و سود مناسبی نیز کسب نمایند و راهی برای تامین اعتبار سفارش های بعدی هموار کنند.گاراژ خانه پدری استیو جابز در لوس آلتوس، محل تولید اولین کامپیوترهای شخصی بود (همانند شرکت اچ پی)کامپیوتر ساخته شده توسط وزنیاک ویژگی های منحصر به فردی داشت برای اولین بار از تلویزیون به عنوانصفحه نمایش استفاده می کرد و ویژگی های منحصر به فرد دیگر نظیر ذخیره برنامه ها روی نوار کاست وغیره به آن کارایی ویژه ای بخشیده بود. یکی دیگر از دوستانشان به نام رنالد وینRonald Wayneنیز به آن ها پیوست و با همت و روش های بازاریابی جابز آن ها توانستند کار را توسعه دهند و جابز و وزنیاک توانستند دویست دستگاه از کامپیوترApple Iرا به فروش برسانند.کار ادامه پیدا کرد وزنیاک به طراحی کامپیوترApple IIمستقل از محدودیت هایی که کمبود امکانات و قطعات درApple Iپیش رویش گذاشته بود پرداخت. کامپیوترApple IIویژگی های پیشرفته تری داشت و همراه با صفحه کلید و صفحه نمایش یک مجموعه کامل را تشکیل میداد . ولی هنوز هم کمبود سرمایه مانع پیشرفت و توسعه بود، هنوز سرمایه گذاری خطرپذیر راه نیفتاده بود و بانک ها نیز در ارائه اعتبارات تردید داشتند چون در آن موقع هنوز بازار کامپیوترهای شخصی شناخته شده نبود. رنالد وین که در دریافت اعتبارات بانکی در شرکت های قبلی دچار زیان شده بود با نگرانی گروه راترک کرد ولی بالاخره جابز توانست با ضمانت مایک مارکولاMike Markkulaیکی از کارآفرینان در درة سیلسکون، مبلغ دویست و پنجاه هزار دلار وام بگیرد و جابز، وزنیاک و مارکولا در آوریل 1976 شرکت را ثبت دادند.اَپل 2 اولین محصولی بود که پیشرفت چشمگیری را در آینده شرکت اپل ایجاد کرد .کامپیوترApple IIدر 1997 به بازار ارائه شد و دیگر یک کامپیوتر با امکانات کامل بود که بازار کامپیوترهای خانگی را به شدت تسخیر کرد و تا سال 1980 با توسعه شرکت اپل، میلیون ها دستگاه از آن در سراسر جهان فروش رفت و اپل به یک شرکت قدرتمند تبدیل شد. پس از آن کامپیوترApple IIIبه عنوان کامپیوتری برای محیط های اداری و کسب و کار در سال 1980 به بازار ارائه گردید و هر چند که از لحاظ طراحی دچار مشکلاتی شد ولی کم کم با رفع مشکلات ، بازار مناسبی کسب کرد و دیگر اپل به یک شرکت پیشتاز تبدیل شده بود. اپل روز 12 دسامبر سال 1980 وارد بورس سهام شد و سهام آن برای خرید به عموم عرضه گردید، اپل با ارزش ترین شرکتی شد که بعد از سال 1956 که شرکت خودروسازی فورد وارد بورس سهام شده بود، به بورس سهام وارد شد و سهام آن به عموم عرضه گردید. با ورود اپل به بورس سهام، بیش از سیصد نفر از کارکنان اپل که سهام تشویقی دریافت کرده بودند، میلیونر شدند و این تعداد بی سابقه بود . !!!ارزش شرکت اپل پس از ورود به بورس به 1.7 میلیارد دلار رسید ولی امروزه ارزش سهام آن از ششصد میلیارددلار نیز فراتر رفته است! پس از ورود به بورس سهام، توسعه محصولات و توسعه ساختار و نظام مدیریتی شرکت مورد توجه استیو جابز و سایر مدیران قرار گرفت. کامپیوترهای سری مکینتاشMacبا صفحه نمایش گرافیکی پیشرفته و نرم افزارهای مناسب نظیرMac Writer و Mac Paintمورد توجه بیش از پیش کاربران قرار گرفت. از لحاظ نظام مدیریتی نیز، مدیران اپل که بیشتر روحیه فنی و تکنیکی داشتند تصمیم گرفتند یک مدیر با سابقه را به مدیرعاملی برگزینند تا شرکت به صورت حرفه ای تر اداره شود. مکینتاش 1924 اولین محصول از این سری بود .لذا جان اسکولیJahn Sculleyمدیر عامل شرکت پپسی کولا را به عنوان مدیر عامل برگزیدند. اسکولی با استقبال استیوجابز عهده دار مسئولیت شرکت شد و در جلسه معارفه استیوجابز خطاب به او گفت : آیا می خواهی همه عمر آب و شکر بفروشی یا می خواهی بیایی تا با هم دنیا را عوض کنیم؟ اسکولی سیستم های بازاریابی و مدیریتی جدیدی را که بعضا موفق هم نبود در شرکت حاکم کرد ولی فضای کاری جدید که بر اساس دیسیپلین های مدیریتی شکل می گرفت به مصداق استیو جابز که همیشه متفاوت عمل می کرد خوش نیامد و در برخورد بین این دو، مدیران ارشد با این فکر که با نظام مدیریتی پیشرفته سود آوری شرکت تضمین می شود، طرف اسکولی را گرفتند و جابز با فروش همه شش و نیم میلیون سهامش به جز یک سهم به مبلغ هفتاد میلیون دلار در سال 1985 از شرکت اپل بیرون رفت!جابز پس از خروج از اپل شرکت پیکسارPixarرا خریداری کرد و با افزایش سرمایه آن را به موفق ترین شرکت در تولید فیلم های انیمیشن به کمک کامپیوتر، تبدیل کرد و پس از موفقیت زیادِ فیلم داستان اسباب بازی این شرکت را هم به مبلغ خوبی به شرکت دیسنی فروخت. هم زمان، شرکت کامپیوتری جدیدNextرا نیز راه اندازی کرد که با همکاری عده ای از مهندسانی که از اپل به او پیوسته بودند ابتدا روی ایجاد سخت افزارهای جدید و پیشرفته متمرکز شد ولی پس از مدتی صرفا به فعالیت های نرم افزاری به ویژه توسعه سیستم عامل پیشرفتهNEXT STEPروی آوردند.شرکت اپل با خروج جابز دوران فراز و نشیب را آغاز کرد ولی کم کم در اوایل دهه 1990 از رقبا عقب ماند وشرکت در وضعیت ورشکستگی قرار گرفت ولی مدیران و سهام داران برای خروج شرکت از بحران به دنبالتوسعه و یا خریداری سیستم عامل جدیدی افتادند که محصولات اپل را ارتقا دهد بعد از مدتی بهترینانتخاب برای آن ها سیستم عاملNEXT STEPشناخته شد که در شرکتNEXTتوسعه یافته بود. اپل شرکتNEXTرا به مبلغ چهارصد میلیون دلار و اهدای یک و نیم میلیون سهم از سهام اپل به استیو جابز خریداری کرد و استیو جابز مجددا در سال 1996 به اپل بازگشت و کم کم دوباره زمام امور اپل را در دست گرفت.جابز در سال 1997 کار را مجددا در اپل شروع کرد و به بازسازی خط تولید شرکت پرداخت و فعالیت هایمتعددی را در توسعه محصولات سخت افزاری و نرم افزاری و مدل تجاری معمول داشت. کامپیوترهایMacرا با سیستم عامل مکینتاشMac OSکه بر اساسNEXT STEPتوسعه یافته بود و بالاخره هم بهiOSتبدیل شد ارتقا داد و بهره وری آن ها را روز آمد کرد و بالا برد.محصولاتی نظیرMac Bookو کامپیوترهای جدیدتر وiPodبه عنوان سیستم صوتی دیجیتالی جدید، محیط تازه ای از کار و تلاش و پیشرفت و موفقیت در اپل پدید آوردند. در سال 2001 اپل استورApple Storeراه اندازی شد که به فروش موسیقی و آهنگ های جدید از روی شبکه می پرداخت که بالاخره بهiTunesتبدیل شد که انواع سیستم های کاربردی را بر روی شبکه اینترنت برای فروش عرضه می کند. راه اندازیفروشگاه های زنجیره ای اپل در ایالات متحده و بعضی کشورهای دیگر ارتباط تنگاتنگی با مشتریان محصولات سخت افزاری ایجاد کرد.استیو جابز بالاخره با ارائهiPhoneدر سال 2007 تحول جدیدی در سیستم های موبایل و ارائه موبایل های هوشمند ارائه کرد و در سال 2010 نیز با ارائهiPadتحول جدیدی در دنیای کامپیوتر و ارتباطات به وجود آورد. پس از آن با فرخوان برنامه نویسان برای توسعه سیستم های کاربردی و ارائه آن ها برای فروش روی اَپ استورApp Storeو مشارکت به میزان هفتاد درصد در فروش حاصله، تحولی بزرگ در تولید سیستم های کاربردی در جهانپدید آورد که موجب شده است صدها هزار سیستم توسط برنامه نویسان در اقصی نقاط دنیا تولید و برایفروش ارائه شود.استیو جابز با خلاقیت و نوآوری از 2007 تا 2011 به عنوان مدیر عامل اپل تحولاتی زیادی در دنیای فناوری و کسب و کار پدید آورد تا این که بیماری امانش نداد و اپل را به یاران جوانتر سپرد. پس از آن نیزاپل هم چنان در ارائه محصولات جدید که سیستم های توسعه یافته محصولات قبلی هستند و ارائه محصولاتی از قبیل ساعت های هوشمند یا سیستم های مالی برای پرداخت و دریافت به کمک تلفن هوشمند و غیره هم چنان به عنوان یک شرکت فعال و پویا مشغول فعالیت است. شرکتی که ارزش آن ازششصد میلیارد دلار فراتر رفته است و درآمد آن در سال 2017 بالغ بر 200 میلیارد دلار بوده است.گوگلیکی از خیابان های پردیس گوگل را مدتی بر روی رفت و آمد ماشین ها بسته بودند چون روی چنارهای این خیابان تعدادی لک لک لانه داشتند و جوجه هایشان تازه سر از تخم در آورده بودند. برای حفاظت از جوجه لک لک ها تا جان بگیرند خیابان بسته شده بود!گوگل شرکت متفاوتی است نه تنها به عنوان یک شرکت دانش بنیان و پیش تاز در عصر اینترنت و نه تنها به عنوان شرکتی که مسیر کارآفرینی را از ایده پردازی تا راه اندازی شرکت نوپا و بالاخره تبدیل شدن به شرکت سهامی عام با موفقیت پیموده است، بلکه از این نظر که یک فرهنگ متفاوتی در فضای کار و توسعه تکنولوژی ایجاد کرده است. فرهنگی که از اقتصاد نوآوری ناشی شده است، فرهنگی که به محیط کاری،رضایت و هم بستگی کارکنان، و رضایت مشتریان به عنوان اولویت های شرکت اهمیت می دهد.پردیس اصلی گوگل در شهر ماونتن ویو به گوگل پلکس معروف است .برای درة سیلیکون نیز اهمیت گوگل بیش از آن که به خاطر وجود سازمان مرکزی اش در مانتن ویو یعنی در قلب درة سیلیکون با بیش از سی هزار مهندس و دانشمند باشد در این نکته نهفته است که گوگل در درةسیلیکون شکل گرفت و شروع به فعالیت کرد و رشد کرد و به یکی از بزرگ ترین شرکت ها در دنیا تبدیلشده است. شرکتی که عمدتا بر اساس ایده های دانش بنیان و نرم افزاری و مبتنی بر نوآوری شکل گرفته ورشد کرده است. کارکنان و مهندسان و دانشمندانی که در گوگل کار می کنند بیست درصد از زمان کار موظفشان در شرکت را می توانند به پژوهش و توسعه در هر زمینه ای که علاقه دارند بپردازند و این امر یکی از مهم ترین اجزای فرهنگ گوگل است، هر چند نوآوریِ کارآمد که به توسعه محصول منجر شود موجب ارتقای شغلی و احیانا پاداش هایی برای کارکنان می شود ولی مهم تر از آن فرهنگی است که در گوگل حاکم شده است که همه تلاش ها و چالش ها برای نوآوری و ابداعات جدید برای رضایت خاطر شخصی و احساس غرور و افتخار انجام می شود و این امر فرهنگ کاری بسیار ارزشمندی است. علاوه بر آن تیمی از مهندسان و کارشناسان مجرب در گوگل مرتبا شرکت های نوپا را در درة سیلیکون و حتی نقاط دیگر جهان رصد می کنند و شرکت هایی که دستاوردهای نوآورانه مطلوبی داشته باشند که برای توسعه و تکمیل فعالیت های گوناگون گوگل مفید واقع شوند را خریداری می کنند و تکنولوژی آنان را در اختیار می گیرند و این امر نیز به توسعه فعالیت های گوگل شتاب بیشتری می دهد. گوگل به نوآوری اهمیت می دهد و توسعه آن بر مبنای توسعه نوآوری شکل گرفته است اعم از نوآوری در بخش های پژوهش و توسعه، یا نوآوری های کارکنان، و یا نوآوری هایی که شرکت های نوپا به گوگل اضافه می کنند.ارزش شرکت گوگل به حدود چهارصد میلیارد دلار رسیده است و درآمد سالیانه آن حدود شصت میلیارد دلار است، برای شرکتی که اندکی بیش از پانزده سال از تاسیس آن نمی گذرد و کمتر از یک دهه است که به شرکت سهامی عام تبدیل شده است دستاورد بزرگی است که در مقایسه با شرکت های بزرگ خودروسازی ، نفتی و غیره این شرکتِ دانش بنیان گوی رقابت را برده است. اما ببینیم داستان گوگل از کجا آغاز شد؟گوگل به عنوان یک پروژة پژوهشی در ژانویه 1996 در دانشگاه استنفورد توسط لری پیجLarry Pageو سِرگی برینSergey Brinکه دو دانشجوی دکتری علوم کامپیوتر در استنفورد بودند، شروع شد. در آن زمان موتورهای جستجو، نتیجه هر جستجو را با الگوریتم های ساده و شمارش تعداد ظاهر شدن یک عبارت در صفحه، رتبه بندی می کردند ولی لری و سرگی مدلی طراحی کردند که روش بهتری در تحلیل رابطه بین صفحات وب ارائه می کرد، آن ها این روش جدید را پیج رنکPage Rankنامیدند، در این روش مربوط بودن یک وب سایت و اولویت آن، با شاخص مرتبط با تعداد صفحات و اهمیت صفحاتی که به سایت مورد نظر اشاره می کنند، تعیین می شود و بر اساس این الگوریتم موتور جستجوی جدیدی شکل گرفت.الگوریتم ابداعی در بدو امرBackRubنامیده می شد چون از بررسی لینک های قبلی در تعیین اهمیت یک سایت استفاده می شد ولی سرانجام آن راGoogleنامیدند که تحریف کلمهgoogolاست که عدد یک است با هزار تا صفر، به نشانه آن که هر جستجو تعداد زیادی اطلاعات را مورد بررسی قرار می دهد. در بدو امرGoogleتحت نام دامنه دانشگاه استنفورد عملیاتی شد :google.stanford.eduولی نام دامنهGoogleدر 15 سپتامبر 1997 ثبت شد و شرکت گوگل در چهارم سپتامبر 1998 به ثبت رسید که محل آن،گاراژ یک خانه در منلو پارک در درة سیلیکون بود. بنیان گذاران گوگل، سِرگی برین و لَری پیج بودند .کریگ سیلورستاینCraig Silversteinیک دانشجوی دیگر دکتری در استنفورد به عنوان اولین نفر به استخدام گوگل درآمد! و شرکتی شکل گرفت که در واقع خدمات روزمره برای عموم مردم در اقصی نقاط دنیا فراهم می کند، به طوری که در ماه مه سال 2011 تعداد مراجعه کنندگان به موتور جستجوی گوگل در آن ماه از مرز یک میلیارد نفر گذشت!اولین صفحة گوگل با یک طراحی خیلی ساده شروع شد!اولین سرمایه گذار در گوگل اندی بکتولشیمAndy Bechtolsheimاز بنیان گذاران شرکت سان بود که در اوت 1998 حتی قبل از ثبت گوگل صدهزار دلار در آن سرمایه گذاری کرد، ولی پس از ثبت شرکت، سرمایه گذاران خطر پذیرمعتبری در گوگل سرمایه گذاری کردند و در هدایت آن برای پیش رفت و توسعه نقش جدی ایفا کردند. وقتی که شرکت کم کم پا گرفته بود لری و سرگی چون اداره و توسعه شرکت را مانع از ادامه تحصیل در دوره دکتری می دیدند تصمیم گرفتند شرکت را بفروشند و مشغول ادامه تحصیل شوند، آن ها به یکی از شرکت های سرمایه گذاری مراجعه کردند و مبلغ یک میلیون دلار برای فروش شرکت پیشنهاد کردند، خریدار رغبتی نشان نداد و آن ها در مذاکره حتی تا هفتصدوپنجاه هزار دلار هم پائین آمدند! ولی پس از مدتی در واقع ادامه تحصیل را رها کردند و فقط به کارِ شرکت پرداختند و در ژوئن 1999 در دور جدید جلب سرمایه گذاری توانستند مبلغ بیست و پنج میلیون دلار از سرمایه گذاران خطرپذیر سرمایه جذب کنند و فعالیت های گوگل با شتاب روز افزون ادامه پیدا کرد.در کنار توسعه سیستم های تکنولوژیک برای توسعه سیستم های تجاری، امید کردستانی را در ماه مه 1999 جذب گوگل شد. کردستانی الکترونیک خوانده بود و از استنفوردMBAگرفته بود و در شرکت های مختلفی فعالیت های موفقی اعم از کارهای فناورانه و یا توسعه سیستم های تجاری در سابقه خود داشت. امید نقش عمده ای در توسعه سیستم های تجاری در گوگل ایفا کرد و با مدل جذب آگهی و دیگر مدل های تجاری توانست درآمد سرشاری برای گوگل تامین کند.با توسعه فعالیت های مختلف، گوگل روز به روز بزرگ تر می شد و اداره شرکت نیاز به سازماندهی مناسبیداشت، لری و سرگی تصمیم گرفتند بنابر پیشنهاد سرمایه گذاران یک فرد مناسبی را برای مدیر عاملی پیداکنند که سازمان دهی و ادارة شرکت را عهده دار شود و آن ها بیشتر به توسعه تکنولوژیک بپردازند، بالاخرهآن ها در مارچ 2001 اریک اشمیتEric Schmidthرا به عنوان رئیس هیات مدیره جذب کردند. اشمیت دکتری الکترونیک از دانشگاه برکلی داشت و سال ها در محیط های آکادمیک و شرکت های مختلف تجربیات ارزنده ای در زمینه توسعه تکنولوژی و یا اداره شرکت ها اندوخته بود. اشمیت بعد از مدتی جای گزین لری شد که تاکنون مدیر عامل شرکت بود. اشمیت به مدت ده سال در این سمت باقی ماند و در ساختاردهی و توسعه گوگل نقش عمده ای ایفا کرد.در سال 2011 لری مجددا عهده دار مدیر عاملی شد و اشمیت در راس هیات مدیره همکاری خود را با گوگل ادامه می دهد.لری پیج، سرگی برین دو بنیان گذار گوگل به همراه اریک اشمیت )مدیرعامل گوگل در دوران رشد سریع آن ازسال 2001 تا 2017 بودند .گوگل پنج سال پس از تاسیس در 19 اوت 2004 سهام خود را در بورس عرضه کرد و تبدیل به شرکت سهامی عام شد با استقبالی که از عرضه سهام گوگل به عمل آمد ارزش شرکت به 1.67 میلیارد دلار رسید، ارزشی که اکنون در مرز چهارصد میلیارد دلار قرار گرفته است!پس از آن که گوگل وارد بورس سهام شد نیز هم چنان مسیر رشد و پیشرفت را پیموده است و برای مراقبتاز شرکت در حالی که تعداد صاحبان سهام افزایش پیدا کرد و بنیان گذاران در اقلیت قرار گرفتند، حق رایویژه برای بنیان گذاران در نظر گرفته شد و لذا در فعالیت های مختلف برای حمایت از نوآوری ها و غیرهمشکلی پیش روی بنیان گذاران قرار ندارد.در واقع خدمات و محصولات گوگل را می توان یکی سیستم پخش آگهی، ارائه موتور جستجو و ابزارهایینظیر جی میل و غیره دانست که در کنار سایر فعالیت ها قرار می گیرند.گوگل هر چند ادامه فعالیت هایش مبتنی بر درآمدهای سرشاری است که عمدتا از محل آگهی ها کسب می کند ولی در سرمایه گذاری در فعالیت های پژوهش و توسعه و نوآورانه بسیار پیشتاز است چون به نظر میرسد مجموع این فعالیت ها شرکت را سرزنده نگاه می دارد و هم چنان درآمدهایش را اضافه تر می کند.گوگل سرمایه گذاری ویژه ای بر روی نوآوری هایی که توسط کارکنان در داخل گوگل صورت می گیرد انجام می دهد و علاوه بر آن در شناسایی شرکت های نوپا با ایده های خلاقانه و خریداری و انضمام آن ها به گوگل بسیار فعالانه عمل می کند. پروژه های متنوعی برای ارائه انواع خدمات در گوگل از قبیل جی میل و غیره در همین فعالیت های آزاد و نوآورانه شکل گرفته اند. خریداری و در اختیار گرفتن یوتیوب و ارائه سرویس های صوتی و تصویری، و در اختیار گرفتن آندروید و وارد شدن به بازار موبایل از نمونه های فعالیت هایی است که با خرید شرکت های دیگر شکل گرفت. بخش آندروید و بازار اپ های آندروید از بخش های فعال گوگل است.بعضی پروژه ها نیز مانند ماشین های خود راننده گوگل و سیستم های رباتیک و هوش مصنوعی از بخشهای فعال برای توسعه بازار در آینده هستند. گوگل در زمینه های متنوع دیگری نیز با فعالیت های پژوهشی و رصد فعالیت های نوآورانه به طور فعال به رشد و توسعه در آینده می اندیشد. از جمله فعالیت های نوآورانه با نگاه به آینده می توان به عینک گوگل و سایر پوشیدنی ها نظیر ساعت و غیره توجه کرد و یا مبحث اینترنت همه چیز و حتی ورود گوگل به تجارت الکترونیک برای توسعه بیشتر دنبال می شود، در هر موضوع نیز سیاست ها و استراتژی های ویژه ای در نظر گرفته می شود.گوگل که از یک گاراژ کوچک در منلوپارک شروع کرده بود اکنون پردیس بزرگی در ماونتین ویو در قلب درة سیلیکون، جایگاه دفتر مرکزی و فعالیت های عمده فناورانه آن است ولی در بسیاری از کشورهای دیگر نیز دفاتر و نمایندگی های آن فعالانه مشغول ارائه خدمات و فعالیت های تکنولوژیک هستند.در پردیس گوگل در ماونتین ویو حدود سی هزار نفر از کارکنان گوگل مشغول کار هستند و همه گونه وسایل رفاهی اعم از غذا و خوراکی های انرژی بخش و امکانات رفاهی و ورزشی در اختیار آن ها است بهطوری که هر یک از آنان خود را عضو این خانواده بزرگ می داند که در سایه سار درخت های تنومند کهآغوش برای پرندگان گشوده اند به تلاش و نوآوری معنا می دهند.فضاهای کار گوگل دارای نوع آوری خاصی است که به کارکنانش شادابی خاص می بخشد و امکانات رفاهی جالبی را جهت نوآوری ارائه میدهد که شرح درمورد آن در این مبحث نمی گنجد ......فیس بوکفیس بوک در دانشگاه هاروارد در شرق آمریکا به عنوان یک پروژة دانشجویی شروع شد ولی در مراحلآغازین رشد و توسعه بنیان گذاران دریافتند که محیط آمادة درة سیلیکون می تواند به آن ها برای پیش رفت کمک کند و لذا راهی درة سیلیکون شدند. می گویند به درة سیلیکون که آمدند می خواستند در یکی از ساختمان های نزدیک دانشگاه استنفورد مستقر شوند ولی به صاحب ملک به جای پرداخت اجاره بها،مقداری از سهام شرکت نوپا را پیشنهاد کردند ولی می گویند صاحبان ساختمان به این شرکت نوپا چندانامیدی نبستند و پیشنهاد را قبول نکردند! فیس بوک در محل دیگری در همان اطراف پالوآلتو مستقر شد وباز هم گفته میشود به نقاشی که آوردند که آن محل را برایشان رنگ آمیزی کند هم به جای دستمزد،سهام فیس بوک نوپا را پیشنهاد کردند که نقاش خوش شانس آن را پذیرفت و پس از آن که فیس بوک بهیک شرکت سهامی عام تبدیل شد به میلیون ها دلار رسید!فیس بوک از یک اتاقِ خوابگاه در دانشگاه هاروارد در شرق آمریکا شروع شد سپس به درة سیلیکون آمد ومراحل رشد خود را طی کرد و اکنون نیز در پردیس بزرگی در منلوپارک در در درة سیلیکون مستقر است.فیس بوک در حال حاضر هشت هزار کارمند دارد و ارزش آن حدود دویست میلیارد دلار برآورد می شود با درآمد سالیانه ای که به 48 میلیارد دلار نزدیک شده است.مارک زوکربرگMark Zuckerbergدر سال 2003 وقتی که دانشجوی سال دوم کارشناسی در دانشگاه هاروارد بود شاید به قصد شیطنت های نوجوانی یک برنامه کامپیوتری نوشت و عکس های دانشجویان ساکن خوابگاه های دانشجویی دانشگاه هاروارد را با هَک کردن پایگاه داده های خوابگاه ها بر روی یک سایت قرار داد تا بازدید کنندگان به مقایسه چهره ها بپردازند، سایت، مورد استقبال دانشجویان هاروارد قرار گرفت ولی خیلی زود دانشگاه هاروارد سایت را تعطیل کرد و زوکربرگ به کمیته انظباطی فراخوانده شد و با اتهام نقض کپی رایت و نقض حریم شخصی افراد مواجه شد. مارک از این اتهام تبرئه شد ولی از همین ایده برای انجام پروژه درس تاریخ هنر که درهمان نیمسال ثبت نام کرده بود استفاده کرد و پانصد تصویر از رم باستان را همراه با توضیحی برای هر یک روی سایت قرار داد که بازدید کنندگان نیز می توانستند نظر خود را کنار هر تصویر منعکس کنند.با استفاده از این ایده، زوکربرگ در نیم سال بعد سایت جدیدی راه انداخت که در ژانویه 2004 فعال شد وکم کم ایدة ایجاد یک شبکه اجتماعی شکل گرفته بود. شش روز بعد از آن که این سایت جدید راه افتاد سهتن از دانشجویان دوره کارشناسی هاروارد ادعا کردند که ایدة راه اندازی شبکه اجتماعی را آن ها به زوکربرگ داده اند، این ادعا به یک دعوای حقوقی کشیده شد و بالاخره در سال 2008 با واگذاری 1.2 میلیون سهم از سهام فیس بوک به آن ها، موقعی که فیس بوک به شرکت سهامی عام تبدیل شد و این سهام بیش از سیصد میلیون دلار می ارزید، دعوا خاتمه پیدا کرد!در شروع کار، کم کم زوکربرگ متوجه شد که برای موفقیت به یک تیم احتیاج دارد و چند تن دیگر ازهم کلاسی های خود را به نامهایEduardo Saverinکسب و کارDustin Moskovitzبرنامه نویسAndrew McCollumگرافیستChris Hughsامور مختلف! به همکاری دعوت کرد و کار از لحاظ تکنولوژیک و گرافیکی و از لحاظ مدل کسب وکار توسعه پید کرد. این عده بعدا به عنوان هیات موسس، شرکت فیس بوک را ایجاد کردند. عضویت در سایت ابتدا محدود به دانشجویان هاروارد بود ولی بعد از مدتی عضویت در سایت به روی دانشجویان دانشگاه های کلمبیا، استنفورد، ییل، و بعدا نیویورک، و بوستن و بالاخره ام آی تی نیز گشوده شد و سپس دانشجویان سایر دانشگاه ها نیز امکان عضویت پیدا کردند. در اواسط سال 2004 شان پارکرSean Parkerکه قبلا نَپسترNapsterرا برای به اشتراک گذاشتن موسیقی راه انداخته بود به طور اتفاقی با سایت فیس بوک که تازه راه افتاده بود آشنا شد و به سراغ مارک رفت و او را نسبت به ارزش تجاری کاری که شروع شده است مطمئن ساخت و به عنوان یکی از بنیان گذاران به شرکت تازه تاسیس ملحق شد و مسئولیت رئیس هیات مدیره شرکت را بعهده گرفت. تیم کامل شده بود و کار با شتاب پیش می رفت ولی جذب سرمایه برای توسعه وادامه کار ضروری بود. در ژوئن 2004 بنیان گذاران، فیس بوک را به درة سیلیکون منتقل کردند تا در اکوسیستم درة سیلیکون سرمایه جذب کرده و رشد کنند. بدین ترتیب فیس بوک به عنوان یک شبکه اجتماعی شکل گرفت.در بدو ورود پیتر تیلPeter Thielکه از بنیان گذاران پی پل بود نخستین سرمایه گذاری را در فیس بوک انجام داد. کارفیس بوک مرتبا رونق بیشتری می گرفت و سرمایه گذاران خطرپذیر در درة سیلیکون با علاقه در آن سرمایه گذاری می کردند و فیس بوک مراحل رشد را پشت سر می گذاشت.فیس بوک که نام واقعی اش را پیدا کرده بود(ابتدا از نام دامنهThe facebook.comاستفاده می شد ولی در اوایل سال 2005 نام دامنهFacebook.comرا به مبلغ دویست هزار دلار خریداری کردند و کار را سامان دادند) در سپتامبر 2006 عضویت را به روی همه ) با شرط حداقل سن سیزده سال تمام و داشتن یک نشانی ایمیل معتبر) گشود و بعد از مدتی شرکت ها و کسب و کارها نیز توانستند صفحات ویژه خود را در فیس بوک داشته باشند که به راه اندازی صفحات گروهی انجامید.فیس بوک مورد اسقبال قرار گرفت و صدها میلیون ها نفر در نقاط مختلف جهان به عضویت فیس بوک درآمدند که در یک شبکه اجتماعی با دوستان خود در ارتباط قرار می گیرند تا پیام های مکتوب و تصویری را با یک دیگر به اشتراک گذارند و در واقع هر کس صاحب یک رسانه شخصی شد و شکل جدیدی از روابطاجتماعی در دنیای مجازی به وجود آمد. صفحات گروهی نیز در فیس بوک نوع جدیدی از ارتباط گروهی راحتی در کارهای فرهنگی و تجاری سامان داد.فیس بوک مراحل رشد خود را طی کرد و در کنار شرکت های بزرگی چون گوگل و آمازون قرار گرفت و ازاوایل سال 2011 در پردیس نهایی خود در منلوپارک در درة سیلیکون جای گرفت. این پردیس قبل از آن به شرکتSUN Microsystemsتعلق داشت که در شرکت اُراکل ادغام شد.فیس بوک بالاخره در اواخر سال 2012 وارد بورس سهام شد و ارزش آن در آن موقع بیش از یکصدمیلیارددلار برآورد شد که بالاترین ارزشی بود که یک شرکت در بدو ورود به بورس پیدا می کرد.فیس بوک که به عنوان یک شبکه اجتماعی شکل گرفت و برقراری ارتباط بین اشخاص و گروه ها را هدفخود قرار داد با ارائه تبلیغات در فضای مجازی، نظیر یک رسانه گروهی به درآمدهای زیادی دست پیدا کردهاست. فیس بوک عمدتا از تکنولوژی های متن باز برای توسعه زیر ساخت تکنولوژیک خود استفاده می کند و مرتبا با توسعه خدمات مختلف سعی می کند پویا، زنده، و فعال باقی بماند. فیس بوک نیز نظیر شرکت هایبزرگ دیگر مرتبا شرکت های نوپا و حتی شرکت هایی که به مراحل رشد رسیده اند را رصد می کند و هر کدام که مکمل تکنولوژی یا کسب و کار او باشند را خریداری می کند. مهم ترین خریدهای فیس بوک یکی خرید شرکت اینستاگرام است که به نوعی شبکه اجتماعی اشتراک عکس است و در اوت 2012 بمبلغ یک میلیارد دلار خریداری شد و به فیس بوک پیوست، خرید مهم دیگر، خرید شرکت واتس آپ قابل ذکر است که در کار پیامک رسانی است و در فوریه 2014 به مبلغ نوزده میلیارد دلار توسط فیس بوک خریداری شد.همه این فعالیت ها برای توسعه و پیشرفت در یک رقابت دائمی در یک فضای نوآوری و خلاقیت صورتمی گیرد .فرهنگ سازمانی فیس بوک نیز بر اساس رضایت کارکنان صورت گرفته است امکانات رفاهی موجب می شودکه کارکنان هم بستگی بیشتری داشته باشند و به صورت عضو خانواده عمل کنند. امکان واگذاری و دریافتسهام نیز از یک طرف ارتباط کارکنان را سازمان یافته و به صورت دراز مدت شکل می دهد و از طرف دیگرپشتیبانی مادی نیز برای آنان فراهم می کند. فیس بوک نیز مثل سایر شرکت ها بر اساس کار تیمی شکل گرفت و پیش رفت کرد و با جذب مدیران با تجربه به توسعه ساختار و نظام شرکت اقدام کرد، در این رابطهدر سال 2012 شریل سند برگSheryl Sandbergکه از مدیران با تجربه در گوگل بود به فیس بوک جذب شد و علاوه برعضویت در هیات مدیره، مدیریت اجرایی شرکت را نیز عهده دار است و زوکربرگ هم چنان مدیرعامل است ولی بیشتر به کارهای فنی توجه دارد.در ژانویه 2014 مقارن با دهمین سال تاسیس فیس بوک شریل سند برگ ابراز داشت : "مارک همیشه می گوید فیس بوک فقط به عنوان یک شرکت شروع به کار نکرد، بلکه برای برآورده کردن این چشم انداز شکل گرفت که دنیا را به هم متصل کند" .....درپست بعدی به معرفی با جزئیات بیشتر اِکوسیستم درة سیلیکون خواهیم پرداخت........