خطرناک تر از روحانی

ابولفضل زاهدیهمانگونه که شاهدیم مردم در کشور با مشکلات گوناگون اقتصادی و معیشتی مواجه هستند؛ ناخوشایند­ترین چیز در این دوران شنیدن صدای خرد شدن استخوان‌های مردمی است که تحت فشارهای مختلفی هستند و صورتشان را با سیلی سرخ نگه می­دارند. حال سوال اینجا است که این مشکلات از کجا ناشی می­شوند و مسیر اصلاح از کدام نقطه می‌گذرد؟ دو عاملی که در پاسخ به این سوال پررنگ­تر جلوه می­کند ضعف مدیریتی در اداره کشور و حل مسائل و دیگری تحریم‌های گوناگونی است که علیه ما وضع شده است. حقیقتا هر دو عامل وجود دارند؛ اما مهم درصدی است که به هر یک از آنها می دهیم. برخی از مسئولین برای فرار از پرسش­ها تمام مشکلات را گردن آمریکا و تحریم­هایش علیه ما می­اندازند. شایان ذکر است در اواخر دولت دهم وقتی رئیس دولت علت مشکلات را تحریم بیان می­کرد، رئیس جمهور فعلی، آقای حسن روحانی، در شعارهایی انتخاباتی حرف ایشان را نقض می­کردند و مشکلات را ناشی از عدم مدیریت قوی می­دانستند. اکنون به پایان دولت دوازدهم و بهتر بگویم به آخرین ماه­های ریاست جمهوری هشت ساله‌ی آقای روحانی نزدیک می­شویم. پاسخی که ایشان می­دهند این است که مشکلات ناشی از تحریم هستند و مدیریت­ها صحیح بوده است. برخی کارشناسان معتقدند درصد تأثیر تحریم­ها روی وضعیت کشور و ایجاد مشکلات حدود ٣٠درصد است و این آماری است که خود وضع­ کنندگان تحریم در پاسخ به خبرنگارانشان داده اند. بنابراین ٧٠درصد باقی­مانده مربوط به مدیریت ضعیف مسئولین امر است. اما دولت در کدام زمینه­ها کم­کاری و ضعف داشته است که شاهد چنین وضعیتی برای کشور هستیم؟!دولت با شعار انتخاباتی تعامل با جهان و مذاکره با کدخدا و رفع تحریم روی کار آمد. آقای روحانی علت مشکلات اقتصادی را به نوعی چرخیدن چرخ سانتریفیوژها می­دانست و شعار "کاری می­کنیم هم چرخ اقتصاد بچرخد و هم چرخ سانتریفیوژ بچرخد" بر همین مبنا بود. لذا ایشان و تیم مذاکره کننده وقت خود را صرف مذاکره با آمریکا و گروه ١+۵ برای رفع تحریم­ها نمودند. توافق حاصل شد و مردم نیز خوشحال شدند و ما منتظر اقدام از سوی امریکا در موعد مقرر بودیم. اما چنین نشد و دولت وقت آمریکا علاوه بر عدم تعهد به برجام، تحریم­های دیگری نیز علیه ایران وضع کرد که خود خلاف برجام بود. دولت بعدی آمریکا نیز پس از مدتی از برجام خارج شد و در پی آن دولت‌های اروپایی نیز اقدام مؤثری انجام ندادند. آقای روحانی نیز که در روند مذاکرات سال ٨٢ تا ٨۴ گفته بودند اصل کار آمریکاست و باید با او صحبت کنیم، حال با خروج آمریکا از برجام گفتند "یک موجود مزاحم از توافق خارج شد!" بگذریم که ایران بالاخره در پاسخ به نقض عهدها و با تأخیر کاهش تعهدها را شروع کرد و به تازگی نیز در اواخر سال ٩٩ و با قانون راهبردی مجلس غنی ­سازی ٢٠درصد را از سر گرفت.در تمامی این هشت سال مسئولینی که ادعای تعامل با جهان داشتند و به منتقدان می­گفتند" آیا شما زبان دنیا را بلدید؟!"، خود از تعامل و صحبت با همسایگان متعدد ایران درون منطقه غافل بودند و فرصت­های متعدد اقتصادی و ارزآوری را از دست دادند. جالب است بدانید سهم ایران در تأمین واردات کشورهای همسایه چیزی حدود ٢درصد است! کشورهایی که با بعضی آنها اشتراکات تمدنی و فرهنگی نیز داریم. با یک راهبرد صحیح و دیپلماسی اقتصادی کارهایی زیادی می­شد در عرصه­های گوناگون انجام داد. به طور مثال کشور ایران به علت موقعیت جغرافیایی مناسبش می­تواند زمینه‌ی ترانزیت ریلی کالاهای کشورهای گوناگون را به عهده بگیرد. از جمله روابط تجاری بین افغانستان و ترکیه یا هندوستان و روسیه و یا وصل کردن ترکمنستان و قرقیزستان به دریای آزاد. ایران به دلیل موقعیت مناسبش می­تواند حتی پل ارتباطی شرق به غرب شود. یا بطور مثال با افزایش ظرفیت تولیدات پتروشیمی­های پایین دست مانند لوله‌ی خودکار و دکمه جات و از این دست، می­توانیم بازار کشورهای همسایه را در این زمینه­ها به دست بگیریم. یا در زمینه‌ی صادرات گاز به پاکستان و هند و صادرات برق به پاکستان می­توانیم ارزآوری کنیم. زمینه­هایی که ذکر شد و صادرات در زمینه‌ی برخی کالاهای گوناگون دیگر از جمله صیفی جات چنان درآمدی خواهند داشت که دیگر وابستگی ما را به نفت قطع می­کنند و اقتصاد را از خطرات گوناگون ایمن می­کنند. ١۵ کشور همسایه با نیازهای گوناگون فرصت خوبی برای فعالیت­های اقتصادی هستند. تعاملی که باعث می­شود وابستگی­های ما در منطقه عمیق­تر شود و تحریم نیز اینگونه بی اثر و خنثی شود. قابل توجه است وقتی ما برای تأمین برق افغانستان و یا گاز پاکستان از فرصتی که داریم استفاده نمی­کنیم، آن کشورها برای تأمین نیاز خود از کمک‌های دیگر کشورها حتی آمریکا بهره می­برند و ما اینگونه در برخی زمینه­ها دچار خودتحریمی هستیم!برخی از پروژه­هایی که در بالا ذکر شد با تأمین مالی مردمی قابل اجرا هستند. تجربه‌ی بورس نشان داد در کشور پول وجود دارد، منتها باید این پول­ها در اختیار تولید و پروژه­هایی واقعی قرار گیرند تا شاهد رشد اقتصادی باشیم. در هشت سال گذشته نقدینگی در کشور چیزی حدود ۶ برابر شده است. اما رشد اقتصادی ما در این سال‌ها تنها ۶ درصد بوده است! یعنی نقدینگی موجود در خدمت تولید قرار نگرفته است و همین سبب تورم بی­سابقه نیز شده است. هر چند در زمینه­های علمی طبق آمار به طور مثال مقالات علمی رشد چشم­گیری داشته اند و یا آمار شرکت­های دانش بنیان در این هشت سال چندین برابر شده است، اما وقتی کیفیت مقالات زیاد نشده باشد و یا مقالات ناظر به مسائل مهم و اصلی کشور نباشد، فایده ای ندارد. همچنین وجود شرکت­های دانش بنیان بدون ایجاد رابطه‌ی صحیح بین صنعت و دانشگاه دچار مشکل است.سخنی در زمینه‌ی مشکلات مسکن بزنیم. دولت در سال ۹٢ به طور متوسط ٧٧٠ هزار واحد مسکونی تولید می­کرد. این رقم از سال ٩٣ به بعد روند نزولی به خود گرفته است و تاکنون به حدود ۴٠٠ واحد در سال رسیده است. یکی از طبعات این سهل انگاری افزایش نرخ مسکن و تبدیل شدن آن به کالایی سرمایه‌ای در تهران شده است. بله! صحبت از همان طرح­های مسکن مهری است که وزیر مسکن، راه و شهرسازی دولت، آقای آخوندی، آنها را مزخرف می­خواند. یا در زمینه‌ی ایجاد شغل هنوز هم با مشکل مواجهیم و جوانان زیادی با وجود تخصص از بازار کار بی نصیب هستند. با وجود اینکه می­دانیم ظرفیت­های گوناگونی برای ایجاد شغل در کشور وجود دارد.اینها گوشه­ای از مشکلات موجود در کشور به همراه راهکارهایی عملیاتی برای بهبود وضع موجود بود که برخاسته از نظرات کارشناسان مختلف تحریم و بحث­های اقتصادی است. اما با این همه می­بینید هشت سال است که تمام آنچه از رئیس جمهور و اطرافیانش می­شنویم صحبت از مذاکره و رفع تحریم و تعامل با جهانی است که ظاهرا در چند کشور اروپایی و آمریکا خلاصه شده است. اصلا وقتی تصویر آقای روحانی را می­بینیم، یاد مذاکره و رفع تحریم و برجام می­افتیم.خطرناک­تر از آقای روحانی و جریانی که حامی ایشان بوده است، چه می­تواند باشد؟! آیا روحانی یک شخص بود که بعد از هشت سال تمام می­شود و می­رود؟! من فکر می­کنم خطرناک­تر از ایشان، فکر و نگاهی بود که ایشان به کشور تزریق کرد. صحبت از نگاهی است که مردم توانمند و با استعداد کشور را مقابل دشمنانش خلع سلاح می­کند. به جای آنکه به توانایی­های آنها اهمیت بدهد و کار را به دست آنان بسپارد تا خویش در مسائل گره­گشایی کنند، می­خواهد همه چیز را با مذاکره حل نماید. مگر مردم ما از تبار انقلاب نیستند؟! از تبار همان جوانانی که در دفاع مقدس آبروی ایران شدند؛ همان‌ها که با دست خالی شروع کردند و در مقابل دشمن ایستادند تا زمانی که آن­ها را به بال بال زدن انداختند. مگر در منطق قرآنی ما نیست که " وَلَا تَهِنُوا۟ وَلَا تَحۡزَنُوا۟ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِینَ"؛ آری! اگر ایمان داشته باشیم و اگر صبور و مقاوم باشیم می­توانیم در مقابل زورگویی­های دشمنان ایستادگی کنیم و در مسائل داخلی خودمان گره­گشایی کنیم. متاسفانه نگاه تنبلی و سستی و سازش در مقابل زور در لایه­هایی از مردم رسوخ کرده است. بعضی از مردم باور کرده اند که کاری از دست خودمان بر نمی­آید و باید توسری­خور باشیم. انفعال و سستی یکی از آفاتی است که می­تواند مزاحم حرکت آدمی در مسیر رشد و تعالی باشد. آفت دیگر انحراف است. انحرافی که ناشی از تحریف دیگران است. آدرس­های غلط دادن و مسیرهای غبارآلود و نامطمئن نشان دادن برای حل مشکلات؛ و همین بود که رهبر حکیم انقلاب فرمودند " اگر جریان تحریف شکست بخورد، تحریم هم شکست خواهد خورد؛ جنگ، جنگ اراده­ها است." بله! اگر توافقی ضعیف صورت بگیرد، بعدها می­شود آن را تغییر داد و یا از آن خارج شد؛ اما اگر اراده‌ی مردمی در مقابله با دشمنان و حل مشکلات ضعیف شد، زمان خواهد برد تا دوباره اراده‌ی آن­ها تقویت شود. طول می­کشد تا آن حس عزت و اقتدار و توانمندی در آن­ها جان بگیرد.انتخابات ١۴٠٠ نزدیک است. ساختار و نظام اسلامی بستری مناسب برای خدمت کردن و روی کار آمدن دولتی دلسوز و خیرخواه مردم است. امیدواریم با آمدن دولتی جوان و مقاوم و با ایمان، گره­های اقتصادی و معیشتی باز شود، جوانان مرز و بوم و پیشرفت‌های علمی آنان بیش از پیش دیده شوند و عزت و اقتدار ایرانی فزونی یابد. ان شاء الله...