در این اوضاع و احوال کرونایی با فرزندانمان چگونه رفتار کنیم؟

محمدرضاپریشی اخباری که این روزها از شیوع کرونا در ایران و دیگر کشورهای جهان به ما می رسد حاکی از این است که کودکان و نوجوانانی که دارای بیماری زمینه ایی نباشند اغلب به کرونا مبتلا نمی شوند و یا اگر بشوند به علت قدرت بالای سیستم ایمنی شان آنرا مثل یک سرماخوردگی یا آنفولانزای ساده پشت سر می گذارند ( از ابتدا تا امروز فقط حدود یک درصد مبتلایان زیر پانزده سال سن داشته اند ) اما این موضوع نباید باعث بی توجهی والدین به وضعیت سلامت ِ تن و روان آنها شود. و در این باب نکات مهمّی هست که نباید از نظرها مغفول بماند: پدران و مادران عزیز !بخاطر داشته باشید که دنیای کودکان و نوجوانان بکلّی با دنیای بزرگسالان متفاوت است. فرزندانی که هر روز و شب به بوسه و ناز و نوازش و آغوش پدر و مادر خود عادت داشته اند حالا با چهره هایی نگران و گاه پنهان در پس نقاب ( ماسک) بی حوصله و عصبی مواجه می شوند که هنگام ورود به خانه، دیگر اولین کارشان بوسیدن و در آغوش کشیدن و قربان صدقه رفتن فرزندانشان نیست . سوالاتی که در ذهن فرزندان در چنین شرایطی نقش می بندد می تواند چنین باشد : آیا من کاری کرده ام که باعث رنجش پدر و مادرم شده است ؟ چرا مرا دیگر دوست ندارند؟ هر چه سن فرزندان کمتر باشد این سوالها و درواقع تشکیکها پررنگتر خواهد بود . صدمه ندیدنِ روحیّه ی حساس و آسیب پذیر فرزندان خصوصن کودکان در چنین روزهایی باید اولویت اول والدین باشد . از دیگر سو کودکان و نوجوانان بعلت داشتن قوّه تخیّل قوی و توانایی شبیه سازی گسترده ، بسیار بیشتر از بزرگسالان در معرض آسیبها و عوارض هستند. بعنوان مثال ؛ آنها توانایی بالایی در خودبیمارپنداری و نشان دادن رفتارهای هیستریک دارند و اگر درباره رفتارهای پدر و مادر خود خوب توجیه نشده باشند حتا ممکن است برای جلب توجه و محبّت آنها خود را به مریضی هم بزنند. در موارد شدیدتر حتّا دیده شده است که کودکان برای برانگیختن رفتارهای مهربانانه ایی که قبلن از پدر و مادر در هنگام بیماری واقعی دیده اند حاضرند به خود آسیب جسمانی نیز وارد آورند !همچنین می دانیم هرگونه بی توجهی به سوالات و چراهای متداول کودکان و نوجوانان ممکن است به ایجاد استرس و اضطراب در آنها منجر گردد.خوابهای آشفته و نامنظم، شب ادراری ، کم اشتهایی ، پرخاشگری و بهانه گیری های بی دلیل ، جویدن ناخنها ، احساس درد های کاذب و نامعمول در اندامهای مختلف از جمله نشانه های استرس و روان تنی در فرزندان دلبند مان هستند اگر خود با رعایت نکات زیر نتوانستید استرس و اضطراب را در آنها از بین ببرید حتمن در اولین فرصت باید به متخصصان علوم رفتاری و روانشناسان مراجعه نمایید . و اما چگونه می توانیم بر ترس و استرس در فرزندانمان فائق آییم؟اولّا با حوصله و خوشرویی تا جایی که می توانید به سوالاتشان در باره ی بیماری ها به طور کلی و درباره کرونا به طور خاص پاسخ درست بدهید ، اگر پاسخ صحیح را نمی دانید به آنها جواب غلط ندهید و سعی نکنید به قول معروف آنها را دست به سر کنید .آنها را بخاطر اینکه در این روزها درباره سلامتی و بیماری ها زیاد سوال می پرسند سرزنش نکنید، اتفاقاََ اگر از شما زیاد سوال نپرسند غیرطبیعی است و باید نگران شوید ، یعنی یک جای کارتان می لنگد و فرزندتان دارد از هرمنبعی غیر از شما این نیاز طبیعی یعنی رسیدن به جواب سوالاتش را ارضا می کند . ثانیاََ دسترسی کودکان خود را به منابع خبری غیر موثق مثل شبکه های اجتماعی و یا شبکه های ماهواره ایی را شدیداََ کنترل و یا قطع کنید . بچّه ها همچون شما دارای تجربه ی کافی و قدرت تشخیص درست از غلط نیستتد و سیل اطلاعاتی درست و غلطی را که به آنها می رسد بدون تفکیک نمودن می بلعند.علاوه بر این کودکان از استرس شما الگو گرفته و آنرا کپی برداری می کنند . سعی کنید در نزد آنها آرامش خود را بیش از پیش حفظ کنید .کودکان زودتر از بزرگسالان احساس بی پناهی را پذیرفته و آنرا درونی می کنند پس محبّت کردن به آنها را در چنین اوضاعی بیشتر نمایید ، وقت بیشتری را به بازی و صحبت با آنها بگذرانید و آنها را از خبرهای بد خصوصن آمار مرگ و میر دور نگه دارید. با آنها اخبار بهبودیافته ها ، تلاشهای دانشمندان برای کشف واکسن و یا درمان را به اشتراک بگذارید و با آنها از امید و امیدواری صحبت کنید ، مثلاََ به آنها بگویید که تاریخ بشر بسیار از اینگونه اپیدمی ها به خود دیده است که اکثر آنها از کرونا مرگ آور تر و غیرقابل درمانتر بوده اند اما انسانها با بکارگیری عقل و علم و دانش بر آن مصائب فائق آمده اند. اگر در این اوضاع و احوال کرونایی قرار است بعلت گذراندن دوره ی درمان یکی از اعضای خانواده و یا برای پیشگیری و محافظت از خانواده برای مدتی قرنطینه و در خانه ماندن را تجربه نمایید ابتدا در جلسه ایی همه اعضای خانواده خصوصن بچه ها را نسبت به همه ی دلایل و جوانب و نتایج این تجربه توجیه نموده و آنها را نسبت به کلیه ی جوانب برنامه ها و قوانینی که می باید در طول مدت قرنطینه اجرا نمایید آگاه کنید . همه می دانیم که کودکان و نوجوانان به علت روحیه سرکشی که دارند با برنامه هایی که برایشان مبهم و الزام آور باشد همکاری نمی کنند . می توانید برای آنها با استفاده از منابع تاریخی و علمی، قصه هایی خوشایند بسازید و اهداف قرنطینه و انتظاراتتان را در دل آنها بگنجانید. از تماشای کارتون ها و فیلم های شاد و طنز آمیز و از هنرهایی مثل نقاشی و قصّه گویی درباره ی امید به آینده نیز غافل نشوید.والدین بزرگوار !فراموش نکنید که درک و فهم کودکان از مرگ، با درک ما از آن بسیار متفاوت است . کودکان خیلی زود اخبار مرگ و میر را در ذهن خود به والدین و نزدیکانشان تسرّی داده و همین باعث ایجاد ترس افسردگی و اضطراب در آنها می شود . پس ترس های خود را از بچه هایتان مخفی نمایید و اخبار را در این روزها بی حضور انها دنبال کنید. با آموزش صحیح رعایت بهداشت فردی از دچار شدن آنها به وسواس های فکری و رفتاری در دوران پساکرونا محافظت نمایید. مثلاََ می توانید به آنها بگویید که شستن دستها با آب و صابون به مدت بیست ثانیه کافی است و افزایش تایم آن به چهل ثانیه یا چند دقیقه دستان ما را پاکیزه تر نمی کند . برای کودکان و نوجوانانتان اهمیت استفاده از وسایل شخصی را توضیح دهید و با آنها رعایت فاصله و حریم شخصی را تمرین کرده و با استفاده از نمایش و بازی نحوه رعایت فاصله و حریم شخصی در بیرون از خانه را به آنها بیاموزید. والدین عزیز !به فرزندانتان بیاموزید که این فاصله گیری ها موقتی است و بزودی به پایان خواهد رسید و تاکید کنید که تمام این فاصله گیری ها جسمانی است و نباید منجر به تنفّر و کناره گیری آنها از اجتماع و انزوای آنها در میان مردمان گردد. از اهمیت زندگی اجتماعی بیشتر با انها سخن بگویید تا مبادا در آینده تبدیل به انسانهایی منزوی و مردم گریز گردند. آری آری بگذرد این روزگار تلخ تر از زهر بار دگر روزگار چون شکر آید.آمین.