به حاشیه راندنِ مردان و اقلیت‌ها در گفتمان برابری

در گفتمان‌های مربوط به برابری جنسیتی، همواره منظور از "برابری"، آزادی زنان از نقش‌های جنسیتی بوده‌است؛ و به راحتی سهم مردان از آزادی و برابری نادیده گرفته شده‌است. این عبارت کلیشه‌ای که "معیارِ آزادیِ جوامع، آزادیِ زنان است" نه تنها به پایه‌ی اساسیِ هر گفتمان جنسیتی بدل گردیده بلکه معیارهای اندازه‌گیریِ برابری جنسیتی نیز، بر همین شالوده‌ی کلیشه‌ای بنا شده‌اند. چنین رویکردی، نه تنها مردان، که دیگر اقلیت‌ها را نیز به حاشیه رانده‌است. در اینجا، درباره‌ نگرشِ یکجانبه‌ی سیاست‌ها به "برابری" و نتایج آن، صحبت خواهد شد.معیار GGGR شاید بتوان گفت GGGR، برجسته‌ترین گزارش مربوط به اندازه‌گیری برابری جنسیتی در جهان است. این معیار ادعا می‌کند که نابرابری جنسیتی در حوزه‌ی سیاست، مشارکت اقتصادی، بهداشت و آموزش را اندازه‌گیری می‌کند. اما این گزارش ناقص است. چرا؟برابری: این گزارش، حوزه‌هایی که مردان، از زنان عقب‌ترند را به عنوان "نابرابری" در نظر نمی‌گیرد، بلکه آنان "برابر" تلقی می‌کند. در واقع، منطق اساسیِ GGGR اینگونه است:مردان > زنان : نابرابریمردان = زنان : برابریمردان < زنان : برابریتصویر بالا، بخشی از صفحه‌ی ۷۲، از جدیدترین نسخه‌ی این گزارش، یعنی GGGR 2021 است. در اینجا صراحتا اعلام می‌شود که «شاخص‌هایی که در آن، زنان بالاتر از مردان قرار می‌گیرند، نه امتیاز منفی خواهند داشت و نه مثبت. بنابراین، کشوری که مشارکت دختران در دبیرستان بالاتر از پسران باشد، امتیازی برابر با کشوری خواهد داشت که در آن مشارکت دختران و پسران یکسان است.» ویکیپدیا نیز اینگونه گزارش می‌کند : «روش مورد استفاده برای تعیین امتیازاتِ GGGR، به گونه‌ای طراحی شده‌است تا موقعیت‌هایی که در آن، مردان نسبت به زنان در محرومیت هستند به عنوان "برابری" تلقی شوند»طول عمر: متأسفانه، مردان در هر کشور روی زمین، امید به زندگی کوتاه‌تری دارند. این نابرابری جهانی علیه مردان، کار را برای GGGR دشوار می‌کند. شاید تصور کنید که GGGR در نهایت ناچار می‌شود چشم‌بند و انکارگری خود را برداشته و نابرابری علیه مردان را نیز در معیار خود لحاظ کند، اما اینگونه نیست؛ به‌ جای آن، GGGR تعریف متفاوتی از برابری در حوزه‌ی سلامت ارائه می‌دهد. GGGR اعلام می‌کند: «چون طول عمر مردان، به طور متوسط در جهان، پنج سال کمتر از زنان است، پس "برابری" هنگامی حاصل می‌شود که طول عمر مردان، پنج سال کمتر از زنان باشد.» برای مثال اگر در کشوری، طول عمر مردان، چهارسال کمتر از زنان باشد، GGGR آن را "نابرابری" علیه زنان گزارش می‌کند. هرچه باشد "مردان خبیث" به چه حقی جرأت نموده‌اند شکاف جنسیتی در حوزه‌ی سلامت را کاهش دهند؟ عمری که پنج سال طولانی‌تر باشد، حق اساسی زنان است!برای درک بهتر، خوب است مثالی از یک کشور فرضی آورده شود. تصور کنید در کشور A، زنان نسبت به مردان، وضعیت بهتری در سه شاخصِ سیاست، مشارکت اقتصادی و تحصیل داشته باشند. GGGR چنین کشوری را در این سه شاخص، "برابر" تلقی خواهد کرد. حال تصور کنید در همین کشور، زنان ۴ سال طول عمر بیشتری نسبت به مردان داشته باشند. GGGR چنین کشوری را در شاخصِ سلامت، "نابرابر علیه زنان" گزارش خواهد کرد. و به طور کلی، چنین کشوری از نظر برابری جنسیتی، "نابرابر علیه زنان" گزارش خواهد شد. معیارهای GGGR دقیقا به گونه‌ای طراحی شده‌اند که گزارشِ نابرابری‌های ضدمرد، وجود خارجی نداشته باشد و گزارش نابرابری‌های ضدزن، تضمین شده باشد.کشور A : وضعیت زنان در تمام شاخص‌ها بهتر است اما چنین کشوری توسط GGGR، نابرابر علیه زنان خوانده می‌شود و بر این اساس نابرابری علیه مردان در آن وجود خارجی ندارد.شاخص نابرابری جنسیتی سازمان مللخوشبختانه در شاخص نابرابری جنسیتی سازمان ملل، وضعیتِ بهتر زنان، به منزله‌ی "برابری" در نظر گرفته نمی‌شود. اما این گزارش نیز حقه‌هایی دارد تا نتایجِ دلخواه را تضمین کند.طول عمر: این شاخص، نابرابری جنسیتی علیه مردان در طول عمر را به راحتی، بیولوژیکی قلمداد کرده‌است. مرگ به هنگام زایمان و مادران نوجوانان: در گزارش، بخشی از شاخص‌ها نابرابری مربوط به مرگ هنگام زایمان و بخشی مربوط به مادران نوجوانان است. این دو موردِ زنانه، کاملا بر شاخص نابرابری جنسیتی سازمان ملل تسلط دارند. در واقع اگر تمام ورودی‌های این شاخص را مساوی در نظر بگیریم و همچنین نرخ زایمان نوجوان را کمترین حد جهانی در نظر داشته باشیم، باید در پارامتر‌های دیگر همچون تحصیل و اقتصاد، مردان به طور قابل ملاحظه‌ای وضعیت بدتری از زنان داشته باشند تا سازمان ملل، "برابری جنسیتی" را گزارش کند.نتیجه‌ی نگاه یکجانبه به برابریوارن فارل در کتاب "افسانه‌ی قدرت مردان" به خوبی شرح می‌دهد که در جوامع غربی، زنان از نقش‌های جنسیتی خود آزاد می‌شوند، در حالی که مردان در نقش‌های جنسیتی خود فرو می‌روند. او می‌گوید جنس زن برای زندگی سه انتخاب خواهد داشت: شاغل تمام وقت، مادر تمام وقت، ترکیبی از مادری و اشتغال، در حالی که تنها انتخاب پیشِ روی مردان، اشتغال تمام وقت است. اگر به آمار و ارقام نگاهی بیندازیم متوجه می‌شویم که وارن فارل اشتباه نمی‌کرده‌است. اشتغال: خوب است با آمار مربوط به اشتغال شروع کنیم. داده‌ها حاکی از این هستند که زنان در مشاغلِ تحتِ سلطه‌ی مردان بیشتر می‌شوند در حالی که مردان در مشاغل تحت سلطه‌ی زنان، کاهش می‌یابند[1].برای مثال در سال ۲۰۱۴، زنان ۱۹٪ جایگاه‌های هیئت مدیره را در اختیار داشتند و در ۲۰۲۱ این مقدار به ۲۹٪ رسیده‌است [2] و این بسیار عالیست. اما در آن سو، در سال ۲۰۱۳، مردان فقط ۱۳٪ معلمان ابتدایی را تشکیل می‌دادند که این میزان در سال ۲۰۱۸، به ۱۲.۹٪ رسیده‌است [3]. یا برای مثال، یک مطالعه‌ی بزرگ سوئدی نشان داد در مشاغلِ تحت سلطه‌ی مردان، علیه استخدام زنان سوگیری وجود ندارد اما در مشاغل تحت سلطه‌ی زنان، علیه استخدام مردان سوگیری و تبعیض گسترده مشاهده می‌شود [4]. هانا روزین می‌نویسد در دهه‌ی بعد، از ۱۵ فیلد شغلی، ۱۳ تای آن زیر سلطه زنان است [5].کلیشه‌های جنسیتی: در کلیشه‌های جنسیتی نیز، تغییری یکجانبه ایجاد شده‌است. مایکل کیمل می‌گوید «وقتی از دختران دانش‌آموز پرسیدم که زن بودن یعنی چه؟ آنها جواب دادند زن بودن یعنی می‌توانیم به هرآنچه می‌خواهیم بدل شویم، اما وقتی از پسران پرسیدم مرد بودن یعنی چه؟ آنان همان کلیشه‌های ضدمرد قدیمی را بازگو کردند». یا برای مثال، امروزه در آمریکا، درآمد زنان بسیار بیشتر از گذشته است به‌ طوری که حال مردان جوان، درآمد کمتری از زنان جوان دارند [6]، با این حال تغییری در تحمیل‌ نقشِ نان آوری علیه مردان ایجاد نشده‌است، در واقع آمریکایی‌ها همچنان نان‌آوری را وظیفه‌ی مرد می‌دانند درحالی که انتظارات برای انجام کار خانگی توسط زن و مرد، تقریبا برابر شده‌است [7]. یکی دیگر از نمونه‌های تغییر یکجانبه در کلیشه‌های جنسیتی این است که امروزه مردم، شایستگی و هوش را بیشتر به زنان نسبت می‌دهند [8]. معیار BIGI شاخص اساسی مقیاس برابری جنسیتی، معیاری ساده، از برابری ارائه می‌کند. این شاخص، وضعیت مردان و زنان را در ۱۳۴ کشور مقایسه می‌کند و بر سه عنصر اصلی یک زندگی خوب تمرکز می‌کند: تحصیلات پایه، سلامت و رضایت از زندگی. این معیار دریافته است که در ۹۱ کشور، مردان در وضعیت فرودست‌تری به‌سر می‌برند و ۴۳ کشور زنان وضعیت فرودست‌تری دارند. البته می‌توان به چنین معیاری نیز نقدهای زیادی وارد نمود. برای مثال لحاظ کردن "رضایت از زندگی" به عنوان پارامتر "زندگی خوب" اشتباه است، زیرا رضایت از زندگی، الزاما به معنای شرایط اجتماعی بهتر نیست. همچنین درباره‌ی تحصیلات، فقط تحصیلات پایه لحاظ شده‌است و در مورد سلامت، بیشتر طول عمر مدنظر این معیار بوده‌است، بنابراین چنین معیاری نیز برای سنجش برابری مناسب نیست.خلاصه: دیدگاه یکجانبه به برابری باعث شده‌است نتوانیم به تمام طیف‌ها توجه کافی را داشته‌باشیم. در حال حاضر هیچ سنجش بدون سوگیری از برابری وجود ندارد که بتوانیم به آن ارجاع کنیم. ما باید بدون پیش‌فرض، انواع نظام‌های سلطه و نابرابری را مورد سنجش و اندازه‌گیری قرار دهیم، و تنها اینگونه است که می‌توانیم چشم‌انداز خود از برابری را گسترده کنیم و نیاز تمام طیف‌ها را به رسمیت بشناسیم.1: An underexamined inequality: cultural and psychological barriers to mens engagement with communal roles2: Women Were 29% of U.S. Board Directors in 2020, Up From 19% in 20143: Distribution of teachers by age and gender4: Swedish study suggests hiring discrimination is primarily a problem for men in female-dominated occupations5: The End of Men6: Women in their 20s earn more than men of same age, study finds7: Americans see men as the financial providers, even as women’s contributions grow8: Gender Stereotypes Have Changed: A Cross-Temporal Meta-Analysis of U.S. Public Opinion Polls From 1946 to 2018