آموزش مربی‌گرایانه

دستم بگرفت و پا بپا برد تا شیوه راه رفتن آموختهدف از آموزش کلاسیک که از حدود دویست سال پیش در دنیا فراگیر شد، تربیت نیروهایی برای صنعت بود. بدین ترتیب با شیوه­‌ها و قواعد ثابتی افراد را آموزش دادند تا از اتلاف سرمایه، انرژی نیروی انسانی و زمان در صنعت جلوگیری کنند. با پیشرفت فن‌­آوری به سمت ابعاد مختلف زندگی بشر، نیاز به نوآوری و خلاقیت در زندگی فردی و شغلی انسان­‌ها بیش از پیش حس شد. درنتیجه آموزش دچار تحول و شیوه‌­های متفاوتی خلق گردید تا با ظرفیت بیشتری از پتانسیل افراد مختلف استفاده کند. یکی از این روش‌­ها، آموزش مربی­‌گرایانه است که در آن نظام آموزشی از معلمی به سوی مربی­‌گری و تسهیل­‌گری یادگیری حرکت می­‌کند. اولین هدف از این نوع آموزش لذت‌بخش کردن سیر یادگیری است، علاوه­‌براین افزایش خلاقیت و کنجکاوی فرد برای شغل آینده­‌اش نیز مورد نظر است و نهایتا ساختن الگویی برای فرد تا در بقیه ارکان زندگی از آن استفاده نماید.آموزش مربی­‌گرایانه یادگیری را ضمنی و شخصی می‌­نماید و افراد به صورت غیرمستقیم و شخصی­‌سازی شده مسیر تعلیم را طی می­‌کنند. در این روش شناخت فضای ذهنی، مغز و تجربیات گذشته شخص دانش­‌پذیر الویت دارد و باید توانمندی، استعداد، ضعف­ و سایر ویژگی‌­های شخصی هریک مورد ارزیابی قرار گیرد تا مسیر آموزش بر پایه آن طراحی ­شود و بر این اساس فرد را همراهی کند. این نحوه یادگیری چون همراه با خلاقیت و نوآوری است در ابتدا زمان و انرژی بیشتری از مربی و آموزش­‌پذیر می­‌گیرد، اما با توجه به مزایایی که به همراه دارد قابل اعتناست. چندی از دستاوردهای مهم این سبک یادگیری در ادامه شمرده شده است:1) یادگیری کریستالی یا پازلی یکی از ویژگی‌های این روش است، بنابراین کسی که در عمر تحصیلی خود تحت تاثیر این نوع تدریس قرار می­‌گیرد، دانش را نه همچون یک فرایند که مانند یک مفهوم می آموزد و توانایی تحلیلش در حل مسائل علمی قوی­‌تر می­‌گردد. علاوه‌­براین یاد می­‌گیرد از این الگو در مشکلات زندگی نیز بهره ببرد و دشواری­‌های زندگی را متهورانه­‌تر و خلاقانه­‌تر حل کند. در واقع طی این روش، علاوه بر اینکه فرد آموزش­‌گیرنده یک مهارت یا موضوع درسی، علمی یا مهارتی خاص را می آموزد، بواسطه شیوه‌ه­ایی که برای او بکار گرفته شده ، ذهن او تربیت می‌شود تا بتواند همین الگوی برخورد با مساله و یادگیری را برای آموختن هر موضوع دیگری در زندگی بکار گیرد. پس به واقع دانش‌پذیر برای هر موضوعی که با آن مواجه شود، الگویی از تجربه شخصی خود، پیش رو دارد.2) یادگیری به روش مربی­‌گری براساس فضای ذهنی خود فرد بنا شده است لذا بخشی از فرآیند برای شخص آشناست و فرد کمتر احساس بیگانگی کمتری می‌کند. هر مقدار روند تعلیم و یادگیری برای متعلمان ناشناخته‌تر باشد، فرآیند یادگیری آگاهانه‌­تر خواهد بود و درنتیجه مغز انرژی بیشتری مصرف می­‌کند و زودتر خسته می‌شود، بنابراین مسیری که براساس بخش ناخودآگاه فرد طراحی شود کمتر باعث خستگی می­‌گردد و چه بسا روند تعلیم را لذت‌بخش و دلنشین نیز می­‌گرداند. از طرفی شناخت فضای ذهنی افراد کمک می­‌کند ریشه بسیاری از ضعف­‌های آموزشی بهتر هویدا و آشکار گردد.3) فراموشی، معضل فراگیری در تحصیل است و همه انسان­‌ها کم­‌وبیش با آن درگیر هستند، علاج کامل این مشکل پیچیده است اما می­‌توان به طرقی آن را کاهش داد. چنانچه درس به صورت مفهومی آموخته شود و روند تدریس بر پایه فضای ذهنی فرد انجام گیرد، احتمال فراموشی کم شده و یادگیری بهتر و پایدارتر در ذهن نقش می­‌بندد. ضمن اینکه در صورت لزوم آموخته‌ها راحت‌تر و سریع­‌تر قابل بازخوانی از مغز هستند. از طرفی مشارکت فرد در روند آموزش به جای یکسویه یا انفعالی به صورت دوسویه یا فعال اتفاق می‌­افتد و این درگیری به تثبیت مفاهیم و مباحث کمک شایانی می‌­نماید.4) مهمترین مهارتی که هر دانش‌­پذیر در قرن حاضر نیاز دارد این است که «یاد بگیرد که چگونه یاد بگیرد»، یعنی مهارت یادگرفتن یک مهارت جدید را بدون نیاز به استاد و از طریق منابع آموزشی آنلاین داشته باشد. در آموزش به روش کوچینگ این مهارت در فرد نهادینه می‌گردد و اعتماد به نفس لازم برای مواجهه با مهارت‌های جدید را کسب می­‌کند.