چرا قربانیان آزارجنسی سکوت می‌کنند؟

در دنیای کنونی، موضوع آزار جنسی و حواشی آن یکی از موضوعاتی است که توجه زیادی نیاز دارد. این مشکلات به قشر و طبقه خاصی از انسان‌ها تعلق نداشته و در کمال تأسف داستان وقوع آن را در گوشه و کنار گیتی می‌توان شنید. ارتقاء آگاهی و دانش از جمله راه‌کارهایی است که با استفاده از آن‌ها می‌توان آمار آزار جنسی را کاهش داد. از طرف دیگر، افزایش آگاهی به ما کمک خواهد کرد تا با روش برخورد با افراد آزاردهنده و نحوه مراقبت از فرد آسیب دیده آشناتر شویم.با این حال، کسب آگاهی و اطلاع از روش‌های مراقبت فردی و اجتماعی و برخورد قاطع با فرد آزاردهنده، نیازمند آن است که ابتدا از واقعیت امر آگاهی یابیم. یکی از مشکلات پس از آزار جنسی این است که بسیاری از افراد، ترجیح می‌دهند پس از وقوع حادثه سکوت اختیار کنند.سکوت قربانیان آزار جنسی به چه دلیل است؟سنت‌ها و باورهای قومی، مذهبی و اجتماعی آن چنان بر طیف وسیعی از افکار عمومی سایه افکنده‌اند که قربانیان قدرت برخورد بی‌طرفانه و سالم با موضوع آزار جنسی و شنیدن داستان آن را از زبان دیگران از دست داده‌اند. بسیاری از آحاد جامعه، هنوز هم واژه‌های قربانی و مقصر را به صورت جابه‌جا استفاده می‌کنند. گاهی ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان لازم است تا قربانی تعرض و آزار جنسی زبان گشوده و داستان رنجی که بر او رفته را حکایت کند. به نظر شما چه عواملی باعث می‌شود که قربانی آزار جنسی خود را مقصر بداند؟ چرا قانون هنوز قادر به ارائه جایگزین مناسبی برای برخی برچسب‌های فرهنگی نبوده و اجازه می‌دهد که قربانیان آزارجنسی تحت فشار این قبیل مسائل نیز قرار بگیرند؟همچنین بخوانید:حمایت بعد از آزار جنسیدلایل سکوت قربانیان آزار جنسیاحساس شرماحساس شرم را می‌توان یکی از عمده‌ترین دلایل سکوت قربانیان دانست. درواقع، شرم واکنشی طبیعی است که در هنگام تحقیر شدگی بروز می‌یابد. اغلب افراد در مقابل سوءاستفاده یا خشونت دچار احساس شرم می‌شوند؛ زیرا سوءاستفاده و خشونت از انواع مختلف تحقیر به شمار می‌روند.بسیاری از قربانیان با قرار گرفتن در معرض حملات آسیب‌زا خود را بی‌سلاح و ناتوان دیده و پس از آزار جنسی به نوعی احساس می‌کنند که صفات انسانی خود را از دست داده‌اند. مجله Psychology Today در طی مقاله‌ای به این مطلب اشاره می‌کند:«بشر به شدت تمایل دارد که بر کلیه امور مربوط به خود کنترل داشته باشد؛ در اغلب موارد ما به این باور می‌رسیم که از چنین کنترلی برخوردار هستیم. وقتی این قدرت شخصی به هر روشی به چالش کشیده می شود، احساس حقارت می‌کنیم. این از دست دادن کنترل زندگی شخصی یکی از مواردی است که باعث ایجاد شرم می‌شود. در یک جامعه فردگرا، دارا بودن کنترل کافی بر زندگی شخصی یکی از جنبه‌های مهم زندگی تلقی می‌شود. به همین دلیل، زمانی که فرد احساس می‌کند این توانایی را از دست داده، دچار شرم شده و گاهی سکوت را برمی‌گزیند.»احساس شرم ممکن است باعث شود که قربانی خود را به شدت سرزنش کرده و مسبب اصلی قرار گرفتن در معرض آزار جنسی بداند. این، به نوعی پذیرش مسئولیت واقعه تلقی شده و موجب می‌شود که برخی از خانم‌ها سکوت را پیشه کنند. واقعیت این است که احساس شرم، فرد را بر آن می‌دارد تا منزوی شده و کنج عزلت گزیند. این انزوا قربانیان را از جامعه جدا کرده و سکوت آن‌‌ها را دو چندان می‌کند.به هم ریختگی خاطراتدر اغلب موارد، تجربه‌های آسیب‌زا موجب به هم ریختگی خاطرات می‌شوند. در ابتدای امر و درست پس از تجربه آزار جنسی، صحبت کردن درباره آن چندان ساده نیست؛ پس از مدتی، این خاطرات ممکن است به صورت تکه‌تکه و به هم ریخته درآمده و منسجم و هدفمند به نظر نرسند. این یکی از واکنش‌هایی است که مغز انسان در مقابل حوادث آسیب‌زا از خود بروز می‌دهد.به گفته ایمی هاردی، یکی از روانشناسان بالینی کینگز کالج لندن، «منزوی شدن حاصل از تجربه تلخ آزار جنسی تا حدودی، عملکرد بخش‌های شناختی مغز را مختل کرده و آن را بی‌حس می‌کند. همین امر، فرآیند تکه‌تکه شدن خاطرات را تسریع و تقویت می‌کند. بنابراین، خاطرات قربانیان کیفیت واقعی خود را از دست داده و جسته و گریخته به نظر می‌رسند.»بنابراین، در مواردی به نظر خواهد رسید که قربانی داستان را به نفع خود دستکاری کرده است. واقعیت این است که این امر به هیچ عنوان تقصیر قربانی نیست. به گفته جیمز هوپر، از روانشناسان دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد، «با گذشت زمان، خاطرات وضوح خود را از دست داده و کم‌رنگ می‌شوند؛ با این حال، با فعال شدن مدار دفاعی مغز، قشر پیش‌پیشانی که به طور معمول، وظیفه تمرکز را برعهده دارد به سرعت دچار اختلال شده و همین امر بر اطلاعات ثبت شده در حافظه تأثیر می‌گذارد.»این به معنای آن نیست که قربانی حمله را به خاطر نمی آورد، بلکه، منظور این است که شاید ترتیب وقایع با هم مخلوط شده باشند. ترس از عدم توانایی در یادآوری کامل و درست وقایع و عدم انتقال صحیح آن و در نهایت ترس از متهم شدن به دروغگویی، قربانی را بر آن می‌دارد تا در اغلب موارد سکوت پیشه کند.بسیاری از افراد، قربانیان را مقصر بروز آزار جنسی می‌دانند!ترس از بدنام شدنترس از بدنام شدن یکی از مهم‌ترین عواملی است که قربانیان را به سکوت وا می‌دارد. متأسفانه، با وجود پیشرفت‌های گسترده دانش بشری ما هنوز در این قبیل موارد با مشکلات جدی مواجه هستیم. در اغلب موارد، جامعه به دلیل ترس از عادی شدن فرهنگ تجاوز و آزار، تصمیم می‌گیرد صورت مسئله را حل کرده و در مجموع، قربانی را کنار گذاشته و مطرود اعلام کند. بدیهی است که این امر، قربانی را به سکوت بیش‌تر تشویق خواهد کرد.ترس از سرزنش شدنبسیاری از افراد، قربانیان را مقصر بروز آزار جنسی می‌دانند!آن‌ها به طور معمول از جملاتی از این قبیل استفاده می‌کنند، «آدم اگه خودش نخواد این طوری نمیشه.» یا «اگه اون جوری لباس نپوشیده بودی، اون اتفاق نمی‌افتاد.» این نوع تفکر، قربانی را فوری به حاشیه رانده و باعث می‌شود حرف زدن برای آن‌ها سخت‌تر شود. اگر قربانی احساس کند که در نهایت، جامعه او را مقصر قلمداد خواهد کرد، احساس راحتی نخواهد کرد.این قبیل اتفاقات قدرت و گستاخی سوءاستفاده کننده یا آزار دهنده را دو چندان خواهد کرد. زیرا به روشنی شاهد آن است که هر کار دوست داشته انجام داده و در مقابل، قربانی سکوت کرده؛ یا اگر هم سخنی گفته، نتیجه امر به سرزنش شدن خود قربانی انجامیده است.ترس از مجازات نشدن مقصربسیاری از افراد تصور می‌کنند که شکستن سکوت، تنها به تحریک مجدد فرد خاطی خواهد انجامید؛ زیرا در موارد مشابه شاهد آن بوده‌اند که پلیس یا مقامات قضایی و یا حتی خانواده‌ها و جامعه داستان آن‌ها را جدی نگرفته و با فرد خاطی برخوردی جدی نمی‌کنند.ترس از انتقام‌جوییبسیاری از قربانیان، همواره در ترس زندگی می کنند. این دلیل دیگری است که به سکوت قربانی منتج می‌شود. آن‌ها از انتقام‌جویی عاملان واهمه دارند.ترس از اخراجبسیاری از قربانیان از ترس از دست دادن شغل خود سکوت اختیار می‌کنند. این موضوع، اغلب در مورد زنانی مصداق دارد که در جوامع یا محیط‌های مردسالارانه فعالیت می‌کنند. این امر به ویژه در بین زنانی شایع است که با مشکلات مالی مواجه هستند.ترس از مقصر شناخته شدنمتأسفانه، فرض غالب بر این است که به احتمال قوی، قربانی به شیوه خاصی رفتار کرده یا نوع خاصی لباس پوشیده و همین امر موجب تحریک متجاوز یا فرد آزاردهنده شده است. این تفکر اشتباه است؛ به علاوه، به ترس قربانی از مقصر شناخته شدن نیز دامن زده و به سکوت هر چه بیش‌تر او منجرمی‌شود.به گفته ساندرا شلمن، روانشناس، «این قیبل استدلال‌ها به جهت سلب مسئولیت از خاطی و برای این به کار می‌روند که مسئولیت کنترل و قدرت را از آزاردهنده به قربانی منتقل کنند.» جامعه تلاش خواهد کرد به هر دلیلی که شده، قربانی را سرزنش کند. گاهی این دلیل می‌تواند اشاره به نوع لباس پوشیدن قربانی یا رفتار او اشاره کند.سخن آخرواقعیت این است که خود روند ارائه گزارش به پلیس و تشریح آن برای اطرافیان و خانواده به خودی خود می‌تواند آسیب‌زا باشد. زیرا فرد قربانی ناچار است حادثه را بارها و بارها برای افراد گوناگون تشریح کرده و به کلیه پرسش‌های آن‌ها پاسخ دهد. این امر موجب می‌شود که صحنه‌های واقعه بارها در مقابل چشمان شخص جان گرفته و ابعاد به مراتب وحشتناک‌تری پیدا کند.زمانی که قربانی احساس کند تمام دنیا در مقابل او ایستاده، برای تمام اتفاقات ترسناکی که تجربه کرده مقصر شناخته شده و جامعه تلاش می‌کند تا کنترل مضاعفی بر زندگی او داشته باشد، با دلسردی، یأس و ناامیدی مواجه شده و سکوت اختیار خواهد کرد.حمایت از قربانیان آزار جنسی اهمیت زیادی دارد. قربانیان برای صحبت در مورد حمله و به اشتراک گذاری تجربیات خود باید احساس امنیت کنند. هیچ کس نباید از حرف زدن درباره آزارها و تعارضات جنسی واهمه داشته باشد.هدف راهرو در پرونده آزار جنسی، آگاهی بخشی درباره موضوعی‌ست که به قدر کافی به آن پرداخته نشده است. چیزی که به انتشار این آگاهی کمک می‌کند، همراهی شما و گفتن از قصه‌هایتان است. پیشنهاد می‌کنیم برای اینکه تمام قصه‌ها انسجام مکانی داشته باشند، روایت‌های خود را در ویرگول منتشر کنید. با این حال اگر ساختن اکانت برایتان سخت است در همان اکانت شخصی اینستاگرام یا توییتر با هشتگ #راهرو و #داستانهای_گمشده روایتگر باشید. رسالت این پرونده‌ی راهرو، گفتن، شنیدن، و سکوت نکردن است.برای خواندن مطالب بیشتر در حوزه مهارت‌های نرم، مجله آنلاین راهرو را دنبال کنید.تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام می‌شود.