گاهِ گاهان_ نود و یک

نود و یک_به کوی میکده یا رب سحر چه مشغله بود/// که جوش شاهد و ساقی و شمع و مشعله بودحدیث عشق که از حرف و صوت مستغنیست/// به نالۀ دف و نی در خروش و ولوله بودمباحثی که در آن مجلسِ جنون می‌رفت/// ورای مدرسه و قال و قیل مسئله بوددل از کرشمه ساقی به شکر بود ولی/// ز نامساعدی بختش اندکی گله بودقیاس کردم و آن چشم جادوانۀ مست/// هزار ساحرِ چون سامریش در گله بودبگفتمش به لبم بوسه‌ای حوالت کن/// به خنده گفت کی ات با من این معامله بودز اخترم نظری سعد در ره است که دوش/// میان ماه و رخ یار من مقابله بوددهان یار که درمان درد حافظ داشت/// فغان که وقت مروت چه تنگ حوصله بودهنوز هم کمابیش همانطورها هستم که در گورستانِ آن کلیسای ویرانه بودم... صنعان‌وار، دیوانه، ترسان و تبدار...ولی فقط شعر می‌خوانم... می‌خوانم... می‌خوانم... آهسته و شمرده... طوری که اگر می‌شد هر چکّۀ باران جدا جدا صدا کند...شبیهِ طُرفه اوقاتی که در کلاسِ درس، برای برخی دانشجویانِ نادرِ بسیار مشتاق و علاقمند... مثلِ وقت‌های مغتنم و کمیابی که گوینده باشم در برنامه‌های فرهنگیِ بی‌مخاطبِ نیمه‌شب‌های رادیو... و بی‌گمان نمی‌توانم با او حرفی بر سبیلِ استدلالِ منطقی بگویم، وقتی به این طرزِ کم سابقه، نگرانم می‌دارد و با تشویش و اضطراب نگاهم می‌کند، به حالتی که اینقدر نوپدید است برایم... به جز ترنّمِ نوساناتِ سازِ حافظ، هیچ پاسخِ آماده‌ای در ذهن ندارم که بیرزد به اندازۀ ارتعاشِ دست‌هاش... که آنطور خویشتن‌دارانه و بی‌هدف همراهی می‌کند با فراز و فرودِ آهنگِ سخنانی بیهوده و بی‌سروته که می‌پراکَنَد در شرحِ آن وضعیتِ غیرِقابلِ توضیحی که خوب می‌داند قبولش ندارم و دم نمی‌زنم... وقتی بر خلافِ آمدِ عادت، وامانده از یافتنِ آن عباراتِ شبهِ منطقیِ همیشه مجاب‌کنندۀ خویش، در برابرِ ذهنِ بهانه‌جوی وسواسیِ من، که چونان بچّۀ بدقلقِ بی‌آرامی، راضی نمی‌شود جز به بازی یا شیرینیِ خاصِ مورد علاقه‌اش؛ یعنی آن چرب‌زبانی‌های مستدلّ و خونسردانه همراه با چرخش‌های مسلّط و بی‌لرزشِ یک دست...و آشفته‌ترم می‌دارد وقتی دستهای شورآمیزش آنطور غریبانه از شانه‌هام احتراز می‌کند، انگاری راستی بترسد از جریانِ الکترون‌هایی که برق‌آسا به سویم سرازیر شود و به یک صاعقه، شعله‌ور و خاکسترم کند، مثلِ آن تک‌درختِ غافلِ نارون که سبکسرانه و بی‌مبالات، می‌رقصید به آهنگِ باد روی بلندی‌های شمالیِ فلاتِ زاگرس...حیرانم در تلاطمِ دل‌لرزه‌های نارونی که می‌رقصد در تپش‌های سینۀ توفانی‌ام و او حالتش به وضوح طوری است انگاری آسیبی هست یا ممانعتی بیرونی... و نمی‌شود که بپرسم چیست... نه! مطلقاً حرفی نمی‌شود گفت... مگر اینکه شعری باشد... اولین شعری که چون تندبادی افتاده در بلندای قله‌های خیالاتم...مرغزارانی موج می‌زند در دلم و نجوای سردِ بورانی می‌پیچد در ذهنِ کوهستانی‌ام و شعری می‌شود بر زبانم تا اگر تنها باشم با خویش، زمزمه‌اش کنم زیرِ لب... به آوازی... در یک دستگاهِ موسیقی... بیاتِ اصفهان مثلاً...ولی حالا که هنوز تنها نشده‌ام و میکائیل هست و حافظ- که میانمان داوری کند به حکمتِ شادانِ[1] خویش- شعر می‌خوانم و «امید که این فنّ شریف، چون هنرهای دگر»[2] برایم نزدِ او به چاره‌جویی برخیزد یا وساطتی کند میانِ کفرِ مؤمنانۀ من و ایمانِ مشرکانۀ او...و شعر قصّۀ ما را بازمی‌گوید... ما دو انسان... دو روحِ بی‌سامان و پریشان‌حال... دو پروردۀ اشباحِ سرگردانِ بیابان‌ها و واحه‌های فلاتِ پارس و استپ‌های منجمد و سترونِ اسلاو، مرغزاران و تاکستان‌های سرمستِ کوهپایه‌های خیسِ هایاستان[3] و جنگل‌های مه‌گرفته و یخ‌بستۀ سرزمین‌های دیرینه و دوردستِ گوت... دو وارثِ بی‌قلمروِ تاج و تختِ خدایانِ فروافتاده و نفرینی و مفلوک...و میکائیل دارد شعرخوانیِ من را با نگاهی ثابت و مجذوب تماشا می‌کند، انگاری از سرِ توافق و همدلی... هر دو بازویش را اینک فرو انداخته و دستهایی را که آرام گرفته‌اند، گذاشته روی هم بر زانو، با همان رفتارِ نزاکت‌آمیزِ مألوف... و دارد خاموش، آهسته و عمیق و با لبانی نیمه گشوده نفس می‌کشد...آپولون... هلیوس... پرومتئوس...زیبا، شکوهمند و زوال‌ناپذیر...بی‌همتا، دردآشنا و پای در زنجیر...(ادامه دارد) [1] - نام کتابی از فردریش نیچه هم هست[2] - عبارت از حضرت حافظ است: «عشق می‌ورزم و امید که این فن شریف/// چون هنرهای دگر موجب حرمان نشود»[3] - نام دیگر ارمنستانقسمت بعدقسمت قبل