آرمانگرا یا مزدور؟

روزهای زیادی از پایان دفاع مقدس نگذشته بود که در دوم آذرماه ۱۳۶۷ امام خمینی (ره) با صدور پیامی به تشکیل بسیج دانشجو و طلبه فرمان دادند. این در حالی بود که 9 سال از فرمان تاریخی امام و تشکیل بسیج مستضعفین می­گذشت و بسیج حضور گسترده و تاثیرگذار خود را در دفاع مقدس و عرصه­ی نظامی عینیت بخشیده بود. اما این بار و در شرایطی که جنگ تحمیلی پایان یافته بود، از منظر امام باید یکی از ضروری­ترین تشکل­ها، با هویت و ماموریتی جدید شکل می­گرفت. ماموریت پاسداری از اصول انقلاب در دو مرکز حوزه و دانشگاه برعهده­ی بسیج دانشجو و طلبه گذاشته شد تا با ایجاد اتحاد و یگانگی، از نفوذ ایادی آمریکا و شوروی در مراکزشان جلوگیری کنند و با تمام توان از اسلام و انقلاب دفاع کنند. سخن پیرامون ایجاد اتحاد بین این دو پایگاه علمی، یعنی دانشگاه و حوزه، مجال دیگری را می­طلبد و این نوشته خاصتا پیرامون بسیج دانشجویی است و این سوال را دنبال می­کند که بسیج دانشجویی در این سال­ها در مناسبات دانشگاه، جامعه و دولت چه نقشی را ایفا کرده است و در انجام ماموریتش تا چه اندازه ثبات داشته است؟بسیج مجموعه­ای است عمیقا معتقد به آرمان­های انقلاب اسلامی و بسیجی بودن به میدان آوردن توانایی­های خود در راه این آرمان­هاست. وقتی هدف، حضور این چنینی در میدان نیازهای اساسی کشور تا تحقق آرمان­هاست، بسیج به تشکلی فرادوره­ای و فرازمانی تبدیل می­شود که در هر دوران متناسب تشخیصش از میدان عمل می­کند.وقتی جنبش نرم­افزاری و پیشرفت علمی مسئله­ی اصلی کشور می­شود، مراکز علمی و پژوهشکده­هایش پیشتاز می­شوند.وقتی خدمت­رسانی به مناطق محروم اولویت است، کانون خدمت­رسانی و گروه­های جهادی شکل می­دهد و علاوه بر حضور مستمر در مناطق محروم، در هر موقفی که نیاز باشد، از سیل و زلزله گرفته تا بحران کرونا، برای خدمت­رسانی حاضر می­شود.وقتی استقلال کشور تحت الشعاع قرار می­گیرد، در میدان حاضر است. حال در برابر برجام و fatf یا تجربه­ی موفق بسیج در برابر قرارداد یونیت اینترنشنال.وقتی خصوصی­سازی­های بی­ضابطه مشکلات عدیده­ای ایجاد می­کند و موجب نارضایتی کارگران می­شود، عدالت­خواهانه پیگیری مطالبات را برعهده می­گیرد.وقتی عدالت آموزشی با پولی شدن دانشگاه­ها مورد مناقشه قرار می­گیرد، کنش اعتراضی می­کند.وقتی مشکلات اقتصادی، کمر مردم را خم کرده است، دردمندانه تریبون و صدای جمهور می­شود. در اسلام آباد و نفرآباد و مناطق مختلف، پیگیری مسائل و مطالبات مردم در برابر مسئولین را وظیفه­ی خود می­داند.وقتی حمایت از مستضعفین عالم و دادرسی از مظلومان عالم در کشور مورد غفلت قرار می­گیرد برای دفاع از مردم یمن، روزه نجات برگزار می­کند.وقتی انبوه مسائل حل نشده­ی در کشور را مشاهده می­کند، مسئله­محور بودن را سرلوحه­ی کار خود می­کند و نگاه عالمانه­ی در حل مشکلات کشور، رهنمودهای موثرتری را در مطالباتش رقم می­زند.این­ها فقط چند نمونه­ی اندک است از رویکردهای سه دهه فعالیت­های متکثر و متنوع تشکل دانشجویی­ای که محوریت فعالیت­های خود را حمایت از حرکت عمومی انقلاب به سمت آرمان­ها قرار داده است و هرجا کوچک­ترین انحرافی از آرمان­ها در عملکرد مسئولین کشور احساس کرده است، بدون لکنت فریاد زده است .لازمه­ی انجام این رسالت، علاوه­ی بر حفظ مبانی اندیشه­ای خود و تلاش برای تعمیق آن، حفظ حریت و استقلال تشکل در برابر تمام جریانات سیاسی است و بسیج دانشجویی ثابت کرده که جز عهدش با امام، رهبری و آرمان­های انقلاب اسلامی، هیچ تعهد و وابستگی­ به هیچ گروه و جریانی نداشته.بسیج دانشجویی همواره دارای منطق مشخصی بوده و با داشتن این منطق همواره شخصیتی اهل گفت­وگو از خود نشان داده. منطقی که با همه­ی مشکلات موجود کشور که ناشی از برخی اشتباهات در این ­سال­ها، جنگ، تحریم و موانع خارجی، نفوذ افراد ناباب در دستگاه­ها، بی­همتی بعضی مسئول­هاست؛ انقلاب اسلامی را حرفی نو برای استقرار یک نظام توحیدی در برابر نظام الحادی می­داند که توانست نظمی جدید در برابر دوقطبی موجود آمریکا و شوروی شکل دهد و تقابل اسلام و استکبار را عینیت بخشد. شعار استقلال، آزادی، مردم‌سالاری، عدالت سر دهد و تا امروز این شعارها را حفظ و به سمتش حرکت کند، هر چند مسیری که طی شده می­توانست موفقیت‌آمیزتر باشد. این منطق که انقلاب اسلامی را خیر مطلق، حرکت به سمت آرمان­هایش را ضروری می­داند و دلسوز آینده­ی کشور است، طبیعتا از هر گفتگویی پیرامون اصل انقلاب اسلامی، مسیر و آینده استقبال می­کند. مخصوصا که محیط دانشگاه محیط علم و فکر است و بسیج دانشجویی به واسطه­ی اتصال به دانشگاه و حضور در آن، فرصت مغتنم­تری دارد.در این سال­ها و در حوادث دانشگاه نیز بسیج دانشجویی به عنوان تشکلی پویا و اثرگذار حاضر بوده است. چه هنگامی که در سال ۸۸ در اتهام به نظام در انتخابات، دارای موضع مشخص بود و چه هنگامی که در سال ۹۶ و اعتراضات به گرانی­ها، ضمن مرزگذاری با گروه­های مختلف دانشگاه، پرچم مطالبات اصلاحی را در دست داشت و دولت وقت را مقصر در مشکلات اقتصادی پیش آمده می­دانست و چه هنگامی که در سال ۹۸ و در اعتراضات به گرانی بنزین، موضعش در قبال تصمیم شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا و چگونگی عمل به این تصمیم، مشخص و علیه آن بود. اما متاسفانه امروز در دانشگاه شاهد وضعیت بی­سابقه­ای هستیم که حیثیت دانشگاه به عنوان محل تضارب افکار و اندیشه­ها تحت الشعاع قرار گرفته است. شعارهای اعتراضی که باید بیانگر ایده­­ها و مطلبوبیت­های معترضین باشند، به رکیک­ترین الفاظ تقلیل یافته است و "اعتراض" بدون مشخص بودن خواسته­­اش، از معنا تهی شده است. در چنین شرایطی نیز بسیج دانشجویی در ابتدا با شعار گفت­وگو سعی در بحث پیرامون خواسته­ها، ایده­ها و مطلوبیت­ها داشت اما هر قدر جلوتر رفت، فقدان حرف مشخص از سمت معترضین(!) خودش را بیشتر نشان می­داد و با ادامه­ی فضای تهدید و ارعاب و فحاشی، از بین رفتن حیثیت دانشگاه عیان­تر از قبل می­شد. در چنین شرایطی است که بسیج دانشجویی بازگشتن و بازگرداندن دانشگاه به اصل و اعتبار خویش را جدی­ترین وظیفه­ی خود می­داند.این روزها نیز هویت و سابقه­ی درخشان بسیج دانشجویی امری نیست که با نفرت­پراکنی­ها و هتاکی­های اقلیت معلوم الحالی(که مرزگذاری عموم دانشجویان از ایشان نیز مشخص است) مورد خدشه قرار گیرد. هر چند ذات بسیج به دلیل پایبندی به شعارها و آرمان­های انقلاب اسلامی و تلاش برای پیشرفت کشور در این مسیر، دشمن‌ساز است، چنان که ذات جمهوری اسلامی به دلیل ایجاد هویتی مستقل و طغیان از نظم موجود جهانی دشمن‌ساز بود؛ اما این دشمنی فقط از سمت کسی است که عامدانه با ایران قوی مستقل دشمنی دارد. وگرنه طبیعی است عده­ای از هویت بسیج دانشجویی، اهداف و سابقه­ی آن بی­خبر باشند.چنان که مطرح شد، موتور محرک بسیج دانشجویی آرمان­خواهی اوست و در این مسیر نیز مزدور کسی نیست. مزدور در صورتی معنادار است که کسی از بیرون به افراد انگیزه دهد. وقتی ما از درون و عمق جانمان، برای ایران قوی مستقل، برای حراست از اصول انقلابی­مان و برای تحقق کامل­تر آرمان­های انقلاب اسلامی دارای انگیزه­ایم، از چه کسی می­خواهیم مزد بگیریم؟در طول این سال­ها در تشکل­های دانشجویی تحولات و تطورات بنیادین زیادی را شاهد بودیم که بسیج دانشجویی از آن مصون بوده است و آنچه بسیج را از این تحولات اصولی و بنیادین مصون می­کند این است که بسیج تشکل امام است و پاسدار اصول نه شرقی و نه غربی انقلاب.سلام بر خمینی که شجره­ی طیبه­ی بسیج را میراث­دارش هستیم و سلام بر تمام بسیجیان حقیقی­اش.میترا قهرمانی