در جامعه‌ای که سرشار از غم مکرر است چگونه باید رفتار کرد؟

غم مانند هر احساس دیگری یکی از طبیعی‌ترین نمودهای احوالات درونی انسان است. اما آنچه در جامعه امروزی کشور ما دیده می‌شود، تنها غم است و غم. در طول یک پیاده‌روی ساده در یک روز زیبای زمستانی چند چهره شاد مشاهده می‌کنید؟ شاید با خود بگویید، سرما گره بر جبین این چهره‌ها کشانده است. اما گرمای دلپذیر خانه‌ها نیز این گره را از چهره افراد جامعه نمی‌زداید.مدت‌های مدیدی است که این غم بر قلب و روح مردم ریشه دوانده است. آنچه در جامعه امروزی شاهد آن هستیم، خاطرات غمباری است که بر جسم و جان مردم نشسته است. در طی ماه‌های گذشته تعداد حوادث ناگوار بسیار فراوان بوده‌است. قبل از آنکه غم یک واقعه را به دست فراموشی بسپاریم، با غم دیگری روبه‌رو شده‌ایم.غم گریبان ملت ما را رها نکرده است. اتفاقات ناگواری که به فاصله بسیار کم از یکدیگر رخ‌داده‌اند، تاب و توان مردم را گرفته‌اند. در شرایط فعلی لبخند به کلی از چهره مردم رخت بسته‌است. امروز با انبوه مردمانی روبرو هستیم که شاد زیستن را از یاد برده و خود را به غم سپرده‌اند.اما واقعاً چگونه باید با این اتفاقات روبرو شویم؟ برای بیان دردها و مشکلات خود باید از چه زبانی بهره ببریم؟ چگونه خود را از سیکل معیوب غم برهانیم؟ چگونه بر غبار اندوهی که با هر طلوع بر قلبمان می‌نشیند مبارزه کنیم؟ بیایید هم‌قدم در این راهرو غبار قدم را بزداییم.رویارویی با این تلخی بی‌پایاندر نخستین گام بیاید لختی واقع بین باشیم و تصویر واقعی جامعه خود را مورد بررسی قرار دهیم. اتفاقات ناگواری روی داده‌است. هر بار که می‌خواهیم این حوادث را به دست فراموشی بسپاریم غم دیگری بر جان مردم می‌نشیند و رمق مانده را نیز با خود به یغما می‌برد.ما نمی‌توانیم از موج غم‌باری که بر جامعه نشسته است بگریزیم. رهایی در گریز نیست. باید بایستیم و نظاره کنیم. عده‌ای با شنیدن رویدادهای ناخوشایند خود را در خانه حبس کرده و اخبار را به دقت مورد بررسی قرار می‌دهند. اما برخی دیگر نیز با حضور پررنگ خود در میان مردم غم دیده، از بار غم خود می‌کاهند. هر دو رویکرد در جامعه مشاهده می‌شود.درست اینجا است که باید واقع بین باشیم. ما نمی‌توانیم منکر اتفاقات روی داده شویم. اما می‌توانیم از بار این غم بکاهیم. سیاهی به بار نشسته و آثار خود را بر جامعه خواهد گذاشت. ما باید حقیقت ماجرا را در نظر بگیرم. اتفاقات روی داده آنقدر تلخ بوده‌است که کوچک‌ترین اشاره نیز سر زخمی را می‌شکافند.ما مردمانی خونگرم و مهربان هستیم. از این رو غم یکدیگر را چون زخمی که بر پشت خود فرود آمده باشد بر جان می‌خریم و رنج می‌بریم. اما زمانی که غم در جامعه‌ای به حادثه‌ای مکرر تبدیل می‌شود باید هوشیار باشیم. اینجاست که زنگ خطر به صدا در می‌آید. همدردی بیش از اندازه با واقعه، درد را همواره بزرگ و بزرگ‌تر خواهد کرد. حتی پس از مرگ یکی از اعضای خانواده نیز، بزرگ‌تری وجود خواهد داشت که رخت عزا را از تن عزاداران به‌در آورد. در شرایط فعلی نیز باید خلأ به وجود آمده را به خوبی مشاهده کنیم. این خلأ به واسطه اندوه و شیون پر نخواهد‌شد. بلکه زخم به وجود آمده همواره عمیق‌تر شده و تبدیل به یک عفونت خواهد شد.چگونه از دردهایمان سخن بگوییم؟غمی که بر سینه مردم نشسته است از طاقت عموم فراتر بوده است. در چنین شرایطی پا به هر محفلی که بگذارید با اظهار نظرات متفاوتی روبرو خواهید شد. هر کسی اندوه درونی خود را به زبانی مطرح خواهد کرد. این اندوه بر احساس جمعی افراد اثرگذار خواهد بود. در همین راستا باید در انتخاب کلمات و واژگان خود دقت کافی را به خرج دهیم. به این ترتیب برای بیان غم نهفته در سینه خود، سینه دیگری را به درد نیاورده‌ایم.الان زمان بحث و جدل بر سر علت واقعه نیست. در حقیقت عده کمی از افراد صلاحیت تصمیم‌گیری در خصوص علت بروز غم را دارند. باور کنید تعداد این افراد آنقدر در جامعه امروزی ناچیز است که به ندرت در تمام محافل و دورهمی‌های ما چنین فردی یافت شود. از این رو صحبت کردن و اظهارنظر در خصوص چرایی بروز این وقایع غم‌انگیز، تنها بر میزان داغ‌دیدگان و همدردان آنها خواهد افزود.در ضمن باید در اظهارنظرهای خود محتاطانه عمل کنیم. طبیعت انسان، منجر به خلق موجوداتی با تفکرات متفاوت شده است. این تفاوت دلیل بر درست بودن یک ادعا و ناروا بودن ادعای دیگر نخواهد‌بود. هر انسانی به فراخور تاریخچه و رویکردهای اجتماعی خود، تعبیر متفاوتی از بروز اتفاقات و رویدادهای غم‌انگیز در جامعه دارد. به خاطر داشته‌باشید، ما همه در این غم شریک هستیم. صرف‌نظر از رویکرد و پیشینه فرهنگی همه ما از مشاهده غم هموطنان خود به غم نشسته‌ایم. از این رو نباید به سادگی نظرات دیگران را قضاوت کرده و به مخالفت بپردازیم.شاید همچنان به علت وقوع این حوادث پی ببریم. اما این اتفاقات می‌توانند بار فرهنگی جامعه ما را محک بزند. در نشست و برخاست‌های خود به دنبال محکوم کردن یک ادعا نباشید. این ادعا به اندازه موجودیت و ماهیت گوینده آن می‌تواند حقیقت داشته باشد. به خاطر داشته باشید که جامعه سالم، به تمام نظرات و ادعاهای مطرح‌شده گوش می‌دهد. ما در یک جامعه سالم زبانی را برای سخن گفتن محکوم نخواهیم کرد. فردی برای نوع تفکر و پردازش‌های ذهنی محاکمه نخواهیم‌کرد. از این رو هرگز خود را در جایگاه قضاوت قرار ندهید.مراقب جدل‌های فضای مجازی باشید.جامعه سالم با افرادی شکل می‌گیرد که آزادانه و با رعایت حقوق مخالفان سخن می‌گویند. امروزه یکی از عجایب جامعه مجازی آن است که گویا افراد برای هویت مجازی خود احترام چندان زیادی قائل نیستند. خود را در معرض مباحثات ناملایم فراوانی قرار می‌دهند. تکنولوژی، نه به منظور پنهان کردن هویت که با هدف افزایش وسعت جهان در خدمت مردم گذاشته شده‌است. هویت اجتماعی و ملی خود را خدشه‌دار نکنید. شما به همان اندازه در مجامع عمومی حقیقت دارید، در فضاهای مجازی نیز هویت منحصر به فرد و ارزشمندی دارید.برخی از مردم جامعه با حضور در فضای مجازی، با سودای آزادی کلام و آزاداندیشی، افکار مخالف را به شدت توبیخ کرده و نظرات گستاخانه‌ای را به ثبت می‌رسانند. چنین اتفاقی در یک جامعه سالم پسندیده نیست. ما باید در اظهار نظرات خود، دیدگاه‌های مخالف را محترم بشماریم. به این ترتیب با سخنان تلخ و گزاف خود بر غم و اندوه جامعه می افزاییم.هر انسانی به فراخور حال، پیشینه فرهنگی و اعتقادات خود نظرات متفاوتی را در مواجه با رویدادهای متفاوت ابراز می‌کند. هیچ‌کس نمی‌تواند درستی و غلطی این نظرات را ثابت کند. تنها کاری که باید انجام دهیم، گوش فرا دادن است. باید سخنان مخالف با خود بشنوید. جامعه بالغ، جامعه‌ای است که توانایی هضم ایده‌ها و نظریات متفاوت را در خود نهادینه کرده‌است.در چنین جامعه‌ای هر انسانی با هر نوع تفکری، می‌تواند حقیقتی را به تصویر بکشد که از دید دیگران پنهان مانده است. از این رو در چنین جامعه‌ای هیچ انسانی از سخن گران فرد دیگری به ستوه نمی‌آید. بلکه هر سخنی جنبه‌ای از حقیقت را به تصویر می‌کشد. حقیقت همواره با برداشته‌ها و انتظارات ما همخوانی نخواهد داشت. اما یک نکته همواره ثابت است. حقیقت واحد است. از این رو، ما می‌توانیم به سخنان یکدیگر گوش فرا دهیم اما نمی‌توانیم در مسند قضاوت بنشینیم. چنین جایگاهی ما را از انسانیت و حقانیت به پایین می‌کشد.به همین دلیل، باید در هنگام اظهار نظرات خود در فضای مجازی جانب حق را با بی طرفی و بدون تحقیر دیدگاه‌های متفاوت حفظ کنیم. ما در این غم شریک هستیم. این نکته را از یاد نبرید.نقش مطالعه در زدودن تیرگی غم از جامعهمطالعه ذهن انسان را باز می‌کند. آرامش را به قلب انسان سرازیر می کند. بی آنکه بدانیم با مطالعه کردن از تعصب خود می کاهیم. چرا که مطالعه کردن ما را با رویکردهای متفاوتی آشنا خواهد. برای درک دیدگاه‌های مخالف به مطالعه روی بیاورید.با رویکردهای مختلفی که در طول تاریخ زیسته‌اند، از نزدیک به گفتگو بپردازید و سرنوشت هریک از آنها را مطالعه کنید. بپذیرید که جامعه‌ای دچار غم مکرر شده است. جامعه‌ای بیمار است. از این رو باید به دنبال درمان این عارضه باشیم و نه تشدید آن. در همین راستا به سراغ کتاب‌هایی بروید که باورهای اجتماعی شما را زیر سوال می‌برند. با باورهای متفاوت آشنا شوید و سعی کنید این باورهای متفاوت را با تمام وجود درک کرده و بشناسید. این باورها شما را برای مواجهه با دیدگاه‌های متفاوت آشنا خواهند کرد. مطالعه بدون اینکه به شما فرصت اظهارنظر بدهد، رویکردهای متفاوتی را به شما نشان دهد.در انتخاب کتاب دقت کافی را به خرج دهید. کتاب‌ها یا از رویکرد شما دفاع می‌کنند. یا در نقطه مقابل تفکرات شما قرار می‌گیرند. کتاب‌هایی را انتخاب کنید که دیدگاه متفاوتی را مورد بررسی قرار می‌دهند. از این گذشته برای انتخاب کتاب به دنبال منابعی باشید که نحوه شرکت در بحث‌ها و مذاکرات را به شما می‌آموزند. کتاب‌هایی که آداب ابراز نظرات متناقض را آموزش می‌دهند، هویت فرهنگی و اجتماعی شما را ارتقا خواهند‌داد.برای خواندن مطالب بیشتر در حوزه مهارت‌های نرم، مجله آنلاین راهرو را دنبال کنید.تولید محتوا برای راهرو توسط نویسندگان نویسش انجام می‌شود.