بلاک چین به کجا می رود؟ – قسمت پنجم

بلاک چین و دلالی (بخش دوم)فرهاد مقدم سلیمیبلاک چین به کجا می رود؟ – قسمت پنجمدلالی، چه آن را مفید و مولد بدانیم و چه غیر مفید و غیر مولد، با گسترش بلاک چین، به حاشیه رانده خواهد شد. زیرا بلاک چین، خود “دلال اعظم” است که از طریق سیستم Peer-to-peer و شفافیت بیش از حد خود، امکان حذف کلیه ی واسطه ها و دلال ها را دارد. فرض کنید که در شرایط کنونی که دائم ارزش ریال کاهش پیدا می کند، قصد خرید دلار می کنید. اولین راهی که به طور سنتی پیش پای شماست مراجعه به یک صرافی (دلال ارز) است تا بتوانید از وی دلار مورد نیاز را خریداری کنید. شک نکنید که وجود چنین دلالی (که عقل بشری در طی سالیان متمادی بوجودش آورده) برای کار شما واجب است.یک صراف (دلال ارز) و مشتریان او سیستمی را تشکیل می دهند که یک سیستم تمرکز گرا یا Centralized نامیده می شود. در یک سیستم تمرکز گرا، تمام مشتریان به یک سرور اصلی (صراف) متصل هستند بدون اینکه با هم رابطه ای داشته باشند. مشتریان لزوما یکدیگر را نمی شناسند و این فقط سیستم مرکزی (صراف) است که مشتریان را می شناسد و مشتریان نیز او را می شناسند. در سیستم تمرکز گرا با خاموش کردن سرور اصلی کلیه ی سیستم خاموش می شود. اگر صراف (دلال ارز) مغازه ی خود را ببندد و دیگر خرید و فروشی انجام ندهد، دیگر نمی توان ارزی خرید یا فروخت و مشتریان نیز بدون ارز خواهند ماند. همانطور که مشاهده می شود در یک سیستم سنتی تمرکز گرا، وجود دلالی که مشتریان هم برای خرید و هم برای فروش اقلام خود به او مراجعه کنند و بتوانند به او اعتماد کنند ضروری است. در اینجا دلال نقش Server را در سیستم ما بازی می کند که اگر نباشد، کامپیوترهای دیگر راهی برای وصل شدن به یکدیگر ندارند. حال فرض کنید که یکی از دوستان با شما تماس می گیرد و اعلام می کند که مقداری دلار برای فروش دارد و از شما می پرسد که آیا تمایل به خرید دارید یا نه. در اینجا شما آگاهانه، صراف یا دلال را دور زده اید و به طور مستقیم وارد معامله با یک فروشنده ی دلار شده اید. این اولین گام برای تشکیل یک سیستم Peer-to-Peer است. یعنی سیستمی که اعضا در آن به طور مستقیم و بدون حضور دلال و واسطه یا قدرت مرکزی با هم ارتباط دارند. سیستم Peer-to-Peer یا P2P نوعی سیستم توزیع شده است که کاربران نهایی هر سیستم را بدون احتیاج به واسطه ها – middlemen – به هم متصل می کند. سیستم P2P به سرعت در حال از بین بردن نقش دلالان و واسطه ها و تبدیل شدن به “دلال اعظم” است. سیستم های P2P به تدریج اما با گامهایی استوار در حال جایگزین شدن بجای هر گونه کسب و کار واسطه ای هستند. این پدیده ی جهانی که Disintermediation یا “واسطه زدایی” نام گرفته است خیلی سریع در حال گسترش در کل جهان است. در یک سیستم P2P که مثلا برای صرافی ایجاد شده است، دیگر احتیاج به هیچ واسطه ای به عنوان صراف نیست. هر کس که قصد فروش ارز خود را دارد به طور مستقیم به یک خریدار نهایی متصل می شود و در این میان کارمزد دلالی به صفر می رسد. کسی که قصد خرید ارز را دارد نیز به همین منوال به طور مستقیم به فروشنده ی واقعی وصل می شود و بدون کارمزد و با بهترین قیمت ارز مورد نیاز خود را می خرد. اینجا اما یک مشکل اساسی بوجود می آید که مساله ی “صحت معامله” یا Integrity است. وقتی شما از یک صراف خرید ارزی خود را انجام می دهید، به او اطمینان دارید چون مجوزهای لازم را از مراجع ذیربط اخذ کرده است. اما در سیستم P2P طرف حساب شما شخصی است که هیچ گونه شناختی از وی ندارید. شخصی است که بیشتر از آنکه گوشت و استخوان باشد، از بیت و بایت تشکیل شده است. یک آیکون خالی روی اینترنت. چگونه می توان به وی اعتماد کرد و پول عزیزتر از جان را به وی سپرد؟ پاسخ این سوال اساسی را بلاک چین فراهم کرده است: بلاک چین ایجاد کننده ی صحت و امنیت در یک سیستم P2P است.در قسمت بعد راجع به این مساله بیشتر صحبت خواهیم کرد.فرهاد مقدم سلیمی