کوچینگ؛ هنر و علم کشف و شناسایی زیبائی های درونی انسان.(قسمت اول)

کوچینگ؛ هنر و علم توسعه قابلیت ها ی درونی افراد.مقدمه: روزی که "رسالت" - ارزشمندترین کلمه عالم هستی - خود را "کمک به انسان ها تا عظمت درون خودشان را شناسایی و شکوفا کنند"، تعیین کردم هیچ ایده و برنامه ی خاصی برای تحقق و به فعلیت رساندن آن نداشتم و صرفا احساس و باور می کردم که بر اساس تجربیات گذشته خود، علاقمندی ها و استعداد درونی و بازخوردهایی که از دیگران گرفته بودم، برای انجام این رسالت، نوعی آمادگی و شوق درونی دارم. از سال 1395 به صورت جدی تصمیم گرفتم تا در راستای تحقق رسالت خود تلاش و مطالعه بکنم. همانطور که به جستجو، بررسی و تحقیق به ویژه در فضای اینترنت ادامه می دادم با مفهوم "کوچینگ " آشنا شده و پس از بررسی های دقیق تر، آن را بستر مناسبی برای تحقق رسالت خود یافته و تصمیم گرفتم تا با فهم عمیق و دقیق تر این دانش و کسب مهارت ها، شایستگی ها و صلاحیت های آن (صلاحیت های یازده گانه کوچینگ از منظر نهاد نظارتی بین المللی ICF - در مقالات بعدی به صورت مفصل به آن خواهم پرداخت - ) و با انتخاب عنوان شغلی "کوچ توسعه و توانمندسازی انسان ها" با تاکید بر - خودباوری و خود ارزشمندی (حرمت و عزت نفس)- در مسیر خدمت به انسان ها قدم بردارم. حال قصد دارم طی مقالاتی متعدد و به صورت مبسوط در ارتباط با کوچینگ با شما خوانندگان سخن بگویم. مثل همه نوشته ها و مقالات بریم سراغ تعریف، اما تعریفی متفاوت و متمایز - چقدر این دو واژه شیرینند- تعریف کوچینگ: همانطوریکه می دانید تعاریف در علوم رفتاری و انسانی نسبی هستند و هر محقق و اندیشمندی مبتنی بر مطالعات، تجربیات و نگرش خود تعریفی از مفهوم را ارایه می دهد که در نگاه اول ممکن است با تعاریف دیگر متفاوت به نظر برسد. در این نوشتار سعی و تلاش شده است تعریف نسبتا جامع، مانع و کاملی را برای خوانندگان ارایه گردد:" کوچینگ، هنر و علم شناسایی و کشف ظرفیت ها و قابلیت های درونی فرد و کمک به توسعه و شکوفایی آن به صورت پایدار با رویکرد آینده - محور مبتنی بر علوم رفتاری - شناختی در یک فرایند مشارکتی( بین کوچ و کوچی) تعریف می شود." همانطوریکه اشاره شد؛ به نظر نگارنده، بخش وسیعی از حرفه کوچینگ جنبه هنری بودن آن است. هنر برقراری ارتباط با انسان ها، هنر دیدن و شنیدن نادیدنی ها و ناشنیدنی ها، هنر درک و همدلی کردن با انسان ها، هنر نگاه به انسان ها صرفا به خاطر انسان بودن آنها. هنر فهم شکوه و عظمت انسانی. پیش فرض های بنیادین در فرایند کوچینگ: هر حوزه معرفتی و دانشی دارای پیش فرض های خاص خود می باشد که آن را از سایر دانش ها متفاوت و متمایز می کند و به نوعی نقشه راه، نوع نگرش به موضوع و چارچوب های کلی را برای دانشجویان، اساتید و جویندگان آن قلمرو علمی مشخص و تعیین می کند. پس یک راست بریم سراغ پیش فرض ها.پیش فرض ها:1 - هر انسانی نابغه است. ( وای خدای من، مخلصتم، چقدر این جمله عظمت داره).2 - همه انسان ها منحصر به فرد و یگانه هستند.( حواست باشه تو برگزیده ای). 3 - انسان ها با هم متفاوت و متمایز هستند. (اساس قضاوت نکردن همین جمله اس).4 - مراجعین ما دارای پتانسیل نامحدودی هستند. (بی نهایت).5 - حقیقت ما فقط حقیقت ماست.(بحث فلسفی شد، بگذار و بگذریم).اصول لذت بخش و غرورآفرین کوچینگ: حرفه کوچینگ دارای اصول پنچ گانه خاص خود می باشد که شایسته است هر کوچی آنها را به مرور زمان درونی نموده و در شغل خود به آن پایبند و با تمرین و تکرار آنها را در عمل به کار ببندد.1 - کوچ ها قضاوت نمی کنند.(به نظر من این اصل فوق العاده زیباست و از زمانی که تصمیم گرفتم تا انسان ها را هرگز و تحت هیچ شرایطی قضاوت نکنم در ارتباطات میان فردی بسیار قوی و قدرتمند ظاهر شده ام. کاربرد این اصل در ارتباطات انسان باعث شد تا دیگران شوق و تمایل درونی نسبت به برقراری ارتباط با من را داشته باشند و به راحتی مورد اعتماد و اطمینان دیگران قرار بگیرم، قضاوت نکردن انسان ها به من رهایی و آرامش بخشید....) مهمترین و اساسی ترین سم مهلک و کشنده در ارتباطات انسانی - با خود و دیگران - پیش داوری و قضاوت کردن دیگران از ابعاد مختلف روحی - روانی، استعداد و قابلیت ها، مهارت ها و شایستگی ها، خصوصیات و ویژگی های ظاهری، تحصیلات، درآمد، شغل... می باشد. یک کوچ هرگز مراجع خود را قضاوت نمی کند. قضاوت کردن در ارتباططات انسانی محدویت ایجاد می کند و آن را به سمت و سوی نابودی می کشاند. یک کوچ حرفه به اندیشه و افکار، گفتار و اعمال انسان ها احترام می گذارد و او را با دیگران و خود نمی سنجد.2 - کوچینگ در مورد حرکت به سمت آینده است.(آینده - محوری). فرایند کوچینگ گذشته نگر نیست، در گذشته انسان ها نمی ماند و در صورت نیاز و آن هم به صورت خیلی کوتاه به آن می پردازد. رویکرد اصلی کوچینگ به آینده است و تمام تلاش و کوشش آن این است که نگاه کوچی و مراجع خود را از گذشته به آینده متمرکز بکند.3 - کوچینگ باید منتهی به عمل شود. کوچینگ یک فرایند عمل گرا و اقدام محور است. در حد صحبت و سخنرانی و صرفا یک گفتگو بین کوچ و کوچی نیست. فرایند کوچینگ زمانی موثر و اثربخش خواهد بود که نتیجه آن با تعیین دقیق اقدامات عملی همراه بشود. اقدامی که خود مراجع کننده به آن رسیده باشد و متعهد به انجام آن بشود. کوچینگ بدون اقدام فقط و فقط یک گفتگوی لذت بخش محسوب می شود.4 - وظیفه اصلی کوچ کمک به افزایش توانمندی کوچی است و نه ارائه توصیه و راهکار. کوچینگ بر خلاف علوم روانشناسی، مشاوره و منتور و معلم (آموزش دهنده) - در مقالات بعدی به تفصیل به تفاوت بنیادین آنها اشاره خواهم کرد- به مراجع کننده توصیه، نصیحت و پیشنهاد نمی کند. یک کوچ باور و یقین دارد که؛ راه حل همه مسائل در درون افراد وجود دارد و می بایست از زاویه دیگری به مسائل نگریست و با پرسش سوالات قدرتمند آنها را از درون فرد و بوسیله خود فرد استخراج کرد. هیچ کوچی پاسخ آماده برای مراجع کننده خودش از پیش ندارد. "یه جمله ی فوق مهم؛ همه ی انسان ها در درون خود یک کوچ عظیم دارند. تمام." فرایند کوچینگ یک سفر توسعه و توانمند محور است، از درون رشد کردن و قدرتمند شد. شاید بتوان گفت فراین کوچینگ یه فرایند شخصیت ساز و هویت بخش است. کوچینگ فرد را به ابزار و شایستگی های مجهز می کند که او را قادر می کند تا در کلیه ابعاد زندگی متعالی و به تکامل برسد. 5 - کوچینگ در مورد تغییر است.تغییر و تحول مهمترین اصل ثابت انسانی و بشری محسوب می شود. همه چیز تغییر می کند غیر از تغییر.هدف غایی و نهایی کوچ ایجاد تغییرات پایدار و مستمر در کوچی و بوسیله خود است. در نوشتن این مقاله از اندیشه ها و نظرات دو انسان فرهیخته و انسان ساز بهره مند شدم:1 - سرکار خانم نازنین سخاوتی - کوچ حرفه ی و بین المللی در زمینه باورها و توانمند سازی انسان ها.2 - عالیجانب دکتر حسین شیر محمدی، انسانی وارسته و سخاوتمند و متخصص در حوزه بازاریابی اینترنتی.