مقدمه مترجم زبان کوردی سورانی بر کتاب "محاکمه عادت ها "

کتاب " محاکمه عادت ها " از نشر هورمزد توسط سرکار خانم الهام میرزایی به زبان کوردی سورانی ترجمه شد و در ذیل مقدمه مترجم را بر این کتاب می خوانید :مقدمه مترجم در ترجمه کوردی محاکمه عادت­هاداستان و داستان­سرایی پدیده­ای است که قدمت آن به پیدایش زبان برمی­گردد. داستان­های مصور بر دیوار غارهای کهن، نشان می­دهد که بشر پیش از آنکه به زبان نوشتاری دست یابد، داستان­سرایی کرده است و پیش از پیدایش خط، داستان­ها را سینه به سینه نقل کرده است.ما با داستان همسفر می­شویم و در این سفر به کشف خود می­پردازیم. هنگام داستان­خوانی به سکوت می­رویم؛ این سکوت ما ناشی از صدای همزادپنداری ماست. ما با شخصیت­ها همراه می­شویم، با آنها می­خندیم، با آنها گریه می­کنیم، با آنها همرزم می­شویم و دنبال اهدافمان می­رویم.ما مخلوقاتی هستیم که عادت­هایی داریم. تکرار هر رفتار، عادتی را در ما نهادینه می­کند. تکرار ورزش کردن، عادت به ورزش؛ تکرار پرخوری، عادت پرخوری؛ تکرار کتاب خواندن، عادت کتابخوانی و... را ایجاد می­کند.گاهی ما عادت­های بدی را در خود شکل داده­ایم که ما را از مسیر موفقیتمان دور می­کند و حتی می­تواند تاثیراتی ویرانگر در خانواده و جامعه­مان برجای بگذارد. حال اگر علارغم آگاهی بر اشتباه بودن آن عادت­ها، به تکرار آنها ادامه دهیم، مجرم هستیم و جرم ما تکرار است؛ تکرار عادت­های اشتباه!اثری که پیش روی شما قرار دارد، ترجمه­ای است از کتاب "محاکمه عادت­ها" اولین رمان بلند نویسنده خلاق، آقای علی خاکزادی.در دهه­های اخیر کتاب­ها و مقالات بیشماری در باب عادت­ها، چگونگی شکل­گیری آنها و تاثیراتشان در زندگی، منتشر شده است. کتاب "محاکمه عادت­ها" را می­توان جان­کلام آنها دانست. ‌آنچه "محاکمه عادت­ها" را از سایر نوشته­ها در این حوزه متمایز می­کند، داستانی بودن آن است. وقتی پای داستان و شخصیت­های داستانی به میان می­آید، قدرت همزادپنداری انسان بیدار می­شود و به این ترتیب تاثیر اثر بیشتر خواهد شد.این کتاب به داستان مردی 50 ساله می­پردازد که با امضای قراردادی، اجازه­ی جداشدن مغز از بدنش را صادر می­کند و بدن او در دادگاهی با حضور دوازده عضو هیئت منصفه، به دلیل تکرار عادت­های اشتباه، از مغزش شکایت می­کند. مغز باید به کمک وکیل خود، بدنش را که اکنون توسط یک مغز جدید اداره می­شود، پس بگیرد.اوج تاثیر داستان جایی است که می­دانیم شخصیت اصلی، خودش را پای محاکمه کشانده و از خودش بخاطر تکرار عادت­های اشتباه، شکایت کرده است. این موضوع ما را وامی­دارد که خودمان را همراه با او به چالش بکشیم و به واکاوی درون خود بپردازیم. گویی هر کس داستان خودش را در این کتاب می­خواند.نویسنده در این اثر علاوه بر بیان داستان با ایده­ای جذاب که خواننده را به خواندن سوق می­دهد، مفاهیم آموزشی را هم در خلال داستان بیان کرده؛ نه آنقدر زیاد که از داستان فاصله بگیرد و نه آنقدر کم که خواننده دست خالی کتاب را ببندد.این کتاب در همان ماه­های اول انتشار با اقبال خوبی از طرف خوانندگان روبرو شد، بطوری که در کمتر از 10 ماه به چاپ سوم رسید.من پس از مطالعه کتاب به دلیل ارتباطی که به واسطه خواندن این کتاب با نویسنده داشتم، اطلاع یافتم که ترجمه این اثر به زبان انگلیسی و عربی آغاز شده و ترجمه به چندین زبان دیگر هم در حال پیگیری است. با توجه به محتوای باارزش و جذاب کتاب و قدم­هایی که در مسیر جهانی شدن برمی­داشت، بر من روشن شد که قفسه کتابخانه کوردی نباید از چنین اثر ارزشمندی خالی بماند. این شد که تصمیم به ترجمه آن به زبان کوردی گرفتم.خط اصلی ترجمه بر مسیر زبان کوردی سورانی است. اما گستردگی و غنای زبان کوردی کار را بر من دشوار کرد. چون نمی­بایست از گنجینه­ی باارزش کلمات کوردی غافل بماندم. سعی داشتم هم فهم مطلب را در نظر بگیرم و هم غنای ادبیات کوردی را در آن جای دهم بدون اینکه طعم کلام نویسنده را تغییر داده باشم.بخش قابل توجهی از این داستان به گفت­وگوی افراد می­پردازد و نویسنده در این مکالمات از اصطلاحات و ضرب­المثل­های رایج در زبان فارسی بهره زیادی برده است. من نیز سعی کرده­ام معادل­های کوردی این اصطلاحات و ضرب­المثل­ها را بیایم و همان مفهوم و منظور را انتقال دهم تا خواننده کورد حس نزدیکی و تعلق بیشتری به متن و شخصیت­های داستان داشته باشد.در بخش­های پایانی کتاب هم اشعاری از مولانای بزرگ آورده شده که در قالب شعر ترجمه کرده­ام. در ترجمه این اشعار، بسیار ریزبینانه تلاش کرده­ام که از معنا و مفهوم مبدا دور نشوم و همان موسیقی درونی شعر را متناسب با زبان مبدا به جان خواننده کورد بچشانم. با این وجود اصل شعر و ترجمه آن به نثر را هم در پاورقی آورده­ام تا حق خالق شعر محفوظ بماند.در پایان از همراهی همسرم تشکر می­کنم که با راهنمایی­ها و دلگرمی­هایشان در تمام مراحل ترجمه پشتیبانم بودند.آرزو دارم این کتاب ارزشمند در میان ما کوردها نیز جایگاه ارزنده خود را بدست آورد.الهام میرزاییپاییز 1400