نقدی بر کمپین «عدم پرداخت حق بیمه کسب و کارها به سازمان تامین اجتماعی تا پایان بحران کرونا»

داستان کمپین تامین اجتماعی چیه؟بعد از بحران کرونا و فشار مضاعفی که به فضای کسب و کار کشور و خصوصا فضای استارتاپی وارد شد، «محسن مولایی نسب» یکی از فعالان اکوسیستم استارتاپی و بنیانگذار استارتاپ «یونش»، پیشنهادی مطرح کرده مبنی بر اینکه «تا پایان بحران کرونا دولت باید به سازمان تامین اجتماعی دستور بده تا حق بیمه ‏های کارکنان کسب و کارها رو نگیره»برای نقد موضوع شاید بهتر باشه اول همدلی عمیق خودمو با ایشون و بقیه کسانی که به این چالش پیوستند در این مورد که نظام حکمرانی کشور به معنی عام حاکمیت (در سطح تمام قوا و بالاتر) و نظام اجرایی کشور به معنی خاص دولت مستقر، به شکل تاسف باری از یک ناکارامدی ساختاری شدید رنج می برند، اعلام کنم. بنابراین نقد من، نه به پیش فرض ‏های دوستان، که به راه حل ارائه شده است.اما نقد چیه؟نقد اینه که دولت اساسا حق این کارو نداره! شاید براتون تازگی داشته باشه اگر بشنوید منابع سازمان تامین اجتماعی جزو دارایی های دولت نیست. یعنی دولت مطلقا «حق تصرف» در این دارایی ها رو نداره! به عبارت دیگه این سازمان یک سازمان دولتی نیست و یک سازمان عمومی غیردولتی است.یعنی چی؟ پس منابعش برای کیه؟منابع این سازمان از پول دولت تشکیل نشده و مالک منابع سازمان، در واقع بیمه شدگانی هستند که طی سال هایی که کار کردند بخشی از حقوقشون رو در این صندوق پس انداز کردند تا در طول دوران خدمت از خدمات بیمه سلامتی و در دوران بازنشستگی از خدمات حقوق مستمری بهره ‏مند بشند. در واقع فرقی هست بین بیت المال (که منابع در اختیار دولته مثل مالیات ها) و حق الناس (مثل منابع سازمان تامین اجتماعی که فقط مدیریتش با دولته)اگر اینجوریه پس چرا رئیسش رو دولت مشخص میکنه؟قانونگذار چون این صندوق، یک صندوق بین نسلی است، تعیین مدیرعامل این سازمان رو در یک چارچوبی به دولت واگذار کرده اما این مسئله به این معنی نیست که مدیر باید به دولت پاسخگو باشه! بلکه مدیر باید بر اساس قانون و اساسنامه این سازمان به ذیفنعان این سازمان که همانا پرداخت کنندگان حق بیمه هستند پاسخگو باشه.یعنی دولت نمیتونه به این سازمان دستور بده مثلا از افرادی حق بیمه نگیره یا به کسایی که حق بیمه نداند خدمات بیمه بده؟ نه نمیتونه! در واقع اگر دولت مصوباتی داشته باشه که منابع این سازمان رو کاهش و یا مصارف اون رو افزایش بده، باید طبق اصل 75 قانون اساسی بار مالی اون کار رو قبل از تصویب و اجرا تامین کنه، در غیر این صورت این قوانین به هیچ وجه لازم‌الاجرا نیستند.پس چی کار میشه کرد؟راه کار قانونی اینه که از دولت بخوایم برای حمایت از کسب و کارها، دولت به جای کارفرما، از منابع خودش سهم بیمه افراد رو پرداخت کنه.پیشنهاد خوبیه! همینو بگیم!ولی دولت پولی نداره! همین امسال حداقل صد هزار میلیارد تومان کسری بودجه داره، به علاوه همین الان خود دولت کلی به این سازمان بدهکاره!به هر حال باید از استارتاپ ها حمایت کرد، از یه جایی تامین کنه!دولت البته هیچ وقت مشکلی برای تامین نداره، یه چک میده بانک مرکزی اونم براش اعتبار ایجاد میکنه، ولی این اتفاق یعنی افزایش نقدینگی، افزایش نقدینگی یعنی تورم، تورم یعنی خراب تر شدن فضای کسب و کار، و این نقض غرض هدف اولیه ای هست که براش کمپین رو راه انداختیم.پس چی کار باید کرد؟باید برای اصلاحات جدی تر کمپین بذاریم، برای شفاف شدن عملکرد دولت و سازمان هایی مثل تامین اجتماعی، برای اصلاح و کاهش و قوانین مقررات زائد، برای ممنوع شدن دخالت های مخرب دولت در اقتصاد، برای تموم کردن نگاه امنیتی به رشد شرکت ها، برای ایجاد فضای رقابت منصفانه در اقتصاد، برای حذف سیاست های رانتخوارپروری مثل ارز 4200 تومنی، برای پایان دادن به تخریب سیستماتیک فضای کسب و کار، برای ایجاد سازوکارهای شفاف انتصاب مدیران در راستای شایسته سالاری، برای کاهش تنش های سیاسی داخلی و خارجی، برای پاسخگو شدن دولت، برای پاسخگو شدن حاکمیت! برای تضمین زیرساخت هایی مثل اینترنت، برای هزار تا بدبختی اساسی ای که داریم. واقعیت اینه که نپرداختن حق بیمه ی چندماهه برای یه شرکت تو این شرایط، مثل زدن چسب زخم روی یه پای قطع شده ی در حال خونریزیه. انرژی اکوسیستم محدوده، تو جای درست خرجش کنیم.