همه چیز درباره پاهای پرانتزی

پای پرانتزی (به انگلیسی: Genu Varum ) به پاهایی گفته می شود که در آن زانوها به شکل کمان به سمت بیرون انحراف دارند و قوزک پا به هم نزدیک تر می شود. پای پرانتزی در کودکان و بزرگسالان به دلایل مختلفی دیده می‌شود اما شایع ترین دلیل ایجاد آن چرخش در استخوان زیر ساق است. در ادامه مطالب سعی داریم دلایل ایجاد پای پرانتزی و راه های پیشگیری از آن را به شما ارائه دهیم.پای پرانتزی چیست؟پای پرانتزی یا کمانی یک بیماری ارتوپدی است و به پاهایی گفته می شود که حالت طبیعی خود را از دست داده و از ناحیه زانو ب سمت بیرون منحنی شده اند. این وضعیت ممکن است از دوران نوزادی تا بزرگسالی بروز کند و دلایل مختلفی دارد و هرچه پرانتزی پاها بیشتر شود فرد در راه رفتنش بیشتر دچار اختلال می شود طوری که اثرات منفی روی مفصل ران و مچ پا می گذارد.البته پاهای نوزادان تا سن ۲ سالگی به دلیل نوپا بودن دارای خمیدگی فیزیولوژیک می باشد و کاملا طبیعی است و با بزرگتر شدن و راه افتادن آن ها این مشکل کاملا رفع می گردد و نیازی به درمان ندارد، اما اگر بعد از ۲ سال همچنان پاهای خمیده داشتند باید والدین پیگیری کنند تا شدیدتر نشود. در مرحله ی اول احتمالا پزشک به شما می گوید که کفش های فرزندتان را جا به جا بپوشانید. این روش کمک بزرگی به بهبود پاها می کند.علائم و نشانه های پای پرانتزیاز آشکارترین علائم پای پرانتزی که از ظاهر فرد هم مشخص است، حالت کمانی پاهاست که وقتی فرد پاهای خود را جفت می کند زانوها از هم فاصله دارند. از دیگر علائم آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:درد در ناحیه لگنزانو دردساییده شدن و از بین رفتن کناره ی خارجی کفشدر هنگام راه رفتن یا دویدن احساس ناتوانی یا درد کنیدکاهش دامنه حرکتیراه رفتن به شکل غیر طبیعی یا اردک وارعلت پرانتزی شدن پاهاپرانتزی شدن پاها به عوامل مختلفی بستگی دارد که در ادامه به بررسی مهمترین آن ها می پردازیم:نحوه ی قرار گیری نوزاد در رحم مادر: نبود فضای کافی در رحم مادر برای چرخش صحیح زانوها یکی از اصلی ترین دلایل ایجاد زانوی پرانتزی است.بیماری راشیتیسم: نرمی استخوان یا راشیتیسم در اثر کمبود زولانی مدت ویتامین D ایجاد می شود که سبب ضعیف شدن استخوان و در نتیجه شکل گیری آن می شود.بیماری بلانت: این بیماری در اثر رشد غیر طبیعی استخوان ساق بوجود می آید که نتیجه آن خم شدن زیر زانوست و معمولا در سال های اولیه زندگی اتفاق می افتد.استئوآرتریت: آرتروز یا همان استئوآرتریت در اثر بالا رفتن سن، اضافه وزن، فرسودگی غضروف زانو یا بلند کردن اجسام سنگین بوجود می آید که به مرور باعث منحنی شدن زانو می شود.آکندروپلازی: این بیماری به کوتولگی معروف است و یک بیماری مادرزادیست که به مرور زمان پاها شکل پرانتزی به خود می گیرد.روماتیسم: احتمال ابتلا به روماتیسم در بیماران روماتیسمی بالاست، زیرا این افراد کورتون مصرف می کنند که سبب پوکی استخوان می شود.شکستگی هایی در زانو و ساق که بدرستی جوش نخورده انداستفاده از پوشک سایز بزرگ برای نوزادعدم هماهنگی در صفحه رشد کودکانزودتر از موعد راه افتادن نوزادضعیف شدن عضلات پشت راننوع راه رفتن اشتباه از کودکیانواع درجات پای پرانتزی و راه های درمان آنمیزان پرانتزی بودن درجات مختلفی دارد و آن را به سه دسته خفیف، متوسط و شدید تقسیم می کنند.پای پرانتزی نوع خفیفدر این نوع پای پرانتزی فاصله ی دو کندیل داخلی ران از هم کمتر از ۲/۵ سانتی متر است. این ناهنجاری توسط افراد غیر متخصص قابل تشخیص نیست و فقط متخصص ارتوپدی با معاینه آن را تشخیص می دهد.پای پرانتزی نوع متوسطدر این نوع پای پرانتزی فاصله ی دو کندیل داخلی ران از هم ۲/۵ تا ۵ سانتی متر می باشد که بندرت بدون مراجعه به متخصص ارتوپدی قابل تشخیص است.پای پرانتزی نوع شدیددر این نوع پای پرانتزی فاصله ی دو کندیل داخلی ران از هم ۵ تا ۷/۵ سانتی متر یا حتی بیشتر است که براحتی قابل تشخیص است و با جراحی درمان می شود.راه های درمان انواع پای پرانتزیدر نوع پای پرانتزی خفیف و متوسط پزشک به شما رژیم غذایی مناسب می دهد تا کمبود ویتامین هایی که باعث این اختلال شده اند را جبران کنید. مواد غذایی که سرشار از ویتامین به خصوص ویتامین D هستند شامل: ماهی، میگو، شیر سویا،شیر گاو، آب پرتقال، غلات،زرده تخم مرغ و انواع مکمل های غذایی. ناگفته نماند که نور خورشید سرشار از ویتامین D می باشد.همچنین در کنار رژیم غذایی حرکات ورزشی مناسب نیز به شما داده می شود که انجام آن ها کمک زیادی به صاف شدن استخوان منحرف شده می کند.استفاده از بریس زیر نظر پزشک یا آتل یک روش درمانی اولیه محسوب می شود. در این روش به مدت مشخصی هنگام راه رفتن پای خود را داخل بریس می گذارید. ممکن است ابتدا مجبور شوید درد زیادی را تحمل کنید اما به مرور درد کمتر می شود تا زمانی پاها به حالت طبیعی خود باز گردند.فیزیوتراپی یکی دیگر از روش های درمان پای پرانتزی و از مهم ترین روش هاست، زیرا فیزیوتراپی با تقویت عضله های نگه دارنده مفصل زانو، آموزش الگوی صحیح راه رفتن، استفاده از وسایل کمکی برای راه رفتن درست و تمرینات ورزشی نقش مهمی در بهبود پای پرانتزی دارد.در پاهای پرانتزی نوع شدید، پزشک ارتوپد پس از معاینه و تشخیص دقیق، اقدام به جراحی و استخوان های خمیده را صاف می کند. در این روش پس از دوره نقاهت باید چندین جلسات فیزیوتراپی انجام گیرد تا الگوی درست راه رفتن را آموزش ببینید، همچنین ممکن است پزشک برای شما دستگاه بریس هم تجویز کند.چه ورزش هایی برای درمان پای پرانتزی مفید است؟لمس انگشتان پا در حالت ایستادهدر این روش پاها را چند سانتی متر از هم باز کنید، بدون اینکه زانوهایتان خم شود با اگشتان دست انگشتان پا را لمس کنید. هدف از این روش تقویت عضلات پشت ران می باشد.اسکاتدر این روش پاها را به اندازه عرض شانه باز کنید، برای تعادل بدن دست ها را به سمت جلو بیاورید و تا نیمه بنشینید، طوری که کمر خم نشود ولی زانوها خم شود. سعی کنید باسن را عقب بدهید. این حرکت عضلات داخلی ران را تحت تاثیر قرار می دهد.چرخش داخلی خوابیده به پهلوبه یک سمت دراز بکشید طوری که بدن در یک راستا باشد. زانو ها را به اندازه ۹۰ درجه خم کنید و بهم بچسبانید، سپس پای بالایی را از سمت قوزک بلند کرده و به سمت بالاتنه بیاورید طوری که پاها از زانو بهم بچسبد و مجدد برگردانید.اسکات کنار دیوار همراه توپدر حالت ایستاده به دیوار بچسبید و یک توپ بین زانوهای خود قرار دهید. حالا مانند حرکت اسکات به آرامی روی زانوها بنشینید طوری که ران پا با زمین موازی باشد. چند ثانیه نگه دارید و بلند شوید.یوگاانجام حرکات یوگا به اصلاح فرم بدن و انعطاف پذیری آن کمک زیادی می کند.نیاز است که حرکات بالا را دو یا سه ست در روز و در هر ست ۱۰ الی ۱۵ بار تکرار کنید تا به نتیجه ی مطلوب برسید.پیشگیری از مبتلا شدن به پای پرانتزیهیچ راه حل قطعی برای جلوگیری از مشکلات پا نیست اما می توانید با ورزش کردن، مصرف اندازه ویتامین D، رژیم غذایی مناسب، درست راه رفتن و مراجعه به موقع به پزشک در صورت مشاهده علائم پرانتزی بودن پا و اقدام هر چه سریعتر به روند درمانی کمک زیادی به بهبود و رفع اختلالات پای پرانتزی کنید.دکتر حسین حاجی تقی از مجرب ترین جراحان و متخصصان ایران است که جراحی های بسیار موفقی در زمینه درمان پاهای پرانتزی در کارنامه کاری خود دارند.