حرف‌های مفت من در مورد نوشتن

حرف‌ها بیرون از خانه پَرسه می‌زنند. زور کلمات به در و دیوار اتاق نمی‌رسد. چیزی که در چهاردیواری وجود دارد، یک مشت چرند و پرند است؛ نهایتاً یک داستانِ بی‌سروته که نه اولش معلوم است نه آخرش: توهّم، نه بیشتر. دنبال کلمات می‌گردی، بزن بیرون. کلمه‌ها را باید از دهان آدم‌ها بیرون بکشی. باید قهوه‌ای سفارش بدهی و بنشینی و پاهایت را روی هم بیندازی و در همین حین که دارد تاثیرش را می‌گذارد، سربه‌سرِ باقی مشتری‌ها بگذاری؛ از غریبه بگیر تا آشنا و ببینی آنها نظرشان راجع به هوای گرم روزی که گذشت چه بوده است. باید بزنی بزنی و راه دیگری هم ندارد. هیچ نویسنده‌ای در اتاقش نویسنده نشده. اگر رویای نویسنده شدن داری مجبوری. باید خودت را به آب و آتش بزنی. باور کن آمار غلط بهت داده‌اند که معدن سخت‌ترین شغل دنیاست؛ نویسندگی سخت‌ترین کار است پس اگر به هوای آسانی و فرار از کارهای بدنی، سراغ این کار را گرفته‌ای، باید بگویم متأسفم. برگرد و برو سراغ همان بیل و کُلَنگت. ننوشته‌ای که بفهمی یک خودکار چقدر می‌تواند سنگین باشد، آنجا که باید حقیقت را بنویسی. حرف مفت زدن، مانند کار کردنِ بدون مزد است؛ آخرش خودت می‌مانی و خودت و خستگی‌هایی که بیهوده بوده‌اند و راه به جایی نبرده‌اند. کارگر ساده را همه می‌خواهند؛ که جان بکند و چشمانش مانند دندانهایش سفید شود و سود را کس دیگری ببرد. اگر اینطور راحتی، میل خودت است؛ من به این کار، نویسندگی نمی‌گویم. تو برای داستان‌هایت کارگر لازم داری، آرایشگر لازم داری، دکتر و مهندس نیاز داری، تو باید بتوانی چیپس و پفک را به مشتری بفروشی، باید بدانی یک پلیس وقتی عصبانیست با یک مجرم چگونه برخورد می‌کند. تو باید زورت برسد تا تبدیل به هرکسی بشوی و برای این کار، نیاز است بروی بیرون و دنیای بیرون از اتاقت سروکله بزنی. تو باید خجالت بکشی. باید تحقیر شدن را تجربه کنی. باید عرق بریزی. باید شب و روز را زیر نورِ خورشید طی کنی؛ جایی که خبری از سقف و لامپ نباشد. باید طعمِ آسیب جسمی را بچشی. باید سفر کنی. باید فقر و نداری را با پوست و گوشت لمس کنی. اینجوری نمی‌شود که در رختخوابت دراز بکشی و معروف‌ترین رمان دنیا را بنویسی. در کنار این‌ها باید بخوانی و ببینی نویسنده‌های قبل از تو چه حرفی برای گفتن داشته‌اند. باید سبک‌های مختلف را بخوانی حتی اگر خوشت نیاید. باید فیلم ببینی. ترانه‌ی خوب گوش کنی. باید عاشق شوی و شکست بخوری. باید بیخود دعوا کنی. باید برقصی. باید درهای ذهنت را به روی هر اتفاقی که با کلمه قابل نوشتن است، باز کنی. باید نظرات دیگران را گوش دهی و خوب و بدشان را برای خودت انتخاب کنی. برای نوشتن، باید شنونده‌ی خوبی باشی. نمی‌شود که پنبه در گوش‌هایت فرو کنی و یک‌ریز حرف بزنی. تو باید یک در باشی در مسیر انرژی‌هایی که در دنیا وجود دارد؛ بگذاری همه‌چیز از تو بگذرد و از بین آن‌ها، آنهایی را که به کارت می‌آیند جدا کنی. یک نویسنده‌ی خوب به نظرم باید تحملش بالا باشد. از چرت پرت‌هایی که بر زبان می‌آورد دلخور نشود؛ هرچه درونش است را بریزد روی کاغذ؛ هرچه شد، شد. شعر شد، دلنوشته‌ای پر از احساس خوددلسوزی، مزخرفاتی که ارزش خواندن نداشته باشند، هرچه! یک نویسنده‌ی خوب، باید اول از همه خودش را دوست داشته باشد و بعد قلم دست بگیرد. نوبل ادبیات می‌آید. جایزه و تعریف و عکس و طرفدار و پول می‌آید؛ منتها باید ابتدا نوشتن را دوست داشته باشد. آنوقت است که مسیر شروع به هموار شدن می‌کند و اتفاقات خوب، پشت سر هم ردیف می‌شوند. اما اتفاق خوب، جایزه نیست. همین که چیزی بنویسی و بعد بگذاری جلویت و از خواندنش کِیف کنی؛ بنظرم همین خودش بزرگترین جایزه است. آنجا که خودت برای خودت کَف می‌زنی، مُزدت را گرفتی. آنجا که دیدی هرکاری را که از دستت برآمده برای علاقه‌ات کردی، آنجا روزِ خوشت است و به هیچ تعریف و تمجید دیگری هم احتیاج نداری. با تمام این‌ها، اگر حتی در حدِ یک نسیمِ کوتاه‌مدت، از نوشتن حرکتی زده‌ای، باز هم بهت تبریک می‌گویم زیرا که تو بزرگ‌ترین ریسک دنیا را کرده‌ای! میدانی این روزها کسی نمی‌نویسد، همگی فقط حرف می‌زنند تا دیگران برایشان کف بزنند.