مشاهدات- چهار

دِلنگران ام... می روم قدم بزنم در خیابان... و دردِ دلهام هام را خالی کنم توی کوچه ها و برگردم... پیاده راه هنوز پُرِ آفتاب است و سنگ های گرمِ مهربان یله داده اند جلوی تابشِ عصرگاهی و تنِ رخوت آلودشان را به هر سو می کشند و خمیازه سر می دهند...سیلِ ماشین های براق و رنگ رنگ پِشتِ چراغ قرمز نفسشان بند آمده و همه انگار تماشا کنانِ آن چند پیکرِ اساطیری اند که از روی خطوطِ عابر، خُرامان و باوقار پای می کشند... آن چند زن با چادرهای رنگیِ گلدار و صورت های آفتابی و لهجه های نجیبِ گرمِ کویری شان که داد می زند بیگانه اند با این شهرِ هیولاوارِ خاکستری و کِسِل و خواب آلود...کنارِ خیابانِ اصلی، یک آبمیوه فروش، میز و صندلی های پلاستیکی اش را پخش می کند و نامرتب می چیند وسط پیاده رو تا چند عابرِ آفتاب زدۀ خسته، کم و بیش با عجله بنشینند و چیزی خنک سفارش دهند... آبمیوه ای رنگی و هوس انگیز... فالوده ای تَگَری... میوه فروشِ سیه چرده، کمی جلوتر، میوه های مختصرش را توی گاریِ کهنه اش برقِ تازگی می اندازد...باز وسوسه می شوم و می روم به طرفِ کتابفروشیِ خاک آلودِ مغرورِ آن گوشۀ خیابان که وسطِ انبوهِ اغذیه فروشی ها و بوتیک های کفش و لباس فروشی، دلش گرفته و انگاری فقط گاه و بیگاه، آهسته تک سُرفه ای می زند و سینه ای صاف می کند، شاید توجّهِ عابری را به خودش جلب کند، وسطِ این هیاهوی گرما و خستگیِ عصرِ چهارشنبه...درِ شیشه ای سنگین را هُل می دهم و به خودم می گویم قدرتِ دست هام انگاری روز به روز دارد کمتر می شود... با خودم می خوانم:«کمانِ ابروی جانان نمی پیچد سَر از حافظ... ولیکن خنده می آید بدین بازوی بی زورش»...فضای دکان دراز است و باریک... و آقای میان سالی بی توجّه به ورودِ من به مغازه و سلامی که گفته ام... ابروهای پرپشت و مشت هاش را در هم فروبرده و نشسته پشتِ دست هایی بزرگ و میزی کوچک...اما از سوی چپ ام، صدای جوانتر و پُر نیروتری می گوید: "سلام! بفرمایید"...جوانِ خوشرویی است... خیلی جوان... بیست ساله یا کمی بیش... آمده ام فقط کتاب ها را تماشا کنم... ولی یکدفعه پشیمان می شوم... آنقدر که چهرۀ این پسر، امیدوار و با ادب به نظر می رسد...دلم می خواهد یک چیزی بخرم از او... کتابی را که چند وقتی است تصمیم به خواندنش گرفته ام و هی فراموش می شود، یک دفعه می آید به خاطرم... می گویم:_ "کتابِ تسلی بخشی های فلسفه را دارید؟..."با خوشحالی می گوید بله... اوّل خیره می شود به صفحۀ کامپیوترش... بعد منصرف می شود و می آید به سوی انبوهِ کتاب ها که گویی فقط تل انبار شده در قفسه ها و زیاد هم به نظم و ترتیب نیست انگاری...خیلی دلم می خواهد کمکش کنم... عینکم همراهم نیست... هر چه سرم را عقب و جلو می برم... نمی توانم نوشته های عطفِ کتاب ها را از رنگ های قشنگشان تمیز دهم...بالاخره آن آقای پنهان در پشتِ ابروها و دستهاش، تکانی می خورد و با بی حوصلگی ولی قطعیت و اطمینان... _طوری که یقین می کنم مردِ باسواد و وارد به کاری است_ می گوید...-"آلن دو باتِن... بله اینجا است..."و به یک اشاره جای کتاب را به دوستِ جوان ام نشان می دهد...بعد من آنقدر با ذوق آن سه ده تومانی را از داخلی جیبم بیرون می آورم که براق و نو به نظر می رسند...و لبخندم واقعاً صادقانه است وقتی باقیِ پول را می گذارد توی دستم...باز می گردم به پیاده راهِ صمیمی و میز و صندلی های پلاستیکی اش...جایی که حالا آن چند زنِ رنگارنگ و اساطیریِ کویرهای جنوب، نشسته اند روی چند صندلی... با دو سه کودکِ مبهوت و قشنگ و گندمگونِ همراهشان... بستنی و نوشیدنیِ سرد می خورند...می روم از گاریِ محقّر و خالی و کهنۀ میوه فروش، آن چند دانه شلیلِ پژمردۀ باقی مانده اش را می خرم...و با یک دست کتاب و یک دست مشمایی پُر شلیل راه می افتم رو به سربالاییِ خانه...فکر می کنم که تو اینجا نیستی که با هم بنشینیم روی جدولِ کنارۀ جوی خیابانی که لبریز آبی خنک و زنده بود یک روزهایی... و گاری های رنگی و سرشارِ سبزی و میوه های تازه و کتابفروشی های برقرار و پُر رونقی داشت با مشتری هایی که دقایقی با هم و کتابفروشِ مشتاقِ گفتگو، حرف می زدند و ایستاده کتاب می خواندند و از انتشاراتِ و ترجمه های جدید پرس و جو می کردند...نه تو هستی و نه هیچ یک از عاداتِ دوست داشتنی و مألوفِ جوانی های من...ولی هنوز امیدوارم تأمّلاتِ فلسفیِ چند دوستِ خردمند تسلّایم دهد... هنوز ایمان دارم که خِرَد نجات ام خواهد داد... یا حداقل دلنگرانی و تنهایی و یأسِ درونم را تسکین خواهد بخشید...و یا این حسِ ظریف و مشابهِ عشق... که راستی تا مدّتی امیدوار بودم از مرگ خلاصم کند...بعد یادم می آید که این ایام، روزهای گرانقدرِ سوگواریِ خونی و خونِ خدا است...یعنی دعاهای آن دلِ کوچک و مهربانِ پاک، نجاتم خواهد داد؟...آن دلی که آنقدر پر تپش و بی قرار است از فرطِ سبکی و طراوت که به گنجشکی هراسان می ماند؟...و برای من آرامش طلب می کند از خدای مهربانش...و شاید نمی داند که من اینقدر آرامم... مثلِ همین جوی های آرامِ خفته در رؤیای تلاطمِ امواجِ حیاتی که دیگر هرگز باز نمی گردد... مثلِ همین جوی های مُرده...