بعد از دو ماه دوری از اینستاگرام

همه چیز از خواندن نوشته‌ی او شروع شد ...از همان ابتدای سال با خودم کلنجار میرفتم که باید اینستاگرام را حذف کنم. مدام به خودم می‌گفتم باید این کار انجام شود. اما نمیتوانستم. جایگزینی برای آن نداشتم. طاقت دوری از این فضا را نداشتم. دوست داشتم آنجا چیزی بنویسم یا عکسی بگذارم و یا از دوستانم که فقط آنجا اند خبری داشته باشم. تا اینکه یک شب اتفاقی به آن نوشته رسیدم. وقتی نوشته محمدرضا (+) را خواندم همان شب اینستاگرام را پاک کردم. نوشتن در اینجا را مجدد شروع کردم و بعد از مدتها پستی را منتشر کردم. در کنارش یک کانال تلگرام را هم درست کردم که اگر روزی هوا و هوس انتشار به سبک اینستاگرام به سرم زد، آنجا چیزی بگذارم تا این عطش را هم کم‌کم فروکش کنم و به زبانی دیگر ذوقم کور نشود.الان تقریبا دو ماهی هست که دیگر اینستاگرام ندارم. در یکی از پست های تلگرامم نوشته بودم «لذت این روزها که می‌تونم بجای دیدن عکس های دوستانم داخل اینستاگرام، نوشته‌های آنها رو بخوانم یا حضوری ببینمشان را با هیچ چیز در دنیا نمی‌خواهم عوض کنم». نداشتن اینستاگرام و برنامه‌هایی مانند آن، یعنی فرصتی برای دریافت اطلاعات کامل تر و عمیق‌تر، به جای خرده اطلاعات ناقص و محتوای بدون جایگاه. جایگاه به این معنا که ما وقتی کتاب میخوانیم میدانیم که داریم کتاب میخوانیم اما معمولا وقتی در اینستاگرام هستیم بعد از گذشت چند دقیقه خودمان هم نمیدانیم اینجا داریم چکار می‌کنیم؟! حتی اگر اینستاگرام را به قصد دیدن ویدیوی آموزش کنترل فشار خون به کمک داروی لابتالول باز کرده باشی. این اواخر، وقتی در اینستاگرام بودم و مطلبی به خیال خودم آموزنده میخواندم یا کپشن خوانی میکردم در انتها هر پست، حس یک آدم تشنه را داشتم که زیر شیر آبی سر خم کرده و در حین نوشیدن قطره قطره آب است که یکی از آن بالا ناگهان شیر را می‌بندد. و تو منتظری دوباره کسی آنرا باز کند تا شاید قطره ای بنوشی. چرا وقتی میتوانم در یک دریای قابل شرب مثل کتاب ها، مقالات، وبلاگ ها و یا حتی فیلم ها خودم را غرق کنم باید به همچین چیزی راضی میشدم؟ اگر وقت گذاشته اید و این نوشته را میخوانید، پیشنهاد میکنم این نوشته محمدرضا را هم حتما بخوانید.(+) اکثر ما، وقتی صحبت از اینستاگرام یا یک رسانه اجتماعی میشود خیال میکنم مگر چقدر قرار است در آنجا باشیم؟ یک ساعت نهایتا! دیگر اوجش دو ساعت. از 24 ساعت 2 ساعت مگر میخواهد کجا برود؟ در ماه که هیچ. اشتباه من هم اینجا بود؛ من هم فکر میکردم یک روز 24 ساعت است. در حالی که اگر از یک روز، خواب و خوراک و عادات روزانه غیر ارادی‌مان را فاکتور بگیریم عملا شاید حدود 6-5 ساعتِ خالص را در اختیار داریم. به بیانی دیگر در یک روز، 6-5 ساعت در اختیار داریم که میتوانیم تصمیم بگیریم چکار کنیم؟ حالا آن 2 ساعت را از این 6 ساعت کم کنید. سوا از احساس خستگی و چشم درد و سر دردِ بعد از استفاده از موبایل. قصد ندارم اینجا یک لیست از مزایا و معایب استفاده از فضای مجازی و غیره فهرست کنم. بیشتر دوست دارم که برخی از تجربه های این دو ماهم را بنویسم. بجز فرصتی بیشتر برای مطالعه هدفمند و بیشتر شدن زمانِ در اختیار، یکی از تجربیاتی که این مدت بدست آوردم این بود که صبرم برای قضاوت کردن ها خیلی بیشتر از گذشته شده بود. یا شاید بهتر بگویم، زود قضاوت کردن را بهتر می توانستم کنترل‌ کنم.بنظرم از بهترین ابزار ترغیب ما برای زود قضاوت کردن همین بسترِ فضای مجازی سریع و قابل در دسترس و از جمله‌ی آنها اینستاگرام است. وقتی در اینستاگرام تصاویر متنوع و ویدیوهای کوتاه سریع می آیند و می روند، به مرور صبر و انتظار ما برای دیدن نتایج کم و کمتر می شود، و بعد تجربه‌ی عمیق قضاوت کردنِ درست را نیز کم‌کم از دست میدهیم. اتفاقی که الان در اینستاگرام رایج شده است. یک ویدیو سریع شروع میشود، سریع هم نتیجه قابل انتظار را می‌بینیم. کمکم برای ویدیو های بعدی بدون اینکه کامل تمام بشود این نتیجه گیری را انجام میدهیم. و بعید هم نیست که بعدها در زندگی روزمره هم از این نوع قضاوت های زودهنگام استفاده کنیم. زمانی نمیگذرد که می‌بینیم عادت کرده‌ایم بدون اینکه صبر کنیم، بدون اینکه دوباره و دوباره فکر کنیم، یک قضاوت پیشفرض را انتخاب و منتظر می‌مانیم تا اثباتش کنیم. در حالی که می‌توانیم همین قضاوت زودهنگام را گوشه ذهن نگه داریم و بمانیم تا ببینیم آیا درست است یا اشتباه و بعد اگر اشتباه بود، فیدبکی بگیریم و در دفعات بعد یاد بگیریم زود قضاوت نکنیم. کاری که ما معمولا در تماشای فیلم ها (که یک بسته های اطلاعاتی کامل تر نسبت به ویدیو های چند دقیقه ای هستند) تجربه میکنیم. در این روزها یک جایگرین خوب برای من همین تماشای فیمهای سینمایی بود. وقتی به تماشای یک فیلم چندصد دقیقه ای می نشینیم، در اصل خودمان را مجاب می کنیم که صبر و حوصله کنیم. هنگامی که میانه یک فیلم فکر می کنیم که این فیلم بدرد نمیخورد و قابل پیشینی است (کاری که روز های اول این ماه انجام میدادم)، اگر به خودمان صبر بدهیم و تا انتها منتظر بمانیم، امکان دارد که فیلم جواب این صبر ما را بدهد و غافلگیرمان کند. حتی اگر این اتفاق هم نیافتد ما تمرین کرده ایم که زود قضاوت نکنیم و منتظر بمانیم تا ببینیم آخرش چه میشود. ذهن ما در تمام این مدت درگیر است و این درگیری ارزشمند است. اینکه صبر کنیم و بعد قضاوت کنیم. حتی میتوانیم بعد از آن به سراغ نقد ها و تحلیل ها هم برویم و باز هم در قضاوت و تفسیر های خودمان بیشتر شک بورزیم. شاید نکته ای هم بوده که ما متوجه آن نشدیم.درگیری من با فیلم هایی که این ماه تماشا کردم آنقدر عمیق بود که بعد از تماشا، بجز مشغول شدن با تحلیل ها و پیگیر نوشته های دیگرِ نویسنده‌ی فیلم شدن، موزیک متن آنها را هم برای خودم جدا و دسته بندی میکردم و در طول روز چند بار گوش میدادم. یک کانال هم به اسم Sweet part درست کردم تا سکانس‌های جالب و قابل تامل هر فیلمی را که میبینم، اسکرین رکورد کنم و در آنجا بگذارم و دیالوگ های جالب را یادداشت کنم. بعضی روز ها هم بود که دوست داشتم داستان فیلم ها را از اول خودم بنویسم و تصویر سازی و شخصیت پردازی ها، بر عهده خودم باشد. تجربه این کارها در این ترک دیار دو ماهه برایم هیجان انگیز، لذت بخش و کم‌نظیر بود.