ترتیب افتادن دندان‌ های شیری - دکتر فائزه فتوحی

امروزه یکی از مسائل مهم خانواده ها مربوط به سلامت دندان‌های شیری فرزندشان است تا فرزندشان در بزرگسالی دچار مشکلات دندانی نشود. در این مقاله با ما همراه باشید تا درباره ترتیب افتادن دندان‌ های شیری اطلاعات بیشتری کسب کنید.قبل از تولد نوزاد، جوانه‌های دندان شیری در زیر لثه قرار دارند تا زمان مناسبی برای بیرون آمدن دندان‌های شیری از لثه فراهم شود. این دندان‌ها می‌توانند برای مدت کوتاهی مهمان فرزندان شما باشند و از یک سالگی به بعد باید جای خود را به دندان‌های دائمی بدهند.زمان و ترتیب افتادن دندان های شیری کودکانزمان در آمدن و ترتیب افتادن دندان‌ های شیری برای هر کودک متفاوت است. بنابراین وقتی دندان‌های جدید کودک شما بیرون می‌آید، اصطلاح رسمی دندان درآوردن است. دندان های شیری کودک شما از حدود 6 ماهگی شروع به رشد می‌کنند و تا حدود 3 سالگی ادامه می‌یابند.بیشتر بخوانید: مراحل دندان درآوردن نوزاداز دست دادن دندان‌های شیری در کودکان از 6 سالگی شروع می‌شود و در نهایت تا 12 سالگی تمام دندان‌های شیری خود را از دست می‌دهند. به طور کلی، زمانی که فرزند شما به سن نوجوانی خود می‌رسد، 32 دندان دارد.اول از همه باید دانست که زمان‌هایی که گفته می‌شود دندان های کودکان در آن می‌افتد، عموما فقط یک چارچوب کلی است و نمی‌توان برای همه کودکان نظر قطعی داد. البته علت دیر افتادن دندان های شیری مهم است. رشد اولین دندان شیری هم در 4 ماهگی و هم بعد از یک سال طبیعی است.اگر دندان‌های کودکتان به ترتیبی که در این مقاله یا جاهای دیگر توضیح داده شده است، نمی افتد، نگران نباشید. به طور کلی می توان گفت که رویش و ترتیب افتادن دندان‌ های شیری در اکثر کودکان به صورت زیر است:دندان‌های شیری فک پایین کودکاندندان‌های پرمولر کودکان معمولاً در 7-4 ماهگی رشد می‌کنند و در 7-6 سالگی می‌ریزند.دندان جلویی کودک در 16-10 ماهگی رشد می‌کند و در 7-8 سالگی می‌افتد.دندان‌های نیش در 17-23 ماهگی رشد می‌کنند و در 9-12 سالگی می‌ریزند.مولر اول فک پایین در 14-18 ماهگی رشد می‌کند و در 9-11 سال می‌افتد.دندان مولر دوم فک پایین در سن 23-31 ماهگی بیرون می‌زند و در 10-12 سالگی می‌افتد.دندان‌های شیری فک بالای کودکاندندان جلویی در 12-8 ماهگی رشد می‌کند و در 7-6 سالگی می‌افتد.دندان جلو در 9-13 ماهگی رشد می‌کند و در 7-8 سالگی می‌افتد.دندان نیش فک بالا در 16-22 ماهگی رشد می‌کند و در 10-12 سال می‌افتد.مولر اول فک بالا در 13-19 ماهگی رشد می‌کند و در 9-11 سال می‌افتد.دندان مولر دوم فک بالا در 25-33 ماهگی رشد می‌کند و در 10-12 سال می‌افتد.دندان‌های شیری پیش میانی فک پایین کودکاندو دندان میانی فک پایین جزو اولین دندان‌های شیری هستند که شروع به رشد کردند. این دندان‌ها معمولا بین چهار تا هفت ماهگی شروع به ظاهر شدن می‌کنند. البته در برخی موارد ممکن است زودتر از این تاریخ مثلا سه ماه یا زودتر بیاید.دندان‌های پیش میانی فک بالا کودکاناین دندان ها از 8 تا 12 ماهگی شروع به ظاهر شدن می‌کنند. دندان های کودکان معمولاً دارای لبه های مواج یا دندانه دار هستند که به دلیل ساییدگی و پارگی در اثر جویدن صاف شده‌اند.دندان‌های پیش جانبی فک بالادندان‌های پیش جانبی درست در کنار دندان‌های پیش مانی رویش می‌کنند و به کودک یک ردیف چهارتایی دندان‌های کوچک می دهد. این دندان های شیری معمولاً به صورت جفت می‌آیند، که یکی در سمت راست و دیگری در سمت چپ است.دندان‌های پیش جانبی فک پاییندندان های جلوی فک پایین بین 10 تا 16 ماهگی ظاهر می‌شوند.دندان‌های آسیاب اول فک بالادندان‌های آسیاب اول فک بالا بین ۱۳ تا ۱۹ ماهگی رشد می‌کنند. اساساً دندان‌های آسیاب اول بالایی دندان‌های پهنی هستند که در نیمه پشتی دهان و فک بالا بیرون می‌آیند و این دندان‌ها تا زمانی که دندان‌های آسیاب پایین بیرون نیایند، کار زیادی نمی‌توانند انجام دهند.دندان‌های آسیاب اول فک پاییندندان‌های آسیاب اول فک پایین بین 14 تا 18 ماهگی رشد می کنند. بنابراین با بیرون آمدن این دندان ها کودک می‌تواند به طور جدی غذا را بجود.دندان‌های نیش فک بالادندان های نیش فک بالا از 16 تا 22 ماهگی رویش می‌کنند. دندان نیش فوقانی فضای بین دندانهای پیش و دندان‌های آسیاب اول را پر می‌کند.رشد استخوان فک و صورت کودکرشد فک و استخوان‌های صورت کودک در سنین چهار تا شش سالگی اتفاق می‌افتد. در این دوره استخوان‌های صورت و فک نوزاد رشد می‌کنند و بین دندان‌های شیری فضایی ایجاد می‌کنند تا فضایی برای رشد دندان‌های دائمی که بزرگتر هستند باز شود.افتادن زود هنگام دندان شیری کودکانبه طور کلی بهتر است بگوییم که والدین باید به بهترین شکل ممکن از دندان های شیری کودک خود مراقبت کنند و دندان‌های شیری کودک خود را به موقع در بیاورند.در واقع در زمان مناسب توسط دندان‌های دائمی به دندان های شیری کودک فشار وارد می‌شود و این فشار باعث جدا شدن و پوسیدگی دندان‌های شیری و در نتیجه روند طبیعی افتادن دندان‌های شیری می‌شود. گاهی به دلایلی احتمال افتادن زودرس دندان‌های شیری وجود دارد که در ادامه به آن می‌پردازیم:1- ضربه و آسیب فیزیکیگاهی اوقات دندان‌های کودک بر اثر تصادف یا ضربه در حین بازی آسیب می‌بیند.2- پوسیدگیبا ایجاد عفونت، پوسیدگی دندان می‌تواند باعث لق شدن دندان در استخوان فک و افتادن دندان‌ها شود.3- بیماری کوتاکسی ناقصاین بیماری با جلوگیری از حرکت گلبول‌های سفید باعث پریودنتیت می‌شود. اساساً این بیماری التهابی بر بافت‌های نگهدارنده دندان تأثیر می‌گذارد. کموتاکسی ناقص از فعالیت گلبول‌های سفید جلوگیری می‌کند و در نتیجه سیستم ایمنی بدن نمی‌تواند از عفونت لثه جلوگیری کند.4- بیماری دیابتاگر دیابت دوران کودکی درمان نشود، نوعی گلبول سفید بیگانه هراس به نام نوتروفیل در مغز استخوان تشکیل می‌شود و سپس از طریق جریان خون وارد بافت های بدن می‌شود. در این صورت این ناهنجاری منجر به تغییر متابولیسم کلاژن می‌شود و می‌تواند باعث افزایش بیماری‌های لثه و دندان شود.5- بیماری هیپوفسفاتازیااین یک اختلال ژنتیکی نادر است که در صورت ابتلا به این بیماری، بیش از 70 درصد کودکان قبل از زمان مناسب برای افتادن دندان‌های شیری، تمام دندان‌های شیری خود را از دست می‌دهند. این بیماری به دلیل کاهش سطح سرمی آلکان فسفاتاز باعث آسیب به فیبرهای لیگامانی می‌شود که مسئول نگه داشتن دندان ها در جای خود هستند.6- بیماری نوتروپنیاین بیماری مربوط به خون است و برخی از گلبول‌های سفید که وظیفه مبارزه با عفونت‌های باکتریایی را بر عهده دارند کاهش یافته یا از بین می‌روند. در این صورت کودک به دلیل عفونت پریودنتال خیلی زودتر تمام دندان‌های خود را از دست می‌دهد.7- بیماری پاپیون لفوزپاپیون لفوز اختلال ژنتیکی بسیار نادر است که در آن کودکان مبتلا به این نوع بیماری فاقد آنزیمی به نام کاتپسین C هستند. این کودکان در نهایت به دلیل پریودنتیت دندان‌های شیری و حتی دندان‌های دائمی خود را از دست می‌دهند.بعد از افتادن دندان شیری کودک چه باید کرد؟در یک کلام باید توجه داشت که دندان‌های شیری راحت تر از دندان‌های دائمی می‌ریزند، زیرا عاج دندان بسیار بلندتر از ریشه دندان است. حتی گاهی ممکن است دندان کودک در اثر ضربه بیفتد.البته جالب است بدانید تنها دندان دائمی کودک در صورت بیرون آمدن از فک در جای خود قابل کاشت است.اما در صورت بیرون آمدن دندان های شیری از فک امکان کاشت دندان های شیری توسط دندانپزشک کودکان در یزد توصیه و انجام نمی شود. زیرا فشار ناشی از قرار دادن دندان شیری در جای خود باعث آسیب جدی به جوانه دندان دائمی زیرین می شود.پس از افتادن دندان، آن را بردارید و از رها کردن آن در محل حادثه خودداری کنید.دندان را کنار تاج نگه دارید و سعی کنید تا حد امکان به ریشه دندان دست نزنید تا آسیبی به آن وارد نشود.اگر دندان عفونی شده است، آن را به آرامی با آب سرد بشویید.هرگز از صابون یا مواد شیمیایی برای تمیز کردن دندان های خود استفاده نکنید.از کشیدن و خاراندن دندان خودداری کنید.از خشک کردن دندان یا قرار دادن آن در دستمال یا حوله خودداری کنید.در صورت امکان، دندان را در حفره در دهان قرار دهید.سعی کنید همیشه دندان را مرطوب نگه دارید.دندان را در آب نمک یا شیر سرد قرار دهید.اگر نمی توانید دندان را در سوکت خود قرار دهید، آن را تا زمانی که به دندانپزشک مراجعه کنید مرطوب نگه دارید.از قرار دادن دندان در آب خودداری کنید زیرا به سلول های زنده روی سطح ریشه دندان آسیب می‌رساند.بیشتر بخوانید: آرامبخشی در دندانپزشکی کودکان چیست؟عوارض زود افتادن دندان شیری کودکاگر دندان‌های شیری به هر دلیلی زودرس بیفتند، فضای خالی آنها به سرعت توسط دندان‌های دیگر پر می‌شود که منجر به انحراف و کج شدن دندان های مجاور می‌شود. از طرفی به دلیل پر شدن این فضای خالی، دندان های دائمی فضای کافی برای رشد ندارند.در این حالت دندان دائمی یا نهفته می‌ماند یا از محل نامناسبی مانند کام رشد می‌کند. وضعیت نامناسب دندان ها در این شرایط باعث گیر کردن غذا بین دندان ها می‌شود و احتمال پوسیدگی و عفونت دندانی در کودکان را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، گاهی اوقات این شرایط می‌تواند بر گفتار کودکان تأثیر بگذارد.علت در نیامدن دندان بعد از افتادن دندان شیریمدت زمان رویش دندان های دائمی در کودکان متفاوت است. در برخی موارد، زمانی که دندان شیری می افتد، ممکن است در واقع یک دندان جایگزین دائمی وجود داشته باشد، اما مدتی طول می کشد تا بیرون بیاید.اگر دندان ها اصلا بیرون نیایند، ممکن است نشان دهنده وجود مشکلات بزرگ تری باشد که باید به دندانپزشک اطفال ارجاع داده شود. در ادامه شما را با برخی از دلایل بیرون نیامدن دندان های دائمی کودکان آشنا می کنیم:1- بیماریبرخی از بیماری ها در کودکان منجر به تاخیر در رشد دندان ها می شود. البته همیشه این اتفاق نمی افتد. همه ما می دانیم که هورمون ها نقش مهمی در بدن دارند. بنابراین اگر هورمون ها دچار مشکل شوند، می تواند تمام قسمت های بدن را تحت تاثیر قرار دهد.طبق تحقیقات انجام شده مشکلات هورمونی تاثیر بسزایی بر بیماری های دهان و دندان دارد و این موضوع در دوران بارداری به وضوح قابل مشاهده است. در واقع مشکلات تیروئید و هیپوفیز می‌تواند رشد دندان های دائمی را به تاخیر بیندازد.بیشتر بخوانید: کیست دندان کودک چیست؟2- وضعیت زمان نوزادیطبق تحقیقات انجام شده بر روی کودکانی که در دوران نوزادی نارس بوده اند، دندان های آنها دیر رشد می کند. البته همیشه این اتفاق نمی افتد و اگر نوزادان نارس تغذیه با کیفیتی داشته باشند در آینده مشکلی نخواهند داشت.3- جنسیت کودکانپسرها معمولا دیرتر از دخترها دندان در می آورند. همچنین دختران زودتر از پسرها صحبت می کنند و به بلوغ می رسند. معمولاً بین 4 تا 6 ماهگی دندان های دختران زودتر از پسران شروع به رشد می کنند.4- ژنتیکیکی دیگر از عوامل موثر بر رشد دندان های دائمی، عامل ژنتیکی است. برخی از ژن ها باعث تاخیر در رشد دندان های دائمی می شوند. بنابراین، اگر والدین در دوران کودکی با این مشکل مواجه شده باشند، احتمال تاخیر در رشد دندان های دائمی در فرزندانشان وجود دارد.چه عواملی باعث افتادن دندان شیری کودکان می‌شود؟معمولاً تا زمانی که دندان دائمی پایینی به آن فشار نیاورد، دندان شیری کودک نمی افتد. اما دندان شیری می تواند قبل از آماده شدن دندان دائمی بیفتد. این می تواند در نتیجه بیماری های دهان و دندان یا تصادف رخ دهد. در این حالت، دندانپزشک برای حفظ فضای دندان شیری در حین رشد دندان دائمی از یک نگهدارنده استفاده می کند.کدام دندان شیری کودک زودتر می‌افتد؟ترتیب افتادن دندان‌ های شیری تا 3 سالگی تمام می‌شود، معمولاً مانند رشد آنها در دهان است. این بدان معناست که معمولاً ابتدا دو دندان جلو می افتند و دو دندان مجاور مرحله بعدی هستند.دندان های کودکان از 6-7 سالگی شروع به افتادن می کنند و معمولا اولین دندان هایی که ظاهر می شوند، دو دندان میانی فک پایین یا دندان ثنایای مرکزی پایین هستند.چه زمانی دندان های شیری را دربیاوریم؟1- به دلیل عفونت: اگر پوسیدگی یا آسیب دندان به پالپ برسد، اعصاب دندان درگیر می شود. پالپ هسته زنده دندان است که شامل عروق خونی، اعصاب و بافت همبند است.2- با توجه به خطر عفونت دندان برای کودک و عواقب خطرناک آن3- به دلیل عفونت لثه: اگر عفونت لثه به بافت اطراف رسیده و استخوان اطراف دندان را از بین برده باشد، دندان لق شده و دیگر تکیه گاه ندارد. بنابراین کشیدن ممکن است آخرین راه حل باشد.