بهبود اختلال و ناتوانی در ریاضیات

برخی از کودکان با مشکالات ویژه در یادگیری، دشواری‌هایی در درک مسائل ریاضیات دارند. اصطلاحی که برای موارد شدید این حالت به کار می‌رود، دیس کالکولی یا اختلال در محاسبه و کسب مفاهیم ریاضی است.این گروه از کودکان معمولاً در زمینه درک روابط فضائی دچار مشکل شدید هستند. در بررسی دشواری‌های ریاضیات این گروه از کودکان باید به مشکلات درک بینائی و تفکر آنان نیز توجه کردگاهی اوقات عوامل غیرمستقیمی مانند، بی‌توجهی و دشواری در خواندن به ویژه برای حل مسائلی که به صورت تشریحی بیان می‌شود، سبب دشواری در حل مسائل ریاضیات می‌گردد.همچنین اکثر این کودکان در محاسبه اعداد به سبب استفاده از روش‌های نامناسب، اشتباه می‌کنند.کودکان با اختلال در ریاضیات معمولاً برای شمارش اعداد و نیز انجام چهار عمل اصلی به جای تکیه بر قوای ذهنی خویش از انگشتان دست‌ها یا وسایل کمکی دیگر، بهره می‌گیرند.مهم‌ترین عواملی که سبب اختلال در ریاضیات می‌شود عبارت است از:1- فقدان آمادگی ذهنی2-تدریس ناکافی یا نادر3- عملکرد پائین هوش غیرکلامی4- ضعف حافظه بینایی و شنوایی5- اختلال در تشخیص و درک بینایی6- اختلال در تشخیص و درک شنوایی7- اختلال در ادراک فضاییهدف از ترمیم ناتوانی در ریاضیات تقویت مهارت در به‌کارگیری روابط کمی است.این برنامه اغلب از آموزش اصول کمی مانند: ترتیب، اندازه، فضا و فاصله با استفاده از مواد قابل لمس و کلام شروع می‌شود و در نهایت برای ایجاد و تقویت قوه استدلال و تفکر منطقی از معماها و صفحات سوراخ‌دار که با فرو کردن میله‌های پلاستیکی در آن‌ها می‌توان طرح‌های مختلف را ایجاد کرد، سود برده می‌شود.در زیر به طور خلاصه نکات اصلی و اساسی یا اصولی که در جریان بازپروری با توجه به نوع و شدت مشکل کودک و نیز بهره‌گیری از مطالعات و امکانات روز باید انتخاب و مورد استفاده قرار گیرد، آمده است:1- برای آموزش مفاهیم ریاضیات به کودکان باید مراقب رشد لازم ساخت‌ها و سازمان‌های کیفی ذهن (ساختارهای رشد شناختی) آنان بود.به سخن دیگر کودک باید پایه‌های لازم پیش نیاز برای درک مفاهیم ریاضیات را کسب کرده باشد تا بتواند به استدلال بپردازد، در غیر این صورت یادگیری کودک از مفاهیم ریاضیات به صورت “طوطی‌وار” یا ” از برکردن” انجام می‌شود.برای مثال برای آموزش جمع و تفریق، کودک باید به تساوی جزء به جزء یا ادراک تک رابطه‌ای (تناظر یک به یک)، مفهوم عدد و نیز نگهداری ذهنی عدد رسیده باشد.2- دقت شود که در آموزش ریاضیات، کودکان بیش از آنکه”مصرف‌کننده” با “از بر کننده” ساخته‌های فکری بزرگ‌ترها باشند، فرصت درک و کشف رابطه‌های ریاضی را داشته باشند.برای مثال معمولاً کودکان می‌توانند به آموزش معلم درباره ریاضیات گوش دهند و آنچه او تدریس کرده را بیان کنند، اما این امر نشان‌دهنده یادگیری واقعی آنان از مفاهیم بیان شده نیست.معلم باید از کودکان بخواهد که چگونگی استدلال خود را برای حل مسائل با صدای بلند بیان کنند تا از درستی تفکر آنان و وجود پایه‌های ذهنی لازم اطمینان حاصل کند.3- معلم باید فضایی مطلوب برای یادگیری مفاهیم ریاضیات ایجاد کند تا کودکان تنها نقش دریافت کننده منفعل را نداشته باشند و با فعالیت‌های مناسب بتوانند بین آنچه معلم تدریس می‌کند، آنچه در کتاب آمده است و آنچه خود عملاً انجام می‌دهند و دریافت می‌نمایند، ارتباطی منطقی و اصولی بیابند.4- آموزش مفاهیم ریاضی باید از اشیاء واقعی یا مواد قابل لمس و مشاهده شروع شود.برای مثال برای درک مفهوم اعداد باید کمیت‌های منفصل مانند مهره، ژتون، نخود و… که کودک می‌تواند آن را دستمالی و دست‌کاری کند، آن‌ها را بشمرد، از آن‌ها دو یا چند دسته مساوی، بزرگ‌تر و کوچک‌تر به وجود آورد، تعداد ژتون‌های خواسته شده را بدهد و بگیرد، آغاز شود.در این مرحله کودک باید بتواند اشیا واقعی اطراف خود مانند صندلی، میز، کتاب، قاشق و… را شمارش کند و بیشتر، کمتر و مساوی بودن آن‌ها را اعلام دارد.5- پس از درک مفهوم عدد یا استفاده از مواد ملموس، کودک باید بتواند تصاویر اشیا را بشمرد و آنچه دربند شماره (1) آمده است را در سطح تصاویر آنان انجام دهد.6- پس از کسب تجربه لازم در سطح تصاویر اشیا، آموزش کودک باید با استفاده از نمادها یا نشانه‌های مربوط به علائم ریاضی و کلامی آن پیگیری شود. برای مثال استفاده از نماد عددی”2″ یا نشانه کلامی ” دو” به جای دو توپ واقعی یا دو تصویر توپ آغاز شود.7- در آموزش کودکان باید تأکید بر خودآموزی آنان باشد، به سخن دیگر باید شرایطی را فراهم کرد که ضمن هدفمند بودن هر تکلیف خواسته شده، خود کودک به معنا و مفاهیم مربوط به ریاضیات پی ببرد.8- در آموزش کودکان باید از وسایل متعدد و متنوع آموزشی یا کمک آموزشی برای تسهیل درک مفاهیم مربوط به ریاضیات استفاده شود. برای مثال برای درک مفاهیم مربوط به کمیت‌های متصل، استفاده از خمیر، گل رس، ماسه و… پیشنهاد می‌شود.به سخن دیگر برای آموزش یک مفهوم واحد به جای تکرار آن با یک ماده، باید از مواد و وسایل متعدد و متنوع در دسترس، استفاده شود.9- در آموزش کودکان باید از روش‌های متعدد آموزشی بهره گرفت، زیرا بعضی از کودکان ممکن است به یک یا ترکیبی از روش‌ها بهتر پاسخ دهند. عمده‌ترین این روش‌ها عبارت‌اند از:روش” آموزش انفرادی” که معلم برای هر دانش‌آموز بر اساس توانائی‌ها، رغبت‌ها و نیازهای او برنامه‌ای ویژه تدارک می‌بیند، روش آموزش” شاگرد_ شاگرد ” که در این روش یکی از دانش آموزان کلاس به کودک مشکل‌دار کمک می‌کند.روش” آموزش گروهی” که در آن گروهی کوچک از دانش آموزان با اختلال در ریاضیات حضور دارند و برای پیدا کردن راه‌حل‌ها به تبادل افکار و آرا می‌پردازند.روش” آموزش با استفاده از کامپیوتر” که برای آموزش مشکلات ریاضی کودکان از برنامه‌های از پیش تدارک دیده کامپیوتری بهره گرفته می‌شود.10- در مواردی که علت مشکلات کودک ضعف در هماهنگی حرکتی مربوط به عضلات بزرگ یا ظریف، کوتاهی دامنه تمرکز و دقت، ضعف در حافظه، ادراک بینایی، شنوایی و… است، اجرای فعالیت‌های مناسب برای تقویت این امور، همراه با بازپروری مشکلات ریاضی، ضروری است.11- با توجه به اینکه مفاهیم مربوط به ریاضیات را می‌توان از ساده به مشکل تنظیم کرد و مفاهیم ساده‌تر پایه و اساس مفاهیم مشکل‌تر است، لذا در این آموزش این مفاهیم رعایت سلسله مراتب آن قابل توجه است.12- با توجه به این نکته که کودکان با اختلال ویژه در ریاضیات برای یادگیری به تکرار و تمرین بیشتری نیاز دارند، لذا باید مطمئن شد که آنان هر مفهوم ریاضی را در حد تسلط یا چیرگی بر آن فراگرفته‌اند.مرکز آموزشی – توانبخشی مشکلات ویژه یادگیری ذهن فرزام با برگزاری دوره‌های بهبود اختلالات یادگیری آماده خدمات رسانی به شما والدین گرامی و فرزندان دلبندتان می‌باشد.