اختیار خرید (Call option)

https://www.feedik.com/اختیار خرید (یا Call option) یا اختیار معامله قراردادی است که طی آن خریدار حق خرید دارایی مشخصی را (مبلغ مشخصی و معینی سهام، اوراق و …) در قیمتی خاص و تا قبل از زمان سررسید دارد. شایان ذکر است که خریدار این قرارداد این حق را برای خود محفوظ داشته ولی برای خرید اجباری ندارد.براساس این قرارداد، دو طرف توافق می‌کنند که در آینده معامله‌ای انجام دهند. در این معامله خریدار «اختیار معامله»، در ازای پرداخت مبلغ معینی، حق خرید یا فروش دارایی مندرج در قرارداد را در زمانی مشخص با قیمتی که هنگام بستن قرارداد تعیین شده است، به دست می‌آورد. در این قرارداد خریدار تنها زمانی سود می‌کند که قیمت دارایی تا سررسید و یا قبل از آن بیشتر از قیمت قرارداد باشد و تنها در آن زمان است که خریدار تصمیم به خرید دارایی می‌گیرد. در این قرارداد چنانچه خریدار تصمیم به اجرای قرارداد گیرد فروشنده ملزم به اجرای قرارداد و فروش دارایی است.بورس اختیار معامله شیکاگو (CBOE)، به‌عنوان اولین بورس اختیار معامله در سال ۱۹۷۳ تأسیس شد. در اولین روز معاملات (۲۶ آوریل ۱۹۷۳)، تنها تعداد ۹۱۱ قرارداد بر روی ۱۶ سهم مبادله شد. پس از آن، چندین بورس سهام و تقریباً تمامی بورس­ های قراردادهای آتی (Futures) به استفاده از این ابزار اختیار معامله اقدام کردند. در تمامی این سال‌ها بورس شیکاگو رتبه اول را در حجم مبادلات به خود اختصاص داده بطوریکه با استقبال بی‌نظیر بازیگران بازار در سال ۲۰۰۶ با مبادله بیش از ۶۷۰ میلیون قرارداد اختیار معامله به ارزش ۱۵ تریلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل آن ۴۴% رشد داشته و به بالاترین رکورد تاریخ خود رسیده است. در ابتدا در کارایی و میزان استقبال از این اوراق تردید وجود داشت، اما با بالا رفتن تقاضای سرمایه‌گذاری با استفاده از اوراق اختیار معامله، حجم معاملات این اوراق در دهه ۱۹۸۰، از حجم معاملات خود سهام پیشی گرفت که باعث شد اختیار معامله نه ‌تنها بر روی سهام بلکه بر روی کالاها و ارزها و بیش از ۹۰ شاخص مختلف از جمله NASDAQ (شاخص نَزدَک بورس نیویورک) و S&P500 (شاخص ۵۰۰ شرکت برتر آمریکایی) نیز سرایت کند.اختیار معامله، قراردادی است که به خریدار آن، اختیار (و نه اجبار) خرید یا فروش یک دارایی معین را در قیمت تعیین شده تا یک‌زمان مشخص اعطا می‌کند. از سوی دیگر فروشنده اختیار معامله اجبار دارد که تا پیش از انقضای مهلت آن، هر زمان که خریدار تمایل به اجرای قرارداد داشت، مفاد قرارداد را اجرا کرده و دارایی معین شده را در قیمت تعیین شده معامله کند.مثالی از یک اختیار معاملهفرض کنید سرمایه‌گذاری قصد عقد قرارداد اختیار خرید برای سهام شرکت x را دارد. چنانچه قیمت فعلی سهم ۱۰۰ واحد پولی باشد و سرمایه‌گذار باور داشته باشد تا قبل از سررسید قرارداد قیمت به بیش از قیمت قرارداد تجاوز خواهد نمود بعنوان خریدار قرارداد را عقد می‌نماید.برای مثال، اگر قیمت فعلی سهم ۱۰۰ تومان و قیمت تعیین شده در قرارداد ۱۲۰ تومان و سررسید آن ۳۱ تیر ماه باشد، و قبل از ۳۱ تیر ماه قیمت به ۱۵۰ تومان برسد، خریدار از حق قانونی خود در قرارداد استفاده کرده و سهم را با قیمت ۱۲۰ تومان (قیمت تعیین شده در قرارداد) خریداری می کند. بنابراین وی در این قرارداد و در پایان سررسید آن ۳۰ تومان سود حاصل کرده است. حال چنانچه در سررسید قرارداد (۳۱ تیر) قیمت سهم هنوز از ۱۲۰ تومان تجاوز نکرده باشد، خریدار نه تنها با استفاده از حق قانونی خود برای خرید سود نمی‌کند بلکه متضرر هم خواهد بود (برای مثال چنانچه سهم ۱۱۰ تومان باشد، خریدار در صورت اعمال قرارداد باید آن را ۱۲۰ تومان خریده و ۱۰ تومان ضرر کند). بدین ترتیب خریدار از حق خود استفاده نکرده و قرارداد بدون اجرا در سررسید باطل خواهد شد. از اختیار معامله به ‌عنوان سپر دفاعی در برابر بازار بورسِ در حال سقوط استفاده می شود.حالا با توجه به مثال بالا می‌توانیم بگوییم اختیار معامله باید ۴ اصل زیر را داشته باشد:نوع اختیار معامله مشخص باشد ( اختیار خرید یا اختیار فروش) (Call or Put Options) (خرید کالا - سهام - طلا و ...)زمان سررسید (Expiration Date) که خریدار می‌تواند از حق اختیار خود استفاده کند (در مثال بالا ۳۱ تیر).قیمت اعمال (Strike Price) که در زمان سررسید، خرید یا فروش بر اساس آن صورت می‌گیرد (در مثال بالا ۱۵۰ تومان).قیمت اختیار (Premium) که همان مبلغی است که در ابتدا خریدار بابت حق اختیار پرداخت می‌کند (در مثال بالا ۱۲۰ تومان).مثال دوم از اختیار خریدحالتی را در نظر بگیرید که سرمایه‌گذار تصمیم می‌گیرد که اختیار خرید ۱۰۰ سهم شرکت «الف» را با قیمت توافقی ۱۰۰۰ تومان بابت هر سهم، خریداری کند. فرض کنید قیمت جاری سهم مزبور ۹۸۰ تومان، تاریخ انقضای قرارداد چهار ماه و قیمت قرارداد اختیار معامله (اجرت) بابت هر سهم ۵۰ تومان است؛ بنابراین سرمایه‌گذاری اولیه – برای خرید قرارداد – ۵۰۰۰ تومان است. اگر قیمت سهم در تاریخ انقضای قرارداد کمتر از ۱۰۰۰ تومان باشد، مسلم است سرمایه‌گذار قرارداد را به اجرا نمی‌گذارد چون خریدن سهمی که قیمت روز آن کمتر از ۱۰۰۰ تومان است با قیمت توافقی ۱۰۰۰ تومان عاقلانه نیست. در این وضعیت سرمایه ‌گذار میزان سرمایه‌گذاری اولیۀ خود (۵۰۰۰ تومان) را از دست می‌دهد؛ اما اگر قیمت سهم در تاریخ سررسید بیشتر از ۱۰۰۰ تومان باشد، سرمایه‌گذار قرارداد را به اجرا می‌گذارد. فرض کنید قیمت سهم به ۱۱۵۰ تومان برسد. با اجرای قرارداد سرمایه‌گذار می‌تواند (هنگام سررسید قرارداد) ۱۰۰ سهم را با قیمت هر واحد ۱۰۰۰ تومان خریداری کند. اگر او در همان زمان سهم خود را در بازار به فروش برساند مبلغ ۱۵۰۰۰ تومان (۱۵۰ تومان بابت هر سهم) – بدون در نظر گرفتن هزینه‌های معاملاتی – سود می‌کند. با در نظر گرفتن هزینۀ اولیۀ خرید قرارداد اختیار معامله سود خالص سرمایه‌گذار ۱۰۰۰۰ تومان است. این مثال در جدول زیر به‌طور خلاصه ارائه شده است.مثال واقعی از اختیار خریدفرض کنید سازنده یک آپارتمان توافق می کند برای مالک زمین یک آپارتمان بسازد. سازنده آپارتمان، بنا به صلاحدید احساس می کند ممکن است یک پارکینگ خالی در آینده نیاز داشته باشد، ولی فقط می‌خواهد در صورتی از این حق استفاده کند که قوانین منطقه‌بندی خاصی تصویب شوند (که امکان پارک خودرو در بیرون ممکن نباشد). حال سازنده می‌تواند حق خرید پارکینگ را به قیمت ۲۵۰ میلیون تومان از زمین‌دار در هر مقطعی در سه سال آینده خریداری کند. البته مالک زمین نیز چنین اختیاری را به رایگان نمی‌دهد و سازنده باید مبلغی بپردازد تا آن حق را به‌دست بیاورد. در مورد اختیار معامله این هزینه اجرت نام دارد و مقدار آن قرارداد اختیار معامله است. در این مثال، اجرت ممکن است ۶ میلیون تومان باشد که سازنده به مالک زمین می‌پردازد. حال بعد از دو سال قوانین منطقه‌بندی تصویب شده‌اند.سازنده آپارتمان از اختیار خود استفاده می‌کند و زمین را به قیمت ۲۵۰ میلیون تومان می‌خرد، حتی اگر ارزش آن در بازار دو برابر شده باشد. در شرایطی دیگر قانون منطقه‌بندی تا چهار سال بعد تصویب نشده است (یعنی یک سال بعد از انقضای قرارداد اختیار معامله). حال سازنده از قرارداد خود منصرف شده در صورتیکه هزینه اجرت ۶ میلیون تومان را به مالک زمین داده است.با مثال های فوق، می توانیم تمامی قراردادهای پیش فروش خودرو را به نوعی اختیار معامله بنامیم. زیرا شما با پرداخت مبلغی از خودرو به همراه اجرت اختیار دریافت خودرو را در آینده خواهید داشت. لذا معمولاً با توجه به افزایش قیمت خودرو خریدار سود می کند. با توجه به اینکه در قرارداد خرید، سرمایه گذار آپشن و اختیار داشته که در مدت زمان قرارداد از این حق خود استفاده کند یا نکند، به آن معاملات آپشن نیز گفته می شود. قرارداد خرید در بورس ایراناختیار معامله، اوراق بهادار خیلی پیچیده‌ای هستند و اگر درست از آن‌ها استفاده نکنیم ممکن است ریسک بالایی داشته باشند. لذا هم اکنون این قرارداد در برخی کالاها مانند (طلا و زعفران) اجرایی می شود. سرمایه گذار بایستی برای دسترسی به این اختیار، به کارگزاری خود مراجعه و نسبت به فعال سازی آن اقدام کند. مزایای قرارداد اختیار معاملهخرید زمان برای معاملهبا توجه به اینکه در قراردادهای اختیار معامله بازه زمانی برای خریدار در نظر گرفته می شود، این فرصت به او داده شده که برای تصمیم گیری مناسب خود زمان کافی داشته باشد. خریدار می تواند تصمیم خود مبنی بر خرید یا فروش را تثبیت کند و در مدت زمان باقیمانده تصمیم بگیرد که چه زمانی سهام خود را بفروشد و یا نگه دارد.کاهش ریسک معامله چنانچه گفتیم اختیار معامله این امکان را به ما می‌دهد که با پیش بینی اتفاقات آینده، ابهام خود را به حداقل رسانده و به نسبت میزان ریسک پذیرفته شده ارزش گذاری کنیم. در اختیار معامله خریدار فقط به میزان هزینه و اجرتی که برای خرید حق اختیار پرداخت کرده است، متضرر می شود.کسب درآمدسرمایه گذار به چند طریق می تواند سود کسب کند. واضح است در صورت رشد ارزش کالای مورد معامله، سود تقسیمی نصیب سرمایه گذار می شود. اما علاوه بر آن، سرمایه گذار می‌تواند با فروش قرارداد اختیار معامله سهام، درآمد خود از سهام را تنها به بازدهی سهام و سود تقسیمی محدود نکند. فروش اختیار معامله سهام متعلق به سرمایه گذار یا سهامی که قصد خرید آن را دارد، یکی از ساده ترین راهبردهای معاملاتی است.عدم نیاز به نقدینگی زیادسرمایه اولیه خریدار یا سرمایه گذار در قراردادهای اختیار معامله، همان مبلغ اختیار معامله است. اما در صورتی که خریدار سود کند، ارزش سود وی چندین برابر آورده اولیه خواهد بود و اگر ضرر کند فقط به میزان اجرت پرداختی زیان خواهد دید.قرارداد فروش (Put option) نیز مشابه قرارداد خرید و عکس آن عمل می کند که سازو کار و مثال های آن را در پست های دیگر بیان خواهیم کرد. (کپی با ذکر منبع بلامانع است.)((تحلیل_بنیادی))پست های دیگری که در همین راستا به شما پیشنهاد می دهیم:۷ سایت مهم بورسیآموزش فروش تعهدی در بورسساز و کار معاملات فروش تعهدیصندوق های قابل معامله (ETF)صندوق سرمایه گذاری مشترکترکیب سهام عدالتhttps://www.feedik.com/دریافت آخرین وضعیت نماد خود و اخبار مربوط به آن از طریق اپلیکیشن بورس پلاس.لینک دانلود از طریق کافه بازار و گوگل پلی در سایت قرار داده شده است. در صورت وجود هر گونه ابهام یا سوال می توانید از طریق پیج اینستاگرام برنامه با ما در ارتباط باشید.