مالکیت های زندگی، حقوقی یا اخلاقی؟

مالکیت های زندگی از نوع قانونی یا معنوی(اخلاقی)مالکیت داشتن (بر یک مفعول)، میتواند از زوایای گوناگونی مورد نقد و بررسی قرار بگیرد. ۱-بسته به نوع مالکیت، مشروعیتهای قانونی و اخلاقی که به سبب وجود مملوک، در اختیار مالک قرار میگیرد، لزوما باهم برابر نیستند. ۲-مزایایی که بواسطه آن مالکیت، در اختیار مالک قرار میگیرد. ۳-وظایف و مسئولیتهایی که بواسطه آن مالکیت، بر عهده مالک گذاشته میشود. اگر مالکیت، شامل تملک بر جانداری باشد به نسبت مالکیت بر وجودی بی جان، صلاحیتهای اخلاقی بیشتری لازم دارد تا دارای مشروعیت شود. برای مثال، اگر صاحب حیوانی خانگی باشیم، ملزم به رعایت چه ضرورتهای قانونی یا اخلاقی خواهیم بود؟ جز این است که حفظ سلامت فیزیکی و روانی حیوان، تا حد زیادی در دایره اختیارات ما قرار میگیرد؟ ولی ما چگونه در قبال پذیرفتن سرپرستی حیوان، پاسخگو خواهیم ماند؟ آگاهی از عادتهای پت، در کنار شناخت عمیق تری که از خودمان پیدا کرده ایم بهمراه نیازمندیهایمان و برقراری تعادل بین شرایط زندگی شخصی و شرایط نگهداری لازم برای پت، عواملی هستند که تاثیر زیادی در این زمینه خواهند داشت. در مثال دیگر، فرض کنیم که دو نفر مدتی با همدیگر در ارتباط بوده اند، (دو دوست، دو شریک زندگی، دو همکار، دو همکلاسی و ... ) و بعد از جدا شدن از همدیگر، مالکیت خاطره های مشترک خلق شده، در اختیار کدامیک خواهد بود؟ وهر یک تحت چه شرایطی و چگونه میتوانند از آنها استفاده کنند؟ و آیا، بعد از این ، در برابر همدیگر مسئولیتی خواهند داشت؟ چرا و چگونه؟یکی از پیچیده ترین موقعیتهای تملک در این مباحث، مربوط به شرایط لازم و کافی برای به عهده گرفتن سرپرستی قانونی و اخلاقی کودکی است که والدینش از هم جدا شده اند یا بنا بر دلایل دیگری، قادر نیستند کنار هم زندگی کنند. اهمیت نقش پدر و مادر در فرایند رشد کودک، داشتن شرایط قابل قبول برای ارتباط با کودک و یافتن توافق هایی سه گانه برای رسیدن به نقطه رضایت مشترک ، دشوار است. آگاهی از اینکه، کدام نوع از مالکیتها بر دیگری ارجحیت دارند؟ به هر کدام از مالکیتها، تحت چه شرایطی و در چه زمانهایی، میتوان استناد کرد؟ مالکیت اخلاقی است که زیر پوشش مالکیت قانونی قرار میگیرد یا بالعکس؟ چه عواملی در این شکل گیری ها دخیل بوده اند یا خواهند شد؟ مثال دیگر، اسپرمهای اهدایی در بانک اسپرم، که برای کمک به زوجهای نابارور ایجاد شده اند، سبب میشود که پدر بیولوژیکی کودکان مشخص بوده بعلاوه اینکه در ادامه متعهد میگردد که پدر قانونی کودک نیست. لذا لازم است از تمام مسائل قانونی، احساسی و روان شناختی اهدای اسپرم طی جلسات مشاوره آگاه گردد. همچنین قابل ذکر است که مشخصات فرد اهدا کننده اسپرم، در اکثر بانک های اسپرم و یا مراکز ناباروری، به صورت ناشناس و محرمانه باقی خواهد ماند. داشتن آمادگی لازم برای پدر بیولوژیکی کودک یا کودکانی بودن که ممکن است هرگز آن ها را ملاقات نکنید، و داشتن آگاهی به این موضوع که اگر کودک بیولوژیکی شما روزی تصمیم بگیرد با شما ملاقات کند چه می کنید، همچنین تصمیم گیری برای اینکه آیا در مورد اهدای اسپرم با خانواده فعلی یا آینده خود صحبت خواهید کرد یا نه، داشتن وکیلی برای مشخص کردن حقوق قانونی و تعهدات مالی، از جمله مواردیست که لازم است قبل از تصمیم گیری و اقدام، به آنها توجه شود. شراکتها، سبب طراحی و خلق سیستم جدیدی با کارکردی متفاوت میشوند که متشکل از همان افراد قدیمی است درحالیکه نقشهای جدید افراد در آنها، تغییر میکند. لذا مالکیتهای قدیمی، پس از بروز-رسانی ها و آپدیت شدن، معمولا تغییر پیدا کرده و جنس تعهدات و مسئولیتها هم دگرگون خواهد گشت.برای بهره مندی از مزایای جدید ، نیازمند این هستیم که قبل از هر چیزی با ابعاد مختلف نقشهای جدید آشنا گشته و از همه مهمتر با آگاهی و شناختی که از خودمان پیدا کرده ایم، بررسی کنیم که تا چه میزان پذیرای تغییرات جدیدی از این دست خواهیم بود و آنرا با شریکان خود در میان گذاشته و تصمیمی مشترک بگیریم. شاید نگاه عارفانه ای که میگوید ما مالک هیچ چیزی نیستیم و همه چیز اوست(خدا)، مرهمی باشد بر دلهایی که زخم خورده این مالکیتها هستند. زیبایی اشعاری از این دست، بر روی کاغذ خیلی بیشتر است تا صحنه عمل و اقدام که نیازمند مدیریت هیجانیست بهمراه آمادگی ها و پیش بینی های قبلی، تا بتوانیم با بهترین تصمیم ها، انتخاب کنیم. اینکه انسانها، چقدر در قبال تعهدها و تملک هایشان، در هر لحظه و یا در طول زمان، مسئولیت پذیر باشند، جدا از آگاهی ها و دانش شخصی، از فرهنگ جامعه هم میتواند شدیدا تاثیر پذیر باشد. حتی برقراری ارتباط عمیق با افرادی که مالکیت های قانونی دارند، میتواند در تصمیم گیریهایشان و یا لحاظ کردن اخلاقیات در اعمالشان، اثرگذار باشد. مثل دادخواهی هایی که از ولی دم میشود تا از اعدام قاتل، صرف نظر کند. صرف مراجعه به قوانین موجود و شانه خالی کردن از مسئولیتهای فردی که در مسیر تجارب و رخدادهای جدیدتر، منجر به کشف یا خلق قوانینی نو در جهت بهبود قوانین قدیمی خواهند شد، عملی غیر اخلاقی بنظر میرسد. هرکدام از ما موظفیم که در زندگی جمعی مان، اثر گذار باشیم تا در زندگی فردی هم، بتوانیم بر ساختارههای منعطف و ضد زلزله همان قوانین، تکیه کرده و پیش رویم.شما چطور؟