نزدیک تر - (گاه بی گاهان_ سی)

آدریانا...دستیارِ تحقیقِ من... دانشجوی مشترکم با میکائیل... دوستِ صمیمیِ از راه‌رسیده‌ام... شرابِ نطلبیده... آن فرشتۀ نجات‌بخش...آن پروتوتایپِ زنانۀ عصر شکوهمندِ جهانی‌شدگی...فریبنده و زیبا نبود...دوست‌داشتنی بود و گرم و قدرتمند... گستاخ و خسته‌کننده... مهربان و روراست و زمخت... زیرک و شوخ‌طبع...و در مجموع مرا به خدماتِ دوستانه و مادرانۀ خود نیازمند ساخته بود...در روزهای بیماری همۀ دشواری‌هایم را هموار کرده و کاروبارِ پریشانم را سروسامان داده بود...به جای من به ده جا تلفن زده، داروهایم را به‌موقع خورانیده، برایم آشِ سبزیِ پخته، لباس‌هام را از خشک‌شویی آورده و خیلی منظم در کمد آویزان کرده بود...حتی ظرف‌هام را شسته و خریدهای خانه را انجام داده بود...احوالم که رو به بهبود نهاد، خودش همۀ کتاب‌ها و مقالاتِ مورد نیازم را از کتاب‌خانه‌های مجازی پیدا کرد و اجازه داد در دورانِ نقاهت، روزی پنج ساعت کار کنم و به موقعِ خود، نسخه‌هایی چاپی از نوشته‌هام فراهم و در پوشه‌هایی دسته‌بندی و ذخیره نمود...و امروز که کاملاً بهبود یافته‌ام_ در دومین روز ماه فوریه_ تدارک یک میهمانی را می‌بینم، به افتخارِ او و جهت قدردانی از کمک‌ها و دادرسی‌ها... و پذیرایی‌ها و پرستاری‌هایش...جز آن که دارم می‌کوشم برای او، در آینه، تصویری آراسته و پاک و پاکیزه از خویش بسازم تا شاید کمی جبران کرده باشم آن‌همه زشتی و پلشتی‌های دورۀ بیماری‌ام را‌_که او با بردباری شایانِ ستایشی تحمّل کرده است، از صفحۀ مجازیِ آمازون، دانشنامۀ واقعی و چهارجلدیِ معماریِ کلیساهای مشرق‌زمین را هم_ که فکر می‌کنم به کار پایان‌نامه‌اش می‌آید_ خریده‌ام، که امروز در آخرین فرصت‌ها به دستم رسیده و اینک بسته‌بندی‌شده و آماده، در قامتِ تودۀ مکعب‌وارِ عظیمِ فیروزه‌ای رنگی روی میزِ اتاقِ نشیمن خودنمایی می‌کند و در حقیقت، قریبِ نیمی از سطح میز را هم اشغال کرده است...هر چند تا اینجای کار، نمی‌توانم ادّعا کنم که همه‌چیز، برابرِ انتظاراتِ من پیش رفته‌...در حقیقت، من بنابر همان عادت ناپسندم به زیستِ غارنشینی و انزوای مألوف، هیچ مهارت و تجربه‌ای در امرِ مهمِ میهمان‌داری در خویشتن سراغ ندارم، پس لاجرم نقشه‌ام آن بود که خیلی رسمی و راحت‌طلبانه دعوتش کنم به غذاخوریِ یکی از دو مهمان‌خانۀ پنج ستارۀ شهرِ جدید و مثلاً با سفارشِ دسر مخصوص و یک قطعه موسیقیِ خاطره‌انگیز، غافلگیرش کنم_ دربارۀ موسیقی هم می‌بایست از میکائیل پرس‌وجو می‌کردم_ ولی آدریانا نپذیرفته و مصرّانۀ تأکید کرده بود که اگر این ضیافت به افتخارِ اوست، ترجیح می‌دهد محل برگزاری را خودش انتخاب کند...و او هیچ‌ گوشه‌ای _به‌قول خودش_ قشنگ‌تر و دنج‌تر از خانۀ صورتی سراغ نداشت...بی‌درنگ از انتخابِ تازۀ او استقبال کردم... البته همراه با کمی نگرانی بابتِ عجز و بی‌دست‌و‌پایی‌ام در هرگونه میزبانیِ خانگی... ضمن این که پس از تجربیات هفته‌های بیماری و نقاهت، دیگر هیچ ترسی از تنها ماندن با او در "گوشه‌های قشنگ و دنج" نداشتم...بعد با تردید و کم‌رویی پرسیدم که ترجیح می‌دهد چه خوراک‌هایی برای شام سفارش دهم و او با صراحت و سادگیِ معمولش پاسخ داد که فقط تمایل به صرفِ غذای خانگی دارد و چون از وضعیتِ مصیبت‌بار و فاجعه‌آفرینِ آشپزی‌ من باخبر است، صلاح می‌داند که بر جریانِ طبخِ خوراکی‌ها به‌طور مستقیم و تمام و کمال، نظارت داشته باشد...ولی شاید چون دلش نمی‌خواست به هزینۀ میکائیل با من شام بخورد، در برابرِ پیشنهاد من که خودم همۀ ضروریات را تهیّه کنم، مقاومتی نشان نداد و طی یک پیامِ تلفنی مفصّل، فهرستِ بلند و بالایی از اقلامِ خوراکیِ مورد نیاز را برایم فرستاد...و در نهایت قرار گذاشتیم که او زودتر از پیش‌بینی‌های قبلیِ من حدود ساعتِ پنج عصر به خانۀ صورتی بیاید و در تهیۀ یک وعده خوراکِ مغذّی و بهداشتیِ مدیترانه‌ای، راهنمایی‌ام کند...صبح‌هنگام پیش از هر کار دیگری، رفته‌ام تا شنبه‌بازاری که در میدانِ عتیقِ بازل برقرار است... همان محوّطۀ مستطیل شکلی که تالارِ شهر، یا ساختمانِ سرخِ مقرِّ دولتِ محلّی و مجلسِ ایالتی، با آن برج‌های قد و نیم‌قدِ افسانه‌ای‌اش، بر کنارۀ آن قامت برافراشته و خطِ آهنی ‌برای عبورِ تراموا از میانه‌اش می‌گذرد و در دو سوی آن، بساطِ فروشندگان در دکّه‌ها و زیرِ سایۀ چترهای رنگارنگ، برپای و برقرار است که همه‌نوع ماهی و سبزیجات و پنیر و نان و گل و شراب را با بهایی گزاف به فروش می‌رسانند...هر چه را او فرمان داده است، تهیه کرده‌ام و هر چند دستوری دربارۀ شراب نداده، تصمیم دارم اگر خودش اراده کند، اجازه دهم بی‌همراهیِ من قدری خوش ‌بگذراند... هنوز آن بطری شراب سرخِ شیراز کیماروسا[1] در قفسۀ آشپزخانه‌ام منتظرِ او است...و اینک همچنان درگیرِ مرتّب کردنِ یقۀ سفیدِ پیراهن‌ام در زیرِ نیم‌تنۀ پشمیِ آبی‌رنگی که به تازگی خریده‌ام و امیدوارم به من ظاهر برازندۀ میزبانی را بدهد که به مجلسِ ضیافت و سلیقۀ میهمانِ خویش احترام می‌گذارد...صدای چرخش کلیدِ آدریانا را که در قفل در ورودی خانه می‌شنوم... بی‌اختیار و خیلی بی‌دلیل برای آخرین بار نگاهی به سر و مویم در آینه می‌اندازم و به شتاب از پله‌های نیم طبقه فرود می‌آیم تا مراسم استقبال را مطابق آداب به‌جای آورده باشم...می‌بینمش که چطور مثلِ همیشه پرسروصدا وارد می‌شود با همان کفش‌های قرمز بسیار پاشنه‌بلندی که روز نخستین دیدارمان در ایستگاهِ قطارِ بازل بر پا داشت، و مویی که ظاهراً با دقّت بسیار در پشت سر متراکم و تزئین شده و گوشواره‌هایی حلقه‌وار و بزرگ به رنگ کفش‌هاش و یک سرخیِ مصنوع جگری غلیظ روی لب‌هایش...چند قدم پیش می‌آید تا نزدیکِ آن گلیمِ اینکائی وسطِ اتاق... اما به محضِ دیدنِ من که هنوز دو پله مانده تا پایم به زمین برسد، می‌ایستد و به حالتی بامزه و نمایشی، به طور همزمان چشم‌هاش را گرد می‌کند و دهان و دو دست و بازویش را از هم می‌گشاید و همانطور که من برای غلبه بر احساسِ شرم، دارم زیر لب بر احوالاتِ خودم می‌خندم، از میانِ دندانهاش سوتی بلند و معنا‌دار می‌نوازد و می‌گوید...«به به!...عجب استادِ خوش‌تیپی از آب درآمده‌ای دکتر!...»مجامله‌گرانه و در حالی که می‌کوشم نهایت خوش‌مشربی‌ام را به نمایش بگذارم، در دفاع از خویش می‌گویم:«در واقع می‌خواستم ظاهری کمابیش شایستۀ پذیرایی از میهمان محترم و ارجمندی چون شما را داشته باشم... نمی‌دانم تا چه حد موفق بوده‌ام... در ظاهرآرایی زیاد خوش‌سلیقه نیستم...»با همان سکنات حق به‌جانب و شماتت‌آمیزِ معمول، با تأکید روی یکایک واژگان خویش می‌گوید:« بله خیلی واضح است که فقط می‌خواهید به وظایف میزبانی‌تان برسید و دور از جان، خدای نکرده قصدتان اغواگری نبوده است!...»ولی بعد زیر لب با لحنی عاری از تکلّف ادامه می‌دهد:« بی‌سلیقه هم نیستید...»و بی‌درنگ تصمیم می‌گیرد، برای ارزیابی سلیقۀ من در خرید ارزاق، به آشپزخانه برویم و پس از یک بررسی اجمالی، از همۀ اقلام و اجناسی که به دقت روی میز در برابرِ چشمش چیده‌ام، ایراد می‌گیرد...ماهی و نانِ ذرّت و میوه‌ها به اندازۀ کافی تازه نیستند... پنیر زیادی خشک است... تخم‌مرغ‌ها کوچک، کلم‌ها نارس و کاهوها و سایرِ سبزی‌ها پلاسیده‌اند... روغنِ زیتون بو می‌دهد و دانه‌های زیتون‌ تازه به اندازۀ کافی درشت نیست... و آخر محض رضای خدا این‌همه گوشت گوساله و پیاز و سیب‌زمینی را می‌خواهیم چکار؟!...و سرِ آخر افسوس می‌خورد که چرا در امرِ مهمی چون خریدِ خواربار، به منِ بی‌تجربه اعتماد کرده است...مخصوصاً این که معتقد است فروشنده‌ها سرم کلاه گذاشته‌اند و اجناس نامرغوبِ تهِ بساطشان را خیلی گرانتر از مبلغ واقعی به من قالب کرده‌اند... می‌گوید:«دکتر!...دیگر هیچوقت اینجا تنهایی خرید نروید... منبعد خودم با شما می‌آیم...»خنده‌ام می‌گیرد و پیشنهاد می‌کنم که اگر اجازه بدهد، برای جبرانِ این‌همه تقصیر، مسئولیتِ پاک کردن و خرد کردن و شستن و تفت دادنِ همۀ اطعمه را_ البته به هر روشی که او اراده کند_ به عهده گیرم...می‌دانم که چقدر از دستور دادن خوشش می‌آید... و اگر برآیندِ رفتار و گفتار و حالاتش مرا به یاد خانمجانم بیندازد، چه عیبی دارد که به ریز آزارها و خرده‌پرخاشگری‌ها و شکنجه‌های کلامیِ ناخودآگاهِ گاه و بی‌گاهِ او تن سپارم؟!...به خود می‌گویم احتمالاً زیرِ نظرِ تربیتیِ والدینِ دیرباور، کمال‌طلب و شاید سخت‌گیر و انتقادگری بالیده است...اجازه می‌دهم تا دلش بخواهد از من کار بکشد...ولی در واقع، قضایا باز هم برخلافِ پیش‌بینیِ من جلو می‌رود... و او مرا از انجامِ هر وظیفه‌ای که به عهده‌ام می‌گذارد، در میانۀ راه و درست وقتی از نظرِ خودم، حسابی گرمِ کار شده‌ام، باز می‌دارد...معتقد است در همۀ کارهام ایرادی اساسی هست که به نتیجۀ نهایی محصولمان، آسیبِ جدی خواهد زد...پس مُدام کارد و رنده و قاشقِ هم‌زن را از دستم می‌گیرد و مرا سراغِ فرمانِ دیگری می‌فرستد...و بعد از نیم‌ساعت هم از من می‌خواهد که در ازای هر کمکی، بروم و یک قطعۀ موسیقیِ زیبا برای پخش انتخاب کنم و بیرون از آشپزخانه روی کاناپه بنشینم و کتاب بخوانم تا او بتواند درست و درمان به کار پخت و پزش برسد...و من از میان گنجینۀ قطعاتِ موسیقی که در حافظۀ الکترونیکی همراهم آورده‌ام قطعۀ «والس‌گل‌ها»[2] را برمی‌گزینم که خیال می‌کنم با حال و هوای پرنشاطی که برای آشپزی بدان نیاز دارد، به نوعی هماهنگ است... وانگهی به یادم می‌آید هنگام اوّلین دیدار ما دو سال قبل در مهمان‌پذیرِ انجمن میکائیل، این آهنگ را از دستگاه پخش موسیقی شنیده‌ام... و خیال می‌کنم شاید مثلاً برایش یادآورِ خاطرۀ نخست ملاقاتمان باشد...و قطعاً این بار نیز اشتباه کرده‌ام... طوری که این اقدام آخر من او را به شتاب، از آشپزخانه بیرون می‌کشد...می‌آید و می‌ایستد بالای سر من که روی چهارپایه کنار دستگاهِ پخش نشسته‌ام... و خیلی صریح و مختصر می‌گوید...«وای! من که از موسیقی کلاسیک سر درد می‌گیرم!... اگر چیز بهتری ندارید من آهنگ‌های جدیدتری را پیشنهاد می‌کنم... اگر مانعی ندارد عوضش کنم...»از سر استیصال و بی‌آن که قلباً ناراحت شده باشم، با نوعی آسایشِ خیال این مسئولیت آخر را هم به خودش وامی‌گذارم...همراه با رضایت خاطر ضمنی از کشف این حقیقت که او در انجامِ هیچ کاری به کمک یا همراهیِ من نیاز ندارد، می‌روم و کمی آن طرف‌تر تن رها می‌کنم در آغوش گرم کاناپۀ بزرگ و شوخی‌کنان می‌گویم:« بله خیلی لطف می‌فرمایید در واقع... امروز روز شما است... و ظاهراً من هم اصلاً بلد نیستم چکار کنم تا به شما خوش بگذرد...»و به ساعتِ بهشتیِ موعودی فکر می‌کنم که او شادمان و خندان مرا واگذارد و برود تا در خلوت آسودۀ خویش، بی‌دردسری به ضرباهنگ مارشِ باران و یک آداجیو در سُل مینور گوش سپارم...خوشبختانه هیچ پاسخی نمی‌دهد... به نظر نمی‌رسد متوجّه چیز ناخوشایندی در رفتارم شده یا از طنزِ بی‌مزۀ کلامیِ من رنجیده باشد...انگاری تصمیم‌گیری دربارۀ همۀ اموری که در اطرافش بگذرد، برایش امری بدیهی و بی‌چون‌وچرا است... و من نیز در این میان تنها با نگاه و بی‌هیچ حرف اضافه‌ای دنبالش می‌کنم ...که دارد دست‌هاش را با آن پیشبند حوله‌ای_ که نمی‌دانم از کجای آشپزخانه یافته و بسته دور کمر لاغرش_ خشک می‌کند و می‌رود طرفِ پیشخوان، سراغِ کیف بنددارِ خیلی کوچک قرمز چرمی‌اش و بعد از مدتی جستجوی شتابزده همۀ محتویات آن را روی سطح چوب صیقلی خالی می‌کند و یک حافظۀ همراه به شکل یک قلب صورتی را از میانِ یک دسته‌کلید و یک جاپودری، چند رُژِلب، دستمال مرطوبِ جیبی، ناخن‌گیر، عینک آفتابی، آینه، گیرۀ مو، شیشۀ عطر و یک برگه قرصِ نامشخص، می‌یابد و با عجله و تق‌تق کنان می‌رود سراغ دستگاهِ پخش در سوی دیگر اتاق و موسیقیِ مورد نظرش را به آواز در می‌آورد...آهنگی که علیرغمِ انتظارم از ثانیه‌های نخست، بی‌اختیار تمام تمرکز و توجهم را به خود جلب می‌کند...صدای زنگ‌دار‌ و محزونِ خوانندۀ ترانه به همراهیِ نوای ملایمِ پیانو، انگاری توی گوشم زمزمه‌وار لالایی تسلّابخشی می‌خواند دربارۀ حقایقِ نابِ زیستِ انسانی... ساده و صمیمی و مهربان... یک‌طوری مادرانه...آواز به تکرار بارها و بارها می‌خواند...هر دو ساکت می‌مانیم... انگاری هر دو به نصایحِ مادر مثالیِ خویش گوش سپرده‌ایم... آدریانا مشغولِ کار سحرآمیزِ خویش دور از چشم‌های من در آشپزخانه...و من مسحور جادوی شفادهندۀ آواز مورد پسند او... آرمیده و ساکن، تابشِ ملایم و رازآلود نورِ بیگاهی را از ورای حریرِ پرده‌‌ها می‌نگرم و به او فکر می‌کنم و روش‌های تازه‌ای که برای خوشبختی در عالم هستی یافته است... و من نمی‌شناسمش...When you're in your darkest hour,You think you never recover,Riding a constant spiral down,You think you can't dodge this one,But you'll be fine I know,You'll be climbing higher,this is how you grow,Closer... closer...In this wide scope of loneliness,Try to fill that space,Stretch out your arms,Scratch the wall with your fingernails,So you can hear the sound,of togetherness,then you'll be fine,and you will feel...closer...closer...and in your brightest hour,when the light is losing it's power,don't you wait for it to stopdon't let your voltage drop,cause you'll be fine I know,you'll be climbing higher,this is how you grow...closer...closer...(3)[1] Cimarosa[2] بخشی از باله فندق شکن اثر چایکفسکی(3) ترانه ای از Ane Brun خواننده نروژیقسمت قبلقسمت بعد