چرا در سرمایه گذاری شکست می خوریم؟ تله های روانشناختی سرمایه گذاری

چرا در سرمایه گذاری شکست می خوریم؟خیلی از ما به طور کلی سرمایه گذاری نمی کنیم؟ برخی هم سرمایه گذاری می کنیم اما در این سرمایه گذاری اسیر تله های ذهنی و روانشناختی میشیم که می تونه ما رو در سرمایه گذاری با شکست مواجه کنه. این شکست ها گاها چنان دردناک هستن که برای همیشه یا برای مدت خیلی طولانی به کلی سرمایه گذاری رو کنار می ذاریم.اما این تله های ذهنی یا روانشناختی چه هستند؟تله اول - تله لنگر انداختن اولین تله ذهنی تله لنگر انداختن یا Anchoring، یعنی چی؟ این تله به اتکای بیش از حد به اون چیزی که فکر می کنیم درسته اشاره داره. برای مثال فرض کنید می خواید روی یک مسابقه بوکس شرط بندی کنید٬ احتمالا بوکسوری رو انتخاب می کنید که بیشترین مشت رو در مسابقات قبلیش زده در حالی که این الزاما معیار درستی نیست و ممکنه بهترین بوکسور کسی باشه که با کمترین ضربه حریف های خودش را ناک اوت کرده باشه!یه مثال سرمایه گذاری هم بزنم! فرض کنید میخواید سهام یک شرکت رو برای سرمایه گذاری بخرید! احتمالا شما لیستی از شرکت های موفق تهیه می کنید و روی یکی از اون ها سرمایه گذاری می کنید. خب این روش می تونه سرمایه گذاری شما رو با شکست مواجه کنه٬ چرا که بهترین شرکت برای سرمایه گذاری الزاما موفق ترین شرکت حال حاضر نیست.در دنیای واقعی و در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی در امریکا٬ شرکت خرده فروشی الکترونیک Radio Shack، کسب و کارش خیلی موفق بود و تصور میشد سرمایه گذاری روی اون پر بازده باشه٬ درحالی این کسب وکار به صورت کلی توسط آمازون از بین رفت و پول سرمایه گذاری هاش نیز از بین رفت.راه حل چیه؟ برای جلوگیری از این تله ذهنی باید سعی کنید ذهن خودتون رو منطعف نگه دارید و نسبت به مشاهداتون تعصب یا اصرار زیادی نداشته باشید. همچنین منابع جدید اطلاعاتی رو همیشه در نظر بگیرید.تله دوم - هزینه غرق شده!تله دوم هزینه غرق شده یا Sunk Cost نام داره. این تله درباره وفاداری بیش از حد به تصمیمات قبلی است به حدی که واقعیت های موجود رو نادیده میگیریم و به همین دلیل هم در سرمایه گذاری شکست می خوریم. مفهوم این تله ذهنی رو در کتاب کج رفتاری هم می تونید مطالعه کنید.نداشتن وفاداری بیش از حد به تصمیمات قبلی تون می تونه شما رو در شرایطی که سرمایه گذاری تون داره با ضرر مواجه میشه از ضرر بیشتر در امان نگه داره و یا حتی این ضرر رو به سود و بازدهی برای شما تبدیل کنه.تله سوم - تله تاییدتله بعدی تله تایید Confirmation نام داره. این تله چی میگه؟ ما انسان ها به صورت ذاتی دنبال افرادی میریم که تصمیماتی مشابه با تصمیمات ما گرفتن و همین اتفاق باعث میشه از منابع جدید غافل بشیم و در سرمایه گذاری شکست بخوریم یا با زیان مواجه بشیم.فرض کنید شما در گروهی عضو هستید که همگی روی یک سهام خاص سرمایه گذاری کرده اید و روی این سهم هم ۳۰ درصد در ضرر هستید. در چنین مواقعی معمولا افراد این گروه شروع میکنن به دلداری دادن بهم هم دیگه که این ضرر و زیان جبران میشه و همیشگی نیست و باید صبر بیشتری داشته باشیم! بذارید صادقانه بهتون بگم در اکثر مواقع این دلداری نیست بلکه یک خود فریبی جمعی است.تله چهارم - تله کوریتله چهارم هم تله کوری یا Blindness است. این تله چی میگه؟ خیلی از ما در خیلی از موقعیت ها نه تنها در سرمایه گذاری که در تمام بخش های زندگی مون پیش از رخ دادن یک رویداد ناخوشایند٬ سیگنال های مرتبطی رو از محیط و افرادی که باهاشون در ارتباط هستیم دریافت می کنیم. ولی غالبا این سیگنال ها و مشاهدات رو نادیده می گیریم. این موضوع توی فرآیند ازدواج هم خیلی دیده میشه جایی که خیلی از رفتارهای فردی که باهاش رابطه احساسی داریم رو می بینیم ولی مشکلات و موارد ناخوشایندش رو نادیده میگیریم تا جایی که در نهایت به یک تصمیم اشتباه کشیده میشیم.این تله در سرمایه گذاری هم هست٬ سعی کنید هیچ نشانه یا مشاهده ای رو نایدیده نگیرید. منابع اطلاعات متنوعی رو برای سرمایه گذاری انتخاب و بررسی کنید.تله پنجم - تله نسبیت تله نسبیت یا Relativity هم تله پنجم ذهنی ماست. ما انسان ها با پیش فرض ها٬ آموزش ها٬ اصول٬ فرهنگ و.. متفاوتی بزرگ میشیم و رشد می کنیم. این تفاوت ها بعدها در تمام بخش های زندگی ما دیده میشه حتی در سبک و روش سرمایه گذاری مون. پس دقت کنید که بهترین روش و گزینه سرمایه گذاری برای یک فرد دیگه الزاما بهترین روش برای شما نیست!بذارید اینجوری موضوع رو برای شما بازگو کنم٬ این روزها شبکه های اجتماعی فشار خیلی زیادی رو به ما آدم ها وارد می کنن و سعی دارن ارزش های ما رو به سلیقه خودشون بسازن. از ظاهر و پوشش بگیرید یا موسیقی که به اون گوش میدیدم و سبک زندگی مون. این شرایط در سرمایه گذاری ما هم اثر گذار خواهد بود٬ حواستون رو به دقت جمع کنید که هیچ کس جای شما نیست! شاید دوست شما اگر روی سهمی که به شما خریدش رو توصیه کرده٬ سرمایه گذاری نمی کرد اون پول رو آتش می زد!! این نوع سرمایه گذاری برای شما که پول سرمایه گذاری تون تمام دارایی تون هستش صدق نمی کنه!!تله ششم - تله شور و نشاط هیجانیتله ششم شور و نشاط هیجانی یا Irrational Exuberance نام داره. این تله چی میگه؟ خیلی از مواقع ما به عنوان سرمایه گذار تصور می کنیم آنچه در گذشته رخ داده در آینده هم با همون کیفیت و جزئیات رخ خواهد داد٬ گویی که هیچ عدم اطمینانی وجود نداره!بازارهای مالی همیشه و در همه حال عدم اطمینان را تجربه می کنند. رشد غیر منطقی یک صنعت٬ شرایط سیاسی و اجتماعی٬ تحولات ناخواسته و پیش بینی نشده همه دلایلی هستن که می تونن شرایطعدم اطمینان رو به وجود بیارن. پس در چنین شرایطی اعتماد بیش از حد به این مفهوم که راه پیش بینی آینده٬ نگاه به گذشته است می تونه به شما آسیب بزنه.تله هفتم - شبه قطعیتتله هفتم ذهنی ما در سرمایه گذاری تله شبه قطعیت یا Pseudo-Certainty هستش. اساسا این تله بیان می‌کنه که ما در تصمیم‌گیری تمایل داریم تا نشانه ای برای اطمینان پیدا کنیم، حتی اگر واقعا احتمال گزینه‌ای که به ما عرضه می‌شه رو نتوانیم درک کنیم.معمولا این تله ذهنی در بازار مالی خودش رو به این شکل نشون میده که ما در شرایطی که با زیان مواجه شدیم میخوایم ریسک بیشتری رو بپذیریم ولی در شرایطی که سرمایه گذاری ما داره بازدهی مثبت میده و رشد می کنه٬ محافظه کار میشیم.درحالت عادی، در زمان سقوط بازارهای مالی، سرمایه‌گذاران با عدم پذیرش ریسک بیشتر از بازار خارج می‌شن، اما سرمایه‌گذاران با تله ذهنی شبه قطعیت تمایل دارن در طول روند نزولی سهام بیشتری را با امید به افزایش سود خریداری کنن. این در حالیه که در طول روند صعودی بازار، این افراد در خرید سهام تردید جدی دارن.تله هشتم - تله برتریآخرین تله ذهنی که در سرمایه گذاری می خوایم راجع بهش صحبت کنیم تله برتری یا Superiority است. خیلی از ما در واقعیت درگیر این خطای ذهنی هستیم. عموما تصور می کنیم که بهتر از هر کارشناس یا فرد دیگه ای می تونیم شرایط رو تحلیل کنیم. یا اطلاعاتی در اختیار داریم که هیچ کسی غیر از خودمون این اطلاعات رو نداره. اگر فرد باهوش و تحصیل کرده ای باشیم احتمالا بیشتر در این تله ذهنی گرفتار میشیم.خیلی از سرمایه گذارها با تصور اینکه بهتر از بقیه آدم ها هستن و دانش و تحلیل بیشتری نسبت به اون ها دارن سرمایه خودشون رو از دست دادن!تصور عمومی اینجوریه که استاد دانشگاه در حوزه مالی می تونه بهترین مشاور برای سرمایه گذاری باشه اما بذارید بهتون بگم که اینجوری نیست! ممکنه کسی که حتی تحصیلات آکادمیک و دانشگاهی در حوزه مالی نداره گاها مشاوره های بهتری به شما برای سرمایه گذاری بده.حرف آخردر این مطلب سعی کردم تعدادی از تله های ذهنی که ما رو با شکست در سرمایه گذاری مواجه می کنن بهتون معرفی کنم. این تله ها و خطاهای ذهنی محدود به همین ۸ مورد نمیشن و می تونن بیشتر هم باشن ولی این موارد مهم ترین و پر تکرارترین دلایلی هستن که سرمایه گذاران رو با شکست مواجه می کنن.شما هم از تجربه های ناموفق سرمایه گذاری تون بگید و اینکه چه تله ذهنی شما رو با مشکل مواجه کرده در سرمایه گذاری تون.