بیماری شقاق یا فیشر مقعدی چیست؟

مقعد مملو از پایانه های عصبی و یکی از حساس ترین بخش های بدن هر انسانی است، بنابراین می توانید تصور کنید که احساس درد و سوزش و خارش شدید در مقعد می تواند تا چه حد آزار دهنده باشد.اگر علائمی مثل درد، سوزش، خارش و یا حتی خونریزی مقعدی را دارید، این مقاله را حتما بخوانید تا با کسب اطلاعات کامل و جامع شقاق را درمان کنید. اگر هیچ یک از این علائم را ندارید، هم این مقاله را مطالعه کنید، چرا که همه در معرض این بیماری قرار دارند و با داشتن اطلاعات کافی می توانند از آن پیشگیری کنند.شقاق چیست؟بیماری شقاق (fissure) یا فیشر ترک، بریدگی یا زخم عمیقی است که در عضله ی مقعد، شکاف ایجاد می کند. از آنجایی که عضله ی مقعد مملو از پایانه های عصبی است، ایجاد زخم یا بریدگی بر روی آن می تواند به شدت دردناک و آزار دهنده باشد.شقاق می تواند بر روی سینه، لب و … هم ایجاد شود. اما شقاق مقعد شایع ترین نوع این بیماری، که بر خلاف دیگر انواع خود به این سادگی ها درمان نمیشود!از طرفی شقاق مقعد در ناحیه ای حساس و آلوده واقع شده است که خطر عفونت زخم مقعد را بیشتر می کند، بنابراین این بیماری باید هرچه سریع تر درمان شود.انواعاین بیماری بسته به وسعت زخم و شدت علائم در نوع دسته بندی شده است:فیشر حاد : به شقاق هایی که کمتر از ۸ هفته از شروع علائم آنها گذشته حاد گفته میشود. این نوع شقاق ها علائم خفیف تری دارند. زیرا عمق زخم کمتر است و اغلب تنها پوست را برش داده است. این شقاق ها اگر به موقع شناسایی و درمان شوند، ممکن است با روشهای خانگی و دارویی قابل رفع باشند.فیشر مزمن : اگر شقاق در طی ۸ هفته درمان نشود، مزمن شده است. این نوع شقاق عمیق تر است و عمق آن به عضله ی مقعد هم می رسد. در این حالت علائم بیماری شدیدتر است و تنها با روشهای جراحی برطرف میشود.بنابراین در صورتی که علائم این بیماری را دارید، بدون فوت وقت برای درمان اقدام کنید. هرچقدر درمان شقاق را به تعویق بیندازید، درمان بیماری پیچیده تر میشود.علتشقاق می تواند ناشی از اسپاسم شدید عضله ی مقعدی ایجاد میشود به علاوه وارد شدن فشار زیاد به مقعد می تواند عامل شقاق باشد.مهمترین علت های این بیماری عبارتند از :یبوست و اسهال مداوم و مزمنرابطه جنس مقعدیبارداریزایماننشستن طولانی مدت بر روی کاسه توالتزور زدن حین دفعبی توجهی به بهداشت مقعد یا زیاده روی در شستشوی مقعد و استفاده از دستمال های زبرکم تحرکیتنگ دریچه مقعداضافه وزنکهولت سنعوارض برخی از بیماریها مثل کرون یا سرطان روده و بیماریهای مقاربتیعلائم شقاق مقعدنشانه های این بیماری ممکن است در افراد مختلف با شدت های متفاوتی ظاهر شود. اما علائم کلی این بیماری عبارتند از :درد شدید مقعد که هنگام دفع هم شدت میگیرد.سوزش و خارش مقعدخونریزیالتهاب و تورم اطراف مقعدمشاهده زخم عمیق و طولی بر روی دریچه مقعدپیشگیریمصرف فیبر بیشتر، افزودن انواع میوه ها، سبزیجات و غلات به رژیم غذاییپرهیز از زور زدن در توالت یا به تاخیر انداختن دفعدرمان سریع یبوست و اسهالنوشیدن ۸ لیوان آب در طول روزورزش، حداقل ۳۰ دقیقه در روز پیادهعدم استفاده از دستمال توالت های زبرپرهیز از رابطه جنسی مقعدیحفظ تعادل وزنخطر شقاق چه کسانی را تهدید می کند؟بیماری شقاق شیوع گسترده ای دارد و هر کسی ممکن است به آن دچار شود؛ با این حال افرادی با شرایط زیر بیشتر در معرض این بیماری قرار میگیرند.افرادی که مداوم دچار یبوست یا اسهال هستند.افرادی که در شستشوی مقعد زیاده روی می کنند.افرادی که ساعت طولانی از روز را می نشینند.افرادی که رابطه جنسی مقعدی برقرار می کنند.برای درمان شقاق به چه پزشکی مراجعه کنم؟برای تشخیص این بیماری می توانید از پزشک خانوادگی یا پزشک عمومی، پزشک زنان یا گوارش کمک بگیرید. اما برای درمان شقاق و جراحی آن باید از پزشک متخصص جراح کمک بگیریدتشخیصتشخیص این بیماری از طریق معاینه انجام میگیرد. از آنجایی شقاق معمولاً به شدت دردناک است. پزشک حین معاینه انگشتی از بی حسی موضعی استفاده می کند.در مواردی ممکن است پزشک برای تشخیص علت این بیماری انجام سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی را نیز توصیه نماید.درمان شقاق ممکن است در افراد مختلف با شدت های متفاوتی ظاهر شود، بنابراین درمان نیز بستگی به شدت و نوع بیماری شما دارد. معمولاً پزشک یکی از راهکارهای زیر را برای درمان توصیه می نماید:درمان خانگی و دارویی شقاقمعمولاً به بیماران در مراحل اولیه درمان روشهای خانگی و دارویی توصیه می شود، و در صورت عدم موفقیت در درمان بعد از طی ۲ هفته، بیمار باید از روشهای دیگر درمان استفاده کند.این روشهای خانگی و داروها عبارتند از :قرار دادن فیبر در رژیم غذایی، فیبر میتواند با نرم کردن و افزایش حجم مدفوع یبوست را درمان و یا از آن جلوگیری کند. فیبر در انواع میوه ها، سبزیجات و غلات یافت میشود.نوشیدن آب، نوشیدن ۸ لیوان آب در طول روز می تواند ضمن نرم کردن مدفوع، یبوست را درمان و یا از آن جلوگیری کند.ورزش، یکی از راه های درمان یبوست افزایش فعالیت روده ها با ورزش است. تحقیقات نشان داده، حداقل ۳۰ دقیقه پیاده روی در طول روز می تواند یبوست را درمان نماید.نشستن در آب گرم، می تواند تا حدودی در رفع علائم و کاهش درد شقاق موثر باشد. یک لگن را از آب گرم پر کنید و برای حداقل ۲۰ دقیقه در آب بنشینید.کیسه یخ، استفاده از سرما می تواند در کاهش سریع درد موثر عمل کند. یک کیسه را از یخ پر کنید و برای ۱۰ دقیقه بر روی موضع درد قرار دهید.پماد ها، معمولاً پزشک یکی از پماد های لیدوکائین، تتراسایکلین، رکتول و نیتروگلیسیرین را برای درمان این بیماری به شما معرفی میکند. کارایی این پماد ها اغلب کاهش درد و علائم بیماری است. اما در برخی از موارد نیز می تواند در درمان شقاق موثر باشد.روشهای درمان شقاق با جراحی عبارتند از :درمان شقاق با لیزردرمان شقاق با لیزر یا لیزر شقاق در حال حاضر بهترین روش موثر برای درمان این بیماری است. لیزر درمانی شقاق در کلینیک، سرپایی و بدون درد یا خونریزی انجام میشود.در این روش پزشک با استفاده از نور لیزر، برشی را در عضله ایجاد شده و یا قسمتی از آن را قطع می کند. با این کار از اسپاسم و فشار داخل عضله کاسته شده و درد بیمار به سرعت رفع خواهد شد.استفاده از لیزر می تواند دقت پزشک را تا چند برابر افزایش دهد و این یعنی موفقیت در درمان نیز تا چند برابر بیشتر خواهد شد.پس از این جراحی که معمولاً کمتر از نیم ساعت زمان می برد، می توانید به منزل یا محیط کار باز گردید و کارهای روزمره خود را انجام دهید.مزایای لیزر شقاقدرمان سرپایی بدون نیاز به بستری در بیمارستانبدون درد یا خونریزیبهبودی سریع و بدون نیاز به دوران نقاهتهزینه مناسببدون نیاز به بخیه، پانسماندر این روش احتمال عود بیماری بسیار کمتر از سایر روشها است.نیازی به تحمل عوارض داروی بیهوشی نیست.از ایجاد عوارضی مثل بی اختیاری یا عفونت که در جراحی سنتی شایع است، جلوگیری می شود.اسفنکتروتومی (جراحی شقاق)این روش همان جراحی سنتی شقاق است که چند سالی است، به دلیل ریسک ایجاد عوارض مختلف، انجام آن متوقف شده است.این جراحی باید در بیمارستان و تحت بیهوشی انجام شود.در این روش جراحی با استفاده از چاقوی جراحی، برشی در عضله ایجاد کرده و قسمتی از بافت آن را جدا می کنند و بخیه می زنند.این جراحی نیاز به دقت و مهارت بالایی دارد، در غیر این صورت ممکن است برای بیمار مشکلات متعددی را به همراه داشته باشد.برخی از معایب این درمان عبارتند از :نیاز به بستری چند روزه در بیمارستاندرد و خونریزینیاز به استراحت حداقل ۲ هفته در منزلتاخیر در ترمیم زخمخطر ایجاد عوارضی مثل بی اختیاری در کنترل مدفوع و گاز روده و عفونت زخمفیشرکتومیدر بیماران که به دلیل ضعف عضله اسفنکتر خطر بی اختیاری بعد از جراحی وجود دارد، پزشک فیشرکتومی را تجویز می کند. در این روش پزشک بخشی از زخم فیشر را برداشته و ممکن است برش کوچکی را در عضله ایجاد کند.