داستان اثرگذاری کمپانی‌ها روی صبحانه!

بعضی از برندها و کمپانی‌های بزرگ دنیا، در لیگ دیگری بازاریابی می‌کنند! داستان جالبی که در ادامه می‌‌خوانید، نمونه‌ای از بازاریابی در سطح و ابعاد متفاوت است.والدین شما هم همیشه می‌گفتند «صبحونه‌ت رو حتما بخور؛ مهم‌ترین وعده روز صبحونه‌ست» ؟یا همیشه خوانده‌اید و شنیده‌اید که صبحانه خیلی مهم است و حتما باید وعده‌ای کامل و به موقع باشد؟ خب این حرف‌ها نتیجه بازاریابی است! بازاریابی شرکت‌هایی که محصولات صبحانه می‌فروشند! داستان از اواخر قرن نوزدهم شروع شد. تا قبل از آن، صبحانه وعده غذایی خیلی مهمی نبود؛ نه این که کسی صبحانه نمی‌خورد، یعنی در این حدی که امروز به آن اهمیت می‌دهیم نبود.هرکسی هرچیزی دوست داشت برای صبحانه می‌خورد، محصولات یا دستورالعمل خاصی هم وجود نداشت. اگر کسی گرسنه بود، هرچیزی که از شام مانده بود را می‌خورد یا به تکه‌ای نان اکتفا می‌کرد. چیزهایی مثل تخم‌مرغ پخته، در اکثر فرهنگ‌ها برای صبحانه وجود داشت و هنوز هم وجود دارد. در فرهنگ‌ها و مناطق مختلف، چیزهای متفاوتی برای صبحانه مصرف می‌شد. از لبنیات تا برنج و انواع نان. اگر هم بچه‌ای صبحانه نمی‌خورد، سرزنش نمی‌شد! خلاصه که خوردن یا نخوردن صبحانه مساله مهمی نبود و هرکسی هرچیزی دوست داشت می‌خورد. در کتاب تاریخچه صبحانه، نوشته Heather Arndt Anderson، درباره این که چه چیزهایی در کجای دنیا برای صبحانه مصرف می‌شد‌، کامل صحبت شده است؛ اما نقطه عطف جالب تاریخچه تحول صبحانه، زمانی است که آدم‌ها به سبک غذایی خودشان بیشتر فکر کردند و تبلیغات روی افکار عمومی تاثیر گذاشت. سبک زندگی انسان‌ها تحت تاثیر انقلاب صنعتی تغییر کرد و همه دوست داشتند به همه جزئیات زندگی فکر کنند و جایگزین‌های بهتری پیدا کنند. در همین سال‌ها بود که یک متخصص تغذیه به نام James Caleb Jackson، غلات صبحانه (Cereal) را جایگزین بهتری برای صبحانه‌های متداول معرفی کرد. بعد از او، پزشک و سرمایه‌داری به نام John Harvey Kellogg، کارخانه‌ای برای تولید غلات صبحانه و انواع دیگر خوراکی‌های مخصوص صبحانه راه‌اندازی کرد. برندی که هنوز هم پرفروش و معروف است.Jackson و Kellogg، دیدگاه‌های خاص خودشان را درباره تغذیه و سبک زندگی داشتند؛ آنها گیاه‌خواری، ورزش، حمام آفتاب، آب‌درمانی و … را تشویق و ترویج می‌کردند. با توجه به اعتقادات مذهبی هم که داشتند، این نظریه‌ها را به مذهب پیوند دادند.حرف‌های آنها کم کم به این سمت و سو رفت که اگر صبحانه‌ای کامل و سبک بخورید، در طول روز بهتر کار می‌کنید، بهره‌وری بیشتری خواهید داشت، کمتر بیمار می‌شوید و خلاصه این که زندگی بهتری خواهید داشت. شانس‌های بزرگی هم آوردند، شرکت‌ها و کمپانی‌های دیگری بودند که «سخت‌کوشی» را تشویق می‌کردند، مادران شاغل زیاد شدند و می‌خواستند به فرزندانشان صبحانه سریع و کاملی بدهند تا احساس گناه نکنند! آدم‌ها وقت کافی نداشتند و هرچیزی که تبلیغات می‌گفت را سریع باور می‌کردند. همۀ عوامل همراهشان شد و غلات صبحانه به میز صبحانه همه خانواده‌های امریکایی رسید. مقالاتی چاپ و منتشر شد که همان حرف‌های کمپانی Kellogg را تکرار می‌کرد و می‌گفتند که «صبحانه مهم‌ترین وعده غذایی روز است» و حتی می‌گفتند که غلات صبحانه، بهترین و کامل‌ترین صبحانه است! ویتامین‌ها در دهه 1940 کشف شدند و دوباره کمپانی‌های تولید کننده غلات کامل و انواع دیگر محصولات، روی موج جدید سوار شدند و گفتند که محصولات ما پر از ویتامین‌های موردنیاز بدن است. بعدها مشخص شد که خیلی از این مقالات و حرف‌های متخصصین، با هزینه‌های تبلیغات کمپانی‌هایی مثل Kellogg منتشر شده‌اند. تقریبا یک پروپاگاندا برای صبحانه ساختند و آن را تبدیل به مهم‌ترین وعده غذایی روز کردند. ترکیبی از تبلیغات، باورهای مذهبی، ترس از بیماری‌ها و ترس عقب ماندن از دنیای مدرن. این هم خود آقای Kellogg ?آیا اتفاق بدی بود؟ مساله اینجاست که انسان‌ها هزاران سال با همان سبک غذایی زندگی می‌کردند و «بهترین دستورالعمل» یا «مهم‌ترین وعده غذایی» وجود نداشت و ناگهان همه در دنیای غرب باور کردند که حتما باید صبحانه بخوریم و حتما باید از محصولات تولید شده در کمپانی‌های معروف بخوریم! هرچیزی غیر از این اشتباه است. شاید این نوع صبحانه‌ها در ایران آنقدر طرفدار پیدا نکرد و هنوز هم صبحانه‌های معمولی خودمان را داریم اما ما هم تا حدودی تحت تاثیر همان تبلیغات قرار گرفتیم.نقطه عجیب‌تر این داستان زمانی است که کمپانی دیگری به نام Beech-Nut تصمیم گرفت که گوشت‌های بیکن را وارد صبحانه کند. یک باور جدید که باید آن را از راه درستش به آدم‌ها بفروشیم!چه کسی را برای این کار استخدام کرده بودند؟ ادوارد برنیز (Edward Bernays)به کارنامه او توجه کنید: بنیان‌گذار و پیشرو در زمینه روابط عمومی و پروپاگاندا (معروف به پدر روابط عمومی)معروف به مرد نامرئی دستکاری افکار عمومیعادی‌سازی و گسترش سیگار کشیدن زنانهمکاری در پروژه سرنگونی دولت دموکراتیک گواتمالاو نکته جالب، او خواهرزاده زیگموند فروید استاو برای وارد کردن بیکن به صبحانه چه کار کرد؟ او پزشک متخصصی را پیدا کرد و از او خواست که مقاله‌ای درباره مزیت‌های یک صبحانه پر از پروتئین که شامل بیکن و تخم‌مرغ باشد بنویسد. بعد این مقاله را برای ۵ هزار پزشک دیگر فرستاد تا امضا و تایید‌های بیشتری برای آن جمع کند. و تا چندسال بعد، این مقاله به عنوان یک کار علمی در مجله‌ها و روزنامه‌‌ها منتشر می‌شد یا به آن ارجاع می‌دادند. اینطور شد که بیکن هم به همین سادگی وارد رقابت صبحانه شد! این بازاریابی در سطح لیگ برتر است! در ابعادی جهانی و با هدف تغییر باورها یا سبک زندگی مردم.