در انتظار یک هیسل ایرانی ... فرهنگ شهر یا کشور را با جو ورزشگاهایش بسنجیم؟

به بهانه حواشی پس از دیدار سپاهان پرسپولیس و سالروز فاجعه هیسل، سوالی مهمی که پیش میاد اینکه آیا این اتفاق ها به فرهنگ خاص اون شهر و کشور مربوط میشه؟ در ادامه با ارتباط این موضوع و یادآوری فاجعه هیسل جواب این سوال مهم رو بررسی می‌کنیم.و در اخر می‌بینیم که خطر جدی‌تر از خسارات وارد شده است.پرسپولیس - سپاهان ... داستان قدیمی ... تلافی و انتقام قدیمینیمه نهایی جام حذفی، بازی پرسپولیس تهران و سپاهان اصفهان. احتمالا در کنار نتیجه بازی تصاویر زیر در یادها باقی می مونه.تصاویری از نابودی ماشین های یکسری خبرنگار نگون بخت که بی ربط‌ترین و بی تقصیر ترین افراد بازی بودن!. حواشی پس از دیدار سپاهان-پرسپولیسجواب کوتاهش اینکه مطلقا نه و حتی قبول داشتن و بیان کردن این جمله خود نوعی بی فرهنگی بالاتر و عمیقتری است. حالا چرا ؟ اون سمت داستان اما توی جواب بلندش من میخام یه گذر کوتاهیی بکنم به اون سر قضیه و جایی که بافرهنگی حداقل توی این زمینه معنا شده. بله درسته انگلیس. جایی که نمونه بارز امنیت تماشاگر‌ها و بازیکنای داخل زمینه و تصاویری دلچسب مثل تصاویر زیر کم نیست.درک اینا و تصورش برای ورزشگاهامون برای ما عملا یه چیز محاله شده. مثلا فکرشون بکنید برانکو جامو دستش بگیره بره فاصله یک متری تماشاگرا که خوب فدراسیون باید بره به فکر تولید یه جام جدید و یه دیدار از برانکو تو بخش جراحی بیمارستان. یا حتی قبل بعد بازی دست بده با هوادار ها که خوب طبعا بعدش هدایت تیمش و زندگی با یک دست براش سخت می‌شه.و یا امیر قلعه‌نویی فاصله نیمکتش تا تماشاگر ها اونقدری باشه که بتونه تعریف و تمجید ها رو قشنگ واضح بشنوه و ببینه حتی با صدای نارنجکی که با دود زرد و آبی کنارش میخوره.دیگه این اتفاق ها عادی شدن نه؟خوب اینا رو که می‌دونستیم و از نزدیکم دیدیم حالا سوال اینجاست که چرا فرهنگ یک شهر و یک کشور می‌تونه تاثیر نداشته باشه توی این اتفاقات. برای جواب و حرف اصلیم رو با یاداوری حادثه هیسیل می‌گم.هیسل چی بود ؟ بر میگردیم به سی و اندی سال پیش، سال ۱۹۸۵ " فینال جام باشگاه های اروپا، یوونتوس ایتالیا و لیورپول انگلیس. یک ساعت قبل از شروع مسابقه، در ورزشگاه هیسل واقع در بلژیک، تماشاگران لیورپول با شکستن فنس هایی که میان آنان و طرفداران یوونتوسی ها برای جدایی و جلوگیری از کشمکش و درگیری قرار داده شده بود به طرفداران یووونتوس حمله ور شده و آن ها را مورد ضرب و شتم قرار دادند، با فشار طرفدار ها به دیوارهای پیرامون ورزشگاه، منجر به ویرانی آن گشت و باعث شد که روی سر آن ها ویران گردد و در پی این حادثه 39 نفر ، به کام مرگ رفتند." علتش هم بخاطر فینال سال پیش بین لیورپول و رم بود که بعد از برد لیوپول هوادار ها هنگام برگشتن به هتل با هوادار های رمی درگیر می‌شن و حتی گفته شده یک گروه از رمی ها با پر کردن اسلحه های خود قبل از بازی آماده بودند که در هنگام بازی و در میان سر و صداهای موجود در ورزشگاه همراه با سوت هایی که تماشاگران می زدند، به هواداران رقیب یورش ببرند. توی عمق این درگیری ها کافیه گزارش رادیو محلی لیورپولی به نام Radio city رو بخونیم. :‌"«... خیلی از هواداران در هنگام رسیدن به ایستگاههای اتوبوس مورد هجوم هواداران رم قرار گرفتند. راننده ها از رساندن هواداران لیورپول به هتل هایشان اجتناب می کنند. انگلیسی هایی که می خواهند به سفارت بروند مورد هجوم قرار می گیرند... چه در گیری ای... خدای من... ».جالبه نه ؟ا آره ... شهرهای رم و هیسل بلژیک و دو تیم ایتالیایی و یک انگلیسی !‌. طی دوسال. کشور های با فرهنگ امروزی که به عقیده برخی ها فرهنگ خوب همونجا همیشه بوده و ما تو قدیم داشتیم ولی الان حتی تو ریشمونم نیست !. پس چی شد این هوادارایی که از از ریختن دیوار، شلیک، فرار، مرگ ۳۹ نفر و ... به اینجا رسیدن که دومتری نیمکت، زمین و بازیکنا می‌شینن جوری که بعضا دست هم میدن با هم !ما بی فرهنگیم ؟ اونا هم که مثل پرسپولیس سپاهان ما بعد از اون فینال اومدن برا تلافی .. پس اونام بی فرهنگن؟ اونا خوب شدن ما بد شدیم ؟جواب ؟ جواب اونجاست که بعد از هیسل، لیورپولی ها به همراه تمام باشگاه های انگلیسی از بازی با تیم های اروپایی در مسابقات مختلف به مدت 5 سال محروم شدند تاکید میکنم ۵ سال. جواب اونجاست که توی ورزشگاهایی مثل امارات و انفیلد (که معروفه به جهنم انفیلد) شما حتی اجازه بردن بطری آب بالای ۵۰۰ میلی نداری، دیگه نوشیدنی سرد گرم جای خود. حتی اجازه آوردن چتر اونم با توجه به شرایط اب هوایی انگلیس نداری! و باید حتما چتر کوچک و مورد تایید مامورین حفاظتی باشه. نحوه بازرسی و تعداد مامورین و حتی تجهیزاتشونم که نمیگم چون میدونیم و دیدیم. رفتار تماشاگر ها از لحظه ورود و تا خارج شدن هم بشدت بررسی میشه جوری که مثلا آنفیلد(ورزشگاه خانگی لیورپول) یک چک لیست درست کردن و باید اونرو انجام بدی. اگر انجام ندی خیلی راحت کارت هواداریت باطل میشه و نداشته باشی هم کلا چند سال محرومی از ورود به ورزشگاهای بریتانیا ! قوانینِ مهمتر از فرهنگ !بله به همین سادگی قانون مشکل رو حل کرد با فیلتر کردن و قوانین سخت گیرانه از ورود خیلی از افراد سابقه دار و جلوگیری کرد. بله هر چیزی بهایی داره سال های اول بها میشه کم شدن تماشاگران ولی چیزی که بدست میاری اینکه بعد از گذر از این مرحله امثال من (که بخاطر جو بد ورزشگاه نه تنها خودم نمیرم بلکه خانوادم هم نمیزارم که برن) می‌کشونید به ورزشگاها حتی با مبلغ بیشتر بلیط چون میدونم علاوه بر لذت و هیجان، امنیتمم به خطر نمی افته.حالا با توجه به این چیز هایی که گفته شد می‌تونیم با قاطعیت بگم که مشکلات ورزشگاها که توی شهر های غیر پایتخت مثل اصفهان،تبریز،مشهد،شهرهای جنوبی و استان خوزستان و ...، همه از عدم یه فرایند امنیتی شاید نه چندان پیچیده و هزینه بردار رنج می‌برن نه فقر و کمبود فرهنگ اون شهر.آیا واقعا می‌شه نتیجه گرفت که بخاطر یکسری هوادار که حتی معلوم نیست از کجا اومدن هدفشون چی بوده کل فرهنگ جمعیت ۲.۵ ملیون نفری شهری مثل اصفهان با سابقه فرهنگی چند هزار ساله و وجود هنرمند، عارف، فیلسوف هایی که تو گذشته این شهر بودند که تعداد قبر هاشون توی منطقه بزرگی به نام به نام تخت فولاد غیر قابل شمارشه، رو زیر سوال برد ؟ همین سوال رو در مورد تبریز خوزستان مشهد و ... از خودتون بپرسید. فاجعه و ناراحتی عمیق‌تر از اتفاقی که برای خودروهای خبرنگارهای بی‌گناه افتاده فاجعه اصلی این است که بخاطر فوتبال، فرهنگ یک شهر زیر سوال بره !. این نفرت که از مرزهای طرفداری عبور میکنه خودش عامل بی فرهنگی و نفرتی می‌شه که قطعا نابود کنندست.تاریخ برای درس گرفتنه و همون تاریخ به ما میگه درس نگیریم فاجعه‌ها تکرار می‌شه. پس اگر درس نگیریم هیسل از نوع ایرانی در انتظار ماست. هیسل نه فقط در ابعاد یک ورزشگاه در ابعاد نفرت فرهنگی در یک جامعه که شاید عواقبی جدی‌تری از محرومیت ۵ ساله اونم فقط در فوتبال در انتظار باشه. محرومیتی از احترام به فرهنگ ها و اقلیم ها.