عوامل موثر بر بهره وری نظام های آموزشی

بسیاری از کشورهای پیشرفته بخصوص کشورهای در حال توسعه قسمت اعظم از رشد تولید ناخالص داخلی خود را از طریق بهبود بهره وری و بخصوص استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود بدست می آورند. بطوریکه آمار و ارقام رسمی ارائه شده درا ین زمینه تعجب آور بوده و جای تامل بسیار دارد در کشور ما نیز به دلیل اهمیت و حساسیت موضوع، فعالیت های بهره وری از سال ۱۳۷۱ با تاسیس سازمان ملی بهره وری شروع شد و در طی این دهه فعالیت هایی در زمینه بستر سازی فرهنگی ارتقاء و بهبود بهره وری از طریق برگزاری کنگره ها و سمینارها، همایش ها و چاپ و انتشارات نشریات و کتب بهره وری انجام شد.بهره وری یعنی استفاده موثر از منابع اعم از نیروی کار ، سرمایه، زمین، مواد، انرژی، ماشین آلا ت و ابزار و تجهیزات و اطلا عات در فرآیند تولید کالا ها و خدمات صورت پذیرد و همچنین منبع زمان یکی از شاخص های مهم در اندازه گیری بهره وری می باشد، مدیریت زمان یعنی به کنترل درآوردن زمان و زمانبندی درست کارها و فعالیت های به موقع که از عوامل مهم و موثر در بهره وری می باشد. افزایش و بهبود بهره وری در گرو کار هوشمندانه و آگاهانه است نه در گرو کار سخت تر و استفاده بیشتر از عوامل تولید. با استفاده از برنامه ریزی های کوتاه مدت ، میان مدت و بلندمدت می توان بهره وری را افزایش داد.مشخصات ساختار نظام بهبود بهره وری ۱) ساختار عمومی و فرآیند گر است ، نظام بهبود با ارتقاء بهره وری با نگرش فرآیندی نقش هر واحد را در فرآیندهای مختلف شناسایی کرده و میزان کارآیی و اثربخشی آن واحد را مشخص می کند. این تشخیص می تواند تا مقیاس واحد قسمت و حتی فرد پیش رود. ۲) بر چرخه Plan Do chck Action منطبق باشد. چرخه یا ترتیب برنامه ، انجام دادن، بررسی ، عمل>روشی است که می بایست پایه و اساس انجام کارها قرار گیرد. این چرخه اهمیت برنامه ریزی و دریافت بازخورد را از فرآیندها نشان می دهد این چرخه برای اولین بار توسط پرفسورمینگ مطرح شده است. ▪ برنامه: باتوجه به داده های جمع آوری شده برنامه بهبود بهره وری در سازمان تدوین می گردد. ▪ انجام دادن: در این قسمت نحوه انجام دادن کلیه فعالیت هایی که در مرحله تعیین برنامه مشخص گردیده، به مرحله اجرا گذاشته می شود، در این مرحله اطلا عات کافی جمع آوری می گردد. این اطلا عات در مرحله بررسی مورد مطالعه قرار خواهد گرفت. اصول نظام بهبود بهره وری نظام بهبود بهره وری دارای ۸ اصل یارکن اساسی است که این نظام براساس آنها بنا شده است. ۱) اقتصاد مداری و مشتری گرایی ۲) رهبری، رهبری سازمان هدف گذاری و جهت گیری سازمان و محیط داخلی را به گونه ای بنیان می گذارد که کلیه کارکنان به طور کامل در دستیابی به اهداف سازمان مشارکت نمایند. این اصل با توجه به حضور رهبری در تدوین برنامه استراتژیک رعایت شده است. ۳) نگرش فرآیندی ۴) نگرش سیستمی ۵) بهبود مستمر ۶) نگرش واقع بینانه در تصمیم گیری ۷) منافع متقابل کارکنان وسازمان بهره وری در جامعه زمانی تحقق پیدا می کند که تمامی بخشهای تولیدی، اجتماعی و خدماتی سعی در استفاده از یک نظام مناسب بهره وری داشته باشند که معمولا نظام قانونگذار می تواند با هموار کردن راهها، باعث بوجود آمدن بهره وری شود و عامل انسانی در راه تکامل آن کوشش کند. بهره وری پایین در سازمان ها، شرکت ها و موسسات مختلف متاثر از عوامل گوناگونی است . متناسب با این عوامل روشهای متفاوتی نیز برای رفع مشکلا ت وجود دارد. به کلیه تلا ش های سیستماتیک و ساختار یافته برای حذف یا کاهش تلفات ناشی از مواد، ماشین، انسان و یا تعامل نادرست بین آنها، نظام ارتقای بهره وری گفته می شود.نظام ارتقای بهره وری در سه دسته و گروه قابل دسته بندی است. ۱) نظام های سخت افزار محور ۲) نظام های انسان افزار محور ۳) نظام های نرم افزار محورمهمترین عاملی که بر روی بهره وری کار تاثیر دارد ، انگیزه در انجام کار است عواملی که بر روی انگیزه نیروی کار تاثیر دارند به دو دسته کلی ، مادی،فرهنگ سازمانی وابسته می باشند. عوامل مادی به میزان حقوق و دستمزد افراد در مقایسه با سطح قیمتهادر جامعه و برآورد نیازهای اولیه افراد بستگی دارد.در واقع ایجاد شرایط مناسب برای عملکردی بهتر و بالا تر اساس مدیریت بهره وری است . چون بهبود بهره وری یک فرآیند در حال تغییر است بنابراین برای افزایش بهره وری لا زم است که مدیریت تغییر برقرار گردد بر این امر به مفهوم ایجاد انگیزه تحرک و تغییرات مهم است که سرعت تغییر ارقام عناصر سازمان هماهنگ باشد. برخورداری از رهبرانی بصیر در اراده سازمانها در رشد و پیشرفت بهره وری بسیار مهم است.