قدِ یک سکه

- ننه، اون‌وختا مث حالا نبود. یکی اگه عروسی داشت، هفت شبانه‌روز ساز و دهل از خونه‌ش بلند بود. همه‌جا رو آذین می‌بستن، تموم کوچه رو چراغونی می‌کردن. شبا مردم محله جمع می‌شدن دور هم به رقص و دیمبل و دیش. اینا جختی فقط عروسی بود، حنا‌بندون و جهاز‌برون و پاتختی و… اوووو کلی مراسما داشتیم ننه.مادر با سینی استیل کوچکی از آشپزخانه وارد شد؛ یک استکان کمر باریک چای و یک قندان استیل پایه‌دار توی آن بود، که از بس پاکش کرده بود، مثل آینه شده‌بود؛ گذاشت جلوی نن‌جون.- الان وسع جوونا نمیرسه مادر. همین عروسی هم بگیرن خیلیه.و خودش رفت پشت چرخ خیاطی‌اش نشست که زیر آن یک چهل‌تیکه‌ی کار دست نن‌جون پهن کرده‌بود. رو‌بالشت‌های سفید گل‌قرمز را که صبح همان روز از جمعه‌بازار خریده‌بود، دو دستی گرفت و گذاشت زیر سوزن چرخ. قسمت زیرین رانش را روی پدال چرخ‌خیاطی فشار داد و هم‌زمان با دودست پارچه را به عقب ‌راند. از بالای عینک نگاهی به معصومه انداخت و گفت: « پاشو مادر یه چادر نماز بنداز رو شونه‌ی نن‌جونت؛ حموم کرده، نچاد.»نن‌جون چایش را هورت کشید: « پیر‌شی ننه، الهی عاقبت بخیر شی.» سرتا پای معصومه را ورانداز کرد و گفت: « از خداشون باشه، همچین عروس ترگل ورگل گیرشون اومده، هفت شبم خرج بدن، کمه.»معصومه شانه‌های نن‌جون را بوسید و همان‌جا کنارش نشست. نن‌جون استکان را گذاشت توی سینی. مادر یک اشاره به من کرد. از جا پریدم. جوری که انگشت شصتم گیر کرد به لبه‌ی دامنم و همان‌جا خوردم زمین. نن‌جون از خنده شانه‌هایش تکان خورد و گفت: « قربون قد‌و‌بالات بشم ننه؛ نوبت تو هم میشه. حکما عروس قشنگی می‌شی. خودم تو عروسیت می‌رقصم ننه!»و دستانش را به حالت رقص و بشکن دوطرفش باز کرد. همه زدیم زیر خنده. استکان نعلبکی نن‌جون را بردم آشپزخانه. تمیزشستم، و دوباره یک چایی لبالب و دو‌رنگ ریختم و با احتیاط که چای توی نعلبکی نریزد، گذاشتم جلویش. رفتم کنار معصومه نشستم و مثل او دستم را زیر چانه گذاشتم و خیره شدم به صورت نن‌جون.- « بابا جونتون خدا بیامرز، یه پسر‌خاله داشت، ازین در تو نمیومد. چارشونه، ابروها پر و کشیده، سیبیل کلفت. چشماشم سبز بود. دنبال زن می‌گشتن براش، تو بازار حجره‌ی فرش فروشی داشت. از آقا خدا بیامرزش رسیده بود. اما ننه هر کیو می‌دید، پسند نمی‌کرد. رو همه دخترا اَنگ میذاشت. ننه‌ی بخت برگشته‌ش هرچی دختر نشون می‌کرد، آقا دل نمی‌داد. هی دل‌دل کرد تا اجل امون نداد و خاله‌ی فتح‌الله خان به رحمت خدا رفت. علی موند و حوضش. یه سالی هم به عزای ننه‌ش نشست. تا یه روز فتح‌الله خان اومد خونه و گفت که این زبون‌بسته کسیو نداره. باس خودمون واسش آستین بالا بزنیم. خوبیت نداره پسر جوون عَذّب بمونه.این شد که کار من و خارسوی خدابیامرزم شد بریم دختر دم بخت ببینیم.»نن‌جون چای دومش را که خورد، از توی جیب پیراهنش دستمال سفیدی را که از تمیزی مثل نو بود در آورد، دهانش را پاک کرد. دوباره مرتب تا کرد و گذاشت توی جیبش. بعد دست کرد زیر تشکچه‌ی نمدی زیر پایش و چند تکه پارچه حریر آبی که گل‌های طلایی گلدوزی شده داشت، در آورد. یک مستطیل بلند را دورتادور یک تکه دایره‌ای کوک زد، و شروع کرد به دوختن. رو کرد به معصومه و گفت: « این سوزن‌دونی یادگاری باشه برات، بزار تو جهازت. »معصومه دست نن‌جون را بوسید و گفت: « فدای اون دستات بشم، نن‌جون، چشم »نن‌جون از جوانی با دست برای همسایه‌ها لباس می‌دوخته. خودش می‌گفت همه‌ی زنهای همسایه از من یک پیراهن زیرسینه چین‌دار داشتند، که با نخ و سوزن طوری بخیه می‌زدم، از چرخ بهتر.نن‌جون ساکت شده‌بود و داشت تند‌تند به پارچه‌ی توی دستش کوک میزد. گفتم: « آخرش چی شد؟» خودش را به چپ و راست تکان داد و رو به من گفت: « ملیحه، ننه، یه چیکه آب بیار، حلقم خشک شد.»دویدم آشپزخانه، یک لیوان از کابینت درآوردم و زیر آب آنقدر شستم تا صدای لیوان در آمد. نن‌جون ادامه داد.-« کار ما شروع شد. هر روز، یا یه‌روز نه یه‌روز، می‌رفتیم دختر می‌دیدیم. یه عفت باجی بود، کارش همین بود؛ دختر دم‌بخت معرفی می‌کرد. فتح‌الله خان به پسرخاله‌ش گفته بود وختی کار به ننه‌م و طلعت سپردی خیالت تخت باشه. همین حرف کار مارو بدتر کرده‌بود. یکی من پسند می‌کردم، خارسوی ایراد‌گیرم عیب می‌ذاشت. یکی‌ام خارسوم می‌گفت بی عیبه، من پسند نمی‌کردم.» یه دختر می‌خواستیم همه‌چی تموم که به شأن هاشم خان فرش‌فروش بخوره. غافل از این‌که خودش پیدا کرده‌بود ننه.یه روز سر ناهار هاشم خان گفت: « خاله، یه دختر دیدم. چند باری با ننه‌ش اومده دم حجره. پرس‌و‌جو کردم با اصل و نسب‌ان. دختره شیرینی خورده کسی هم نیست.»گفتم: « پسرخاله، شما پسند کردی؟» سرشو زیر انداخت و سرخ و سفید که شد، خارسوم خندید و گفت: « پس مبارکه، لی‌لی‌لی‌لی… کاش آباجیم زنده بود، می‌دید. نور به قبرت بباره خواهر.»عصر که شد یه پیغوم فرستادیم و خبر دادیم که می‌ریم. دختره خوش بر و رو بود. قدش وسط بود، بلند نبود. موها مشکی داشت، بافته‌بود پشت سرش، یه دسته جلوشو کج کرده بود پشت گوشش گیر داده‌بود. تا نشستیم دختره جلدی شربت آورد. خارسوم دستشو گذاشت رو دهنش گفت ” چه هوله”. بعد رو جاش نیمه بلند شد، خیره موند به سینی که ببینه توش شربت ریخته یا نه؟ »من و معصومه و مادر باهم زدیم زیر خنده. نن‌جون هم خندید.گفت: « ننه، اون وختا همه زیر ‌و‌ زبر دختر‌ رو در میاوردن که عیبی نداشته‌باشه. » دوباره خندید، برگشت سمت مادر: « خواستگاری خودت یادته ننه؟ مش‌سکینه می‌گفت: بریم اون اتاق لباساتو درآر، ببینم.تو بچه بودی، ترسیدی ننه. فرار کردی تو کوچه، تا شب نیومدی.» این‌بار همه‌ی خانه شد شلیک خنده.مادر گفت: « خدا بیامرزه مش‌سکینه رو، خیلی با محبت بود. »نن‌جون ادامه داد: « القصه… خارسوم با هزار زور و بلا، تو موها دختر بیچاره گشت. تا فهمید جلو موهاش، زیر همون دسته که پشت گوشش گذاشته‌بود، قد یه سکه خالیه. یه اشاره به من کرد و برگشتیم خونه.شب هاشم‌آقا، قبل شام اول پرس کرد ببینه چکار کردیم. خاله‌ش هم با آب و تاب ماجرای کچلی دخترو گفت. هاشم آقا تا شنید، یه فکری کرد و گفت عیب نداره، می‌خوامش خاله. هاج و واج موندیم. خارسو خدابیامرزم هی به جا ننه نداشتش حرص ‌خورد، اما فایده نداشت. مرغ هاشم یه پا داشت. فتح‌الله خان خندید و گفت: گلوش گیر کرده مادر؛ برین جفت و جورش کنین.جونم براتون بگه بالاخره عروسی سر گرفت، هفت شبانه‌روز ساز و دهل کوبیدن. الحق فتح‌الله خان هم براش پدری کرد. دختره زن زندگی بود. چارتا هم بچه آورد. دو تا دختر، دوتا پسر. بچه‌ها خوبی تربیت کردن. یکی از پسراش دکتر شد، همین دکتری که مادرتون منو می‌بره پیشش برا پاهام.»معصومه گفت: «نن‌جون، هاشم خان و زنش چی شدن؟»نن‌جون چادر نماز را روی شانه‌هایش صاف کرد و گفت:« خیلی ساله ننه دیگه ازشون خبر ندارم، چن وخت پیش از دکتر شنیدم خواهراش شوهر کردن و رفتن خارج، هاشم خان و زنشم رفتن همون جا پیش دخترا. حکما همون‌جا موندن.»دیگر حرفی نزدیم. از ذهنم گذشت هاشم آقا و زنش حتما پیر شده‌اند.نن‌جون همان جا روی تشکچه‌اش دراز کشید، و خیلی زود خوابش برد.