بر مدار حسین (ع)

بسم اللهیک نگاه به صف امانات کردم و یک نگاه به کوله‌ها و کفش های خاک گرفته بچه‌ها. دلم اما پیش ضریحی بود که روبرویم می‌درخشید. تا همینجا هم قاچاقی آمده بودم. هربار نزدیک‌های عمود ۱۴۰۰ که میشد می‌افتادم به التماس بارگاه باری تعالی که اگر مرگم نزدیک است فقط چند دقیقه دیگر زنده بمانم. برسم به کربلا و حرم را ببینم و بعد بمیرم. یکدفعه در دهانم چرخید:٬من وایمیستم اینجا. شما برین زیارت و برگردین٬. ضریحی که به طرز عجیبی (بر خلاف همیشه اربعین‌ها) آن سال ۹۸ خلوت بود و میشد راحت تا نزدیکش برای زیارت رفت. بیرون در روبری طاقچه‌ای که حاءل میان حرم و خیابان بود ایستادم و ضریح درست روبریم معلوم بود. دستانم را دراز کردم به سمتش که شاید برسد و معجزه شود. نشد. زدم زیر گریه. به اندازه همه باری که روی قلبم مانده بود زدم زیر گریه...ـــــــــــــاولین مواجهه من با سنت پیاده روی اربعین سال ۹۲ بود. دانشجوی سال دوم بودم و هدفم فقط کربلا رفتن بود. یکهو خودم را وسط یک جاده بیابانی ۸۰ کیلومتری دیدم که پر از ملت‌ها و پرچم‌های مختلف بود و قدم به قدم یکی برمی‌داشت و می‌گذاشتت روی چشمش. همان سال بود که یک زن عرب روستایی ما را به زور طبقه بالای خانه خودش برد و با دست‌های خودش برایمان نان پخت و انگار همه محبتش را ریخت توی گندم همان نان و داد بهمان. سال بعدی که توانستم پیاده روی بروم خیلی چیزها عوض شده بود، ۵ سال گذشته بود و داعش هم از موصل رفته بود اما اینبار انگار بیشتر داشتم این محبت را حس می‌کردم. صحنه عجیب آن جایی بود که یک نفر پرید وسط جاده، مچ حسین آقا – دوستمان - را چسبید که باید امشب بیایید خانه ما. هر چه گفتیم باید برویم و نمی‌شود هم به خرجش نرفت. یک کلمه بیشتر ادامه می‌دادیم گریه‌اش می‌گرفت. آن سال ایرانی‌ها به نسبت بیشتر بودند اما نه آنقدر که از همه جای دنیا مشتاق زیارت حسین را نبینی. پرچم کشورهای متفاوت در دست هر نفر بلند بود و انگار همه دنیا جمع شده بود که دور حسین (ع) بگردد و برای حسین (ع) گریه کند.همه این‌ها باعث می‌شود که دم اربعینی تمام سلول‌های بدن آدمیزاد کشیده شود سمت مرز عراق. آدم دوباره دلش می‌خواهد برود در کنار همه دنیا داد بزند که حسین (ع) مظلوم بود و مظلوم کشته شد. بعد از سه سال کوله را جمع کردم که باز هم بروم مثل یک قطره در دریا گم شوم و خودم را داخل آدم حسابی‌ها یواشکی و بی صدا برسانم کربلا. غافل از اینکه قهر چندین ساله من و همه دوستانم با صدا و سیما، باعث شده بود نفهمیم چه قیامتی در این سفر در انتظار ماست. قیامتی که به دستان دولت ایران برای اولین بار رقم خورده بود و اربعین دیگری در نجف انتظار ما را می‌کشید.اگر همهمه و شلوغی مرزهای زمینی بعلاوه قیمت‌های نامعقول و بیشتر از دو برابر هواپیمایی‌ها را هم حساب نکنیم، این قیامت برای ما از مرز ایران شروع شد. مرزهایی که گنجایش آن همه جمعیت را حتی در داخل گیت‌های ایران نیز نداشت و آنطرف مرز هم – البته اگر خوش شانس بودی و می‌توانستی بعد از ۲۴ ساعت در صف چک پاسپورت بودن رد شوی!- هیچ امکاناتی (حتی به اندازه یک لیوان آب) نبود و اگر مردم مهربان عراق نبودند، احتمالا پس از ۲۴ ساعت گشنگی و بی آبی در مرز تلف می‌شدیم. در همه سال‌هایی که اربعین عراق بودم، هیچوقت این مقدار جمعیت را در مرزها ندیده بودم. طبیعتا خود عراقی‌ها هم ندیده بودند! برگه‌های گذر موقتی که یک روزه صادر شده، اتوبوس‌های تقربیا مجانی، معافیت از پرداخت عوارض‌های بین راهی و عوارض خروج از کشور به تنهایی نمی‌تواست چنین اثر هنری را خلق کند. این اثر احتمالا حاصل تبلیغات شبانه روزی برای حضور حداکثری در اربعین بود. حضوری که ما ازش غاقل بودیم و مثل همیشه بار بسته بودیم، اما دستگاه‌های تبلیغاتی حکومت ایران با قدرت وارد شده بودند. مسجدهای مهم عراق را پایگاه سخنرانی تئوریسین‌ها کرده بودند و مداحان با دم و دستگاه و هلی شات (!) وارد عراق شده بودند که از صحنه مداحی‌های بی‌طرفدار عربیشان در عراق که فقط در راه امام حسین(ع) بود، با دم و دستگاه فیلم بگیرند و منتشر کنند. موکب‌های حکومتی وابسته به دولت ایران با ردیف بودجه معین شده ده برابر قوی‌تر از قبل برپا بودند و رسم الخط فارسی، برخلاف همیشه غالب مسیر پیاده‌روی بود.اما همه سختی سفر اربعین امسال برای من در عدم امکانات و خستگی جسمی خلاصه نشد. تحریک احساسات مذهبی مردم ایران بدون توضیح چگونگی و ضوابط سفر اربعین، بزرگترین ظلمی بود که می‌شد هم به سنت پیاده‌روی اربعین و هم به مردم ساده‌دلی کرد که خیال می‌کردند برای یک زیارت ساده راهی عراق شده اند. میزبانی عراقی در اربعین، شرایط خاصی برای مهمان دارد. اگرچه که زائر حسین(ع) در اربعین نورچشم میزبان است، اما این میزبانی سیستمی دارد که اگر به هم بریزد، همه چیز را هم برای مهمان و هم برای میزبان سخت‌تر خواهد کرد. اولین و مهمترین ضابطه آن احترام به فرهنگ میزبان و تعامل است. میزبان عراقی خانه‌اش را در اختیار زائر نمی‌گذارد که مدام طعنه بشنود چقدر شما کثیفید! همه پولش را غدا نمی‌کند که هموطن عزیز دو قاشق بخورد و بعد جلوی چشم میزبان پرت کند روی زمین. این‌ها تنها بخشی از صحنه‌های عجیب و دلخراشی بود که پیاده روی امسال اربعین را به من زهر کرد. چطور می‌شود کسی را مجاب کرد که مهمان شود، اما آداب مهمانی را یادش نداد؟ گفتن این اصل بدیهی که در ایام منتهی به اربعین نباید در شهر کربلا ساکن بمانی، باید زیارت کنی و برگردی چقدر زمان می‌برد؟سال‌های پیش جاده نجف به کربلا مسدود بود. می‌ِ‌شد از هر دو لاین جاده و یا مسیر موکب‌ها حرکت کرد. این باعث می‌شد ازدحام کمتری صورت بگیرد و خطر جانی کم‌تری زائرین را تهیدید کند. اما به لطف هموطنان عزیزمان که امسال به صورت بی رویه از ماشین برای تردد بین شهرهای نجف و کربلا استفاده کردند، جاده مسدود بود و زائرین تنها از مسیر موکب‌ها حرکت می‌کردند. به همه این‌ها صدای گریه و رنج کشیدن کودکان در ظل گرما و برخورد مدام ویلچر و کالسکه به پا و کمر را هم اضافه کنید. چیزی که جگر آدم را می‌سوزاند و نگرانی اذیت شدن آن بچه را به نگرانی مرگ در اثر ازدحام اضافه می‌کند.بیشتر از یک حدی نمی‌شد در سلامتی و بدون آزار بقیه به حرم نزدیک شد. دلتنگی را تا دم حرم بردم و دوباره پس آوردمش. با خودم حساب کردم کی دوباره می‌شود که برگردم؟ اربعین بعدی؟ نه! تا وقتی این رویه به پاست این اربعین شبیه اربعینی که تجربه کرده بودم و هنوز هم همه سلول‌های بدنم می‌خواهدش نیست، آمدن به چنین سفری هم در توان من نیست. شاید دوباره همه این رانت‌ها برداشته شود و بتوانم مثل توریست عادی که مالیات و عوارض می‌دهد و ویزا می‌گیرد اربعین وارد عراق شوم. آن روز دوباره احتمالا مثل قبل می‌شود دور حسین(ع) و بر مدار او گشت.ـــــــــــــــــــخانم جلویی از داخل حرم بهم گفت سرم را بیاورم بالا و لیوان آبی که دستش بود را بخورم. تشکر کردم و لیوان را گرفتم. دلش برایم سوخته بود. گفت بروم تفتیش و بروم زیارت، خلوت است. تشکر کردم و به وسایل دوست‌هایم اشاره کردم و گفتم زمان کم است و باید برویم، منتظرم برگردند. سرم را تکیه داده بودم و به ضریح خیره شده بودم. یکهو یک چیزی سر خورد میان انگشتهایم. قبل از اینکه ببینمش خادم آقایی را دیدم که انگشت سبابه‌اش را سریع گذاشت روی بینی‌اش که یعنی ساکت. دستم را باز کردم. داخل دستم یک تربت کوچک وکیوم شده بود. با دهانی که باز نمی‌شد آرام گفتم: ٬شکرا٬. آن زیارت را نشد بروم نزدیک ضریح. ضریح ولی آمد درست روی نک انگشتهایم. حسینی که من نتوانستم از نزدیک زیارتش کنم، اما او حواسش به دست‌های همیشه محتاج من بود.از دردانه خدا، به نرگس خرکیف