اجتناب از بدترین[1]

ترجمه از نیما امینی/ فارغ‌التحصیل رشته‌ی مهندسی شیمی دانشگاه صنعتی شریف https://drive.google.com/file/d/16JCtIl-y35lT1NADE9R6wPnvMFY6rL_j/view?usp=sharing مقدمه‌ی مترجم:توماس پیکتی1 اقتصاددان فرانسوی و استاد مدرسه‌ی عالی علوم اجتماعی، مدرسه‌ی اقتصاد پاریس و مدرسه‌ی اقتصاد لندن است که بر روی نابرابری درآمد و ثروت کار می‌کند. صحبت از نابرابری ناشی از نظام بازار و ارائه‌ و تحلیل گسترده‌ی آمارها باعث شده است بعضی‌ها به او لقب مارکس جدید را بدهند. کتاب معروف او به نام «سرمایه در قرن بیست و یکم» به یکی از پرفروش‌ترین و معروف‌ترین کتاب‌های اقتصادی در دهه‌های اخیر تبدیل است. این کتاب به ساختار، سیر تحول و پیامدهای اقتصادی-اجتماعی نابرابری می‌پردازد و راه‌حل را برقراری یک مالیات بر درآمد جهانی و جلوگیری از انباشت سرمایه در دست عده‌ای معدود می‌داند. او در این یادداشت کوتاه به دنبال پاسخ مناسب به بحران می‌گردد و با اشاره به دولت رفاه و یک سیستم مالیات جهانی، به گونه‌ای ایده‌های خود را در کتاب «سرمایه در قرن بیست و یکم» را ادامه می‌دهد. علاوه بر این، او اشاره‌ای به سیاست‌های ریاضتی تحمیل شده به کشورهای فقیر و تاثیر آن بر نظام درمانی این کشورها نیز دارد.مقاله:آیا بحران Covid-19 می‌تواند پایان جهانی‌سازی مالی و لیبرال بازارها و پیدایش مدلی عادلانه‌تر و پایدارتر از توسعه را تسریع بخشد؟ اگر چه این امر ممکن است ولی هیچ تضمینی وجود ندارد. در این مرحله، ضروری‌ترین مسئله، درک وسعت بحران اخیر و انجام هر کاری برای جلوگیری از رخ‌دادن بدترین احتمال؛ یعنی، «قربانی‌شدن همگانی» است.اجازه دهید پیش‌بینی‌های مدل‌های اپیدمی را یادآور شوم. بدون هیچ‌گونه مداخله‌ای، Covid-19 می‌تواند باعث مرگ 40 میلیون نفر در دنیا و 400 هزارنفر در فرانسه یا به عبارتی حدود 0.6% جمعیت شود (بالغ‌ بر ۷ میلیارد نفر در دنیا و حدود ۷۰ میلیون نفر در فرانسه). این اعداد مشابه آمار مرگ و میر یک سال هستند (سالیانه 550 هزار نفر در فرانسه و 55 میلیون در دنیا). در عمل، این بدان معناست که در مناطقی با بیشترین آسیب و در طول منحوس‌ترین ماه‌ها، تعداد جسدها می‌تواند 5 تا 10 برابر بیش‌تر از حالت عادی شود (اتفاقی که متاسفانه در بعضی قسمت‌های ایتالیا شروع شده است).این اپیدمی می‌تواند تا ثبت رکوردهای جدیدی در کشورهای فقیر پیش رود، جایی که نظام درمانی توان مقابله با شوک وارده را ندارد، به خصوص به دلیل اینکه آن‌ها در دهه‌های اخیر تحت تاثیر سیاست‌های ریاضتی تحمیل‌شده توسط ایدئولوژی غالب قرار گرفته‌اند.با وجود غیرحتمی‌بودن، این پیش‌بینی‌ها دولت‌ها را متقاعد کرده است که این شرایط مشابه گسترش یک آنفولانزای ساده نیست و محدودکردن جمعیت به عنوان یک امر ضروری است. هیچ‌کسی دقیق نمی‌داند که تعداد مرگ و میر تا چه اندازه‌ای افزایش خواهد یافت (تا این لحظه و 14ام آپریل، 100 هزار نفر در دنیا، 20 هزار نفر در ایتالیا، 15 هزار نفر در اسپانیا و آمریکا و 13 هزار نفر در فرانسه جان خود را از دست داده‌ا‌‌‌‌ند) و یا اینکه بدون اعمال محدودیت‌ها ممکن بود تا چه اندازه‌ای بالا رود. اپیدمیولوژیست‌ها امیدوارند که آمار نهایی یک دهم تا یک بیستم تخمین‌های اولیه شوند، هرچند هنوز نمی‌توان نظر قطعی داد. بر اساس گزارش منتشرشده توسط امپریال کالج (لندن) در 26ام مارچ، تنها یک سیاست تست گسترده و قرنطینه‌‌کردن افراد آلوده‌شده می‌تواند باعث کاهش قابل توجهی در تعداد قربانیان داشته باشد. به عبارت دیگر، اعمال محدودیت به تنهایی برای جلوگیری از رخ‌دادن بدترین احتمال کافی نیست.در کشورهای غرب اروپا و در سال 2015، درآمدهای مالی به طور متوسط 47 درصد درآمد ملی را شامل می‌شدند که به شرح رو‌به‌رو مصرف شده‌اند: 10 درصد از درآمدهای ملی برای مخارج حکومتی (ارتش، پلیس، حکومتی، زیرساخت‌های اساسی: جاده و ...)، 6 درصد آموزش، 11 درصد حقوق بازنشستگی، 9 درصد سلامت، 5 درصد حمل و نقل عمومی (جدا از حقوق بازنشستگی)، 6 درصد هزینه‌های اجتماعی (مسکن و ...). قبل از 1914 مخارج حکومتی تقریبا تمام درآمد مالی را در بر می‌گرفت. تغییرات نشان‌داده‌شده، میانگینی از آلمان، فرانسه، انگلیس و سوئد هستند.تنها واقعه‌ی تاریخی که می‌توانیم به آن رجوع کنیم آنفلوانزای اسپانیایی2 در 1918-1920 است. ما می‌دانیم که هیچ چیز آن در اصل اسپانیایی نبود و باعث مرگ 50 میلیون نفر در دنیا شد (حدود 2 درصد جمعیت دنیا در آن زمان). بر اساس اطلاعات ثبت‌شده، محققان نشان داده‌ا‌‌‌ند این نرخ متوسط مرگ و میر نمایان‌گر نابرابری‌های اجتماعی بزرگی است: حدود 0.5 تا 1 درصد در آمریکا و اروپا در مقایسه با 3 درصد در اندونزی و آفریقای جنوبی و 5 درصد در هند.این چیزی است که باید نگرانش باشیم: این اپیدمی می‌تواند تا ثبت رکوردهای جدیدی در کشورهای فقیر پیش رود، جایی که نظام درمانی توان مقابله با شوک وارده را ندارد، به خصوص به دلیل اینکه آن‌ها در دهه‌های اخیر تحت تاثیر سیاست‌های ریاضتی تحمیل‌شده توسط ایدئولوژی غالب قرار گرفته‌اند. درخانه‌مانی در اکوسیستمی زودآسیب ممکن است کاملا غیرمناسب باشد. در نبود طرحی برای میزان درآمد حداقلی، افراد فقیرتر برای جستجوی کار مکررا مجبور به سر کار رفتن خواهند شد که باعث از سرگیری اپیدمی خواهد شد. در هند، محدودسازی به طور اصلی از بیرون راندن افراد روستایی و مهاجر از شهرها تشکیل شده است که خشونت و آوارگی گسترده3 را با ریسک بالابردن گسترش ویروس ایجاد کرده است. برای جلوگیری از قربانی‌شدن همگانی یک دولت رفاه نیاز است نه یک دولت زندان‌بان. پاسخ صحیح به بحران احیای دولت رفاه در شمال و مهم‌تر از آن سرعت‌بخشیدن به گسترش آن در جنوب است4.در پاسخ به شرایط اضطراری، مخارج اجتماعی لازم (سلامتی، حداقل درآمد) تنها با قرض و وام یا خلق پول امکان پذیر است. در غرب آفریقا این یک موقعیت برای بازاندیشی به واحد پول جدید و استفاده از آن برای برنامه‌های توسعه‌ای که بر پایه‌ی سرمایه‌گذاری برای جوانان و زیرساخت‌ها (و نه به کارگیری برای خدمت به گردش سرمایه‌ی ثروتمندان)، شناخته می‌شود. این ساختار به طور کامل باید توسط یک ساختار دموکراتیک و پارلمانی موفق‌تر، از ناشفاقی رایج در منطقه‌ی یورو (که وزرای اقتصاد با همان ناکارآمدی‌ای که در زمان بحران اقتصادی نشان دادند، پشت درهای بسته ملاقات می‌کنند) پشتیبانی شود.در مدت زمان کوتاه، این دولت رفاه نوپا نیازمند یک سیستم مالیاتی عادلانه و یک فهرست مالی جهانی برای شرکت‌دادن بزرگ‌ترین و ثروت‌مندترین شرکت‌ها تا حد لزوم است. رژیم فعلی گردش آزاد سرمایه، برپا شده از سال‌های 1980-1990 تحت نفوذ ثروت‌مندترین کشورها (و خصوصا اروپا)، فرارمالیاتی میلیونرها و شرکت‌های چند ملیتی در سراسر دنیا را ترویج می کند. این رژیم، نظام مالی5 شکننده در کشورهای فقیر را از توسعه‌ی عادلانه و قانونی یک سیستم مالیانی محروم می‌کند که این اتفاق به طور جدی بنیان‌های ساخت دولت‌هایشان را تضعیف می‌کند.برای جلوگیری از قربانی شدن همگانی یک دولت رفاه نیاز است نه یک دولت زندان‌بان.این بحران همچنین یک فرصت برای یک فراهم‌سازی حداقلی درمان و آموزش همگانی برای تمام ساکنین دنیا است، که منابع مالی آن برای تمامی کشورها می‌تواند از نسبتی از مالیات ثروت‌مندترین فعالین اقتصادی تامین شود: شرکت‌ها و خانواده‌های سرآمد با درآمد و ثروت شخصی بالا (به عنوان نمونهده برابر میانگین جهانی یا یک درصد ثروتمند دنیا). هر چه باشد این ثروت بر پایه‌ی سیستم اقتصادی دنیاست (و ضمنا قرن‌های متعدد بهره‌کشی ظالمانه از انسان و منابع طبیعی). بنابراین، نیازمند قانون‌گذاری در سطح جهانی برای تضمین پایداری اجتماعی و زیست‌محیطی آن هستیم، به خصوص اجرای سهمیه‌ی کربن و ممنوعیت سقف تولید آن.مشخص است که دگرگونی این طبیعت نیاز به بازنگری تعدادی از مسائل دارد. به عنوان مثال، آیا مکرون و ترامپ آماده‌ی متوقف کردن هدایای مالی به ثروت‌مندان در آغاز اجرای تهعدشان هستند؟ پاسخ، به بسیج‌شدن هر دو طرف مخالفان و طرفداران آن‌ها بستگی خواهد داشت. اما حداقل ما می‌توانیم از یک چیز خاطر جمع باشیم: این تازه آغاز تحول سیاسی-ایدئولوژیک است.پاورقی:1- Thomas Piketty2- Spanish flu3- mass displacements4- منظور از شمال کشورهای ثروتمند هستند که به طور اصلی در اروپا و شمال آمریکا و بخش‌هایی از شرق آسیا هستند و منظور از جنوب کشورهای فقیر آسیا، آفریقا، مرکز و جنوب آمریکا هستند.5-fiscalمراجع:https://www.lemonde.fr/blog/piketty/2020/04/14/avoiding-the-worstبرای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام دوهفته‌نامه‌ی دانشجویی «داد» کلیک کنید.