امتحان محضر استاد است

امتحان‌ها هم مجازی برگزار می‌شوند؟درست است که هرروز خبر یا شایعه جدیدی از ستاد ملی مقابله با کرونا یا شبکه‌های اجتماعی یا مصاحبه مسئولان وزارت علوم درباره ادامه فعالیت دانشگاه‌ها پخش می‌شود ولی اگر اتفاق عجیب‌وغریبی رخ ندهد، احتمالش کم است که پای دانشجوها تا آخر این ترم به دانشگاه باز شود. استادها هم خیلی‌هایشان از این موضوع آگاه‌اند و از الآن به فکر راهی برای برگزاری امتحان پایانی‌شان به شکل مجازی هستند. در این گزارش سعی کردیم با پرس‌وجو از استادها و دانشجوها برخی از روش‌هایی را که تا امروز امتحان شده یا به ذهن افراد رسیده ذکر کنیم.آموزش دانشگاه تا الآن تصمیم صریح و مشخصی نگرفته و صرفا توصیه‌هایی برای برگزاری امتحانات و توزیع نمرات برای استادها فرستاده است. راهکارهای زیر پیشنهادات معاونت آموزشی و تحصیلات تکمیلی است:· برگزاری آزمون‌های کتبی به صورت غیرحضوری (take home)· برگزاری آزمون‌ها به صورت الکترونیکی (با استفاده از ابزارهایی نظیر سامانه درس‌افزار شریف)· برگزاری آزمون‌های شفاهی (با استفاده از ابزارهایی نظیر vclass و اسکایپ)· جایگزینی بخشی از نمره آزمون‌ها با تمرین‌های کتبی، پروژه و سمینارهمچنین آموزش ضمن اینکه دست استادان دروس مختلف را در انتخاب شیوه برگزاری امتحان باز گذاشته، موارد زیر را برای اجرای بهتر آزمون و ارزش‌یابی موثرتر توصیه کرده است:· توزیع نمره ارزیابی درس بین موارد متعددی از تمرین‌ها، پروژه‌ها، آزمونک‌ها و آزمون‌ها· طراحی فرآیند برگزاری آزمون به گونه‌ای که افراد با سرعت اینترنت متفاوت بتوانند در آن شرکت کنند.· اطلاع‌رسانی نحوه ارزیابی درس و میزان تأثیر هر بخش در نمره نهایی به دانشجوها· طراحی آزمون‌های غیرحضوری تا حد ممکن به صورت کتاب‌باز· عدم اجبار به استفاده از دوربین در آزمون‌های غیرشفاهی (به دلیل ایجاد استرس و امکان نقض حریم خصوصی)· عدم اعلام محدودیت زمانی محدودتر از بازه توزیع و تحویل آزمون برای آزمون‌های غیرحضوری· برنامه‌ریزی آزمون‌های پایانی طبق برنامه زمان‌بندی که از سوی آموزش دانشگاه اعلام خواهد شد.· توصیه و تأکید دانشجوها بر رعایت آداب شرکت در آزمون‌های غیرحضوری شامل: عدم دریافت کمک از هیچ فرد دیگری در حین برگزاری آزمون، حفظ محرمانگی راه حل و عدم در اختیار گذاشتن آن با سایر دانشجوها، عدم انتشار هر گونه مطلب، نظر یا راهنمایی در خصوص سوالات در گروه‌های پستی و شبکه‌های اجتماعی، عدم استفاده از ابزارهای کمکی نظیر نرم‌افزارهای محاسباتی و جست‌وجوی اینترنتی به غیر از مواردی که به صورت صریح از سوی استاد مجاز اعلام شده است.در ادامه برخی از تجربیات دانشجوها و استادان و پیشنهادهای آنها برای برگزاری امتحانات به صورت مجازی را مرور می‌کنیم:· یکی از استادان دانشکده کامپیوتر در آزمون میان‌ترم درسش ۷۵ برگه سوال متفاوت برای ۷۵ نفر آماده کرده که هر برگه شامل ۵ سوال تشریحی و امید ریاضی شباهت هر دو برگه زیر ۲۰ درصد بوده است.· برای برخی از دروس برنامه‌سازی دانشکده کامپیوتر، امتحان میان‌ترم به صورت یک مسابقه برنامه‌نویسی آنلاین با داوری لحظه‌ای و نمره‌دهی خودکار برگزار می‌شود؛ چیزی شبیه یک مسابقه ACM.· طبق صحبت بچه‌ها خیلی از استادها برای کاهش احتمال تقلب در امتحان مجازی فرصت پاسخ‌گویی به سوال‌ها را به حدی کاهش داده‌اند که زمان کافی برای جواب دادن به آن وجود ندارد. همچنین در سوال‌های تشریحی با توجه به نیاز به عکس گرفتن از پاسخ و بارگذاری آن در سامانه مقداری از زمان هم صرف این‌جور مسائل می‌شود.· برخی دیگر از استادها برای جلوگیری از تقلب داده‌های هر سوال را با توجه به شماره دانشجویی مشخص می‌کنند؛ مثلا پارامتر b در تمامی سوال‌ها عدد آخر شماره دانشجویی به‌اضافه یک خواهد بود.· مشورت با باقی دانشجوها از لحاظ اخلاقی جایز نیست ولی فرایندی برای جلوگیری از آن هم وجود ندارد و امکانش برای دانشجوها فراهم است.· برخی از استادان هم سوال‌ها را برای شاگردان‌شان می‌فرستند و از آنها می‌خواهند به صورت کتبی تعهد بدهند که تنها از اطلاعات خودشان استفاده کنند و بعد از پاسخ‌گویی به سوالات، برگه پاسخ را برای استاد بفرستند.· در سامانه درس‌افزار شریف (CW) این امکان برای استادها فراهم شده که تعدادی سوال طراحی کنند و برای هر دانشجو به صورت تصادفی تعدادی از آنها نمایش داده شود تا سوال امتحان همه آنها یکسان نباشد.· برخی از استادان هم در روش‌هایی خلاقانه ترکیبی از سوال‌های شفاهی و کتبی طراحی می‌کنند تا ارزش‌یابی دانشجوها دقیق‌تر باشد و احتمال تقلب هم کاهش پیدا کند. البته برخی از این روش‌ها در کلاس‌های با جمعیت پایین قابل اجراست و در کلاس‌های پرجمیعت جواب نمی‌دهد.· یکی دیگر از استادان هم برای امتحان درس خود این روش را در نظر گرفته که تعدادی سوال محاسباتی – تستی در سامانه درس‌افزار(CW) طراحی کند، به صورتی که پارامترهای سوال به صورت تصادفی برای دانشجوهای مختلف تفاوت داشته باشد تا امکان تقلب کم‌تر شود. همچنین سیستم بعد از پاسخ دانشجو درست یا غلط بودن پاسخ را به او اطلاع می‌دهد تا بعد از کسر درصدی از نمره سوال امکان یک انتخاب دیگر داشته باشد.موضوع دیگری که شورای صنفی پیشنهاد آن را مطرح کرده، استفاده از سیستم رد-قبول به جای نمره‌دهی در بازه صفر تا بیست است. در واقع شورای صنفی می‌گوید روش‌های آموزش و ارزش‌یابی در این ترم معمولا با سعی و خطا و به صورت آزمایشی جلو می‌رود و برای کاهش اضطراب و بار روانی روی دانشجوها می‌توان از این سیستم به جای سیستم عادی استفاده کرد؛ کاری که دانشگاه‌های دیگری در سطح دنیا هم به آن روی آورده‌اند. البته دانشگاه فعلا این پیشنهاد را نپذیرفته و در حال بررسی بیشتر راهکارهای موجود است ولی روی این موضوع تأکید دارد که بهتر است نمره هر درس روی موارد مختلف مثل امتحان‌های میان‌ترم، پروژه‌ها، تمرین‌ها و ... توزیع شود تا با توجه به شیوه‌های جدید و امتحان‌نشده حقی از دانشجوها ضایع نگردد.