بازرگانی و تجارت سخت در دوران تحریم

امروز برای اولین مطلب قصد دارم به دوران پس از برجام (اشتباه کنید، پس از تصویب نیست) یعنی پس از فروپاشی برجام، اشاره کنم. البته از نظر اقتصادی. که اصلی ترین دستاورد ایران در دوره برجام بود در قبال محدودیت هایی که در انرژی هسته ای قبول کرد. قرار بود که تحریم ها برداشته شود و ایران بتواند آزادانه با دنیا تجارت کند. هر چند که انتقاد جدی به عملکرد ایران پس از برجام وجود دارد. جایی که انگار باور نکرده بودیم که تحریم ها تمام شده. که اگر باور کرده بودیم، بلافاصله شرایط حضور شرکت های خارجی را در ایران فراهم می کردیم و در کمتر از چند ماه شاهد حضور شرکت های اروپایی در بازار ایران می بودیم. کاری می کردیم که سرمایه گذار خارجی به بازار بورس ایران وارد شود و سرمایه گذاری کند. تعلل کردیم دیگر. تعلل.بازرگانی و تحریمبعد که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا شد، برای خارج شدن از برجام چیزی برای از دست دادن نداشت. به جز بوئینگ که یک قرارداد نصفه و نیمه با ایران بسته بود، تجارتی با آمریکایی ها برقرار نبود. با اروپایی ها هم تجارت خاصی نداشتیم. به جز قرارداد نصفه و نیمه با ایرباس. بنابراین ماندن در برجام از نظر اقتصادی برای آمریکا مزیت خاصی نداشت. این شد که پس از خروج آمریکا از برجام، اتفاق اقتصادی خاصی در دنیا نیافتاد.حالا مدتهاست که هر چند گاهی، شرکت های جدید و افراد ایرانی جدیدی در فهرست تحریم ها قرار می گیرند و اوضاع برای بازرگانان ایرانی تجاری که در کار صادرات و واردات بودند حسابی سخت شده است. دیگر به سختی می توانند شرکتی را پیدا کنند تا بتوانند با آنها تجارت کنند. در روزهای اول شرکت های هندی و چینی با ایران تجارت می کردند، اما وقتی کم کم بانکهای این دو کشور هم تحت تأثیر آمریکا مراودات مالی را با ایران کم کردند، دیگر حتی شرکت های بازرگانی ایرانی به سختی می توانند حواله های مالی انجام دهند. کار به صرافی ها کشیده شده و پول باید به روشهای عجیب و غریب به دست طرف خارجی برسد.حال چه چیزی به دست آوردیم و چه چیزهایی از دست دادیم؟دستاورد ما این بود که برخی از شرکت های ایرانی که رقبای خارجی داشتند جان تازه ای گرفتند. به طور مثال، وقتی بازار لوازم خانگی در ایران کم کم از اجناس وارداتی خالی شد، رد پای شرکت های ایرانی که به مرز تعطیلی کشیده شده بودند دوباره ایجاد شد. به طور مثال شرکت پارس الکتریک که تلویزیون های پارس را عرضه می کرد. کم کم تولید خود را از سر گرفته است.اما چه چیزهایی را از دست دادیم؟بازرگانان ما دیگر آن توان سابق را ندارند. خیلی از آن ها به شغل های دیگری روی آورده اند. بعضی از آن ها ورشکسته شده اند. برخی پولهایشان در کشورهای دیگر بلوکه شده است. برخی دیگر مهاجرت کرده اند و در کل بازرگانان و تجار خبره کمی در بازار باقی مانده اند.مهمتر اینکه بازارهای صادراتی را از دست دادیم. متأسفانه، حتی در صنعت نفت و گاز هم همینطور است. دیگر وقتی نفت ما را با کشورهای دیگر جایگزین کرده باشند، وای به حال خاویار و زعفران و فرش و پسته که از اول هم به خاطر مشکل در برندسازی شرکت های ایرانی صادرات شکننده ای داشتند.و در آخر این که هزینه حواله های پولی بسیار افزایش پیدا کرد. خیلی از کالاهای خارجی را هم مجبور شدیم از بازارهای غیررسمی تهیه کنیم و با قیمت های به مراتب بالاتر.واضح است که تحریم، بازرگانان ایرانی را بسیار دچار مشکل کرد. شرکت هایی که به کار صادرات و واردات مشغول بودند، یکی پس از دیگری با مشکل سودآوری و امرار معاش روبرو شدند. و امروز ما به سختی می توانیم با دنیا تجارت کنیم.امروزه با گران شدن دلار و کاهش ارزش ریال، بسیاری از کالاهای تولید ایران به مراتب برای صادرات به صرفه هستند، ای کاش بتوان برای آن ها بازار خوبی ایجاد کرد. شرکت های ایرانی می توانند صادرات خوبی داشته باشند و سودهای خوبی هم کسب کنند. ای کاش...