آن‌گونه که گوگل کار می‌کند و آن‌گونه که شما گوگل می‌کنید.

هشدار! این یک مقاله تخصصی سئو نیست. در اینجا می‌خواهیم به ساده‌ترین شکل ممکن توضیح دهیم که موتور جست‌وجوی گوگل چگونه کار می‌کند و چگونه در یک چشم به هم زدن شما را به نتایج مربوط می‌رساند و نقش الگوریتم‌های گوگل در این میان چیست. آن‌ها که در ابتدای راه سئو هستند و یا آن‌ها که می‌خواهند کمی به اطلاعات عمومی‌شان اضافه شود، بد نیست این مقاله را بخوانند.گوگل چیست؟ هم شما می‌دانید و هم ما که گوگل یک موتور جست‌وجوست و شاید به خود بگویید که این دیگر پرسیدن ندارد. اما "موتور جست‌وجو "؟ این جواب یه جوری است، نه؟ مثلاً نمی‌شود آن را به یک بچه پنج ساله توضیح داد. بیایید با یک مثال شروع کنیم.بنیانگذاران گوگل - لری پیج و سرگئی برین یک کتابخانه بزرگ داریم به وسعت یک دنیا و با کتاب‌هایی با تمامی زبان‌های زنده دنیا، هر کس می‌تواند کتابی چاپ کند و در این کتابخانه بگذارد و بعدتر هر زمان که خواست می‌تواند صفحه‌ای به کتاب اضافه کند یا صفحه‌ای را پاک کند و یا حتی آن را ویرایش کند. بدین ترتیب روزانه میلیون‌ها صفحه از این کتاب‌ها تغییر می‌کنند.حال شما وارد کتابخانه می‌شوید و از کتابدار سؤالی می‌پرسید یا در مورد موضوعی اطلاعات می‌خواهید، وظیفه کتابدار چیست؟معلوم است تحویل کتابی در این خصوص به شما، البته کتابدار نه تنها باید کتاب‌هایی مرتبط با خواسته شما را بیاورد و پیش رویتان بگذارد، بلکه باید دقیقاً آن صفحاتی از هر کتاب را که جواب سؤالات شما را در خود دارد، باز کند. آن هم به ترتیب کیفیت محتوای صفحات و در کسری از یک ثانیه، شما که نمی‌توانید تا فردا صبح معطل جواب خود بمانید.وظیفه طاقت‌فرسایی است، نه؟ این دقیقاً همان کاری است که گوگل می‌کند.اگر فکر می‌کنید کار گوگل همان موقعی شروع می‌شود که کلمه یا عبارتی را در آن سرچ می‌کنید، باید بگوییم اشتباه می‌کنید. یعنی این‌گونه نیست که شما مثلاً عبارت جنگ جهانی دوم را سرچ کنید و گوگل همان موقع بین صفحاتی با این کلمه کلیدی بگردد و آن‌ها را برای شما فهرست کند.گوگل برای آنکه شما را به خواسته­‌اتان برساند سه مرحله اساسی را طی می‌کند که دو مرحله از آن قبل از آن است که شما شروع به جست‌و‌جو کنید حتی. در ادامه از این سه مرحله گفته‌ایم.1- کروالینگ (Crowling) : در این مرحله خزنده‌های گوگل اطلاعات مربوط به هر صفحه از وب را جمع‌آوری می‌کنند.بسیار قبل‌تر از سرچ شما، آن موقع که صفحه‌ای ساخته و یا آپدیت می‌شود، ربات‌هایی که به آن‌ها خزنده‌های گوگل می‌گوییم، در میان صفحات می‌چرخند و اطلاعات مربوط به هر صفحه را جمع‌آوری می‌کنند. این اطلاعات در جایی به نام ایندکس جست‌وجوی گوگل طبقه‌بندی و ذخیره می‌شود.ربات‌های خزنده که گاهی به آن ها عنکبوت های گوگل هم گفته می شود، کار خود را با صفحات وب جدید و یا آن‎ها که قبلتر پردازش کرده بودند و همچنین با سایت مپ‌هایی که صاحبان وب‌سایت‌ها درست کرده‌اند، شروع می‌کنند.سایت‌مپ یا نقشه سایت در واقع فایلی است که لیستی از تمامی صفحات وب‌سایت را در خود دارد. صاحب وبسایت با تهیه چنین لیستی کار کراولرها یا همان ربات‌های خزنده را ساده کرده و به نوعی ساختار سایت را به گوگل معرفی می‌کند.ربات‌های خزنده در میان گشت‌وگذارشان در میان صفحات هر جا به لینکی هم برخورد کنند، از آن برای ورود به صفحات دیگر استفاده می‌کنند تا اطلاعات آن صفحات را هم جمع‌آوری کنند.این خزندگان گوگلی لینک به لینک و صفحه به صفحه می‌گردند تا داده‌های مربوط به صفحات مختلف وب را بیابند و به سرورهای گوگل برسانند. یکی از دلایل اهمیت وجود لینک دهی درست در صفحات یک سایت همین است.2- مرحله indexing : اطلاعات و محتوای موجود در صفحات وب در سرچ ایندکس گوگل سازماندهی می‌شود.وقتی ربات‌های خزنده گوگل یک صفحه وب را طی می‌کنند، یک کپی از آن صفحه تقریباً مثل یک صفحه مرورگر اما با فرمتی دیگر در جایی به نام سرچ ایندکس گوگل ذخیره می‌شود.در این قسمت برای هر صفحه از وب، پوشه‌ای با نام ایندکس درست می‌شود. در این پوشه تک‌تک کلمات موجود در هر صفحه وب فهرست می‌شود، درست مثل فهرست ابتدایی یک کتاب. به‌این‌ترتیب سرچ ایندکس گوگل، ایندکس صدها میلیارد صفحه وب را در خود دارد.سرچ ایندکس مثل یک کتابخانه است با یک تفاوت جزئی و آن اینکه اطلاعات تمام کتابخانه‌های دنیا را روی‌هم بگذارید بازهم به اندازه اطلاعات موجود در سرچ ایندکس نمی‌شود.حجم سرچ ایندکس بیشتر از 100،000،000 گیگابایت است. فقط سعی کنید این عدد را بخوانید و هضم کنید!3- مرحله ranking: در این مرحله با کمک الگوریتم های گوگل صفحات ایندکس شده رتبه بندی می شوند.دو مرحله قبلی، قبل از سرچ شما در گوگل انجام شده است اما این مرحله در همان لحظه ای که کلمه یا عبارتی را جست‌و‌جو می‌کنید، اتفاق می‌افتد.به محض اینکه شما کلمه یا عبارتی را در گوگل تایپ می‌کنید و بر روی اینتر یا دکمه جست‌وجو می‌زنید، گوگل به سراغ سرچ ایندکس خود می‌رود و با در نظر گرفتن کلمه‌های موجود در عبارت شما و بار معنایی آن و برخی شاخص‌های دیگر همچون موقعیت و زبان شما، در میان صفحات ایندکس شده می‌گردد و مرتبط‌ترین صفحات با عبارت شما را پیدا می‌کند.به مثال اول خود برمی‌گردیم، فرض کنید شما جنگ جهانی دوم را سرچ کرده‌اید. ممکن است هزاران صفحه در وب فارسی با چنین عبارت کلیدی ساخته و ایندکس شده باشد.گوگل نمی‌تواند تمامی این صفحات را باهم و یکجا به شما نمایش دهد، اصلاً چنین امکانی نیست. از طرفی همین‌طوری شانسی و الله‌بختکی هم صفحات مرتبط را برای شما فهرست نمی‌کند. اینجاست که الگوریتم‌های گوگل وارد می‌شوند.در حقیقت الگوریتم‌های گوگل تعیین می‌کنند که هر نتیجه در کجای صفحه نتایج گوگل قرار بگیرد، نتیجه اول گوگل باشد یا دوم و یا نه اصلاً محتوای فلان صفحه ایندکس شده لیاقت بودن در صفحه اول گوگل را ندارد و باید به صفحه دهم نتایج پرتاب شود.این الگوریتم‌های گوگل چه هستند و چگونه کار می کنند؟در حقیقت هر الگوریتم گوگل ابزاری برای بررسی تعدادی از فاکتورها در صفحات ایندکس شده است.برای مثال یکی از این الگوریتم‌ها حواسش به تعداد تکرار کلمه کلیدی است، دیگری حواسش هست که محتوای صفحه ایندکس شده کپی نباشد، یکی دیگر حواسش به سرعت لود شدن صفحات سایت است و یا اینکه صفحه وب در موبایل چگونه ظاهر می‌شود؟ یکی هم بررسی می‌کند چند بار به صفحه موردنظر لینک داده شده است و یا محتوا چه وقت تولید شده است؟ و خلاصه هزار و یک عامل در صفحات ایندکس شده، به وسیله الگوریتم‌های گوگل و با توجه به عبارتی که شما سرچ کرده اید، بررسی و باهم مقایسه می‌شود. حاصل این بررسی و مقایسه همان ترتیبی می‌شود که شما در صفحه نتایج گوگل می‌بینید.تمامی این‌ها در نیم ثانیه یعنی حتی قبل از آنکه گفتن کلمه " یک " را تمام کنید، اتفاق می‌افتد.در نظر داشته باشید که وزنی که الگوریتم‌های گوگل به هر فاکتور می‌دهند بسته به عبارتی که شما سرچ کرده‌اید، زبان و مکان جغرافیایی‌تان و یا حتی سرچ های گذشته‌اتان و برخی عوامل دیگر متفاوت است.برای مثال وقتی در خصوص یک ماجرای خبری جست‌وجو می‌کنید، فاکتور تازه بودن محتوا نسبت به زمانی که مثلاً در خصوص معنای یک واژه از گوگل سؤال می‌کنید، مهمتر است.و یا برای مثال وقتی عبارت بهترین رستوران‌ها را در گوگل جست و جو می کنید، بدون آنکه نام شهر محل سکونتتان را آورده باشید، گوگل در اولین نتیجه خود بر حسب موقعیت جغرافیایی‌تان تصویری از گوگل مپ را به همراه آدرس تعدادی از رستوران های شهرتان به شما نشان خواهد داد. یعنی در اینجا لوکیشن و موقعیت جغرافیایی شما در نمایش نتایج بیش از هر فاکتور دیگری اهمیت دارد.الگوریتم‌ها باعث حذف نتایج اسپم می‌شوند و همچنین صفحاتی را که محتوای ضعیفی دارند و یا کاربر از آن‌ها استقبال نکرده است، پس می‌زنند. یادتان باشد برای گوگل محتوای باکیفیت و رضایت کاربر بسیار اهمیت دارد.نحوه عملکرد موتور جست‌وجوی گوگلاگر معنای کلمه سئو را که در ابتدای متن آوردیم، نمیدانید حال وقتش رسیده است که آن را برای شما تعریف کنیم. در حقیقت سئو مخفف search engine optimization است که به فارسی می‌شود بهینه سازی سایت برای موتور جست‌و‌جوی گوگل. سئو مجموعه‌ای از فرآیندهایی است که باعث می‌شود یک وب سایت در صفحه نتایج گوگل رتبه بالاتری داشته باشد.گوگل خود داستان موتور جست‌وجوی گوگل را با عنوان How google search works تعریف کرده است. اما زمانی که من این مقاله را می نویسم این داستان تقریبا در تمامی زبان ها آورده شده است به جز فارسی!این بحث ادامه دار است. در آینده‌ای نزدیک با تمرکز ویژه‌ای بر روی الگوریتم‌های گوگل ادامه‌اش خواهیم داد.