سلام، من گرتا تانبرگ هستم!

بیایید با بحران زمین شروع کنیم. در پاسخ به این که آیا وضعیت زمین بحرانی است و باید دغدغه‌ی تمام جهان روی آن متمرکز شود، چیزی به جز تایید نمی‌توان گفت. تهدید‌های زیست محیطی بسیار سهمگین‌تر و نزدیک‌تر از انتظارات ما هستند. و همین حالا هم برای چاره‌اندیشی بسیار دیر به نظر می‌رسد.بدیهی است برای حل یک بحران، لازم است عوامل و دلایل آن بررسی شوند. در مساله‌ی محیط‌زیست چه‌طور؟ چه عواملی باعث این تهدیدها هستند؟ و اصلا چگونه در این تله افتادیم؟اگر موضوع افزایش جمعیت را مربوط به افزایش کیفیت زندگی عمومی و صلح نسبی بعد از جنگ دوم جهانی بدانیم، بحث بعدی در الگوهای مصرف سرانه‌ی هر نفر است. آمار می گوید هر نفر انسان روی کره‌ی زمین به طرز حیرت‌انگیزی نسبت به صد سال قبل بیش‌‌تر "مصرف" می کند. هر آن چه گونه‌ی انسان مصرف می کند از "منابع طبیعی" است، که از زمین و جوّش برداشت شده. می‌خواهد یک همبرگر باشد، یک کیسه‌ی پلاستیکی، گوشی هوشمندمان، بنزین ماشین یا اکسیژن، به هر حال ما از داریم از زمین استفاده می‌کنیم و همزمان به آن خسارت می‌زنیم. خسارتی که ناگزیر است و همزمان با "مصرف" پدیدار می‌شود.پس این که بپرسیم: "چه شد ما انقدر مصرف‌کننده شدیم"، سرنخ خوبی است برای این که بفهمیم چرا زمین اینقدر در معرض خطر است.پس از انقلاب صنعتی و راه افتادن کارخانه ها -که طبیعتا در اختیار سرمایه‌داران بودند- جنگ بی رحمانه‌ای برای افزایش "بهره‌وری" بین تولیدکنندگان راه افتاد. جنگی که با اعمال فشار و پرداخت دستمزد کم به کارگر، و در نهایت حذف او و جایگزین کردنش با ماشین‌آلات پیگیری می شد، همین شرایط هم منجر به ظهور جنبش های سوسیالیستی و نسخه‌های رادیکال کمونیستی شد. به شکلی که شاید بتوان گفت اصلا کمونیسم، زاده‌ی سرمایه‌داری است. اما در نهایت باز هم دست پنهان بازار بود که پیروز شد. با پدیدار شدن روش‌هایی که با کاهش فشار از روی کارگران بهره‌وری را افزایش می‌دهند، مشکل موقتا حل شد. حالا کارگران و ماشین‌آلات همنشینی مسالمت‌آمیزی پیدا می‌کنند که هم منجر به افزایش رفاه و درآمد کارگر می‌شود، هم تولید را افزایش میدهد. ما مشکل جدیدی پیدا میشود:تولید آنقدر زیاد شده که مصرف کننده‌ای ندارد.مردم پول دارند. کالا هم که تولید می شود. تنها چیزی که لازم است تا کیک سرمایه‌داری بزرگ‌تر شود، "احساس نیاز" است. ضروریات زندگی مردم باید بیش‌تر شود، و در کنار آن چیزهای غیرضروری هم شایستگی خرید پیدا کنند. حالا باید تولیدکنندگان و صاحبین کالاها با مردم، یعنی مصرف‌کنندگان حرف بزنند،زبان این مکالمه "رسانه" است.وظیفه خطیر آموزش دادن به ذهن انسان، و القای ضروریات به تک‌تک افراد جامعه بر گردن رسانه و صنعت "تبلیغات" افتاد، چه چیزی بهتر از این! نه تنها مصرف‌کنندگان بیشتری برای خط تولیدها فراهم می شود، بلکه صنایع جدیدی هم که در این چرخه‌ی تبلیغات و رسانه دخیلند به وجود می‌آید. تراکنش مالی بالا می رود. تبادلات افزایش می یابد. صنایع جدیدی با ارزش افزوده های جدید می آیند. کیک بزرگتر میشود! به نظر می رسد این کیک به همه برسد! چند دهه پیش همین وضعیت شبیه بهشت بود. و ما از همینجا مصرف‌کننده شدیم!شاید بشود خیلی خلاصه –و بی شک ناقص- گفت که یک رسانه با تبلیغات زنده است، این تبلیغات می‌تواند آگهی یک نوشابه بین دو نیمه‌ی فوتبال باشد که شرکت نوشابه‌سازی سفارش داده، می‌تواند یک خبر باشد در اخبار رسانه‌ای معتبر که یک جریان سیاسی سفارش داده.نقطه‌ی جهش ما به سمت تخریب، همزمانی معناداری با وقتی دارد که تبلیغات و رسانه ارزش‌های نو برای ما آفریدند، و ما چیزی را باور کردیم که واقعیت نداشت. مثل دفعات قبل این چرخه خودش می‌خواهد پاسخ مشکلی را بدهد که خودش ایجاد کرده. همان رسانه ای که می گوید "بخرید"، برنامه های محیط زیستی تولید می کند! و چیزی که ذاتش وابسطه به سرمایه‌داری است، علیه سرمایه‌داری شمشیر میکشد!عجیب به نظر می رسد: سرمایه‌داری تولید کالا را افزایش می دهد. تبلیغات، مصرف کالا را اشاعه می‌دهد. مصرف زمین را تهدید می کند. و تبلیغات بحران زمین را هشدار می دهند! اگر بدبینانه نگاه کنیم، انگار مردم جهان را ساده‌لوح فرض کرده‌اند! که با برگزاری کمپین‌های تبلیغاتی و همایش‌های رسانه‌ای برای محیط‌زیست و عَلَم کردن شخصیت‌های رادیکال که سخنرانی‌های تند و تیز و عوام پسندانه بر علیه مصرف‌گرایی می‌کنند، می‌خواهد پاسخی سرسری و رفع‌تکلیفی به بحرانی واقعی بدهد که مسبّب آن است. مثل این که اشتباه هم نمی کنند. به نظر می رسد مغزها خیلی ساده از رسانه غذا می‌گیرند و بابتش تشکر هم می کنند:سلام، من گرتا نورنبرگ هستم!