یادگیریِ قاعده بازی

احتمالا برای شما هم پیش اومده باشه که وقتی دارید با خودپرداز کار میکنید ، یه آدم مسن بیاد و ازتون بخواد که کار بانکیشو براش انجام بدید.احتمالا برای شما پیش اومده که وقتی پشت چهار راه منتظر سبز شدن چراغ قرمز هستید ، یه نفری ازتون تقاضای پول کنه و شما با اینکه دوست دارید یه کمکی بکنید ولی پول نقدی در جیب یا ماشینتون ندارید که به اون بدهید.احتمالا برای شما پیش اومده که براتون سوال باشه که پولایی که ما تو بانکها میذاریم چه تاثیری در اقتصاد کشور داره ، و وقتی تحقیق میکنید و نظرات رو میخونید میبینید که به غیر از تاثیر مستقیمی که پولهای هر چند اندک ما در اقتصاد داره ، عده ای از مراجع دینی عملیات بانکها رو ربوی میدونند ، مثل آقای جوادی آملی.اما حالا دیگه حتی ثروتمند ترین آدم در ایران قادر نیست پول نقد کشور رو تو خونش داشته باشه ، البته این قشر یه گزینه دارند و اون هم ذخیره ارز در خونه !اما در هر صورت روال کلی این شده که همه هر چقدر که پول داشته باشند ناچار هستند در بانک بگذارند.حالا بیاید و همین موضوع رو گسترش بدید ، ایران رو بگذارید جای خودتون و سیستم اقتصادی جهانی رو هم بگذارید جای سیستم اقتصادی ایران!خب میبینید ، خیلی ساده اس ، وقتی قرار باشه با کسی شطرنج بازی کنید ، باید قوانین شطرنج رو بلد باشید و همونها رو هم اجرا کنید ، وگرنه تو بازی شطرنج شما حرفی برای گفتن نخواهید داشت.توی شطرنج نمیتونی تاس بندازی!موضوع اقتصاد مثل موضوعات نظامی نیست ، موضوعات نظامی معمولا از قاعده خاصی پیروی نمیکنند ، و اتفاقا در موضوع نظامی هر چه غافلگیرانه تر عمل بشه ، نتیجه معمولا بهتر میشه.اما اقتصاد اینطور نیست ، اقتصاد از قوانینی تبعیت میکنه ، که اون قوانین بصورت مدون تقریبا در سیصد سال پیش توسط امریکا تدوین شده اند آن هم بعنوان سردمدار اقتصاد لیبرالی(آزاد) و البته سرمایه سالاری!حالا اگر در این مدل اقتصادی که تقریبا تمام کشورهای کمونیستی هم دیگر تلاشی برای مقابله با اون ندارند ، بخواهی ساز مخالف بزنی نتیجه چی میشه؟چین ، اقتصاد برتر بعد از امریکا و احتمالا اقتصاد اول در سال 2035 ، اما این ظاهر ماجراست ، چین بعنوان بزرگترین تولید کننده تکنولوژی ساخته شده توسط امریکا و دیگر کشورها ، گوی رقابت تولیدی را از این کشورها ربوده است.چین بعنوان بزرگترین سرمایه گذار و شریک شرکتهای بزرگ امریکایی خود را در مقام دوم اقتصاد دنیا تثبیت کرده است.چین در اقتصاد چیزی را رو کرد که امریکا نتوانست با آن رقابت کند ، نیروی کار ارزان قیمت و زیاد، تولید هر محصولی با هر کیفیتی!آیا امریکا از این وضع ناراحت است؟البته که نه ، چرا که تولیدات در چین برای صاحبان کارخانه ها بسیار با صرفه تر هستند ،تقریبا هر چیزی که در امریکا ساخته شده است ، اکنون در چین در حال تولید است ، از گوشی های اپل بگیرید ، تا موتور خودرو و قطعات سخت افزاری و ....، به معنای واقعی کلمه از شیر مرغ تا جان آدمیزاد!چین خیلی زود بازی سرمایه داری را یاد گرفت ، با اینکه سیستم حکومتی اش همچنان کمونیستی است و فقط یک بانک دارد ، اما در واقع همین یک بانک و همین سیستم یک سرمایه دار بزرگ است.درست است که در چین ثروت اندوزی یک حد و اندازه ای دارد و مثل امریکا آزاد نیست ، ولی همین ثروتمندان میتوانند ثروت خود را در خارج از چین برای خوشگذرانی ببرند!در واقع سیستم اقتصادی کمونیستی در چین جز نام چیز دیگری ندارد.اما این همه از چین گفتن برای چیست؟موضوع این است که اقتصاد ایران نمیداند مدلش چیست ، عده ای آنرا سمت اقتصاد لیبرالی و سرمایه داری کشیده اند ، عده ای آنرا کمونیستی کرده اند و عده ای هم خواستند که آن را اسلامی کنند و البته دو مورد اخیر با توجه به شواهد بالا اصلا امکان جولان ندارند.عده ای بر این باورند که اصولا اقتصاد اسلامی نداریم(به مفهوم و گستردگیه دو اقتصاد مطرح دنیا یعنی کمونیستی و لیبرالی)و در نتیجه هر چیزی که به اسم اقتصاد اسلامی ارائه میشود فقط نامش اسلامی است ، مثل بانک و بیمه و ...ایران به درستی فهمید که موشک میتواند قدرت بازدارندگی برای کشور ایجاد کند.به درستی فهمید که پهباد مهمترین ابزار نسل بعدی جنگها در دنیاست و آن را تولید انبوه نمود.به درستی فهمید تکنولوژی غنی سازی اورانیوم میتواند قدرت بازدارندگی ایجاد کند.امادر مورد اقتصاد هنوز نمیداند دقیقا چه باید بکند!نه تورم را میتواند بصورت اصولی کنترل کند.نه بازار بورس ، نه خودرو و نه مسکن و خورد و خوراک.قسمتی از این اقتصاد سرمایه داریست (بانکها) قسمتی از آن کمونیستی است (توزیع یارانه) و قسمتی هم اصطلاحا اسلامی است که بنده نمیدانم کدام قسمت است!قسمتی محور را توسعه میداند.تنها چیزی که بخوبی مشخص است این است که عمده اقتصاد در ایران دلالی است ، اغلب شرکتها موادی را از دیگر کشورها با ارز یارانه ای وارد میکنند ، کمی رنگ و لعاب و مونتاژ و تغییرات میدهند و با قیمت ارز بازار به مردم میفروشند ، و البته بیشتر این شرکتها هم بعنوان شرکتهای تولید کننده شناخته می شوند.مسلما وقتی کشوری میداند که تحریمات هیچوقت تمام نمیشود ، دشمنیها ادامه دار هستند و ... فکری میکند تا اقتصاد را هم مانند ادوات نظامی پیشرفته و بروز کند.(مانند چین) بهانه تحریم حقیقتا دیگر قدیمی و دمده شده!از طرف دیگر مسئولینی مردم را به صبوری در اقتصاد و خرید از محصولات داخلی ارشاد میکنند ولی خانواده شان از ترکیه برای مراسماتشان لباس و ادوات میخرند!آقایان مسئول ، اقتصاد دیگر زمان آزمون و خطایش گذشته است ، بنده اقتصاد دان نیستم ، فقه هم نمیدانم ، اما یا رومی روم شوید و مثل ادوات نظامی که با کپی برداری از پهباد ها و موشک ها به قله های تولید رسیدید ، در اقتصاد هم یک مدلی که در جهان جواب داده و فقهای اقتصاد دانی که نمیدانم وجود دارند یا نه ، آن را تایید میکنند را چکش کاری کنید و اجرا کنید.مگر پیشنویس اولیه قانون اساسی ایران از روی قانون اساسی فرانسه نبود؟پس میتوان در اقتصاد هم اینکار را کرد.چون 43 سال آزمون و خطا در اقتصاد ، جواب درستی نداده است.اگر این سالها روی فرهنگ زمان گذاشته بودید ، حتما نتیجه بسیار بهتری میگرفتید.پ.ناین نوشته به معنای تایید اقتصاد سرمایه داری نیست.این نوشته باید نوشته میشد!