کابوس آدمیت (برداشت دوم)

برداشت دوم - آدم‌های معمولی در مسیر جنایتخب در برداشت اول به جنایت های ژاپنی ها علیه مردم بی گناه شهر نانکینگ اشاره کردیم و خواندیم و شنیدیم و دیدیم که افسران ژاپنی چطور بی رحمانه مردم بی گناه رو سلاخی کردن و لکه ننگی در تاریخ برای انسانیت به جا گذاشتن. یکی از ویژگی های مردم ژاپن همونطور که همگی میدونیم مسئولیت پذیری و وطن پرستی این قوم جزیره نشینه. در بخشی از تاریخ میخونیم که سامورایی ها قبل از رفتن به جنگ، وقتی توشه جنگ از مادرانشون دریافت میکردن، یک خنجر هم داخل این کوله بار برای فرزندانشون میذاشتن که پیام این خنجر این بود: اگر اسیر شدی خودت رو بکش، و لکه ننگی نباش و به کشورت برنگرد. یا جای دیگه ای از تاریخ در جریان جنگ جهانی دوم روایت شده که بعد از فقر و گرسنگی فراگیر در ژاپن و در شرف قبول شکست بعد از حمله اتمی آمریکا، سربازان ژاپنی از امپراتور خواسته بودن که برای آذوقه فقط به اون ها نمک برسونن، و اون ها با گوشت جسدهای سربازان آمریکایی مشکل آذوقه جنگ رو حل میکنن (نیازمند منبع)! در جریان حمله به ناوگان دریایی آمریکا تو جزیره هاوایی هم، خلبان های ژاپنی بعد از اینکه مهماتشون تموم میشد بصورت انتحاری سقوط میکردن توی دودکش های ناوهای آمریکایی و یه شکست سنگین توی اون عملیات به آمریکا تحمیل کردن، طوری که درصد زیادی از ناوگان آمریکا نابود شد.از ژاپن و سامورایی های جنگجو که بگذریم، می رسیم به آلمان نازی. بعد از جنگ جهانی اول و تحمیل غرامت های سنگین به امپراتوری آلمان، و فروپاشی این امپراتوری، حق داشتن ارتش از آلمان سلب شد. این تحقیر بین‌المللی زمینه ساز اتفاق بزرگ دیگه ای در جهان شد که ازش بعنوان جنگ جهانی دوم یاد میشه. در اون دوران تنها نیروی نظامی که آلمان می‌تونست داشته باشه نیروی پلیس بود، ولی آموزش های نظامی طوری برنامه‌ریزی شده بود که مثل افسران ارتش فنون نظامی آموخته می‌شد. و تعداد زیادی نیروی آماده به خدمت تربیت شده بودن که به وقت جنگ و بحران با یک فراخوان به ارتش ملحق می‌شدن. این بغض ملی که در بین مردم آلمان ریشه دوانده بود، با یک جرقه حزب نازیسم و سخنرانی های ملی میهنی هیتلر تبدیل به شعله عظیمی شد که دامن دنیا رو گرفت!از این مقدمه که بگذریم، از جنایت های حزب نازی و هولوکاست بسیار خوندیم و شنیدیم و دیدیم. اما نکاتی که در این پست بهش پرداخته میشه کمی زاویه نگاه متفاوتی داره؛اتفاق عجیبی که در جریان جنگ جهانی دوم در بین سربازان آلمانی میفته، اینه که چطور میشه آدم های معمولی که در حالت عادی و به دور از جنگ که مشغول زندگی روزمره خودشون هستن، دست به جنایت های عجیب و باورنکردنی میزنن. در کتاب آدم های معمولی نوشته کریستوفر براونینگ که به گردان 101 پلیس آلمان اشاره میکنه، با آدم های عادی مثل خودمون طرف هستیم که قبل از جنگ شغل های معمولی مثل کارگر، کارمند، معلم، فروشنده و ... دارن و آزارشون حتی به مورچه ها هم نرسیده! اما در جریان جنگ از پشت و روبرو به غیرنظامی های یهودی شلیک میکردن! و در این راه هیچ مانع وجدانی مثل بچه و زن بودن هدف براشون اهمیتی نداشته. اما نکته جالب ماجرا اینجاست که این آدم ها خیلی آروم و بدون اینکه بفهمن چی شده تبدیل شدن به آدم کش های بی رحم. جایی از کتاب اشاره میکنه که اولین بار که به این گردان دستور حمله به شهر و قتل عام یهودی ها داده میشه، فرمانده گردان رو به سربازها میگه که هرکسی که دوست نداره میتونه تو این عملیات شرکت نکنه! یعنی حتی در وهله اول هیچ اجباری به شرکت در این عملیات مردم کشی وجود نداشته، اما یک سری معذوریت های اخلاقی مثل این که ما رفیق نیمه راه نیستیم و از ترس ترسو خطاب شدن، بیشتر سربازها در این عملیات شرکت میکنن! در جریان عملیات هم رفته رفته کشتن آدم ها براشون امری عادی تلقی میشه و به اصطلاح به کشتن عادت میکنن. شاید اولین بار کشتن یک دختربچه با نگاهی معصوم کار سخت و دشواری باشه، اما وقتی ده تا دختربچه رو کشتی، کشتن نفر یازدهم دیگه عادی و راحت میشه. توی این کتاب هم دقیقا همین مسئله مورد توجه هست، این که ما آروم آروم به هیولا تبدیل میشیم، و یک روز به خودمون می آییم و می بینیم چه جنایت ها که نکردیم!مطالب مرتبط:پادکست خلاصه کتاب آدم های معمولی نوشته کریستوفر براونینگآدم‌های معمولی در مسیر جنایت؛ چطور جنایتکار می‌شویم؟چرا شر و آدم شرور برایمان مهم است؟چطور همرنگ جماعت می‌شویم؟