جرایم رایانه ای چیست و قانون چه مجازاتی برای کلاهبرداری های اینترنتی در نظر گرفته است؟

با توسعه وپیشرفت تکنولوژی و نقش پر رنگ آن در جوامع امروزی، این حوزه و بحث جرایم رایانه ای و کلاهبرداری اینترنتی به صورت یک موضوع جدید و پر چالش تبدیل شده است. امروزه نمی توان تاثیر استفاده از اینترنت و وسایل الکترونیکی از جمله کامپیوتر ها و موبایل ها بر زندگی افراد نادیده گرفت. حضور افراد در فضای مجازی، ایجاد کسب و کار در این فضا، شکل گیری روابط اجتماعی در آن و همچنین انجام معاملات تجاری از طریق آن باعث شده است این فضا به عنوان یک محیط مجازی درآید که برخی از افراد از آن سود جویی می کنند. از این رو قانون گذار برای جلوگیری از ایجاد اختلال در این فضا و مشخص کردن قواعد استفاده کنندگان، قوانینی را در این زمینه وضع کرده است.جرایم رایانه ای چیست؟طیف گسترده ی افعال مجرمانه ای که ذیل این مفهوم جا دارند و ماهیت متغیر آن که ناشی از پیشرفت لحظه به لحظه ی فناوری اطلاعات و شیوه های سوء استفاده از آن است ارایه ی تعریف جامع و مانع و خالی از مناقشه را مشکل و چه بسا غیر ممکن می سازد؛ تا آنجا که در کنوانسیون جرایم سایبری ۲۰۰۱ در بوداپست نیز تعریفی از این جرایم به عمل نیامده است. حتی سازمان ملل متحد نیز در نشریه ی بین المللی سیاست جنایی خود بر عدم وجود توافق در تعریف جرایم رایانه ای تاکید نموده است.البته چند تعریف در بین تعاریف مختلف از جرم رایانه ای وجود دارد که دارای اعتبار و کاربرد بیشتری است:هر فعل مثبت غیر قانونی که رایانه، ابزار یا موضوع جرم آن است. (کمیته ی اروپایی مسایل جنایی در شورای اروپا).جرایم رایانه ای عبارت است از هرگونه تخلف از قانون کیفری که دانش فناوری رایانه ای را در ارتکاب، تحقیق و پیگرد شامل می شود. (تعریف وزارت دادگستری آمریکا)موسسه ملی عدالت در گزارش خود زیر عنوان”واحدهای جرم رایانه ای اختصاصی” جرایم رایانه ای را هر رفتار غیرقانونی میداند که دانش فناوری رایانه ای برای ارتکاب جرم به کار گرفته می شود. در این گزارش قید شده که رایانه نسبت به جرم می تواند دو حالت داشته باشد؛ حالت فعال که رایانه برای نفوذ در فایل ها و ربایش پول ها و رفتارهای غیرقانونی از این دست به کار گرفته می شود و حات انفعال که رایانه نقش تسهیل کننده یا راهنما برای خریداران یا کالاها به ویژه در پرونده های قاچاق مواد مخدر دارد.بر طبق تعریف ارائه شده از سوی گروهی از کارشناسان که به دعوت سازمان همیاری اقتصادی و توسعه (OECD) در پاریس در سال ۱۹۸۳ گردآمده بودند، جرم رایانه ای عبارت است از: «هر عمل غیرقانونی، غیراخلاقی یا غیرمجاز نسبت به پردازش خودکار و یا انتقال داده ها.» اهمیت وسودمندی این تعریف در گستردگی آن است؛ چرا که امکان استفاده از فرضیات کاری یکسان در همه ی مطالعات جرم شناختی، کیفری، اقتصادی، پیشگیرانه یا حقوقی را فراهم میکند.مصادیق جرایم رایانه ایمصادیق جرایم رایانه ای را می توان طبق قانون در موارد زیر دانست، هر چند محدود به این موارد نیست و انواع جرم رایانه ای دیگری را هم می توان به آن افزود که در قانون نیامده اند :۱. دسترسی غیر مجاز به داده یا سامانه های رایانه ای و مخابراتی۲. شنود غیر مجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیر عمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا امواج مغناطیسی یا نوری۳. جاسوسی یارانه ای۴. جعل رایانه ای۵. تخریب و اخلال در داده ها یا سامانه های رایانه ای و مخابراتی۶. سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه۷. جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی۸. هتک حیثیت و نشر اکاذیب۹. تولید، انتشار یا در دسترس قرار دادن یا معامله داده ها یا نرم افزارها یا هر نوع ابزار الکترونیکی۱۰. فروش یا انتشار یا در دسترس قرار دادن گذرواژه یا هر داده ای که امکان دسترسی غیرمجاز به داده ها یا سامانه های رایانه ای یا مخابراتی متعلق به دیگری۱۱. انتشار یا در دسترس قرار دادن محتویات آموزش دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، جاسوسی رایانه ای و تخریب و اخلال در داده ها یا سامانه های رایانه ای و مخابراتی https://dad-man.ir/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c%d9%85-%d8%a7%db%8c%d9%86%d8%aa%d8%b1%d9%86%d8%aa%db%8c/ قانون جرایم رایانه‌ایبخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی (قانون جرایم رایانه ای)فصل یکم ـ جرائم علیه محرمانگی داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتیمبحث یکم ـ دسترسی غیرمجازماده۷۲۹ـ هرکس به طور غیرمجاز به داده ها یا سامانه های رایانه ای یا مخابراتی که به وسیله تدابیر امنیتی حفاظت شده است دسترسی یابد، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهدشد.مبحث دوم ـ شنود غیرمجازماده۷۳۰ـ هر کس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا امواج الکترومغناطیسی یا نوری را شنود کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهدشد.مبحث سوم ـ جاسوسی رایانه ایماده۷۳۱ـ هر کس به طور غیرمجاز نسبت به داده های سری درحال انتقال یا ذخیره شده در سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حاملهای داده مرتکب اعمال زیر شود، به مجازاتهای مقرر محکوم خواهدشد:الف) دسترسی به داده های مذکور یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سری در حال انتقال، به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از بیست میلیون (۲۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا شصت میلیون (۶۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات.ب) در دسترس قراردادن داده های مذکور برای اشخاص فاقد صلاحیت، به حبس از دو تا ده سال.ج) افشاء یا در دسترس قرار دادن داده های مذکور برای دولت، سازمان، شرکت یا گروه بیگانه یا عاملان آنها، به حبس از پنج تا پانزده سال.تبصره۱ـ داده های سری داده هایی است که افشای آنها به امنیت کشور یا منافع ملی لطمه می زند.تبصره۲ـ آئین نامه نحوه تعیین و تشخیص داده های سری و نحوه طبقه بندی و حفاظت آنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارت اطلاعات با همکاری وزارتخانه های دادگستری، کشور، ارتباطات و فناوری اطلاعات و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهدرسید.ماده۷۳۲ـ هرکس به قصد دسترسی به داده های سری موضوع ماده (۳) این قانون، تدابیر امنیتی سامانه های رایانه ای یا مخابراتی را نقض کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهدشد.ماده۷۳۳ـ چنانچه مأموران دولتی که مسؤول حفظ داده های سری مقرر در ماده (۳) این قانون یا سامانه های مربوط هستند و به آنها آموزش لازم داده شده است یا داده ها یا سامانه های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی احتیاطی، بی مبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به داده ها، حاملهای داده یا سامانه های مذکور شوند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰) ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا هر دو مجازات و انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهندشد.فصل دوم ـ جرائم علیه صحت و تمامیت داده ها و سامانه های رایانه ای و مخابراتیمبحث یکم ـ جعل رایانه ایمبحث دوم ـ تخریب و اخلال در داده ها یا سامانه های رایانه ای و مخابراتیفصل سوم ـ سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانهفصل چهارم ـ جرائم علیه عفت و اخلاق عمومیفصل پنجم ـ هتک حیثیت و نشر اکاذیبفصل ششم ـ مسئولیت کیفری اشخاصفصل هفتم ـ سایر جرائمفصل هشتم ـ تشدید مجازات هاآیین دادرسی جرائم رایانه‌ایقانون آیین دادرسی کیفری (آیین دادرسی جرائم رایانه ای و کلاهبرداری اینترنتی)برای مطالعه توضیحات فصول بالا همچنین آگاهی از قوانین آیین دادرسی کیفری جرائم رایانه ای و کلاهبرداری های اینترنتی به لینک زیر مراجعه کنید: https://dad-man.ir/%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c%d9%85-%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%a7%db%8c/