نشریه مرصاد

روابط عاطفی در دنیای مدرنسبحان خورشیدیصفحه چهارمدر علم رو به رشد روانشاسی و جامعه شناسی پاره ی بسیار کمی از ماهیت های رفتار انسانی در خلوت و در اجتماع کشف شده اند که میتوان اذعان نمود اینگونه علوم نقش بسیار پر رنگ و تاثیر گذاری در شناخت جوامع و فرد دارند. اما به صراحت شناخت های تعریف شدهقابلیت تعمیم پذیری در تمامی جنبه ها را مقدور نمی داند و فقط حداقل امکان در نقش پیش بینی و تحلیل تبیین کارکرد دارند و همانند علوم مقتدر ریاضی و فیزیک و... توان تعمیم پذیری جبری را در اختیار ندارند. رهیافت علم ماهیت سنجی رفتار انسانی با تمامی مدل های تحلیلی و تحقیقی شناختی نسبی از عواطف انسانی تبیین می نماید. یکی از نیاز های بسیار اشکار و ویژه انسانی که با سرنوشت وی همگام است نیاز های عاطفی بشر می باشد عواطف انسان ها جایگاهی پیچیده و مبهمی را در شناخت رفتار انسان به وجود اورده است لذا می توان تعریفی که از نظر زیست شناختی مغزی ارائه داد نسبتا جامع باشد که این تعارف را مدیون علم نوروساینس هستیم که با پژوهش های علمی خود توانسته اند واژه دلبستگی را در کنش و واکنش های مغزی شناسایی کنند تعریفی که از دلبستگی در زیست شناختی مغزی انسان ارائه شده است به این صورت است احساس ارامش و صفا مرتبط به شریک جنسی یا والدین که با هورمون های اکسی توسین و وازوپرسین مرتبطاست.اگر ماهیت عواطف انسانی و چگونگی عواطف و احساسات را تنها بر کنش های زیست شناختی مغزی نسبت دهیم از خرد انسانی به دور است زیرا عوامل بسیار موثری در چگونگی احساسات و عواطف انسانی دخیل هستند امروز در قرن بیست یکم عصر بسیار شگفت اوری که عصر تکنولوژی نام گذاری شده است و تغییرات سرسام اوری در تکنولوژی انسانی به وجود امده است قطعا شاهد این هستیم عواطف انسانی تحولاتی را متحمل شده است مطالعات پویایی جامعه شناختی با شواهد تاریخی تبیین می نماید که روابط عشقی و والدین و گروه دوستان با فناوری های در اختیار بشر تغییر کرده اند در حکم قیاس در جامعه ایرانی در دهه های پشین انتخاب همسر و معیاره های دل پسند نسل های پیشین متفاوت با نسل حال می باشد ولی ایا دنیای مدرن شرایط بسیار بغرنج و پروبلماتیکی را برای احساسات انسانی به وجود اورده است؟ برای رفع سوال مطرح شده باید نگاهی به رفتار های عاطفی در گذشته و حال انداخت .روابط عاطفی در درون خانوادهبر اساس پرشنامه های انجام شده اشکار شده است که رابطه ی پدر و مادر و فرزندی به گونه ای فزاینده ای گاهی فضای مستعبد و سخت گیرانه ای را تجربه میکرده اند برای مثال فرمان و دستور پدر و مادر برای انجام کاری نسبتا بدون بهانه در اطاعت کردن انجام میشد و میزان احترام به والدین بالا بود و پدر حکم رهبر خانواده که با مهر محبت های خود به فرزندان خود راه رسم زندگی را نشان می داد و مادر در حکم مدیر و مدبر خانه و فرزندان بود و احساس ارامش در کنار خانواده در موارد بسیاری به چشم می خورد و تمامی اعضای خانواده با تعامل و همکاری و با یکدیگر به سر می بردند (شایان ذکر است خانواده استبدادی رابطه مستقمی اکنون با احساس ارامش در خانواده ندارد بلکه میزان ارامش در گذشته به دلیل غیاب یک سری امکانات تقریبا ممکن بود) اما اکنون با تکنولوژی و امکانات در دسترس انسان ها همانند تلفن های هوشمند و رایانه هاو... می توان اذعان نمود با جهانی شدن و تبادل الگو های رفتاری و تاثیر پذیری افراد از اینگونه ساختارها روابط خانوادگی به گونه ای فضای متروکه و ساکتی را دارد و همگی در حال فعالیت در تلفن های هوشمند خود درون فضای مجازی هستند گفتگو ها و ابراز علاقه ها توسط پدر مادر به اصطلاحی شرطی سازی شده است یعنی یک پدر برای اینکه مهر خود را در دل فرزندان خود بیندازد باید برایفرزندان خود موبایل و اینترنت و لب تاب و... تهیه بنماید . تعامل اعضای خانواده بسیار پایین و سطحی می باشد و هرکدام از اعضای خانواده مشغول به کارهای خود می باشند واژه ی عشق ورزیدن درون خانواده واژه ای بسیار بیگانه می باشد و همگی بی اهمیت به وضع روحی روانی یکدیگر با سر های خم شده درون گوشی خود به سر می برند روابط عاطفی شریک زندگی از واژه عشق تعاریفی بسیار زیادی توسط صاحب نظران ارائه گردیده است که برای معرفی این نظریات از حوصله بحث خارج است. اما عشق در نسل های پیشین با وابستگی بسیاری همراه بوده است ، عشق ورزیدن به شریک زندگی خود یکی از مهم ترین ارکان روابط عشقی بین زوجین می باشد و اینکه انسان ها در گذشته در جستجوی فردی با معیارهای متفاوت فردی بودند و بیشتر مواقع معیار اصلی انتخاب عشق زندگی اخلاق و فرهنگ بود و میزان رضایت از زندگی و سازش نسبتا بالا به نظر می رسید گاهی اوقات در گذشته روابط عشقی اولین بار شروعش بعد از رسمی شدن رابطه بود. اما اکنون متاسفانه به دلیل شبکه هایی که محتوای جنسی تولید می کنند احساسات و عواطف عشقی اکثر افراد نیت های شهوانی در بطن خود دارند اکنون انسان عصرجدید معیار های شریک زندگی خود را بر اساس اقتضاعات جنسی انتخاب می نمایند بر این اساس فرد مورد نظر باید شرایط جسمیی را دارا باشد که هر چه بیشتر نیاز های جنسی را برطرف کند. دنیای مدرن احساس وابستگی متقابل را روبه سستی می گراید و انسان ها به دلیل تحریک های جنسی بیش از حدی که توسط شبکه های مجازیی که تولید محتوای جنسی می کنند باعث می شود که بیشتر انسان رو به تنوع طلبی رابطه ها گرایش پیدا کنند اما روابط عاطفی فقط به مسائل جنسی ختم نمی شود و دگرگونی های بسیاری از طیف های گسترده تری برخوردار است که ما مهم ترین تغییر را بررسی کردیم در نتیجه نمی توان دیدگاه بدبینانه ای نسبت به تکنولوژی که بیشترین تاکید در این گفتار به فضای مجازی تلعق گرفت اتخاذ نمود به این دلیل است فضای مجازی نماد و پرچمدار مدرنیته و عصر تکنولوژِی انسانیست که با کنش ها و یا تعاملات انسانی گره خورده است این فضا که همانطور گفته شد نماد عصر تکنولوژیست اگر تهمیدات لازمی برای جلوگیری از ضرر و زیان هایش اتخاذ نگردد ضربه های بسیار جبران ناپذیری را به سوی انسان ها وارد می کند و یکی از خسارات جبران ناپذیر ان احساسات انسانی رااز بین می برد و بشر را تبدیل به ربات های بی احساس می کند. عواطف انسانی نقطه عطف تشکیل نهاد خانواده قرار دارد که از جایگاه ویژهای برخوردار می باشد که اگر الگو های طبیعی احساسی عاطفی انسانی از بیین برود اجتماع انسانی با تنش های بسیاری روبه رو می شود