خودم همه چیز را می دانم، نیازی نیست با هم حرف بزنیم!

چرا یاد نگرفتیم که با هم بیشتر صحبت کنیم، یا به عبارت دیگر چرا به ما درست و به موقع صحبت کردن در مورد نیازهای مان را یاد نداده اند؟ می دانستید بخش بزرگی از مشکلات ما در رابطه عاطفی یا ازدواج به دلیل حرف نزدن به موقع است. آیا شما هم مدل افرادی فکر می کنید که عقیده دارند : «همه چیز را که نباید گفت، خودش باید بفهمد!»این فهمیدن دقیقا از کجا باید به وجود بیاید و چرا ما معمولا خودمان را در جایگاه ناراضی حق به جانب قرار می دهیم؟ به نظر شما آیا خودمان هم بدون اینکه طرف مقابل توضیحی بدهد، می توانیم درک درست و منطقی نسبت به مسائل پیرامون داشته باشیم؟ یا وقتی پای خودمان در میان است اوضاع به گونه ای دیگر چیده می شود و بر اساس تصور، تعریف و سلیقه خودمان اتفاق ها را بدون شاخصی برای ارزیابی و صحت سنجی پیشگویی می کنیم و نتیجه کلی می گیریم؟ کمی بیندیشید و ببینید چقدر در شرایطی که نمی دانستید و فرض کردید که همه چیز را می دانید، به عنوان دانای کل دست به عملی زدید و بعد از چندی فهمیده اید عجب خطای فاحشی مرتکب شدید که شاید با یک گفتگوی ساده سناریو طوری تغییر می کرد که مسیر اقدام شما و نتایج به دست آمده متفاوت می شد.فیلم قانون کودکان (The Children Act) در مورد زندگی از هم گسیخته و نابسامان قاضی معروفی به نام فیونا مِی (Fiona Maye) است که باید در ارتباط با پرونده های خاصی اظهار نظر کرده و قضاوت عادلانه داشته باشد. قضاوت، مسئولیت بسیار سنگینی است و قاضی فیونا بیشترین سعی و تلاش خود را به کار می بندد تا در هر پرونده به درستی رای نهایی را صادر کند.برای کسانیکه بار اول است مطالب من را می خوانند: هدف من معرفی و یا نقد فیلم نیست، معمولا نکته ای قابل تامل در فیلمی می بینم و آن را جهت آگاهی و استفاده در زندگی روزمره مان بسط می دهم، تا در روابط مان با نگاهی عمیق تر به آن موضوع بپردازیم. مطلبی که در این فیلم نظرم را جلب کرد زندگی بیست و چند ساله قاضی فیونای با پرستیژ، مقتدر و قابل احترام است که از همان ابتدای داستان متوجه درست نبودن آن می شویم.افراد زیادی را مشاهده کردم که در دوران آشنایی و دوستی که قرار است منجر به یک رابطه دائمی مثلا ازدواج شود سعی می کنند از هر لحاظ خود را خوب نشان دهند؛ مثلا صبورتر، منظم تر و هر چیزی که شاید با خود واقعی شان کمی تفاوت داشته باشد، می شوند. اما به محض اینکه احساس می کنند طرف مقابل آنها را کاملا پذیرفته است در یک چرخش ناگهانی همه چیز را رها کرده و فراموش می کنند که این نهال تازه کاشته شده احتیاج به مراقبت و رسیدگی دارد و عدم توجه به موقع موجب آسیب دیدن و به مرور زمان نیز باعث از بین رفتن آن می گردد. اگر کمی به دور و بر خود نگاهی بیندازید حتما آدم های موفقی را پیدا خواهید کرد که از بیرون نمایشی قابل توجه و مجلل دارند طوری که می توانند حسادت و یا حسرت دیگران را برانگیزند ولی متاسفانه درونشان مملو از زخم، نگرانی و بیهودگی است.موقعیت اجتماعی قابل قبول و خانه ای با دکوراسیون زیبا در ابتدای فیلم گویی ما را به سمتی سوق می دهد که با یک زندگی آرام و مملوء از آرامش زوجی موفق در نیمه دوم زندگیشان مواجه هستیم. جک (Jack) همسر فیونا استاد دانشگاه، معقول و موقر است، تا اینجا همه چیز عالی به نظر می رسد. اما تنها چند دیالوگ کافی است تا بفهمیم با چه حفره عمیقی در زندگی این دو نفر روبه رو هستیم. چندین درخواست برای صرف شام، بیرون رفتن و … از طرف فیونا به دلیل مشغله کاری که دارد رد می شود و ناگهان جک مثل انبار باروتی منفجر می شود و هر چه در دل دارد بیرون می ریزد.توصیه یک درمانگر معمولا این است: اجازه ندهید مسائل روی هم تلنبار شود. همیشه سعی کنید کدورت و ناراحتی را در زمان مناسب و با اقدام درست و به جا حل و فصل کنید. متاسفانه ما در اکثر اوقات قضیه را مسکوت باقی می گذاریم، مثل دَرِ باز یک اتاق که با هر اتفاق کوهی از چیزهای جدید و ناراحت کننده را در خود جا می دهد. گاهی مسائل ما بسیار با یکدیگر بی ربط هستند اما چنان در گذر زمان به هم پیچیده شده اند که تشخیص سر و تَه آن غیر ممکن می شود. اگر هر دَرِ بازی در زمان درست بسته شود، حجمی از اندوه و عصبانیت در جایی انباشته نخواهد شد.جک به فیونا می گوید ماههاست که با یکدیگر بیرون نرفته اند و او همیشه درگیر پرونده ای بوده که حتی تعطیلات آخر هفته را هم برایش برنامه ریزی کرده است. همچین یادآوری می کند که یازده ماه و چند روز است که با هم ارتباط جنسی ندارند. فیونا کمی به فکر فرو می رود و از اینکه جک تاریخ دقیق بدون ارتباط بودنشان را به او اعلام می کند کمی شوکه می شود. - جک : می خواهم وارد رابطه ای بشوم چون نمی توانم این مدل زندگی کردن را تحمل کنم.واکنش فیونا مانند هر کسی در این موقعیت، خشم درونی است. قسمت جالب ماجرا حرفهای جک است؛ او می گوید : «تو دوست داری اینطوری زندگی کنی، من نمی خواهم و وارد رابطه ای می شوم. بدون دروغ، فریب و حتی جدایی، ما همدیگر را دوست داریم و تا حالا با هم زندگی کردیم. اگر می خواستم می توانستم در این مدت پنهانی کاری انجام دهم اما این کار را نکردم و حالا هم دارم به خودت می گویم!»به نظر شما چه کسی در این رابطه مقصر است، فیونا یا جک؟ بیایید سیاه و سفید به قضیه نگاه نکنیم و موشکافانه بررسی کنیم. دقت کرده اید،ما همیشه راحت ترین کار را انجام می دهیم؛ همه تقصیرها را گردن دیگری می اندازیم و نقش قربانی را بازی می کنیم.مثلث کارپمن اولین‌بار توسط استیون کارپمن(Stephen B. Karpman) ارائه شد. این مثلث، مدلی برای توضیح تعاملات عاطفی-اجتماعی ناکارآمد و ناقص است. سه نقش حاضر در مثلث کارپمن عبارتند از جلاد، رابین هود و قربانی. کارپمن معتقد است که این سه نقش جنبه‌های متفاوت «قربانی»هستند؛ از هر وجه که شروع کنیم در نهایت خود را در نقش قربانی احساس خواهیم کرد. بنابراین مهم نیست که در این مثلث‌ چه نقشی داریم، زیرا در نهایت خود را قربانی خواهیم یافت.موقعیت اجتماعی فیونا ایجاب می کند که دقت، تمرکز و وقت بیشتری روی پرونده ها بگذارد چون اعلام رای درست منوط به در نظر گرفتن کلیه عوامل دخیل در موضوع پرونده ها می باشد تا در حق هیچکس ظلم و اجحافی نباشد. او با صرف زمان های استراحت خود می خواهد بهترین عملکرد را داشته باشد اما از این نکته غافل می شود که شاید این همه کار در زندگی شخصی و رابطه او با جک خللی ایجاد کند.گاهی به مرور متوجه می شویم که چیزی سر جای خودش قرار ندارد اما حرفی نمی زنیم و منتظر می مانیم تا زمان بگذرد و معجزه ای اتفاق بیفتد یا مساله خود به خود حل شود. نتیجه از همان ابتدا قابل پیش بینی است، اتفاق خاصی نخواهد افتاد و ما شاهد آرامشی قبل از طوفان هستیم. به راستی چرا به محض متوجه شدن هر مساله ای (می تواند هر موضوع و اتفاق ساده ای باشد که نیاز به گفتگو دارد) با هم صحبت نمی کنیم؟ چرا جک که مدتهاست از شرایط ناراضی است و آمار دقیق هم دارد، به جای حرف زدن سکوت را انتخاب کرده است و حق به جانب خود را تنها قربانی شرایط می داند و به خود اجازه می دهد که نامربوط دیگری را وارد زندگی خود کند؟ ما در روابطمان بدون اینکه با هم حرف بزنیم و از نیازهای دیده نشد خود صحبت کنیم با ذهنی متوهم و بر اساس درک و دریافت خودمان مسایل را می سنجیم و تصمیم های آنی و چه بسا بسیار نامناسب اتخاذ می کنیم که نه تنها شرایط مان را بهتر نمی کند بلکه آتش به وجود آماده را نیز شعله ورتر می کند. متاسفانه دانسته یا ندانسته بیشتر ما به عنوان یک قربانی به زندگی و مسائل آن واکنش نشان می دهیم.فیونا تهدید می کند، در صورتیکه جک وارد رابطه ای شود حتما طلاق خواهد گرفت. جک و وسایلش را جمع کرده و از خانه می رود. قاضی فیونا حالا به شدت درگیر مسائل شخصی خودش می شود. بارها می خواهد با جک تماس بگیرد اما این کار را نمی کند.نظریه عشق رابرت استرنبرگ (Robert Sternberg) مثلث یا هرمی است که شامل احترام، صمیمت فیزیکی و تعهد است. بین فیونا و جک هنوز احترام وجود دارد اما صمیمیت فیزیکی و تعهد دچار آسیب جدی شده و گویا کسی هم تمایلی به اصلاح آن نداشته است.وقتی مسائل زندگی چون آوار بر سرمان فرود می آید، تازه چشم مان باز می شود و متوجه می شویم که چه کارهایی را باید در گذشته انجام می دادیم تا از وقوع برخی اتفاقات ناخوشایند جلوگیری می کردیم. حالا در بحران به وجود آمده، چون یاد نگرفته بودیم که چه باید بکنیم عملا کاری از پیش نخواهیم برد و اقدامی که قبلا می توانست بسیار موثر واقع شود ممکن است جواب ندهد و حتی نتیجه عکس داشته باشد.جک به جای نق و ناله کردن که نشان دهنده یک جنگ عقب افتاده در زندگی اش است باید شیوه نقادی را در پیش می گرفت و فیونا را به چالش می کشید.این سه بخش در بسیاری از مسائل روزمره و حل و فصل کدورت ها به کار می آید :دقیق به موضوع اشاره کنیم (Fact)برداشت و احساس خودمان را جداگانه بگوییم (Feeling) پیشنهاد بدهیم یا سوال خود را بپرسیم تا حال بدی که داریم رفع شود (Offer)مثال : چرا چندین ماه است که کمتر با هم حرف می زنیم Fact ، من از این شرایط احساس خوبی ندارم Feeling ، پیشنهاد من این است باهم به پیاده روی برویم و کمی صحبت کنیمOfferجک مورد اول و دوم را مطرح کرد، اما به جای پیشنهاد دادن سهم فیونا را در این قضیه زیاد کرد.ما باید سهم خود و طرف مقابل مان را بالغانه در هر اتفاقی ببینیم و ارزیابی درست و معقولی داشته باشیم. گاهی ما مهارت حفظ رابطه را نداریم، بنابراین یا ضربه می خوریم یا ضربه می زنیم. دانستن این نکته ضروری به نظر می رسد؛ هر گاه از پذیرش مسئولیت عمل، فکر یا اقدامی سر باز می زنیم، بدون اینکه آگاه باشیم در نقش قربانی قرار می گیریم. قربانی بودن به طور اجتناب ناپذیری احساس خشم، ترس، گناهکاری یا بی کفایتی را در ما ایجاد می کند.پرونده جدیدی به فیونا واگذار می شود، پسر نوجوان یهودی به نام آدام هنری (Adam Henry) که به خاطر بیماری اش احتیاج به تزریق خون دارد، اما به دلیل مسائل مذهبی امتناع می کند. (برای دانستن اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید فیلم را ببینید). در یک اقدام غیر حرفه ای فیونا قبل از اعلام رای صادره به دادگاه تمایل دارد در بیمارستان پسر نوجوان را ببیند و بعد اعلام نظر کند. او به ملاقات آدام می رود و با مهربانی با او صحبت می کند و در نهایت تزریق خون به پسر نوجوان را قانونی و لازم الاجرا اعلام می کند. آدام به واسطه لطف و محبت فیونا عاشق او می شود و دایم سر راه او قرار می گیرد، برایش نامه می نویسد و او را تعقیب می کند.گاهی اوقات ما در شرایط روحی خوبی به سر نمی بریم و در همان وضع و حال اتفاقی در شرف وقوع است، مثلا کسی در سر راهمان قرار می گیرد و به ما ابراز علاقه می کند. شاید ساده به نظر برسد، گاهی راه حلی که انتخاب می کنیم به نظر خودمان درست است در حالیکه دقیقا هیچ کمکی به حل مشکل ما نمی کند. فیونا بسیار ظریف در این دو راهی قرار می گیرد، واکنش های ملایمی که به آدام نشان می دهد ذهن ما را به سمت تلافی کردن کاری که جک با او انجام داد می برد.به جرات می توانم بگویم که بدترین کار زمانیکه تمرکز نداریم پاسخ مثبت به ابراز علاقه دیگری است، آن هم به طور مشخص موقعی که هم انگیزه بسیار قوی و هم آمادگی عمل متقابلی را برای انتقام گرفتن از شریک عاطفی مان داریم، می خواهیم با قدرت نشان دهیم که من هم می توانم مثل تو باشم.ممکن است در رابطه عاطفی یا ازدواج خشمی پنهان به دلیل ناکارامدی،عدم حل مساله، حس های بد و عصبانیت های اعلام نشده به وجود بیاید.نیروی این خشم به حدی می تواند قوی باشد، که فرد مرتکب خطا و لغزشی می شود اما به هچ عنوان احساس پشیمانی از آن را ندارد. فیونا به خودش مسلط می شود و اجازه نمی دهد که حفره عمیق ایجاد شده در روح و روانش او را به سمت اشتباه دیگری در این زندگی سوق دهد. گاهی در برهه ای از زندگی به درنگی مقدس احتیاج داریم نه شروع یک رابطه جدید.جک پس از دو روز برمی گردد و به فیونا می گوید که همچنان دوستش دارد. به نظر شما فیونا باید چه واکنشی نشان دهد؟ ما اگر در این شرایط قرار گرفتیم چه باید بکنیم؟ حقیقتش را بخواهید مسائلی از این دست در هر رابطه ای رنگی به خود می گیرد که باید با توجه به آن، مساله را بررسی کرد و نمی توان نسخه کاربردی واحدی را برای همه افراد در نظر گرفت.آدام پس از اینکه احساس می کند فیونا به او توجهی نمی کند مجدد بیمار می شود و به دلیل امتناع از تزریق خون جان خود را از دست می دهد. فیونا طلاق را مطرح می کند، اما اقدامی در این خصوص نمی کند. جک سعی می کند رفتار بهتری داشته باشد و مترصد فرصتی است تا راجع به زندگی شان با فیونا صحبت کند. به دلیل مرگ آدام، فیونا از لحاظ روحی بهم می ریزد چون فکر می کند بی توجهی او انگیزه زندگی را از آدام گرفت، درست در شبی که آدام از دنیا می رود فیونا با جک حرف می زند و همه چیز را شفاف می کند. هر دو تازه متوجه شدند که چقدر خوب بود اگر هر مساله ای را در زمان خودش بازگو می کردند و اینگونه از تردید و ابهام احتمالی جلوگیری می شد.فیونا به جک و زندگی مشترک شان علاقه داشت، هرچند از کاری که جک انجام داده بود هم آزرده شده بود. او خیلی جدی جک را تهدید به جدایی و طلاق کرد تا جک بفهمد هر کار نادرستی تاوان خودش را دارد. اما تهدید خودش را عملی نکرد برای اینکه شاید خودش را در قبال مسائلی که رخ داده بود مسئول می دانست، پس بخشیدن و رها کردن شفابخش را انتخاب کرد.در دنیای امروز هر آنچه را لازم داریم یاد می گیریم، اگر مهارتی برای شغل مان مورد نیاز است از راه های مختلف می توانیم آن را کسب کنیم. هرچند خانواده به ما این چیزها را نگفته اند؛ اما برای داشتن یک ارتباط یا ازدواج هم نیاز به مطالعه و خودشناسی داریم. برای درست زندگی کردن نیاز به یادگیری مهارت های این حوزه را داریم.خوشبختانه در دوره ای که ما گذران عمر می کنیم منابع بسیار مفید و خوبی در دسترس همگان قرار دارد. امیدوارم مطالب این چند سطر به کارتان بیاید و بتوانید روابط بهتر و پایدارتری را تجربه کنید. قرار نیست با هر اتفاق ناخوشایندی بنیان یک رابطه را از بین ببریم، با نگاهی عمیق تر و به قولی کارشناسی شده مساله را بر اساس شرایط موجود تحلیل و بهترین راه کار را در نظر می گیریم. ارزش ها و اصول زندگی ها با هم متفاوت است برای همین یک راه حل کادوپیچ و آماده برای همه وجود نخواهد داشت. اگر در این زمینه تجربه یا نکته ای خاص به نظرتان می رسد حتما به اشتراک بگذارید تا در نوشته های بعدی از آن استفاده کنم. سعی ما بر این باشد که برای بهبود زندگی خود و دیگری تلاش کنیم.پيشنهاد كتاب براي مطالعه :بهشت رابطه نوشته جیمز هالیسکتاب یافتن معنا در نیمه دوم عمر نوشته جمیز هالیسخداحافظی با نقش قربانی نوشته ورنا کاست