این ترس مشترک

در را که باز کردم ابتدا سراغ روشن کردن چراغ رفتم. اول روشویی بود و دو تا دَر دیگر که یکی می‌رفت به دستشویی و دیگری به حمام. همان‌طور کورمال کورمال به سنگ دستشویی رسیدم. شلوارم را تا آنجایی که لازم بود پایین کشیدم. همه چیز داشت مثل همیشه و درست پیش می‌رفت و مایعی از من جاری می‌شد که همواره حسِ زیبای رهایی داشت. حداقل تا آن لحظه که فهمیدم من در خودم جاری می‌شوم. ذهن گاهی چه بازیگوش می‌شود و چه خوب می‌فریبد. هیچ چیز این تجربه شبیه خواب نبود ولی من وقتی روی تخت به واقعیت چشم باز کردم خیلی وقت بود که برای این توجیهات دیر شده بود. خیلی سریع یک ناراحتی عمیق تمام وجود را گرفت. احساس کردم ده نفر آدم یک دلِ سیر کتکم زدند. من برای اینکه خودم را در خواب خیس بکنم خیلی بزرگ بودم خیلی خیلی بزرگ. حتی دیگر من را نه نوجوان که جوان می‌خواندند. باید مسئولیت این کار را به تنهایی به دوش می‌کشیدم. آبروی چندین ساله‌م به خاطر یک خواب احمقانه در خطر بود. خانه ما دوبلکس است و مادر و پدرم کمتر می‌آیند بالا و همین فرصتی برایم جور می‌کرد تا خودم را از شر این رسوایی که بر سرم نازل شده بود خلاص کنم. بعد از لعن و نفرین‌های فراوانی که خودم را بابت گوش ندادن به این توصیه باستانی «جیش، بوس، لالا» کردم، خواستم تا لباس‌هایم را عوض کنم. لباس تمیز برداشتم - و همین‌جا باید ذکر کنم رسوایی در حدی بود که باید همه را عوض می‌کردم- و پس از راستی‌آزمایی خوب دست‌شویی از شرِ ادامه این زرد خبیث خلاص شدم و بعد از شستشو به مقدار لازم، لباس عوض کردم. حالا نوبت به اصل ماجرا رسیده بود. تصمیم گرفته بودم طوری از ماجرا خلاص شوم که کسی بویی نبرد. دل بسته بودم به معجزه آفتاب که با هدیه گرما طوری همه چیز را خشک و پاک کند که خاطره این روز نحس هم به فراموشی سپرده شود. تراس بالا فضای خوبی بود. نقشه این بود که ابتدا روکش تشک را جدا کنم و بعد خود تشک را در تراس پهن کنم و جای آن موقتاً چیز مناسب دیگری بگذارم که در کمد موجود بود. روکش را می‌شد شست و دوباره روی تشک خشک‌‌شده کشید. نقشه درست و حسابی کشیده بودم و اگر همه‌چیز به شکل معمول خودش پیش می‌رفت می‌توانستم از درز این رسوایی جلوگیری کنم. زیپ‌ روکش را باز کردم. حالا باید عین یک آدم لباس را از تن‌ تشک در می‌آوردم. تا روی سینه تشک پیش رفتم ولی چشمتان روز بد نبیند. تن‌ ابری‌ش شروع کرد به تکه تکه شدن. نمی‌دانم چرا طی یک لجبازی خواستم تا انتها و با هر بدبختی شده روکش را درآورم. شاید بهتر بود همین‌طور با روکش می‌گذاشتم خشک شود ولی در دفاع از خود باید بگویم که خب من نمی‌دانستم این تشک چه تنِ پوسیده و چند‌پاره‌ای دارد. من زور می‌زدم که روکش را جدا کنم و روکش عین پوست لواشک به آن چسبیده بود. عین کشتی‌گیرها چسبیده بودم به جانِ تشک و عرق می‌ریختم. یک جاهایی حتی صداهای ناهنجاری از خودم درآوردم و مدام زیر لب فحش‌های رکیکی می‌دادم که چندتایی برای خودم هم جدید بود. دیگر انگار عقلم کار نمی‌کرد. دست‌هایم داشت خیس می‌شد ولی دیگر مهم نبود. روکش را که بیرون کشیدم مثل تشک درب و داغان شده بودم. نشستم گوشه اتاق و به منظره دور و برم دقت کردم. دیگر نمی‌شد روکش را روی این جنازه کشید. تسلیم شده بودم. این را دیگر نمی‌شد جمع کرد. زمان اعتراف و کمک‌گرفتن فرا رسیده بود. نمی‌دانم مادر و پدرم چقدر کتاب روان‌شناسی خوانده بودند که آنقدر عادی رفتار کردند. آنقدر عادی که من شک کردم شاید خودشان هر شب تخت‌شان را خیس می‌کنند. جسدِ لت و پارِ تشک با نظر مادر، عمر مفیدش را کرده بود و دور ریخته شد. فردای آن روز تشک طبی جایگزین آن شد و تا به امروز هنوز روی تخت من است و این اتفاق اگرچه لابلای دیگر اتفاق‌های زندگی گم شد اما هیچوقت احساساتی که آن روز تجربه کردم، فراموش نشد. دیدن چالش ویرگول ناگهان را من دوباره پرتاب کرد درون این خاطره. خاطره‌ای که شاید هنوز هم نوشتن در مورد آن سخت‌تر از آن باشد که به نظر می‌رسد. من بعدها بدون گفتن این ماجراها با بسیاری در مورد خواب دیدن دستشویی صحبت کردم. جالب است که فهمیدم تجربه این خواب، تجربه‌ای مشترک است. همه شبی را تشنه و خسته بودند. قبل از خواب آب خوردند و از تخت‌شان خوابِ دستشویی رفتن را دیده‌اند. ادعای بیشترشان این بود که میانه راه یا درست در لحظه حساس پرتاب متوجه شرایط شده‌اند. صحت این مدعا بر عهده خودشان... آدم‌ها وقتی بزرگ‌تر می‌شوند و وجهه‌ای پیدا می‌کنند، آبرو برای‌شان مهم‌تر می‌شود. ترس از دست رفتن آبرو باید از ترس‌های مهم و مشترک بشر باشد که راه خودش را به بسیاری از دعاهای مذهبی نیز پیدا کرده است. دعا برای اینکه خدا آبروی‌مان را نبرد و آن را پیش خود محفوظ نگاه دارد. همه مردم کتاب‌های روان‌شناسی نخوانده‌اند و بی‌شک جدی بودن مسئله بی‌اختیاری ادرار را نخواهند فهمید. حتی الان که می‌نویسم این پیه را به تن خود مالیده‌ام که این تجربه اگر نزد دوستانم خوانده شود بستر مسخره‌‌بازی‌های آینده را فراهم آورد. مسخره کردن اما گاهی سلاحی است که تنش یک اتفاق هولناک را از بین می‌برد. گاهی سلاحی است برای دفاع از خود و دور کردن‌ ذهن‌مان از تجربه‌ای که گمان نمی‌بریم شاید برای ما هم اتفاق بیفتد. من عمیقاً معتقدم دنیای ما پر از لحظه‌هایی است که با کمک آن‌ها می‌توانیم یکدیگر را درک کنیم. نوشتن از ترس‌ها و تجربه‌های ترسناکی که وقتی بازگوی‌شان می‌کنیم تازه می‌فهمیم چقدر مشترکند و چقدر چراغ خاموش تا به حال افراد زیادی را آزار داده‌اند. ترس از دست دادن اراده‌مان در ادرار بی‌شک باید یکی از این تجربه‌ها باشد.چند هفته قبل که مشکوک به داشتن سنگ کلیه بودم هم به سونوگرافی رفتم و هم به سی‌تی‌اسکن. این ترس را در چهره همه آدم‌هایی دیدم که باید برای واضح بودن عکس‌شان دستشویی تند می‌داشتند. یک نمونه واضح‌ش زنی جوان بود که مدام این‌طرف و آن‌طرف می‌دوید تا زودتر نوبت‌ش برسد. استرس را می‌شد به راحتی در رفتار و صورت‌ش دید و زنِ مسن دیگری به او توصیه می‌کرد به دستشویی فکر نکند بی‌آنکه بداند خودِ این توصیه دقیقاً کاری می‌کند که او فقط به دستشویی فکر کند و زن جوان پاسخِ زن مسن را این‌طور داد که اصلاً نمی‌شه و دارم می‌ترکم و وقتی صدای‌ش زدند عین گلوله‌ای به اتاق مخصوص عکس‌برداری دوید. من نه در نزدیکی‌ام کسی را دارم که بی‌اختیاری ادرار داشته باشد و نه خودم تا به این سن تجربه آن را داشته‌ام. حرف من از ترسی است که می‌شناسیم. از سنین کودکی که کم‌کم فهمیده‌‌تر می‌شویم و دست به دامان مادر می‌شویم تا طوری از این ماجرا خلاص گردیم که کسی نفهمد تا امروز که گاهی مجبور می‌شویم برای آزمایش پزشکی دستشویی تند داشته باشیم یا حتی در تجربه‌های روزمره‌ای که با نزدیک شدن به خانه و درست لحظه‌ای که کلید را می‌اندازیم تا در خانه را باز کنیم دستشویی‌‌مان تند و تند‌تر می‌شود. چه می‌شد اگر اراده‌ای برای نگه‌داشتن اندکی بیشتر خودمان تا رسیدن به دستشویی نداشتیم؟ شاید دقیق شدن در این اتفاق‌های روزمره زندگی ما را متوجه ‌کسانی کند که تمام روزها و لحظه‌های‌شان چشم در چشم این ترس‌ها دوخته‌اند. مسیرهای پیش روی انسان برای مواجهه با هر اتفاقی زیاد است. خیلی نیاز به فکر کردن ندارد که بی‌اختیاری ادرار برای یک فرد بزرگسال بسیار سخت است. در ابتدا موضوع بیشتر از اینکه دیگران باشند، خودِ فرد است. خودِ فرد که قرار است به تجربه بخشی از دوران کودکی‌ش بازگردد و خود را در بازگشت و پس‌رفت دیدن برای هیچکدام از ما خوشایند نیست. ما که در این تجربه سهیم نیستیم، هنوز هم می‌توانیم همان بچه‌های شروری باشیم که مسخره کنیم و لطیفه بگوییم و تشویش دیگری بر تشویش‌های افراد درگیر با این عارضه بیفزاییم یا حداقل با رفتار محترمانه‌مان آرامشِ آن‌هایی باشیم که شجاعت پیدا کردن راهی را برای مواجه با مشکل‌شان دارند. فراموش نکنیم که این ممکن است برای ما هم اتفاق بیفتد و ما هم می‌ترسیم و ما هم می‌ترسیم...