ایرج خالصی

استاد «ایرج خالصی» فرزند حاج عبدالعلی خالصی، (از طایفه‌ی لرتبار "رشنو" یا "رشنوادی" ایلام) شاعر پیشکسوت ایلامی، زاده‌ی سال ۱۳۲۶ خورشیدی، در شهر ایلام است. او به زبان فارسی و کوردی ایلامی شعر می‌سراید و بیشتر اشعارش در قالب مثنوی و مضمون اشعارش عشق و عرفان وصف طبیعت و مسائل اجتماعی و... است. شعر خالصی روان، ساده و دارای آهنگ و موسیقی خاص است.دکتر خالصی، اکنون در تهران به شغل وکالت می‌پردازد. او، وکیل پایه یک دادگستری، دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی و دارای مدرک فوق تخصص در حقوق تطبیقی بین‌المللی است. نخستین مجموعه‌ی شاعر با عنوان «در آستانه‌ی باور» که حاوی شعرهای سنتی‏، نیمایی و سپید بود در سال ۱۳۵۶ به علت داشتن محتوای اجتماعی ضد رژیم حاکم وقت در برخی از اشعار آن مجموعه، ممنوع‌الانتشار اعلام شد. اشعار کردی وی به زبان کردی ایلامی از سال ۱۳۷۰ در ماهنامه‌ی (ئاوینه)، هفته‌نامه پیک ‏ایلام و سپس در مطبوعات کشوری چاپ و منتشر گردیده و در صدا و سیمای ایلام خوانده شده است.‏ ▪︎کتاب‌شناسی:- گولی و تووپ قلقلی و بادباده‌ک (مجموعه شعر کودک) - نشر زانا ۱۳۹۹.- بازوان برهنه باران - نشر ثالث ۱۳۸۵.- ترانه‌های کوتاه زمینی - نشر ثالث ۱۳۸۵.- ذهن آبی نیلوفر - نشر ثالث ۱۳۸۵.- یاس زرد نگاه - نشر ثالث ۱۳۸۵.- گفتگو و وه‌رد شای کو‌ه‌یل شه‌له‌م - نشر زانا ۱۳۹۱.- هه‌وای به‌رز کوه‌سان - زانا ۱۳۸۹.- خاتون شعر‌ه‌یل عاشقانه‌ی من و عشق ئه‌به‌دی - نشر زانا ۱۳۹۰- خش که‌ی ده سایه‌ی خوه‌ی» (رم می‌کند از سایه خودش) مشتمل بر ۱۲۰ هایکو (کردی-فارسی) - نشر زانا.- شه‌‌له‌م (یکی از مهمترین کتاب‌های شاعر که در آن به بخش‌هایی به طبیعت و جغرافیای استانش، ایلام پرداخته است و شامل ۳۰۰۰ بیت می‌شود) ‏- شاهين و دال، گورگ و گه‌مال (۴۰۰ بيت)‏ ‏- بومباران (۳۰۰ بيت)‏ ‏- گوله جار (مجموعه‌ی شعرهای سنتی و سپيد)‏ ‏- دويه تله‌‌ژن (منظومه)‏ ‏- خاو و خيال (منظومه)‏ ▪︎نمونه شعر کوردی:(۱)ده‌لیایگه خوه‌شبووله‌فاله‌ف ده گولتووه‌ی ئه‌رغه‌وان□دریایی است خوشبو لبالب از گل دره ارغوان. (۲)میشت زه‌مینه وه‌ ره‌و ئاسمان قلاقیران□مشت زمین است بر آسمانقلاقیران.(۳)خوه‌راواده ده‌‌لیای خه‌زه‌ر غه‌رقه‌و بی خوه‌ر□غروبدر دریای خزر غرق شد خورشید.(۴)تا ه‌م کار که‌ی لانه‌یل ره‌نگاره‌نگ ده هه‌ر لانه‌ی که‌مووته‌ری-ده‌لیای مدیته‌رانه □تا بی‌کران لانه‌های رنگارنگ در هر لانه کبوتر دریای مدیترانه.(۵)قه‌تار شه‌نگ دارشاننه داره‌یل به‌روپاییز □قطار فشنگ بر زمین ریخته‌اند درختان بلوطپاییز.(۶)چو که‌مووته‌ر نامه‌وه‌رمانگ گرته ده‌نووک و بردله‌که‌ی ئه‌وری□همانند کبوتر نامه‌بر ماه را به نوک گرفت و بردلکه‌ای ابر.(۷)خش که‌یده ساگه‌ی خوه‌یئاهوو□رم می‌کند از سایه خودشآهو.(۸)وای وه‌هارشانگ که‌یک گیس سه‌وزیکیشت گه‌‌نم.□باد بهاریشانه می‌زند گیسوان سبزش راگندمزار. ▪︎نمونه شعر فارسی:(۱)[دوست] مرا تار و مرا پود است چون دوست تمام هستی‌ام نقش رخ اوست چو می‌رنجد دل یار من از هیچ و من هم از دل و جان دارمش دوست نمی‌گویم به او نازک‌تر از گل و یا بالای چشمان تو ابروست مرا آن دم که با یار است دیدارنمی‌گنجد دل دیوانه در پوست وگر یک لحظه در منظر نباشد تمام سینه‌ام فریاد او، اوست دلم عاشق‌ترین دل‌های عالم و او زیباترین بی‌های و بی‌هوست فضای آینه تصویرت ای جانخدای واژه‌ها تفسیرت ای دوست.(۲)زخم سیاه تازیانه بر شانه‌های برف شکفته است و باد بی‌هراس می‌گذردشتاب باریدن دارد برفوقتی که فرود می‌آید بر سنگ‌فرشو سپیدی را از تن سپیدارها باز می‌ستاند در لحظه‌ای که سپیدار‌ها دار می‌شوند و دانه‌های برفپر می‌زنند در پرندگان آوارهوقتی که آشیانه‌ها خالی را در برف پرواز می‌کنند. (۳)هر واج واژه‌هایش تفسیر عشق من بودباید صبور بودنتدبیر عشق من بود. (۴)دریای بی‌کرانم در اوج بی‌قراریای عشق، ای یگانه با تو قرار دارم.(۵)باز مرا می‌بردتا به کجا این نسیم موج سوار دلم کشتی بی‌بادبان.(۶)جان پر از بهار من از تو شکوفا شده است ای دمن پر از چمن بنفشه‌زار گشته‌ام. گردآوری و نگارش:#سعید_فلاحی (زانا کوردستانی)