یوزر ریسرچ ( User Research )

پژوهش برای یافتن نیاز های یوزر ( کاربران یا انسان ها )در ابتدا یه چیزی بزارید بگم !ما وقتی محصولی رو دیزاین میکنیم نمیتونیم بگیم این محصول مال من هستش و میتونم حتما کاربر خودم باشم . حالا چون تجربه بالایی در وب مستری ، وب گردی ، اپلیکیشن و ... دارم . پس دارم درست میرم مسیر رو !همین یکی از اشتباه ترین کارایی که خیلی هامون انجام میدیم . ولی اگر تجربه داری خیلی خوبه میتونی جور دیگه ای استفاده کنی . مثلا تجربت میتونه تو ترسیم کردن مدل ذهنی کمک کنه .برای اینکه بدونی مدل ذهنی چیه ؟! ( همین متن رو کلیک کن بخون ) و بعد بیا اینجا درمورد کاربرا پژوهش کن .مثلا : اینکه این دکمه اینجا باشه چون من ۱۰ سال وب مستر بودم، اشتباه هستش .Research is a careful and detailed study into a specific problem, concern, or issue using the scientific method. This is best accomplished by turning the issue into a question, with the intent of the research to answer the questionدر واقع خود یوزر ریسرچ معنی خاصی نداره که بیایم و مقاله بنویسیم !ما باید درمورد این که خود یوزر چیه ؟! و خود ریسرچ چیه ؟! صحبت کنیم .اگر بخوام تو یه جمله بگم یوزر ریسرچ رو اینجوری میشه که :ما برای اینکه بدونیم کاربرانمون چه مشکلاتی، چه نیاز هایی، چه احساس هایی ، چه رفتار هایی، دارند میریم و تحقیق میکنیم . ( تحقیقمون هم خوب عملا باید بستگی به فیلد کاریمون باشه )آیا برای تحقیق کردن باید بریم در دل طبیعت و ذره بین به دست باشیم ؟ خوب نه . میریم از خودشون میپرسیم . به همین راحتی .بعضی وقتام ما خودمون نمیریم از خودشون بپرسیم . بلکه خودشون میان و همین چیزارو مینویسن برامون . مثلا توئیتر . فیسبوک ، اینستاگرام و کلی جاهایی دیگه !و باز هم با یک سناریو میریم جلو !من یه رفیقی دارم به اسم مجتبی که تقریبا 25 سالشه، هروقت باهم حرف میزنیم از خواسته هاش میگه برام ، دوست داره پول خوبی در بیاره تا بتونه کاری کنه ( مثلا ماشین بخره، خونه بخره، و ... ) و همش ناراحتیم که چرا پس وضعیت مملکت درست بشو نیست تا به آرزومون برسیم !بریم مشکل رو شناسایی کنیم !آیا کل مشکل مجتبی تورم و مملکت هستش که نمیتونه به ارزوش برسه ؟ نه .مجتبی نمیتونه خوب پول در بیاره ، اگرم پول در بیاره نمیتونه جمع و جور ( مدیریت ) کنه . پس بریم بهش یاد بدیم چجوری مدیریت کنه مخارجش رو .این شد مشکل شناسی ! چجوری مشکل مجتبی رو دراوردیم ؟ حرف زدن با خودش باعث شد یک مشکل رو شناسایی کنیم ! بنظرتون چند نفر این مشکل رو دارن ؟تو ایران فقط همین یک مورد هستش یعنی ؟فقط خونه یا ماشین و چیزای دیگه نیاز دارن ؟کی چی میدونه ؟اینجاست که میریم سمت یسری از ادما تا بدونیم چه چیزی میخوان در این مورد ؟پس با یک سوال شروع میکنیم ماموریتمون رو که اونم اینه !امثالی مثل مجتبی مشکل دیگه ای هم دارن در این مورد ؟؟بریم که پژوهش کنیم ...اهداف پژوهش اکتشافی۱ . کشف نیاز ها برای دیزاین محصول ( برای پروژه های جدید )۲ . کاربر شناسی و جدا سازی جامعه هدف ( برای پروژه های جدید )۳ . کشف کیفیت تجربه مشتری یا کاربر ( برای پروژه های باز دیزاین )۴ . کشف مسائل و نیازهای تعاملی ( برای پروژه های باز دیزاین )مسئله ای که باید حل کنیم چیه ؟جامعه هدف => چالش => نیاز => راه حلچه کسایی ، چه چالش هایی دارن ، چه نیازی دارند ، چه راه حلی میتونیم بدیم بهشون ؟چند نوع پژوهش داریم ؟پژوهش کردن کلا روش های زیادی داره، میتونه حرف زد با ادم ها باشه . میتونه خوندن حرف ادما در جاهای مختلف باشه . منتها دقیق ترین پژوهشی که میشه انجام داد . مصاحبه رو در رو ( interview ) هستش که کلا به صورت میشه جداشون کرد :مصاحبه حضوریمصاحبه غیر حضوری یا همون آنلاین و از راه دور .یه وقت هایی میبینیم که اصلا انسانی رو نمیتونیم گیر بیاریم ک باهاش حرف بزنیم . اوکی اینجا میریم از راه های دیگه پژوهش استفاده کنیم .مصاحبه رو در رو ( interview ) چرا خوبه ؟طبق تجربه ای که تو این مدت داشتم این بوده که من وقتی یه نفر رو دعوت به مصاحبه میکردم میتونستم باهاش دوست شم و یه دوست به دوستای دیگم اضافه کنم .وقتی با یک نفر دوست بشی دیگ باهات احساس غریبی نمیکنه . و سوالی که بپرسی تقریبا بدون اینکه به بیراهی بره بهت جواب میده . وقتی کنارت باشه تا ازش سوال بپرسی میتونی زبان بدنش رو هم نگاه کنی و متوجه بشی چه رفتاری داره وقتی تو سوال میپرسی . معمولا در این مرحله خیلی میبینیم که با وسیله هایی که دارن ( مثل ساعت، خودکار، انگشت هاشون، دکمه لباس، و ... ) ور میرن و این نشونه استرس هستش و وقتی چنین حالتی رو میبینیم باید کنترل کنیم جلسه رو، و یکاری کنیم که اون شخص از حالت استرس بیاد بیرون . ( باید برای این قسمت هم از قبل برنامه ریزی کرده باشیم )شما وقتی یه سوال بپرسی جواب های زیادی میشنوی که شاید این جواب ها، جواب سوال های بعدیتم باشه . یعنی عملا شما با یک سوال میتونی جواب 4 تا سوالتو بگیری. ( البته باید سوالت خوب باشه )چه نکاتی رو باید رعایت کنیم در مصاحبه ؟بستگی داره برای چه محصولی و برای کجا بری پژوهش کنی !!!!!!!! مثلا شما برای محصول یه سازمانی داری میری مصاحبه یا اینکه تو یه فرد معمولی هستی که با شلوارک و قوطی به دست تو خونه نشستی و داری مصاحبه میکنی ؟!سازمان ها اگر سازمان خوبی باشن معمولا یه فضایی در خود سازمان هستش که میتونی کاربرتو دعوت کنی به خود سازمان و بشینی تو اون مکان ایزوله ( Isolation room ) و مصاحبه کنی . این مکان باید خیلی با آرامش دیزاین بشه چون باید باعث کاهش استرس بشه و انرژی رو زیاد کنه .اگر شلوارک پاته تو خونه نشستی و میخوای مصاحبه کنی با یه نفر خوب قاعدتا از راه دور هستی و یکم دنگ و فنگ داره برای خودش استرس و ایناهم هستش . امکان داره دوربین خاموش باشه و نتونی زبان بدن رو شناسایی کنی .احتمال داره از شلوارک به یه تیپ خوب آپدیت کنی خودتو و از قوطی به یه ادکلن برسی . و کاربری رو که میخوای باهاش مصاحبه کنی دعوتش کنی به کافه یا رستوران و باهاش حرف بزنی . میتونی یه پاک سیگار بگیری و پاشید برید پارک بشینید رانی بخورید و حرف بزنید . کلا تو این حالت خرج زیادی داره ( پیشنهاد نمیشه ) .یه سری نکته بگم برای مصاحبه کردن !حالا دور از شوخی با هر تیپ و شخصیتی که هستید باید یسری قوانین رو رعایت کنید قبل از مصاحبه که شامل :سلام و احوال پرسی گرم با کاربر عزیزمون .تشکر و معذرت بابت اینکه وقتشو گرفتید .معرفی خودتون که شامل اینه : من کیم ؟ برای چی دارم باهات حرف میزنم ! قراره چیکار کنم برات ! و ...معرفی تیم و اعضای تیم ( اگر کسی پیشت هست معرفی کن ) جلسه رو ضبط کن ( حتما بابت این ازش اجازه بگیر " معمولا میگن مشکلی نیست " چه دوربین چه میکروفون )بهش بگو که اصلا قرار نیست دنبال جواب درست یا غلط باشیم . من فقط جواب تورو دوس دارم :)یکم بگو بخنداز سوالات فرعی شروع کن : امروز چطور بود ؟ چای میخوری ؟ نسکافه میخوری ؟ کدومشو دوس داری ؟ و...یواش یواش بریم سر اصل مطلب و سوالات اصلی رو بپرسیم خوب این برای شروع مصاحبه بوددر حین مصاحبه باید چیکار کنیم ؟اره همینجوری که برای اول مصاحبه یسری قوانین داریم برای وسطاش هم یه قانونی داریم که اونم اینه :وسط حرفش نپر .حرفاشو تایید کن .حرف خنده داری زد بخند توام و تاییدش کن .خوب به حرفاش گوش کن .خوب این چندتایی بود که باید رعایت کنید . ولی یه چیزم بگما؛ خدایی سعی نکن فیلم بازی کنی، چون متوجه میشه :) قوانین پایان مصاحبه یسریم اینجا قانون داریم که پیروی میکنیم ازش :کلی تشکر کن ازشازش بخواه اگر سوالی داره بپرسه ازت ( درمورد سازمان، درمورد خودت و .... )بنظرت ایده ای وجود داره ؟جایی تا حالا اینجوری مصاحبه رفته بودی ؟چیشد که اومدی اینجا تا با ما حرف بزنی ؟چطور بود امروز ؟اگر بسته یا جایزه ای در نظر گرفتی براش حتما بده بهش و ازش بابت امروز تشکر کن .اگر رفتید کافه از قبل حساب کن پول کافرو :)) و از قبل به کافه بگو که چنین حرکتی میخوای بزنی و ازشون کمک بخواه بابت آرامش اونجا و اگر شد یه محیط کم رفت و آمد . سازمانم که ایزوله هست نگران نباش :)قسمت پایانی این مقاله که شامل یسری نصیحت هستشادما معمولا هیچ سوالی رو بی پاسخ نمیزارن .مصاحبه اینجوریه که تو 5 درصد حرف بزنی و کاربر 95 درصد !سعی کن یکاری کنی اون داستان بگه برات ( از دل داستان چیزای خوبی در میاد )به کلمات دقت کن چون کلمات میتونن کنار هم چیده بشن و خودشون یه ایده ای ( یه فلویی ) رو بسازند .زیاد سخت نگیر مصاحبه رو :)نکته مهم !اگر سوالی داشتید میتونید در یکی از صفحات اجتماعی من با من در ارتباط باشی .به همین آدرسhttps://znap.link/Uistreetنکته ای هست که میدونی و فکر میکنی باید گفته میشد و من نگفتم ؟کامنت بزارلایک کندوست داشتی برای کس دیگه ای هم میتونی بفرستی