شب چارصد و چل یا چل

روز چنین آغاز شد. من، قرار است مستندی برای استاد تاتر و خلاقیت دانشگاه بسازم. مستند، درباره‌ی ورکشاپ چگونه شاد زیستن است. دانشجویان بیست ساله، رشته‌های مختلف، هر هفته در زوم جمع می‌شوند و زیر نظر سیبل، استاد تاتر، تکنیک‌های مختلف یاد می‌گیرند. مدیتیشن، شکرگزاری و بخشش.تجربیات و احساسات را به شیوه‌های مختلف نمایش می‌دهند. سیبل بیست دقیقه‌ای حرف می‌زند، بعد کودکان را می‌فرستد به اتاق‌های گفتگوی چند نفره. بعد ما مثل دفتر معلمان در زوم می‌نشینیم به اختلاط دو نفره.موضوع امروز، بخشش بود. اول به کسی فکر کردیم که در حقش بدی کرده‌ایم. بعد برایش نامه‌ی عذرخواهی نوشتیم. بعد از طرف او برای خودمان نامه نوشتیم و عذرخواهی را پذیرفتیم و بعد ما کسی که آزارمان داده بود، بخشیدیم.من، لیست ده نفری را که در حقشان کوتاهی کردم نوشتم. چقدر احساس گناه و‌ شرم کردم. این که حتی نمی‌شود خیلی‌شان را دوباره دید و دلشان را به دست آورد. وقتی نامه‌ی پذیرش عذرخواهی‌ام، از طرف آن‌ها را می‌نوشتم، قلبم منقلب شد. می‌دانی شهریار، چقدر سخت است؟ چقدر پذیرش بخشیده شدن، آمرزیده شدن سخت است؟می‌دانی چقدر سختم بود بپذیرم شاید به نامه‌ای به دست خط خودم، خطاب به خودم، دیگر گناهکار نیستم؟می‌دانی از آن سخت‌تر چیست، بخشیدن خودم، بابت اشتباهاتی که در محاسباتم داشته‌ام. امشو، دلم از زندگی تنهایی به تنگ آمد. فکر کردم در تامام این دنیای بزرگ، من، تنهایی مسوول همه چیزم. مسوول حواس‌جمعی، حساب‌کتاب، دانایی، مهربانی، مراقبت و مردم‌داری. عرصه به جانم تنگ آمد و قلبم و مغزم. مغز منطقی‌ام، کرکره را داد پایین، یک جعبه‌ی پلاستیکی بیس چارتایی نوشابه شیشه‌ای را وارونه کرد، نشست روش و تکیه داد به دیوار. آرام گفتم، هی منطق. تو. با تو ام. پاشو با من حرف بزن. یک دفتر چل برگ داد دستم، که تامامش را با خودکار آبی پر کرده بود. تامام یک کلمه. “دروغه”چل برگ را پشت و رو پر کرده بود. سر بالا آوردم. هی منطق! نمی‌توانی این طور مرا دست به سر کنی. یعنی چه؟ سرش داد زدم. به ناگاه، دیدم دو تن، دو هورمون قوی هیکل زیر بالم را گرفتند و کشاندند به کوچه بغلی.شب است. تاریک است. کوچه باریک‌ترین است. سایه‌ی من در میان دو سایه‌ی هورمون غول‌پیکر، کف کوچه راه می‌رود. سعی می‌کنم خودم را از دست‌شان آزاد کنم. عرصه تنگ‌تر می‌شود.میان کوچه جوب است. از این جوب‌های کوچک هفت شکل. رسیدیم ته بن‌بست. روی دیوار نوشته، تیم شاهین آماده‌‌ی نبرد است. در کوچه‌ای از ناخودآگاهم هستیم. آن‌جایی که در بچگی، مدام از کنارش رد می‌شدیم. محله‌ی جوادیه.هورمون‌ها هلم می‌دهند، تخت سینه‌ی دیوار. جواب می‌دهم “توضیح می‌دم”. هر دو هورمون شبیهند. هورمون اول، دفترچه را از دستم می‌کشد. ورق می‌زند، پوزخند می‌زند. می‌دهد دست هورمون دوم. با هم می‌خندند. با هم صدایشان یکی می‌شود. «مگه سوال نداشتی؟ چی رو توضیح می‌دی؟»اینجا دیگر بغض کرده‌ام. از آن بغض‌ها که اگر حرف بزنم گریه می‌کنم، اگر حرف نزنم می‌میرم چون بغضم مرا می‌خورد. گلویم ممکن است هر لحظه قیچی شود. مثل آن شبی که شروین ریزه بود، بابا دخترعمه‌ را بغل کرد و شروین ریزه، گفت منم بغل، گلوم داره ایچی می‌شه. منم گلویم هر لحظه ممکن است ایچی شود.نگاه می‌کنم از روی شانه‌ی هورمون سمت راستی. خانه‌ی آقاجان، پنجره‌اش، یک قدمی من است. اگر بتوانم بغضم را قورت بدهم، بدون این که گریه کنم، می‌توانم آقا جان یا مادربزرگ را صدا کنم. یا عمورضا را، یا زن عمو نسرین را. هر چند که هر چهار تایشان زیر خاک‌اند.می‌توانم نسترن، دخترعمویم را صدا کنم. او بلد است مرا از دست این قلدرها نجات بدهد. ولی خجالت نمی‌گذارد، نمی‌خواهم گریه کنم. نمی‌خواهم هیچ کدام گریه‌‌ام را ببینند. دفتر چل برگ را می‌گیرند جلوی صورتم. سواد ندارم. نمی‌توانم بخوانم. مادرجون را می‌خواهم. روی مکعب‌های چوبی با مداد آبی خط خطی می‌کنم. این یعنی نامه به مادرجون. یعنی بیا من را نجات بده. چشم‌هایم را می‌بندم. امیدوارم مادرجون در را باز کند. بوی چادرش بیاید. آن چادرش که قهوه‌ای بود و رد برگ پاییزی داشت. این خانه‌ی مادرجون است. اتاق پذیرایی‌اش. بعدازظهر است و منتظر ویزا هستم و تازه از چرت بیدار شده‌ام. بابا سر کار، مامان بیرون. شروین تهران. مادرجون سر فیلمبرداری. دایی شاهاب در هیلاج. دایی امیر خارج. شسلی خانوم، قرار است برود بعدازظهر دندان‌پزشکی که آماده‌ی هجرت شود. به همه چیز فکر کرده است شهرزاد ناقلا. حتی کتاب‌های جامانده‌ی کتابخانه‌اش را هم مهر شهرزاد زده است. دکترها و چک‌آپ‌هایش تامام شده است. سر ظهر رفته محله‌ی قدیمی خانه‌ی آقاجان خداحافظی‌اش هم کرده.فکر می‌کند بلد است. همه‌ی مسیر را. فکر می‌کند اگر تامام عکس‌ها، نامه‌ها و‌ لوح‌های تقدیر را اسکن کند، همه چیز را دارد.فکر می‌کند، وقتی رسید و زندگانی را شروع کرد و‌ حسابی سرش شلوغ شد، این تصاویر کافی است.فکر می‌کند، اگر شبی، نصفه‌شبی، رنج نشنیدن حقیقت، دوباره یقه‌اش را گرفت، هیچ از گذشته نمی‌خواهد. فکر می‌کند همه چیز را با خودش حل کرده. فکر می‌کند بازتابی از ترس شنیدن دوباره‌ی دروغ، با او نمانده است.فکر می‌کرد تامام زخم‌هایش را لیسیده، فکر می‌کرد دیگر چیزی او را یاد ترس‌ها و رنج‌های قدیم‌اش نمی‌اندازد.فکر می‌کرد رویین‌تن است دیگر. چون بلد شده به انگلیسی با مکانیک و بقال و بانک‌دار چانه بزند، دیگر توپ تکانش نمی‌دهد.فکر می‌کرد، بلد است. همه‌ی محاسبات را. فکر می‌کرد می‌تواند یقه‌ی منطق را بگیرد که بیاید و جلوی هورمون‌ها بایستد. فکر می‌کرد تیم شاهین واقعن آماده‌ی نبرد است. ولی نوشته‌ی ته کوچه اصلن می‌گوید، تیم عقاب!پایان‌بندی خوبی است ها؟ باید قصه را ببندم شهریار؟ نه. شهریار. هر شب برای تو قصه گفتم آرام بگیری، این بار من می‌گویم تا در کنار تو لنگر اندازم و آرام بگیرم.این آسمان حیاط خانه‌ی مادرجون است. زیر درخت مو و کمی زردآلو. آفتاب است، باد الوند می‌وزد. من، فکر می‌کنم بیست و‌ نه سال است در این حیاط چریده‌ام، این یک عکس برای چنین شبی در خارج دور کافی است.لابد، همین روحیه‌ی کله‌شق‌ام گفته، بیشتر لازم نیست. سهم تو این است شهرزاد، سهم تو از آسمان دلتنگی همین است.غربت مرا گرفته که هورمون‌ها به بهانه‌ی نشنیدن حقیقت، مرا کشاندند به بن‌بست بهار، کوچه‌ی سلمان، خیابان جوادیه، همدان؟من که امروز، بچه‌ی شنگولی بوده‌ام، با اولا جلسه‌ام محشر پیش رفت، هم‌کلاسی محبوبم آیزیا را دیدم و قرار شد هفته‌ی آینده برای همکاری جدیدمان حرف بزنیم. من که امروز، مثل همیشه، دستم بالا بود و خودم و نظرم را در سمینار اعلام کردم. من که امروز، به همکلاسی‌ دیگرم، آستین گفتم من کمکت می‌کنم ولی دوست دارم سمت‌ام چنین و‌ چنان باشد، قبول کرد.من که امروز، نوشابه نخوردم، غذای خانگی پیشه کردم، هزار لیوان آب خوردم، با بازیگرم حرف زدم و روشن‌اش کردم پولی ندارم برای دستمزد بهش بدهم و خیالم راحت شد.من که امروز، با اولا، درددل کردم. اولا که امروز کلی بهم کمک کرد کاراکترها را بر اساس اساطیر یونان بچینیم.من که امروز به هر چه فکر کردم رخ داد.من که امروز باز هم از اعتماد ترسیدم.آری!مقاله‌ای خواندم که کسانی که در زندگی، مورد خیانت قرار گرفته‌اند یا از طرف دایره‌ی امن مورد اعتمادشان، جفا و‌ فریب دیده‌اند، زخمی بر عاطفه‌شان می‌افتد، که مفهوم اعتماد برایشان پیچیده‌تر است.سیبل، استادمان گفت، عموزاده‌اش به او تجاوز کرده بوده و او سعی کرده به مرور زمان او را ببخشد.می‌گفت، بخشش به این معنا نیست که رفتار آن شخص موجه است. ما می‌بخشیم که خودمان سبک شویم. من در لیست بخشش‌هایم، عمومن مسایل بعد از هجرتم را نوشتم. نگو رنج عمیق، ریشه‌کنی‌اش سخت‌تر است. علف هرز را می‌شود با یک دست کند، نهال بائوباب است که می‌تواند، به چشم بر هم زدنی، اخترک‌ات را ببلعد.آه، شهریار کوچولو. بیا برویم اخترک‌ات. شاید من بلد نباشم قشنگترین جعبه‌ی دنیا را بکشم، ولی قول می‌دهم انقدر دل‌مان باز شود که حتی قبله‌ی تماشای غروب‌مان را ببریم شرق. شرق دور. بنشینیم به تماشای سپیده.