یهودی ستیزی و اقتصاد پروتستان

به گزارش سازمان Anti-Defamation League تعداد حوادث ضد یهودی در آمریکا در سال 2018 به 1879 مورد رسید، یعنی یکی از بدترین رکوردها از دهه 1970 تاکنون که 39 مورد آنها حملات فیزیکی بودند. این آمار بسیاری را از ادامه روند تاریخی یهودی ستیزی در قرن بیست و یکم نگران کرده است.تا پیش از ظهور مسیحیت، یهودی ستیزی به معنای واقعی کلمه وجود نداشت بلکه بیشتر اقوام دچار نوعی بیگانه هراسی نسبت به سایرین بودند. مثلا یونانیان یهودیان را به دلیل اعمالی چون ختنه کردن یا خوردن غذای متفاوت (کوشر - معادل حلال در اسلام) بیگانه و متفاوت از خود می دیدند و آنها را به دلیل کار نکردن در یک روز بخصوص هفته (شبات) تنبل می نامیدند. از طرف دیگر رومیان از اینکه یهودیان در مراسمات عمومی همچون تعظیم به بت ها و قربانی کردن برای آنها شرکت نمی کردند ناراحت بودند، که اینها عموما سوء تفاهم های فرهنگی هستند.ظهور مسیحیت اما وضعیت را تغییر داد. مسیحیت از درون یهودیت متولد شده و تکامل یافت پس برای تقویت خود نیازمند تضعیف والد خود بود. به همین دلیل در آثار هنری اوایل دوران مسیحیت به شمایل های بسیاری بر میخوریم که پیروزی مسیحیت را در عین شکست یهودیت به دلیل کور بودنش نسبت به تعالیم مسیحی و مورد غضب خداوند قرار گرفتن نشان میدهند. یک نکته مهم اینکه این تصاویر مورد استفاده عموم مردم که دارای سواد نبودند قرار می گرفتند.با نزدیک شدن به قرون وسطی و از سال 900 تا قرن هجدهم میلادی این جدال فراتر از تقابل مذهبی رفته و به تنفر تبدیل می شود. در این دوره شایعاتی همچون قتل کودکان مسیحی بدست یهودیان و نوشیدن خونشان همه گیر شد. مثلا این داستان ها ادعا می کردند به دلیل تنفر یهودیان از عیسی، در زمان عید پاک برای تکرار به صلیب کشیدن مسیح، آنها کودکان مسیحی را که مانند مسیح عاری از گناه هستند قربانی می کنند. این ادعاها و متهم کردن یهودیان حتی تا قرن بیستم نیز ادامه یافت. نکته قابل توجه اینکه بیشتر تبلیغات ضد یهودی این دوره در نواحی تاریخی آلمان مشاهده شدند، یعنی کشوری که مسئول برنامه ریزی و اجرای هولوکاست شناخته می شود.یهودی ستیزی در دوران مدرن اما بطور کامل از مذهب دور شده است (شاید به این دلیل که مردم دیگر چندان مذهبی نیستند) و شکل شبه علمی به خود گرفته است مثل تئوری توطئه کنترل اقتصاد، سیاست و رسانه های جهان توسط یهودیان، همچنین ویژگی های ژنتیکی خاص و متفاوت یهودیان در پروپاگاندای نازی های آلمانی. طبق یک تئوری در دوره های فشار اقتصادی و سیاسی، سیاستمداران تمایل به نکوهش گروه های اقلیت میابند. در همین راستا تحقیقات نشان میدهند که چگونه یهودی ستیزی در اروپا در دوره های تاریخی همراه با شوک های اقلیمی و شیوع طاعون افزایش میافت.اما چگونه یک نزاع مذهبی اوایل مسیحیت تبدیل به تنفری عمومی در قرون وسطی گشت؟در قرون دوازده و سیزده میلادی یهودیان از شرکت در مشاغل رایج مرتبط با تجارت منع می شدند بنابراین بسیاری از آنها به مشاغل وام دهی و بانکداری متمایل گشتند. از قضا این موضوع با ممنوعیت شدید رباخواری (وام دهی در مقابل کسب سود) از طرف کلیسا برای مسیحیان همزمان بود. در نتیجه موفقیت یهودیان در این مشاغل به دلیل تمایل یا مهارت ذاتی نبود بلکه ناشی از شرایط موجود و تمایلات قانون و مردم بود.اما با ظهور اصلاح دینی و تولد مذهب پروتستان شرایط تغییر کرد. در مجموع کلیسای پروتستان (برخلاف کلیسای کاتولیک) تحمل بیشتری نسبت به وام دهی و دریافت نزول داشت بنابراین مسیحیان پیرو این مذهب بیشتر به سمت این مشاغل رفتند. توجه پروتستانیسم به آموزش هم احتمالا موجب شد مسیحیان بیشتری با کسب دانش بتوانند وارد مشاغل بانکداری شوند. اما این فعالیت های بانکداران و بازرگانان اکثریت مسیحی در مقابل اقلیت یهودی احتمالا موجب تحریک رقابت اقتصادی و افزایش تنش ها گردید.مقاله " مذهب، تقسیم کار و کشمکش" با بررسی بیش از هزار شهر آلمان بین سالهای 1300 تا 1900 میلادی نشان میدهد فرآیند اصلاح دینی با وقایع چندی همراه شد. یهودی ستیزی (انتشار مجلات ضد یهودی، گرایش مردم به جناح های ضد یهودی، اخراج یهودیان) خصوصا در نواحی دارای تجارت گسترده که در آنها یهودیان پیش از ظهور اصلاح دینی در مشاغل وام دهی نقش مهمی در اقتصاد داشتند در مناطق پروتستان در مقایسه با مناطق کاتولیک افزایش یافت. همچنین به مرور و تا اواخر قرن نوزدهم تعداد یهودیان در مشاغل بانکداری و امور مالی در مناطق پروتستان نشین کاهش و در مناطق کاتولیک نشین افزایش یافت.لوئیجی پاسکالی(دانشگاه پومپئو بارسلونا) و ساشا بکر (دانشگاه وارویک انگلیس) نویسندگان مقاله "مذهب، تقسیم کار، و کشمکش" شواهد نشان می دهد دستورات ضد نزول خواری کلیسای کاتولیک و سرمایه انسانی یهودیان (سواد بانکداری) موجب شد نیاز به مشاغل وام دهی این گروه اقلیت به آنها در مقابل اکثریت مسیحی یک مزیت نسبی داده، در نتیجه در مقابل احساسات ضد یهودی محافظت شوند. اما این رابطه مکمل کننده بین دو گروه پس از ظهور اصلاح دینی در مناطق پروتستان شکسته شد زیرا بانکداران یهودی در این مناطق امتیاز قبلی خود در بانکداری و امور مالی را از دست دادند و احساسات ضد یهودی در این نواحی به نسبت نواحی کاتولیک نشین افزایش یافت. همچنین مارتین لوتر (بنیانگذار پروتستانیسم) بشدت علیه یهودیان جبهه گیری کرد و در اواخر عمرش در کتاب "یهودیان و دروغ هایشان" به سال 1543 طرفدارانش را به سوزاندن معابد و مدارس یهودیان و کتاب هایشان تشویق کرد.به گفته ساشا بکر، یکی از نویسندگان این مقاله، ما اقتصاددانان تمایل داریم رقابت را در بیشتر جنبه ها مثبت ببینیم اما باید توجه کنیم که گروه هایی هستند که رقابت را دوست ندارند و ناراحتی خود را با رای دادن به گروه های خاص و یا حتی خشونت فیزیکی نشان می دهند.منابع:https://bit.ly/37c4zz9https://bit.ly/2rKbqiThttps://bit.ly/2CRCYFmhttps://bit.ly/2qZnAUKhttps://abcn.ws/2Oit0Cd