مین‌های جا مانده از جنگ تحمیلی همچنان قربانی میگیرند

متاسفانه جنگ یکی از مخرب‌ترین پدیده‌های جوامع بشری است و اثرات نامطلوب آن سال‌ها پس از پایان مخاصمه هم باقی می‌ماند. مین‌های زمینی یکی از این موارد است که متاسفانه علاوه بر کشتن افراد، با درصد بیشتری منجر به نقض عضو و معلولیت مادام العمر می‌گردد. متاسفانه آثار مین‌های جنگ تحمیلی همچنان باقیست و هر از گاهی اخبار مربوط به کشته و یا زخمی شده هموطنانمان در مناطق مرزی با عراق در رسانه‌ها منتشر می‌شود که جای تاسف و البته تامل بسیار دارد. در این مقاله کوتاه مایلیم دلایل باقی ماندن تعداد زیادی از میان‌های کار گذاشته شده توسط بعثی‌ها پس از ۳۰ و اندی سال از اتمام جنگ را بررسی کنیم و ببینیم چه اقداماتی برای خنثی کردن این مین‌ها انجام شده.یکی از خبرها مربوط به زخمی شدن یک کشاورز ۵۰ ساله اهل روستای اسناوه می باشد که در فروردین ماه امسال حین کشاورزی بر اثر انفجار مین به جا مانده از دوران جنگ تحمیلی زخمی شد و پای راست خود را از دست داد. در انتهای همین خبر آمده بود که طرح بازنگری مناطق آلوده به مین در ۱۹۹ نقطه مرزی و ۳۶۶ پایگاه مین‌گذاری شده دوران دفاع مقدس در شهرستان‌های مریوان، بانه، دیواندره، سروآباد، بیجار، سنندج، کامیاران، دیواندره و سقز سال گذشته اجرا شده که البته با وجود موفقیت نسبی همچنان به عنوان مشکلی جدی در منطقه از آن یاد میشود. در همین راستا، طبق آمار منتشر شده در وبسایت خبری دنیای اقتصاد،‌ تا پایان سال ۹۶ تعداد شهدای عملیات مین‌روبی نیرو‌های عمل کننده، نظامی و انتظامی فقط در کردستان ۹۱ نفر و تعداد جانبازان هم ۱۱۰ نفر است، ضمن اینکه بیش از ۱۷۰ نفر از مردم شهرستان‌‌های آلوده به مین استان نیز جان خود را بخاطر برخورد با مین‌های بجای مانده از دوران دفاع مقدس از دست داده‌اند.طبق آمار‌های ارائه شده از سوی سازمان‌های بین المللی بیش از صد میلیون مین در مناطق مختلف دنیا کاشته شده است و طبق همین آمارها، ایران دومین کشور آلوده به مین در دنیا است. در حال حاضر انواع مین و مواد منفجره ساخت کشور‌های مختلف جهان، مساحتی حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هکتار از اراضی کشورمان در استان‌های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان را آلوده کرده اند. طبق آمار رسمی، پس از پایان جنگ تا کنون بر اثر انفجار مین بیش ۱۷۰ نفر شهید و ۸۵۰ نفر جانباز شده‌اند. البته پس از جنگ ماموریت پاکسازی و جمع آوری مین‌های مناطق آلوده به سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی سپرده شد و برخی از مناطق پاکسازی شدیکی از معضلات موجود بخصوص در سالهای آغازین پروژه پاکسازی مین‌ها، کمبود امکانات و ابزار کافی و مورد نیاز بود و به همین دلیل طی مراحل پاکسازی، صدمات و جراحات بسیاری به افرادی که مین‌‌ها را خنثی می‌کردند، وارد گردید. به هر حال چه در زمان جنگ برای اجرای عملیات‌های رزمی و چه پس از پایان آن جنگ تحمیلی، برای پاکسازی مناطق مختلف، نبردی خونین بین تخریب چی‌های ایرانی و این قاتلان خاموش به جا مانده از روزگار تجاوز ادامه داشته. فناوری‌هایی مانند لباس‌ها و پوتین‌های ضد انفجار، خودروهای کوبنده ضد مین و سیستم‌های انفرادی کاشف مین در اختیار یگان‌های پاکسازی قرار گرفته که البته لازم است به روز شدن این سیستم‌ها در دستور کار نهادهای مربوطه باشد. در سالهای اخیر نیروی زمینی سپاه با به کار گرفتن سیستم‌ها و فناوری‌های جدید و بومی برای کشف مین‌ها وارد عمل شده که البته به‌دلیل یک سری موانع مالی در ماه‌های اخیر با مشکلاتی روبرو شده. البته مطمئنا این امر در الویت دلاورمردان و فرمانده‌هان نیروهای مسلح قرار دارد و امید میرود که برای تامین بودجه و بهبود امکانات و ابزار مورد نیازشان اقداماتی انجام شوددر همین ارتباط هفته گذشته در خبرها داشتیم که نخستین مرکز آموزش بین المللی مین زدایی بشر دوستانه با حضور امیر سرتیپ حاتمی وزیر دفاع افتتاح شد. به نقل از خبرگزاری مشرق نیوز،‌ مرکز آموزش بین المللی مین زدایی بشر دوستانه با هدف آموزش‌های مرتبط با فعالیت‌های مین زدایی بشردوستانه برای کشورهای درگیر با معضل مین و مواد منفجره به جا مانده از جنگ در جهان و همچنین توسعه و ارتقاء سطح علمی آموزش‌های مرتبط با مین‌زدایی بشردوستانه در سطح منطقه و جهان تأسیس شده است. در حالی که اقدامات مثبتی در زمینه پاک سازی مناطق جنگی انجام شده همچنان مسیری طولانی برای پاکسازی کامل مناطق جنگی از مین و مهمات کاشته شده در راه است.برخی اعتقاد دارد ایران نیز باید به کنوانسیون اتاوا بپیوندد. به منظور مقابله با مین‌های زمینی انفجاری ضد نفر، ۱۶۴ کشور جهان در سال ۱۹۹۸ میلادی پیمانی را به امضاء رساندند به نام کنوانسیون اتاوا که با نام کامل پیمان منع استفاده، نگهداری، ساخت، و جابجایی مین ضد نفر، و نابودی اینگونه مین‌ها مشهور است. استدلال بسیاری از کشورهای غیر عضو پیمان اتاوا به دفاعی بودن این سلاح می‌باشد. این کشورها معتقدند از این سلاح برای متوقف کردن، محدود نمودن و کانالیزه کردن حرکت دشمن و حفاظت از مرزها استفاده می‌شود و بعضا نگران محروم شدن از توان رزمی خود در مقابله با تهدیدات خارجی هستند. اما دلیل اصلی نپیوستن ایران کنترل بیشتر روی مرزهایمان با کشورهای منطقه است و مخالفین پیمان اتاوا در کشور معتقدند قوه دفاعی کشور را کاهش میدهد اما موافقین این کنوانسیون اعتقادشان بر این است که ما با دارا بودن توان فنی بالا در زمینه مهندسی، تولید تجهزات الکترونیکی و هوا فضا در حال حاضر به راحتی میتوانیم از ترددهای غیر مجاز مرزی جلوگیری کنیم و آنها را جایگزین مین ضد نفر کنیم که به نوبه خود خطرات زیادی دارد.مین‌های انفجاری ضد نفر میراث تلخی از جنگ تحمیلی است که هنوز هم قربانی می‌گیرد. ضمن گرامیداشت یاد و خاطره همه عزیزانی که در راه مین‌روبی به درجه رفیع شهادت نائل شدند، باید تهمیداتی اندیشید که تلفات اینگونه عملیات‌ها کاهش یابد و ما هم در جهت فاصله گرفتن از استفاده از این سلاح شوم و مخرب پیش برویم.