فریاد من از دست غمت عیب نباشد

یادداشتی به قلم فاطمه یحیائیان«ترم مجازی». عبارتی دو کلمه‌ای که تا سوم اسفند سال گذشته برایم ناشناخته، نامأنوس و عجیب بود و حالا به بخشی از روزمرگی‌ زندگی‌ام تبدیل شده‌ است. شاید دردناک‌ترین پیامد این مجازی‌شدن برای من و بسیاری از دانشجویان دیگر، این بود که از محیط دانشگاه، دوستان‌مان و هر گونه تفریحی به دور افتادیم و تنها چیزهایی که برایمان باقی ماندند، دل‌تنگی، ترس از بیماری، خانه‌نشینی و درس‌خواندن بودند.از بدترین نتایج این موضوع این است که نمره به یک شرط مهم و اساسی برای خوشحال‌بودن و ادامه‌دادن تبدیل می‌شود و تغییری به این شکل برای فردی مثل من به هیچ وجه تغییر سازنده‌ای نبود. اهمیت‌دادن بسیار زیاد به ارزیابی غلط استادها و سیستم نمره‌دهی آن‌ها تبدیل به امری اجتناب‌ناپذیر شده و این به هیچ عنوان راه مناسبی برای افزایش انگیزه و ادامه‌دادن نیست؛ آن هم در شرایطی که هیچ اعتماد دوطرفه‌ای وجود ندارد، سؤالات امتحان‌ در بیشتر موارد متناسب با تدریس نیستند و زمان‌بندی بسیار نامناسبی برای امتحان‌ها در نظر گرفته می‌شود؛ یعنی برای حل سؤالاتی طولانی که هر کدام دارای چندین بخش هستند حدود ده الی پانزده دقیقه و برای بارگذاری یک جواب ده صفحه‌ای، تنها پنج دقیقه فرصت خواهی‌داشت. البته که درس‌خواندن و نتیجه‌گرفتن متناسب با تلاش، لذت‌بخش است؛ اما در شرایط فعلی به جز در مواردی معدود، معمولا نمره‌ نهایی بسیار پایین‌تر از تلاش فرد است و به‌نظر می‌رسد حتی پس از پایان امتحانات، خستگی‌‌ این ترم‌های طاقت‌فرسا تمام‌نشدنی است.به جز سوالات سخت، زمان کم و درنظرنگرفتن مشکلاتی مانند ضعیف‌بودن اینترنت، رفتن برق، مشکلات سامانه‌ CW و یا اختلال در سیستم ارسال ایمیل، دانشجویان متقلب مشکل بزرگ دیگر سیستم موجود هستند. دانشجویانی که فکر می‌کنند تقلب‌کردن فقط به خودشان مربوط می‌شود، حق هیچکس دیگری در میان نیست و چه اشکالی دارد اگر نمره‌ی بالایی بگیرند؟ حالا که می‌شود، چرا که نه؟ در نتیجه‌ این تفکر، امتحاناتی عجیب با نمرات بالا و میانگین‌های فضایی خواهیم‌داشت و استادهایی که پس از بازی با روح و روان دانشجو و تحمیل‌کردن فشارهای بسیار زیاد، با نمرات خوب مواجه می‌شوند، از خیر شیفت‌دادن نمرات نیز می‌گذرند و تنها متضررهای قضیه، دانشجویان واقعی هستند که با رعایت اخلاق آکادمیک درس خوانده و امتحان داده‌اند و در نهایت نیز باید از دانشجویان متقلب جملاتی از این قبیل بشنوند: «خب تو هم تقلب کن!»، «خوبه که شماها تقلب نمی‌کنید، باعث می‌شید نمره‌ی ماها که خیلی خوب می‌شه عجیب به نظر نیاد! بالاخره چند تا نمره‌ی پایین هم باید باشه دیگه»، «چرا حسودی می‌کنی؟» و... .در این میان مسئله‌ تازه‌ای نیز وجود دارد که ارزشیابی مستمر نامیده می‌شود. امری که شاید در صورت درست انجام‌شدن بتواند مفید باشد اما در شرایط فعلی و با وجود سختی‌های فراوان ترم مجازی چیزی جز فشار مضاعف بر دانشجو نیست. از آزمونک‌های مختلف هر درس گرفته تا تمرین‌های هفتگی، پرسش شفاهی و پروژه‌های سنگینی که زمان رسیدگی به آن‌ها فرصت اندک بین دو ترم است؛ زمانی که قرار بوده برای استراحت باشد.در گذشته وقتی یک آزمونک را در طول ترم خراب می‌کردیم، می‌توانستیم بگوییم: «مهم نیست، برای امتحان پایان‌ترم آماده شده‌ام.» اما در شرایط فعلی چنین چیزی وجود ندارد و خراب کردن هر بخش کوچک از آزمونک‌ها، برابر با از دست رفتن مقادیر زیادی از نمره است که معمولا قابل‌جبران نیست. علاوه بر این، در گذشته مسئله‌ای به نام «فکرکردن روی سوال در جلسه‌ امتحان» وجود داشت که در حال حاضر در کم‌تر امتحانی دیده می‌شود.حرف زیاد است و مجال گفتن نیست. از استادی که زمان بارگذاری جواب و حل سوال با هم را ده دقیقه اعلام می‌کند و پس از استرس وحشتناکی که وارد کرده، پاسخ کسانی که بعد از بیست دقیقه جواب ارسال کرده‌اند را نیز می‌پذیرد. استادی که در کلاس مجازی بخش چت را می‌بندد و صدای دانشجویان برای سوال پرسیدن را باز نمی‌کند. استادی که هیچ راه ارتباط درستی مانند ایمیل یا واتس‌اپ برای پاسخگویی ندارد. استادی که برای ممانعت از تقلب دانشجویان، به جای کمی تلاش‌کردن و سختی‌کشیدن برای طرح سوال‌های هم‌سطح متعدد و استاندارد، تصمیم می‌گیرد که با سوالات سخت و زمان کم، علم دانشجویان را ارزیابی ‌کند. استادی که تا لحظات آخر ترم، هنوز سیستم نمره‌دهی خود را مشخص نکرده است و دانشجویی که در میان این همه مشقت، با تقلب‌کردن به دوستان خود رنج‌ بیش‌تری تحمیل می‌کند.با وجود تمام خستگی‌ها و مشکلات، زندگی راه خود را می‌رود و ترم جدید نیز به تازگی آغاز شده است. در پایان قدردانی کوچکی می‌کنیم از استادهایی که شرایط دانشجویان را درک می‌کنند، از راه‌های نوین و مناسبی برای تدریس، آموزش و نمره‌دهی به دانشجویان استفاده می‌کنند و استادهای حل ‌تمرینی که در کنار دانشجویان بودند، نه در مقابل آنان. این دفتر به پایان رسید، امید است که حکایت کرونا و ترم مجازی نیز هرچه زودتر پایان خود را بیابد.