به بهانه‌ی بیانیه‌ی شورای دانشگاه

باز هم نوشته‌ام طولانی شد. اگر حوصله‌ی خواندن نوشته‌ی طولانی ندارید، یک راست بروید سراغ انتهای متن و خواندن بخش پیشنهادها. این روزها بیش از هر زمانی این جمله و حسش در دل‌هایمان موج می‌زند و در گفتگوهایمان تکرار می‌شود: «عصبانی هستم». عصبانی هستم از طرف مقابل که نمی‌فهمد. عصبانی هستم از عدم حمایت اساتید.عصبانی هستم از حمایت‌های ناجوان‌مردانه از طرف مقابل.عصبانی هستم از توهین‌های طرف مقابل.عصبانی هستم از برخوردهای فیزیکی طرف مقابل.عصبانی هستم از دانشگاه برای مماشاتش و جانب‌داری از طرف مقابل.عصبانی هستم از …فلاسفه می‌گویند فرضِ محال، محال نیست. یعنی می‌توان فرض کرد بدیهی‌ترین حقایق هم درست نباشند و در این فضا فکر کرد و اندیشید و نتایج این فرض را بررسی کرد. می‌خواهم شما را به چالشی واجب دعوت کنم. به عنوان کسی که سال‌ها است کارش تفکر ریاضی است، به جرئت می‌گویم اگر نمی‌توانید به این چالش تن بدهید بدانید عصبانیتتان از منطقتان پیشی گرفته است و امیدی به رستگاری و عاقبتِ خوش برای شما نمی‌توان داشت. چالش این است: برای چند دقیقه فرض کنید حق با طرف مقابلتان است و طرز فکر آن‌ها درست است. البته این فرض به معنای تایید طرزِ فکرِ طرف مقابلتان نیست و تنها یک فرض است و باز هم تاکید می‌کنم که اگر نمی‌توانید به هیچ وجه برای چند دقیقه این فرض را بکنید، امیدی به منطقتان نیست. خوب اگر توانستید از بحرانِ اولیه‌ی فرضِ حق دادن به مخالفانتان بگذرید و هنوز در این چالش حضور دارید، ببینید واکنشتان نسبت به خودِ واقعیتان و عصبانیت‌هایتان چیست. یک لحظه خودِ واقعیتان یا یک هم‌فکرِ واقعی‌تان را ببینید که در عینِ ناحقی، ناسزا می‌گوید و یا برخورد فیزیکی می‌کند. در عینِ ناحقی به اساتید برای عدم حمایت می‌تازد. در عینِ ناحقی از نفهمیِ شما می‌گوید. در عینِ ناحقی از مماشات‌های هیئت رییسه با طرفِ مقابل می‌نالد و و و …حالا ببینید که رفتار خودِ واقعیتان با شما چه می‌کند. ناسزاها و یا برخوردهای فیزیک‌ی ناحقش آیا ذره‌ای شما را آرام می‌کند یا بیشتر تحریکتان می‌کند؟ آیا ذره‌ای شما را به تفکر وا می‌دارد یا بیشتر از منطق دورتان می‌کند؟ چه حالی می‌شوید وقتی به ناحق به عزیزترین کسانتان توهین می‌کند؟ چه حالی می‌شوید وقتی به ناحق شما را مورد ضرب و شتم قرار می‌دهد؟ می‌بینید رفتارش چه لجی در می‌آورد؟ حس می‌کنید الان قصدش از شعار دادن فقط لجِ شما را در آوردن است؟ حس می‌کنید فقط قصدِ حذف فیزیکی شما را دارد؟ آیا می‌توانید ذره‌ای با او هم‌دل شوید؟ چقدر با عصبانیت‌های خودِ واقعیتان همراهید؟ اگر با این چالش عمیقا همراهی کرده باشید، احتمالا اولین راهتان برای فرار از فشارش این است: «واضح است که طرفِ مقابل ناحق است!» این ساده‌ترین راه برای فرار از فکر کردن به سوالِ «چگونه می‌توانیم با هم زندگی کنیم» است. طرفِ مقابلتان حداقل ۱۰ درصد جامعه است. یا ایده‌‌ی شما حذفِ فیزیکی طرف مقابل است، یا می‌خواهید تلاش کنید و فکرش را اصلاح کنید و یا می‌خواهید ببینید که چگونه با این تفاوت‌ها می‌توان در یک کشور و در یک دانشگاه زندگی کرد. ایده‌ی حذف فیزیکی که قرن‌هاست بطلانش ثابت شده است. اگر به یکی از دو گزینه‌ی بعدی فکر می‌کنید، چند دقیقه قبل در چالش دیدید که راه تغییر طرز فکر طرف مقابل، نه سرکوب است و نه ناسزا و نه ضرب و شتم. راه هم‌زیستی هم که قطعا این گزینه‌ها نیست.پیشنهادها:پس اگر می‌خواهیم با هم زندگی کنیم و در عین حال طرز فکر خودمان را هم داشته باشیم و در مواقعی به ناحقی طرف مقابلمان اعتراض کنیم راهش چیست؟ بیایید با هم حداقل در دانشگاه این را تمرین بکنیم. در این راستا چهار پیشنهاد دارم:۱. به حذف فیزیکی طرف مقابل که معادلش در دانشگاه اخراج و تعلیق و … است، فکر نکنید. بیانیه شورای دانشگاه در این راستا کمکمان می‌کند. ۲. روی هم‌دیگر اسم نامطلوب نگذاریم. کسانی که کلماتی مثل «داعشجو» و یا «عرزشی» را اختراع کردند، هدفشان دور کردن شما از تعقل است و دور کردنتان از امکان زندگی با طرف مقابل. می‌دانم شاید شما هم تا الان با این کلمات یا مشابه‌هایش همراهی کردید. ولی بیاییم به بهانه‌ی عفو عمومی پیشنهادی شورای دانشگاه، از نو شروع کنیم و دیگر از این اسم‌ها نگذاریم و استفاده نکنیم. کسانی در دانشگاه که کماکان مصر به استفاده از چنین اسم‌هایی هستند را از دایره‌ی افراد دارای تفکر قابل اعتنا خارج کنید. ۳. اگر در تجمعی شعاری که می‌دهید هدفش بیشتر تحقیر، تمسخر و تحریکِ طرف مقابل است تا بیان آن چه می‌خواهید، این شعارها را رها کنید. شعارهایی مثل شعارهای «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» یا شعار «زن، زندگی، آزادی» شعارهایی هدف‌ساز و بیان‌کننده‌ی مطالبات گوینده است. این‌ها بیشتر راهتان را نشان می‌دهد تا طرف مقابل را تحریک کند. به قول معروف شعارهایی ایجابی هستند و نه سلبی. سعی کنید شعار ایجابی بدهید. ناسزا و تمسخر را از شعارهایتان دور کنید و شعارهای خوب بسازید. ۴. اگر طرف مقابل تجمعی دارد و رفتاری غیر قابل تحمل دارد، سعی کنید از آن فاصله بگیرید. معمولا در این مواقع احساسات و یا به طور دقیق‌تر «جوگیری» بیش از منطق حاکم است. نگران نباشید. با اعلام موضع و صحبت‌های طرف مقابل شما فرصت نشان دادن محق بودنتان را از دست نمی‌دهید. اتفاقا اگر طرفِ مقابلتان تجمعش از نظر شما غیرمنطقی و ناپسند است، به شما امکان بیشتری برای اثبات طرز فکرتان در افکار عمومی را می‌دهد و در حقیقت کار شما را راحت‌تر می‌کند. نیاز به تقابلِ لحظه‌ای با تجمع‌ طرف مقابل معمولا از سر تحریک احساساتتان است تا نیاز واقعی به بیان طرز فکرتان.اگر به نظرتان ترکیب این چهار پیشنهاد خیلی لوس شده و هیجانی ندارد، درست است و این نشان می‌دهد در حال نزدیک‌تر شدن به فضای تفکر و منطق و دور شدن از فضای تهییج هستید. این علامت نباید برایتان منفی باشد. معمولا ساخت یک بنای ارزشمند با تعقل و آرامش پیش می‌رود. نه هیجان کاذب. جامعه‌ی ما هم نیاز به تفکر و آرامش دارد. نه هیجان کاذب.