مسیر سخت و جسورانه دنیای هنر پس از کووید-۱۹

آیا صنعت نمایشگاه‌های بین‌المللی هنری به بقای خود بعد از کووید-۱۹ ادامه خواهد داد؟از آنجا که نمایشگاه‌های هنری در سراسر جهان از آرت بازل (Art Basel) تا اِس-پی آرته (SP-Arte) به دلیل وجود همه‌گیری جهانی در معرض فشارهای غیرقابل تحمل قرار گرفته‌‌اند، در چنین مواقعی چه باید کرد تا یک نمایشگاه هنری پایدار باشد؟ نویسنده:‌ رینا دِوی (Reena Devi)در طی ماه‌های گذشته چندین مرتبه این باور در بین برگزارکنندگان نمایشگاه‌های هنری و گالری‌ها برقرار بود که همه‌گیری کووید-۱۹ مشکلی کوتاه مدت است و در نیمه دوم سال بازار هنر به فعالیت مستمر خود بر خواهد گشت. در حقیقت برخی گمان می‌کردند که به علت تعطیلی‌ها و عقب افتادن نمایشگاه‌ها در نیمه اول سال، نیمه دوم سال پر رونق‌تر از قبل برگزار خواهد شد.زمان به سرعت طی شد و به انتهای ماه آوریل رسیدیم. درست در همین زمان بود که برگزارکنندگان نمایشگاه آرت بازل در نامه‌ای به شرکت‌کنندگان احتمالی اعلام کردند که مهلت تحویل آثار و درخواست شرکت در نمایشگاه را که در ابتدا تا انتهای ماه مه تعیین شده بود تا انتهای ماه ژوئن تمدید کرده‌اند. اما با بررسی گزارش‌هایی که بدست افراد برگزار‌کننده رسید مشخص شد که بسیاری از گالری‌ها به علت عدم اطمینان از سلامت عمومی بازدیدکنندگان از شرکت در نمایشگاه ماه سپتامبر ۲۰۲۰ امتناع ورزیدند، مگر در شرایط تغییر ویژه‌ای رخ دهد.همین بیانیه به گونه‌ای برگزاری نمایشگاه‌های آرت بازل و آرت بازل میامی را که برای ماه دسامبر ۲۰۲۰ برنامه‌ریزی شده بود را در هاله‌ای از ابهام قرار داد.در بیانیه‌ای که از طرف برگزارکنندگان نمایشگاه آرت بازل صادر شد نوشته شده بود «در حال حاضر سوال‌های بسیاری مطرح است. کِی و تحت چه شرایطی، برنامه‌هایی مانند نمایشگاه ما قابلیت برگزار شدن را دارد؟ مرزها چه زمان باز خواهد شد؟ چه موقعی پرواز‌ها که در حال حاضر بسیار محدود شده دوباره از سر گرفته خواهد شد؟ در کنار این مسائل لجستیکی و با توجه به شیوع پر سرعت ویروس و همچنین امکان تست و واکسیناسیون افراد، مواردی اساسی در رابطه با سلامت بنیادین برگزارکننده‌ها، شرکت‌کنندگان و مخاطبین نیز مورد بحث قرار گرفته است. در نهایت باید دید که چه زمانی کیوریتورها، متخصصین موزه‌ها و مجموعه‌داران تصمیم به سفر کردن و برگزاری نشست‌های از این دست را خواهند گرفت؟»آیا تا به حال چنین رویکردی از یک شرکت بزرگ مانند آرت بازل دیده شده بود؟ بعید به نظر می‌رسد. اما این قطعا زبان زمانه‌ایست که ما به عنوان افراد جوامع همچنان با آثار مخرب اجتماعی-اقتصادی کووید-۱۹ در حال دست و پنجه نرم کردن هستیم.در واقع این شاید اولین بار از زمان تاسیس این نمایشگاه است که گروه ام-سی-اچ (MCH)، حامی مالی آرت بازل، با شرایطی این چنینی روبرو می‌شوند. کمپانی در اولین هفته ماه مه تصمیم گرفت که نسخه ۲۰۲۱ بزرگترین و قدیمی‌ترین نمایشگاه هنری با نام دنیای بازل (Baselworld) را لغو کند. این تصمیم زمانی گرفته شد که اصلی‌ترین سرمایه‌گذاران نمایشگاه از جمله رولکس (Rolex)، پاته‌ک فیلیپ (Patek Philippe)، شانِل (Chanel) و ال-وی-ام-اچ (LVMH) به علت موکول شدن زمان برگزاری از ماه آوریل به ژوئن ۲۰۲۱ درخواست غرامت کردند و برای برگزاری نمایشگاهی جایگزین در ماه آوریل ۲۰۲۱ در شهر جِنوا با یکدیگر به اجماع رسیدند.هرچند که این مشکلات و سختی‌ها تنها برای برگزارکنندگان نمایشگاه آرت بازل نیست. مجموعه تفریحی و ورزشی اِندِوِر (Endeavor) در هالیوود که بیش از دویست نفر از اعضای خود را اخراج کرده سهمی هفتاد درصدی در نمایشگاه فریز (Frieze) دارد، هرچند که تا این لحظه زیانی متوجه نمایشگاه نشده است. همچنین در ابتدای ماه مه اخباری ناخوشایند از نمایشگاه اس-پی آرته (SP-Arte) در برزیل مخابره شد که با توجه به شرایط بوجود آماده نسخه ماه آوریل لغو شده و حال مسئولین نمایشگاه در حال مذاکره با شرکت‌کنندگانی هستند که هم از این شرایط خشمگین شده‌اند و هم از نمایشگاه درخواست غرامت دارند. در نهایت نمایشگاه تصمیم به پرداخت غرامت و برگزاری به صورت آنلاین را در دستور کار خود قرار داد.در سوی دیگر جهان، در جاکارتا، پایتخت کشور اندونزی نیز شرایط برای بزرگترین نمایشگاه هنری این کشور، آرت جاکارتا (Art Jakarta) به همین صورت است. آرت جاکارتا در بیانیه‌ای به سهام‌داران و شرکت‌کنندگان اعلام کرده است که به علت عدم اطمینان از محافظت سلامت عمومی مخاطبین و همچنین شرایط پیچیده اقتصادی نسخه ماه اوت ۲۰۲۰ با یکسال تاخیر در تاریخ ۲۷ تا ۲۹ ماه اوت سال ۲۰۲۱ در مرکز اجتماعات این شهر برگزار خواهد شد.فشاری که از هر سو از برزیل تا سنگاپور و از سنگاپور تا سوئیس بر روی نمایشگاه‌های هنری گذاشته شده به وضوح قابل لمس است. مشکلاتی از جمله تصمیم گیری در مورد ابطال یا به تعویق انداختن، مذاکره درمورد پرداخت بیمه، بازپرداخت غرفه‌داران، مدیریت ایمنی عمومی، لغو قراردادها با اماکن و بسیاری موارد دیگر. بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی زمانی که در برخی کشورها و مناطق قرنطینه به اتمام رسیده افراد تمایلی به سفر کردن‌ ندارند و این روند شاید تا چندین سال پیش‌رو ادامه پیدا کند و تمامی این‌ها به معنی فشاری مضاعف بر روی نمایشگاه‌های هنری بین‌المللی خواهد بود. دانیِل هاگ (Daniel Hug)، مدیر نمایشگاه آرت کلن (Art Cologne) معتقد است که «در آینده بازدید از یک نمایشگاه هنری مانند یک تجربه جدید خواهد بود چرا که زمان‌بندی‌ها برای مخاطبین دسته‌بندی خواهد شد، فروش بلیط‌های آنلاین محدود‌تر خواهد شد، غرفه‌ها پهن‌تر از قبل خواهند بود، توزیع ماسک در برنامه نمایشگاه‌‌ها قرار خواهد گرفت و افراد تنها در یک مسیر مشخص تردد خواهند کرد.»واقعیت این است که مجتمع صنعتی جهانی هنر حتی قبل از این بیماری و همه‌گیری، بویژه در طول دهه گذشته تحت فشار زیادی قرار گرفته است. یک بحران بهداشت عمومی مانند کووید-۱۹، که مفاهیم وجودی مانند مرگ و ایمنی را به دنبال خود دارد، باعث نمایان شدن ترک‌ها و آسیب پذیری‌های موجود در سیستم‌ها، مؤسسات و سازمان‌های اجتماعی فعلی ما شده است. دنیای هنر و مجموعه‌های صنعتی آن هم از این روند مستثنا نخواهند بود.اما فضاهای هنری نباید زیر این فشار زانو خم کنند. راز پایداری در برنامه‌ریزی برای دراز مدت و قبول کردن تاثیرات کووید-۱۹ در دنیای هنر نهفته است. دنیای هنر باید با پرداختن به ایده‌های تازه خود را با واقعیت تطبیق داده و رویکرد‌های جدیدی را برای رونق بخشیدن به بازار هنر به صورت جدی و نه سطحی در دستور کار خود قرار دهد. این رویکرد تجربی در حال حاضر شروع به ریشه دادن کرده است.موسسه‌ نادا (NADA) (اتحادیه فروشندگان جدید آثار هنری) یک موسسه تازه تاسیس در شهر نیویورک از آغازگران این حرکت هستند و به تازه‌گی نمایشگاه مجازی را با روش‌های جایگزین سود دهی برگزار کردند. این نمایشگاه مجازی که با عنوان بسیار ساده «نمایشگاه» (FAIR) از تاریخ ۲۰ مارس تا ۲۱ ژوئن برگزار شد آثار بیش از دویست گالری از سراسر جهان که به علت شیوع بیماری کووید-۱۹ دچار مشکلاتی شده بودند را نمایش داد. در این نمایشگاه بیست درصد از فروش تمام گالری‌ها در هم ضرب شده و مبلغی مساوی به همه‌ی گالری‌ها تخصیص گرفت؛ همچنین بیست درصد از فروش‌ها نیز به هنرمندان شرکت‌کننده تعلق گرفت. در نهایت تمامی گالری‌های حاضر ده درصد از فروش را به نادا پرداخت کرده و پنجاه درصد باقی‌مانده سهم خود را از این نمایشگاه برداشت کردند.همچنین نمایشگاهی با نام «هنر بی نام» (Untitled Art) در این دوره از نسخه سواحل میامی آرت بازل برای اولین بار رونمایی شد. این نمایشگاه که با استفاده از ماهواره‌ و تکنولوژی واقعیت مجازی برگزار شد اولین تجربه جدی خود را در تابستان سال جاری در شهر سان‌فرانسیسکو خواهد داشت. این نمایشگاه اولین مدل از این دست نمایش‌ها خواهد بود. ساخته شده به وسیله موتورهای پرداخت بازی‌های کامپیوتری، به بازدیدکنندگان این امکان را می‌دهد تا از پشت لپ‌تاپ و سیستم عامل خود در نمایشگاه قدم بزنند و از دیدن آثار هنری لذت ببرند؛ درست همانند تجربه قدم زدن در یک نمایشگاه هنری حقیقی. در حال حاضر نمایشگاه «بی نام» به هیچ وجه تحت تاثیر همه‌گیری نبوده و برگزارکنندگان آن سعی دارند تا برپایی نمایش‌ها را به دوره‌های بیشتری جدا از ماه دسامبر ۲۰۲۰ و ژانویه ۲۰۲۱ افزایش دهند.موسس و سرمایه‌گذار اصلی نمایشگاه، جِف لاسون (Jeff Lawson) در مصاحبه‌ای با آرت‌نت (artnet) گفت «دلیل کار ما بر اهمیت بسیار زیاد نمایشگاه‌ها در این صنعت بر‌می‌گردد، اما در حال حاضر تعداد آن‌ها بسیار زیاد شده و هزینه‌ها برای گالری‌ها بسیار بالاست. هدف ما این بود که دریابیم چطور می‌توان این مسیر را با از بین بردن سختی‌ها و مشکلات برای گالری‌ها ادامه دهیم.» شاید این ایده‌ها برای مدت زمان زیادی در سر برگزارکنندگان بوده اما به دلایل متفاوت هیچگاه عملی نشده بود. این که تغییری در رویه برگزاری نمایشگاه‌های هنری رخ دهد دور از ذهن بود. متاسفانه برای جامه عمل پوشاندن به این نوآوری‌ها یک همه‌گیری لازم بود. با این وجود ارزش‌های امتحان کردن و حرکت به سمت جلو همیشه بیشتر از تلاش برای بازسازی گذشته خواهد بود.به نظر شما صنعت نمایشگاه‌های بین‌المللی هنری بعد از کووید-۱۹ به بقای خود ادامه خواهد داد؟برای خواندن مطالب بیشتر پیرامون دنیای هنر به وبسایت www.artunity.art مراجعه کنید.گردآوری و ترجمه:‌ علیرضا محسنیمنبع:cobosocial.com