زنان و پست های سیاسی

امیرحسین پریان | ? دانشجوی مهندسی برق | ? ویژه نامه «زنان»? حضور کمرنگ زنان در پست های سیاسی نشات گرفته از تابو های غلط اجتماعی است که بر ذهن ها رخنه کرده و شوربختانه سایه این نابرابری همچنان بر تمام جوامع سنگینی می کند.حضور زنان و برابری آن ها با مردان در تمام لایه های یک جامعه اعم از سیاست،ورزش،هنر و ... موضوعی حائز اهمیت است و آرزویی است که بسیاری از انسان‌های متفکر از دیرباز داشتند و البته لازم به ذکر است خوشبختانه رسیدن به این آرمان هرروز دست یافتنی‌تر می‌شود. در این نوشته به بررسی حضور زنان در سیاست می‌پردازیم.اولین حضور جدی زنان در یک مسند سیاسی در ایران قبل از انقلاب، مربوط به فرخ‌رو پارسا است که توسط امیرعباس هویدا، نخست وزیر وقت به عنوان وزیر آموزش و پرورش برگزیده شد. با دگرگونی ایران در انقلاب 57، قوانین تغییر گسترده‌ای کرد و قانون اساسی توسط هیئتی تعیین شده، نوشته شد. در قانون اساسی نوشته شده، اصل بیستم آن تاکید دارد که همه افراد اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند و از همه حقوق من جمله حقوق سیاسی با رعایت موازین اسلام برخورد اند اما در اصل یکصد و پانزده و در ذکر شرایط رییس جمهور از عبارت “رجال سیاسی و مذهبی“ استفاده شده که شورای نگهبان هر دوره با استناد به اینکه رجال به معنای مرد و مخالف نساء است، زنان ثبت نام کرده را رد صلاحیت می کند هرچند که این دلیل منتقدان حقوقی زیادی دارد که با استناد به اصل بیست می گویند رجال اینجا در معنای شخصیت سیاسی و مذهبی به کار رفته که این موضوع سبب شد تا در انتخابات اخیر، شورای نگهبان از دلایل دیگری برای رد اندک ثبت نام کننده های زن کاندیداتوری ریاست جمهوری استفاده کند از این رو زنان فعلا شانسی برای حتی کاندیداتوری ریاست جمهوری ندارند اما حضور زنان در پست‌های سیاسی دیگر کم و بیش دیده می شود که می‌توان گفت این موضوع تا حدودی مدیون محمد خاتمی است که با سپردن پست مدیریت سازمان محیط زیست به یک زن فصل جدیدی از حضور زنان را در مقام‌های مدیریتی در سیاست ایران رقم زد، هر چند که این انتخاب چنگی به دل طرفداران وی که از او انتظار معرفی چند زن برای مقام وزارت را داشتند، نزد. اما این مهم به دست محمود احمدی نژاد با انتخاب مرضیه دستجردی برای وزارت بهداشت محقق شد. لازم به ذکر است که زنان همواره از اولین دوره مجلس شورای اسلامی تا به امروز حضوری هر چند اندک اما دلگرم‌کننده داشته اند.فرخ رو پارسابنا بر داده‌های جمع‌آوری شده در سال ۲۰۱۶ میلادی توسط مجمع جهانی اقتصاد (WEF) درباره شکاف جنسیتی که پس از مطالعه وضعیت زنان سیاستمدار در ۱۴۶ کشور به دست آمده است، ۶۸ کشور (۳۵ درصد از کل کشورهای مستقل جهان) طی پنجاه سال گذشته توسط دستکم یک زن اداره شده است. همچنین در این گزارش به حضور زنان نمایندۀ پارلمان و یا زنان عضو کابینه دولتها نیز اشاره شده است. بنا بر یافته‌های این مطالعات، در حال حاضر در بیش از ۹۵ درصد از کشورها، زنان در کابینه دولت حضور دارند و تنها شش کشور در سراسر جهان دیده می شود که وزیر یا عضوی از کابینه آن زن نیست. این کشورها عبارتند از: بوسنی و هرزگوین، پاکستان، اسلوواکی، عربستان سعودی، مجارستان و برونئی. در چهار کشور فرانسه، سوئد، فنلاند و نروژ نیز شمار زنان حاضر در کابینه دولت در مقایسه با مردان، ۵۰ درصد یا بیش از ۵۰ درصد است.در مجموع در سراسر جهان، زنان ۲۰ درصد از ترکیب دولتها و ۲۲.۶ درصد از ترکیب پارلمان‌ها را تشکیل می دهند. رواندا و بولیوی دو کشوری هستند شمار زنان در پارلمان بیش از مردان است (در رواندا ۶۴ درصد و در بولیوی ۵۳ درصد از نمایندگان پارلمان را زنان تشکیل می دهند) و تنها در دو کشور جهان یمن و قطر، هیچ زنی در پارلمان‌های ملی حضور ندارد.[۱[ با این وجود در این گزارش تاکید شده است که فارغ از بحث گسترش فعالیتهای سیاسی زنان در جهان، نابرابری میان زن و مرد همچنان بطور قابل توجهی در بسیاری از کشورها دیده می شود. حال این تفاوت برای چیست؟ آیا مشکل عملکرد یا خلق و خوی زنان است یا تابو ها هنوز پابرجاست؟ قرن هاست که متاسفانه در اکثر فرهنگ‌ها، مکاتب و عقاید زن به عنوان موجود دست دوم تلقی می شود و پایین تر از مرد قرار می گیرد. این باور خرافی و پوچ از دلایل زیادی مثل آموزه های دینی غلط،تفکر مرد سالارانه که نگاه ابزاری و جنسی به زن دارد و ... سرچشمه می گیرد. این موضوع معلول این شده که بسیاری از زنان نیز ارزش خود را تقلیل داده و توانایی های خود را در بسیاری از موارد دست کم بگیرند. این درحالی است که هیچ عقل سلیمی صرف جنسیت یک فرد را دلیل بر توانایی های آن نمی بیند. یک زن همانقدر خوب که یک مرد ممکن است بتواند آشپزی یا خانه داری کند می تواند در سیاست نقش بازی کند. پس باید این نکته را پذیرفت که حضور کمرنگ زنان در پست های سیاسی نشات گرفته از تابو های غلط اجتماعی است که بر ذهن ها رخنه کرده و شوربختانه سایه این نابرابری همچنان بر تمام جوامع سنگینی می کند.نکته دیگری که درباره این موضوع قابل تامل و بحث است یک باور غلط بین عموم است که صرف حضور زنان در مسند سیاسی را موجب رشد و ترقی زنان آن جامعه می بیند درحالی که تاریخ به ما نشان داده که همواره این حضور مثبت نبوده برای مثال مارگارت تاچر نخست وزیر سابق بریتانیا و رهبر حزب محافظه کار با اتخاذ سیاست های غلط اقتصادی و با لجبازی و پافشاری بر سیاست های نئولیبرالیستی خود سبب افزایش فقر در جامعه شد که طبیعتا زنان جامعه نیز از این قاعده مستثنی نبودند و یا هیلاری کلینتون که در سال 2001 با این استدلال که حضور نظامی آمریکا در افغانستان و ریشه‌کن کردن تروریسم سبب بهبود زندگی زنان در این منطقه می شود از این اقدام حمایت کرد و در اکتبر سال بعدش به مجوز جنگ عراق که به رئیس‌جمهور وقت جرج بوش اجازه استفاده از نیروی نظامی علیه عراق را می‌داد رأی موافق داد و همه این‌ها نتیجه‌ای جز قربانی شدن انسان‌های بیگناه و از جمله زنان نداشت. پس در کل نمی توان صرف زن بودن یا نبودن را برای یک پست سیاسی و نتایج آن را مثبت یا منفی تلقی کرد و نتیجه گیری کلی کرد، بهتر است فارغ از جنسیت آن شخص به توانایی‌ها توجه کرد و موضع و جهت‌گیری سیاسی را در اولویت قرار داد.۱-یورونیوز? برای دسترسی به فایل تمامی مطالب این پرونده، می توانید به لینک فایل سی و دوم آرمان شهر مراجعه کنید.