گزارش رویداد علوم‌پایه و کارآفرینی ساینترو

گرافیست: یلدا دهشیریپیشگفتار:در سال­‌های اخیر، حرف از استارتاپ و کارآفرینی بیشتر شده­‌است. هر هفته خبرِ برگزاری یک استارتاپ ویکند یا رویداد کارآفرینی با موضوعات متنوع شنیده می­‌شود. عده­‌ای از جوانان خوش ذوق با ایده‌­های جذاب خود در یک تجربه هیجان‌­انگیز 54 ساعته گرد هم می‌­آیند و با سه روز کارِ پیوسته یک کسب و کار را استارت می‌زنند. از دل این تجربه سه روزه یا کسب و کاری نو متولد می­‌شود، یا گروه­‌های دوستانه شکل می­‌گیرند و این ارتباط منشأ همکاری­‌های آتی می­‌شود. از همه اینها مهم­‌تر، کسب تجربه و آموزش­‌هایی است که این برنامه آخر هفته در این زمانِ واقعا کوتاه با بهترین کیفیتِ ممکن برای شرکت‌­کنندگان به ارمغان می‌­آورد. آموزش‌هایی که نه مدارس ما و نه دانشگاه­‌ها و مراکز آموزشِ رسمی در طول سال­‌های متمادی به جوانان ما منتقل نمی­‌کنند. داستان ساینترو از کجا آغاز شد؟اردیبهشت 96 بعد از شرکت در یک کارگاه آموزشی بوم مدل کسب و کار، با توجه به رشته تحصیلی خودم، ایده برگزاری رویدادی با محوریت علوم پایه به ذهنم خطور کرد. هر چه پیگیر شدم نمونه مشابهی نیافتم. هر چه بیشتر جستجو می­‌کردم و چیزی نمی­‌یافتم عزمم برای پیگیری و برگزاری این رویداد جزم­تر می­‌شد. با دوستان زیادی صحبت کردم و مرا تشویق به انجام این برنامه نمودند. با اساتید و متخصصان عزیزی ایده­‌ام را مطرح کردم، برخی تشویق کردند، برخی موضوع را ساده پنداشتند و برخی قول همکاری دادند. در این میان عده­‌ای آمدند و ماندند و عده‌­ای رفیق نیمه راه شدند. ایده­‌های زیادی در مورد نحوه برگزاری مطرح شد؛ نمایشگاه، سخنرانی، کارگاه، نشست، استارتاپ ویکند و ... قالب­‌هایی بود که می‌شد به آنها فکر کرد. برنامه­‌ریزی­‌ها بعد از گرفتن مشورت­‌های متعدد از افراد مختلف انجام شد. و دعوت­نامه­‌هایی برای اساتید و متخصصان ارسال شد تا اینکه شهریورماه 96، اطلاعیه برگزاری اولین استارتاپ ویکند علم توسط تیم ترویج علم ساروس و با همکاری مسئولان باغ کتاب تهران دیدم. این برنامه، از هر رویداد دیگری، به ایده ما نزدیک­تر بود. صرفا برای شنیدن ایده­‌های علمی، رویداد را شرکت کردم. قصد داشتم فقط روز اول را باشم، اما فوق­‌العاده تجربه هیجان‌­انگیزی بود. کاملا درگیر رویداد شدم و هر سه روز را کامل تا باغ کتاب رفتم. شعار رویداد این بود: «ایده­‌هایتان را عملی کنید.» با کمال تعجب، شاهد بودیم که درصد بسیار بالایی از ایده­‌ها تا علمی شدن فاصله زیادی داشتند، با اینکه کاملا تاکید شده بود که محور رویداد «علم» است و یک چهارم امتیاز تیم­‌ها به علمی بودن ایده بستگی دارد. به همین علت، با مشورت و همفکری بچه­‌های تیم اجرایی و همین­طور مدیر مسئول ساروس، این شعار برای ساینترو انتخاب شد:«ایده‌­هایتان را علمی کنید!»در نهایت، تجربه‌­های شرکت در این استارتاپ ویکند علم تهران و آشنایی با افراد جدیدی که در این حوزه حرف‌­های زیادی برای گفتن داشتند، طرح ما را وارد مرحله جدیدی کرد و خروجی آن شد رویداد علوم پایه و کارآفرینی ساینترو که در دوم آذرماه 1396 در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.جا دارد در اینجا از همه عزیزانی که در برگزاری این رویداد ما را یاری کردند تشکر و قدردانی نمایم؛ از مسئولین محترم پارک علم و فناوری مدرس به ویژه دکتر مسعود ابراهیمی که از ابتدای ارائه‌­ی ایده این برنامه تا مطرح شدن و تصویب آن در جلسات پارک علم و فناوری مدرس و نیز پیگیری­‌های موثر و دلسوزانه تا روز برگزاری رویداد همواره حامی و پشتیبان ما بودند، دکتر رسول ملک­‌فر که با گرمی از طرح و اجرای آن استقبال کرده و به عنوان دبیر علمی ما را همراهی نمودند، آقای کاوه یزدی­‌فرد، مدیر ارشد عملیات آواتک، که بعد از شنیدن ایده­‌ی این برنامه تا روز برگزاری آن همواره با کمک‌­ها و مشاوره­‌های موثر خود ما را یاری نموده و برنامه­‌ریزی و مدیریت یکی از نشست­‌های رویداد را نیز تقبل نمودند، و از آقای اتابک آکسون، مدیر مسئول ماهنامه نجومی ساروس و برگزارکننده استارتاپ ویکند علم، که پیشنهاد ما را برای حضور در ساینترو به عنوان مجری پذیرفتند و به بهترین شکل ممکن اجرای این رویداد را برنامه‌­ریزی کردند. همچنین از همه دوستان خوب و عزیزم که به عنوان تیم اجرایی همراه و یاور ما بودند و برای برگزاری هر چه بهتر آن از هیچ تلاشی فروگذار نکردند، ‌و همینطور از میهمانان و سخنرانان بسیار عزیزی که با حضور گرم خود باعث غنای محتوای رویداد شدند، بینهایت سپاسگزارم.فاطمه خسروی­دبیر اجرایی رویداد14 آذرماه 1396تهرانفایل کامل این گزارش را می‌توانید از اینجا دانلود کنید.مقدمه:نوآوری و ارائه ایده‌­های جدید در هر زمینه و موضوعی از نیازهای اساسی کشور ما در این دوران است. نرخ بالای بیکاری در میان قشر تحصیلکرده و عدم وجود فرصت­های شغلیِ مناسب در سطح تحصیلاتِ اشخاص، به علاوه­‌ی وجود استعدادها و ذهن­‌های خلاق و ایده­‌پرداز جوانان تحصیل‌کرده کشور نشان از این دارد که با هدایت افکار و آموزش­‌های لازم می‌توان از این توانایی­‌های بالقوه در جهت ایجاد کسب و کارهای نوپا و کارآفرینی و ایجاد شغل برای تعداد وسیعی از افراد سود جست. بدین منظور، شاهد افزایش رویدادهای کارآفرینی در حوزه­‌های مختلف در سال­‌های اخیر هستیم. اما چیزی که تا کنون اتفاق نیفتاده و جای آن خالی بود، رویدادی با محوریت علوم‌پایه است، به نحوی که متخصصین و فارغ التحصیلان این حوزه، با استفاده از امکانات و توانایی­‌های خود به ایجاد کسب و کارهای جدید و ایده­‌پردازی و تجاری سازی ایده­‌های خود بپردازند. چرا رویداد؟واژه­‌های مختلفی از جمله همایش، کنفرانس، سمینار و غیره می­‌توانست برای این برنامه به کار رود،‌ اما چرا ما رویداد را انتخاب کردیم؟ کلمه رویداد در این سال­‌ها معمولا برای استارتاپ ویکندها[1] و هر برنامه‌­ای که به نوعی به کارآفرینی مربوط باشد، به کار می­‌رود. از طرفی، واژه­‌های همایش و کنفرانس در صورتی استفاده می­‌شود که پذیرش مقاله وجود داشته باشد و چون ما فراخوان مقاله نداشتیم پس انتخاب این دو واژه هم منطقی به نظر نمی­‌رسید. ساینترو خیلی بیشتر از صرفا یک سمینار ساده بود، پس سمینار هم گزینه مناسبی به نظر نمی­‌رسید. واکنش­‌ها را نسبت به طرح برنامه بررسی کردیم، رویداد برای بچه­‌های علوم که اطلاع چندانی از رویدادهای کارآفرینی ندارند واژه غریبی به نظر می­‌رسید و این باعث شد که فکر کنیم شاید با انتخاب عنوان «رویداد علوم­‌پایه و کارآفرینی» بتوان این دو حوزه به ظاهر نامانوس را به هم نزدیک­تر کرد.چرا علوم‌­پایه؟تکنولوژی از دل علم بیرون می­‌آید و کاربرد علوم­‌پایه است که به آن مفهوم و معنا می­‌دهد. شاید این کاربرد بعد از گذشت دهه­‌ها از تحقیقات و پژوهش‌های پایه­‌ای خودش را نشان دهد، اما برای رسیدن به همین خروجی­‌های طولانی مدت باید هزاران عالم و دانشمند تلاش کنند و با آزمون و خطایی که شاید در طول عمر خودشان به نتیجه نرسد، از دل هزاران نظریه منطقی­‌ترین آن را بیرون بکشند و نهایتا قابلیت تبدیل شدن به فناوری را پیدا کرده و راهی بازار گردد. شاید نتوان مستقیما از علم پایه وارد بازار شد، اما می­‌توان تحقیقات علمی را بر اساس و پایه نیاز روز انجام داد.از این رو، با توجه به اهمیت علوم‌پایه در رشد علم و تکنولوژی و نیز کمبود توجه به جذب ایده­‌ها و تشکیل استارت­آپ‌ها با موضوعاتی در حوزه­‌های علمی از قبیلِ شیمی، فیزیک، ریاضیات، آمار، زیست­‌شناسی و غیره، درصدد برآمدیم که با برگزاری رویدادی در حوزه علوم‌پایه در جهت اطلاع رسانی، آموزش و ایجاد انگیزه در این زمینه گامی موثر برداریم.چرا کارآفرینی؟ کارآفرینی به عنوان یکی از محورهای اصلی رشد و توسعه دارای اهمیت است؛ چرا که موجب اشتغال و نیز افزایش سود و سرمایه سرمایه‌­گذاران می­‌شود. ارزش­‌های تازه­‌ای به وجود آورده و موجب دگرگونی ارزش­‌ها و تحول ماهیت آنها م‌ی­شود. با توجه به دگرگونی‌­های شرایط بازار کار و فراهم شدن فرصت‌­های تازه، تصمیم‌های تازه‌­ای گرفته شده و کارآفرینی موجب پر شدن شکاف­‌ها و خلاهای بازار کار می­‌گردد. با کارآفرینی می‌توان از رکود اقتصادی گذر کرد و به جبران عقب­‌ماندگی­‌های اقتصادی و آسان شدن روند رشد و توسعه کشور پرداخت. عوامل و شرایط لازم را برای تولید کالاها، محصولات و بازاریابی آنها فراهم ساخت. موجب رقابت صنایع داخلی با یکدیگر و در نتیجه بهبود و بالا رفتن کیفیت کالاها و خدمات و نیز تقویت و تکامل صنایع داخلی گردید، و بدین ترتیب زمینه رقابت صنایع داخلی و خارجی را فراهم آورد که منجر به افزایش صادرات و دریافت ارز برای کشور خواهد شد. کارآفرینی موجب به وجود آمدن محصولات، خدمات، روش­‌ها، سیاست­‌ها، افکار و راهکارهای نو برای حل مشکلات جامعه می­‌شود. یکی از این مشکلات به طور خاص، نرخ بیکاری در تعداد زیادی از افراد جامعه به ویژه دانشجویان و فارغ­‌التحصیلان،‌ حتی در مقاطع تحصیلات تکمیلی است، که کارآفرینی و توانمندسازی جوانان از طریق ارائه آموزش­‌های لازم در جهت توسعه مهارت­‌های کارآفرینی، می­‌تواند یکی از راه‌­های کاهش بیکاری در جامعه ما به طور کلی، و به ویژه در جامعه علمی کشور باشد.با این تفاسیر موسسه نوآوری علوم و فنون ایران، تصمیم گرفت جهت ارتقای فرهنگ کارآفرینی، رویداد یک روزه ترویجی و آموزشی با موضوع آشنایی با مفهوم استارت­آپ و کسب وکارهای نوپا و همچنین پیش‌نیازهای لازم برای راه‌­اندازی استارت­آپ در حوزه علوم پایه را با اهداف کلی زیر برگزار کند:معرفی مفهوم کارآفرینی و ایجاد کسب و کار نوپا ارائه آموزش‌های لازم به منظور ایجاد انگیزه راه‌­اندازی استارت­آپ و ایده‌­پردازی در حوزه علوم‌پایه ارائه مشاوره به صاحبان ایده توانمندسازی مخاطبان برای پیاده­‌سازی دانش خود در جهت راه­‌اندازی یک کسب وکار نوپا ایجاد فرصتی برای ایده­‌پردازان به منظور شناختن توانایی خود و نیازمندی­‌های اولیه معرفی کارآفرینان موفق علوم‌پایه جهت انتقال تجربه جذب سرمایه و سرمایه‌­گذار در حوزه های علوم‌پایهدر این راستا با ارائه طرح پیشنهادی خود به پارک علم و فناوری مدرس و جذب حمایت از مسئولان این نهاد و نیز اساتید دانشگاه تربیت مدرس تهران این رویداد را در دوم آذرماه 1396 در سالن جابربن حیان دانشگاه تربیت مدرس برگزار نمودیم.بنابر باور نادرست عمومی، استارت­آپ باید صرفا در حوزه IT و اینترنت باشد، و بسیاری از دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و حتی اساتید کشور، آگاهی و انگیزه لازم برای قدم گذاشتن در حوزه کارآفرینی و استارت­آپ را ندارند. این رویداد قصد داشت با ارائه آموزش­‌هایی در قالب سخنرانی با موضوع ایده‌­یابی و ارزیابی ایده، ارائه ایده، و نوآوری در مدل کسب و کار، و نیز نشست­‌های تخصصی با دو موضوع مهم «چالش­‌های کارآفرینی در حوزه علوم­‌پایه» و «معرفی شتابدهنده‌­ها، پارک­‌ها و مراکز رشد علم و فناوری» به مخاطبان خود، علم و انگیزه لازم را در افراد جهت ورود به این حوزه ایجاد کند. در این سخنرانی­ها، دانش مقدماتی جهت ورود به حوزه کارآفرینی ارائه ­شد. علاوه بر آن، نحوه ارائه ایده در قالب یک مسابقه کوتاه به مخاطب آموزش داده شد و نیز افراد و نمونه­‌های موفق در زمینه راه‌­اندازی کسب و کارهای علمی با ارائه سخنرانی معرفی گردیدند و مفهوم کارآفرینی در حوزه علوم‌پایه با این مثال­‌های عملی به مخاطب منتقل گردید. همچنین، نمایشگاه جنبی پوستر شرکت­‌های دانش­‌بنیان و استارتاپ­‌هایی که در حوزه علم مشغول به فعالیت هستند، نمونه‌­های بیشتری را به شرکت­‌کنندگان معرفی کرد. [1] واژه معادلی که برای استارتاپ ویکند می­توان پیشنهاد داد: «اردوی کارآفرینی»