هشدار: با جادوی این متن ممکن است بدترین عادت‌هایتان را ترک کنید!

من تو کل زندگیم فقط یه نخ سیگار کشیدم؛ اون رو هم تا آخر نتونستم تموم کنم. (نخند خب سیگارش سنگین بود.) اما چیزی که کنجکاوم کرد کتاب «ترک سیگار به روش آسان» اثر آلن کار رو بخونم؛ این بود که میلیون‌ها نفر فقط با خوندن یه کتاب صد صفحه‌ای یا شرکت تو یه سمینار چهار- پنج ساعتیِ این آقا، سیگار رو ترک کردن. از همه جالب‌تر هم ادعای خود آلن کار بوده که گفته بوده اگه کسی تو این سمینار شرکت کرد و سیگار رو ترک نکرد؛ هزینه سمینارش رو پس می‌دم!!!!اونجا بود که دیگه نتونستم صبر کنم و فی‌المکان کتاب رو خریداری کرده و پاش نشستم. وقتی کتاب رو شروع کردم؛ هرگز فکر نمی‌کردم با خوندنش ممکنه تمام عادات بدم رو ترک کنم. ولی این اتفاق افتاد. به همون سادگی که برای خود آلن کار اتفاق افتاده بود. ایشون بعد از ۳۳ سال سیگار کشیدن (اون هم روزی صد نخ!!) تو یه ثانیه به یه روش جادویی دست پیدا می‌کنه و سیگار رو ترک می‌کنه. تو این مطلب می‌خوام روش جادویی آلن کار رو تو چند خط و خلاصه براتون بگم؛ که هر عادت بدی که دارین رو ترک کنین. (ولی از من می‌شنوین حتما لذت خوندن کتاب اصلی رو هم تجربه کنین.)چرا معتاد شدیم؟این کتاب برخلاف بقیه روش‌های ترک سیگار، از ضررهای سیگار و هدر رفت پول و انرژی و سلامتی شروع نمی‌کنه. بلکه میاد از یه «چرا» شروع می‌کنه. می‌گه چرا ما معتاد شدیم؟ خودمون انتخاب کردیم که معتاد باشیم؟ ما که تو بچگی اون همه تصورات خفن از بزرگ‌سالی‌مون داشتیم. هیچ‌وقت در خودمون می‌دیدیم که این‌طوری زبون و وابسته یه «عصای سفید نیکوتینی» باشیم؟ واقعیت اینه که ما تصادفا سیگاری شدیم؛ نه اینکه خودمون انتخابش کرده باشیم. در واقع ما رو چیز خور کرده بودن.(در این قسمت صداهای ترسناک پخش شود.)البته آلن واژه باکلاس‌تری رو به کار می‌بره؛ یعنی «یه شست‌وشوی مغزی حرفه‌ای و مافیامآبانه» منظورش هم همون صحنه‌هاییه که تو تک تک فیلمای هالیوودی می‌بینیم. قهرمان‌های بزرگی که تو لحظات حساس و پر‌استرس، با آتیش زدن یه سیگار کل مشکلات رو حل می‌کنن و با شادی پک بعدی‌شونو به سیگار می‌زنن. ما پای این فیلم‌ها و تحت تأثیر وودی آلن‌ها و ادوارد آلبی‌ها و متیو مک‌کاناهی‌ها دچار توهم سیگار شدیم. تو این صحنه‌های هالیوودی کارگردان‌هایی که از طرف کمپانی‌های سیگار تأمین مالی می‌شدن؛ تلاش کرده بودن سیگار رو مایه جرأت و آرامش و پرستیژ نشون بدن.آلن کار ثابت می‌کنه سیگاری‌ها برخلاف چیزی که خودشون تا الآن فکر می‌کردن؛ نه تنها سست‌عنصر و بی‌فایده نیستن؛ اتفاقا خیلی هم آدم‌های با پشت‌کاری‌ان. سیگاری‌ها اولین سیگارشون رو به امید مک‌کاناهی شدن روشن می‌کنن؛ اما با پک زدن بهش هیچ حسی جز یه تلخی سمی بهشون دست نمی‌ده. اما اونا آدمی نیستن که به این راحتی ناامید بشه و این همون چیزیه که شرکتای تولید سیگار می‌خوان. این آدمای با پشت‌کار این‌قدر این سم بدمزه رو به ریه‌هاشون می‌فرستن و به دنبال کشف «لذت واقعی» سیگارهای بعدی رو روشن می‌کنن؛ تا یه جایی به خودشون می‌آن و می‌بینن؟ عه! سیگاری شدن رفت!تو این بخش آلن کار مثل یه تخریب‌چی میاد و این تصاویر توهمی و شست‌وشو مغزی رو که هالیوود از سیگار برامون ساخته؛ با مثال‌های نقض فراوون تخریب می‌کنه. اون در پایان این بخش بهمون ثابت می‌کنه ما تحت تأثیر تصاویر دروغین، ناخواسته تو دامی افتادیم که شرکت‌های حرفه‌ای سیگار برامون پهن کرده بودن. (صدای رعد و برق و طوفان و خاموش و روشن شدن چراغ‌ها)پس سیگار واقعا چی هست؟وقتی آلن کار تصاویر ساختگی و غیر واقعی سیگار رو تو ذهنمون خراب کرد؛ به این‌جا می رسه که پس سیگار واقعا چی هست؟ اون با مثال‌های زیادی که از موقعیت‌های مختلف می‌زنه؛ چهره واقعی سیگار رو نشون‌مون می‌ده. چهره‌ای که همه معتادها تا مغز استخون درکش می‌کنن. این‌جا جاییه که آلن شروع می‌کنه به تشریح کردن زندگی کثافتی، که این عادت مخرب برای آدما ساخته. اون مثل یه آینه زندگی قبل و بعد اعتیادمون رو بهمون نشون می‌ده؛ تا خودمون به یاد بیاریم که این اعتیاد چه چیزهایی رو ازمون گرفته.تمام بیماری‌ها، استرس‌ها، موقعیت‌هایی که توش احساس شکست یا شرمساری کردیم؛ آدم‌های عزیزی که به خاطر عادات مخرب ناامیدشون کردیم؛ تک‌تک فحش‌هایی که به خودمون دادیم؛ حتی داغ‌هایی که بعضاً روی بدن‌مون گذاشتیم که دیگه سراغ این عادات نریم؛ رو مرور می‌کنه. اون یادمون میاره که ما قبل از ابتلا به عادات بد چه زندگی خوب و راحتی داشتیم. بعد دوباره اون تصویر ساختگی رو میاره جلوی چشم‌مون و ازمون می‌پرسه آیا سیگار به تو قدرت و جرأت و آرامش و پرستیژ داد؟ این‌جا انگار با پشت دست می‌زنه تو دهن‌مون و می‌گه اسسسسکل! سیگار (یا هر عادت بدی) نه تنها این چیزای خوب رو به تو نداد؛ بلکه هرچیز خوبی هم تو زندگیت بود؛ ازت گرفت. (صدای گریه کودک، با اکو)با ترک سیگار چی از دست می‌دی؟اینجا آلن از این حقیقت پرده بر می‌داره که همه سیگاری‌ها بارها به خودشون گفتن من دیگه ترک می‌کنم. خیلی‌هاشون هم این‌کار رو کردن؛ اما دوباره شروع کردن. آلن کار دوباره با یه سوال کلیدی دیگه وارد می‌شه. یعنی این آلن تو این کتاب انقدر سوال می‌پرسه که مجبور می‌شی سیگار روشن کنی. جالب هم اینجاست که حتی تشویقت هم می‌کنه که سیگار روشن کنی. یعنی تنها کتاب ترک سیگاری هست که تا صفحات آخر بهت می‌گه دوست داری بکشی؟ خب بکش! شبیه این پدر پایه‌ها! :-)سوال این دفعهٔ آلن اینه: سیگار که این همه خطرات برای سلامتی‌مون داره و هیچ‌کاری هم برامون نمی‌کنه، هیچ مزه جذابی هم نداره و حتی دوستش هم نداریم؛ پس چرا نمی‌تونیم این لعنتی رو کنار بذاریم؟ اون مثالی از خودش می‌زنه که یه حسابدار خبره بوده و تو همه جنبه‌های دیگه زندگیش واقعا قوی بوده. ولی به سیگار که می‌رسیده یه موجود ضعیف‌النفس و بی‌اراده و وابسته می‌شده. تو بخش بعدی، آلن دوباره می‌خواد دنیامون رو متحول کنه و یه پاسخ راحت به این سوال بده که ما که می‌دونیم این یه سمّ نفرین‌بار و لعنتیه و روی زندگی و سلامتی و خونواده‌مون سایه انداخته؛ پس چرا نمی‌تونیم ترکش کنیم؟ (صدای گروه همسرایان که تکرار می‌کنن چراااااا چراااااا)دو سدّ بزرگ مقابل ترک سیگارآلن کار این‌جا از دو تا سد بزرگی صحبت می کنه؛ که مقابل ترک سیگار قرار دارن و هربار که آدم‌ها تصمیم به ترک سیگار می‌گیرن؛ این دوتا ظاهر می‌شن و قد علم می‌کنن. آلن کار تو انتهای این بخش، جادوی ترک سیگار به روش آسان‌ش رو برامون رو می‌کنه و راحت‌مون می‌کنه.آن‌جا که نیکوتین بر مسند است!نیکوتینی که تو سیگار هست؛ یکی از مهلک‌ترین و البته اعتیادآورترین سم‌های طبیعته. در واقع ما با اولین سیگاری که می‌کشیم؛ به نیکوتین معتاد می‌شیم. اما این سم یه خوبی هم داره اون هم اینه که خیلی زود اثرش از بدن خارج می‌شه شاید در عرض دو الی سه روز. بعد از ۳ روز دیگه هیچ تأثیری از اون در بدن نمی‌مونه. بنابراین خود نیکوتین و اعتیاد به اون تا سه روز می‌تونه اذیت‌کننده باشه و ترک سیگار رو سخت کنه. اما خیلی از سیگاری‌ها تا یک هفته و ده روز راحت سیگارو ترک می‌کنن. در واقع سدّ اول رو به راحتی می‌شکونن. پس چرا نمی‌تونن ترک سیگار رو دائمی کنن و دوباره بهش بر می‌گردن؟ چون سد دومی خیلی چغرتر و بدبدن‌تره و در واقع همه سیگاریا جلوی سدّ دومه که تسلیم می‌شن. حالا بیاین بریم سد دوم رو بشناسیم و له‌ش کنیم.باز هم پای یک شست‌وشوی مغزی در میان استآلن کار دوباره از یه شست‌وشوی مغزی حرف می‌زنه. شایعه‌ای که خود سازنده‌های سیگار تو ذهن مردم انداختن و بهشون قبولوندن ترک سیگار سخته. شایعاتی که از مردی که ده سال سیگار رو ترک کرده بوده؛ اما دوباره بهش کشیده شده. آلن همه این شایعات رو بی اساس می‌دونه و خودش و هزاران نفری که سیگار رو یه روزه و به راحتی کنار گذاشتن مثال می‌زنه. اون می گه اشتباه آدما اینه که فکر می‌کنن سیگار رو می‌خوان؛ اما چون بده نباید بکشن‌ش. در این راه هم مجبورن از نیروی اراده‌شون استفاده کنن و از علاقه‌شون به سیگار چشم‌پوشی کنن. آلن این جمله رو این‌طور تغییر می‌ده که: ما اصلا سیگار رو نمی‌خوایم و هیچ احتیاجی هم بهش نداریم. تمام تصاویری هم که از قدرت‌ و آرامش سیگار برای ما ساختن دروغ بوده. نیوری اراده‌ای هم برای چشم‌پوشی از سیگار نیاز نداریم.اون سیگار رو از یه منجی قوی، تا حد یه ماده سمّی بی‌ارزش تنزل مقام می‌ده. جادوی آلن کار تو این کتاب اینه که نقاب قوی سیگار رو از چهره‌ش پایین می‌کشه و موجود حقیر و ناچیزی رو بهمون نشون می‌ده که خودمون بزرگش کردیم. موجودی که از خودش هیچ چیز نداشت و بدون کمک ما اصلا نمی‌تونست جایی در وجود ما داشته باشه. جادوی کتاب جایی اتفاق می‌افته که آلن کار ازمون می‌پرسه کی گفته ترک سیگار سخته؟ سیگار رو مثل یه پرزی که به لباستون چسبیده بردارین و از خودتون جدا کنین. ترک سیگار به همین راحتیه.(مدیونی بخندی، در اینجا آهنگ پلنگ صورتی لطفا!)شروع زندگی، به عنوان یه غیر سیگاریبعد از این نشیب و فرازها هم آلن دم دروازه شهر بدون اعتیاد می‌ایسته و با تابلوی تبریک بهمون خوشامد می‌گه. اون بهمون نوید می‌ده که از همین امروز وارد زندگی غیرسیگاریایی‌مون شدیم. جایی از کتاب آلن می‌پرسه: مگه خودت بارها نگفتی که کاش برمی‌گشتم به زمان قبل از شروع اولین سیگارم؟ قول می‌دم دیگه هرگز اون اولین نخ رو نکشم؟ امروز تو دقیقا تو همون نقطه‌ای. سیگار بعدی‌تم حکم اولین سیگارت رو داره. تو از این به بعد مثل یه غیر سیگاری هستی که هیچ علاقه‌ای به امتحان اولین سیگار زندگیش نداره. بهت تبریک می‌گم؛ به دنیای بدون اعتیاد خوش اومدی. (آهنگ ما گل‌های خندانیم با صدای گل‌های مهدکودک یاس)یک نه همیشگی به اولین نخ!آلن کار چند تا توصیه هم برای افراد سیگاری می‌کنه که کمک‌شون کنه دیگه سمت سیگار برنگردن. مهم‌ترینش هم اینه که دیگه هرگز و تحت هیچ شرایطی اولین نخ رو نکشن. اون ازمون می‌خواد که گول آسون بودن روش ترک سیگار رو نخوریم و یاد همه بدبختیایی که با همون اولین نخ برامون اتفاق افتاد بیفتیم و ازمون قول شرف می‌گیره که دیگه اولین نخ رو نکشیم. دوستای قشنگم درسته که من اینجا خلاصه کتاب رو گفتم؛ ولی اون کتاب پرفروش‌ترین کتاب در چندین سال تو کشورای مختلف بود و شاید نکات زیادی توش باشه که از دید منِ غیرسیگاری جاافتاده بوده باشه. به همین خاطر بهتون توصیه أکید می‌کنم که پاشین برین بخونینش دیگه! مرسی عه. ^-^