شصت و پنج سال با شکوفه/ از شایعه ی فروش گوشت خوک تا مشتری های ماندگار

گفتگویی خواندنی با بنیانگزار اولین اغذیه‌فروشی در قزوینمحمدعلی اشتریان - تقریبا غیر ممکن است قزوینی باشی و گذرت به خیابان پیغمبریه نیفتاده باشد. مرغوبترین و بهترین خیابان قزوین. خیابانی با قدمتی به بلندای اولین خیابان ایران، که سبزه‌میدان را به سپه وصل می کند. گذرگاهی شلوغ و پر جنب و جوش، که آرمگاه چهارتن از پیامبران و تنها ساختمان گراندهتل باقی مانده در کشور را با جایگاهی بین المللی در دل خود دارد. این ها را میر علی‌‌ اصغر عبدالعظیمی، اغذیه فروش معروف خیابان پیغمبریه می گوید. حاج اصغرآقا که معمولا مشتری ها با همین نام صدایش می کنند، پایه گذار و مدیر نخستین اغذیه فروشی در شهر قزوین است. او در میان اهل محل به ویژه کسبه و نیز مشتری هایش، به خوش خلقی و گشاده‌رویی معروف است. مدیر اغذیه شکوفه، این بار نیز در روزی سرد و برفی با همان چهره ی مهربان، لهجه شیرین قزوینی و لحن طمأنینه اش، پذیرای ما و سوالاتمان میشود و در دقایقی نسبتا طولانی، از روزهای اول فعالیت مغازه اش به عنوان اولین اغذیه فروشی در شهر مینودری قزوین برایمان می گوید. روزهایی که به چیزی حدود شصت و پنج سال پیش بر می گردد. محیط مغازه ی اصغر آقا کوچک است و ساده ولی پر از خاطره. پر ازآرامش و پر از زندگی.آقای میرعبدالعظیمی سلام! لطفا از خودتان برای ما بگویید.به نام خدا... سلام خسته نباشید. من میرعلی اصغر عبدالعظیمی متولد سال ۱۳۱۳ در محله ی دهنه‌ی دیمج شهر قزوین به دنیا آمدم و حدود شصت و پنج سالی می شود که اولین اغذیه فروشی قزوین [اغذیه شکوفه] را در خیابان پیغمبریه راه اندازی کرده ام.شما اولین اغذیه فروشی را به قزوین آوردید و طبیعتا این برای مردم تازگی داشت. مردم در ابتدای کارتان چگونه با شما مواجه شدند؟زمانی که اغذیه فروشی شکوفه آغاز به کار کرد، چون اولین اغذیه فروشی در قزوین بودیم و مردم هیچ آشنایی با کار ما نداشتند، خیلی برایشان عجیب بود که سوسیس و کالباس هایی که آورده‌ایم بفروشیم اصلا چه نوع غذایی هستند و چگونه می شود غذاها را در مغازه به مردم عرضه کرد. از طرفی دیگر ما یک مسئله‌گو هم داشتیم که آقای سید محمود رییسی بودند. قزوینی ها به ایشان گفته بودند اینجا گوشت خوک می فروشند؛ در حالی که ما سوسیس و کالباس های تهیه شده از گوشت گوساله آورده بودیم نه گوشت خوک. یک روز تعدادی از دوستان آمدند و گفتند که حاج آقا در مسجد آقا سیدعلی، بالای منبر چنین مواردی را مطرح کرده اند و صحبت شما را می کنند. فردایش به مسجد رفتم و بعد از خواندن نماز به حاج آقا گفتم که این سوسیس و کالباس ها از گوشت گوساله تهیه شده و حلال است. حاج آقا رییسی به من گفت مگر می شود این ها با جلدهای قرمزشان گوشت خوک نباشد؟ گفتم این ها گوشت گوساله وگاو است. نوع گوشت خوکش هم در بازار تهران هست اما این چیزی که ما به قزوین می آوریم و می فروشیم، گوشت گوساله است نه خوک. ایشان بالاخره گفتند اگر شما خودتان مطمئن هستید این ها گوشت خوک نیست، فردا شب در مسجد، بالای منبر اعلام می کنم. بالاخره فردا شب آمد و حاج آقا در مسجد بالای منبر رفتند و به نمازگزاران گفتند: «کسی که این غذاها را به قزوین آورده و عرضه می کند را به خوبی میشناسم. ایشان سید است؛ اعتقادات دارد و شکی در حلال بودن غذاها نیست. گوشت ها گوساله و گاو است نه خوک.» با اعلام ایشان در بالای منبر ما خوشحال شدیم و مشتری هایمان هم بیشتر شد هرچند در کل، چون هنوز جا نیفتاده بودیم، مشتری ها در ابتدا زیاد نبودند و مصرف بالا نبود.آن روزها بیشتر چه غذاهایی عرضه می کردید؟با استقبال مردم و بیشتر شدن تعداد مشتری ها، بعضی از غذاهایی که در خانه استفاده می شد را هم در مغازه ارائه کردیم. غذاهایی مثل کوکو سبزی، کتلت، سالاد الویه و بیفتک. ولی مثلا این که غذاها را در مغازه بیاوریم و بفروشیم، برای قزوینی ها خیلی تازگی داشت. خیلی ها با تعجب می‌پرسیدند این غذاها که برای خانه است و چگونه می شود آنها را در اینجا صرف کرد؟ تا اینکه با گذشت زمان بین مردم جا افتادیم.نخستین مشتری های شما چه کسانی بودند؟اولین مشتری های ما بیشتر محصلین بودند. تقریبا همگی محصل و دانش آموز بودند. معمولا دبیرستانی ها و راهنمایی ها بیشتر می آمدند و کم کم دانشجوها هم اضافه شدند. الان هم همینطور. کسانی که قبلا بچه بودند و اینجا می آمدند هنوز هم بعد از سال ها مشتری ما هستند. چون جنس هایمان مرغوب است و در قزوین شناخته شده هستیم. غالب مشتری های ما قزوینی هستند. مردم جنس خوب و بد را از هم تشخیص می دهند. سوسیسی که در یخچال ما میبینید کیلویی هجده هزار تومان است در حالی که در بازار سوسیس شش هزار تومانی هم هست ولی ما نمی آوریم. با اینکه جنس مرغوب می آوریم، قیمت هایمان را بالا نمی بریم.بر خلاف قدیم که این شغل در قزوین در انحصار شما بود، ولی در سال های اخیر می‌بینیم که تعداد زیادی فست فود در قزوین باز شده است. این چه تاثیری بر کار شما گذاشته است؟با زیاد شدن تعداد اغذیه فروشی ها و فست فودها در سطح شهر اتفاقا برای ما بهتر هم شده است. ما جنس مرغوب می آوریم و قیمت هایمان مناسب است. شما خودتان اگر جایی بروید غذای خوب و خوشمزه با قیمت مناسب و با اندازه کافی به شما ارائه کنند و اخلاقشان با شما خوب باشد، باز هم برمیگردید همان جا. این قانون غذا فروشی است. ما غذای روز داریم و نهایتا تا ساعت هشت و نیم جنس‌هایمان تمام می شود. غذای ما نمی‌ماند و همیشه غذای تازه و با تاریخ تولید روز به مردم تحویل می‌دهیم.چرا دیگر غذاهای سنتی مثل کوکوسبزی ارائه نمی کنید؟ فکر نمیکنید این غذاها به دلیل سلامت و سنتی بودن با استقبال خوبی از مردم همراه شود؟بهداشت گفته است غذاهایی مثل کتلت و کوکوسبزی را درست نکنید. با اینکه بعید می دانم اجازه بدهند ولی پیگیر هستم تا دوباره درست کنیم. چون هم مسئولین بهداشت و هم مردم ما را خوب می شناسند، ممکن است این مجوز را به ما بدهند.از همان ابتدا در کار اغذیه بودید؟ اصلا چرا وارد این کار شدید؟قبلا حدود ۱۷-۱۸ سال در کنار آقای جلالیان در کار کریستال و بلورفروشی بودم. بعدش هم به تهران رفتم و در آنجا ساکن شدم ولی دوباره به قزوین برگشتم و با همین آقای جلالیان باجناق شدم. آن زمان برادرم عباس آقای میرعبدالعظیمی، رییس بانک تجارت قزوین بود. همینطوری دنبال این کار رفتم تا ببینم چگونه است و وقتی هم که وارد کار اغذیه فروشی شدم دیگر در آن ماندگار شدم.از خیابان پیغمبریه برایمان بگویید.این خیابان اولین خیابان ایران است. اولین و بزرگترین هتل در ایران که سینما هم داشت در اینجا ساخته شد. وقتی ارباب برزوی شاپور پارسی به قزوین آمد، از این خیابان خوشش آمد و آن را آباد کرد. گراند هتل قزوین را او ساخت. در کنارش سینما ساخت و سی و شش اتاق برای گراند هتل در نظر گرفت. هتل به خودی خود نام بزرگی است؛ چه برسد به گراند هتل! وقتی ارباب برزو گراند هتل را با سینمایش ساخت، برایش برق هم از خارج آورد و در کوچه ی برق قزوین که هنوز هم به همین نام است تعبیه کرد. سینما ملت که در ابتدای فردوسی بود هم از همین برق استفاده می‌کرد. تعدادی مغازه هم در اطراف ورودی ساختمان گراند هتل ساخت. این هتل بعدا به آقای پرویز مهرشاهی رسید که اخیرا به میراث فرهنگی واگذار شده است.چرا گراندهتل تعطیل شد؟دو سال قبل از انقلاب، سینما آتش گرفت و کم کم هتل هم بنایش آسیب دید و تعطیل شد.مغازه های بیرون گراند هتل چه چیزهایی عرضه می کردند؟مشاغل مختلفی بودند؛ از جمله پیراهن فروشی و خواربار فروشی. قنادی آقای اردکانی و صنایع چوبی که برای آقای پهلوانی بود هم در میان همین مغازه ها بود. مغازه ها را صاحب هتل اجاره داده بود.از حال و هوای خیابان پیغمبریه در قدیم بگویید.ببینید مثلا همین سبزه میدان که جدیدا آن را بستند و تبدیل به پیاده راه کردند، از قدیم به همین شکل بود. روزی که رضا شاه به قزوین آمد، موقتا برای عبور شاه راه را باز کردند و بعد از رفتن او نیز خیابان همچنان باز ماند.وضعیت گردشگری در آن زمان چگونه بود؟توریست های زیادی از کشورهای اروپایی به گراندهتل می آمدند. خیلی هایشان مشتری ما هم می شدند. تمام توریست هایی که از کشورهای مختلف می آمدند، می بایست در گراندهتل غذا می خوردند. حتی به راننده اتوبوس هایشان دستور داده شده بود و در این زمینه به آن ها تاکید می شد چون این هتل غذای مرغوبی ارائه می داد. الان هم کم و بیش توریست ها می آیند و از قزوین دیدن می کنند. ما هم مشتری خارجی کم نداریم.اصغر آقا در حالی به سوالات ما پاسخ داد که مشتری هایش را هم یکی پس از دیگری راه می انداخت. مشتری هایی که در سنین مختلفی بودند و خاطراتشان از این مغازه، به سال ها پیش و دوران کودکی و نوجوانی‌شان بر می گشت. آنها حالا دست خانواده هایشان را گرفته بودند و به شکوفه آمده بودند تا فرزندانشان هم طعم اصالت ساندویچ های اصغرآقا را بچشند. بهمن ماه ۹۸