پرسیدن همسر مهراب از دستان ویژگی هاى او را - شاهنامه فردوسی

زال و رودابهبرای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (آمدن زال به نزد مهراب کابلی)، اینجا کلیک کنید.چنان بُد که مهرابْ روزی پگاه ... بِرَفْت و بیامد از آن بارگاهگذر کرد سوی شبستانِ خویش ... همی گشت بر گِردِ بُستانِ خویشدو خورشید بود اَندرْ ایوانِ او ... چو سیندخت و رودابهٔ ماه رویبیاراسته همچو باغِ بهار ... سراپایْ پُرْ بوی و رنگ و نگارشگفتی به رودابه اَنْدَر بمانْد ... همی نامِ یزدان بر او بر بخواندیکی سروْ دید از بَرَشْ گِردْ ماه ... نهاده ز عنبر به سَرْ بَر کلاهبه دیبا و گوهر بیاراسته ... به سانِ بهشتی پر از خواستهبپرسید سیندخت، مهراب را ... ز خوشاب، بُگشاد عناب راکه چون رفتی امروز و چون آمدی ... که کوتاه باد از تو دستِ بَدیچه مردست این پیرِ سرْ پورِ سام ... همی تخت یاد آیدش گَر کُنامخویِ مردمی هیچ دارد همی ... پِیِ نامداران سپارد همیچنین داد مهرابْ پاسخ بِدوی ... که ای سروِ سیمین برِ ماه‌رویبه گیتی‌دَر از پهلوانانِ گُرد ... پِی زالِ زر کسْ نیارد سِپُردچو دست و عِنانَش بر ایوانْ نگار ... نبینی نه بر زینْ چون او یک سواردل شیرِ نر دارد و زورِ پیل ... دو دستشْ به کردارِ دریای نیلچو بر گاه باشد، دُر افشان بود ... چو در جنگ باشد سَر افشان بودرُخش پژمرانندهٔ ارغوان ... جوان‌سال و بیدار و بختش جوانبه کین اندرون، چون نهنگِ بلاست ... به زین اندرون، تیزْچنگ اژدهاستنشانندهٔ خاک در کینْ به خون ... فِشانندهٔ خنجر آبگوناز آهو همان کِش سپیدست موی ... بگوید سخن مردم عیب جویسپیدی مویش بزیبد هَمی ... تو گویی که دلها فریبد همیچو بشنید رودابه آن گفت‌گوی ... برافروخت و گلنارگون کرد رویدلش گشت پرآتش از مهرِ زال ... از او دور شد خورد و آرام و هالچو بِگْرفت جایِ خرد آرزوی ... دگر شد به رای و به آیین و خویداستان از چه قرار است؟مهراب به قصر خودش برمی‌گردد. همسرش سیندخت و دخترش رودابه منتظر او هستند.سیندخت از او درباره‌ی زال می‌پرسد. مهراب مدام از او تعریف می‌کند و رودابه دلش را می‌بازد.معنی شعر پرسیدن همسر مهراب از دستان ویژگی هاى او راچنان بُد که مهرابْ روزیْ پگاه ... بِرَفْت و بیامد از آن بارگاهگذر کرد سوی شبستانِ خویش ... همی گشت بر گِردِ بُستانِ خویشیک روز صبح، مهراب از بارگاهش خارج شد و به اندرونی خود رفت.چنان بد: اینطور شد که ...بستان: شبستان و اندرونیدو خورشید بود اَندرْ ایوانِ او ... چو سیندخت و رودابهٔ ماه رویدر اندرونی‌اش دو زن بودند که مثل خورشید می‌درخشیدند. یکی همسرش سیندخت بود و دیگری دخترش رودابه. خورشید: کنایه از سیندخت و رودابه که زیبارو هستند و مثل خورشید می‌درخشند.سیندخت: به معنی دخترِ سیمرغ - همسر مهراب که زنی است کاردان و باهوش و سازگاربیاراسته همچو باغِ بهار ... سراپایْ پُرْ بوی و رنگ و نگارمثل باغ در فصل بهار زیبا بودند و سرتاپایشان از عطر خوشبو و زیروآلات و آرایش‌های زیبا پر شده بود.بوی و رنگ و نگار: عطر و آرایش و زینتشگفتی به رودابه اَنْدَر بمانْد ... همی نامِ یزدان بر او بر بخواندیکی سروْ دید از بَرَشْ گِردْ ماه ... نهاده ز عنبر به سَرْ بَر کلاهرودابه را دید که مثل سرو بلند قد، با چهره‌ای مثل ماه و موهایی خوشبو مثل عنبر بود. سرو: کنایه از رودابهبه دیبا و گوهر بیاراسته ... به سانِ بهشتی پر از خواستهبا لباس‌هایی از جنس پارچه اعلا ابریشمی و جواهراتی گرانقیمت آراسته شده بود و مثل بهشت می‌مانست.بپرسید سیندخت، مهراب را ... ز خوشاب، بُگشاد عناب راسیندخا شروع به حرف زدن کرد و دندان‌های سفیدش از میان لب‌های سرخش نمایان شدند. از مهراب پرسید ...خوشاب: مروارید - درخشان - در اینجا کنایه از دندانعناب: لب‌هاگشادن عناب از خوشاب: کنایه از سخن گفتنکه چون رفتی امروز و چون آمدی ... که کوتاه باد از تو دستِ بَدیای پادشاه من که دعا می‌کنم دست بدی از تو کوتاه شود، تعریف کن که چه شد؟چه مردست این پیرِ سرْ پورِ سام ... همی تخت یاد آیدش گَر کُنامپسر سام (زال) چه طور مردی است؟ تخت شایسته‌ی او است یا لانه‌ی پرنده (یعنی مثل آدمیان است یا به حیوانات می‌ماند)؟پیر سر: زال که موهایش سفید است و مثل افراد پیر می‌ماندکنام: آشیانه‌ی سیمرغخویِ مردمی هیچ دارد همی ... پِیِ نامداران سپارد همیآیا شبیه مردم عادی است؟ در شمار پهلوانان است و در راه آن‌ها قدم برمی‌دارد؟پی سپردن: کنایه از پیروی کردن - همتای نامداران بودنچنین داد مهرابْ پاسخ بِدوی ... که ای سروِ سیمین برِ ماه‌رویمهراب به او گفت که ای زیبای خوش‌اندامسرو: کنایه از سین‌دختبه گیتی‌دَر از پهلوانانِ گُرد ... پِی زالِ زر کسْ نیارد سِپُردهیچ پهلوانانی در این دنیا به پای زال نمی‌رسد و او همتایی ندارد.چو دست و عِنانَش بر ایوانْ نگار ... نبینی نه بر زینْ چون او یک سوارخوش قد و هیکل است و سواری را مثل او نخواهی دید.نگار: تصویر و نقاشی (که معمولا از جنگ‌ها یا مراسم‌ها کشیده می‌شده)نگار: نماد کمال استدل شیرِ نر دارد و زورِ پیل ... دو دستشْ به کردارِ دریای نیلدلش قوی است و پر زور است. دست و دل باز هم هست.دست به کردار دریا بودن: کنایه از دست و دلباز بودنچو بر گاه باشد، دُر افشان بود ... چو در جنگ باشد سَر افشان بودوقتی روی تخت نشسته، برآزنده‌ی تخت پادشاهی است و در جنگ هم شجاع و دلاور است.در افشان: درخشانسر افشان: دورکننده‌ی سرها از بدن - کنایه از جنگاوری زالرُخش پژمرانندهٔ ارغوان ... جوان‌سال و بیدار و بختش جوانچهره‌اش حتی از گل ارغوان هم خوش‌رنگ‌تر است؛ جوان و هوشیار است و بخت بلندی دارد.ارغوان: گل‌های درخت ارغوان که با رنگ سرخ مایل به بنفش، نماد خوشرنگی تلقی شده‌اند.به کین اندرون، چون نهنگِ بلاست ... به زین اندرون، تیزْچنگ اژدهاستبه وقت کین‌خواهی، بلای جان دشمنانش می‌شود و در میدان جنگ مثل اژدهای تیزچنگ می‌ماند.نشانندهٔ خاک در کینْ به خون ... فِشانندهٔ خنجر آبگونوقت کین‌خواهی، خنجرش را در بدن دشمن فرو می‌کند و خون‌ بسیاری روی خاک می‌ریزد.از آهو همان کِش سپیدست موی ... بگوید سخن مردم عیب جویتنها عیبش این است که موهایش سفید است. و مردمی که دنبال عیب و ایراد باشند، همین را می‌گویند و واقعیت را بیان نمی‌کنند.آهو: عیب و نقصسپیدی مویش بزیبد هَمی ... تو گویی که دلها فریبد همیاما موی سفید به او می‌آید و زیبایش می‌کند.چو بشنید رودابه آن گفت‌گوی ... برافروخت و گلنارگون کرد رویدلش گشت پرآتش از مهرِ زال ... از او دور شد خورد و آرام و هالرودابه با شنیدن این حرف‌ها سرخ شد و دلش را به زال باخت. مهرِ زال مثل آتشی در دلش افتاد و خواب و خوراک را از او دور کرد.هال: آرامشچو بِگْرفت جایِ خرد آرزوی ... دگر شد به رای و به آیین و خویوقتی جای عقل را اشتیاق و تمنا بگیرد، خوی آدمی عوض شده و تصمیمات متفاوتی هم خواهد گرفت.