استرس روده عصبی  چیست؟ با علائم و راه‌کارهای درمان آن آشنا شوید

استرس روده عصبی بیماری بوده که در نهایت منجر به بروز سندرم روده تحریک پذیر یا همان کولیت عصبی می‌شود. بیماری که نام‌های مختلفی دارد و باعث تغییر در حرکت غیر ارادی روده‌ می‌شود. عارضه‌ای بسیار شایع که دستگاه گوارشی را تحت تاثیر قرار داده و رابطه مستقیمی با شرایط ذهنی و روانی دارد. با اینکه این بیماری بسیار رایج بوده اما هنوز هم درمان استرس روده عصبی امری قطعی نیست. علائم این بیماری بسیار متنوع هستند و در هر فرد می‌توانند به شکلی متفاوت ظاهر شوند. اما رایج‌ترین علائم آن عبارت هستند از گرفتگی عضلات، درد شکم، اسهال و یبوست. در ادامه این مطلب ما قصد داریم تا بیشتر در مورد علل استرس روده عصبی و راه‌کارهای مدیریت آن صحبت کنیم. با ما باشید. طبق آمار حدود 7 تا 16 درصد از افراد حداقل یکبار علائم روده عصبی یا همان IBS را تجربه خواهند کرد.استرس روده عصبی چیست؟استرس روده عصبی، کولیت عصبی، سندرم روده تحریک پذیر یا Irritable Bowel Syndrome فرقی نمی‌کند، همه این‌ها به یک بیماری یکسان اشاره دارند. بیماری که دستگاه گوارشی را درگیر کرده و باعث شده که حرکت و عملکرد طبیعی روده دستخوش تغییرات ناخواسته و آزاردهنده شود. این بیماری اغلب روده بزرگ را درگیر می‌کند.علائم این بیماری در هر فرد با توجه به شرایط بیمار، وضعیت سلامتی، سن و جنسیت می‌تواند متفاوت باشد. با این حال گرفتگی عضلانی، درد شکمی، نفخ شدید، اسهال و یبوست مزمن از جمله شایع‌ترین نشانه‌های این بیماری هستند. جالب این است که علائم بیماری در طول زمان تغییر می‌کنند و شدت آن‌ها کم و زیاد می‌شود. با اینکه برخی از افراد علائم جزئی و ناچیزی دارند برخی دیگر علائم شدید‌تری را تجربه می‌کنند، تا جایی که انجام فعالیت‌های روزانه برایشان سخت و غیر ممکن می‌شود. بد نیست بدانید که احتمال بروز این سندرم در زنان و افراد جوان بیشتر است.این بیماری در دنیای پزشکی با نام‌های دیگری از جمله کولیت اسپاستیک، کولیت مخاطی یا کولون عصبی هم شناخته می‌شود. همان طور که بالاتر گفتیم معادل انگلیسی آن Irritable Bowel Syndrome بوده که به اختصار به آن IBS گفته می‌شود.بیشتر بخوانیم: انواع روش‌های برداشتن روده بزرگانواع مختلف بیماری استرس روده عصبیاین بیماری با توجه به علائم و نشانه‌هایی دارد به گروه‌های مختلف تقسیم بندی می‌شود. همان طور که گفتیم علائم در هر فرد متفاوت هستند. در نتیجه نمی‌توان در همه افراد انتظار علائم یکسانی داشت. گاها هم علائم به قدری ناچیز هستند که هیچ نیازی به اقدامات پزشکی نیست و تنها با راه‌کارهای خانگی و تغییر سبک زندگی می‌توان بیماری را مدیریت کرد. این بیماری دارای 4 نوع اصلی است که عبارت هستند از:IBS-D که همراه با درد معده، نفخ شدید، اسهال و مدفوع آبکی است. IBS-D همان IBS همراه با اسهال است.IBS-C برخلاف نوع اول بیشتر همراه با یبوست و سفتی مزاج است. در این نوع هم فرد درد معده، نفخ و اجابت توده‌ای را تجربه می‌کند.IBS-Mixed ترکیبی از دو مدل قبلی بوده که فرد هم اسهال و هم یبوست را با هم تجربه می‌کند.IBS-U نوع دیگری از این بیماری است که در آن علائم کاملا متفاوت و نامشخص هستند.بیشتر بخوانیم: انواع روش‌های برداشتن روده بزرگعلل استرس روده عصبی چیست؟پزشکان و محققین هنوز علت و دلیل قطعی استرس روده عصبی را نمی‌دانند. با این حال مجموعه‌ای از فاکتورها در کنار هم می‌توانند احتمال بروز بیماری را افزایش دهند. از این فاکتورها و عوامل موثر در بروز بیماری می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:استرس شدید: استرس شدید یکی از اصلی‌ترین دلایل بروز بیماری IBS است. افرادی که درگیری‌های استرس‌زا شدیدی دارند بیشتر در معرض این بیماری قرار می‌گیرند و گاها هم علائم و نشانه‌های بیشتری را تجربه می‌کنند.عفونت شدید: عفونت هم می‌تواند بهانه‌ای برای بروز سندرم روده تحریک پذیر یا همان استرس روده عصبی باشد. این بیماری اغلب اوقات بعد از یک مشکل باکتریایی در روده نمایان می‌شود.مشکلات عصبی: ارتباط مستقیمی بین عملکرد دستگاه گوارش و مغز وجود دارد. در واقع سیگنال‌های ارسالی توسط مغز می‌توانند فرآیند طبیعی روده و سیستم گوارشی را مختل کنند. در نتیجه سیستم گوارش در قبال پاسخ به این سیگنال‌ها درگیر درد، اسهال یا یبوست می‌شود.رشد غیر طبیعی میکروب‌های روده: باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌های موجود در روده‌ها نقش اساسی در وضعیت سلامتی دستگاه گوارش و بدن انسان دارند. زمانی که میزان این میکروب‌ها تغییر کند فرد در معرض خطر IBS قرار می‌گیرد.علاوه بر موارد بالا فاکتورهای دیگری از جمله مصرف مواد خوراکی سمی، مصرف برخی داروها بخصوص آنتی بیوتیک‌ها، ابتلا به افسردگی و اضطراب و... می‌توانند ریسک ابتلا به IBS را بیشتر کنند.بیشتر بخوانیم: علائم بيماري سلياك در بزرگسالانمعمولا درد ناشی از استرس روده عصبی بخش تحتانی شکم را درگیر می‌کند.علائم و نشانه‌های بیماری استرس روده عصبیاین بیماری علائم مختلفی به همراه دارد. از رایج‌ترین آن‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:اسهالیبوستدرد و گرفتگی شکمیدفع مکرر گاز رودهوجود مخاط در مدفوعتورم و نفخ مداوم شکماحساس نیاز فوری به دستشویی رفتناحساس خالی نشدن روده بعد از اجابتتغییر در عادات گوارشی و تعداد دفعات دفعهمان طور که گفتیم زنان بیشتر از مردان در معرض خطر سندرم IBS هستند. اغلب اوقات علائم این بیماری در دوران قاعدگی هم شدت بیشتری خواهند داشت. این علائم در دوران پریود یا قبل از آن مداوم تکرار می‌شوند و همین می‌تواند عوارض روانی و ذهنی بسیاری برای فرد به همراه داشته باشد.بیشتر بخوانیم: کولونوسکوپی برای چه بیماری هایی انجام میشود؟چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنید؟این بیماری می‌تواند بسیار جزئی باشد و برعکس علائم شدیدی داشته باشد. در صورتی که علائم جزئی و خفیف باشند هیچ نیازی نیست تا به پزشک مراجعه کنید و تنها می‌توان به کمک راه‌کارهای خانگی، تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی آن را مدیریت کرد. اما اگر علائم بیماری شدید باشند، کارهای روزمره را مختل کنند و فرد را از انجام فعالیت‌های معمولی باز دارند باید در این زمینه با پزشک مشورت کنید و به دنبال راه‌کارهای درمانی جدی‌تری باشید. توصیه ما به شما این است که در صورت تجربه خونریزی، کاهش وزن ناگهانی، درد شدید و تب حتما با یک متخصص در تماس باشید و وقت معاینه بگیرید. اگر هم که به دنبال متخصص گوارش هستید می‌توانید سری به سایت درمانکده بزنید. درمانکده لیست کاملی از متخصص گوارش و کبد را به همراه راه ارتباطی‌شان در اختیارتان می‌گذارد. همچنین با مراجعه به این سایت میتوانید با مشاوره آنلاین دکتر گوارش و کبد مشورت کنید.تشخیص بیماری استرس روده عصبیتا به امروز هیچ روش قطعی برای تشخیص دقیق بیماری استرس روده عصبی پیدا نشده است. در نتیجه پزشک تنها می‌تواند به کمک بررسی علائم بیمار، معاینه فیزیکی، سوابق بیماری‌های گذشته و خانوادگی موفق به تشخیص بیماری شود. در کنار این متدها می‌توان به کمک برخی آزمایش‌ها روند تشخیص را سریع‌تر کرد. از این تست‌ها و آزمایش‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:کولونوسکوپیتصویربرداری اشعه ایکسسی تی اسکنتصویربرداری MRIآندوسکوپی سیستم گوارشیتست عدم تحمل لاکتوزآزمایش مدفوعآزمایش خونآزمایش ادرارآزمایش تنفسیبیشتر بخوانیم: علائم کولیت رودهزنان، افراد کمتر از 50 سال، افرادی که درگیر عارضه‌های روحی هستند و همچنین افرادی که سابقه بیماری IBS خانوادگی دارند بیشتر از دیگران در معرض خطر این سندرم هستند.راه‌کارهای درمانیسوالی که برای بسیاری از افراد پیش می‌آید این است که آیا استرس روده عصبی قابل درمان است؟ این بیماری به طور همیشگی قابل درمان نیست و تنها می‌توانید آن را مدیریت کنید. به یاد داشته باشید که راه‌کارهای درمانی موجود برای همه افراد به طور یکسان نتیجه مثبتی به همراه ندارند. در نتیجه پزشک با توجه به شرایط بیمار متدهای درمانی را دنبال کرده، در واقع متدهای درمانی را شخصی سازی می‌کند.به طور کلی از گزینه‌های درمانی می‌توانیم به تغییر رژیم غذایی، دارو درمانی، تغییر سبک زندگی و... اشاره کنیم.بیشتر بخوانیم: لیست بیماری‌های رودهتغییر رژیم غذاییفیبر موجود در رژیم غذایی‌تان را افزایش دهید. این یعنی باید میوه، سبزیجات، غلات و آجیلات بیشتری مصرف کنید.زیر نظر پزشک مکمل‌های شامل فیبر مصرف کنید.آب و مایعات بیشتری بنوشید. روزانه سعی کنید 8 لیوان آب بنوشید.از مصرف کافئین، شکلات، چای و نوشیدنی‌های گازدار خودداری کنید.مصرف پنیر و شیر را به حداقل برسانید.تغییر سبک زندگیبه طور منظم در طی روز فعالیت بدنی و ورزشی داشته باشید.سیگار کشیدن را فراموش کنید.متدهای ریلکسیشن و آرام بخش را دنبال کنید.حجم وعده‌های غذایی‌تان را کمتر کنید.دارو درمانیهدف از دارو درمانی مدیریت اسهال و یبوست است.در صورتی که بیمار درگیر عارضه‌های روحی و روانی باشد به احتمال زیاد پزشک از داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب کمک می‌گیرد.تجویز داروهای حاوی پروبیوتیک به مدیریت میزان باکتری‌های مفید روده کمک می‌کنند.پیشگیری از ابتلا به استرس روده عصبیاز آن جایی که این بیماری علت و دلیل مشخصی ندارد در نتیجه نمی‌توانید جلوی بروز آن را بگیرید یا از ابتلا به آن پیشگیری کنید. البته می‌توانید با مدیریت فاکتورهایی که احتمال بروز بیماری را بیشتر می‌کنند خطر ابتلا به این سندرم را کاهش دهید. همچنین با دوری کردن از عوامل تحریک کننده، قادر خواهید بود علائم و نشانه‌های بیماری را کمتر کنید.بیشتر بخوانیم: آیا کرون همان سرطان است؟سخن پایانیبیماری استرس روده عصبی بیشترین بیماری بوده که متخصصین گوارش آن را گزارش داده‌اند. این بیماری حدود 10 تا 15 درصد افراد بالغ را درگیر می‌کند که از این مقدار تنها 5 تا 7 درصد به اقدامات پزشکی نیاز دارند و باقی آن‌ها به کمک متدهای خانگی و بدون دارو قادر به مدیریت بیماری خود هستند. همان طور که دیدید این بیماری می‌تواند علائم مختلفی داشته باشد و شدت این علائم هم در طی زمان تغییر می‌کند. اگر در این زمینه به اطلاعات بیشتری نیاز دارید همین حالا سری به سایت درمانکده بزنید و آخرین مطالب مجله پزشکی سایت را دنبال کنید.منابع: my.clevelandclinic - healthline - hopkinsmedicine