مقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش پنجم

در قسمتهای قبلی کلیاتی در خصوص چرایی جذب سرمایه و همکاری با سرمایه گذار را بررسی کردیم و به انواع ساده تری از سرمایه گذاری در استارت‌آپ‌ها، مانند جذب سرمایه خانگی و وام بانکی یا دولتی به تفصیل پرداختیم.در قسمت چهارم از این سلسله مطالب، به بحث پیرامون حضور و همکاری با افراد به عنوان سرمایه‌گذار، شریک، هم‌بنیان‌گذار و مانند آن رسیدیم و به نکات مهمی اشاره کردیم.در ادامه به چند نکته دیگر که برای شروع همکاری بسیار مهم است می‌پردازیم.حتما در ابتدای کار میزان دخالت در تصمیم‌گیری و پروسه‌ها را مشخص کنید. به هر حال سرمایه‌گذار در قبال مبلغ و امکاناتی که اختصاص می‌دهد انتظار بازخورد مشخص و روشنی دارد و ممکن است از تیپ آدم‌هایی باشد که احساس می‌کنند باید کنترل کامل بر فرآیندها را داشته باشند.آیا قبل از امضای قرارداد و شروع همکاری به این نکته دقت کرده‌اید؟اگر قرار است که بخشی از کارها توسط وی انجام شود حتما شرح وظایف، مسئولیت‌ها و حدود اختیارات را کاملا شفاف کنید. بخش زیادی از مشکلات احتمالی بعدی از عدم شفافیت در همین موارد آغاز می‌شود.ماه عسل سرمایه‌گذاری خیلی زود تمام می‌شود و مشکلات زیادی برای حل شدن هستند که ممکن است باعث بروز برخوردها و نارضایتی‌هایی شوند، اگر از پیش درباره راه و شیوه و اختیارات افراد به خوبی صحبت و تصمیم‌گیری نشده باشد.گاهی اوقات برخی شرکت‌ها و افراد سرمایه‌گذار، یک نفر یا یک تیم را مامور به حضور و کنترل فعالیت‌های استارت‌آپ می‌کنند. از پیش درباره حضور و میزان و نقش آنها در پروسه فعالیت تصمیم‌گیری کنید تا در مراحل بعدی غافلگیر نشوید.گاهی وقت‌ها نیز نقش سرمایه‌گذار بسیار فراتر از این‌هاست و در حد هم‌بنیان‌گذار و مانند آن وارد استارت‌آپ می‌شود.همه این‌ها از جمله مواردی است باید در خصوص آن به اندازه کافی و بحث و بررسی و تصمیم‌گیری شود. باز هم تاکید می‌کنیم همه چیز را شفاف و مکتوب کنید و هیچ چیزی را به شانس و اقبال و آینده واگذار نکنید.بسیاری از مواردی که در خصوص مواجهه با سرمایه‌گذارهای شخصی و افراد علاقمند به مشارکت گفتیم می‌تواند برای سایر منابع تامین سرمایه نیز صادق باشد.نکته مهم این است که این فعالیت، بسیار زنده و تغییرپذیر است و با توجه به شرایط گوناگون، می‌تواند شخصی‌سازی و بازطراحی شود. تنها اصل اساسی در جذب سرمایه، این است که شما به اندازه کافی خود، استارت‌آپ و آینده را بشناسید. همه چیز را شفاف و مکتوب و قانونی کنید و به خود ایمان داشته باشید.بارها در تاریخ فعالیت شرکت‌های بزرگ و کوچک و استارت‌آپ‌ها دیده‌ایم که عدم شفافیت در شروع همکاری و سرمایه‌گذاری، باعث شده مشکلات بسیاری به وجود آید، ایده با شکست مواجه شود، یا مثلا مغز متفکر و بنیانگذار استارت‌آپ از پروژه کنار گذاشته شود.یکی دیگر از مهمترین و اساسی‌ترین انواع جذب سرمایه، همکاری با شتاب‌دهنده‌ها (Seed accelerator یا Startup accelerator) است. این نوع سرمایه‌گذاری با توجه به نام آن، بسیار مناسب استارت‌آپ‌های بسیار نوپا و ابتدایی است که هنوز در مراحل اولیه آغاز به کار خود هستند.مجددا یادآوری می‌کنم اگر از پیش همه شرایط مجموعه و استارت‌آپ خود را سنجیده باشید، می‌توانید سرمایه مناسب با شرایط را جذب کنید. مثلا برای استارت‌آپی که در مرحله عرضه محصول به بازار است یا سابقه طولانی دارد، شتاب‌دهنده‌ها عموما کارآیی مناسبی ندارند.یکی از مهمترین مشخصه‌های شتاب‌دهنده‌ها، بازه کوتاه سرمایه‌گذاری تا رسیدن به محصول و مقصود است. یعنی با تزریق منابع به یک استارت‌آپ نوپا، به حرکت آن شتاب داده و آن را آماده ورود به بازار می‌کنند. در انتهای این دوره، با توجه به بررسی‌های دقیق استارت‌آپ، مارکت، نیروی انسانی، آینده بیزنس، هزینه‌های انجام شده، هزینه‌های پنهان و پیدای رشد و گسترش، تصمیم گیرند که آن استارت‌آپ را حفظ کنند، بفروشند، تعطیل کنند یا ….حتما به خاطر داشته باشید عموما همکاری با شتاب‌دهنده‌ها همراه با ریسک و فشار بالایی است که بسیار مهم است از قبل برای آن آماده شده باشد.این سرمایه‌گذاران عموما علاوه بر سرمایه نقدی، امکانات، محل کار، مشاوره، متخصص و … را نیز برای استارت‌آپ‌ها فراهم می‌آورند. آن‌ها در قبال سرمایه‌گذاری خود در سهام استارت‌آپ شریک می‌شوند و در سود و ضرر آینده نیز سهیم هستند. از این رو کنترل بسیار زیادی روی استارت‌آپ خواهند داشت.اگر اخلاق و منش شما اجازه نمی‌دهد کسی در کار شما دخالت کند، قطعا با این مدل سرمایه‌گذاری به مشکل برخورد خواهید کرد.با توجه به شراکت شتاب‌دهنده در استارت‌آپ و نیاز به سوددهی در آینده، معمولا شتاب‌دهنده‌ها تلاش زیادی برای آموزش پرسنلی و اصلاح ساختارها انجام می‌دهند و برای این کار عموما از مشاوران برجسته بین‌المللی و منتورهای باتجربه استفاده می‌کنند.به صورت کلی اگر انعطاف خوبی در زمینه همکاری و مدیریت دارید، استفاده از شتاب‌دهنده‌ها می تواند برای شما بسیار مفید باشد.ادامه دارد ...منتشر شده در شماره 224 نشریه شنبه مقدمه‌‎ای بر سرمایه‌‎گذاری در استارت‌آپ‌ها- بخش اولمقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش دوممقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش سوممقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش چهارم