می خواهم کار کنم

بعد از فارغ التحصیلی، نوبت کار بود. می‌گویم کار، نخوانید شغل! ویکی پدیا می‌گوید شُغل یا پیشه فعالیتی منظم است که در ازای دریافت پول انجام می‌شود. من به دنبال پول بودم؟ نه. به دنبال کار بودم. این بار «من» ـ و نه ویکی پدیا ـ می‌گویم کار همان چیزی است که هر انسانی باید انجام بدهد، فارغ از اینکه دنبال پول باشد یا نباشد، آن کار برایش پول داشته باشد یا نداشته باشد و دیگران آن را کار بدانند یا ندانند.نوبت کار بود. حالا باید دنبال تخصصم می‌رفتم یا علایق بایگانی شده‌ی قدیمی؟ تخصصم را انتخاب کردم. می‌توانستم در یک شرکت بزرگ فناوری یک کارمند کوچک بشوم. می‌توانستم در یک شرکت کوچک دانش‌بنیان عضوی تاثیرگذار بشوم. می‌توانستم عمرم را وقف یک استارت‌آپ بکنم. انتخاب‌ها زیاد بود. به جاهای مختلفی سرک کشیدم. هربار تا مرز شروع پیش رفتم. اما هربار آخرین لحظه، زدم زیر میز بازی و فرار کردم به منطقه امن خودم. چرا؟ چون از یک مهندس تمام وقت شدن می‌ترسیدم!من آنقدری تجربه کار تخصصی نداشتم. کارآموزی و پروژه کارشناسی تنها تجربیات من بودند. شرکتی که در آن کارآموز بودم را بی‌نهایت دوست داشتم. کاری که مشغولش بودم جذاب بود. همکارهایم دوستان خوبی بودند. رفت و آمدش راحت بود. موضوع پروژه کارشناسی‌ام دغدغه شخصی‌ام بود. استادم باسواد بود. کسی بالای سرم نبود و خودم مدیر خودم بودم. کارم استرسی نداشت. اما ۳ ماه کارآموزی و ۳ ماه پروژه کارشناسی، کاری کرده بود که هرگز نخواهم یک مهندس تمام وقت بشوم. همان طور که اگر مردی وارد یک جمع زنانه بشود، بعد از مدتی خسته می‌شود و جمع را ترک می‌کند، زنی بودم که محیط مردانه کار خسته‌ام کرده بود و می‌خواستم آن را ترک کنم. طی سال‌ها، هرگز ندیده‌ام مردهای پرکار اطرافم، حتی در شلوغ‌ترین و فشرده‌ترین و سخت‌ترین روزهای کاریشان احساس خستگی بکنند. اما من بعد از تنها ۶ ماه کار، خسته بودم. می‌گویم خستگی، بخوانید خستگی روحی، کلافگی، بی‌حوصلگی.می‌توانستم در یک شرکت بزرگ فناوری کارمند کوچکی بشوم. هر روز کارت بزنم و به همکارهای متعددم سلام کنم و خوشحال باشم که قطعه‌ای از یک پازل بزرگم. می‌توانستم در یک شرکت کوچک دانش‌بنیان مرزهای فناوری را جا به‌ جا کنم و از خدمتی که به بشریت می‌کنم لذت ببرم. می‌توانستم عمرم را وقف یک استارت‌آپ کنم و هر روز هیجان پیشرفت بیش‌تر و موفقیت‌های خیره‌کننده داشته باشم. می‌توانستم همه‌ی این چیزهای خوب را داشته باشم اما می‌دانستم وقتی برگردم خانه، جسمم خسته است و روحم خسته‌تر. حوصله‌ای برای هیچ کار دیگری ندارم. اگر بچه‌دار می‌شدم چه؟ حتی اگر آن روزها هیچ علاقه‌ای به مادر شدن نداشتم، حتی اگر فقط یک مهندس تمام وقت بودم، بالاخره مادری حق و نیاز من بود. دلم می‌خواست روزهایی بیایند که بدون استرس و نگرانی، از وقت گذراندن با موجود ظریف و کوچکی که تماما وابسته به من بود لذت ببرم. اما در شلوغ‌ترین روزها، در اوج پیشرفت‌های شغلی و موفقیت‌ها، مادر شدن را باید چه طور مدیریت می‌کردم؟محیط کار را مردها طراحی کرده بودند و مردانه بود. و من همان طوری که هیچ وقت از مردی توقع ندارم از بودن در یک سیستم زنانه لذت ببرد، از خودم و هیچ زنی توقع ندارم این گونه کار کردن را با تمام مختصاتش بپذیرد و دوست داشته باشد.چاره چه بود؟ تسلیم شدن و پذیرفتن؟ بی‌خیال کار شدن؟ تغییر رشته و رفتن به سراغ علایق بایگانی شده؟باید اعتراف کنم موتور محرک من برای برگشتن به سمت علایق بایگانی شده، همین بود. شاید اگر در روزهای جستجو و سردرگمی، شرکتی با محیطی زنانه و ایده‌آل پیدا می‌کردم، هرگز روزی به فکر دنبال کردن علایقم نمی‌افتادم. من دخترانی را که بعد از سال‌ها تحصیل مهندسی ناگهان به سمت کار دیگری می‌روند سرزنش نمی‌کنم. من کلا آدم‌هایی که این جرئت را دارند که بی‌خیال تحصیلات خوبشان بشوند و آن کاری را که «واقعا» دوست دارند بکنند تحسین می‌کنم. شاید هم یک سال بعد دوباره برگردم دنبال کارهای مهندسی. در آن صورت تکلیف چیست؟ دلم می‌خواهد هم بتوانم مهندس باشم، آن کاری که استعدادش را دارم و برایش سال‌ها زحمت کشیده‌ام را دنبال کنم، و هم مرد نشوم! دلم می‌خواهد بتوانم در اوج زنانگی‌ام یک مهندس خوب باشم. ساعت کاری سنگین و بدون انعطاف، سیستم اداری مرسوم، ددلاین‌های سخت و فشرده، استرس شدید، الزام برای حضور در محیط شرکت و عدم انعطاف در برابر موقعیت‌های مختلف زندگی از جمله مادری مشکلاتی هست که دوستانم روزانه با‌ آن‌ها سر و کله می‌زنند.پس عاقبت چه کسی قرار است آن محیط ایده‌آل کاری را برای ما زن‌ها طراحی و اجرا کند؟ پاسخ روشن است! خود ما زن‌های مهندس که بهتر از هر کسی می‌فهمیم نیاز و خواستمان چیست. خود ما زن‌ها هستیم که می‌فهمیم ۹ ساعت کار کردن در یک روز برای یک زن فرسوده‌کننده است. می‌فهمیم شاید روزهایی باشد که آن زن توان جسمی حضور در محیط فیزیکی شرکت را نداشته باشد و بخواهد در خانه کارهایش را انجام بدهد. می‌فهمیم برای یک زن تحمل استرس شدید ددلاین‌های فشرده و اضافه‌کاری‌های اجباری روزهای تحویل و ارائه، سخت و آسیب‌زننده است. می‌فهمیم یک زن اگر خواست مادر خوبی باشد، نباید مجبور شود تمام تخصص و توانایی‌هایش را کنار بگذارد. ما زن‌ها هستیم که خودمان را خوب می‌فهمیم!آیا آن محیط ایده‌آل، محیطی ۱۰۰ درصد زنانه و بدون مرد است؟ فکر نمی‌کنم. هر کاری برای انجام شدن به ترکیبی از فکر و کار زنانه و مردانه احتیاج دارد. باید بتوانیم در کنار هم و با همکاری هم کار کنیم، اما مردها مردانه و زن‌ها زنانه!دیگر زمان نقد کردن و مطالبه کردن گذشته. باید دستمان را به زانو بگیریم، شروع کنیم، سخت زحمت بکشیم و فکر کنیم و طراحی کنیم و اجرا کنیم و شکست بخوریم و دوباره تلاش کنیم تا بتوانیم آن محیط کاری ایده‌آل زنانه را برای خودمان بسازیم. و آن موقع می‌توانیم «زن» های مهندسی داشته باشیم که بیشتر از همه‌ی زمان‌های قبل مهندس‌های خوبی شده‌اند، و البته حالشان هم واقعا خوب است! زن‌هایی که خودشان بودند و مرد نشده‌اند.