برای تصمیم‌گیری بهتر، کلاهت رو بزار سَرت و فکر کن!

طراحی شده با استفاده از سایت flaticon.comمعمولاً مهم‌ترین دلیلِ تشکیل جلسات در تیم‌ها، حل مشکلات و تصمیم‌گیری گروهی است. کار تیمی و به طبع تصمیم‌گیری گروهی این امکان رو به ما میده تا بتونیم تمام جنبه‌های کار را بررسی کنیم و به بهترین جواب برسیم. به همین دلیل باید روش تفکر هدفمند را یاد بگیریم تا بتونیم به بهترین شکل ممکن در جلسات تیمی تاثیر گذار باشیم به شکلی که تصمیم نهایی تیم بهترین تصمیم ممکن باشه.من در طول دوران فعالیتم در تیم‌های مختلف و به خصوص تیم بازی‌سازی اردیبهشت استودیو با حضور در جلسات مختلف و بررسی مشکلات تیم متوجه این موضوع شدم که در جلسات، من همیشه جنبه‌ی منفی مسئله رو مطرح میکنم و این باعث میشه بقیه اعضای تیم همیشه فکر کنند که من با موضوع مطرح شده مخالفم!همین موضوع باعث شد که به فکر بیوفتم که دلیل این اتفاق چیه و چه چیزی باعث میشه من این طور به مسائل نگاه کنم. با کمی پرس و جو به کتابی رسیدم به اسم Six Thinking Hats نوشته آقای ادوارد دِ بونو. در این کتاب به این موضوع پرداخته میشه که برای این‌که بتوان در جلسه‌ای همه ابعاد یک مسئله رو بررسی کرد باید اعضای تیم بتوانند طرز تفکر متفاوت و هدفمندی داشته باشند. این کتاب آدم‌ها رو به شش دسته تقسیم میکنه و به هرکدوم وظایف و نقش خاصی میده تا به بقیه کمک کنند که مسئله رو از دید نقشی که دارند هم ببینند. این نقش‌ها در قالب آدم‌هایی مطرح میشه که کلاه‌های رنگی به سر دارند و هر رنگ نماینده یک طرز تفکر است.کلاه سفید: داده‌ها و حقایق کلاه سفید: داده‌ها و حقایقکلاه سفید به ما کمک می‌کنه تا واقع‌گرایانه‌ترین و خنثی‌ترین شکل ممکن به مسائل نگاه کنیم. با این طرز تفکر ما باید روی داده‌های موجود تمرکز کنیم و به اطلاعاتی که داریم نگاه کرده و از آنها یاد بگیریم.دیدگاه:ارایه واقعیت‌ها و داده‌هاخنثی و واقع‌گرایانهفرآیند‌گراسوالاتی که باید جواب بده:چه چیزی می‌دونیم؟چه چیزی را باید بدونیم؟چگونه و از کجا می‌تونیم این اطلاعات رو بدست بیاریم؟کلاه قرمز: احساسات کلاه قرمز: احساساتکلاه قرمز به ما کمک می‌کنه تا بتونیم احساسات، شواهد و هیجانات خودمون رو از مسئله به راحتی بروز دهیم و از پذیرفتن این احساسات و هیجانات یا قضاوت شدن ترسی نداشته باشیم.دیدگاه:بررسی شواهد تجربیبیان احساسات و همدلی با بقیهصمیمی و غیر رسمیسوالاتی که باید جواب بده:در مورد این موضوع چه چیزی را دوست دارم / ندارم؟دیگران چه احساسی خواهند داشت؟چه احساسی دارم؟کلاه سیاه: احتیاطکلاه سیاه: احتیاطنقش کلاه سیاه نگاه از جنبه منفی به مسائل است. او به این فکر می‌کنه که ممکن است چه چیزهایی به درستی پیش نروند و تفکری را در بقیه افراد فعال می‌کنه که احتیاط بیشتری داشته باشند و عواقب تصمیم رو بسنجند.دیدگاه:احتیاط و قضاوتبه چالش کشیدن وقایع و داده‌های موجودتمرکز روی این‌که چرا کار نخواهد کردسوالاتی که باید جواب بده:اگر بدترین اتفاق بیوفته چی میشه؟نقاط ضعف و لغزش کجاست؟چطور این‌قدر مطمئن هستید؟کلاه زرد: تفکر مثبتکلاه زرد: تفکر مثبتکلاه زرد برعکس کلاه سیاه سعی می‌کنه جنبه‌های مثبت ماجرا رو مطرح کنه و به بقیه کمک می‌کنه که بفهمند چرا باید این تصمیم رو بگیریم و چه منافعی برای تیم داره.دیدگاه:سازنده و خوش‌بینریسک و اکتشافتمرکز روی آنچه کار خواهد کردسوالاتی که باید جواب بده:نقاط قوت و فرصت‌ها چیست؟چه مزایایی دارد؟چگونه این کار را انجام خواهیم داد؟کلاه سبز: تفکر خلاقکلاه سبز: تفکر خلاقکلاه سبز با دید خلاقانه‌اش به ما کمک می‌کنه تا تفکری واگرایانه و جانبی به موضوع داشته باشیم.وظایف:خلاق و خیال‌پردازپذیرای تغییر و ایده نوتمرکز بر رشد و یادگیریسوالاتی که باید جواب بده:اگر این را امتحان کنیم چی میشه؟چه کار دیگه‌ای می‌تونستیم انجام بدیم؟چرا همیشه این کار رو می‌کردیم؟کلاه آبی: کنترلکلاه آبی: کنترلو در آخر، کلاه آبی کسی است که کلاه‌های دیگر را کنترل می‌کنه. اون زمان رو نگه می‌داره و موضوعات رو مرتب می‌کنه و روند تفکر رو می‌سازه و در آخر از صحبت‌ها نتیجه‌گیری می‌کنه.دیدگاه:دید کلیحفظ تمرکز گروه و مسیر جلسهدرباره روند تفکر، فکر می‌کنهسوالاتی که باید جواب بده:الان کجا هستیم؟چه چیزهایی یاد گرفته‌ایم؟به چه چیز دیگری نیاز داریم؟بعدش چی؟!نتیجه‌گیری:انتخاب کلاه به دیدگاه افراد تیم نسبت به موضوع مطرح شده در جلسه ممکنِ تغییر کنه. یا ممکنِ یه نفر کلاه‌های مختلفی داشته باشه. در کل این روش برای این ابداع شده که بازدهی در جلسات تیمی بالاتر بره و محدودیت‌ها رو از بین ببره. از طرفی هم باید این نکته رو به یاد داشته باشیم که مهم‌ترین وظیفه هر کلاه تحریک نوع دیدگاه خود در بقیه کلاه‌ها است و همه به یک اندازه مهم و تاثیر گذارند.منابع: (+, +, +)