کلیشه ها را بکشید تا خلاقیت جان بگیرد

پیلبان در یکی از ویدیوهای طنزش سراغ استارت آپ ها رفته بود و یه بخشی به جملات انگیزشی روی دیوار ها اشاره کرد. چون مدتی بود ذهنم درگیر think outside the box بود این ویدیو تلنگری بهم زد که راجع بهش بنویسم.انگار این نوع جملات فقط برای روی دیوار قشنگ هستند. بیاین عمیقتر بهشون فکر کنیم و به اطرافمان توجه کنیم. چند درصد از اطرافیانمان مصداق عینی این جملات هستند؟در دنیای پر از چالش ها و پیچیدگی ها که به سرعت در حال تحوله، توانایی تفکر خارج از چارچوب یه مهارت ضروری به حساب میاد. هنجارها و کلیشه های سنتی اغلب می تونن دیدگاه های ما را محدود کنند و مانع نوآوری و پیشرفت بشن. چطور میشه خارج از این چارچوب ها حرکت کرد؟ چه کسانی بیشتر این توانایی رو دارن؟میشه این مهارت رو بدست آورد یا تقویت کرد؟ چیزی که این روزها با توجه به بررسی اطرافم و آدم های مختلف بهش فکر میکنم اینه که برای ایجاد و یا تقویت این مهارت چیکار باید کرد؟برای پاسخ به این سوال ها بررسی و تحقیقی انجام دادم که نشون میده که تفکر خارج از چارچوب چطور می‌تونه به تحولات و راه‌حل‌های قابل‌توجهی منجر بشه و اینکه چطور میشه با یک سری کارهای ساده و در عین حال پیچیده و سخت این مهارت رو بدست بیاریم .اما مهمتر از اینکه بتونیم این مهارت رو در خودمون بوجود بیاریم اینه که موانع ایجاد این تفکر هستن رو بشناسیم و برطرفشون کنیم. در اینجا به دو عامل اصلی اشاره میکنم:-کلیشه ها: کلیشه ها مثل چسب دو قلو به ذهن می چسبند و ذهن رو محدود میکنن و برای رهایی از این چسب ها باید مثل خودشون محکم باشیم و دو برابر آنها مقاومت کنیم. میشه با بحث و گفتگو راجع به هنجارها و کلیشه های اجتماعی آن ها را کوچک/خرد کرد، اشکال ها و ایرادات ناشی از رعایت دقیق هنجارهای تعیین شده را برجسته کنیم و به مرور آن ها را برطرف کنیم. (برخورد منطقی و دور از تعصب با کلیشه ها قطعا به کوچک شدن و از بین رفتن آن ها در ذهن کمک بسزایی می کنه.)عوامل روانشناختی: ذهن انسان یک سیستم خودسانسوری داره که به واسطه کلیشه های نهادینه شده در ذهن از بروز/ایجاد/شکوفایی ایده های غیر متعارف جلوگیری می کنه. اما یکی از اصلی ترین موانع سرکوب خلاقیت، ترس از شکست و طرد شدن است که مانع از خروج افراد از منطقه امنشون میشه.think outside the boxحال که موانع اصلی رو شناختیم میخوایم راجع به روش هایی صحبت کنیم که میشه با پیروی از اون ها و تمرین و استمرار تفکر خارج از چارچوب را در خودمون ایجاد و یا تقویت کنیم:روشن فکر باشید: ایده های جدید را بررسی کنید، حتی اگر آنها عجیب یا غیر متعارف به نظر برسند. همچنین در صورت مواجه با اطلاعات جدید، تمایل و پذیرش ایجاد در نظر خود را داشته باشید.کنجکاو باشید: خود را تشویق کنید که سوال بپرسید و به دنبال اطلاعات جدید باشید. این به شما کمک می کند تا دنیا را به شیوه های جدید ببینید و راه حل های نوآورانه ای برای مشکلات ارائه دهید.استراحت کنید: گاهی اوقات بهترین راه برای تفکر خارج از چارچوب این است که از مشکل فاصله بگیرید. مدتی از آن فاصله بگیرید و با نگاهی نو/متفاوت به آن بازگردید.ایده پردازی کنید: طوفان فکری راهی عالی برای خلق ایده های جدید است. گروهی از افراد را دور هم جمع کنید و از آنها بخواهید که افکار خود را در مورد مشکل به اشتراک بگذارند. هیچ ایده ای را قضاوت یا انتقاد نکنید، فقط همه آنها را یادداشت کنید.مقایسه کنید: مقایسه کمک می کند تا مشکل را از منظر جدیدی/دیگری ببینید.ریسک کنید: گاهی بهترین راه برای رسیدن به یک ایده جدید، ریسک کردن است. از امتحان کردن چیزهای جدید نترسید، حتی اگر نتیجه ای نداشته باشد.مطالعه کنید: در موضوعات مختلف کتاب، مقاله و وبلاگ بخوانید. مطالعه کردن کمک می کند چیزهای جدیدی یاد بگیرید و دنیا را به روش های جدید ببینید.با افراد با سوابق کاری مختلف صحبت کنید: این به شما کمک می کند تا دیدگاه های متفاوتی در مورد مشکلات و چالش ها بدست آورید.سفر کنید: سفر شما را در معرض فرهنگ ها و شیوه های جدید تفکر قرار می دهد.در کلاس ها یا کارگاه های آموزشی خلاقیت و نوآوری شرکت کنید: این موارد هم می تواند به شما کمک کند تا تکنیک ها و استراتژی های جدیدی را برای تفکر خارج از چارچوب یاد بگیرید.تمرکز حواس را تمرین کنید: تمرکز می تواند به شما کمک کند تا ذهنتان را پاک کنید و روی حال تمرکز کنید. این مورد زمانی مفید است و کاربرد دارد که در تلاش برای ارائه ایده های جدید هستید.در حین تلاش و استفاده از روش های ذکر شده در ایجاد تفکر خارج از چارچوب پیشنهاد می کنم صبور باشید چون تفکر خارج از چارچوب نیاز به زمان و تلاش دارد. انتظار نداشته باشید که یک شبه به یک نابغه خلاق تبدیل شوید. صبور باشید و از ایده دیگران نیز حمایت کنید. دوم اینکه حتما موفقیتتان را جشن بگیرید این کار شما را تشویق می کند که به خلاقیت و نوآوری ادامه دهید.تفکر خارج از چارچوب مهارتی است که می توان آن را آموخت و توسعه داد. با رعایت این نکات می توانید توانایی خود را در تفکر خلاق تقویت کنید و راه حل های جدیدی برای مشکلات ارائه دهید.