خلاصه و برداشتی از کتاب "دیدن آن‌چه دیگران نمی‌بینند"  (Seeing What Others Don’t) نوشته گری کلین

بخش اول :در این نوشتار به ارائه خلاصه و برداشتی از کتاب "دیدن آن‌چه دیگران نمی‌بینند" (Seeing What Others Don’t) نوشته گری کلین می پردازم.گری کلین (Gary Klein) از جمله معروفترین افراد در میان کسانی است که به مطالعه و بررسی ، شهود و بینش پرداخته‌اند . ایشان در این زمینه چندین کتاب ارزشمند به رشته تحریر درآورده است که کتاب"دیدن آنچه دیگران نمی‌بینند" منتشر شده در سال 2013 یکی از آنهاست که در آن به "شیوه‌های برجسته برای کسب بینش (insight)" پرداخته است.پیش از ورود به اصل بحث کتاب، بیایید نگاهی کنیم به مدل معروف دانیل کانمن نوبلیست اقتصاد که در کتاب ارزشمند خود "تفکر کند و سریع "مطرح نموده است :دانیل کانمن شیوه های تفکر ذهن انسان را به دو دسته سیستم 1 و سیستم 2 تقسیم بندی می کند و برای هر کدام ازآنها ویژگی‌ها و نشانه های متعددی را نام می برد.سیستم 1 که به صورت غریزی ، خودکار و سریع و بدون نیاز به تلاش زیاد عمل می‌کند.مثال: جواب دو بعلاوه دو چند میشود ؟ خواندن کلمات روی بیلبوردهای بزرگ، رانندگی در خیابان خلوت،فهم جملات ساده و ... .سیستم 2 که به صورت آهسته تر و منطقی‌تر و خودخواسته‌تر است عمل می‌کند. مثال: تمرکز روی صدای یک شخص در یک اتاق شلوغ و پرسروصدا، بررسی مناسب بودن رفتار در موقعیتی اجتماعی. شمردن حرف آ در متنی یک صفحه‌ای، بررسی یک بحث منطقی و پیچیده.پس متناظر با این دوسیستم ،دو روش تصمیم گیری داریم. 1-تصمیم گیری شهودی در ارتباط با سیستم یک 2- تصمیم گیری منطقی در ارتباط با سیستم دو.کانمن در مورد تصمیم گیری منطقی به تفصیل نوشته است . حال اگر بخواهیم در مورد تصمیم‌گیری شهودی که برمبنای سیستم یک است مطالعه داشته باشیم یکی از اولین انتخاب ها کتابهای گری کلین هستند.گری کلین در کتاب "دیدن آن‌چه دیگران نمی‌بینند" بر این باور است که باید تصویر منفی از سیستم یک را با ارزشیابی بینش‌هایی که این سیستم ایجاد نموده و کشف‌هایی که انجام داده‌است تغییر دهیم. او به داستان‌هااعتماد نموده‌است و نه به تئوری‌ها، درنتیجه با جمع‌آوری و تحلیل داستان‌ها ، مدلی متفاوت از تصمیم گیری بنام تصمیم‌گیری طبیعت‌گرایانه را معرفی نموده است.گری کلین کار را با جمع‌‌آوری مطالب بریده‌شده از روزنامه‌ها و داستان‌هایی شروع کرده که در آنها فردی یک چیز غیرمعمول کشف کرده و یا به مسائلی توجه کرده که از چشم دیگران مخفی بوده است .او با این کار می‌خواست ببیند ،افراد در کارهای روزانه‌شان چطور با بینش سر‌و‌کار دارند.به نظر کلین ، بیشتر مطالعات در زمینه تصمیم گیری در شرایط آزمایشگاهی انجام شده است. او برعکس این مطالعات آزمایشگاهی ، می‌خواست ببیند آیا می‌توان با تکیه بر مسیرهایی که افراد در شرایط معمولی و در یک بستر طبیعی به بینش و شهود دست‌یافته‌اند، چیز مفیدی یاد گرفت ؟او به دنبال یافتن جواب سه سوال مهم بود :1- چه چیزی جرقه یک بینش را می‌زند.2- چه چیز مانع از دیدن بینش توسط ما می‌شود.3- آیا راه عملی برای افزایش بینش وجود دارد.نویسنده ادعا می کند که بیش از 120 داستان که در آن شهود و بینش نقش اساسی داشته‌اند را گردآوری نموده و در آنها بدنبال یافتن الگوهای مشترکی بوده است که در یافتن جواب پرسش‌های بالا به ما کمک کنند. در کتاب تعدادی از این داستان‌ها شرح داده شده اند و تقریبا نیمی از کتاب به شکل مرور داستان و سرگذشت افرادی است که بوسیله بینش و شهود توانسته اند دستاوردی کسب نمایند.در این داستانها پنج الگوی برجسته‌تر را پیدا نموده که در هر داستان یک یا چندتا از این پنج الگو دیده می‌شوند.Connections - Coincidences - Curiosities - Contradictions- Creative Desperationارتباطات ، رخدادها ، کنجکاوی‌ها ، تناقضات ، ناامیدی خلاقارتباطات : اطلاعاتی بدست می‌آوریم که با اطلاعات قبلی ترکیب و به زودی چیزی را کشف می‌کنیم .رخدادها و کنجکاوی‌ها : برخی بینش‌ها حاصل یک رویداد هستند که یک واکنش خاص را برمی‌انگیزانند، درواقع اینجا یک اتفاق ما را از وجود یک ببینش جدید آگاه می‌کنند .بعضی از این اتفاقات ، افراد را ترغیب به کندوکاو بیشتر در مسئله می‌کنند و از طریق این کنجکاوی بینش های جدید بدست می‌آورند.تناقضات : به جای واکنش به شیوه ای که ایده ها با هم هماهنگ می‌شوند به عدم همخوانی واکنش نشان می‌دهیم . به خودمان می گوییم " انگار جایی از داستان منطقی نیست" .این تناقضات می‌توانند میان نظریه و شواهد یا میان انتظارات و مشاهدات باشند.هر چه که باشند این تناقضات موجب دورانداختن الگوی پیشین می‌شوند تا راه را برای بینش جدید باز کنند.مسیر رسیدن از تناقض به بینش یک سناریو مشخص دارد ،با یک وضعیت غیرمعمول روبه‌رو می‌شویم، با میل به نادیده گرفتن آن مقابله می‌کنیمسپس بقیه اعتقادات خود را متناسب با آن اصلاح می‌کنیم.ناامیدی خلاق : این الگو متفاوت از چهار الگوی دیگر است و وقتی که نه راه پس هست و نه راه پیش ، از میان ناامیدی راهی پیدا می کند.برعکس تناقض در این الگو فرد بدنبال درک مجدد نبوده بلکه بدنبال فرضیه جدید است.ادامه در بخش بعد...