شاخص بهداشتی کیفیت آب استخر شنا

دانش انتقال بیماری‌ها مؤید آن است که بعضی از بیماری‌ها بر اثر استقرار یا ارشاد تباه و کلر زدن نامناسب استخرها شنا از تماس و یا بلعیدن آب آلوده ایجاد می‌شود که از بین آنها می‌توان حصبه، اسهال، هپاتیت عفونی و بیماری‌های معدی ـ روده‌ای، کونژنکتیویت، تراخم، لپتوسپیروز، مرض قارچی و عفونت‌های پوستی، شیستوزو میازیس و ژیادریوزیس، خارش پای شناگر، بیماری‌های دستگاه فوقانی تنفسی نظیر عفونت سینوس‌ها، گلودرد عفونتی، عفونت گوش میانی، التهاب مکرر پوشش‌های مخاطی چشم‌ها، گوش‌ها و گلو را نام برد. کاربرد مازاد بر دربایستن آلوم و عدم تنظیم PH و مواجه شدن با سطوح نگهداری نشده بدن، سبب التهاب، تحریک، خارش و عفونت می‌شود. انقباض پوست در هنگام غوطه‌ور شدن در آب، ورود سر راست آب آلوده را به درون بینی و چشم میسر می‌سازد. ۲۶ باره گسترش مرض با ابتلا ۱۳۶۳ نفر، بر نشانه استفاده از آب‌های مراکز تفریحی و شنا از سنه ۱۹۸۸ به مراکز مهار بیماری‌ها در آمریکا گزارش شده است. عامل بیماری‌زائی در استخرهای آب گرم، سودوموناس و لژیونلا در دریاچه عامل مرض shigella sonnei و Norwalk virus و اختلالات معدی روده‌ای حاد و بعضی دیگر از لپتوسپیراوژیاردیا، اسم اسیر شده است. ناراحت‌های چشم، گوش، بینی و گلو، اختلالات معدی ـ روده‌ای و تحریکات پوستی از شایع‌ترین عوارض و مشکلات برآمده از استخرهای غیربهداشتی است. طبق داده‌های محدود، شنا در آب دریاچه‌ای که میانگین میزان کلی فرم آن ۲۳۰۰ در ۱۰۰ میلی‌لیتر آب باشد، از نظر آماری، افزایش وقوع بیماری را موجب می‌شود. شنا در آب رودخانه که تراکم متوسط کلی فرم (density median coliform) آن۲۷۰۰ در میلی‌لیتر است، مایه افزایش معنی‌دار آماری بیماری‌های روده‌ای می‌شود و در صورتی که شناگران در سنین ۵ لغایت ۱۹ سال باشند، موارد وقوع مرض اغلب است. افرادی که در دریائی با معیار و ضوابط بهداشتی غیرقابل پذیرش، شنا می‌کنند، نسبت به افرادی که از دریای نسبتاً غیرآلوده بهره‌گیری می‌کنند، اغلب مبتلا اختلالات گوارشی می‌گردند. پژوهش ها گسترده اثر دیتا است که علائم بیماری‌های دستگاه تنفسی و گوارشی در بین شناگران بیشتر از غیرشناگران می‌باشد. چگالی میانگین هندسی محتمل‌ترین شمار کلی فرم معادل ۱۲۱۳ در باره کنار آب دریا به دردسر قابل استجابت و ۲/۴۳ در مورد کنار نسبتاً غیرآلوده در ۱۰۰ میلی‌لیتر بیان شده و تعداد کلی فرم منوط به آنها به ترتیب ۵۶۵ و ۴/۲۸ گزارش شده است. از طرف دیگر، شنا در آب‌های دریا که در بر گیرنده تعداد ۱۰ شماره آنتروکوک (فیکال استرپتوکوکسی) در ۱۰۰ میلی‌لیتر باشد، شناگران را با خطر اختلالات معده‌ای، روده‌ای روبرو می‌کند. عده‌ای از محققان، وابستگی تنگاتنگی را بین بیماری اسهال و شنا در آب رودخانه‌ که میانگین فیکال کلی فرم آن ۱۷،۵۰۰ شماره در ۱۰۰ میلی‌لیتر باشد، گزارش نموده‌اند. این نتیجه، از بررسی وضعت شش شناگر که در آب رودخانه شیگلاسونه‌ئی شنا کرده‌اند، حاصل شده است. تحقیقات سپریدن شده در خصوص شنا در آب شوق دریا، حاکی از آن است که آب شور، وقوع بیماری را افزایش نمی‌دهد. میکروارگانیسم‌هائی که به‌عنوان شاخص احتمالی برای کیفیت آب شنا توصیه شده، عبارت‌ است از کلی فرم، فیکال کلی فرم، فیکال استرپتوکوکسی و سودوموناس آئروژینوزا، کلسترودیوم پرفرنژنس که به‌ گونه‌ای با سرگین انسانی پیوسته هستند. کلستردیوم پرفرنژنس، شیگلاها و سالمونلاها در مطالعات اختصاصی، برای پی بردن به کیفیت آب از لحاظ بهداشتی جهت شنا در سواحل دریا مورد استفاده قرار گرفته است اما باید توجه داشت که فیکال استرپتوکوکسی و کلستریدیوم پرفرنژنس بهترین شاخص قلمداد می‌شود. استاندارد کلی فرم، بیشترین عامل بهداشت عمومی در خصوص قضاوت روی کیفیت بهداشتی آب‌های تفریحی محسوب می‌شود. عده‌ای از محققان، وقوع موارد لپتوسپیروزیس را در نزد افرادی که در آب آلوده به فاضلاب خانگی، فضولات حیوانی وحشی، گله گاو، گوسفند، موش آبی و… به شنا پرداخته‌اند، گزارش نموده و بر عدم استفاده از چنین آب‌هائی برای شنا تأکید کرده‌اند. مطالعه پژوهشگران نشان داد که هفت کودک مبتلا به لپتوسپیروز، بر نشانه شنا در آب‌های نهری که میان یک چراگاه و مرتع عبور می‌کرده است به این مرض مبتلا شده‌اند و نزدیک ده مورد شیوع لپتوسپیروز، بر نشان شنا در آب‌های نهری که وسط یک چراگاه و چراگاه عبور می‌کرده است به این بیماری دچار شده‌اند و کم و بیش ده باره شیوع لپتوسپیروز در گذشته، بر اثر شنا در آب‌های طبیعی در آمریکا گزارش شده است. مرض نادری که با نام اختصاری (meningoencephalits pimary amebic) معروف و غالباً برای انسان مهلک است، در اثر شنا یا خودشویی و یا شیرجه رفتن با سر به داخل آب شیرین و لب شور آلوده، شدنی است ایجاد شود. استخرهای آب گرم و آب‌های گرم معدنی و غیر سرپوشیده در بروز این بیماری‌ نقش دارند. عامل بیماری، تک یاخته تاژک‌دار آزاد زی به‌نام هگ می‌باشد و گونه‌ای است که در خاک، سبزی ها در حال تباهی و آب شیرین طبیعی یافت می‌شود. کیست نائگلریا (Naegleria cysts) به حالت معلق، در آب با گرما ۵۶ درجه‌ سانتی‌گراد، نیرو حیاتی خود را حفظ می‌کند. در PH معادل ۴/۷ الی ۸/۷۸، Acanthamoeba که یک آمیب دیگر آزاد زی می‌باشد غالباً موجب عفونت تحت حاد مزمن شده و در مقایسه با PAM از شدت اقلیت برخوردار است و شدنی است از طریق یک ضایعه پوستی وارد تن انسان شود، لذا گردش دائمی آب، هستی صافی، هستی و کلر آزاد مانده حداقل ۳ میلی‌گرم در لیتر چنین استخرهائی رهنمود شده است. در غیر این چهره باید برای ممانعت از ورود فاضلاب، سیلاب و زه آب‌های زراعت اقدام‌های لازم به‌عمل آید و هرگونه ترک و شکاف که می‌تواند محل مناسبی برای جایگزین شدن کیست آمیب و مانع از دسترسی کلر به آن باشد، بایستی ترمیم و از بین اسیر شوند. لازم به بیان است که کیست نائگلریا در مدت ۱۰ دقیقه به‌وسیله ۴ میلی‌گرم در لیتر کلر آزاد در PH ۲/۷ لغایت ۳/۷ در حرارت ۲۵ درجه سانتی‌گراد، به‌وسیله ۲ میلی‌گرم در لیتر در زمان ۲۰ دقیقه، غیرفعال می‌شود.استخرهای شنا: در استخرهای شنا امکان انتقال مستقیم و یا غیرمستقیم عفونت‌های چشم، گوش، دستگاه تنفسی، پوست و دیگر بیماری‌‌ها از فرد شناگر به سایر افراد وجود دارد به‌ویژه اگر آب، فاید یک گندزدای پرکار همانند کلر آزاد قابل استفاده باشد. داده‌ها و اطلاعات چندی در خصوص بیماری‌ اکتسابی از استخرهای شنا وجود دارد. عفونت‌های پوستی ناشی از Mycobacterum marinum منجر به ظهور گرانولوما granuloma به‌دنبال شنا در استخرهای عمومی گزارش شده است. دیگر عفونت‌های باکتریائی، ویروسی مشتمل بر کونژنکتیویت و تب نیز به شنا در استخرهای عمومی که سنجه و ضوابط بهداشتی در آنها به خوبی اعمال نمی‌شود، نسبت داده شده است. مرض Giardia Iambia در نشان بلعیدن احتمالی آب استخری که به‌وسیله دفع سرگین از کودک ناقل، آلوده شده بود، گزارش شده است (استخر، دارای صافی شنی سریع بود که هر ۶ ساعت یکبار تجدید می‌شده ولی فاقد کلر مانده است) شیوع و همه‌گیری ژیاردیازیس در یک استخر شنای عمومی در سنه ۱۹۸۵ در آتلانتا گزارش شده است. پیشامد دیگر، آلوده شدن آب استخر شنا به مدفوع و گسترش cryptosporidiosis و ابتلا ۴۴ نفر در ۵ گروه مجزا می‌باشد. در آن نمونه، گرچه میزان کلر مانده در آب نزدیک ۲ میلی‌گرم در لیتر بوده، اما گرد از صافی‌های دیاتومه‌ای از شغل افتاده بوده است. تعمیر و بازسازی دستگاه صافی مایه گردید که گسترش بیماری کنترل شده و تحت مهار درآید. از آنجا که ائوسیست‌‌های کریپتوسپوریدیوم (cryptosporidium oocysts) در مقابل گندزدائی معمول که با کلر انجام می‌گیرد، از خود پایداری پرتو می‌دهند، لذا دستگاه صافی بایستی قادر به حذف ائوسیست، یعنی اندازه مؤثر آن ۴ لغایت ۶ میکرومتر باشد. آب استخرهای شنا نه تنها دریافت کننده مواد دفعی بدن نظیر موکوس بینی، بزاق، دهان، عرق می‌باشد، بلکه چنانچه رفتن به دستشوئی و عمل دوش اخذ با آب گرم و صابون زدن در جایگاه اخص در محوطه استخر و قبل از ورود به آب صورت نگیرد، نشانه ها مواد دفعی مدفوعی، پیشاب و پوست مرده و آلودگی‌های محل پیشه یا خیابان که بر روی پوست تن نشسته‌اند، در ضمن مایع‌های دستشوی بدن، روغن‌ها، کرم‌ها، و دیگر آلاینده‌ها نیز به آب وارد می‌شوند و بهداشت آب و سلامت شناگران را به مخاطره خواهند انداخت. به‌علاوه، استخرهای غیر سرپوشیده از یکی و خاک ناشی از وزش طوفان‌ها، گرده‌های گل گیاهان و سایر آلودگی‌های هوا در امان نیستند و کل این موارد، بر بایستگی پروا ویژه به عملیات صافی، گندزدائی و راهبر پسندیده و به کارگیری آبخانه و استفاده از دوش آب گرم و صابون پیش از ورود به آب استخر، تأکید دارند و از لزوم حفظ سلامت افراد و رعایت وضع نما بهداشتی و دلنشین-دلپذیر داستان دارند.کیفیت آب استخر شنا: کیفیت بهداشتی استخر شنا با برخی از آزمون‌های میکروبیولوزی، شیمیائی و فیزیکی معین و مشخص می‌شود. آزمون‌ها طبق طریق شرح دیتا شده در کتاب روش‌های استاندارد به کمک قوای ارائه دهنده خدمات آزمایشگاه سپریدن می‌گیرد. مجلس بهداشت عمومی آمریکا و کمیته مشترک استخرهای شنا و شناگاه‌های سرپوشیده عمومی، درباره کیفیت بهداشتی استخر شنا، شرایط پایین را بیان نموده‌اند: ۱. شمارش تمام کلی فرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر، راهنما ۵۰۰، اجباری ۱۰۰۰۰، دو هفته یکبار. ۲. شمارش کلی فرم‌های مدفوعی در ۱۰۰ میلی‌لیتر، راهنما ۱۰۰، اجباری ۲۰۰۰، دو هفته یکبار. ۳. استرپتوکوک‌های مدفوعی در ۱۰۰ میلی‌لیتر، راهنما ۱۰۰، منابع موثق و صالح. ۴. تعداد سالمونلا در لیتر راهنما صفر، منابع موثق و درستکار ۵. انتروویروس PFU در ۱۰ لیتر فیزیک و شیمیائی، اجباری صفر، منابع موثق و صالح. ۶. PH، راهنما ۶ لغایت ۹، اجباری منابع موثق و صالح. ۷. رنگ، راهنما بدون تغییر رنگ طبیعی، اجباری دو هفته یکبار. ۸. روغن‌های معدنی برحسب میلی‌گرم در لیتر ۳/۰ کمتر یا برابر ـ روی سطح آب و بدون پیدایش بو بدون ظهور لایهٔ مرئی دو هفته یکبار. ۹. مواد پرکار سطحی و دتر جنب میلی‌گرم در لیتر برحسب لوریل سولفات ۳/۰ کف بدون دوام دو هفته یکبار. ۱۰. فنول‌ها میلی‌گرم در لیتر فنول ۵۰۰/۰ بزرگتر یا مساوی، بدون بوی ویژه منابع و موثق ویژه. ۱۱. شفافیت برحسب متر ۲، ۵۰/۰ کمتر یا برابر ـ، دو هفته یکبار. ۱۲. درصد اشباع اکسیژن محلول ۸۰ لغایت ۱۲۰، منابع و موثق ویژه. ۱۳. مواد قیری مانده و مواد شناور مشابه چوب و پلاستیک، عدم وجود و حضور، ـ دو هفته یکبار، بطری قوطی لاستیک مواد خرده ریز.