چرا هیچ شبنمی رو گل ها نیست؟

چرا روی گل ها شبنمی نیست‫قصه ی آب‪ ،قصه ی زندگی است‪ ،غصه مزه! بیشتر که فکر میکنم‪ ،میبینم قصه ی زندگی هایمان عوض و‫پر از غصه میشود‪.‫امروز غصه دار آب هستیم‪ .شاید فردا به عزایش بنشینیم؛ اما غصه خوردن و نگران شدن به تن هایی دردی‫از دردِ آب کم نمیکند‪ .باید به فکر چاره باشیم‪.‫امروز زمین آبستن حادثه ی شومی است به نام "بحران آب" شنیدن ترکیب این دو واژه‪ ،شدیدا وجودم را‫به لرزه در میآورد؛ یعنی روزی فرا میرسد که دخترم خسته از سرکار برگردد‪ ،بخواهد رفع خستگی‫کند‪ ،کتری را با آسودگی بردارد تا با فنجان چایای خستگی از تن ﺩﺭ ﺑﮑﻨﺩ‪.دست به سمت شیر ببرد تا‫کتری را پر آب کند؛ اما ناگ هان متوجه شود هیچ آبی از شیر خارج نمیشود؟ دلم میگیرد‪ .دیگر آبی‫نیست‪ .لحظه ای خودتان را در این موقعیت تصور کنید‪ .میبینید؟ حتی فکر کردن به این موضوع‪ ،حال‫آدم را دگرگون میکند؛ چه برسد به اینکه با این موضوع دست و پنجه نرم کنیم‪.‫قرار بود درباره آب مستندی بسازیم و من در حال تنظیم دوربینم در خانه فهمیده بودم و لوکیشن گل خونه او بود.فهیمه‪ ،مهمان کوچک و شیرین زبانی داشت که نامش‪ ،باران بود و قرار گذاشته بودیم که در مستند ما نقش آفرینی کند‪ .همکارم فهمیه خانم‪ ،باران را به حمام برده بود تا سر و صورتش را تمیز کند آخر آنطور که فهمیه میگفت‪ ،خانه ی پدری باران‪ ،حمامی برای دوش گرفتن نداشت‪ .دقایقی بعد‪ ،باران از حمام درآمد و مشغول خشک کردن مو هایش شد‪.نگاهم به او افتاد‪ ،دختری سفیدرو با مو های بور و فر با چشمان عسلی رنگ که در گردی صورتش میدرخشید‪ .باران میخواست قهرمان قصه آب باشد‪ .او آمده بود تا تلنگری بزند به همه عادت های غلط و باطلی که هر روز تکرار‫میکنیم و به عنوان یک کار اشتباه‪ ،اصلا به چشم نمی آید‪ .شاید بهتر آن است که بگوییم کار های‫اشتباهمان‪ ،تبدیل به یک عادت شد ه اند‪.‫باران آمده بود تا بگوید که آب چه نعمت ارزنده ایست و باید بیشتر قدرش را بدانیم‪ .باران با تعجب‫نگاهی به دوربین انداخت و پرسید‪:‫_خاله یه چیز بپرسم؟‫_جونم خاله؟ دوتا بپرس‪.‫کودکانه و با شادی خندید و من دندان های یک در میانش را دیدم‪.در حالی که با دستش به دوربین‫اشاره میکرد‪ ،پرسید‪:‫_این چیه؟‫_به این میگن دوربین‪ .قراره تو شعرِ سهراب رو بخونی‪ ،منم ضبط کنم و بفرستم جشنواره‪.‫_آ هان‪ ،نمیدونم جشنواره معنیش چیه؟ ولی مامانم گفته اگه اول بشیم‪،بهمون سه میلیون پول میدن‫اونوقت میتونیم کلی آب معدنی بخریم و بذاریم تو خونه مون‪.آخه خونه ما آب نداره برای همین هم تو‫خونه خاله خودمو شستم‪.‫_اشکالی نداره‪ ،مامانت با خاله فهمیه دوسته‪ .تو اگه خوب شعر بخونی‪ ،میتونی کلی آب بخری و ببری‫خونه‪.‫دلم به درد آمده بود و انگار این دخترک‪ ،بارانِ قصه ام را میگویم‪ ،از آیند های نه چندان دور آمده بود و‫من هنوز نمیتوانستم باور کنم که خانه اشان حتی حمام ندارد‪.نفسم را با یک آه بیرون فرستادم و رو به او گفتم‪:_همه جا لوله کشی شده پس چطور خونه شما آب نداره؟‫_آبمون هی قطع میشه‪ .میگن داریم صفره جویی میکنیم‪.به لحن کودکانه اش که نمیتوانست کلمات را به درستی ادا کند خندیدم و بدون آنکه اشتبا هاش را‫اصلاح کنم گفتم‪:‫_تو مگه چند سالته که معنی صرفه جویی رو بلدی؟‫مو های فرخورد هاش را با ناز کنار زد و گفت‪:‫_من شیش سال و نیممه‪ ،آخه مامانم همیشه تو خونه میگه صفره جویی کنیم‪.‫_تو واقعا معنیش رو بلدی؟‫_آره یعنی اینکه نه زیاد مصرف کنیم نه کم‪.‫لب بالاییاش را داخل د هان کشید و طوری که گویی دنبال کلمه مناسبی بود تا منظورش را برساند تابی‫به عسلی های خوش رنگش داد و گفت‪:‫_یعنی مثال همونقدر که لازم داریم آب رو باز کنیم‪.من بلدم با یه لیوان آب مسواک بزنم و دهنم کفی‫نباشه‪.‫_آفرین بر تو‪ .معنیش که درسته‪ ،حالا فقط شعار دادی یا واقعا انجامش میدی؟‫_بله‪ ،انجام میدم .مثال تو ﻃﺸﺖ آب گرم ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ و دوش میگیریم که کمتر آب مصرف بشه؛ آخه‫مامانم میگه ما آب رو از پدرمون به اِثر نبردیم؛ ولی باید برا بچه هامون نگه داریم‪.من امروز اومدم تو‫قصه شما چون صفره جویی کار خوبیه‪ .آب باید به بچه هامونم برسه چند سال بعد خیلی دور نیست ها‪.‫فهیمه که از شیرین زبانی و فهم کودکانه باران متحیر شده بود سری به تایید تکان داد و گفت‪:‫_درسته همه چی داره پیشرفت میکنه‪ ،تکنولوژی بیشتر شده‪ ،زندگی هامون ماشینی شده؛ اما آب داره‫تموم میشه و حتی دانشمندترین آدم ها هم نمیتونن حتی یک قطره آب درست کنن‪.‫شنیدن حرف های باران انگار زنگ خطری بود برای من! آخر چرا باید یک کودک شش‪ ،هفت ساله این‫حرف ها را بلد باشد و ما‪..._فهمیه! باران چی میگه؟‫_راست میگه تو خونه شون آب گرم میکنن برای حمام کردن!‫_مگه میشه اینطوری زندگی کرد؟‫_خیلی سخته اینطوری زندگی کردن؛ اما ما هم شاید به زودی گرفتار بشیم و مجبور باشیم همینطوری‫به زندگیمون ادامه بدیم‪.‫بی آبی‪ ،کم آبی‪...این بحران آب میتوانست از این ویروس منحوس هم مخرب تر باشد و صد برابر بیشتر‫قربانی بگیرد‪.‫باران با عجله به میان حرف من و فهمیه آمد انگار که چیزی یادش رفته باشد‪ ،گفت‪:‫ مامانم همیشه تو گوشم میگه "آب سر چشمه زندگیه‪ ،بدون آب نمیشه زندگی کرد و ما میتونیم اون‫رو هدر ندیم‪ .هر قطره آب میدونید چقدر طول میکشه تا درست بشه؟‫از حرف های باران ذوق زده شده بودم و بدون اینکه نگاهم را از صورت زیبایش بگیرم‪ ،رو به فهمیه گفتم‪:‫_باران چقدر شیرین حرف میزنه‪.‫_آره مامانش برای جشنواره آمادهش کرده‪.‫_پس برای همین اینقدر بلبل زبونه!‫_خاله!‫_جونم؟‫_مامانم همیشه میگه «قطره قطره آب‪ ،لحظه به لحظه زندگیه‪ ،نباید لحظه های زندگی رو به هدر بدیم‪.‫آینده نگران آبه‪ ،باید کمی مهربون باشیم و آب رو به‫به کمک هم نجات بدیم تا زمین از بی آبی نجات پیدا کنه‪.وقتی زمین شفا گرفت‪ ،اونوقته که روی‫گل های گلخونه مون شبنم میشینه‪ .من تازگی ها یه چیزی متوجه شدم میدونی چیه خاله؟‫بدون اینکه منتظر جوابی باشد ادامه داد‪:‫_آب که نباشه‪ ،حال گل ها هم خوب نیست و احساس شادی ندارن چون همبازی ندارن‪.گل سرخ و‫شبنم‪ ،دوستی قدیمی دارن‪ .اگه به رسم عادت‪ ،شبنمی از گلبرگ های گل سرخ سر نخوره‪ ،گل پژمرده‫میشه‪ .خورشید اون رو افسرده میکنه‪ .میدونی که آب نباشه‪ ،ابری نیست؟‫و چقدر این باران کوچک‪ ،شیرین حرف میزد‪ .با شنیدن حرف های او‪ ،فهمیه را مخاطب خود قرار دادم‫و گفتم‪:‫_باران رو از کجا پیدا کردی؟ خیلی خوش شانسی که باران به پستت خورده‪.‫_همسایهی خونه باغمون هستن‪ .اونجا با هاشون آشنا شدم و پیشن هاد دادم که باران قهرمان قصه مون‫باشه‪ .هر چی باشه‪ ،اونا با گوشت و پوست‪ ،کم آبی رو درک کردن‪ .مامانش هم اجازه داد آوردمش خونه‪.‫_خوش به حالت که همچین دوست با کماالتی داری‪ .ببین چه حرف های به بچهش یاد داده‪.‫_آره‪ .مامان باران خوب درباره کمبود آب توجیه ش کرده‪ .حتی شعر سهراب رو هم بلده از حفظ بخونه‪.‫_ باران جان شعر آب رو گل نکنیم رو هم بخون‪.‫باران شروع به خواندن شعر سهراب کرد‪ .با لحن کودکانه اش‪ ،شعر را خواند‪ .دستی برایش زدم و پرسیدم‪:‫_باران چرا اصلا باید تو مصرف آب صرفه جویی کنیم؟‫_مامانم میگه صرفه جویی برای هر فردی واجبه‪ ،حتی اگه توی یک منطقه پر آب زندگی کنیم‪.‫صرفه جویی در آب‪ ،باعث کاهش هزینه میشه و اینکه آب ها هم کمتر آلوده بشن‪.من سی تا مورد بلدم‫که چجوری بتونیم در مصرف آب صرفه جویی بکنیم‪.‫_خب چندتاشون رو بگو‪.‫باران در حالی که انگشت های دستش را یکی یکی عقب میبرد‪،با هر بار به عقب راندن دست کوچکش‪،‫یک مورد از موارد صرفه جویی را نام میبرد و هر جا لازم بود با لحن شیرین تری توضیحی هم میداد‪.‫_یک میتونیم از آب بهتر استفاده کنیم‪ ،یعنی چی؟ یعنی اینکه مثال وقتی سبزی یا میوه شستیم‪،‫میتونیم از آبی که استفاده کردیم‪ ،برای آبیاری گل هامون استفاده کنیم‪ .دو اینکه توی دستشویی آشغال‫نندازیم آخه این کار باعث میشه لوله بگیره و برای باز کردنش باید کلی آب استفاده کنیم‪ .سه اینکه تا‫زمانی که لباسشویی پر از لباس نشده‪ ،اون رو کار نندازیم و همچنین از ماشین هایی با مصرف کم‫استفاده بکنیم‪ .چ هارم‪ ،توی حمام از دوش های با فشار بالا استفاده کنیم‪.پنج اینکه شیر های آب رو چک‫کنیم تا چکه نکنه‪.‫شش موقع مسواک زدن‪ ،شیر آب رو ببندیم‪ .هفت‪ ،قبل شستن ظرف ها‪ ،زمانی که کف میزنیم‪ ،شیر آب‫رو ببندیم‪ .هشت‪ ،حتما آشغال های اضافی بشقاب رو تمیز کنیم و همچنین داخل سینک نریزیم‪ .هشت‪،‫ظرف ها رو توی ماشین ظرفشویی بشوریم‪ .ده هنگام شستن سبزی‪ ،آب رو باز نذاریم‪ .یازده‪،همیشه آب‫سرد توی یخچال داشته باشیم تا موقع آب خوردن‪ ،مجبور نباشیم که آب رو به هدر بدیم‪ .خیلی راه های‫دیگ های هم بلدم‪ ،بازم بگم؟‫_قربون شکل ماهت بشم‪ .کاش حداقل اندازه تو شعور داشتیم که راه های صرفه جویی رو بلد بودیم‪.‫_همگی بلدیم‪ ،فقط نمیتونیم عادت هامون رو کنار بذاریم‪.‫ درسته‪ ،این ها رو میتونی جلوی دوربین هم بگی؟‫ بله خاله‪.‫فهمیه گفت‪:‫_بهتره بریم گلخونه ما‪ ،اونجا خوبه برای فیلمبرداری‪.‫با گفتن "باشه" سه پایه دوربین رو برداشتم و به تراس رفتم‪ .فهمیه تراس خانه را گلخانه کرده بود‪ .تا‫وارد تراس شدیم‪ ،پایه دوربین به تنگ ماهی که کنار گل ها بود برخورد کرد‪ .تنگ شکست و ماهی بیرون‫پرید و خود را به در و دیوار میکوبید‪ .گویی استغاثانه درخواست آب میکرد‪ .فهمیه سریع دست به کار‫شد و کاسه آبی آورد و ماهی را درون آن انداخت و گفت‪:‫_این ماهی کوچیک‪ ،شرح حال روشنی از آینده ما رو داد‪.‫از اتفاق پیش آمده‪ ،ناراحت شدم؛ یعنی به زودی همه ما هم چون ماهی در طلب آب خواهیم بود‪.با خود‫درگیر بودم که صدای باران مرا متوجه خود ساخت‪ .باران لب های سرخش را غنچه کرد و گفت‪:‫_چه خوب که کاسه ای آب داشتیم وگرنه ماهی جون میداد‪.‫دوربین را تنظیم کردم و بنر قرمز رنگی رو کنارش گذاشتم با رنگ غصه نوشته شده «فرهنگ به ارث‫نمیرسد بلکه بدست میآید‪ ».باران ابتدا درباره کمبود آب و سپس درباره صرفه جویی گفت و در آخر‪،‫شعر سهراب را خواند‪ .کار ضبط که تمام شد‪ ،باران را بوسیدم و از او تشکر کردم که با همان لحن‫کودکانه اش گفت‪:‫_نگرانی برای آینده آب‪ ،به تن هایی برای نجاتش کافی نیست‪ .تا دیر نشده‪ ،راه های درست مصرف کردن‫رو یاد بگیریم‪.‫باران حرف های قشنگی برای گفتن انتخاب کرده بود اما جمله آخرش‪ ،مرا از آن عادت های کهنه ر ها‫ساخت‪ .با خود قرار گذاشتم حداقل به اندازه خودم از آب بهتر استفاده بکنم‪ .موقع برگشتن به خانه ‪،‫فهمیه گلدان گلی بابت تشکر از مادر باران‪ ،به او هدیه داد‪ .باران با دیدن گل ها‪ ،تعجب کرد و گفت‪:‫_خاله نکنه اینجا هم آب ها قطع شده؟ چرا روی گل ها شبنمی نیس‫نویسنده: شمسی جلفا‫_خاله نکنه اینجا هم آب ها قطع شده؟ چرا روی گل ها شبنمی نیست؟‫نویسنده: شمسی جلفا‫نویسنده: شمسی جلفا‫نویسنده: شمسی جلفا‫نویسنده: شمسی جلفا