پس از خروج آمریکا از برجام چه اتفاقی بر سر فروش نفت ایران می‌آید؟

نوشته‌ای از rkeiani@ ۱/در میان اعضای اوپک،سعودی همواره خواهان افزایش تولید برای تعادل بخشی به بازار و البته افزایش سهم خود از بازار بود. در مقابل ایران خواهان کاهش تولید و افزایش قیمت نفت بود. اما طی دوسال اخیر،سیاست سعودی با چرخشی ۱۸۰ درجه مواجه شده است. آنها خواهان کاهش تولید برای افزایش قیمت هستند ۲/یکی از دلایل این چرخش، طرح‌های بلندپروازانه ولیعهد جوان سعودی است که خواستار کاهش وابستگی کشورش به درآمدهای نفتی است. طبیعی است برای شروع این تحولات، سرمایه گذاری زیادی لازم است که افزایش قیمت نفت را در کوتاه مدت توجیه می‌کند. ۳/ از سوی دیگر، روی کارآمدن ترامپ، تحولات منطقه و فرو رفتن سعودی‌ها در باتلاق جنگ یمن، باعث کسری ۵۲میلیارددلاری بودجه سعودی شده است. برای جبران این کسری، قیمت نفت باید ۸۷ دلار شود. ایران که در اثر تحریم‌ها، وابستگی کمتری به نفت دارد، با قیمت ۶۸ دلاری، کسری بودجه نخواهد داشت. ۴/ تا پایان سال ۲۰۱۷، ذخایر صندوق ارزی سعودی، ۳۵ درصد افت کرده است. اگر قیمت نفت به ۸۷ دلار نرسد، این مقدار بیشتر می‌شود. صندوق بین المللی پول در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد در صورت تداوم افت قیمت نفت، ظرف ۵سال چیزی از صندوق ذخایر ارزی سعودی باقی نخواهد ماند. ۵/دلیل دیگر،عدم توان سعودی برای افزایش تولید از چاههای نفت خود است. هرچند سعودی اعلام کرده که توان تولید ۱۲میلیون بشکه نفت در روز را دارد، اما بیشترین سطح تولید نفت این کشور در جولای ۲۰۱۶،به حدود ۱۰/۶ میلیون بشکه در روز رسید. همچنین سطح انبارهای روی زمین سعودی مدام کاهش داشته است ۶/وزیر نفت ایران، قیمت ۶۰ تا۶۵ دلاری را مناسب ارزیابی می‌کند و می‌گویدافزایش شدید قیمت نفت، موجب افزایش توان تولید شرکتهای نفتی آمریکا و روانه شدن سیل عظیم نفت شیل به بازار خواهد شد که مازاد عرضه را بدنبال داشته و مثل سالهای گذشته باعث سقوط قیمت نفت می‌شود. ۷/وزیر نفت ایران، بارها اعلام کرده که ترامپ و برخی اعضای اوپک خصوصا سعودی برای افزایش قیمت نفت تبانی کرده اند. کمتر کسی پیش از خروج آمریکا از برجام، رسیدن قیمت نفت به ۱۰۰ دلار را پیش بینی می‌کرد، اما این قیمت در سایه بازگشت تحریم‌های ایران، در بازار دست یافتنی‌تر شده است. ۸/اکنون قیمت نفت خام برنت،به بشکه‌ای ۷۷/۴۲دلاررسیده که بالاترین سطح طی ۳/۵ سال گذشته است. رویترزگفته که بازارهای جهانی ازبازگشت تحریم‌های ایران که حدود۴درصد از کل نفت جهان را تولید می‌کند، نگران شده است و تا اواخر سال جاری که تحریم‌ها اجرایی می‌شود، قیمت نفت به ۱۰۰دلار خواهد رسید ۹/همزمان با خروج آمریکا ازبرجام، سعودی اعلام کرده که اجازه نخواهند داد تحریم نفتی ایران به بی ثباتی و کمبود نفت در بازار منجر شود. این کشور گفته با همکاری امارات به عنوان رییس اوپک، روسیه و سایر کشورهای عضو و غیر عضو اوپک، تلاش خواهد کرد از بی ثباتی بازار جلوگیری کند ۱۰/ایران بطور متوسط، روزانه حدود ۲میلیون و ۱۴۰هزار بشکه نفت و بیش از ۳۰۰هزار بشکه میعانات گازی صادر می‌کند. رکورد صادرات نفت خام ایران در ماه گذشته میلادی به ۲میلیون و ۶۲۰هزار بشکه در روز رسید. ایران با توجه به مهلت ۱۸۰ روزه آمریکا تا پایان دی هیچ مشکلی برای صادرات نفت ندارد. ۱۱/اما مشتریان عمده نفت ایران چه شرکتهایی هستند: -شرکت‌های اروپایی با ۶۰۰ هزار بشکه در روز که به ۸۱۵ هزار بشکه در روز هم رسیده است. -ژاپن با حدود ۱۳۰هزار بشکه در روز که قرار است پس از بازگشت تحریم‌ها، نفت کویت را جایگزین نفت ایران کند. -پالایشگاه‌های چین و هند با ۱میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز که البته بسته به نوع سهامداران خارجی آنها، بعید است از تحریم‌ها بطور کامل تبعیت کنند ولی کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قابل پیش بینی است. -صادرات ۲۵۶ هزار بشکه ای به ترکیه هم بعید است پس از اعمال تخریم‌هامتوقف شود ۱۳/خروج از برجام، باج بزرگی است که آمریکا در قبال اخذ امتیازات فراوان از سعودی‌ها همانند انعقاد قراردادنظامی ۴۶۰میلیارددلاری، ساخت پالایشگاه و عرضه سهام آرامکو در بورس نیویورک دریافت کرده است و اکنون حساب ترامپ با بن سلمان صاف شده است و به وعده ای که به نئوکانهاداده بود، عمل کرد ۱۴/آمریکا قصد دارد با بالابردن قیمت نفت، شرکتهای نفتی را که حامی جمهوری‌خواهان هستند، با رشد بیشتر تولید نفت شیل نمک‌گیر کند. با حذف بخشی از نفت ایران پس از اعمال تحریم ‌ها، نفت شیل آمریکا برای صادرات،جای بیشتری در بازار باز خواهد کرد ۱۵/امااگر اروپامقابل آمریکا بایستد،صادرات نفت ایران درسال۲۰۱۹ممکن است تنهاتاحدود۶۰۰ هزار بشکه درروز تحت تاثیر تحریم‌هاپایین بیاید. از سوی دیگر،ایران سیاست فروش نفت در بازار را تغییر داده و دیگر دنباله روی سعودی نیست و سیاست اعلام قیمت رقابتی با نفت عراق و روسیه رادرپیش گرفته است