دانش‌آموزان فضانورد!

کشورهای مختلف در جهان برای آشنایی بیشتر دانش‌­آموزان و بنای بنیان فکری در مسئله‌­ی صنعت هوافضا از آموزش­‌های مختلفی استفاده می‌­کنند. آشنایی‌­دانش‌آموزان با صنعتی مانند فضایی از آن جهت دارای اهمیت است که بنای پرورش و آشنایی نخبگانی در این حوزه را می­‌گذارد. کشورهایی که در این صنایع پیشرفته هستند مانند هند، ژاپن، کره، ایالات متحده و کشورهای عضو آژانس فضایی اروپایی هر کدام برنامه­‌های بنیادینی برای آشنایی دانش‌­آموزان کشورشان با این صنعت دارند که در ادامه، برخی از این قدامات را مرور می­کنیم:ایالات متحده بیشتر و دقیق­تر از باقی کشورها با برنامه­‌های مستقیم و حمایتی، به انواع آموزش یا روش‌هایی برای جذب دانش­‌آموزان پرداخته‌­است. برنامه‌­های حمایتی مانند حمایت از برگزاری کارگاه­‌ها یا کارسوق‌­ها (که بیشتر در حوزه رباتیک و یا تست موشک­های آبی و امثالهم می­‌باشد) یا فراهم سازی امکان بازدیدهای علمی-عملی و بازدید از تجهیزات یا نمونه­‌های شبیه سازی شده‌­ی وسایل یا محیط­‌های فضایی است. همچنین آموزش و توانمند سازی مربیان مدارس برای آموزش این مفاهیم و حمایت از برنامه های مدارس (با ارسال متخصصینی از ناسا برای حضور در این برنامه ها نه به جهت اموزش که بعنوان مهمان در افتتاحیه یا اختتامیه یا گفتگو با دانش آموزان) هم در دستور کار ناسا است.برنامه­‌های مستقیمی هم با همین کلیات در مقاطع مختلف متناسب با دانش و مهارت دانش آموزان در نظر گرفته می­شود: مانند مسابقات و چالش‌­هایی که از طرف خود این سازمان برگزار می­شود, آموزش­‌های آنلاین (شامل موضوعات متنوع مهندسی ساده در زمینه‌های مختلف فضایی برای دانش آموزان در سایت ناسا)، طراحی بازی­‌ها و اپ‌­های فضایی، برگزاری لایو با فضانوردان و مهندسان، و تولید و نشر محتواهای آموزشی (مانند فیلم, پادکست, آموزش­‌نامه, گالری, تورهای مجازی و...).اعطای گرنت، بورسیه و همچنین کارآموزی از دیگر اقدامات ناسا برای پرورش متخصصین آینده­ی فضایی از میان دانش‌­آموزان و دانشجویان است.فعالیت­های آژانس فضایی اروپا(ESA) نیز بدین صورت است که در سایت این آژانس، چند دسته محتوا قرار گرفته شامل: آموزش­های مرتبط فضایی برای آموزش دادن توسط مربیان( محتواهایی به صورت درسنامه و آزمایشگاه‌­های قابل اجرا در زمینه نجوم و هوافضا در رده‌­های مختلف دانش‌­آموزی), آموزش‌­های ویژه خود مربیان, تعریف شیوه­‌نامه پروژه‌­های قابل انجام در مدرسه (مثل مسابقات دانش­‌آموزی کن­ست و ...)، برگزاری دوره‌­های آموزش و یادگیری (برنامه آموزشی 4 الی 5 روزه برای دانشجویان با هدف آشناسازی همه جانبه­‌ی آنان با ابعاد مختلف صنعت فضایی از مهندسی، پزشکی، قوانین تا طراحی ماموریت و ... ) و همچنین دوره­‌های کارآموزی (دوره‌­های 3 تا 6 ماهه برای دانشجویان از سال دوم تا آخر دوره کارشناسی زیر نظر متخصصین ESA).ژاپن هم ذیل آژانس فضایی خود JAXA، مرکز ویژه‌­ای جهت رسیدگی به امور آموزشی در مقاطع مختلف و به شیوه­‌های مختلف دارد که اهم اقدامات این مرکز عبارتند از:فعالیت­‌های تجربه محور (برگزاری مسابقات, برنامه ی گزارش فضایی که توسط دانش آموزان از یک پروژه فضایی به طور رسمی گزارش خبری تهیه می­‌شود,مدرسه ملی هوافضا برای تربیت متخصصین این حوزه با آموزش در لایه دانش‌­آموزی)فعالیت‌­های آموزشی رسمی (مدرسه فضایی خانوادگی که کودکان کنار والدین در این حوزه آزمایش­‌های ساده‌­ای را در چند روز تجربه می‌­کنند, تهیه و تولید فیلم­‌های آموزشی برای دانش­‌آموزان از شیوه انجام پروژه‌­های ساده یا معرفی مفاهیم، شرکت دادن دانش‌­آموزان در سمینارهای بین المللی فضایی)فعالیت‌های ناظر به دانش اموزان (برگزاری کلاس‌های فضایی با کمک متخصصین جکسا، اعطای بورسیه برای تحصیل در حوزه فضایی ,نشریات فضایی)فعالیت‌­های ناظر به مربیان(سمینارها و کلاس­‌های توانمندسازی)کره جنوبی هم مشابه برخی اقدامات کشورهای ذکر شده مانند اعطای بورسیه تحصیلی، برگزاری سمینارهای توامندسازی مربیان برای آموزش در این حوزه، اقدام جالبی به نام e-mentoing دارد که طی آن کودکان و دانش آموزان علاقه­مند به آشنایی با این حوزه میتوانند به صورت آنلاین در این زمینه از متخصصین معرفی شده از طرف KARI یا آژانس فضایی این کشور مشاوره دریافت کنند.برنامه­‌های کشور هند اما بیشتر ناظر به لایه دانشجویی است و این طرح­ها نیز توسط مراکز فضایی در سطح کشور تحت حمایت سازمان فضایی هند صورت می­گیرند.برگزاری کارسوق(در لایه­‌های هم ترویجی و هم توانمندسازی)، دوره‌­های کارآموزی، برپایی مدارس کسب‌­وکار (آموزش راه اندازی کسب‌­وکارهای فضاپایه)، ارائه خدمات تسهیلاتی برای اجرای پروژه‌­های تحصیلی در مقاطع مختلف و به ویژه به طرح‌­هایی که در راستای اهداف سازمان باشند، از جمله اقدامات این کشور برای پرورش نسل­‌های آینده ی فضایی این کشور است.مرسا شمس.