دردسرهاي ارسطو و كاميونش در پايتخت يك/رقيب خوش ركاب

مجموعه پايتخت از كاميون ارسطو به عنوان يك نقطه ثقل روايي تاثيرگذار استفاده كرد و شايد مهم ترين مجموعه تلويزيوني ایرانی باشد كه به خودرو نقشي دراماتيك و تعيين كننده داده و به بيان بهتر خودرو را به مثابه يك انسان در نظر آورده است. در سری اول مجموعه، اکثر بار روايت بر محور وجود یک کامیون نارنجی از ساخته‌های مرسدس بنز می‌گذشت؛ کامیونی که در حال حاضر نمونه‌های آن اندک است و دلیل آن هم برخورداری از اتاق خواب فابریک آن است. این کامیون که در کشورمان به مایلر شناخته می‌شود، از موتور معروف و سخت‌جان 285 اسب بخاری مرسدس بنز بهره می‌برد که فقط ‌روی نمونه‌های 2628 قرار داده شد. این موتور با کد OM355A دارای 58/11 لیتر حجم است. سیستم تنفسی این پیشرانه 6 سیلندر از نوع پرخوران با توربوشارژ است که قدرت تولیدی آن به 285 اسب بخار در دور موتور 2200 دور در دقیقه و گشتاور آن نیز به رقم 1060 نیوتن متر در دور موتور 1200 دور در دقیقه می‌رسد. همچنین این نیرو و گشتاور تولیدی در مقایسه با رقم‌های امروزی ناچیز است اما نباید از سخت‌جانی و استهلاک کم این پیشرانه یادی نکنیم؛ پیشرانه‌ای که به مدد جعبه دنده‌های معروف به مایلری، از ساخته‌های ZF با کد 5S-111GP با 8 دنده اصلی و وجود نیم‌دنده‌ها، در کنار دنده کرال، قادر است حتی تا 60 تن بار را نیز جابه‌جا کند و این در حالی است که توان رسمی جابه‌جایی بار آن در حالت کامیون برابر با 38 تن و در کاربری کشنده برابر با 45 تن است. مایلر را باید یکی از دوست‌داشتنی‌ترین کامیون‌های قدیمی ایران دانست. با اشاره به همين موارد مي توان مجموعه تلويزيوني پايتخت را يكي از بهترين تجربه ها در تعريف نقش دراماتيك براي خودرو دانست. در اينجا كاميون نارنجي رنگ ارسطو به واسطه حضور پررنگي كه در شكل دادن به موقعيت هاي داستاني مجموعه دارد، شايد گاه بيش از ديگر عناصر ميزانسني به چشم مي آمد.براي مثال در 15 قسمت توليدي پايتخت يك، كاميون نقشي بارز و تعيين كننده در چفت و بست تحولات داستاني دارد. در قسمت اول عموي هما كه عازم حج است براي رساندن يخچالي كه براي يك نوعروس بي بضاعت در تهران تهيه كرده از ارسطو و كاميونش استفاده مي كند. در ابتداي قسمت دوم اجازه ندادن صاحب تالار به ارسطو براي توقف جلوي در ورودي سبب مي شود تا خانواده معمولي براي يافتن عروس و سپردن يخچال به او وارد تالار شوند.در بخشي ديگر از اين مجموعه كاميون ارسطو روي در يك چاه خياباني مي رود و يك كارگر درون چاه محبوس مي شود. در همين بخش و از طريق پخش كليپ در شهر به وضعيت تردد خودروهاي سنگين خارج از زمان تعيين شده و اتفاقاتي كه پديد مي آورند اشاره مي شود. در قسمت ديگري از اين مجموعه و به دليل تحويل ندادن به موقع كليدخانه به نقي، آنها در تهران سرگردان مي شوند و در جريان اين سرگرداني هاست كه طي اتفاقي كاميون با يك خودرو تصادف مي كند و به دليل پايان مهلت بيمه نامه خودروي ارسطو، سوئيچ از سوي صاحب خودروي آسيب ديده ضبط مي شود و خانواده معمولي مجبور به سكونت در پشت كاميون و كنار پارك مي شوند.اما جايگاه تعيين كننده كاميون در روايت داستاني مجموعه پايتخت درست در بزنگاه حضور پليس داراي نقشي تعيين كننده مي شود و از كاميون به عنوان يك پوشش براي رصد مخفيگاه يك قاچاقچي مواد مخدر استفاده مي كنند. كاميون ارسطو در بخش ديگري از اين مجموعه و آنجا كه قرار است هما و نقي در پشت كاميون با صمد برادر دختر مورد علاقه ارسطو صحبت و شرايط را براي خواستگاري آماده كنند باز هم نقش مناسبي در داستان سازي دارد. در اين موقعيت داستاني، اسناد و مدارك صمد و همسرش كه از سوي ارسطو در زير كرسي پنهان شده است به دليل روشن بودن بخاري آتش مي گيرد.سرانجام كاميون ارسطو هنگام بازگشت از تهران و به دليل منع تردد خودروهاي سنگين مجبور به حركت در جاده اي فرعي مي شود كه درون رودخانه گير مي افتد و از حركت بازمي ايستد.نكته آخر اينكه در شاكله مجموعه پايتخت 1 آنچه حضور كاميون را ملموس تر مي كند نقش تعيين كننده اي است كه در پيشبرد روايت دارد. به اين معنا كه يك سرگره هاي داستاني مجموعه به كاميون وصل است و خودروي نارنجي رنگ را به عنوان يكي از اركان اصلي مجموعه در طراحي و مهندسي روايت به رخ مي كشاند.