رئال بنویسیم یا مدرن

رئال بنویسیم یا مدرن؟برای اینکه بدانیم در جهان داستان‌نویسی، با انواع سبک‌ها که هر کدام در برهه‌ای خاص بیشتر به آن پرداخته شده‌ است، کدام روش مناسبِ جهانِ داستانی‌مان است، نیازمندیم که ابتدا هر کدام از آنها را بشناسیم و خاستگاه این سبک‌ها را بررسی کنیم.در این مقاله می‌خواهم دو نوع مهم از این روشها را تشریح کنم که به نظر می‌رسد طرفداران یکسانی بین هر دو سبک دارد. یعنی تقریبن همان میزان که نویسندگان مدرن‌نویس داریم، همان تعداد هم رئال‌نویس داریم. بنابراین برای فهم بهتر این که داستان‌ مدرن چیست و رئال کدام است به تشریح هر کدام می‌پردازیم. ?داستان رئال چیست؟?رئال در لغت به معنای واقعیت است و رئالیسم یعنی واقع نمایی.?رئال بیشتر به قشر ضعیف و متوسط جامعه می‌پردازد و مشکلات عدیده‌ای که این سطح از آدمها در ذاتِ انسانی و نحوه‌ی برخورد با گرفتاریها با آن مواجهند را محور اصلی داستانها قرار می‌گیرند. ?پر واضح است که تخیل در چنین داستان‌هایی جایی ندارد.?پرداختن به درون شخصیتهای آدمهای معمولی که پیرامونمان مشاهده می‌کنیم محور اصلی رئال‌نویسی‌است. ما با بردن این شخصیت‌ها اعم از کارگر و کاسب و آدمهای کم‌بضاعت به داستانهایمان و انعکاس درد و رنجی که می‌کشند، به شناساندن این قشر می‌پردازیم که محرومیت‌های بسیاری را متحمل میشوند. و در واقع با توجه دادن مخاطبان به واقعیات زندگی‌ِ آنها، دور از رمانتیک بازی و رویاپردازی‌های عاشقانه و شاعرانه که گاهی به اشتباه ارزش تلقی می‌شود، خوانندگان را به تأمل وامی‌دارند.?مهمترین نویسندگان سبک رئال کدامند؟گوستاو فلوبر از نویسندگان پیشرو در سبک رئال است که با نوشتن کتاب « مادام بواری » مخاطبان بسیاری را به خود جذب و خوانندگان و نویسندگان را به این سبک علاقمند کرد.چخوف یکی دیگر از نویسندگان مطرح و مشهور رئالیسم در ادبیات است. از نویسندگان معروف رئال‌نویس دیگر می‌توان از بالزاک نام برد که با نوشتن «کتاب کمدی انسانی » مسائل اجتماعی را به شکل جدی‌تری مطرح کرد. چارلز دیکنز و جورج الیوت، جان‌اشتاین بک، همینگوی و توماس مان، تورگنیف، تولستوی و داستایوفسکی و ماکسیم‌گورگی، با داستان هایشان تآثیر زیادی در آگاهی‌ مردم داشتند. آگاهی که به گمانم عده‌ای آن را در جایی غیر از کتاب‌ها و رمان‌ها جستجو می‌کنند.اما از نظر من مهم‌ترین نقش را در آگاهی مردم، همین رمان‌ها ایفا می‌کنند. و تأثیر شگرفش را در بیداری ملت‌های کتاب‌خوان به وضوح شاهد هستیم. اگر چه هنوز هستند کسانی که رمان خواندن را اتلاف وقت می‌دانند و فقط جنبه‌ی سرگرمی‌اش را در نظر می‌گیرند. و اثر سوء‌ش را می‌توان در سطحی‌نگری و حجم اطلاعات ناکافی و ناقص و تحریف شده‌ای که در شبکه‌های مجازی و اجتماعی مختلف، وارد ذهن و زندگی‌ افراد می‌شود، مشاهده کنیم. وقتی ما یک رمان پانصد صفحه‌ای را می‌خوانیم روند شکل‌گیری شخصیت داستان که در مواجهه با مسائل پیش‌روی آنها که شبیه زندگی‌های مردم عادی‌است، با تمام تمایلات و تمنیات و ذهنیات انسانی‌شان، تا مدت‌ها سایه‌ی تصمیمات آن شخصیت‌ها را بر زندگی‌مان احساس می‌کنیم و و این ماجراها و نوع برخورد با آنها ذهن ما را درگیر می‌کنندکه آیا اگر ما هم جای فلان شخصیت بودیم چنان راه‌حلی را پیدا می‌کردیم و یا شر را به روش خودمان از میان برمی‌داشتیم و تمایل به نیکی را به گونه‌ای دیگر در خود بوجود می‌آوردیم؟?اولین داستان‌نویسان رئال ایرانی چه کسانی هستند؟مشفق کاظمی با کتاب « تهران مخوف »و بزرگ علوی با «چشمهایش» و صادق هدایت با « حاجی‌آقا »و جلال آل احمد با «مدیر مدرسه» و........از اولین‌ها در رئال نویسی هستند.رئالیسم در ادبیات داستانی انواع مختلفی دارد که در مقاله‌ای جداگانه به تعریف ویژگی‌های آنها خواهم پرداخت.و در این‌جا تنها به فهرست انواع آن اکتفا می‌کنم.?انواع رئالیسم۱. رئالیسم جادویی۲. رئالیسم اجتماعی۳. رئالیسم سینک آشپزخانه۴. رئالیسم سوسیالیستی۵. رئالیسم طبیعت‌گرایی۶. رئالیسم روانشناختی?داستان مدرن چیست؟?داستان مدرن بیشتر جنبه‌های درونی و یا ذهنی شخصیت‌های یک داستان را جستجو می‌کند. بر خلاف داستان رئالیستی که به جنبه‌های بیرونی توجه دارند و به صورت خطی روایت نمی‌شوند. بلکه بیشتر به صورت جریان سیال ذهن نوشته می‌شوند. یعنی همان طور که ذهن آدمی همزمان می‌تواند به گذشته برگردد یا آینده را متصور شود در داستان مدرن هم به همین صورت پرداخته می‌شود.?معمولن شخصیت‌ها در داستان مدرن مردم گریزند و غرق دنیای خودشان هستند با افکاری آشفته و متناقض. و بحران‌های درونی و بیرونی بسیاری را متحمل می‌شوند و گاهی از اجتماع طرد می‌شوند. ?غالبن در داستانهای مدرن با چند زاویه دید مواجهیم که البته بسته به تبحر نویسنده به جذابیت اثر می‌افزاید.?چند صدایی بین شخصیت‌ها این نوع از داستان‌ها را به اثری متفاوت و پر‌کشش تبدیل می‌کند. ?گسترش علاقه‌ی مخاطبان به داستانهای مدرن با توجه به عصر حاضر با وجود تمام تنش‌های روحی و مبتلا بودن افراد به معضلات دنیای مدرن چنین مخاطبانی را هم در دنیای ادبیات امروزی بیشتر می‌طلبد. ?اولین‌ مدرن‌نویسان جهان چه کسانی هستند؟از بنیانگذاران ادبیات داستانی مدرن می‌توان از الیوت، جویس، پروست، وولف، پوند، فاکنر و مالارمه و کافکا نام برد. معتقدم در اوضاع و شرایط کنونی که آدمی درک کامل و درستی از جهان پیرامونش ندارد و هزاران سوال بی‌پاسخ که تا آخر عمر مجهول می‌مانند در ذهنش پیچ و تاب می‌خوردند، می‌توان به کمک شیوه‌ای نوین، خلأ ناشی از این نادانسته‌ها را تا حدودی پر کرد. و اندکی از این ابهام‌ها را با تخیل و ورود به دنیای داستانی کاست. انسان ذاتن خواستار کشف مسائل ذهنیی است که به چشم نمی‌آید و سعی دارد با قدرت عظیم تخیل و به کمک ناخودآگاهش آن را به گونه‌ای تفسیر کند. شخصیت‌‌های داستان مدرن درگیر یکنواختی ماحصل زندگی ماشینی و عصر صنعتی هستند و مولفه‌های اصلی داستانهای مدرن آدمهای مرفه و روشنگر و تحصیل‌کرده‌اند با انواع و اقسام درگیری‌های ذهنی و گم‌گشتگی‌های مختص انسان امروزی.برخلاف داستان رئال که به قشر ضعیف و متوسط نظر دارند. ?اولین مدرن‌نویسان ایرانی می‌توان از جمال‌زاده، صادق هدایت، هوشنگ گلشیری، صادق چوبک، بزرگ علوی به عنوان اولین مدرن‌نویسان ایرانی نام برد. بنابراین هر نویسنده‌ای بسته به علاقه‌ی خود و اهمیتی که هر یک از این سبک‌ها برایش دارد تلاش می‌کند جهان داستان‌نویسی خود را ترسیم کند و البته که بسیاری بعد از سال‌ها کار کردن و آزمون و خطا و نوشتن به سبکهای مختلف، به سبک خود می‌رسند و ادامه‌اش می‌دهند. ?تجربه شخصی خود من در داستان‌نویسی‌، تمایل به رئال‌نویسی است. و نشان‌دادن رنجی که آدمهای طبقه‌ی متوسط و پایین می‌کشند. ولی به مرور و با توجه به گسترش دامنه‌ی مطالعاتی‌ام به تدریج علاقمند به نوشتن در سبکهای مختلف و من‌جمله سبک مدرن شدم. اگر‌چه همیشه نمی‌شود منحصرن یک روش را پیش گرفت و و روی یک سبک خاص اصرار کرد. و خارج شدن از محدوده‌‌ای که برای هر سبک تعیین کرده‌اند را اشتباه تصور کرد. بلکه می‌توان با ترکیب سبکهای مختلف، داستان‌های ایده‌آل و پر‌کششی نوشت. همانطور که بسیاری نویسندگان بزرگ این کار را کرده‌اند. ?البته این نکته قابل ذکر است که پیچیده‌نویسی که خاص داستان‌های مدرن است سختی‌های خودش را دارد و مهارت زیادی می‌طلبد و سال‌ها زمان می‌برد تا نویسنده‌ای به این مرحله برسد و داستانی قابل قبول ارائه کند.