مسابقه ربیع قرآن

وإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ و هنگامى كه بندگان من از تو درباره من سؤال كنند، بگو من نزديكم! دعاى دعاكننده را هنگامى كه مرا مى‌خواند پاسخ مى‌گويم، پس بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند تا راه يابند. سوره بقره، آیه ١٨۶نکاتی از تفسير نمونه:شان نزول:كسى از پيامبر (ص) پرسيد: آيا خداى ما نزديك است تا آهسته با او مناجات كنيم؟ يا دور است تا با صداى بلند او را بخوانيم؟ آيه فوق نازل شد و به آن‌ها پاسخ داد كه خداوند به بندگانش نزديک است.تفسير: سلاحى به نام دعا و نيايشاز آنجا كه يكى از وسایل ارتباط بندگان با خدا مسئله دعا و نيايش است به دنبال ذكر بخش مهمى از احكام اسلام در آيات گذشته آيه مورد بحث از آن سخن مى­‌گويد، و با اينكه يك برنامه عمومى براى همه كسانى كه مى­‌خواهند با خدا مناجات كنند در بر دارد قرار گرفتن آن در ميان آيات مربوط به روزه مفهوم تازه‌اى به آن مى‌بخشد، چرا كه روح هر عبادتى قرب به خدا و راز و نياز با اوست.اين آيه روى سخن را به پيامبر كرده مى­‌گويد: "هنگامى كه بندگانم از تو درباره من سؤال كنند بگو من نزديكم."نزديكتر از آنچه تصور كنيد، نزديكتر از شما به خودتان، و نزديكتر از شريان گردن‌هايتان چنان‌كه در جاى ديگر مى‌خوانيم: و نحن اقرب اليه من حبل الوريد (سوره ق آيه 16)سپس اضافه مى‌كند: من دعاى دعاكننده را به هنگامى كه مرا مى­‌خواند اجابت مى­‌كنم. بنابراين بايد بندگان من دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان آورند باشد كه راه خود را پيدا كنند و به مقصد برسند.جالب اين‌كه در اين آيه كوتاه خداوند هفت مرتبه به ذات پاك خود اشاره كرده و هفت بار به بندگان! و از اين راه نهايت پيوستگى و قرب و ارتباط و محبت خود را نسبت به آنان مجسم ساخته است!عبدالله بن سنان مى­‌گويد از امام صادق(ع) شنيدم كه فرمود: زياد دعا كنيد زيرا دعا كليد بخشش خداوند و وسيله رسيدن به هر حاجت است، نعمت‌ها و رحمت‌هایى نزد پروردگار است كه جز با دعا نمى­‌توان به آن رسيد! و بدان هر در را كه بكوبى عاقبت گشوده خواهد شد! آرى او به ما نزديك است، چگونه ممكن است از ما دور باشد در حالى كه ميان ما و قلب ما جاى او است! (و اعلموا ان الله يحول بين المرء و قلبه - سوره انفال آيه 24)در ادامه به ذکر چند نکته می‌­پردازیم. برای مطالعه بیشتر به کتب تفسیر از جمله المیزان و یا نمونه مراجعه فرمائید.فلسفه دعا و نيايشآنها كه حقيقت و روح دعا و اثرات تربيتى و روانى آن را نشناخته­‌اند ايرادهاى گوناگونى به مسئله دعا دارند. گاه مى‌گويند: دعا عامل تخدير است، چرا كه مردم را بجاى فعاليت و كوشش و استفاده از وسائل پيشرفت و پيروزى، به سراغ دعا مى‌فرستد، و به آنها تعليم مى­‌دهد كه به جاى همه اين تلاش‌ها دعا كنند! و گاه مى­‌گويند: اصولا آيا دعا كردن فضولى در كار خدا نيست؟! خدا هر چه را مصلحت بداند انجام مى‌­دهد، او به ما محبت دارد، مصالح ما را بهتر از خود ما مى‌داند، پس چرا ما هر ساعت مطابق دلخواه خود از او چيزى بخواهيم؟! و زمانى مى­‌گويند: از همه اين‌ها گذشته آيا دعا منافات با مقام رضا و تسليم در برابر اراده خداوند ندارد؟آنها كه چنين ايرادهایى را مطرح مى‌كنند از آثار روانى اجتماعى و تربيتى و معنوى دعا و نيايش غافلند. آنان كه براى دعا اثر تخديرى قائلند معنى دعا را نفهميده‌اند، زيرا معنى دعا اين نيست كه از وسائل و علل طبيعى دست بكشيم و بجاى آن دست به دعا برداريم، بلكه مقصود اين است بعد از آنكه نهايت كوشش خود را در استفاده از همه وسایل موجود به كار بستيم، آنجا كه دست ما كوتاه شد و به بن‌بست رسيديم به سراغ دعا برويم، و با توجه و تكيه بر خداوند روح اميد و حركت را در خود زنده كنيم، و از كمك‌هاى بى‌دريغ آن مبداء بزرگ مدد گيريم. بنابراين دعا مخصوص به نارسایي‌ها و بن‌بست‌ها است، نه عاملى به جاى عوامل طبيعى.مفهوم واقعى دعاپس از آنكه دانستيم كه دعا در مورد نارسایي‌هاى قدرت ما است، نه در مورد توانایى و قدرت، و به عبارت ديگر دعاى مستجاب دعایى است كه به مضمون امن يجيب المضطر اذا دعاه و يكشف السوء(سوره نمل آيه 62) به هنگام اضطرار و عقيم ماندن تمام تلاش‌ها و كوشش‌ها انجام گيرد، روشن مى‌شود كه مفهوم دعا درخواست فراهم شدن اسباب و عواملى است كه از دایره قدرت انسان بيرون باشد آن هم از كسى كه قدرتش بي‌پايان و هر امرى براى او آسان است . ولى اين درخواست نبايد تنها از زبان انسان صادر شود، بلكه از تمام وجود او برخيزد، و زبان در اين قسمت نماينده و ترجمان تمام ذرات وجود انسان و اعضا و جوارح او باشد.شرایط اجابت دعاتوجه به كيفيت اين شرایط نيز روشنگر حقايق تازه‌­اى در زمينه مسئله به ظاهر بغرنج دعا است، و اثر سازنده آن را آشكار مى­‌سازد در روايات اسلامى شرایطى بر استجابت دعا مى‌­خوانيم از جمله: (برای حفظ اختصار نقل به مضمون شده‌­است)1- براى اجابت دعا بايد قبل از هر چيز در پاكى قلب و روح كوشيد، و از گناه توبه كرد، و خودسازى نمود، و از زندگى رهبران الهى الهام گرفت.2- در پاكى زندگى از اموال غصب و ظلم و ستم بكوشد، و تغذيه او از حرام نباشد.3- از مبارزه با فساد و دعوت بسوى حق خود دارى نكند، زيرا آنها كه امر بمعروف و نهى از منكر را ترك مى­‌گويند دعاى مستجابى ندارند.4- ايمان و عمل صالح و امانت و درستكارى يكى ديگر از شرایط استجابت دعا است. زيرا آن كس كه به عهد خويش در برابر پروردگارش وفا نكند نبايد انتظار داشته باشد كه مشمول وعده اجابت دعا از ناحيه پروردگار باشد.5- ديگر از شرایط استجابت دعا توام گشتن آن با عمل و تلاش و كوشش است.مجموع شرایط پنجگانه فوق روشنگر اين واقعيت است كه دعا نه تنها نبايد جانشين اسباب طبيعى و وسایل عادى براى وصول به هدف گردد، بلكه براى اجابت آن بايد در برنامه‌­هاى زندگى دعاكننده دگرگونى كلى به عمل آيد، روحيات شخص، نوسازى شود، و در اعمال پيشين تجديد نظر گردد.