خودمان را دوست بداریم! اگر به آنچه که باید نرسیدیم چه کنیم؟

بگذارید همین ابتدای کار خیال‌تان را راحت کنم: احتمال نرسیدن به مطلوب بسیار است! عوامل بسیاری در کارند تا جلوی شما را برای رسیدن مقصود سد کنند. هرچند در مطالب پیشین این پرونده، مفصلا تلاش کردیم تا احتمال این اتفاق ناگوار را به حداقل برسانیم، اما قواعد جهان و رخدادهایی که چندان در کنترل ما نیست، معمولا همیشه آنطور که ما دلمان می‌خواهد کار نمی‌کنند.اگر بند اول این مطلب «ناامید کننده» بود، باید به موضوعی امیدوارکننده اشاره کنیم: عمر ما محدود به این چند ماه نیست و اگر در مقطعی، به هر دلیلی، نتوانستیم به آنچه که باید برسیم، به این معنا نیست که در ادامه نیز این‌چنین پیش رود. https://virgool.io/raahro/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-riicwevanmgu اگر فقط یک چیز باشد که نسبت به تحقق اهداف‌مات اولویت داشته باشد، آن چیز «خود» ما هستیم. پس لازم است که بدانیم چگونه از اعتماد به نفس خود مراقبت کنیم تا در صورت عدم حصول به نتیجه، خود را نبازیم. به عبارت دیگر، ممکن است (و این احتمال بسیار بالاست) که به همه‌ی خواسته‌ها و اهدافی که تعیین نکردیم نرسیم، چگونه خود را بابت دستیابی به آن قسمت که حاصل شده تحسین کنیم و بابت آن چیزهایی که دریافت نشده سرزنش نکنیم؟سه سال است که در حال تلاش برای رسیدن به هدف مشخصی هستم. تغییر مکان زندگی! همین چند روز پیش بود که هرچه رشته بودم پنبه شد. حال خوبی نداشتم. راستش را بخواهید نشسته بودم گوشه‌ای از اتاقم و برای این شکست بزرگ اشک می‌ریختم.از وقتی در تهران مشغول به کار شدم، یکی از اهدافم این بود که مکان زندگی‌ام را به تهران منتقل کنم. رفت‌وآمد هرروزه با مترو انرژی زیادی از من می‌گرفت و می‌گیرد. علاوه بر آن زمان زیادی را در راه از دست می‌دهم و خلاصۀ امر، سه سال تکرار این اتفاق حسابی کلافه‌ام کرده بود.هدف کاملا روشن بود. و برای رسیدن به این هدف اتفاق‌های زیادی باید می‌افتاد. سرتان را درد نیاورم. همه چیز خوب پیش می‌رفت. مبلغی که باید برای اجاره خانه پس‌انداز می‌شد جمع شده بود. خانه در بهترین نقطه‌ای که مدنظرم بود پیدا شده بود و تا موعد قرارداد تنها شش روز مانده بود. https://virgool.io/raahro/%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D9%BE%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%85%D8%AA%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%AA%DB%8C%D8%AC%D9%87-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85-a8j9fwxrfpkd فروپاشییکی از روزهایی که از محل کارم برمی‌گشتم و به این فکر می‌کردم که چقدر به رسیدن به هدفم نزدیکم، پیامی از یکی از دوستانم دریافت کردم: «متاسفم! برنامه‌ها جور دیگری پیش رفته و قرارداد کنسل است!» من اسم لحظه‌ی بعد از خواندن این پیغام را گذاشته‌ام: فروپاشی. شاید هیچ لحظه‌ای را مشابه آن لحظه در زندگی‌ام تجربه نکرده باشم. به معنای واقعی برای تک تک روزها و ساعت‌هایم بعد از مستقر شدن در تهران برنامه‌ریزی کرده بودم. می‌دانستم که صبح‌ها قرار است از کدام مسیر به محل کارم بیایم و عصرها توی کدام کافه و کتابفروشی بنشینم و بچرخم! و حالا یک پیام تاسف مثل وقتی که دست کسی زیر سینی چای بخورد و استکان و چای و قندان را در هوا پخش کند، زده بود زیر تمام برنامه‌هایم و من را از هم پاشیده بود.سوگواریهیچ چیز نمی‌توانست آرامم کند. به تقدیر و اقبال لعنت می‌فرستادم و از اینکه این همه دویده‌ام و نرسیده‌ام غم بزرگی داشتم. چندروزی به سوگواری گذشت. هر حرفی اشکم را جاری می‌کرد و هر «تو» گفتی را به بد تعبیر می‌کردم. پیغام‌ها را بی‌پاسخ می‌گذاشتم و تماس‌های تلفنی را ریجکت می‌کردم. از دنیا هیچ‌چیز نمی‌خواستم جز اینکه دست از سرم بردارد. اما دنیا دست بردار نبود.التیامچند روز پس از این اتفاق در حال برگشت به خانه بودم و در مسیر خانه صمیمی‌ترین دوستم را دیدم. از حالم هیچ نپرسید. خوب می‌دانست که چه اتفاقی افتاده است. کمی که از این در و آن‌در صحبت کردیم و یک‌دفعه گفت: «می‌دونم از اتفاقی که افتاده خیلی ناراحتی، ولی به این فکر کردی که توی این راه چه چیزهایی به دست آوردی؟ اصلا دلم نمی‌خواد شبیه کتاب‌های موفقیت حرف بزنم. ولی واقعا مرور کن و ببین اگر این تصمیم رو نگرفته بودی کجای زندگی بودی و حالا که این تصمیم رو گرفتی و توش شکست خوردی کجایی؟»راست می‌گفت. من بعد از نرسیدن به هدفم تنها به «نرسیدن» فکر کرده بودم و به آنچه «به دست آورده بودم» توجهی نداشتم.بگذارید برایتان بگویم. https://virgool.io/raahro/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-t8qtw5ipctvx غنیمت‌های شکستبا وجود اینکه به آنچه مطلوبم بود نرسیدم، اما در راه غنایمی به دست آمد که حالا، و با نگاه به مسیری که طی شده است، متوجه می‌شوم اگر هدفی تعیین نمی‌کردم، اوضاع این‌طور تغییر شکل نمی‌داد و چند قدمی عقب‌تر از امروزم بودم.برای تغییر مکان زندگی باید شرایط مالی‌ام را تغییر می‌دادم. کاری که در آن مشغول به فعالیت بودم، با تمام مزایایی که داشت از نظر مالی کفاف شرایطی که قرار بود اتفاق بیفتد را نمی‌داد. مسیرش از مکانی که برای اجاره خانه در نظر گرفته بودم بسیار دور بود و از نظر پیشرفت، در مرحله‌ای از سکون قرار داشت. در شرایط ناپایدار اقتصادی و با ترس اینکه ممکن است همین کاری که دارم را هم از دست بدهم، تصمیم را گرفته بودم. رزومه‌ام را به روز کردم و برای چند شرکتی که علاقه داشتم در آن‌ها فعالیت کنم ارسال کردم.نتیجه برای خودم شگفت‌انگیز بود. پنج پیشنهاد کاری بسیار خوب! یکی را بنا به اولیت‌هایم انتخاب کردم. مسیرم کوتاه‌تر شده بود، درآمدم بهتر از قبل و پیشرفت کاری قابل لمس بود. این اولین غنیمت این شکست بود.طبق برنامه‌ای که داشتم، آمدن به تهران مساوی بود با اندوخته‌های زمانی بیشتر. در نتیجه دل را به دریا زدم و کلاسی را که سال‌ها دلم می‌خواست در آن شرکت کنم ثبت نام کردم. با این پیش فرض که من شش روز دیگر به تهران نقل مکان می‌کنم! این هم دومین غنیمت.غنایم بیشتر این‌هاست. اما نمی‌خواهم حوصله‌تان را سر ببرم. من بدون اینکه به هدف اصلی برسم، به میکرو هدف‌هایی رسیدم که هدایت‌گرش آن هدف اصلی بود. شاید اگر به نقل مکان فکر نکرده بودم، هنوز سر همان کار قبلی بودم و مسیر طولانی و درآمد کمتر را بخشی از سرنوشت خود می‌دیدم. و البته، هنوز در کلاسی که سال‌ها در آرزویش بودم، ثبت نام نکرده بودم.جان آرمسترانگ در کتاب «درس‌های نیچه برای زندگی» می‌گوید: «لب کلام نیچه این است: کارهایی که ما مشتاقیم انجام دهیم و به اتمام رسانیم ـ آن شخصی که شاید امیدواریم بشویم ـ به واقع اموری در دسترس‌اند؛ اما راه رسیدن به هریک از این مقصدها دشوار است: راهی است سرشار از رنج، ناراحتی از دست خویش، ناامیدی، غبطه و سرخوردگی. نیچه به ما می‌گوید چیزهای خوب همواره با تاب‌آوردن این قسم دردها پدیدار می‌شود. آن‌ها حاصل بخت و اقبال خود به خود نیستند.»در این مقاله قرار است از این حرف بزنیم که چطور وقتی به هدفی که تعیین کرده‌ایم، نرسیدیم دست از سرزنش خود برداریم و بابت قسمت‌های حاصله خودمان را تحسین کنیم.شاید بهتر باشد با نگاهی آسیب‌شناسانه به قضیه نگاه کنیم. چه عاملی سبب می‌شود تا مدام درحال سرزنش خود باشیم؟ باید بگویم که یکی از این عوامل «کمال‌گرایی» است.در ادامه از آسیب‌های این اتفاق بیشتر می‌گوییم.استبداد «بایدها»کمال‌گرایی (به انگلیسی: Perfectionism) در روان‌شناسی، ویژگی‌ شخصیتی است که خصوصیات آن، با تلاش فرد برای بی‌عیب‌و‌نقص بودن و تنظیم استانداردهایی برای بالاترین سطح عملکرد توصیف می‌شود. هورنای (روانکاو آلمانی) کمال‌گرایی را به صورت «استبداد بایدها» تعریف کرده است و به ارتباط عمیق آن با طیف وسیعی از مشکلات آسیب‌شناختی اشاره می‌کند.کمال‌گرایی مدام به شما می‌گوید هیچ چیز به اندازه کافی خوب نیست. در نتیجه سبب می‌شود اعتماد به نفس انجام کارها در شما سرکوب شود. مضطرب شوید و در نهایت از کاری که انجام می‌دهید لذت نبرید.با این تعاریف بهتر است اگر نشانه‌هایی از کمال‌گرایی را در خودمان می‌بینیم به دنبال راه‌حل‌هایی برای تعدیل آن باشیم.1. چند راه حل برای درمان کمال‌گرایی:مسیر بخشی از هدف استرسیدن به هدف بدون طی کردن مسیر غیر ممکن است. اگر در مسیر رسیدن به اهداف هستید، سعی کنید آگاهانه آن را پیش ببرید. لذت کاری که انجام می‌دهید، آگاهی از اینکه این مسیر تا چه اندازه شما را به هدف نزدیک می‌کند، و یادآوری این نکته که اگر این کار کوچک را انجام ندهید به هدف بزرگتان نمی‌رسید، همگی عواملی‌ست که به شما کمک می‌کند از سطح اضطراب خود در طی مسیر بکاهید و ارزش و اعتبار هر کار کوچک را بدانید. https://virgool.io/raahro/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%81%D8%B9-%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-aoydh826bmfk رسیدن به 50 درصد از برنامه‌ها= قرار گرفتن در مسیر هدفبیایید برای اینکه از سرزنش دست برداریم، نگاه دقیق‌تری به فرآیندها داشته باشیم. شما لیستی 10 تایی از برنامه‌های خود دارید. موعد عمل به برنامه‌ها فرارسیده است و از این لیست ده‌تایی به 5 تای آن‌ها عمل کرده‌اید. اگر کمی حساب و کتاب بلد باشیم این مقدار برابر است با 50 درصد موفقیت. پس ذهن کمال‌گرای خود را کنار بگذارید و به منطق رجوع کنید. آنچه ذهن کمال‌گرا در این لحظه می‌گوید این است که شما به «تمام» برنامه‌هایتان نرسیده‌اید پس شکست خورده‌اید. استبداد «بایدها» را از کار بیندازید. شما بخش بزرگی از برنامه‌ها را عملی کرده‌اید. بابت این 50 درصد خودتان را ستایش کنید و خسته نباشید جانانه‌ای به خود بگویید. اگر گوش‌تان را به ندای استبدادی بایدها بسپرید، خودتان را از لذتِ انجام نیمی از کارها محروم کرده‌اید.لذت بردن از شادی‌های کوچکگوته، شاعر و نویسنده آلمانی در جایی می‌گوید:«هرکس باید روزانه یک آواز بشنود، یک شعر خوب بخواند و در صورت امکان چند کلمه حرف منطقی بزند.»می‌خواهم بهتان بگویم که خودتان را از کارهای ساده‌ای که می‌تواند باعث شادی‌تان شود محروم نکنید. برنامه‌ریزی و رسیدن به اهداف تا زمانی که نتوانیم از شادی‌های کوچک زندگی لذت ببریم و به قول گوته روزانه یک آواز بشنویم، یک شعر خوب بخوانیم و چند کلمه حرف منطقی بزنیم، میسر نخواهد شد.برای اینکه بتوانید از شادی‌های کوچک لذت ببرید این روش را امتحان کنید:برای یک دوره زمانی مشخص (مثلا 22 روز)، هرروز سه مورد از کارهایی را که خوشحالتان می‌کند روی کاغذ بنویسید. به این شادی‌های کوچک فکر کنید و از انجام دادنشان لذت ببرید.بعد از یک دوره 22روزه ذهن به صورت ناخودآگاه شادی‌های کوچک را پیدا می‌کند. دیگر نیازی نیست که قلم و کاغذ برداریدو آن‌ها را بنویسید. ذهنتان حلقه‌های کوچک شادی را پیدا کرده است و یادگرفته است که «موفقیت» خواسته‌هایی‌اند کوچک اما مستمر، حتی اگر تعدادشان کم باشد.نوشتن کارهایی که انجام داده‌ایددر مقاله قطره‌هایی که دریا می‌شوند به این پرداختیم که چگونه هدفی بزرگ را به میکرو هدف‌ها تقسم کنیم. این کار برای اینکه بتوانید از سرزنش خود دست بردارید نیز کمک بزرگی به شما خواهد کرد. کارهایی را که برای رسیدن به هر میکروهدف انجام داده‌اید در جایی ثبت کنید. فرقی نمی‌کند روی کاغذ باشد یا در تلفن همراهتان. مهم این است که ببنید چه کارهایی انجام شده است و با دیدن حجم کارها، امید را در وجود خود پررنگ کنید.مثال دیدن نیمه‌ی پر لیوان هرقدر هم کلیشه‌ای اینجا کاربرد دارد.ذهن ما به صورت ناخودآگاه تمایل دارد تا بر بخش منفی کار تمرکز کند. «روی قسمت باقی مانده»، «کارهای انجام نشده»، «زمان از دست رفته»! در نتیجه بیایید بر خلاف عادت ذهن عمل کنید. نوشتن کارهایی که انجام می‌دهیم بخش پر لیوان را نشان‌مان می‌دهد و از اینکه بخواهیم خودمان را سرزنش کنیم، جلوگیری می‌کند.2. تعریف چند هدف برای جلوگیری از فروپاشیست گودین در جایی از کتاب مهره حیاتی (linchpin) می‌گوید برای اینکه به مرحله فروپاشی نرسید، به جای یک هدف اصلی و کلیدی، چند هدف برای خود تعریف کنید. این کار باعث می‌شود وقتی به هدف اول نرسیدید، ابزارها و امکانات موجود را در راستای رسیدن به هدف دوم به کار ببندید. و اگر هدف دوم نشد، هنوز هدف دیگری در لیست اهداف وجود دارد!من اگر در ذیل هدف «تغییر مکان» هدف «تغییر شغل» و «ثبت نام در کلاس مورد علاقه» را تعریف کرده بودم، شاید مرحلۀ سوگواری و فروپاشی از مراحلی که در ابتدای متن نوشته‌ام حذف می‌شد. یا بهتر است بگویم به جای اینکه به آن‌ها به عنوان غنایم شکست نگاه کنم، به عنوان اهداف دست‌یافته نگاه می‌کردم و در تیترهایم مرحله‌ای به نام «شادکامی رسیدن به اهداف دیگر» تعریف می‌کردم.3. کمی دور بایست و تماشا کنبلز پاسگال می‌گوید: «تمام مشکلات بشر ریشه در ناتوانی او در آرام و تنها نشستن در یک اتاق دارد.» نمی‌خواهم بگویم تمام مشکلات، اما بیایید قبول کنیم بخشی از مشکلات ما از این سرچشمه می‌گیرد که پس از هر «نشدن» و «نرسیدنی» فوراً می‌خواهیم کاری انجام دهیم. بیایید از تکنیک «تماشا» استفاده کنیم.حالا که بر هر دلیلی نتوانسته‌اید برنامه‌هایتان را عملی کنید، کمی صبر کنید. آرام و تنها در یک اتاق بنشینید و چشم‌انداز زندگی را تماشا کنید. سعی کنید به خودتان یادآوری کنید که مهم‌ترین عامل این برنامه‌ریزی یعنی «خودتان» را هنوز به همراه دارید. پس از سرزنش دست بردارید و کمی در ساحل امن تماشا به این خودِ ارزشمندتان فرصت استراحت دهید.4. شکیبایی برای ساختنآلن دوباتن در کتاب «آرامش» می‌گوید: «یکی از عباراتی که ساخته شد تا حد بیشتری از صبر و استقامت را در ذهن افرادِ کم‌طاقت تزریق کند این ضرب‌المثل است که «رم یک‌شبه ساخته نشده است».این ضرب‌المثل معروف، توجه ما را به نمونۀ درخشانی از پیشرفت‌هایی معطوف می‌کند که اگرچه عظیم بوده، اما بسیار آهسته صورت گرفته است.» باتن از این حرف می‌زند که هر ساختنی نیازمند صبر و استمرار است. او اشاره می‌کند که انجام پروژه‌های ارزشمند سال‌ها به طول می‌انجامد و در طی این سال‌ها فرد با اتفاقات مختلفی دست و پنجه نرم خواهد کرد. همان‌طور که رم در طی سال‌هایی که به ساختنش ختم شد جنگ‌ها و شورش‌ها و ناملایمتی‌های بسیاری را از سر گذراند. باتن از ارزش زمانی ساختن یک پروژه حرف می‌زند و از این می‌گوید که اگر در بازه‌ی زمانی کوتاهی به آن نرسیده‌ایم، دلسرد نشویم. بلکه شکیبایی را توشه‌ی راه کنیم و برای رسیدن به مطلوبمان، مشکلات، موانع و سختی‌های راه را پذیرا باشیم.سخن پایانیخیلی وقت‌ها شرایط آن‌طور که باید پیش نمی‌رود. از نقشه‌ی را دور می‌افتیم و افسار زندگی از دستمان رها می‌شود. خیلی سخت است که در این مواقع بر شرایط موجود تسلط پیدا کنیم و بتوانیم با نگاهی به دور از سرزنش و افکار منفی راه را ادامه دهیم. توصیه می‌کنم که برای این مواقع صندوقچه‌ای برای خود بسازید. این صندوقچه حاوی موفقیت‌هایتان است و اظهارنظرهای مثبتی‌ که طول زندگی دربارۀ خودتان شنیده‌اید. در شرایط ناپایدار و وقتی به مرحله‌ای رسیده‌اید که گمان می‌کنید همه چیز را باخته‌اید، این صندوقچه را بازکنید و به صداهایی که از درونش پخش می‌شود گوش بسپارید. توانایی‌هایتان را به یادآورید و بدانید که صحنۀ زندگی همواره شما را به بازی دعوت می‌کند.منابعدرس‌های نیچه برای زندگی، جان آرمسترانگ، ترجمه صالح نجفی، نشر هنوزهنر شفاف اندیشیدن، رولف دوبلی، ترجمه عادل فردوسی‌پور-بهزاد توکلی- علی شهروز، نشر چشمهآرامش، آلن دوباتن، محمد کریمی، نشر کتابسرای نیکآنچه که خواندید، بخشی از پرونده‌ی عیدانه‌ی راهرو با موضوع برنامه‌ریزی بود. برای اطلاعات از سایر بخش‌های این پرونده و مطالعه‌ی آن‌ها اینجا کلیک کنید. دانلود نسخه صوتی دانلود فایل کتابچه الکترونیکی