لزوم تغییر و تحول در سبک مدیریتی ایران

مقدمه ای بر مدیریت، انواع سبک ها و نوع های متفوت مدیریت و سابقه ی مدیریت آکادمی در ایرانایجاد نگرش مدیریتی مدرن و مدیریت کارآمد برای ایجاد کسب و کارها و همچنین تاسیس و راه اندازی واحدهای تولیدی، واردات و صادرات در ایران در اوایل قرن جاری یعنی در آغاز سال 1300 در ایران آغاز شد.از آنجایی که نیاز به مراودات با کشورهای همسایه و دیگر دولتهای جهان برای ایجاد بازار مناسب در داخل ایران احساساس شد. مدیریت شروع به شکل گیری کرددر ابتدا ساده ترین نوع روش های مدریتی اتخاذ گردید. به نحوی که روش های مدیریتی بر اساساس میزان کارکرد کارگر و میزان حضور فیزیکی را شامل میشد. تا زمان جنگ جهانی دوم سکان مدیریت های کلان کشوری در دست افراد بسیار کمیابی بود. در حالی که برای سمت های مهم و حساس از افراد با تابعیت خارجی استفاده میکردند. بعد از جنگ جهانی دوم و روند نابودی ایران در آن دهه کشور ملزم به احیای دوباره و نیاز به تیم ها و افراد واجد شرایط در آن بحبوحه ی خاص سیاسی و اقتصادی کشور بود. از آنجا که دانشجویان و متخصصان در خارج از کشور تحصیل کرده بودند و دانش و سواد کافی آن زمان را داشتند شروع به پایه گذاری سیستم مدیریتی کردند. به نحوی که این سبک مدیریت هم به کارمند و کارگر سودرسان باشد و هم به کارفرما و سازمان هاو ارگان های مربوط، به همین ترتیب سیستم های مدیریت کلاسیک و نئو کلاسیک در ایران شروع به شکل گرفتن شدند.در راستای این اقدامات در طول یک دهه سیستم های واردات و صادرات – کارخانه ها- شرکتها و سارمانهای خدماتی و رفاهی و تجاری شروع بکار کردند. این روند تا چند دهه ادامه داشت به نحوی که رشد روزافزون اقتصاد و پررنگ شدن نقش ایران در تجارت جهانی کاملا مشهود بود. در آن زمان بیشترین نقش را سبک مدیرتی تیلور و مکس وبر ایفا میکرد. زیرا کشور به تازگی به انقلاب صنعتی مدرن خود رسیده بود و از نظر اقتصادی سر و سامانی به خود دیده بود.پس از انقلاب اسلامی روش های مدیریتی و سیستماتیک تغییر چندانی نکرد و به همان روش تا دهه ی هفتاد باقی ماند. به همین دلیل میزان رضایت کارکنان و کارفرمایان و مشتریان همگی به سهم یکسانی رضایت بخش بود. تا اینکه روند تغییرات آغاز شد و نسل های دیگری از جنس های دیگر مدیریتی به روی کار آمدند. افرادی که گاها دانش و تجربه ی کافی را نداشتند وای در سمت هایی قرار گرفتند که لیاقت آن را نداشتند و به همین ترتیب شاخه های دانش در سازمانها در مجموع و در جامعه دچار بهم ریختگی شده بود. همین رخداد در سالهای متمادی و دهه های گوناگون باعث ایجاد یک گسل دانش و عدم تفاهم مالی میشود. به گونه ای که افرادی که دانش کمتری دارند به دلیل عدم قضاوت درست جایگاه یابی مناسب درآمد بالاتری دارند نسبت به افرادی که دانش بیشتری دارند. به عنوان مثال فردی را در نظر بگیرید که مهندس کامپیوتر میباشد، در یک شرکت مشغول بکار میشود. در آن شرکت فردی مدیریت میکند که پول بیشتری برای ایجاد شرکت آورده است ولی دانشی در رابطه با این کار ندارد. افرادی که در آن شرکت کار میکنند به دلیل نیاز مالی و جلوگیری از اخراج شدن همگی در تمامی مراحل انجام کار با مدیریت موافق هستند.سازمانها روشهای مدیرتی قرن جدید و نوین را کاملا کنار گذاشته اند، بیشتر به سمت روش های قدیمی تر و حتی روشهایی که هیچگاه بکار گرفته نشده است را انجام میدهند. نگرش مدیریتی به سمت و سویی رفته است که حداکثر استفاده از افراد با تجربه، دانش بالا و نگرش برای پیشبرد اهداف مالی شخصی و در ادامه شاید اهداف سازمان باشد و در قبال آن ارائه ی کمترین میزان دستمزد برای نیروی کار میباشد. این تفکرات و رخدادها بر اساس میزان بیکاری بالا، انحلال و ورشکستگی سازمانها و تعدیل نیروی آنان رخ داده است، اما با این حال اگر سازمانی که به فکر بزرگتر شدن و بهتر شدن شرایط سازمانی خود باشد باید نیروی کار خود را یه صورت یک سرمایه ببیند نه صرفا نیروی موقت برای پیشبرد اهداف کوتاه مدت، اکثر سازمانها بعد از مدتی استفاده از نیروی کار و دانش آنان برای عدم تفاهم کاری کارفرما و کارمند اقدام به تعدیل نیرو و یا جایگزینی نیروها میکنند.با امدن نیروی کار جدید و ایجاد طرح ها، تناقض ها و رفتارهای گوناگون و گاها نامناسب در محیط کاری آن سازمان باعث ایجاد تفکری در نیروی جدید میشود که افرادی که در سازمان کار میکنند هیچ اراده ای از خود ندارند و در نتیجه هیچ دانشی در این سازمان کاربرد ندارد. وجود دخالت های پی در پی مدیریت و افراد نالایق در سازمان باعث میشود که نیرهای متخصص سازمانی دلسرد از بکار بردن دانش کافی و همچنین وقت و انرژی لازم برای پیشرفت و جلو بردن سازمان میباشد را ندارند. چنین اقدانات و اتفاقاتی از دهه ی هشتاد شمسی شروع شد و در دهه ی نود به اوج خود رسیده است. به نحوی که روش کار مدیران و سازمانها بر خلاف آنچه باید باشد پیش میرود، به جای اینکه مدیران و سازمانها از روشهای جدید و نوین برای نیروی کار، سازمان، اهداف و مقاصد خود استفاده کنند، به سمت استفاده ی حداکثری از نیروی کار در جهت پیشبرد منافع و سود شخصی میباشند. و حتی در پیشبرد سازمان خود هم گامی بر نمیدارند.این کار باعث عدم هماهنگی بخش های مختلف سازمان و درجازدن و یا در بهترین حالت باعث پیشرفتهای جزئی میشود که متاسفانه به دلیل تفکر تماما مالی مدیران و مالکان سازمانها به این مقدار بسنده میکنند. به دلیل تمام اتفاقات، این روند تا همیشه ادامه پیدا نخواهد کرد. این روند نزولی درآمد مردم و روند صعودی درآمد سازمانها و افراد ذی نفع باعث بهم خوردگی تعادل در نیروی کار، سازمانها و سود میشود، روندی که سازمانها و افراد آنها در پیش گرفته اند نهایتا یک دهه ادامه خواهد یافت.در ادامه ی این روند بر خلاف افزایش نیروی کار نسبت به میزان مشاغل و تعداد درخواست، شرکتها با کمبود نیروی کار مواجه میشوند ( با اینکه حجم نیروی کار بسیار زیاد است) زیرا نیروهای آماده بکار تجربه های دهه ی قبلی را دیده اند و متوجه شده اند این مسیر در طول زندگی آنان چه عواقب و اتفاق هایی را یرای آنان رقم خواهد زد. به همین دلیل با زیاد شدن نیروی کار تمایل آنان برای کار کردن کمتر میشود. دلیل آنان این است که میزان درآمد آنان نسبت به میزان کاری که انجام میدهند تفاوت بسیار زیادی دارد، نتایج این رخدادها باعث میشود که کسب و کارهای غیر متعارف در جامعه به سرعت رشد کند. از آنجا که تمایل جامعه ی ایران و همچنین روند جهانی به سمت کسب و کارهای اینترنتی پیش میرود، رشد کسب و کارهای غیر متعارف مجازی در کشور به سرعت رشد خواهد کرد. به دلیل اینکه نسبت میزان زمان و کار نتیجه ی معکوس میدهد ( نسبت به زمانی که میگذارند درآمد بیشتری نسبت به کار کردن در سازمانها دارند)در ادامه، دغدغه ی سازمانهای مشغول بکار این است که نیروهای آنان با کمترین میزان تمایل و اشتیاق برای آنان کار خواهند کرد و به دنبال سازمانهای بزرگتر و بهتر با درامد بالاتر و یا به دنبال کسب و کارهای خانگی و شخصی میباشند. این روند بهت برانگیز باعث کاهش میزان نقدینگی در جامعه در حدود پنج سال میشود. اگر مدیران به این درک نرسیده باشند که کلید حل مشکل آنان تغییر ساختارهای خودشان است آینده ای مبهم و تاریک در انتظار جامعه ی ایران خواهد بود. به خصوص از آنجا که رشد جمعیت در کشور به سمت صفر و یا منفی شدن سیر میکند، در آینده با کمبود نیروی کار مواجه خواهند شد و از آنجا مه نسل های قبل تجربه و دانش کافی برای کار کردن و رشد سازمانها را ندارند، در اصل دانشی به نسل های بعد منتقل نخواهد شد.بنابراین اقتصاد ایران دچار فروپاشی کامل میشود که احیا کردن آن نیازمند ورود متخصصان خارجی را میطلبد و آن هم ضربه ای بر اقتصاد داخلی خواهد زد.