عادت کردم ...

همه‌ی ما عادت‌های بدی داریم که می‌خواهیم آن‌ها را ترک کنیم. عادت‌های بد وقت و انرژی را تلف می‌کنند و بر کیفیت زندگی اثر می‌گذارند. حتی بعضی از آن‌ها می‌توانند مانع رشد و دستیابی به اهداف‌مان شوند یا بعضی دیگر ممکن است سلامت جسمی و روحی‌مان را به خطر بیندازند.با این وجود چرا عادت‌های بد خود را تکرار می‌کنیم؟ یا مهم‌تر از آن، آیا می‌توانیم آن‌ها را ترک کنیم؟زندگی هر فرد حاصل مجموعه‌ای از عادت‌های او است. این که چاق یا لاغریم، خوشحال یا ناراحتیم، موفق یا شکست خورده‌ایم، همه نتیجه‌ی عادت‌های روزمره‌ی ما است. کار‌هایی که هر روز انجام می‌دهیم و مسائلی که به آن‌ها فکر می‌کنیم و باور داریم، شخصیت‌مان را شکل می‌دهند و ما را به آن کسی که هستیم تبدیل می‌کنند.اما اگر بخواهیم تغییر کنیم، چه؟ اگر قرار باشد عادت‌های جدید بسازیم، چه باید بکنیم؟روش ایجاد عادت‌های رفتاریدر اولین قدم باید با فرآیند شکل‌گیری عادت‌های جدید آشنا شویم.از نظر علمی ایجاد هر عادتی ۴ مرحله دارد: اشاره، اشتیاق، پاسخ و پاداش.این ۴ مرحله، پایه و اساس شکل‌گیری تمام عادت‌ها است. اولین مرحله، اشاره‌ی اولیه است. یعنی وقتی مغزتان تلنگر می‌خورد برای اولین بار رفتاری را انجام دهد که پیش‌بینی می‌کند پاداشی در قبال انجامش دریافت خواهد کرد. به سبب همین پاداش احتمالی، اشتیاق پیدا می‌کنید آن رفتار یا عمل خاص را انجام دهید. در واقع مراحل اول و دوم یعنی اشاره و اشتیاق، معمولاً با یک‌دیگر همراهند و اشتیاق نیروی انگیزشی لازم برای انجام عادت را فراهم می‌سازد.مرحله‌ی سوم، مرحله‌ی پاسخ است. مرحله‌ی پاسخ در واقع همان رفتاری است که به انجام آن عادت می‌کنید. مرحله‌ی پاسخ و انجام عادت به میزان توانایی و انگیزه‌ی شما بستگی دارد. به طوری که اگر عادتی از حد توان روحی و جسمی شما خارج بود یا انگیزه‌ی کافی برای انجامش نداشتید؛ آن را کنار می‌گذارید و برعکس.در نهایت پاسخ منجر به پاداش می‌شود. مرحله‌ی پاداش، هدف نهایی هر عادتی محسوب می‌شود و اکثر پاداش‌ها با حس رضایت همراه هستند. به طور خلاصه می‌توان گفت تمام عادات و رفتار‌هایی که انجام می‌دهیم؛ به منظور حل مشکلات یا پاسخ به نیاز‌های مختلف‌مان می‌باشند.حال که خیلی مختصر با نحوه‌ی شکل‌گیری عادات آشنا شدیم؛ می‌توانیم یاد بگیریم چطور در آن‌ها تغییر ایجاد کنیم یا عادت‌های بد را از بین ببریم وعادت‌های خوب را جایگزین کنیم.اما چه عواملی باعث ایجاد عادت‌های بد می‌شوند؟اگر خوب به عادت‌های بدتان توجه کنید، خواهید دید اکثر آن‌ها از ۲ عامل اضطراب و کسالت نشئت می‌گیرند. به طور مثال جویدن ناخن‌ها یا خرید بیش از اندازه یا وقت تلف کردن در اینترنت، همه‌ی آن‌ها تنها راه‌های مقابله با اضطراب و کسالت هستند.به سادگی می‌توان روش‌های دیگری برای از بین بردن اضطراب و کسالت یافت و آن‌ها را با عادت‌های بد جایگزین کرد.البته ممکن است این احساسات حاصل مشکلات عمیق‌تری باشند. باید با خودتان صادق باشید و ریشه‌ی آن‌ها را پیدا کنید.از خودتان بپرسید چه عواملی باعث ایجاد عادت‌های بد در شما شده‌اند؟ آیا ترس یا کمبود اعتماد به نفس علت آن است یا عوامل دیگری نیز دخیل‌اند؟در هر صورت خوب است بدانید شناسایی منشا عادت‌های بد، قدمی اساسی در راه غلبه بر آنان محسوب می‌شود.عادت‌های بد را از بین نبرید، آن‌ها را جایگزین کنیدتمام عادت‌هایی که دارید، دلیل دارند. حتی عادت‌های بدتان هم ممکن است از بعضی جهات سودمند باشند و همان طور که پیش‌تر گفتیم روشی برای غلبه بر استرس و اضطراب محسوب می‌شوند. بگذارید این مسئله را با مثالی بهتر شرح دهیم:فرض کنید عادت دارید ایمیل‌های خود را به محض رسیدن چک کنید. با این کار ممکن است وقت‌تان تلف شود یا دچار استرس شوید، اما در عین حال این حس امنیت را به شما می‌دهد که چیزی از دست نداده‌اید. پس دوباره این کار را تکرار می‌کنید.در نتیجه، چون عادت‌های بد از بعضی جهات مفید واقع می‌شوند؛ حذف کامل آن‌ها کار دشواری است. پس چاره چیست؟ این بار به جای حذف عادت‌های بد، می‌توانید آن‌ها را با عادت‌های جدیدی که فوایدی مشابه دارند جایگزین کنید. مثلاً اگر هر وقت اضطراب دارید سیگار می‌کشید؛ ترک سیگار به تنهایی کمکی به شما نمی‌کند. باید سعی کنید از روش دیگری برای مقابله با استرس کمک بگیرید و سیگار کشیدن را با عادت جدیدی جایگزین کنید.به بیان بهتر، عادت‌های بد در پاسخ به بعضی نیاز‌ها ایجاد می‌شوند؛ بنابراین می‌توانیم آن‌ها را با رفتار‌های بهتر و سالم‌تری که همان نیاز‌ها را برآورده می‌کنند جایگزین کنیم.اگر توقع دارید عادت‌های بد را بدون هیچ جایگزینی حذف کنید، بعضی نیازهایتان بی پاسخ می‌مانند و برای برطرف کردن آن‌ها دوباره به عادات بد خود متوسل می‌شوید