ذو القرنین؛گمشده تاریخ

سلام? احوال شماموضوع از اون بحث هایی هست که همه نمی پسندند یا به قولی این نظر رو دارند که گذشته چه ربطی به ما دارد و...امیدوارم نظر شما اینطور نباشد?✔اهداف:1-ذو القرنین از نظر قرآن و حدیث و کتب عهد عتیق2-ویژگی ها،شخصیت و عملکرد ذوالقرنین3-کتب تاریخی و حماسی وذوالقرنین4-مقایسه اجمالی کاندیدها5-مقایسه فتوحات کوروش کبیر و اسکندر مقدونی تا حدودیولی اصل مبحث ما در همون موارد 1-3 خلاصه میشه?✔ذوالقرنین از نظر قرآن و حدیث و کتب عهد عتیق✣آیه 83 سوره کهف:✣وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ ذِي الْقَرْنَيْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُو عَلَيْكُمْ مِنْهُ ذِكْرًا✣و از تو (ای رسول) سؤال از ذوالقرنین می‌کنند، پاسخ ده که من به زودی حکایتی از او بر شما خواهم خواند.✣ذى القرنين: قرن (بر وزن عقل) به معنى جمع كردن است، «قرن البعيرين: جمعهما في حبل» يعنى دو شتر را با يك طناب بست. و نيز به معنى ‏شاخ آيد مانند شاخ گاو و گوسفند و نيز به معنى جماعتى است كه در زمان واحد نزديك به هم زندگى مى‏ كنند .جمع آن قرون است . به معنى زمان نيز آمده است. «ذو القرنين» لقب آن پادشاه است، قرن ظاهرا در اينجا به معنى شاخ است، يعنى صاحب دو شاخ. ✨این سیر تا آیات 98 سوره کهف ادامه دارد.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :ذو القرنين، بنده اى شايسته بود كه خداوند عزّ و جلّ او را حجّت بر بندگان خود قرار داد و او قوم خويش را به سوى خدا دعوت كرد و آنان را به پرهيزگارى فراخواند. امّا مردم بر شاخ . سر او كوفتند.ذو القرنين مدتى از ميان آنان ناپديد گشت، به طورى كه گفته شد : او در هر وادى اى بوده مرده يا به هلاكت رسيده است. اما وى سپس آشكار شد و به ميان مردم خود برگشت و اين بار نيز مردم بر گوشه ديگر جلو سر او ضربتى كوفتند. در ميان شما نيز يك نفر هست كه ماجرايى چون او دارد. خداوند عزّ و جلّ به ذو القرنين در جهان قدرت داد و از هر چيزى براى او وسيله اى قرار داد و او به مغرب و مشرق رسيد. خداوند تبارك و تعالى به زودى سنّت و شيوه او را درباره قائم از فرزندان من نيز جارى خواهد ساخت و او را به شرق و غرب جهان مى رساند، به طورى كه هيچ منزلگاه و دشت و كوهى نيست كه ذو القرنين زير پا گذاشته باشد مگر اينكه قائم نيز آنها را زير پا مى گذارد و خداوند عزّ و جلّ گنج ها و معادن زمين را برايش آشكار مى سازد و به وسيله رعب و وحشت او را پيروز مى گرداند و به واسطه او زمين را، همان گونه كه پر از جور و ستم شده است، پر از عدل و داد مى كند.( كمال الدين : ۳۹۴/۴ )امام على عليه السلام ـ در پاسخ به اين سؤال كه آيا ذو القرنين پيامبر بود يا فرشته ـ فرمود :نه پيامبر بود و نه فرشته، بلكه بنده اى بود كه خدا را دوست مى داشت و خدا هم او را دوست داشت و براى خدا خيرخواهى مى كرد و خدا هم خيرخواه او شد. پس او را به سوى قومش فرستاد، امّا مردم بر شاخ راست سر او كوفتند. پس، ذو القرنين تا مدّت زمانى كه خدا مى خواست از ميان مردم ناپديد شد. سپس بار ديگر او را فرستاد و اين بار مردم بر شاخ چپ سر او كوفتند و او باز تا مدتى كه خدا مى خواست از ميانشان ناپديد شد. سپس بار سوم خداوند مبعوثش كرد و در زمين به او قدرت داد. نمونه او در ميان شما نيز هست ـ مقصود خود آن حضرت است ـ .( بحار الأنوار : ۱۲/۱۷۸/۵ )امام باقر و امام صادق عليهما السلام ـ در پاسخ به سؤال از منزلت ايشان واينكه از گذشتگان چه كسانى شبيه آن دو بزرگوار مى باشند ـ فرمود :همسفر موسى [خضر عليه السلام ] و ذو القرنين. آنها هر دو عالم بودند و پيامبر نبودند.( بحار الأنوار : ۱۲/۱۹۷/۲۵ )امام صادق عليه السلام :چهار نفر بر سراسر جهان فرمانروايى كردند : دو تا مؤمن و دو تا كافر.آن دو مؤمن، يكى سليمان بن داوود بود و ديگرى ذو القرنين، و دو كافر، يكى نمرود بود و ديگرى بُختُ نَصَّر. نام ذو القرنين، عبد اللّه بن ضحّاك بن مَعد بود.( الخصال : ۲۵۵/۱۳۰ )همانطور که می دانید جد مادری کوروش کبیر با نامهای ایشتوویگو ، آستیاگ، اژی دهاک و ضحاک شناخته شده است.در کتاب دانیال ، دانیال نبی در رؤیا چنین می‌بیند:دیدم که ناگاه قوچی نزد نهر ایستاده بود که دو شاخ داشت و شاخهایش بلند بود و یکی از دیگری بلندتر و بلندترین آن‌ها آخر برآمد؛ و قوچ را دیدم که به سمت باختر و شمال و جنوب شاخ می‌زد و هیچ وحشی با او مقاومت نتوانست کرد و کسی نبود که از دستش رهایی دهد و برحسب رای خود عمل نموده، بزرگ می‌شد.در ادامه در کتاب دانیال می‌خوانیم: جبرئیل بر او آشکار گشت و خوابش را چنین تعبیر نمود: قوچ صاحب دو شاخ که دیدی پادشاهان ماد و پارس است.دانیال ۸:۳در کتاب اشعیا نبی باب ۴۴ شماره ۲۸ چنین می‌خوانیم: آنگاه در خصوص کوروش می‌فرماید که شبان من اوست و تمامی مشیتم را به اتمام رسانده به اورشلیم خواهد گفت که بنا کرده خواهی شد. این جمله نیز قابل توجه‌است که در بعضی از تعبیرات کتاب مقدس، از کوروش تعبیر به عقاب خاور، و مرد تدبیر که از مکان دور خوانده خواهد شد آمده‌است. (کتاب اشعیا نبی باب ۴۶ شماره ۱۱)✔دیدگاه ابو الکلام آزاد و علامه طباطبایی در مورد ذوالقرنینمولانا ابوالکلام آزاد وزیر فرهنگ سابق هند تفسیری به زبان اردو در قرآن کریم دارد و در این تفسیر ذوالقرنین را که در قرآن از آن نام برده شده همان کوروش هخامنشی می‌داند. اما بخش‌هایی از این کتاب نام کتاب کوروش کبیر و ترجمه محمد ابراهیم باستانی پاریزی کنون اوصاف اخلاقی ذوالقرنین در برابر ماست نخستین آن دادگری و رعیت نواز است ببینیم این صفت تا چه حد در زندگی کوروش کبیر وارد است قرآن می‌فرماید سرنوشت این قوم در دست توست تو می توانی آنان را مجازات کنی یا اینکه ببخشی و به نیکی گرائی مقصود از این طایفه همان قومی است که بدون دلیل به کوروش حمله بردند و بالاخره نتیجه نگرفتند و کوروش فاتح شد البته می‌توانست و می بایستی آن را مجازات نماید یا برخی یونان عموماً عقیده دارند که کارهای کوروش پس از فتح لیدی نه تنها توأم با داد و دادگستری بود بلکه بسی بالاتر از آن می نمود همه بخشش و داد و بزرگواری بود تا جایی که از آن مقام نیز فراتر رفت .هرودوت و گزنفون مورخان یونانی می گویند کوروش کبیر فرمان داد که لشکریان جز با سپاهیان دشمن با هیچکس با اسلحه روبرو نشوند همینطور هم کردند و قرآن از زبان ذوالقرنین بیان میکندکه ((و سنقول له من امر یسرا)) یعنی اگر کسی نیکویی کرد خواهی دید که در برابر از طرف من به او به سختی و به بدی رفتار نخواهد شد مورخین یونان عموماً به حقیقت این مطلب ایمان دارند می نویسند که کوروش کبیر با همه به نیکی و داد رفتار کرد مردم را زیر باره خراج گران مالیات‌های سنگین از طرف پادشاهان بر دوش رعیت نهاده شده بود نجات داد آسان گرفتن کوروش در کارها و مهربانی او دوره جدیدی در آسایش و رفاه قاطبه مردم پدید آورد.مرحوم ابوالکلام نظر ذوالقرنین بودن کوروش را در تفسیر خود بیان داشته است اینکه نظر ابوالکلام آزاد صحیح باشد یا نه. مطلبی است که همه مفسران با آن همراهی و همراه نیستند. آن روزها که استاد علامه مرحوم طباطبایی تفسیر المیزان را مرقوم فرمودند چون نسخه‌های کتاب نایاب بود طی مرقوم هایی که با دست لرزان نوشته بودند و من آن را برای چاپ سوم تحویل چاپخانه دادم و چاپ نشد و متاسفانه اکنون هم در دسترس نیست از من خواسته بودند که نسخه‌ای از کتاب را به ایشان برسانم و مخلص نیز تقدیم کردم و وصول آن نامه به امضای حجت‌الاسلام آقای هادی خسروشاهی که ظاهراً در آن ایام با آقای طباطبایی همکاری داشتند اعلام شد. علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در این باره مرقوم داشته اند ((بعضی گفتند ذوالقرنین همان کوروش یکی از ملوک هخامنشی در فارس است که در حدود ۵۲۹ تا ۵۶۰ قبل از میلاد می‌زیسته و همین بوده که امپراطوری ایرانی را تاسیس و میانه دوم مملکت فارس و ماد را جمع نموده بابل را مسخر کرد و به یهود اجازه مراجعه از بابل به اورشلیم را صادر کرد و در بنای هیکل کمک‌ها کرده مصر را به تسخیر خود درآورد آنگاه رو به سوی مشرق نهاد و تا اقصی نقاط مشرق پیشرفت این قول را بعضی از علمای نزدیک به عصر ما یعنی سر احمد خان هندی ابداع و مولانا ابوالکلام آزاد در ایضاح و تقریب آن سخت کوشیده است.سپه را بران شارستان جای کردیکی پیش رو چست بر پای کردنمونه دیگر اسکندر نامه نظامی گنجوی می باشد که اسکندر مقدونی را به اندازه یک عارف و سالک الی الله نشان داده و او را یک قدیس معرفی کرده است.این مسائل گویای آن است که داریم به معنای واقعی کلمه به دنبال یک گمشده می گردیم ....امیدوارم که ذو القرنین رو پیدا کرده باشید?✔منابع•قرآن کریم آیات سوره کهف•کتاب عهد عتیق(تورات) بخش های مربوط به دانیال نبی /اشعیای نبی/ عزرا /ارمیای نبی•کمال الدین تمام النعمه جلد 2 احادیث مربوط به ذوالقرنین ص93•بحارالانوار•الخصال•آثار الباقیه عن القرون الخالیهصفحات59-67ص144ص155•کتاب ذوالقرنین کوروش کبیر از ابوالکلام آزاد ترجمه استاد باستانی پاریزی•کوروش نامه گزنفون•تاریخ تمدن ویل دورانت•فرهنگ توصیفی تاریخ ایران•شاهنامهخیلی از منابعی که مورد بررسی قرار گرفتند قدیمی هستند به امید خدا در ویرایش های بعد منابعی بروز را خواهیم دید.?خدایا چنان کن سر انجام کار تو خشنود باشی و ما رستگارحسن بحرینی فرد1400/08/23