قهوه، دوستان، و یک روز خیلی معمولی

توی شهر ما، شهر کوچکمان، خیابانیست که دو طرفش به درختان آراسته شده. درختان هم معلوم نیست از چه نوع گیاهی اند همـــــــه نوع درختی هست. از چنار و کاج گرفته تا هر نوعی که یک گیاه شناس بتواند نام ببرد. ردیف مغازه های مختلفی در دوطرف خیابان به چشم میخورد. اسم این خیابان را "شهرداری" گذاشته اند ولی نه ساختمان شهرداری آنجاست نه تاحالا پای شهردار به آنجا رسیده. علی ایحال، محبوب ترین خیابان شهرمان است. ما بهش میگوییم خیابان "ممد شاه" . ممد شاه قبلا اسم یه آدمی بوده که اینجا زندگی میکرده، روزی زنش که از تبار ترک های تبریز بوده و به گفته مردم اون زمان هم از خیلی از دختر های شهر سر بوده، دست بچه پنج ساله ممد شاه و خودشو میگیره، میره سر میدون وایمیسه، یک تاکسی میگیره و تا سی چهل سال دیگه پیداش نمیشه. ممد شاه که خودش اسمش ممد شاه نبود، اسمش جاسم بود و بچه جنوب. بهش میگفتن ممد شاه چون شبیه یه شخصیتی نمیدانم چه شخصیتی توی یه کتابی که اتفاقا اسم کتاب را هم یادم نیست، بود. سیاه سوخته ولی مهربون. دندان هاش به سفیدی ابر میزد. یک آدمی بود که همیشه توی کافه تریای خیابون وِلو بود. نمیفهمیدند برای امرار معاش چه میکنه، ولی خب همیشه پول یه قهوه ترک رو ته جیبش داشت. کسی نمیدونه دختر ترکی به اون زیبایی و ممد شاه که ظاهر زیاد جالبی نداشت و از فرزندان خلیج بود، چه شد که یک هو با هم خو گرفتند، چه شد به هم رسیدند، چه شد یک هو عاشق شدند، چه شد که یک هو بچه دار شدند، و چه شد که یک هو جدا شدند ...البته من فکر نمیکنم جدایی اتفاق افتاده باشد. جدایی وقتی صورت میگیرد که دو طرف رابطه کلا طاقت ریخت همدیگر را نداشته باشند. ولی نقل است که از آن روزی که آن دختر تو دل بروی چشم و ابرو سیاه با تاکسی رفت و دیگر پیداش نشد، ممد شاه هر روز هفته، به مدت چهل سال سر میدون وا میستاده تا شاید برگردد. متاسفانه ما آدم ها زیادی باهم رودروایسی داریم، زیادی گرفتار تعاریف شده ایم، زیادی مسائل رو پیچیده میبینیم. عشق، گاهی اسم حوادثی است که ارزشمندش میکند، مثل ایستادن چهل ساله ممد شاه سر میدان حافظ.ممد شاه عمرش به هفتاد رسید. درباره اش همانقدر که گفتم شنیده ام به علاوه اینکه یک روزی که من طفل خردسالی بودم آمدند، دست پیرمرد سیاه سوخته جنوبی را گرفتند، از توی تنها کافه تریای خیابان جمعش کردند و دستش را گرفتند و داخل ماشینش کردند و رفتند. همین!همین تا به امروز برای مردم ابهام مانده که ممد شاه را چه کسانی بردند؟ کجا رفت؟ چرا رفت؟ و مهم تر از همه، هنوز هم سر میدان حافظ آفتابی میشود؟خب، سرنوشت ممد شاه نامشخص ماند ولی دوستان گرمابه و گلستانش همچنان همین جا هستند. به جز یکی دوتاشان همه از دم بازنشسته اند، یکی دوتاشان زن هاشان را از دست داده اند اما سراغ زن دیگری نرفتند. مینشینند توی کافه، قهوه ترک میخورند و باهم حرف میزنند. یکی دوتاشان خیلی باسوادند. بقیه بیشتر به آن یکی دوتا گوش میدهند. عصر ها که میشود بحث های خنده داری باهم دارند. مثلا یک روزی بوده که رفته بودم برای خودم یه ساندویچ بخرم با آب پرتقال مصنوعی میل کنم و خیلی اتفاقی و نه از روی عمد، گوشم خورده به صحبت هاشان و غرق آن ها شدم. بحث سر بیخوابی بود. هرکس دلیل بیخوابی اش را میگفت. یکی میگفت کمرم درد میگیرد، دیگری میگفت همسایه طبقه بالایی نمیگذارد بخوابیم. یکی از پیرمرد ها که مصرف مداوم سیگار در طول سالیان جوانی تا پیری اش روی قیافه و صدایش تاثیر گذاشته بود و سیبیل هایش را زرد کرده بود گفت: من شب ها فکر میکنم، این فکرا نمیذارن بخوابم.قطع به یقین اگر من هم بخواهم دلیلی برای بیخوابی هایم بیاورم، همین است. زیادی فکر میکنم. فکر ها، نمیگذارند بخوابم. بعد شروع کردند به سوال پرسیدن:- چه فکرایی میکنی مگه؟- تو فکر زنی شیطون؟- تو فکر زمینتی که میخوای بفروشیش؟-به دخترای دم بختت فکر میکنی؟-ماشینت که خراب شده؟ غمت نباشه بابا درست میشه.پیرمرد سیگاری بعد اینکه یک کام آلن دلو طور (!) به سیگارش زد با متانت تمام گفت:نه، به چیزای مسخره ای فکر میکنم.گوشم را بردم نزدیک تر بحث را از دست ندهم.- مسخره؟ منظورت چیه؟+ مثلا تاحالا به این فکر کردی که سه تار چرا چهارتا تار داره؟- اسدالله باز رفتی پا منقل؟+ منقل چیه مرد حسابی! کاملا جدی ام- خب این چه حرفیه میزنی مومن؟!! دیوونه شدی؟+ از بچگی فکرای عجیب غریبی داشتم. چمیدونم بابا ولش کن اصلاصدای ضعیف پیرمرد کلاه مخملی ساکت به گوش میرسد- منم بعضی شبا به این فکر میکنم که چرا وقتی خوابت نمیبره باید گوسفند بشماری+ ای بابا! دیوونه شدید ها! مردم نون ندارن بخورن اونوقت دغدغت اینه چرا گوسفند نمیشمارن؟- چیکار به مردم دارم من؟! یعنی آزادی فکر خودمم ندارم دیگه؟+ قربون شکلت بر نخوره حالا بهت ولی بچه که نیستید ازین فکرا میکنیددو دقیقه ای سکوت، دوباره یک پیرمرد دیگر ...- منم بعضی شبا به این فکر میکنم که چرا صندلی های سینما باید قرمز باشه؟+ ای بابا بسه دیگه شما هم! یه مشت خل و .چل جمع شدید دارید چرت و پرت میگید- خب چرا سبز نیستن؟+ چمیدونــــــــــــــم، حتما صاحابش قرمز دوست داشته- آخه همه جا قرمزه، همه که قرمز دوست ندارن؟+ من نمیدونم، من که صندلی شناس نیستم ...- تو خودت چی؟ تو شبا فکر نمیکنی؟+ معلومه که میکنم. ولی مثل شما ها نیستم.- خب بگو چه فکری میکنی تا مام بفهمیم فکر درست حسابی چیه!من منتظر جوابم منتها هیچ صدایی نمیاد. سرمو برمیگردونم. پیرمرده رو اصلا سر و وضعش رو چک نکرده بودم. یه آدمی بود، چهارشونه، صورت زمخت و خشنی داشت. بهش میخورد ارتشی باشه. سبیل داشت. کت قهوه ای رنگی هم پوشیده بود با یه لباس چهارخونه. همین که نگاهش کردم، متوجه بغض تو گلوش شدم. از دهن پیرمرد یه کلمه بیشتر بیرون نیومد. پیرمرد آروم زمزمه کرد: "ممد شاه"همین! همین یه زمزمه کافی بود کل پیرمردای کافه تریا برن تو خودشون و جوونای توش از بهت و تعجب این حجم از غم و درد مشترک بین یه جامعه پا به سن گذاشته شاخ در بیارن!سکوت بود، کاش احمد شاملو که میدانم میشناسیدش (شاعر و نویسنده) آنجا بود و میدید این سکوت چقدر ناگفته ها دارد!ساندویچ و آب پرتقال مصنوعی تمام شده بود. بیخیال بحثشان شدم. ول کردم آمدم بیرون. میان راه که میخواستم بروم خانه مان، به این فکر کردم که اگر روزی مهر کسی بر دلم بنشیند، آیا اندازه ممد شاه وفادارم؟به رفیقام فکر کردم، به اون پسرایی که هنوز حتی بلوغ جسمی و فکریشون هم کامل نشده. اونا چی؟ اونا ، اگه یه روزی که عاقبت ازینجا کوچ کنم، شبا به یادم هستن؟ یا براشون عادت میشه؟نمیشد اصلا جواب داد، خیلی سخت بود، خیلی خیلی سخت بود!زندگی یه مجموعه منظم از بی نظمی هاست، یه کلاف پیچیده از سیر اتفاقات و اشخاص، هنوز نمیتونم، نمیدونم، هنوز باید انتظار کشید. باید تا تهش صبر کنم. هنوز زوده، و این یعنی هنوز دیر نشده ...