مرور واکنش بازارهای مالی در قبال جنگ احتمالی روسیه و اوکراین

جنگ روسیه و اوکراین می تواند پیامدهای اقتصادی در سطح جهانی را رقم بزندسایت خبری اقتصادی پرواسکیلز گزارش مرتبط با پیامدهای اقتصادی جنگ روسیه و اوکراین را بر مبنای تحلیل رویترز به شرح زیر منتشر کرد:درگیری احتمالی روسیه و اوکراین چه پیامدی در بازارهای مالی جهان خواهد داشت؟تنش بین روسیه و اوکراین تمامی بازارهای مالی در سرتاسر جهان را تحت تاثیر خود قرار داده است؛ به گونه‌ای که از قیمت گندم و انرژی و اوراق قرضه گرفته تا دارایی‌های امن و بازارهای سهام همگی دچار نوسان و التهاب شده‌اند.در ادامه پنج معیار وجود دارد که نشان می‌دهد تشدید بالقوه تنش‌ها در بازارهای جهانی بیشتر در کجا احساس می‌شود:1.بهشت امن سرمایه‌گذارانیک رویداد مهم سیاسی در جهان معمولاً باعث می‌شود تا سرمایه‌گذاران به سمت خرید اوراق قرضه بروند، که عموماً به عنوان امن‌ترین دارایی‌ در بازارهالی مالی شناخته می‌شوند. اکنون با شدت گرفتن تنش میان روسیه و اوکراین خطر افزایش قیمت نفت و تورم بشدت احساس می‌شود.تورم در بالاترین سطح چند دهه اخیر و افزایش قریب الوقوع نرخ بهره، آغازی بی‌سابقه در سال را برای بازارهای اوراق قرضه ایجاد کرده است، به طوری که بازده اوراق قرضه 10 ساله خزانه‌داری ایالات متحده همچنان نزدیک به سطح کلیدی 2 درصد و بازده اوراق قرضه 10 ساله خزانه‌داری آلمان برای اولین بار از سال 2019 بیش از 0 درصد است. اما وقوع جنگ بین روسیه و اوکراین می‌تواند این ارقام را کاملا تغییر دهد.در بازارهای فارکس، نرخ مبادله یورو/فرانک سوئیس به عنوان بزرگ‌ترین شاخص ریسک ژئوپلیتیکی در اروپا در نظر گرفته می‌شود، زیرا ارز ملی سوئیس مدت‌هاست که توسط سرمایه‌گذاران به عنوان یک پناهگاه امن تلقی می‌شود. فرانک سوئیس در اواخر ژانویه به قوی‌ترین سطح خود از ماه مه 2015 تاکنون رسید.طلا که به عنوان پناهگاهی امن در مواقع تنش‌های سیاسی یا آشفتگی‌های اقتصادی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به اوج 13 ماهه خود نزدیک می‌شود.2. غلات و گندمهر گونه اختلال در زنجیره تامین غلات به خارج از منطقه دریای سیاه احتمالاً تأثیر عمده‌ای بر قیمت‌ها خواهد داشت.چهار صادرکننده بزرگ غلات در جهان یعنی اوکراین، روسیه، قزاقستان و رومانی محصولات خود را از بنادر دریای سیاه به سایر نقاط اروپا و جهان صادر می‌کنند که در صورت وقوع جنگ بین روسیه و اوکراین این بنادر مسدود خواهند شد.براساس داده‌های شورای بین المللی غلات، اوکراین سومین صادرکننده بزرگ ذرت در فصل 2021/22 و چهارمین صادرکننده بزرگ گندم در جهان خواهد بود. روسیه نیز بزرگترین صادرکننده گندم در جهان است.3. گاز طبیعی و نفت خاماگر تنش‌ها بین روسیه و اوکراین به درگیری ختم شود، احتمالاً بازارهای انرژی آسیب زیادی خواهند دید. اروپا برای حدود 35 درصد از گاز طبیعی خود به روسیه متکی است که عمدتاً از طریق خطوط لوله بلاروس و لهستان، نورد استریم 1 و سایر خطوط از طریق اوکراین وارد این قاره می‌شود.در سال 2020 حجم گاز از روسیه به اروپا در پی انتشار موج کرونا در اروپا و افزایش تقاضا کاهش یافت؛ امری که با گذشت 2 سال هنوز هم برطرف نشده و اروپا با کمبود سوخت مواجه شده است. در حال حاضر اروپاییان بیشترین مبلغ را برای خرید گاز به روسیه پرداخت می‌کنند.به عنوان بخشی از تحریم‌های احتمالی در صورت حمله روسیه به اوکراین، آلمان اعلام کرده است که می‌تواند روند ساخت خط لوله جدید گاز نورد استریم 2 از روسیه را متوقف کند. پیش بینی می‌شود که این خط لوله واردات گاز به اروپا را افزایش دهد، امری که بر میزان وابستگی اروپا به منابع انرژی روسیه می‌افزاید.تحلیلگران انتظار دارند که صادرات گاز طبیعی از روسیه به اروپای غربی در صورت تحریم‌ها از طریق اوکراین و بلاروس به میزان قابل توجهی کاهش یابد و قیمت گاز طبیعی را به بالاترین سطح در چند سال اخیر برساند.بازارهای نفت نیز ممکن است از طریق محدودیت یا اختلال عرضه از سوی روسیه تحت تأثیر قرار گیرند. اوکراین نفت روسیه را به اسلواکی، مجارستان و جمهوری چک منتقل می‌کند. اس اند پی گلوبال پلاتس در یادداشتی اعلام کرد که ترانزیت نفت خام روسیه برای صادرات به این بلوک 11.9 میلیون تن در سال 2021 بود که نسبت به سال 2020 حدود 0.4 میلیون تن کاهش داشته است.جی‌پی مورگان (NYSE:JPM) اعلام کرد که تنش‌ها خطر "جهش مادی" در قیمت نفت را به همراه دارد و خاطرنشان کرد که افزایش قیمت نفت به 150 دلار در هر بشکه میزان رشد تولید ناخالص داخلی جهانی را در همین ابتدای سال 0.9 درصد کاهش می‌دهد. همچنین تورم را بیش از دو برابر می‌کند و به 7.2 درصد می‌رساند.4.کاهش سود شرکت‌های غربی در بخش انرژیشرکت‌های غربی فهرست‌شده نیز می‌توانند پیامدهای حمله روسیه را احساس کنند، اگرچه برای شرکت‌های انرژی هر ضربه‌ای به درآمد یا سود ممکن است تا حدودی با جهش بالقوه قیمت نفت جبران شود.بریتیش پترولیوم بریتانیا 19.75 درصد از سهام روسنفت را در اختیار دارد که یک سوم تولید آن را تشکیل می‌دهد و همچنین تعدادی سرمایه‌گذاری مشترک با بزرگترین تولیدکننده نفت روسیه دارد.شرکت شل (Shell) 27.5 درصد از سهام ساخالین 2 اولین کارخانه LNG روسیه را در اختیار دارد که یک سوم کل صادرات LNG این کشور را به خود اختصاص می‌دهد و همچنین تعدادی سرمایه گذاری مشترک با غول انرژی دولتی گازپروم (MCX:GAZP) دارد.همچنین شرکت انرژی ایالات متحد اکسون (Exxon) از طریق یک شرکت تابعه با پروژه نفت و گاز ساخالین-1، که شرکت کاوشگر دولتی نفت و گاز طبیعی هند نیز در آن سهام دارد، همکاری می‌کند. شرکت Equinor نروژ نیز در این کشور فعال است.در بخش مالی، ریسک در اروپا متمرکز است.همچنین Raiffeisen Bank International اتریش 39 درصد از سود خالص برآوردی خود را در سال گذشته از زیرمجموعه روسی خود به دست آورد، در حالی که Societe Generale (OTC:SCGLY) به میزان 6 درصد از سود خالص گروه را از طریق خرده فروشی Rosbank به دست آورد. طبق محاسبات جی پی مورگان، شرکت مالی هلندی ING نیز در روسیه فعالیت دارد، هرچند که کمتر از 1 درصد سود خالص را تشکیل می‌دهد.بانک های فرانسوی و اتریشی به ترتیب با 24.2 میلیارد دلار و 17.2 میلیارد دلار بزرگترین بانک‌هایی هستند که به روسیه مبالغی هنگفتی را به عنوان وام پرداخت کرده‌اند. داده‌های بانک بین المللی (BIS) نشان می‌دهد که پس از این دو بانک وام‌دهندگان ایالات متحده با 16 میلیارد دلار، ژاپن با 9.6 میلیارد دلار و بانک‌های آلمانی با 8.8 میلیارد دلار قرار دارند که در صورت وقوع جنگ بین روسیه و اوکراین موقعیتشان متزلزل خواهد شد.بخش‌های دیگر نیز در معرض خطر قرار دارند: رنو 8 درصد از درآمد خود را در بازارهای روسی تامین می‌کند. بیش از 93 فروشگاه بین‌المللی آلمانی نیز در روسیه شعبه دارند که سهم سود هر کدام در بازارهای روسی بین 10 الی 17 درصد است. شرکت آبجوساز دانمارکی Carlsberg و مالک بالتیکا، تقریباً 40 درصد از بازارهای روسیه را اشباع کرده است.5.اوراق قرضه و بازارهای ارزدارایی‌های روسیه و اوکراین در خط مقدم هر گونه عواقب احتمالی نظامی در بازار خواهند بود.اوراق قرضه ارزی هر دو کشور در ماه‌های اخیر عملکرد ضعیف‌تری نسبت به اوراق همتای خود داشته است، زیرا سرمایه‌گذاران در بحبوحه تشدید تنش‌ها بین واشنگتن و متحدانش و مسکو، میزان قرار گرفتن در معرض آن را کاهش داده‌اند.بازارهای با درآمد ثابت اوکراین عمدتاً وظیفه سرمایه‌گذاران بازارهای نوظهور هستند، در حالی که جایگاه کلی روسیه در بازارهای سرمایه در سال‌های اخیر در بحبوحه تحریم‌ها و تنش‌های ژئوپلیتیکی کاهش یافته است و تا حدودی هرگونه خطر سرایت از طریق این کانال‌ها را کاهش داده است.با این حال، ارزهای اوکراین و روسیه نیز متضرر شده‌اند، به طوری که گریونا بدترین عملکرد را در بازارهای نوظهور در سال تا به امروز داشته و روبل در رتبه پنجم قرار دارد.کریس ترنر، رئیس بازارهای جهانی در ING گفت که وضعیت اوکراین و روسیه "ابهامات قابل توجهی" را برای بازارهای ارز خارجی ایجاد می‌کند.ترنر افزود: رویدادهای اواخر سال 2014 ما را به یاد شکاف‌های نقدینگی و احتکار دلار آمریکا می‌اندازد که منجر به کاهش قابل توجه روبل در آن زمان شد.