تحصیل در عصر کرونا

راستش را بخواهید در این روزها که سکوت خفه‌کننده‌ای فضا را پر کرده و گاه به گاه با خبر مرگ پاره می‌شود، پشت لپ تاپم نشسته بودم. تاریخچه مرورگرم را باز کرده بودم و یکی یکی روی سایت‌ها می‌زدم. نه برای قصدی یا هدف خاصی بلکه تنها به این دلیل که دیگر از دیدن سقف سفید بالای سرم خسته شده بودم و نیاز به دیدن تصاویر رنگارنگ و جدید داشتم. سرتان را درد نیاورم. یکی از این سایت‌هایی که در ته تاریخچه مرورگرم جا خوش کرده بود، سایت ویرگول بود که معرف حضورتان هست. صفحه آمارم آمد و دیدم که در قسمت زنگوله‌اش علامتی آبی است. با خودم گفتم شاید باز راه‌گم‌کرده‌ای، گذرش به نوشته‌های ما خورده، حوصله کرده یا نکرده دکمه لایک را فشار داده و عددی به تعداد قلب‌های مطالبمان افزوده ولی وقتی ته و توی ماجرا را در آوردم، فهمیدم رکب خورده‌ام و این هم، یکی از این کمپین‌های خنک امروزی است که معلوم نیست می‌خواهد چه جنسی به ملت بیاندازد اما راستش را بخواهید اندکی کیفم کوک شد. پیش خودم گفتم:« به به امیر آقا دیدی روزهای بیکاری و علافی به سر می‌آید! بیا! می‌توانی چند دقیقه‌ای به کله‌ات فشار بیاوری و چند کلمه‌ای بنویسی. تو که تهش هم چیزی نمی‌شوی. حداقل هیجان مسابقه را حس می‌کنی»خلاصه که گفتم آخر شب می‌نشینم، عقلم را روی هم می‌گذارم، چند کلمه‌ای سر هم می‌کنم، از خیره شدن به سقف که بهتر است. ساعات پایانی شب هم همان طور که با خودم پیمان بسته بودم، رفتم و پشت لپ تاپم نشستم. دوباره فراخوان را با دقت خواندم و دیدم که نه متاسفانه از آن چیزی که من هم فکر می‌کردم خنک‌تر است. بیشتر فراخوانی برای جمع آوری داده است تا بهانه‌ای برای نوشتن. خلاصه آخر با خودم گفتم، من که تا این جای کار پیش رفته‌ام، حداقل متنم را تا پایان بنویسم. باشد که کسی راه گم کند، نگاهی به این سیاهه بیاندازد، خوشش بیاید. همین کافی است. بی خیال هر چه مسابقه و جایزه است. متاع دنیا چرک کف دست است، هر چند که این چرک هم به ما نمی‌آید.دلم می‌خواهد برایتان از یکی از جنبه‌های روزهای کرونایی بنویسم که کسی به آن توجه نکرده است. البته انقدر بدبختی و بلا هست که کسی به چنین چیزهایی توجه نکند. این را گفتم که توجه به این مسئله را به حساب تیزبینی حقیر نگذارید که بیشتر نشان از علافی است.تاریخ همیشه آدمی را مسحور خود ساخته است، وقایع به صورتی پشت سر هم می‌آیند که اتفاقات محیر العقولی در عالم رخ می‌دهد. مثلا چه کسی می‌دانست بشری که همیشه دو پایش بر زمین بود و می‌خواست روزی مثل پرندگان بال دربیاورد و پرواز کند، روزی می‌تواند در هیولایی آهنی دور زمین بچرخد یا چه کسی می‌توانست حدس بزند بشری که آرزویش سریع دویدن بوده تا پا به پای شکارش بدود یا از این که شکار حیوان دیگری بشود، بگریزد، در ماشین‌هایی می‌نشیند که مافوق صورت هستند و ... . خلاصه که هر جا شما گمان کنید که دیگر این پایان ماجر است تاریخ برگ دیگری رو می‌کند که بدانی بی خود خود را به دانایی می‌زده‌ای. این برگ برنده‌ای هم که تاریخ این اواخر رو کرد، حتی به ذهن دور پرواز ژول ورن خدا بیامرز هم نمی‌رسید.می‌دانم من با همه شمایی که تحصیلات مدرسه‌ای و دانشگاهی را یکی پس از دیگری طی کرده‌اید، یک حس مشترک داریم که اغلب آن را در میان جمع به زبان نمی‌آوریم و جز عواطفی است که بین خود و خدایمان می‌ماند. حسی توصیف نشدنی که تنها در شرایط خودش قابل فهمیدن است.می‌دانم که روزهایی در دوره تحصیلتان بوده است که هر چند دقیقه که به ساعت نگاه می‌کردید، می‌فهمیدید عقربه‌ها یک ثانیه جا به جا شده‌اند. گرسنه بوده‌اید و می‌خواستید که زنگ بخورد یا که کلاس تمام شود تا به کار دیگرتان بپردازید اما استاد یا معلم گرامی تازه چانه‌اش گرم شده است و مدام می‌گوید و می‌گوید. سر شما سنگین می‌شود، چشمانتان سیاهی می‌رود و از زیر پلک‌هایتان که می‌خواهید به زور باز نگهشان بدارید، استاد را تیره و تار می‌بینید اما استاد باز ادامه می‌دهد و ساعت هم همگام با استاد مذکور خواهان تداوم کلاس است. اگر بخواهم بهتر صحنه را توصیف کنم باید بگویم که این حس بیشتر شبیه قسمت‌هایی از فیلم‌ها می‌ماند که خلافکاران می‌خواهند از کسی اعتراف بگیرند. دوربین به جای قربانی نشسته است و با نشان دادن تصاویری تار و گنگ از خلافکاران، می‌خواهد نشان دهد که قربانی هر لحظه از حال خواهد رفت اما خلافکاران باز هم به پرسیدن سوالات ادامه می‌دهند. این موضوع به خصوص در زمانی تشدید می‌شود که از استاد مذکور بدتان هم می‌آید. این دیگر قوز بالای قوز است. من در چنین مواقعی همواره می‌خواهم از جایم بلند شوم و بگویم آخر استاد محترم اندکی در کلماتی که در فضا پرتاب می‌کنید، تامل کنید، حداقل مراعات حال ما را بکنید که باید بنشینیم و تاملات شما را گوش بدهیم و دم نزنیم. اگر نگران فک خود نیستی، نگران گوش ما باش اما خودتان بهتر می‌دانید که وقتی موضوع سر پاس شدن و افتادن است، دیگر عذاب جهنم هم باشد باید تحمل کرد اما همان طور که گفتم تاریخ ورق کرونا را رو کرد و بازی را بر هم زد. دیگر به جای آن که بر روی صندلی‌های دانشگاه بنشینی که بیشتر به درد صندلی اعتراف گرفتن می‌خورند، می‌توانی بر مبل خانه‌ات بنشینی. درست است که در کلاس واقعی در زمانی که از سخنان استاد عذاب می‌کشیدی، نمی‌توانستی به او بگویی استاد دم در کش، زبان ببند اما در این شرایط کرونایی و کلاس مجازی می‌توانی به راحتی صدای کامپیوترت را ببندی که آن هم همین معنا را دارد. تازه بهتر از آن هر جا که با استاد به مشکل خوردی می‌توانی بلند بلند بر سرش فریاد بزنی، دیگر کسی جلودار تو نیست، کافی است که در قسمت چت دو کلمه بنویسی، «استاد خیلی ممنون» یا «استاد خسته نباشید» دیگر آب از آب تکان نمی‌خورد. همچنین چک کردن موبایل یا بازی فوتبال هم مانعی ندارد. از طرف دیگر می‌توانی زیر صدای استاد عزیز آواز خوانندگان مورد علاقه خود یا موسیقی آرامی را بشنوی تا خش خش اینترنت و نویز میکروفون استاد و دوستانت جبران شود. به هر حال همه این محسنات اتفاقاتی است که بدون وجود کرونا ممکن نبود. کرونا باعث شده است که حداقل احساسات لحظه‌ایمان را بدون سرکوب آشکار کنیم که این هم موفقیتی است. به نظر من تاریخ به ما نشان داده است که ما باید چشمان خود را بشوریم و به جای این که بگوییم هیچ گلی بی خار نیست، بگوییم هیچ خاری بی گل نیست که البته منطقا غلط است اما همان طور که گفتم تاریخ از همه ما بیشتر می‌داند، پس بیایید این بار تسلیم تاریخ شویم.