بازدهی متناسب با ریسک

برای پاسخ به این سوال لازم است به این نکته توجه کنیم که سرمایه گذاری، فرایندی یک بعدی نیست. هر سرمایه گذاری دو بعد دارد:۱- میزان بازده مورد انتظار آن سرمایه گذاری۲- میزان ریسک تحمیل شونده به سرمایه گذار در اثر آن سرمایه گذاریمردم گاهی بعد دوم را فراموش می کنند. اما کارشناسان مالی برای مقایسه عملکرد سرمایه گذاری ها، از شاخص هایی استفاده می کنند که “بازدهی متناسب با ریسک” را اندازه گیری می کنند.بازدهمطالعات علمی در حوزه دانش مدیریت مالی نشان می دهند، این که در چه زمانی چه “کلاس دارایی” داشته باشید نقش بسیار مهم‌تری در سود شما دارد تا اینکه شما در آن “کلاس دارایی” کدام دارایی ها را دارید.کلاس دارایی به معنی گروهی از سرمایه‌گذاری‌هاست که ویژگی‌های مشابهی از نظر ریسک و نوسانات، نقدشوندگی و قانون گذاری از خود نشان می‌دهند.ریسکحتما شما هم شنیده اید که خیلی از مردم، هنگام تصمیم گیری برای سرمایه گذاری معمولا ضرب المثل “همه تخم مرغ هایت را در یک سبد نچین” را به کار می برند. آن ها در واقع با استفاده از این ضرب المثل، دانسته یا نادانسته یکی از مهم ترین اصول مدیریت ریسک در سرمایه گذاری را یادآوری می کنند، تنوع بخشی به سبد سرمایه گذاری.با وجود این که تنوع بخشی، یکی از اصول اساسی در سرمایه گذاری برای کاهش ریسک است، و علیرغم این که اهمیت این موضوع در محیط اقتصادی کشور ما به دلیل نوسانات شدید و ریسک سیستماتیک بالا، دو چندان به نظر می رسد، منتهی این اصل غالبا نادیده گرفته می شود و یا برداشت ناقصی از آن صورت می گیرد. به همین دلیل در محیط اقتصادی فعلی کمبود شرکت هایی که توانایی سرمایه گذاری در کلاس های مختلف دارایی و تنوع بخشی اصولی داشته باشند احساس می شود. به این صورت که بازار از شرکت های سرمایه گذاری که هر کدام منحصرا بر روی یک حوزه متمرکز هستند، تشکیل شده است. شرکت های سرمایه گذاری مسکن عمده فعالیتشان در حوزه انبوه سازی و سرمایه گذاریشان در بخش املاک و مستغلات است، صندوق های طلا فقط طلا و سکه می خرند، صندوق های با درامد ثابت عمدتا اوراق می خرند و صندوق های مختلط و شرکت های سرمایه گذاری نیز همواره عمده منابع تحت مدیریت خود را به خرید سهام و تمام وزن سهام را به سهام داخلی اختصاص می دهند، با این توجیه که از صنایع مختلف سهم انتخاب کرده اند و به اندازه کافی تنوع بخشی انجام داده اند! این نوع سرمایه گذاری دو مشکل اساسی دارد و مردم عادی مدام مجبور هستند خودشان در مورد میزان سرمایه گذاری در کلاس های دارایی مختلف در هر مقطع زمانی تصمیم بگیرند. این دو مشکل عبارتند از:یک این که تمام دارایی های این سبدها، همگی جزو یک کلاس دارایی (سهام) هستند. در نتیجه برای جبران این ریسک، معمولا یک اشتباه رایج دیگر را تکرار می کنند و آن این که اقدام به خرید سهام در تعداد بالایی از صنایع مختلف می کنند. این عمل باعث می شود که آن ها در انتخاب صنایع برتر دقت و وسواس کمتری به خرج بدهند و به بهانه کاهش ریسک و تنوع بخشی، در تعداد زیادی شرکت و صنعت موقعیت بگیرند، به جای این که منحصرا صنایع با پتانسیل بسیار بالا را انتخاب کنند و تنها درون آن صنایع اقدام به کشف ارزنده ترین سهام بکنند، سهام شرکت هایی که بهترین شرایط و ارزنده ترین قیمت را دارند و خرید آن ها با بالاترین استانداردهای سود سازی همخوانی داشته باشد. لذا اولین مشکل این نوع سرمایه گذاری، پایین آمدن بازدهی مورد انتظار آن است. اثبات این مدعی، آمار بازدهی سالانه “صندوق های سرمایه گذاری در سهام” است. با نگاهی به این آمار متوجه می شوید که از ۷۲ صندوق موجود در بازار سرمایه کشور، تعداد ۴۹ عدد از آن ها طی یک سال گذشته بازدهی پایین تر از بازدهی شاخص کل بورس داشتند!دومین مشکل این نوع سرمایه گذاری این است که دارایی هایی که در یک کلاس دارایی واحد طبقه بندی می شوند، معمولا شرایط، ریسک ها، روند کلی و تحرکات قیمتی نسبتا مشابهی دارند. گرچه همواره یک تحلیلگر خبره می تواند حدس بزند کدامیک از سهم ها بصورت نسبی بهتر عمل می کنند و کدام عملکرد نسبی ضعیف تری خواهند داشت، اما معمولا کلیت بازار همسو با هم بالا یا پایین می روند علی الخصوص در کشور ما که بازار سهام، بازاری کم عمق (با درصد پایین سهام شناور آزاد) است. در نتیجه سبد سرمایه گذاری مذکور علی رقم تنوع بخشی ظاهری، به شدت تحت تاثیر فرصت ها و ریسک های مشابهی نظیر تحریم های خارجی، قانون گذاری، رونق و رکود اقتصادی، تورم و ارزش پول ملی و غیره است. در نتیجه دومین مشکل این نوع سرمایه گذاری ریسک سیستماتیک بالای آن است. شاهد این امر نیز آمار بازدهی “صندوق های سرمایه گذاری در سهام” در بازه ۳ ماهه پس از ریزش تاریخی بورس تهران است. در طی این بازه زمانی که بازار سهام کشور دچار افت شدید شد، بازدهی تمام ۷۲ صندوق موجود منفی بود. یعنی در حالیکه تمام بازارهای دارایی دیگر در حال افزایش قیمت بودند، حتی یک صندوق هم نتوانست از این ریسک سیستماتیک و ریزش بازار سهام جان سالم به در ببرد و بازدهی مثبت کسب کند تا جایی که در روزهایی از دوره مذکور بسیاری از صندوق ها حتی اجازه ابطال واحد و دریافت وجه را به سرمایه گذاران خود نمی دادند.مدیران سرمایه گذاری موفق دنیا برای تنوع بخشی و کاهش ریسک سیستماتیک، روی سرمایه گذاری در کلاس‌های دارایی مختلف تمرکز می‌کنند. به این صورت که سعی می کنند در سبدهایشان اولا بیش از یک کلاس دارایی وجود داشته باشد. یعنی همواره در تلاشند تا در هر بازه زمانی بیش از یک کلاس دارایی دارای جذابیت بالا با توجه به شرایط و قیمت ها کشف کنند و دوما تا جای ممکن بین این کلاس های دارایی همبستگی منفی و یا عدم قرینگی وجود داشته باشد. به این معنا که در صورت کاهش قیمت یکی از کلاس های دارایی به هر دلیلی نظیر بروز حادثه یا تغییر قانون گذاری و یا محقق نشدن پیش بینی ها، قیمت کلاس دارایی دیگر بالا برود و یا احتمال این که هر دوی آن ها همزمان دچار کاهش قیمت شوند بسیار پایین باشد.برای مشاهده عملکرد برنا در سال های گذشته و چگونگی مدیریت ریسک برنا در سال 99 ادامه مطلب را در این لینک بخوانید.