آشنایی با قوانین قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ

فرض می‌کنیم شما یک استارتاپ یا سرمایه گذار هستید که قصد سرمایه‌پذیری سرمایه گذاری دارید. سرمایه گذاری امکان دارد در زمان‌های متنوعی صورت بگیرد، مثلا در مرحلهٔ شروع کسب و کار، بعد از راه‌اندازی و در طی زمان کسب ‌و کار؛ بنابراین این فعالیت می‌تواند اقسام متنوعی هم به خود بگیرد.این امر می‌تواند صرفا برای به دست آوردن سود و بدون سهیم شدن در کسب ‌و کار، سهام کسب ‌و ‌کار یا همراه با مشارکت در فعالیت، کسب‌و‌کار و ساختار استارتاپ باشد. در این مطلب به‌ صورت مختصر به نکات مهم قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ خواهیم پرداخت.قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ چه نکات مشترکی با سایر قراردادها دارد؟قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ نیز مانند همهٔ‌ قراردادها، دارای بخش‌های عمومی و مشترک است که به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.۱. موضوع و طرفین قراردادطرف سرمایه‌گذار و طرف سرمایه‌پذیر باید به‌دقت در قرارداد مشخص شوند. مانند هر قرارداد دیگری، مشخصات طرفین قرارداد، ازجمله اطلاعات شناسایی، اقامتگاه و سِمت افرادی که قرارداد را امضا می‌کنند، باید به‌دقت مشخص شود. برای جلوگیری از اشتباه در این زمینه، باید مدارک شناساییِ امضاکنندگان مانند کارت ملی و سند سمت، به ‌رؤیت طرف مقابل برسد و ضمیمه‌ٔ قرارداد شود. موضوع قرارداد، سرمایه‌گذاری طرف سرمایه‌گذار در شرکت (استارتاپ) طرفِ سرمایه‌پذیر است. در این بند می‌توان به‌صورت کلی به‌شکل سرمایه‌گذاری اعم‌ از سرمایهٔ نقد یا غیرنقد اشاره و مراحل و شرایط سرمایه‌گذاری را به‌دقت در پیوست قرارداد تعیین کرد.۲. مدت زمان قراردادمدت‌ موضوع قرارداد باید به‌طور دقیق مشخص شود. این امر می‌تواند از اختلاف‌های مربوط به مدت‌ انجام کار جلوگیری کند و مبدأ محاسبه خسارت تاخیررا نیز معین کند. همچنین مدت‌ انجام کار می‌تواند در چند مرحله‌ٔ معین برنامه‌ریزی شود.۳. میزان تعهد طرفیندر این بخش مشخص می‌شود که هریک از طرفین چه تعهداتی در قرارداد دارند. همچنین هر یک از طرفین قرارداد باید مقدماتی را برای انعقاد قرارداد فراهم کنند و این امر می‌تواند در قسمت تعهدات طرفین یا مقدمهٔ قرارداد پیش‌بینی شود.۴. خاتمهٔ قرارداد و پیش‌بینی شرایط فسخ قرارداددر این بخش باید تعیین شود که قرارداد در چه شرایطی فسخ و منحل می‌شود. همینطور در مواردی که شرایط فورس ماژور، برای مدت معینی مانع از انجام کار می‌شود، پس از مدت مشخصی می‌توان برای طرفین حق فسخ قرارداد درنظر گرفت.۵. حل اختلاف و تعیین مرجع حل اختلافدر هر قراردادی، یکی از بخش‌های مهم، تعیین شرایط و مرجع حل اختلاف است. این مرجع می‌تواند داور یا دادگاه تعیین شود. بهتر است نام شخص یا اشخاص داور نیز تعیین شود و همچنین پیش‌بینی شود که درصورت عدم امکان داوری این افراد، راه‌حل چه خواهد بود. همچنین می‌توان از ابتدا تعیین کرد که برای حل اختلاف به مراجع قضایی مراجعه شود.قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ چه نکات اختصاصی دارد؟طرفین قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ باید پیش از انعقاد قرارداد، شرایط کسب‌وکار و شرکت خود را برای انعقاد این قرارداد کنترل کنند. آیا برای انعقاد قرارداد به توافق عدهٔ خاصی از سهامداران و شرکا نیاز است؟ آیا سقف مشخصی برای سرمایه‌گذاری/پذیری در اساسنامهٔ شرکت‌ها در نظر گرفته شده است؟۱. مبلغ، شرایط و نحوهٔ سرمایه‌گذاریسرمایه می‌تواند به‌صورت نقدی، غیرنقدی، منقول و غیر منقول یا سود سهام باشد. اگر سرمایه‌گذاری به‌شکل نقد باشد باید مشخص شود که این مبلغ چقدر است؛ همچنین اگر سرمایه‌گذار، سهام شرکت دیگری را به‌عنوان سرمایه می‌آورد، این سهام باید ارزش‌گذاری شود. همچنین ممکن است سرمایه غیرنقدی باشد، برای مثال تجهیزات یا نیروی کار. پس به‌طور کلی نکتهٔ مهم تعیین ارزش سرمایه‌ای است که وارد شرکت می‌شود. سرمایه‌گذاری می‌تواند زمان‌بندی داشته باشد، یعنی سرمایه‌گذار در فواصل معین و در بخش‌های گوناگون، سرمایهٔ خود را وارد شرکت یا استارتاپ کند. توصیه می‌شود که حتما جدول زمان‌بندی در قرارداد یا ضمیمهٔ آن پیش‌بینی شود.۲. دستاورد سرمایه‌گذارنکتهٔ مهم دیگر این است که سرمایه‌گذار در این قرارداد چه دستاوردی خواهد داشت؟ ممکن است در ازای سرمایه، میزان مشخصی سهام (ممتاز یا عادی) به سرمایه‌گذار منتقل شود؛ یا بدون واگذاری سهام، سرمایه‌گذار تنها سود مشخصی را در فواصل زمانی مشخص دریافت کند. انتقال امتیازات (مانند مشارکت در حقوق مالکیت فکری) یا تعیین امتیازات مشخص برای سهام اختصاص داده شده به سرمایه‌گذار (مانند حق رأی بیشتر در مجامع یا کسب کرسی در هیئت مدیره) از مزایایی هستند که می‌توان در ازای سرمایه دریافت کرد. همچنین توصیه می‌شود که زمان سوددهی سرمایه و دریافت سود توسط سرمایه‌گذار در قرارداد تعیین شود.۳. حفظ محرمانگی و حقوق مالکیت فکریطرفین قرارداد سرمایه‌گذاری ممکن است در جریان مذاکره‌ها و انعقاد قرارداد و همچنین پس از انعقاد قرارداد، در جریان اطلاعات و اسنادی قرار بگیرند که درصورت لزوم باید محرمانگی و حفظ حقوق مربوط به آنها پیش‌بینی شود. این بند می‌تواند بازه‌ٔ زمانی بیشتری نسبت به مدت قرارداد داشته باشد.۴. تأثیر انحلال شرکت/ استارتاپ و تغییر سهامدارانباید در قرارداد سرمایه‌گذاری تعیین شود که تغییراتی که در شرکت یا ساختار استارتاپ هریک از طرفین رخ می‌دهد، می‌تواند چه تأثیراتی بر قرارداد داشته باشد. آیا ترک سهامداران عمده (که ممکن است تأثیر زیادی روی تصمیم سرمایه‌گذار برای انعقاد قرارداد سرمایه‌گذاری داشته باشد) می‌تواند منجر به انحلال یا بازبینی ضروری قرارداد شود؟ تأثیر انحلال شرکت هر یک از طرفین بر قرارداد چیست؟۵. جلوگیری از رقابت و همکاریاین امر قابل‌پیش‌بینی است که طرفین قرارداد حق رقابت، مشارکت یا همکاری با شرکت‌ها یا استارتاپ‌های رقیب را نداشته باشند. این منع می‌تواند به‌صورت منع در سرمایه‌گذاری در استارتاپ مشابه، راه اندازی استارتاپ یا تأسیس شرکت با موضوع مشابه شرکت یا استارتاپ سرمایه‌پذیر یا سرمایه‌گذار باشد، تا به‌نحوی از زیان تجاری شرکت‌ها جلوگیری شود. هرچند این امر می‌تواند در بند جداگانه‌ای تحت عنوان شرایط ورود سرمایه‌گذار جدید پیش‌بینی شود، اما ممکن است سرمایه‌گذار بتواند محدودیت‌هایی را برای ورود سرمایه‌گذار جدید (که به‌نحوی شرایط رقابت را ایجاد می‌کند) در قرارداد درنظر بگیرد.۶. مشخص کردن نحوه صرف سرمایهباید در قرارداد تعیین شود که سرمایهٔ موضوع قرارداد به چه نحو و در چه بخش‌هایی به مصرف برسد. ممکن است در ضمیمهٔ جداگانه‌ای تعیین شود که سرمایه باید در چه بخش یا بخش‌هایی و در هر بخش به چه میزان مصرف شود. شفافیت در این موضوع می‌تواند سرمایه‌گذار را برای سرمایه‌گذاری بیشتر ترغیب کند و سرمایه‌گذار نیز با خیالی آسوده‌تر سرمایهٔ خود را به استارتاپ یا شرکت وارد خواهد کرد.استفاده از مشاوره تخصصیآنچه اشاره شد، شماری از نکات و موضوعات مهمی بودند که باید به‌دقت در قرارداد سرمایه گذاری استارتاپ بررسی شوند. برای تنظیم دقیق‌تر این قرارداد و جلوگیری از اختلاف‌ها و سوءتفاهم‌های آتی، توصیه می‌کنیم که حتما از مشاوره‌ٔ تخصصی حقوقی و فنی در این زمینه بهره‌ بگیرید و با بررسی همه‌ٔ جوانب، دقیق‌ترین و جامع‌ترین قرارداد را امضا کنید.وبسایت : ممتازسرمایه