مفاهیم کلیدی رویکرد پدیدار شناسی

1. نگرش طبیعی: نگرش طبیعی نوعی آگاهی روزمره است که با عقیده حاکم در سیستم معانی موجود در جهان، توصیف و مشخص می شود. در آگاهی روزمره، هر شک و تردیدی نسبت به ماهیت واقعیت به تعویق می افتد.2.نیت مندی: در پدیدار شناسی، عینیت و ذهنیت غیر قابل تفکیک است. آگاه بودن، همیشه به معنای آگاهی از بعضی چیزها و یا موارد عینی است. نیت مندی، واژه ای است مورد استفاده در پدیدار شناسی، برای توصیف راه هایی که انسانها بر اساس تجربه خودشان به موارد و اشیایی متمایل می شوند. بنابر این، نیت مندی به هدف کنش مربوط نمی شود؛ بلکه مربوط به رابطه فعال میان ذهنیت آگاه و عینیت در آگاهی سوژه می شود. نیت مندی، به تاکیدی در تحقیق پدیدار شناسی منجر شده است که محققان به دنبال شناسایی راه هایی قرار بگیرندکه افراد به لحاظ ذهنی، جهان عینی را معنادار می سازند و بر اساس آن معنا، با جهان ارتباط برقرار نموده و در آن مشارکت می کنند.3. واقعیت مفروض شده: زمانی که ما در نگرش طبیعی عمل می کنیم، از نظر ما جهان زندگی به هر صورتی وجود دارد. این جهان، برای زندگی کردن، یکنواخت شدن و تا حدی قابل پیش بینی بودن است. هر آنچه در این جهان زندگی است، آگاهی روزمره است که از سوی معانی تسهیم شده و دانش عامه راهبری می شود.4. بین ذهنیتی:مفروض شدن زندگی روزمره و تا حدی پیش بینی پذیر بودن آن، باید در سیستم معانی تسهیم شده مردم، محاط شده است.از نظر پدیدار شناسان، ارتباط میان ذهنی، ریشه در این ایده دارد که آگاهی از جهان زندگی روزمره، هرگز به صورت کامل خصوصی و منحصر به فرد نیست؛ بلکه جزئی از واقعیت اجتماعی مشترک و تسهیم شده است. زمانی که ما در زندگی روزمره عمل می کنیم، فرض ما بر این است که ما و دیگری از آگاهی مشترکی در این واقعیت، برخورداریم. اگرچه هر فرد دیگری، درک ذهنی خاصی می تواند در این زندگی داشته باشد، ولی عناصر مشترک و معانی تسهیم شده جایگاه معین را برای کنش متقابل اجتماعی آماده می کنند.5. درگیر شدن در جهان: ما نه تنها در داخل یک چارچوب بین ذهنیتی، به انجام امور می پردازیم؛ بلکه به صورت فعالانه و بر اساس آن وارد کنش می شویم. به سخن دیگر، ما به گونه ای فعال با جهان زندگی و به صورت روزانه درگیر هستیم و بر این اساس، به دنبال شکل بخشیدن و انتقال موقعیت هایی هستیم که تجربه می کنیم. بنابراین، جهان زندگی، از قبل ایجاد شده و کنش های ما را سامان دهی می کند. این در حالی است که همزمان می توانیم این جهان زندگی را از طریق کنش های خودمان اصلاح و بازسازی نماییم.6. مخزن معرفت: توانایی ما در انجام فعالیت در این جهان زندگی روزمره، به وسیله لایه های رسوب شده معرفتی تعیین می شود که ما از این جهان داریم. فهم ما از جهان زندگی در هر زمان، محصور تجربیات مشخص متراکم شده ما می باشد که از طریق مشارکت ما در دنیای اجتماعی حاصل می شود. مخزن معرفتی ما، همان ذهنیت است که محل رجوع برای فهم جهان زندگی روزمره قرار می گیرد.7. سنخ بندی ها: یکی از کارکرد های مخزن معرفتی جاری ما این است که قابل پیش بینی بودن جهان زندگی را ابلاغ کند. بر اساس تجربیات گذشته، انتظار داریم که رویداد های آینده نیز شبیه موارد گذشته باشند. شباهت با گذشته، به ما اجازه پیش بینی آینده را می دهد. بر این اساس، می توان انتظار نمونه ای از آینده را داشت که در گذشته آن نمونه وجود داشته است.8. دشوار شدن: زمانی که تجربه جدیدی به سنخ بندی های قبلی یک نفر وارد می شود، ممکن است بدون هیچ مشکلی به مخزن معرفتی او وارد گردد، ولی زمانی که یک کنش یا تجربه جدید با سنخ بندی و تجربیات قبلی همخوانی نداشته باشد، واقعیت از قبل مفروض شده، دچار مشکل می شود. 9. ماهیت واقعیت عینی: اگر چه تمرکز پدیدار شناسی، بر تجربه های ذهنی و بین ذهنی است، اما این تجربه ها باید در بستر دنیای عینی رویت شوند. در جهان، نظمی نظام یافته وجود دارد که بیانگر مجموعه ای از روابط ثابت است، شامل سازمانی زمانی یا موقتی، فضا و ساخت اجتماعی می شود.منبع: روش شناسی تحقیقات کیفی، محمد تقی ایمان، صفحه 23تا 25