متن کامل سخنرانی شب سوم / «برای قوام وحدت، کار تعریف کنیم...»

شب سوم محرم‌الحرام ۱۴۴۵ / ۲۹ تیر ۱۴۰۲ / حجت‌الاسلام عابدینیمقدمهبسم الله الرحمن الرحیمالحمدلله رب العالمین والسلام و الصلاة علی سید الانبیا و المرسلین حبیبنا و حبیب اله العالمین ابالقاسم محمد (ص) و آله الطیبین الطاهرین و لعن الدائم علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدیناَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاًان‌شاالله قلوب همه‌ی ما به طاعت حضرت ولی عصر آراسته بگردد، و این طاعت ما نسبت به حضرت در درون ما دائمی باشد، صلوات بلند مرحمت کنید. این صلوات، صلوات است، اما می‌تواند خیلی عالی‌تر از این باشد؛ هر چقدر مشتاق زیارت امام حسین علیه السلام در دنیا و محتاج شفاعت حضرت در آخرت هستید، صلوات دوم را بلندتر مرحمت کنید. همه‌ی عشق و علاقه‌مان را به حضرت زهرا (س) با صلوات بر محمد و آل محمد ابراز کنیم. وقتی صلوات بلند می‌فرستید جگر خودتان حال نمی‌آید؟ محبت در آن آشکار است، زیبایی در آن آشکار است. دل آدم حال می‌آید که همچین صلواتی که قرن‌ها مومنان حسرت داشتند که بتوانند صلواتی این‌چنین بفرستند، مغضوب بودند، مطرود بودند، امکان‌پذیر نبود. اگر کسی بود یواشکی این‌ها را می‌فرستاد.الحمدلله رب العالمین خدا به ما تفضل کرده، در دوره‌ای به دنیا آمدیم که در این دوره نام اهل بیت آشکار است، اولیای الهی عزت دارند، «و بِعِزِّهِ يَعتَزّونَ» و به عزت آن‌ها ما عزت پیدا کردیم. نقص‌ها هم کم نیست، اما در عین حال اساس این عزت چیز کمی نیست. بعد از هزار و چهارصد سال، به اسم حاکمیت اهل بیت، حاکمیتی برپا شده. قطعا دشمنان ما -داخلی و خارجی، نفاق درونی و دشمن بیرون- نخواهند گذاشت. اگر این بگیرد و آثارش آشکار شود، تمام ارکان استبداد جهان و استعمار زیر و رو خواهد شد. ولی ان‌شاالله ما هم ناامید نمی‌شویم. هیچ مشکل و مصیبتی سر راه ما، ما را از پا نخواهد انداخت.عبرت مومنین از جنگ احد...در بحثی که در محضر دوستان داشتیم، همین مسئله را ترسیم می‌کردیم؛ صحنه‌ی جنگ احد را به عنوان صحنه‌ای که جریان امروز را با آن بتوانیم تشبیه کنیم، تکلیفمان را پیدا کنیم، عرض کردیم صحنه‌ی بسیار سختی ایجاد شد؛ به طوری که مومنان ساده لغزیدند، مومنان عمیق هم گاهی به شبهه افتادند. تا مرز شبهه رفتند، البته نجات پیدا کردند. لذا یک سنت محوضت و خالص‌سازی عمیقی در جریان جنگ احد به وجود آمد. که عین این جریان، دسته‌هایی که شکل گرفت:چهار دسته‌ای که ذکر کردیم، کسانی که جدا شدند، کسانی که رفتند ولی برگشتند، کسانی که مانند و پایداری کردند، و کسانی که به شهادت رسیدند. این چند دسته‌ای که در قرآن کریم نام می‌برد هر کدارم جایگاهی و مقامی دارند ذکر شد. آن وقت این آیه که در مقام این جریانی که شبهات نفاق داخلی و همچنین ضعف و سستی داخلی داشتند که باعث شکست شد - چون دشمن بیرونی شکست خورده بود - این شکست از درون ایجاد شد از بیرون نبود. اما این شکست عزتی را به دنبال خودش آورد. آن عزت عظیم است.آن عزت چه بود؟ مومنان فهمیدند هر کوتاهی در کار عکس‌العمل شدید در درون دارد. خدا با این‌ها عهد اخوتی نبسته که بگوید هر کاری کردید من پیروزی را تضمین می‌کنم. بلکه اگر ملازم ایمان بودید پیروزی را تضمین می‌کنم، اما اگر مطیع نبودید شکست با شهادت هفتاد یار بزرگ مثل حمزه را هم در پیش باید داشته باشید و ببینید. لذا این یک هشدار است و برای امروز هم هست. اینطور نیست که بگوییم چرا این مشکلات حل نمی‌شود؟ برای اینکه ما درست اقدام نمی‌کنیم. مسئول ما درست اقدام نمی‌کند، من که در این کشور هستم درست اقدام نمی‌کنم. همه‌ی این‌ها اثر دارد. اما اساس این حاکمیت که منتسب است به خدا، حاکمیت الهی است.گریزی به اهمیت و ارزش الهی بودن حاکمیتببینید حضرت زهرا (س) چرا گریه‌هایش بعد از هفت روز شدیدتر شد؟ با اینکه قائدتا بعد از هفت روز، وقتی بر کسی مصیبتی وارد می‌شود آرام‌تر می‌شود. اما روز هفتم گریه‌های حضرت شدیدتر شد، چرا؟ ام سلمه دارد که رفتم به دیدار حضرت زهرا (س) و حالش را پرسیدم که چگونه صبح کردی ای دختر رسول خدا؟ حضرت فرمود که صبح کردم در حالی که کرب و سختی و فشار تمام وجودم را دارد له می‌کند، و علتش «فُقِدَ النَّبِیُّ وَ ظُلِمَ الْوَصِیُّ» چون نبی از دنیا رفت و به وصی ظلم شد و حاکمیت الهی تبدیل شد به حاکمیت بشری.حتی اگر عالی‌ترین حاکمیت بشری هم شکل بگیرد، هر فعلی که در حاکمیت بشری از انسان صادر می‌شود حد بشری دارد. اما جایی که حاکم الهی بر رأس کار است و مردم تابع حاکم الهی می‌شوند، هر فعلی تابعیت از خداست. تابعیت اثر آن مرتبه را دارد. خیلی مرز مسئله متفاوت است. محدودیت تا اطلاق، تابعیت خدا اطلاق است.حتی زمانی که حکومت امیرالمومنین (ع) تشکیل شد، مردم به چه عنوانی با امیرالمومنین بیعت کردند؟ آیا به عنوان جانشین پیغمبر با امیرالمومنین بیعت کردند؟ یا به عنوان یک خلیفه‌ای که مردم تعیین کردند؟ مردم به عنوان اینکه خلیفه را خودشان تعیین کردند با امیرالمومنین بیعت کردند. گفتند سه خلیفه‌ی قبلی به خصوص سومی مشکل ایجاد کرد حالا تو بیا درستش کن. به عنوان اینکه پیغمبر نصب کرده، مردم اعلام نصب پیغمبر نکردند. عده‌ای از مومنان این را داشتند. لذا حاکمیت امیرالمومنین (ع) برای آن مومنینی که اینطور پذیرفته بودند، حاکمیت الهی بود و الا برای عموم مردم و از نگاه مردم حکومت بشری بود که فقط تابع انتخاب بشر بود. بعد از ۱۴۰۰ سال مردم به عنوان نائب عام امام زمان (عج) با امام خمینی بیعت کردند. لذا وقتی با امام بیعت کردند به عنوان نائب عام امام زمان حکومت به عنوان حکومت چه مطرح شده؟ الهی است چون امام زمان فرمود که در دوران غیبت کبری علما و فقهایی که راویان احادیث ما هستند و این خصوصیات را دارند که «صَائِناً لِنَفْسِهِ حَافِظاً لِدِينِهِ مُخَالِفاً عَلَى هَوَاهُ مُطِيعاً لِأَمْرِ مَوْلَاهُ» این خصوصیات را دارند از جانب من حجت‌اند بر شما و من حجتم بر آن‌ها. نصب عام اسمش را می گذارند، لذا نصب عام حاکمیت الهی است. هزار و چهارصد سال است نداشتیم نمی‌دانیم چه نعمتی است. هر اطاعتی در این حکومت اطاعت خداست. حالا این بحث خیلی نمی‌خواهم در آن ورود پیدا کنم.تدبیر قرآن برای گسست اجتماعی مسلمین بعد از جنگ احد(اما) دیشب عرض کردیم که برای این که جریان جنگ احد که فشار زیادی به مؤمنان از جهت اعتقادی و عملی و تشطط و فشل بودن و سستی ایجاد کرد، برای این مسئله قرآن تدبیر کرده که چه کنند تا این تبدیل به وحدت شود، تا این جبران بشود به امید، ایجاد شود. آن جا آیه فرمود که «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» [آل عمران، 103] همه با هم به یک حبل چنگ بزنید؛ آن هم نه تک تک چنگ بزنید، همه با هم چنگ بزنید. خیلی زيباست. یعنی یک حرکت اجتماعی عظیمی شکل بگیرد که مردم همه با هم به سوی این حقیقت بیایند. آن وقت در آیه الکرسی ببینید می‌فرماید که «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى» [بقره، 256] «عُرْوَةِ الْوُثْقَى» چیست که این جا می‌فرماید «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا»؟ این جا می‌فرماید «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا» می‌گوید حبل خدا چیست؟ آن جا بیان کرده که آن «عُرْوَةِ الْوُثْقَى» چیست و «مَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ» گفتیم اعتصام به حبل الله حب و بغض است. آن محبت اجتماعی محبت بین جامعه که باید تشدید بشود تا وحدت ایجاد بشود. در آن آیه می‌فرماید «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى» [بقره، 256] دو پایه دارد؛ یک پایه این است که بغض‌هایتان مرز کفر و ایمان باشد، نه در مرز داخلی باشد اگر بغض‌های ما کشیده شد به مرزهای داخلی یعنی مؤمنان با همدیگر اختلاف‌شان شد در سلیقه‌ها، بغض‌ها کشیده شد به این اختلاف سلیقه‌ها این شامل آن نمی شود. این دستور خدا نیست، این تخطی از دستور خداست. بلکه باید چگونه بشود؟ «يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ» کفر به طاغوت « وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى» پس راه این است که محبت داخلی بین مؤمنان را تشدید بکنید. این محبت با دو عامل یکی این که آن نگاه حاکمیتی شکل بگیرد اجتماعی باشد. یکی اینکه حاکمیت طاغوت نباشد و حاکمیت الهی باشد؛ «يُؤْمِنْ بِاللَّهِ» یعنی خدا حاکم باشد در جامعه و محبت ذیل این شکل بگیرد. خب این اساس مسئله است که «وَلَا تَفَرَّقُوا». این دنباله‌اش هم می‌فرماید «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» [آل عمران، 103] پخش هم نشوید. این «وَلَا تَفَرَّقُوا» نمی‌گوید بین کفار و اهل ایمان این جا این «وَلَا تَفَرَّقُوا» خطاب به کیست؟ خطاب به مؤمنان است. یعنی مؤمنان متفرق نشوید، مؤمنان معتصم باشید، پس خطاب به عدم تفرق معلوم است. تفرقی هست. تفرق و جدایی و گست ایجاد شده، این گسست را باید از بین ببریم.امروز ما این گسست را تا حدودی در بین مؤمنانی که با هم تا قبل از این ارتباط داشتند که حالا کمتر شده احساس نمی‌کنید؟ رخوت را بین خودمان و دیگران احساس نمی‌کنیم، حتی اگر اهل ایمان هستیم رخوت بینمان هست، حتی اگر اختلاف نداریم، هم‌عقیده و هم‌فکر، حتی از مواضع سیاسی هم یک جور هستیم، باز هم آن گرمی را که باید داشته باشیم نداریم. می‌گوید باید دنبال گرمی محبت بین همه باشید. چه کسی آغاز می‌کند و از کجا آغاز می‌کند. می‌گوید آن کسانی که در این حاکمیت الهی در جمع مؤمنان دغدغه‌مندتر هستند. این‌ها باید شروع کنند.ارتباطات بین افراد جامعه تقویت شود تا جامعه نفوذناپذیر باشدکسانی که در این حاکمیت الهی، در جمع مومنان دغدغه‌مندتر هستند، این‌ها باید شروع کنند؛ وظیفه‌ی اولیه‌ی این‌ها است. چه کسانی باید آغازگر این حرکت حبی باشند؟ چه کسانی باید در جامعه‌ای که از جهات متعددی به تفرق کشیده شده است، آغازگر این حرکت باشند؟ کرونا به گونه‌ای آن را به تفرق کشاند که رابط‌ها ضعیف شد. رابط‌های خانوادگی و فامیلی، رابط‌های اجتماعی، ارتباطاتی که تا حدودی قبلا تثبیت شده بود مثل زمانی‌ که به هم می‌رسند و با هم دست می‌دانند، معانقه می‌کردند، گفت و گو می‌کردند، با هم بگو و بخند می‌کردند [این ارتباطات ضعیف شدند]. ضرورت اقتضا کرد مقداری این فاصله ها بیشتر شود. اما این ضرورت مربوط به یک دوره بود. جبرانش را باید بعد از این ایجاد کرد تا این فاصله‌ها کم شود. یعنی اگر آن‌جایی که ضرورت پیش آمد و لازم بود فاصله باشد، آن وقتی که آن ضرورت برداشته شد باید جبران گذشته را بکنیم تا آن تثبیت نشود، و الا اگر آن تثبیت شد و فاصله‌ی اجتماعی بیشتر شد، از هم پاشیدگی جامعه بیشتر می‌شود. فتنه‌ها هم خودش یک عامل دیگری شد. مشکلات اجتماعی و اقتصادی هم عامل دیگری شد. فشارهایی که از جهت اقتصادی به جامعه می‌آید، روحیه‌ی یاس و ناامیدی را بیشتر به جامعه پمپاژ می‌کند. هر کدام از این‌ها یک دلیلی برای جدا شدن‌ها و تفرق می‌شود.اگر ما دنبال حل مسئله نباشیم، چون هیج رابطه‌ای نبوده و ضعیف شده، به جایی می‌رسد که یک فشار بیرونی با وجود این تشتت‌های داخلی به سرعت یک مملکت را به واپاشی می‌کشاند. پس اگر می‌خواهیم واپاشی صورت نگیرد و اگر دنبال این هستیم که حل مسائل محق بشود، مشکلات برطرف بشود، رحمت الهی نازل بشود، مسئولین ما قدرشناس مردم باشند و برای مسائل حل بهتری ارائه بدهند، اساس این کار بر پایه‌ی حرکت حبی در اجتماع شکل می‌گیرد. یعنی مسئول خودش را محب مردم ببیند، درد او درد مردم باشد، سختی او را احساس بکند. اگر این احساس صورت گرفت، حتما به دنبالش برای رفع آن کوشش خواهد کرد اما اگر تفرق از همین بدنه‌ی اجتماع شکل گرفت، هرکس کار خودش را کرد، به اصطلاح مسئله‌ی «عیسی به دین خود، موسی به دین خود» جا افتاد و هرکس گفت من کاری به دیگری ندارم، [آن مسائل محقق نخواهند شد.]بایستی مثل دوست داشتن خود، جامعه را دوست بداریمیک بیان زیبایی این‌جا وجود دارد، بحث را با این تکمیل می‌کنیم. ما یک حب ذات داریم، یعنی بچه که به دنیا می‌آید ذلت خودش را دوست دارد. هر موجودی در عالم ذات خودش را دوست دارد. این حب ذات را خدا داده است. حب ذات یعنی چه؟ شما یک تکه سنگ را ببینید. این سنگ در مقابل واپاشی مقاومت دارد. به مقداری که مولکول‌های این سنگ نسبت به هم پیوستگی و ارتباط دارند، مقاومتش شدیدتر است. هر چیزی که ارتباط‌های مولکولی‌ و ارتباط‌های دو طرفه قوی‌تری داشته باشد، در مقابل واپاشی مقاوم‌تر است. شما اگر بخواهید در یک تکه الماس گسستگی ایجاد بکنید، باید انرژی بیشتری وارد بکنید تا بخواهید در هوا گسستگی ایجاد کنید. با حرکت دست، گسست خرق و شکاف در هوا ایجاد می‌شود اما در سنگ ایجاد نمی‌شود. شکاف آب از هوا سخت‌تر است اما آن هم [شکافش با حرکت دست میسر] می‌شود. اما سنگ با همین حرکت دست من شکافته نمی‌شود. پیوستگی آن بیشتر است. پیوستگی‌های یک جامعه مثل هوا و آب و سنگ و الماس امکان پذیر است. اگر پیوستگی‌ها و محبت‌های اجتماعی به گونه‌ی مکرر باشد، یعنی اگر ارتباطات اجتماعی قوی‌تر و محبت‌های اجتماعی بیشتر باشد، این جامعه «بنیان مرصوص» پیدا می‌کند.تعبیر قرآن این است که «اِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُم بُنْيَانٌ مَّرْصُوصٌ» [صف، 4]، یعنی مثل یک صف و یک واحد و وحدتی که بنیان مرصوص است. بنیان مرصوص یعنی غیر قابل نفوذ. که برای هیچ اختلالی جای نفوذ باقی نگذاشته است. همه مراقب هستند، همه جا را مراقب هستند. اما وقتی جامعه به هم ربطی ندارد از هم گسسته می‌شود. همه جا جای نفوذ است، همه جا اختلال امکان‌پذیر است. خب ما از درون دچار این شدیم، پس یه حرکت مقابل می‌خواهد تا جبران بشود. جبران این به پیوست است، این پیوست مراحلی دارد. یکی از آن نکات اصلی که در همه‌ی آن مراحل دویده است، آن حب ذات توسعه یافته است.یعنی من که خودم را دوست دارم، شما که خودت را دوست داری، سنگی که خودش را دوست دارد و آبی که خودش را دوست دارد. در مقابل واپاشی هر کدام مقاومتی دارند، در مقابل تعرض به خودمان هرکدام دفاعی داریم، هرکدام به نحوی که می‌توانند دفاع می‌کنند. گاهی گوزن است و آهو با فرار از خودش دفاع می‎کند، گاهی شیر است و پلنگ با هجوم و گاهی حیوانی است که خودش را به شکل محیط درمی‌آورد که دیده نشود. هر موجودی به نحوی از خودش دفاع می‌کند و بقای خودش را حفظ می‌کند.خب با این نگاه اگر ما می‌خواهیم جامعه براساس فردیت‌های محدودشده یعنی حب ذات من بر محور بدن من باشد، بدنم را خودم ببینم. این جامعه چطور شکل می‌گیرد؟ شما اصل بدنت باشد، منم بدنم اصلم باشد، دیگری هم بدنش اصل باشد، این اعتصام شکل نمی‌گیرد. چون اعتصام در ناحیه‌ی ابدان امکان‎پذیر نیست. چون بدن من هیچگاه جای بدن شما را پر نخواهد کرد و متحد با بدن شما نخواهد شد. اعتصام و وحدت کجا محقق می‌شود؟ در ناحیه‌ی جان و نفس انسان است که امکان‌پذیر است، وقتی من محب شما شدم، دوست‌دار شما شدم، علاقمند شما شدم، به همین نسبت گزندی که بخواهد به شما برسد به خودم می‌بینم، به مقداری که شما را دوست دارم. جان و نفس من با جان شما با در این نسبت محبت ارتباط پیدا کرده است. اگر جامعه‌ای در نگاه ایمانی ارتباط حبی‌شان به این شدت برسد، آن وقت فکر می‌کنید اگر کسی گرفتاری پیدا کرد، بقیه ساکت هستند؟ نه چون خودش می‌بیند که یک بدن است. وحدت در عین کثرت در خلقت بدن هر انسانبدن ما ۳۷ ضربدر ۱۰ به توان ۱۲ سلول دارد و هر سلولی کار خاصی دارد که با دیگری متفاوت است. این همه تکثر در بدن ولی وحدت دارند به طوری که محبتشان نسبت به هم باعث شده است این سلول‌ها بافت‌ها را تشکیل می‌دهند، بافت‌ها اعضا را شکل می‌دهند و اعضا، بدن را شکل می‌دهند و این وقتی دارد حرکت می‌کند با پا با چشم با تمام اعضا و جوارح حتی خونی که درگردش است نسبتش که چگونه قرار بگیرد، تعادل حفظ بشود و حرکت پیدا بکند،آنقدر در کسری از ثانیه هماهنگ می‌شود تا انسان می‌بیند که با سرعت می‌دود. این ژیمناستیک‌ها را دیدید با چه سرعتی کار می‌کنند؟ این تعادل ایجاد شدن از جهت فرمان‌های مغز چقدر سرعت عمل می‌خواهد تا این تعادل ایجاد بشود در حالت‌های مختلف قرار بگیرد؟کسی این حالت را خوب می فهمد که بخواهد ربات بسازد، برای اینکه ربات حالت تعادل داشته باشد در حرکت‎های مختلف می‌فهمند چقدر سخت است. وقتی خم می‌شود، بخواهد بدود، از پله بالا برود، حالت تعادل در آن ایجاد بشود، حفظ بشود و ساقط نشود، ولی انسان ارتباط بین سلول‌ها با هم یک شبکه‌ی اعصابی که دستورات مغز را برای همه‌ی این‌ها می‌آورد، همه‌ی این‌ها مطیع هستند، مرتبط هستند. هیچ کدام گردن‌کشی ندارند که من خودم هستم و کاری به تو ندارم. می‌دانند حیات و بقای این در گروی حیات و بقای آن سلول‌ها است.هر سلولی می‌داند که حیات و بقای خودش، در گروی حیات و بقای بقیه سلول‌هاست. اگر انسان مریض شود و آسیب ببینید، ابتدا خود عضو مأمور است که با آن مقابله کند [گلبول‌های سفید و سلول‌های ایمنی همان عضو]. اگر آن‌ها مبارزه کردند و موفق نشدند، یعنی قدرت آن ویروس و مهاجم، بیشتر از قدرت عضو بود، آن وقت تمام بدن برای این مقابله بسیج می‌شود. قبل از این، بدن دفاع را به آن عضو واگذار کرده بود و خودش صرفاً نظارت می‌کرد اما در این زمان (که تمام نیروی بدن بسیج می شود)، فعالیت عادی بدن متفاوت می‌شود و انسان تب می‌کند. تب، آژیر قرمز است و همه‌ی امکانات برای مقابله با این دشمن به‌کار گرفته می‌شوند. تب یک نعمت الهی است. اگر تب نبود، انسان نمی‌فهمید که ویروس دارد مؤثرتر می‌شود. در روایت هم آمده که تب نعمتی است که خدای سبحان قرار داده تا بدن وقتی می‌بیند که قدرت دفاع کامل ندارد، اولاً تمام دستگاهش را بسیج کند، ثانیاً به نفس اخطار می‌دهد که از بیرون هم به او کمک کند. بنابراین انسان به پزشک مراجعه می‌کند و دارو تحویل می‌گیرد و درمان را شروع می‌کند. وقتی تب می‌کنیم، قدرت هضم غذای دستگاه گوارش کم می‌شود. چرا؟ چون در این زمان، دستگاه گوارش و البته بقیه‌ی دستگاه‌های بدن، به دستگاه تولید سلول ایمنی تبدیل می‌شوند.در جامعه، هر فرد یک سلول است. اگر هر فرد رها باشد و کاری به بقیه نداشته باشد، هر هجومی جامعه را از بین می‌برد. مرحوم علامه طباطبایی در المیزان می‌فرماید: شیطان برای اینکه نفوذ کند و تأثیرگذار باشد، اولین کاری که در اجتماع می‌کند، این است که افراد را تک‌تک می‌کند. او دنبال این است که انسان‌ها را از اجتماعی بودن و روابط اجتماعی جدا کند. وقتی انسان‌ها از جامعه جدا شدند، طعمه‌ی شیطان شدن و ازبین‌بردن آن‌ها آسان می‌شود. تا زمانی که انسان‌ها در اجتماع هستند، علاوه بر خودشان، بقیه‌ی اعضای جامعه نیز از آن‌ها دفاع می‌کنند. حتی اگر کسی بخواهد از پشت به آن‌ها حمله کند، باز هم کسانی هستند که از آن‌ها دفاع کنند. جریان بدن انسان، در ۵ مرحله دفاع دارد که اگر این جریان در جامعه نیز پیاده شود، جامعه به ایمنی می‌رسد. خدا یکی است که هر دوی این سیستم‌ها را خلق کرده، پس نظام‌های آن‌ها با یکدیگر تشابه دارد و هر فردی مثل یک سلول در نظر گرفته می‌شود. بدن انسان ۳۷ ضربدر ۱۰ به توان ۱۲ سلول دارد در حالی که در کل دنیا حدود ۸ یا ۹ میلیارد انسان وجود دارد که بسیار کمتر است. بدن هرکدام از ما، یک اجتماع عظیم است از سلول‌هایی که هرکدام ماموریت ویژه دارند و خاص هستند ولی این سلول‌ها در عین حال یک اشتراکی دارند.حالا با همان سیستم DNA که امروز به عنوان DNA شناخته می‌شود. این کاملا آشکار است، فرقی نمی‌کند این سلول از نوک انگشت پای من باشد یا از فرق سر من باشد، فرقی نمی‌کند. این اشتراک در عین آن همه اختلاف است. پس امکان‌پذیر است که همه‌ی خصلت‌ها محفوظ باشد، انسان‌ها متکثر باشند اما یک وحدتی، که وحدت بدن جز زیباترین وحدت‌ها است، تشریح این بدن که وحدت دارد، حفظ این بدن که با این وحدتش حفظ می‌شود، جز زیباترین وحدت‌ها است. با همه کثرت‌هایی که دارد. -خیلی زیبا است.- پس می‌شود یک اجتماع را که کمتر از این کثرت دارد، با یک وحدت حفظ کرد.فطرت، عامل وحدت آفرین بین انسان ها(برای این) DNA ای که در نظام بدن است، [معادلش] در نظام وجودی فطرت داریم. در نظام نفسی، فطرت داریم، آن فطرت که وجه تشابه همه انسان‌ها با هم است، باعث می‌شود بتوانند حول یک نقطه‌ی مشترکی گرد هم آیند و با هم باشند و باور بکنند و حرکت بکنند. اگر این را ما بخواهیم از همه‌ی عالم شروع کنیم، خیلی سخت است. از کجا شروع کنیم؟ از آن‌جایی که اشتراکات بیش‌تر و افتراقات کمتر‌ است. درست است؟ یعنی مومنانی که دغدغه‌مند هستند. اشتراکات بیش‌تری دارند، اختلافات کمتری دارند. از این‌جا آن نقطه محبت و به هم پیوستگی و وحدت و بدن واحد شدن را شروع بکنیم، بعد می‌بینید جاذبه این مدام گسترده می‌شود، افراد مختلف دیگری که در بیرون از این قرار گرفته‌اند، وقتی این وحدت را می‌بینند، ارتباط و همکاری و همیاری را می‌بینند؛ مشتاق ارتباط می‌شوند. این کاملا محسوس است.عرض کردم در خوابگاه یکی از دانشگاه‌ها، گفتم بین فضای آزاد خوابگاه‌ها سفره بیاندازیم، فضای آزاد، در یک وقت مناسب، در مکان مناسب، ولی خوابگاه‌ها به آن مکان اشراف داشتند و بچه‌هایی که در اتاق‌ها بودند می‌دیدند. سفره را انداختیم و دور هم نشستند و شوخی کردند و خندیدند و غذا خوردند و بعضی‌ها هم که غذا نداشتند هم آمدند و در برکت جمع، جمعی غذا خوردند. روز بعد بعضی از بچه‌های دیگر خوابگاه آمدند گفتند ما هم این‌گونه دوست داریم که یکپارچه بنشینیم و بگوییم و بخندیم؛ اما روی‌مان نمی‌شود یا احساس می‌کنیم شاید با این افراد مشترکات نداریم. یعنی این وجه وحدت و ارتباط، فطری است. اگر ما به عنوان کسانی که دغدغه‌مندیم شروع کردیم، یک موقع می‌نشینیم فقط خرده می‌گیریم و می‌گوییم چرا جامعه این‌گونه شده است. یک موقع می‌گوییم فقط حکومت باید حل بکند. همه‌ی این‌ها هم درست است، اما من الان چه‌کار بکنم؟ اگر خرده می‌گیرم، فقط خرده بگیرم، یا اقدام هم بکنم؟ وظیفه‌ی من امروز چه است؟ من نباید کاری بکنم و بنشینم تا تمام شود؟ اگر ما این رابطه‌ی وحدت را شروع کردیم که این وحدت هم الی ماشاالله می‌شود برایش کار تعریف کرد، فقط صرف اظهار محبت نیست، این هم یکی از آن است.شب سوم محرم‌الحرام ۱۴۴۵ / ۲۹ تیر ۱۴۰۲ / حجت‌الاسلام عابدینیایجاد کار مشترک عینی و پر معنا، راهبرد انبیاء برای ایجاد وحدتانبیا برای این‌که این وحدت را ایجاد بکنند، کار تعریف می‌کردند. دقت بکنید، خیلی زیبا است. یک کار محسوس، دیده‌شدنی و مادی تعریف می‌کردند. اما برای این کار مادی را، یک روح و عمق قرار می‌دادند، مردم را حول این کار جمع می‌کردند؛ کاری که از ماده آغاز می‌شد اما تا معنا کشیده می‌شد، این باعث وحدت و اجتماع می‌شد. حالا مثال‌هایش را می‌زنم.کاری که از ماده آغاز می‌شد اما تا معنا کشیده می‌شد باعث وحدت می‌شد باعث اجتماع می‌شد. مثلا نوح (ع) کشتی‌سازی را به عنوان یک کار معرفی کرد، حتی کفار را دعوت کرد و گفت اگر بیایید کمک کنید پول می‌گیرید. گفت بیاید کار بکنید اجرت بگیرید. آنها هم چون کار می‌خواستند می‌آمدند و کشتی را که کشتی نجات از غرق خواهد شد را می‌ساختند. یعنی یک عمق عمیق معنایی در کنار یک کار محسوس مادی، بیینید چقدر زیبا. بعد این‌ها می‌آمدند وقتی کشتی را می‌ساختند علقه پیدا می‌کردند بین آنها و چیزی که کار آنهاست، خلق آنهاست، نتیجه فعل آنهاست.ذوالقرنین در یکی از سفر هایش وقتی رسید به آن شهری که یأجوج و ماجوج بودند - که به هم حمله می‌کردند و متاع و زراعت و نفوس‌شان را از ضایع می‌کردند - که مثل حیوان های وحشی بودند و رحم و مروت نداشتند و هر چیزی را از بین می‌بردند که در قرآن آمده. گفتند که اگر شما در اینجا سدی بزنید که راه ورودی این‌ها بسته بشود ما در امانیم. هر چه پول بخواهی به تو می‌دهیم، یعنی به ذوالقرنین گفتند. ذوالقرنین چند صد هزار لشگر داشت؛ نقل است تا ششصد هزار لشگر داشت. قدرت داشت، صنعت داشت، تکنولوژی داشت و افراد داشت، به اصطلاح همه چیز داشت. اما گفت من پول شما را نمی‌خواهم، بلکه می‌خواهم خودتان شریک شوید، من طرح و کار و اجرا را به عهده بگیرم به شرطی که خودتان بیایید و بسازید و کمک کنید. چرا؟ چون این سدی که اولا در مقابل دشمنی دشمن قرار می‌گیرد و ثانیا علامت آخرالزمان می‌شود - در قرآن آمده که یکی از علائم آخرالزمان شکسته شدن این سد است - یعنی یک علامت شد. در عین اینکه یک کار مادی بود. ذوالقرنین مردم را حول یک کار مادی جمع کرد و وحدت ایجاد کرد، رابطه ایجاد کرد.ببینید ما وظیفه داریم. هر کار کوچکی که چند نفر را دور هم جمع بکند که انواع این کار ها قابل تعریف است که اینها ایجاد محبت می‌کند، ایجاد ارتباط می‌کند. لازم است اینجور وحدت و ارتباط در جامعه ایجاد بشود. هر کسی احساس بکند باید کاری بکند که اجتماعی و جمعی صورت بگیرد. به هر صورتی که ممکن است دور هم جمع شدن ها شکل بگیرد حول یک کار، حول یک امر، حول یک حل مسئله. همینجور ادامه دارد.موسی کلیم وقتی که خدای سبحان به او وحی کرد در حالیکه بنی اسراییل اینقدر ضعیف شده بودند که حق نداشتند ساختمان داشته باشند؛ چادر نشین بودند. قومی که قدمت و سابقه‌ی عظیم داشتند و در زمان یوسف نبی حاکمیت هم پیدا کرده بودند، اما اینجا به طوری ضعیف شده بودند که حق ساختن خانه که احساس بکنند جا دارند، قرار دارند، یک جایی ریشه دارند، نداشتند به آنها اجازه نمی‌دادند. موسی (ع) که آمد با آن جریان اژدها شدن عصا و ترساندن فرعون، چندتا قول از فرعون گرفت. یکی اینکه بگذارند بنی اسراییل خانه‌سازی کنند. بعد خدای سبحان وحی کرد «تَبَوَّءا لِقَوْمِكُما بِمِصْرَ بُيُوتاً» [یونس، ۸۷] به موسی و هارون گفت برای قومتان در مصر خانه بسازید. «وَاجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً» [یونس، ۸۷] در عین اینکه خانه سازی می‌کنید - این خانه‌سازی هم خیلی جالب بود، فرعونیان برای اینکه بنی اسراییل متخصص نشوند، از آن‌ها فقط بعنوان کارگر ساده قبول می‌کردند. نمی‌گذاشتند کارگر فنی بشوند. یعنی اگر آهنگری بود، آهنگری را به دست این‌ها نمی‌داد بلکه حمل آهن را می‌داد. نجاری را به اینها نمی‌دادند بلکه حمل چوب را به اینها می‌دادند. حمل سنگ را به اینها می‌دادند. اما به اینها اجازه خانه سازی نمی‌دادند. به اینها اجازه معماری نمی‌دادند. حمالی را اجازه میدادند که کارگر ساده باشند. موسی (ع) به اینها گفت حالا که دارید حمل می‌کنید، هر جایی که هستید چه در آهنگری چه در معماری هر جایی که هستید در همین رفت و آمد هایتان، حواستان را جمع کنید ببینید اینها چطور کار می‌کنند و یاد بگیرید. این انگیزه‌ای شد که یاد گرفتند. قبلا این انگیزه را نداشتند و یاد نمیگرفتند. فرعونیان گفتند به آنها اجازه می‌دهیم ولی اینها بلد نیستند بسازند و حتما نمی‌توانند بسازند. از روی بی اعتنایی که اینها نمی‌توانند به اینها اجازه دادند. آن‌ها گفتند حالا بهشان اجازه می‌دهیم، ولی این‌ها بلد نیستند بسازند؛ حتما نمی‌توانند بسازند. از روی بی‌اعتنایی که این‌ها نمی‌توانند، به این‌ها اجازه دادند، اما وقتی اجازه را دادند، نمی‌دانستند که موسی از قبل چی کار کرده است با این‌ها. خانه سازی کردند، خانه‌سازی باعث شد این‌ها احساس ریشه کردند، امید ایجاد شد، دیدند حالا مهاجر نیستند هر روز از یک جایی به جای دیگری کوچشان بدهند. بلکه این‌ها حالا ریشه پیدا کردند. با اینکه معلوم بود این‌ها اینجا نخواهند ماند و موسی این‌ها را از اینجا خواهند برد. اما در همان مدت هم ریشه و امید را ایجاد کردند. و آن خانه سازی را هم به عنوان واجعلوا بیوتکم قبله طوری بسازید که نماز هم و ارتباطات اجتماعی هم در آن امکان پذیر باشد. خانه‌ها را طوری ساختند که وقتی درهای این‌ها به هم باز می‌شد، طوری می‌شد که می‌شد محل اجتماع و آن مسائل اجتماعی‌شان را هم همانجا مطرح می‌کردند. ببین چقدر این‌ها زیباست. این‌ها در قرآن هست‌ها! یعنی وقتی تفرقه و تشدد و دوگانگی و بیگانگی و سستی و رخوت ایجاد شده است، دنبال راهکاری برای اعتصام و وحدت باشیم‌. این فقط این نیست که ابراز محبت بکنیم. دنبال تعریف کاری باشیم. این هم لزومی ندارد همه کارها کشوری باشد. هر کاری حتی اگر در یک گوشه‌ای دارد شکل می‌گیرد، به اندازه‌ی خودش این گوشه دارد ایجاد محبت می‌کند. در این چند سلول ایجاد محبت و رابطه می‌کند. بعد کم کم یک امر ارتباطی ایجاد می‌شود و این‌ها با هم می‌توانند رابطه پیدا کنند. پس از ما هم کار برمی‌آید. برای ما هم برای رفع این مشکل تکلیف امکان پذیر است. از یک ابراز محبت ساده در خانه و خانواده و شدت در خانه شروع می‌شود، تا دوستان و فامیل و کار تعریف کردن‌ها تا چیزهای دیگر که شاید در ذهن هر کدام از شما، الان مسائلی شکل بگیرد؛ بگویید اینطوری هم می‌شود‌. این کار هم شدنی است. نسبت به این رابطه که از آن این روح دربیاید.پراهبرد دشمن گسست و راهبرد ما وحدت استخب پس این واعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا یک راهبرد دقیق است در مقابل راهبرد دشمن، راهبرد دشمن چی بود؟ ایجاد گسست، راهبرد ما چی هست؟ ایجاد وحدت، محبت، شباهت، ارتباط، گسترده کردن این. اگر این دو راهبرد را ما یقین کردیم دشمن دارد در مقابل ما قدم برمی‌دارد، حتما ما هم باید مقابله با او را متقابل با او انجام دهیم. وگرنه اگر ما بنشینیم وقتی این گسست ایجاد شد، پدر از فرزند، برادر از خواهر، فامیل از فامیل، دوست از دوست، محله از محله، شهر از شهر، اگر این گسست ایجاد شد، هر چی دورتر شدند، جمع کردن سخت‌تر می‌شود. انرژی بیشتری می‌خواهد. تا این سلول‌ها و این مولکول‌ها نزدیک‌تر به هم هستند و ارتباطات بینشان هست، جمع کردن این‌ها و ارتباط بین این‌ها راحت تر است. خب من چون جامعه‌ی این جمع را یک جامعه‌ی نخبگانی فرض کردم، و دیدم، بدنبال این هستم که راهکار نخبگانی ارائه بدهیم. که فکر نخبگانی بشود. فقط حل مسئله برای یک امر جزئی نیست. نگاه کلان به حل مسئله، راهبرد مسئله دیده بشود. تحلیل فعلی دشمن از آن سو، و از این سو هم حرکت ما در مقابل آن، که بتوانیم در حقیقت این حرکت را داشته باشیم. ببینید امام حسین علیه السلام در مقابل حرکتی که یزید برای به دام انداختن و قتل امام داشت، یک حرکت خانوادگی پیوسته را شکل داد که هر کاری کند [نتواند آن را از بین ببرد]. اگر این حرکت لشکر کربلا فقط مردان بودند و زنان و کودکان همراه نبودند، تبدیل این به یک حرکت خارجی و خوارجی به تعبیر آن‌ها و مقابله با حاکمیت و از بین بردن آن آسان بود‌. چنانچه مشابه این ده‌ها حرکت دیگری قبل و بعد شکل گرفت، اما اثری از آن‌ها باقی نماند. یک حرکت واحدی که اگر این بخواهد آن را خراب کند، نمی‌تواند دیگر آن کودک شش ماهه‌اش را خراب کند...باید حرکت خانوادگی و همگانی رخ بدهد که فطرت ها را بیدار کندنمی‌تواند دیگر آن کودک شش ماهه‌اش را خراب کند، که آن چه جور در حقیقت با قساوت، دشمن تیر به گلو بزند. آن کودک سه ساله را نمی‌تواند توجیه بکند، آن زنی که در خیمه هست را نمی‌تواند توجیه بکند که آتش به خیمه بزند. ببین یک حرکت اجتماعی وحدت آفرین مرتبط با هم خانوادگی را شکل داده است تا در مقابل یک توطئه‌ی عظیم حساب شده، کاملا حساب شده، برنامه‌ریزی شده اما این حرکت امام حسین علیه السلام با این جمع محدود توانست آن حرکت عظیم و برنامه‌ریزی شده را کاملا چی کار بکند؟ رسوا بکند... و آن باقی ماند تا امروز؛ چقدر زیباست این کار...هر کدام از کسانی که در کربلا حضور داشتند از لشکر امام حسین علیه السلام، یقین بدانید ماموریت ویژه داشتند. هنوز بعضی از ماموریت‌های این‌ها برای ما باز نشده است... اگر امروز مثلا جون، غلام ابوذر، را می‌بینیم که یک دفعه با جامعه‌ی آفریقا میلیون‌ها نفر شیعه شدند وقتی با ایشان مصاحبه می‌کردند، من مصاحبه‌هایشان را دیدم، آن چیزی که باعث شد ما شیعه بشویم، دیدیم که در لشکر امام حسین یکی از ما آن‌جا بوده، ارتباط ما را آن جون ایجاد کرد.با اینکه جون در لشکر امام حسین علیه السلام ممکن بود به لحاظ عادی در مقتل خوانی، چیزی مثلا محسوب نشه در قبال حضرت علی‌اکبر(ع) و حضرت علی‌اصغر (ع) و حضرت قاسم (ع) و بقیه؛ اما ببین چه نقشی پیدا می‌کند... میلیون‌ها میلیون شیعه می‌شوند، مومن می‌شوند، هدایت می‌شوند به واسطه وجود یک غلام سیاهی که در لشکر بوده است. حضرت علی‌اصغر(ع) همین‌جور نقشی دارد، سه ساله همین‌جور نقشی دارد، که هر کدام از اینها کم کم آشکار می‌شود. اگر جریان کودک کشی به عنوان یک بیدار کننده‌ی وجدان بشریت امروز مطرح است و می‌توانیم علم کنیم جریان کودک کشی را در جریان نهضت امام حسین، آن هم به اشد وجه و قسی‌ترین حالت که رسوایی طرف مقابل را به دنبال داشته باشد، این وجدان‌ها را بیدار می‌کند.چرا مسیحیان، دیگران و دیگران به جریان امام حسین علیه السلام که می‌رسند در مقابلش خاضع می‌شوند؟ چون یک حرکت بیدار کننده‌ی وجدان عمومی بود، نه فقط یک شورش و یک قیام مردانه‌ی تنها، یک حرکت اجتماعی خانوادگی وحدت آفرین بود.این را ما امروز نیاز داریم. به دنبال یک حرکت خانوادگی وحدت آفرینی که وجدان‌ها را بیدار کند، فطرت‌ها را بیدار کند، امروز نیاز داریم. لذا جلسات امام حسین علیه السلام برای ما ایجاد مدل و الگو برای حرکت می‌کند.روضهخب امشب در خانه‌ی سه ساله‌ی امام حسین علیه السلام متوسل بشویم به حضرت رقیه سلام الله علیها... شما دختر سه ساله اگر اطرافتان باشد، وقتی نگاه می‌کنید، در خانه غیر از محبت به او چه کار می‌کنند؟ حتی نسبت به یک پسر، پسر سه ساله، حساسیت‌ها به دختر بیشتراست. امام حسین علیه السلام به عنوان امام، نسبتش با فرزندانش اشد نسبت از ما به فرزندانمان است. امام احساساتش قویتر و شدیدتر از ماست. با همه‌ی احساسی که امام دارد، محبتی که به این‌ها دارد، این‌ها را برداشته، آورده است جلوی گرگان بیابان قرار داده... فکر می‌کنید امام حسین (ع) نمی‌دانست چه بر سر رقیه (س) خواهد آمد؟ وقتی که این‌ها از صبح تا شام چقدر مصیبت دیدند، یک کودک سه ساله ببیند برادرانش، عمویش، پدرش، دوستان و یارانش، همه یکی پس از دیگری با چه شدتی به شهادت رسیدند و این‌ها را آوردند در خیمه‌ی شهدا، این ها را می‌بیند و حال این کودک را که عمری در اوج ناز و نعمت و محبت فقط بوده، یکدفعه در یک روز مواجهه با این‌همه مصیبت کفایت می‌کرد برای اینکه این دیگر نخواهد چیز دیگری بر سرش بیاورند. اما غروب عاشورا می‌شود، وقتی خیمه‌های خانم‌ها را آتش می‌زنند، زینب (س) خدمت امام سجاد (ع) عرض می‌کند آقا جان امر چیست؟ چه کنیم؟ خیمه‌ها را آتش زدند.حضرت می‌فرماید: عَلَیکُنَّ بالفِرار... از خیمه‌ها دور شوید.در این بیابان تاریک و ظلمانی هر کدام به یک سو... شما فکر می‌کنید اگر یک دختر سه ساله در تاریکی گیر بکند، کجا فرار می‌کند؟ کدام سمت می‌رود؟ آن هم از دست گرگ‌هایی که هیچ رحم و مروتی ندارند. به یک پیراهن کهنه‌ی حضرت رحم نکردند، آیا گوشواره بر گوش این کودک رو تحمل می‌کنند؟ چطور معامله می‌کنند؟اما وقتی در خرابه شام وقتی که رقیه سلام الله علیها از دلتنگی برای پدر ناله می‌زند آن نانجیب می‌گوید چرا گریه می‌کند؟ می‌گویند دلش برای پدرش تنگ شده... میگه سر پدر را ببرید برایش... وقتی آن طبق را می‌آورند و آن روپوش را کنار می‌زند... تصور بکنید جلوی یک دختر سر بریده پدر‌‌... سر مجروح و خون‌آلود و خاک‌آلود پدر را قرار بدهند... مدت کوتاهی نجوا می‌کند اما می‌بینند ساکت شد و می‌روند می‌بینند جان به جان آفرین تسلیم کرد...صل الله علیک یا ابا عبدالله...صل الله علیک یا ابا عبدالله...