تباه شدن روزگار جمشید: بخش 22 جلد 1 شاهنامه فردوسی

سلام ... من سارا هستم ... علاقه‌مند به تاریخ و ادبیات و هنر ... چند وقتیه که شاهنامه می‌خونم و از اونجایی که برای پیدا کردن معنی کلمات و ابیات دچار مشکل میشم، می‌خوام هرچی پیدا می‌کنم رو اینجا برای شما بنویسم. فقط این رو بگم که من هیچ تخصصی ندارم و تازه‌کار هستم. لطفا اگر نکات بیشتری می‌دونستید یا اشتباهی توی متن‌هام بود، برام بنویسید تا اصلاح کنم.برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (داستان خوالیگری کردن ابلیس)، اینجا کلیک کنید.نکته: فایل صوتی که در بالای صفحه هست، از این صفحه وب‌سایت گنجور (خوانش فرید حامد) برداشته شده است.شعر کامل تباه شدن روزگار جمشیداز آن پس برآمد ز ایران خروش ... پدید آمد از هر سویی جنگ و جوشسیه گشت رخشنده روز سپید ... گسستند پیوند از جمّشیدبر او تیره شد فرّهٔ ایزدی ... به کژی گرایید و نابخردیپدید آمد از هر سویی خسروی ... یکی نامجویی ز هر پهلُویسپه کرده و جنگ را ساخته ... دل از مهر جمشید پرداختهیکایک ز ایران برآمد سپاه ... سوی تازیان برگفتند راهشنودند کان‌جا یکی مهتر است ... پر از هول شاه اژدها پیکر استسواران ایران همه شاه‌جوی ... نهادند یک‌سر به ضحاک رویبه شاهی بر او آفرین خواندند ... ورا شاه ایران زمین خواندندکی اژدهافش بیامد چو باد ... به ایران زمین تاج بر سر نهاداز ایران و از تازیان لشکری ... گزین کرد گرد از همه کشوریسوی تخت جمشید بنهاد روی ... چو انگشتری کرد گیتی برویچو جمشید را بخت شد کندرو ... به تنگ اندر آمد جهاندار نوبرفت و بدو داد تخت و کلاه ... بزرگی و دیهیم و گنج و سپاهچو صد سالش اندر جهان کس ندید ... بر او نام شاهی و او ناپدیدصدم سال روزی به دریای چین ... پدید آمد آن شاه ناپاک دیننهان گشته بود از بد اژدها ... نیامد به فرجام هم ز او رهاچو ضحاکش آورد ناگه به چنگ ... یکایک ندادش زمانی درنگبه ارّه‌ش سراسر به دو نیم کرد ... جهان را از او پاک بی‌بیم کردشد آن تخت شاهی و آن دستگاه ... زمانه ربودش چو بیجاده کاهاز او بیش بر تخت شاهی که بود ... بر آن رنج بردن چه آمدش سودگذشته بر او سالیان هفتصد ... پدید آوریده همه نیک و بدچه باید همه زندگانی دراز ... چو گیتی نخواهد گشادنت رازهمی پروراندت با شهد و نوش ... جز آواز نرمت نیاید به گوشیکایک چو گیتی که گسترد مهر ... نخواهد نمودن به بد نیز چهربدو شاد باشی و نازی بدوی ... همان راز دل را گشایی بدوییکی نغز بازی برون آورد ... به دلت اندرون درد و خون آورددلم سیر شد زین سرای سپنج ... خدایا مرا زود بِرْهان ز رنجداستان شعر تباه شدن روزگار جمشیدداستان روزگار جمشید و خطا رفتن او را مفصل در بخش 19 شاهنامه (داستان جمشید) بررسی کردیم. جمشید که فره ایزدی‌اش را از دست می‌دهد، مردم بر ضد او قیام می‌کنند و جنگ‌های داخلی شروع می‌شوند.سپاهی از ایرانیان به سمت فرمانروایی تازیان می‌روند و ضحاک را به لشکرکشی به سمت ایران متمایل می‌کنند. پس ضحاک به پایتخت جمشید می‌آيد و تخت پادشاهی او را تصرف می‌کند. جمشید هم فرار کرده و صد سال ناپدید می‌شود. اما روزی در دریای چین، به دام ضحاک می‌افتد و ضحاک او را به دو نیم تقسیم می‌کند. معنی شعر تباه شدن روزگار جمشید در شاهنامهاز آن پس برآمد ز ایران خروش ... پدید آمد از هر سویی، جنگ و جوشاز آن سو در هر جای ایران، جنگ و خروش و درگیری بودسیه گشت رخشندهِ روز سپید ... گسستند پیوند از جِمِّشیدروزگار خوبِ جمشید، سیاه شده بود و مردم از او رو برگردانده بودند.بر او تیره شد فرّهٔ ایزدی ... به کژی گرایید و نابِخْردیجمشید فره ایزدی‌اش را از دست داده بود و به مسیر اشتباه رفته بود. پدید آمد از هر سُویی خُسْرُوی ... یکی نامجویی ز هر پهلُویاز هر گوشه‌ای کسی می‌آمد و می‌خواست که پادشاه ایران شود.سپه کرده و جنگ را ساخته ... دل از مهر جمشیدْ پرداختهاین افراد که دیگر به پادشاهی جمشید ایمان نداشتند، سپاهی گرداوری کرده و جنگ درست می‌کردند.یکایک ز ایران برآمد سپاه ... سوی تازیان برگفتند راهشنودند کان‌جا یکی مهتر است ... پر از هولْ شاهْ اژدها پیکر استسوارانِ ایران همه شاه‌جوی ... نهادند یک‌سر به ضحاک رویمردم ایران شنیده بودند که در پادشاهی عرب، پادشاهی است قدرتمند و دلیر. اینگونه بود که سپاهی در ایران تشکیل شد. لشکر ایران که به دنبال پادشاهی برای جانشینی جمشید بودند، به سمت پادشاهی ضحاک رفت.به شاهی بر او آفرین خواندند ... ورا شاه ایران زمین خواندنداو را ستایش کردند و به او گفتند که باید پادشاه ایران شود.کَیِ اژدهافَشْ بیامد چو باد ... به ایران زمین، تاج بر سر نهادضحاک مانند اژدها، سریع به ایران زمین آمد و تاج پادشاهی ایرانیان را بر سر نهاداز ایران و از تازیان لشکری ... گزین کرد گرد از همه کشوریسوی تختِ جمشید بنهاد روی ... چو انگشتری کرد گیتی برویلشکری از ایرانیان و اعراب ایجاد کرد به سمت تخت پادشاهی جمشید رفت. گویی که ضحاک، دنیا را مانند حلقه یک انگشتر برای جمشید تنگ کرد.چو جمشید را بخت شد کندرو ... به تنگ اندر آمد جهاندار نوبرفت و بدو داد تخت و کلاه ... بزرگی و دیهیم و گنج و سپاهجمشید هم که بخت از او برگردان شده بود و دیگر نمی‌توانست پادشاهی کند، پادشاهی‌اش را رها کرد و فرار کرد. اینگونه همه‌چیز را به ضحاک سپرد.چو صد سالَش اندر جهان کس ندید ... بر او نام شاهی و او ناپدیدو اینگونه بود که صد سال کسی از پادشاه جمشید خبری نداشت و او ناپدید شده بود (در حالی که هنوز پادشاه ایران بود).صدم سال روزی به دریای چین ... پدید آمد آن شاهِ ناپاک دیندر صدمین سال بود که جمشید یک کشتی در دریای چین پیدا شد.نهان گشته بود از بدِ اژدها ... نیامد به فرجام هم ز او رهااو از ترس ضحاک ناپدید شده بود اما در نهایت به دام او افتاد و نتوانست فرار کند.چو ضحاکش آورد ناگه به چنگ ... یکایک ندادش زمانی درنگبه ارّه‌ش سراسر به دو نیم کرد ... جهان را از او پاک بی‌بیم کردضحاک سریع او را با اره به دو نیم تقسیم کرد و او را نابود کرد.شد آن تخت شاهی و آن دستگاه ... زمانه ربودش چو بیجاده کاهاز او بیش بر تخت شاهی که بود ... بر آن رنج بردن، چه آمدْش سودو این گونه بود که روزگار، تخت پادشاهی و پادشاهی جمشید را از او گرفت. در نهایت چه کسی بیشتر از او پادشاهی کرد؟ چه سودی از این همه رنج و زحمت به جمشید رسید؟بیجاده: نوعی یاقوتگذشته بر او سالیان هفتصد ... پدید آوریده همه نیک و بدجمشید هفتصد سال زندگی کرد و در این مدت هم کردار نیک داشت و هم کردار بدچه باید همه زندگانی دراز ... چو گیتی نخواهد گشادنْت رازو فایده‌ی زندگی طولانی چیست اگر دنیا رازش را به تو نشان ندهد (تو را محرم راز خودش نداند).همی پروراندَت با شهد و نوش ... جز آواز نرمت نیاید به گوشیکایک چو گیتی که گستردْ مهر ... نخواهد نمودن به بد نیز چهربدو شاد باشی و نازی بِدوی ... همان راز دل را گشایی بدویدنیا تو را در خوبی‌ها غرق می‌کند. چهره‌ی بدش را نشان نمی‌دهد و باعث می‌شود تو عاشق زندگی دنیایی شوی. دنیا تو را فریب می‌دهد تا اعتمادت را جلب کند و رازهایت را به او بگویی.یکی نغز بازی برون آورد ... به دلْت اندرون درد و خون آوردبعد ناگهان ضربه‌اش را وارد کرده (بازی عجیبش را شروع می‌کند) و دلت را به درد می‌آورد و خون می‌کند.دلم سیر شد زین سرای سپنج ... خدایا مرا زود بِرْهان ز رنجفردوسی می‌گوید که من از این دنیا سیر شده‌ام. خدایا زودتر زمان مرگم را برسان تا از این درد و رنج خلاص شومبرای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (داستان ضحاک - بخش اول)، اینجا کلیک کنید.