حَرفِ کتاب: عادت خلاق

این روزها در اکثر آگهی‌های استخدامی، یکی از مهارت‌های نرم مورد‌نظر کارفرمایان بهره‌مندی از قوه‌ی خلاقیت و یا تفکر خلاق است. اما به‌راستی خلاقیت چیست؟ آیا به همان سادگی که بیان می‌شود، قابل تعریف کردن است؟ اصلًا چرا باید خلاق بود؟ خلاقیت بیشتر به درد چه کسی می‌خورد؟جواب این پرسش و پرسش‌های دیگر را توایلا ثارپ به ما می‌دهد. او که قریب به پنج دهه در حوزه‌ی آموزش رقص فعال بوده و طراحی رقص پروژه‌های سینمایی موفقی همچون فیلم آمادئوس را در کارنامه‌ی خود دارد، در این کتاب با بهره‌گیری از تجارب زندگی کاری خود و بیان فوت‌وفن‌هایی برای حرکت در مسیر خلاقیت، یاریمان می‌دهد تا در هر جایگاه شغلی و اجتماعی‌ای که هستیم به دنبال راه‌های جدید و نوآورانه‌تری برای پیشبرد اهداف زندگی خود باشیم.نویسنده بیان می‌کند که بر خلاف تصور رایج، خلاقیت موهبت ویژه‌ای نیست که به صورت هدیه‌ای آسمانی به مخلوقاتی برگزیده اعطا شود، بلکه یک مهارت اکتسابی و همچون دیگر مهارت‌ها، آموختنی است. این درست است که خلاقیت در حقیقت به معنای طرحی نو درانداختن و یافتن پاسخ‌هایی نو به سؤالات همیشگی است، اما به منظور بهره­‌مندی از ذهنی پردازنده و جستجوگر، نیاز است تا برنامه‌ای مشخص و روزانه برای زندگی خود داشته باشیم. این به معنای روزمرگی نیست بلکه باعث می‌شود موتور خلاقیت همیشه روشن بماند و یا در بدترین حالت کمی به پت‌پت بیفتد. به عنوان مثال یک نویسنده برای آن‌که بتواند سطح مهارت خود را حفظ کند، باید هر روز در زمان و مکانی مشخص بنویسد تا عضله خلاقیتش، تنبل و نحیف نشود. به بیان دیگر، ایده‌ی خلاقانه زمانی متولد می‌شود که شخص، زیست خلاقانه و روحیه‌ی کاوش‌گری داشته باشد تا بتواند بعضی ایده‌ها را در ناممکن‌ترین و غیرمنتظره‌ترین زمان و مکان شکار کند و به کار بندد.نویسنده در ادامه از مفهومی با عنوان خراشیدن نام می‌برد که به نظر خودم، کلیدی‌ترین ابزار خلاقیت است. به این معنا که شخص باید همواره به دنبال نشانه‌هایی باشد که او را دریافتن ایده‌ی مورد نظرش راهنمایی کند. درست مثل لحظه‌ای که پوشش لاکی روی کد قرعه‌کشی یک محصول را با ناخن می‌خراشیم، همواره باید در اطرافمان نشانه‌ها را درست و به‌موقع بیابیم و درک کنیم. مثل زمانی که در تاکسی نشسته‌ایم و موسیقی درحال‌پخش از ضبط ماشین، ریتمی را به یادمان می‌آورد یا باعث ایجاد جرقه‌ای در ذهنمان می‌شود. یا وقتی در پارک از کنار بوته‌ی گل سرخی رد می‌شویم و نحوۀ چینش گلبرگ‌ها، سبب تبلور فکری نو در مورد طراحی لباس جدیدمان می‌شود. هیچ یک از این مثال‌ها و موارد مشابه جز با جست‌وجوگری و فکر کردن مدام به یافتن راه‌حل حاصل نمی‌شود.دیگر نکته‌ی طلایی این کتاب، اشاره به این مسئله است که تنها با رسیدن به سطح مقبولی از مهارت، توانایی اجرای ایده‌های خلاقانه‌ی خود را داریم. به عنوان مثال من نمی‌توانم بدون دانستن حتی یک نُت به آفرینش قطعات ماندگاری هم‌چون دریاچه‌ی قو فکر کنم. پس برای آن‌که آن‌چه در ذهنم می‌گذرد، تنها در ذهنم نماند و نمود عینی یابد، باید به طور مداوم در حال کسب مهارت‌های جدید و ارتقای مهارت‌های قبلی خود باشم. به عبارتی باید زره خودپسندی و همه‌چیز­دانی را بیرون افکنم و یادگیرنده‌ای دائمی باشم.فرقی نمی‌کند یک نقاش حرفه‌ای باشیم یا یک آرایشگر، خلبان و حتی یک مادر خانه‌دار، همه‌ی ما در زندگی خود به یافتن راه‌هایی کارآمدتر برای حل مشکلاتمان نیاز داریم و تمرین خلاقیت کلید اصلی این مسئله است. توایلا ثارپ Twyla Tharp، نویسنده، رقصنده و طراح رقص توایلا در جوانی اگر مشاقید تا بیشتر در مورد خلاقیت بدانید، پیشنهاد می‌کنم تا اپیزود پنجم از فصل پنج پادکست جافکری را در کست باکس بشنوید.پادکست جا فکری اگر مایلید تا نسخه ی الکترونیک این کتاب را مطالعه کنید، سری به اپ یا وبسایت طاقچه بزنید. https://taaghche.com/book/87840/%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82 در پایان لازم است تا از موسسه ی پله به پله که در راستای توانمندی و مهارت افزایی بانوان ایرانی تلاش می کند و بستر مطالعه ی گروهی این کتاب ارزشمند را فراهم آورد، صمیمانه تشکر کنم. امیدوارم بخت حضور در دیگر کارگروه های کتابخوانی را داشته باشم.