طلاق توافقی خوب یا بد؟

طلاق توافقیازدواج، یکی از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین روابطی است که انسان‌ها تجربه می‌کنند؛ چرا که اتفاقات و مسائلی که در ازدواج اتفاق می‌افتد می‌تواند جنبه‌های بسیار زیاد زندگی خود شخص و حتی اطرافیانش را تحت تاثیر قرار دهد. یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین مسائل مربوط به ازدواج، مساله طلاق است. برخی از زوج‌ها، در برهه‌ای از زندگی زناشویی خود تصمیم ممکن است تصمیم به طلاق بگیرند. گاهی این تصمیم، نظر و خواست یکی از طرف است (زن یا شوهر) و گاهی هم هر دو با هم به این نتیجه می‌رسند که به آن طلاق توافقی گفته می‌شود. طلاق، به هر صورتی که اتفاق بیافتد، آسیب‌ها و مضرات بسیار زیاد روان‌شناختی، اقتصادی و ... را به همراه دارد؛ اما گاهی به غلط افراد فکر می‌کنند که جدایی توافقی آسیب‌زا نیست و هیچ ضرری ندارد. در این مقاله سعی داریم طلاق توافقی را از جنبه‌ روان‌شناختی مورد بررسی قرار دهیم و ببینیم که از نظر روانشناسی، طلاق توافقی چه مضراتی برای زنان و مردان و در صورت وجود فرزند، برای کودکان دارد؟ در ادامه، در خصوص لزوم مشاوره روان‌شناختی پیش از طلاق توافقی و مزایای آن صحبت خواهیم کرد. با ما همراه باشید.طلاق توافقی، از منظر روان‌شناسی همانطور که در مقدمه نیز عنوان شد، برخی از افراد به اشتباه فکر می‌کنند که طلاق توافقی، آسیب‌های سایر انواع طلاق را ندارد و از نظر روانی زن و مرد هیجانات و احساسات ناخوشایند و ناراحت‌کننده متداول را تجربه نمی‌کنند. در اینجا می‌خواهیم به مهم‌ترین و متداول‌ترین عوارض روانی-هیجانی بعد از طلاق توافقی اشاره کنیم.عدم بررسی درست مشکل و اقدام عجولانه [H3]یکی از مهم‌ترین مواردی که در طلاق توافقی وجود دارد این است که به دلیل آسان بودن این روش نسبت به سایر روش‌های طلاق، افراد بدون بررسی درست و کامل مشکلات، زن و شوهر وارد مرحله طلاق می‌شوند. این مساله از دو نظر، تاثیر منفی بسیار زیادی به بار می‌آورد. اول اینکه، بسیاری از اوقات مشکلات بین زن و شوهر را می‌توان با کمک روان‌شناس متخصص حل و فصل کرد؛ اما به دلیل اینکه در طلاق توافقی، هر دو طرف به جدایی تمایل دارند، تلاش زیادی برای حل مشکلات خود نمی‌کنند. به‌عبارت دیگر، زن و مرد عموما در این نوع از طلاق، فرصت بررسی مشکل را از خود می‌گیرند. به همین دلیل، پشیمانی بعد از طلاق توافقی بسیار زیاد است و بسیاری از اوقات، زوجین بعد از طلاق اظهار می‌کنند: «ای کاش حداقل یه بار با هم راجع به مشکلمون صحبت کرده بودیم ...»، یا «شاید اگه موضوعمون رو با کسی در میون گذاشته بودیم، جدا نمی‌شدیم». این احساس پشیمانی بعد از طلاق توافقی بسیار زیادتر از انواع دیگر طلاق است که مسیرهای مختلفی را برای حل مشکل امتحان کرده‌اند و همین احساس، در بسیاری از مواقع، دوره سوگ بعد از جدایی را طولانی و طولانی‌تر می‌کند.مورد دومی که در اقدام عجولانه و سریع برای جدایی در طلاق توافقی وجود دارد، مساله عدم آمادگی لازم است. اکثر مواقع، افراد خیلی سریع از زندگی متاهلی وارد زندگی بعد از جدایی می‌شوند، بدون اینکه فرصت پیدا کنند خود را برای آن آماده کنند. در انواع دیگر طلاق، به دلیل طولانی‌تر بودن مراحل جدایی، افراد زمانی را برای کامل شدن مراحل طلاق دارند که این باعث می‌شود تا حدودی خودشان را برای این شرایط آماده کنند؛ اما در طلاق توافقی این فرصت وجود ندارد و افراد خیلی سریع وارد مرحله‌ای از زندگی خود می‌شوند که بسیار با مرحله قبلی زندگی‌شان تفاوت دارد. گویی که به یکباره مجبورند خودشان را با شرایط جدید وفق دهند. این مساله، از نظر روان‌شناختی تاثیر نامطلوب زیادی بر روی افراد می‌گذارد.تجربه هیجانات ناخوشایند در این نوع از طلاق هم افراد بعد از جدایی هیجانات ناخوشایند زیادی را تجربه می‌کنند. اضطراب، افسردگی، ترس از تنهایی و ...، عوارض هیجانی و عاطفی شایع بعد از جدایی هستند. افراد معمولا بعد از جدایی احساس می‌کنند که شاید دیگر نتوانند رابطه درست و سالمی با فرد دیگری داشته باشند و علاوه بر ان سوگوار از دست دادن رابطه‌ای هستند که زمانی با عشق و علاقه ایجاد شده است. در این نوع از طلاق نیز، مشابه انواع دیگر جدایی، افراد مراحل سوگ را نیز طی می‌کنند؛ هر چند این مراحل در هر کس می‌تواند متفاوت باشد، اما به طور کلی می‌توان آن را به صورت زیر عنوان کرد:انکار کلمه انکار به این معنا است که انسان منکر وجود یک واقعیت شود. یعنی هنوز باور نداشته باشید شما از همسرتان جدا شده اید و او برای همیشه رفته است. یا اینکه منکر این واقعیت شوید که موضوع جدایی شما، موضوع بسیار مهمی در زندگیتان است و باید با تمام وجود با آن روبرو شوید؛ و هم از درون و هم از بیرون به درمان عواقب این جدایی بپردازید.خشم احساس بعدی که معمولا پس از عبور از انکار برای انسان بروز می‌کند، خشم نسبت به آن اتفاق است. درزمینهٔ جدایی و طلاق، بارزترین واکنشی که طرفین ممکن است از خود بروز دهند، خشم است؛ مثلا خشم از دست طرف مقابل، پدر و مادر او، پدر و مادر خود، روزگار و یا حتی خشم و گله‌مندی از خداوند که چرا این بلا را نازل کرده است.خشم نیز یکی از احساساتی است که خداوند در وجود انسان قرار داده است. خوب است که شما با داشتن نگرشی آگاهانه نسبت به خشم و عصبانیت بتوانید باخشم ناشی از جدایی، به‌خوبی کنار بیایید. مهم‌ترین مطلبی که باید در اینجا در نظر گرفت این است که اصلا قرار نیست شما از خشم فرار کنید. بلکه باید خشم را آگاهانه حس کرده و آن را تخلیه کنید.افسوس و چانه زنی افسوس خوردن هم یکی از شایع‌ترین عکس‌العمل‌های انسان هنگام مواجهه با مصیبت است. مثلا در یک حادثه تصادف که باعث شده اتومبیل شخصی خسارت جدید ببیند. افسوس خوردن فرد می‌تواند جملاتی از این قبیل باشد: “حیف شد این اتفاق افتاد، ای‌کاش تصادف نکرده بودم، دیدی چه بلایی سرم اومد؟ ای کاش این اتفاق نیفتاده بود.” افسوس خوردن معمولا همراه با «چانه زدن» در مورد آن واقعه اتفاق می‌افتد.در موردجدایی و طلاق نیز به همین صورت انسان تمایل ذاتی به افسوس و چانه زنی دارد. خداوند برای او جدایی و از دست دادن همسر را به عنوان قیمت درسهای با ارزش و رشد و زندگی بهتر در نظر گرفته است، ولی شخص نمی خواهد این قیمت را بپردازد. بنابراین دائما در ذهن خود سناریو هایی را تداعی میکند که منجر به خسارت کمتری برایش میشود. مثلا دعوا و کشمکش را به عنوان بهای پرداختی میپذیرد ولی جدایی و طلاق را نه. یعنی هیچ کدام از سناریو های تداعی شده در ذهن او منجر به طلاق نمیشود.سوگواری و افسردگی بارزترین احساسی که هنگام جدایی و طلاق تقریبا برای همه بروز میکند ، سوگواری و ناراحتی است. این احساس معمولا آنقدر قوی و فراگیر است که باعث پنهان شدن مراحل دیگر میشود. . با شناختن احساسات قبلی، اکنون میتوانید با خیال راحت «سوگواری» کنید! بله، درست متوجه شدید. نکته مهم در رابطه با سوگواری این است که غم داشتن و گریه و سوگواری کردن، اگر آگاهانه و هدفمند باشد خیلی هم خوب است.نگران این نباشید که سوگواری و غصه خوردن برای شما ضرر دارد یا نه؟ اگر گریه کردن برای انسان ضرر داشت ، نوزادان که دائما گریه میکنند باید آسیب های شدیدی میدیدند یا از گریه میمردند. یا کسانی که شغل آنها به نوعی به گریه ربط دارد مانند مداحان، باید در اثر گریه آسیب های شدید روحی یا جسمی میدیدند ولی میبینیم که اینطور نیست و از سلامت کامل روحی برخوردارند و اکثرا خیلی هم انسانهای شاد و پر انرژی هستندپذیرش بعد از اینکه احساسات مربوط به واقعه جداییتان ،یعنی انکار، خشم، افسوس و سوگواری را عمیقا احساس کردید و مطمئن شدید که اشک یا خشمی باقی نمانده است، به مرحله زیبای پذیرش وارد شده اید. در این مرحله، به خود، خداوند و کائنات اعلام میکنید که این واقعه را کاملا احساس کرده و آن را پذیرفته اید و آماده رشد کردن هستید.وقتی به مرحله پذیرش رسیدید و احساسات شدید مرتبط با آن را به درستی حس و تخلیه کردید، وقت آن است که اقداماتی عملی را شروع کنید تا واقعه جداییتان درسهای ارزشمندی بگیرید. درسهایی که ارزش هر کدام از آنها را نمیتوان با میلیاردها تومان پول مقایسه کرد.چه کار باید کرد؟ همانطور که گفته شد، طلاق حتی از نوع توافقی هم تاثیرات مخرب و آسیب‌زایی بر روی جنبه‌های مختلف زندگی زن و مرد می‌گذارد؛ به خصوص از نظر روان‌شناختی و هیجانی. اما سوال مهم این است: «چه کار باید کرد؟». همانطور که گفته شد، اکثر طلاق‌های توافقی، با سرعت و بدون بررسی انجام می‌شود که این مساله عموما بعد از جدایی پشیمانی زیادی به همراه دارد. به‌علاوه، عوارض مشابه با سایر طلاق‌ها نیز در این نوع از جدایی مشاهده می‌شود؛ به عنوان مثال، افسردگی، اضطراب و ... . برای اینکه این شرایط بهتر مدیریت شود و عوارض بعد از جدایی کمتر ایجاد شود، بهتر است که قبل از اقدام برای طلاق، حتما با یک روان‌شناس متخصص مشورت کنید.روان‌شناس متخصص به شما کمک می‌کند که شرایط رابطه را به صورت درست و اصولی مورد بررسی قرار دهید و به جای تصمیم عجولانه، تلاشتان را برای حفظ رابطه انجام دهید؛ در این صورت پشیمانی شما بعد از جدایی بسیار کمتر خواهد شد. اگر این تلاش‌ها موثر واقع شدند، شما یک رابطه عاطفی را از شکست نجات دادید و به خودتان کمک کردید که عوارض قوی و ناراحت‌کننده بعد از جدایی را تجربه نکنید. اگر هم این تلاش‌ها برای حفظ رابطه موثر نبودند، باز هم مراجعه به روان‌شناس برایتان مفید خواهد بود؛ زیرا شما تکنیک‌ها و روش‌های درست مقابله با هیجانات را یادگرفتید و بنابراین خیلی بهتر و درست‌تر می‌توانید مدیریت خود، هیجانات و زندگی خودتان را بعد از طلاق، به دست بگیرید.یک نکته بسیار مهم دیگر در بحث جدایی، کودکان هستند. مشاوره طلاق به شما کمک می‌کند راه درست گفت و گو با فرزندانتان را در این مورد یاد بگیرید؛ با این کار آسیب بسیار کمتری به کودکتان وارد می‌شود. به‌علاوه، روان‌شناس هم به شما و هم به فرزندتان راهکارهایی را آموزش می‌دهد که عوارض شایع طلاق و جدایی بر کودکان، در زندگیتان کمتر شود.خلاصهطلاق، به هر صورتی که باشد، عوارض هیجانی و عاطفی بسیار زیادی را به افراد تحمیل می‌کند. گاه این طلاق‌ها با درخواست یک نفر بوده و گاه هر دو با هم برای جدایی تصمیم می‌گیرند که به آن طلاق توافقی گفته می‌شود. یکی از مهم‌ترین مضرات طلاق از نوع توافقی این است که چون هر دو طرف راضی به جدایی هستند، معمولا به دنبال بررسی و حل مشکل خود نمی‌روند. همین مساله باعث می‌شود که بعد از جدایی توافقی عموما احساس پشیمانی بسیار زیاد تجربه شود. به‌علاوه، هیجانات متداول مانند اضطراب، افسردگی، ترس از تنهایی و ... نیز، در افراد بسیار متداول است. به‌علاوه، همانند انواع دیگر جدایی‌ها، افراد برای رسیدن به پذیرش و بازگشت به زندگی عادی، از مراحل سوگ یعنی انکار، خشم، چانه‌زنی، افسردگی نیز باید عبور کنند و این تفکر که چون این نوع جدایی با توافق یکدیگر صورت گرفته، هیچ هیجان ناخوشایندی تجربه نمی‌شود، بسیار اشتباه است. یکی دیگر از مسائل مربوط به جدایی، بحث فرزندان است. با توجه به انچه گفته شد، بهتر است قبل از اقدام به جدایی، افراد با یک روان‌شناس متخصص مشورت کنند و شانس خود را برای حفظ رابطه، امتحان کنند. اگر مداخلات روان‌شناسی تاثیرگذار بود که افراد خود را از عوارض ناخوشایند بعد از جدایی حفظ کردند و اگر هم نه، می‌توانند از جلسات درمان و تکنیک‌هایی که آموزش دیدند استفاده کنند و آسیب‌های ناشی از جدایی را در زندگی خود بسیار کاهش دهند.منبع» رادیو عشق، مشاوره روانشناسی آموزش محور عشق و ازدواج