این چنان بوده، هست و خواهد ماند!

تاملاتی پیرامون موزیک ویدئوی جدید «ساسی مانکن»ماجرای موزیک ویدئوی جدید «ساسی» اتفاقاتی را رقم زد و موجب خشم عده ای از فرهنگ دوستان شد. پدیده را عجیب و آن را تهاجم فرهنگی خواندند و مراتب اعتراض خود را به شخص «ساسی» به طور محترمانه و نامتحرمانه اش ابراز داشتند. چنین مسئله ای مهم است امّا نه آن طور که مهمش خواندند. نه جنبه تهاجم فرهنگی اش و نه بعد درگیر شدن نوجوانان با هرزه نگاری و امور جنسی. آن چه که اهمیت دارد ساختار بازار فرهنگی کشور و نظام تولید و توزیع آن می باشد. در طول تاریخ (با ارجاع به سواد اندک نگارنده) مسئله‎ ی شعرِ به اصطلاحِ مبتذل و سخیف همیشه بوده و هست و خواهد بود. پیوند امر جنسی و عشق از ابتدای بشریت چه در عالم شعر -هم به نحو استعاری و هم به نحو غیراستعاری یا مستقیم- و چه در عالم واقعی وجود داشته و البته باید وجود داشته باشد. ادبیات فاخر عاشقانه ی مملو از واژه هایی چون لب، آغوش، روی زیبا و امثالهم و حتی ادبیات فولکور و روزمره مردم (رجوع کنید به واسونک های شیرازی) حاکی از قدیمی بودن و بلکه همیشگی بودن این پیوند است. از طرف دیگر مسئله درگیری نوجوانان با امر جنسی تازگی ندارد: ازجمله نمونه های آن «شاهد» و «شاهد بازی» در ادبیات می باشد که به وفور یافت می شود. ضمناً درگیری نوجوان با مسائل جنسی به طور طبیعی در سنین بلوغ رقم خواهد خورد و ترس از آن نه تنها غیر عقلانی بلکه بیهوده است. سلام بنابر این ماجرای موزیک ویدئوهایی از این قبیل و استقبال از آن ها مخصوصا در عصر اینترنت نه تنها عجیب نیست بلکه طبیعی خواهد بود؛ همان طور که پیش تر ها «تتلو» و «تتلیتی ها» بودند و هستند و خواهند بود. آن چه باید در نظر داشت، نظام بازاری است که منجر به تولید، توزیع و خرید چنین محصولات فرهنگی (هنری) شده است. فروش موفق لزوماً نشانگر با کیفیت بودن محصول نیست اما حتما علامت آگاهی تولید کننده به نیاز مخاطبین (اعم از کاذب و صادق) و سلیقه آن ها است. یکی دیگر از عوامل موثر در نظام بازاری، رقابت است. انحصار در تولید، انحصار در خرید را به همراه خواهد داشت. اگرچه انحصار خرید نیز معنای انحصار سلیقه نیست! تصور ما از خریدار نه بر حماقت و بی سلیقگی که بر فطرت اوست. او می داند و می تواند فرق کالای خوب را از بد تشخیص بدهد. همان گونه که هیچ گاه شجریان ها و کمال الملک ها و سعدی ها در طول تاریخ مذموم شناخته نشده اند، نیستند و نخواهند بود؛ و حتی ذوق نسلی هم نمی تواند مانع آن شود. باتوجه به نکات گفته شده می توان نتیجه گرفت که محصولات هنری بازار فعلی ایران هیچ گاه باب میل جمهوری اسلامی و ارزش های آن نبوده است و این مسئله نه ناشی از ضعف محتوایی که نقص تولید کنندگان هنری و به بیان دقیق تر نا آشنایی یا عدم پیروی از منطق فعلی بازار فرهنگ است. امری که در دهه اول انقلاب اسلامی در عرصه هنر به خوبی انجام شد و از معدود نقاط روشن تاریخ هنر بعد از انقلاب است. باید اعتراف کرد که با بحران «زیبا شناسی امر واقعا زیبا» مواجهیم. سخن آخر: امروزه، همراه با رشد فرد گرایی و فرو رفتن در (پسا)مدرنیسم آلوده به سرمایه داری و از هم گسیخته شدن «انسان»، نیاز به «امر وحدت بخش» عنی عمومیت فروپاشیدگی انسان (پسا)مدرن و مشکلات حاصله از آن) سبب شده تا «روایت» و «هنر روایت کردنِ» امر وحدت بخش در قالب فردی، در میدان موسیقی به عنوان مولفه جدی مطرح شود. از طرفی به واسطه رشد روز افزون فناوری و هنر تصویر، عنصر تعیین کننده قدرت در جنگ روایت ها، «تصویر» خواهد بود. چنانکه می توان گفت: هر آن چه قدرت تصویر (سینما) قوی تر، موسیقی جذاب تر (پر فروش تر). بنابر این، موسیقی (هنر) انقلاب ناگزیر از حرکت به سمت روایت تصویری ارزش های خود در قالب های مخاطب پسند است. به گفتار دقیق تر و موجز: «جنسِ خوب برای مشتری تولید کنید، او خواهد دانست چه چیزی را بخرد یا نخرد.» ... که غیر از این، نبوده و نیست و نخواهد بود!پ.ن: متن به دنبال توصیف وضع موجود و نه بررسی علل تاریخی بوده که آن نیازمند مجالی دیگر برای بیان است.پ.ن: صرفا برای کسانی که علاقه مند هستند تا یک نمونه کاملا موفق در عین حال، ضد جریان عرصه موسیقی را ببینند، می توانند به محصولات NF ، رپر آمریکایی، اعم از تصویری و غیر تصویری مراجعه کنند. از آن جایی که فهم متن و اشعار ان اف نیاز به آشنایی با زبان انگلیسی و فرهنگ آمریکایی دارد، از دوستان و یا نظرات زیر ویدئو و از همه مهمتر «علامه گوگل!» کمک بگیرید.