9 دلیلی که فیلم و سریال های ایرانی به خوبی نمونه های هالیوودی نیستند

بدون شک در لیست سریال های مورد علاقه ی هر کسی حداقل یک سریال آمریکایی وجود دارد. ژانرش هم اصلا فرقی نمی کند؛ خواه سیتکامی مثل فرندز باشد یا درامی مثل بریکینگ بد یا فانتزی ای به بزرگی گیم آف ترونز. سریال های آمریکایی در سراسر دنیا با اقبال زیادی رو به رو میشوند. در لیست برترین فیلم های IMDb هم تعداد زیادی از فیلم های برتر محصول هالیوود هستند. اما سوال بزرگ این است که چرا؟ چرا حتی در کشوری مثل فرانسه که سرزمین فروغ و درخشش سینماگران بااستعداد است فیلم و سریال های آمریکایی چنین فراگیر میشوند؟ چرا در کشور خودمان صنعت سینما و سریال اینقدر سطح پایین است؟عکس تبلیغاتی از فیلم اژدها وارد میشوداولین دلیلش را باید سابقه ی این صنعت دانست. سینما در آمریکا خیلی زود فراگیر شد و بلایایی مثل جنگ هم اگرچه به این صنعت لطمات زیادی وارد کردند اما توانست به خوبی از طوفان تمام بلایا جان سالم به در ببرد. در حالیکه صنعت سینما در سال 1910 در آمریکا شروع شد، در ایران حتی تا به حال هم چیزی به عنوان صنعت سینما و استودیوی فیلمسازی نداریم.دلیل دوم و شاید مهم ترین نگاه تجاری به سینما است. این نگاه تجاری کمک زیادی به ارتقای سطح کیفی فیلم ها میکند (البته ناگفته نماند که بیشتر از نظر گیشه). معمولا فیلم های پرهزینه مثل فیلم های سینمای مارول اول برای عده ای تماشاگر به نمایش در می آیند تا آنها پرسشنامه ای را پر کنند. از روی همین پرسشنامه سازندگان دست به اصلاحاتی در فیلم یا سریال میزنند. تمام این اطلاعات نزد استودیوهایی مثل برادران وارنر و استودیوی فیلمسازی مارول محفوظ است و از آن برای هر چه تماشاگرپسندتر کردن فیلم های بعدی استفاده میکنند. تجاری بودن سینما دست استودیو ها را برای اختصاص بودجه های هنگفت باز میگذارد؛ جلوه های ویژه ی کامپیوتری آنچنانی، طراحی لباس و دکور پر جزئیات، گریم های تا حد ممکن واقعی و تمام جزئیات مهمی که دست به دست هم یک فیلم خوب میسازند.پوستر فیلم جدایی نادر از سیمیندلیل سوم اتاق نویسندگان است. روند تبدیل فیلمنامه به فیلم سینمایی موضوع زمانبری است؛ حرف از یکی دو سال نیست گاها این پروسه یک یا دو دهه یا حتی بیشتر طول میکشد. یک فیلمنامه بسته به نظر استودیو و کارگردان ممکن است بارها تحت بازنویسی قرار بگیرد و تا عوامل مورد نظر از آن رضایت نداشته باشند فیلمنامه کلید نمیخورد. گاهی در فرآیندهای استودیویی تنها ایده ی اولیه ی فیلمنامه سالم باقی میماند و بقیه ی اتفاقات همه از تیغ اتاق فکر نویسندگان رد میشوند. دلیل بالا بودن سطح دیالوگ ها و منطقی بودن اتفاقات فیلمنامه های هالیوودی همین مشورت هاست. نویسندگانی با تجربیات مختلف که دور هم جمع میشوند و با همفکری هم شخصیت ها و روند اتفاقات را میسازند.دلیل چهارم سانسور است. در تمام کشورهای دنیا، فیلم ها و سریال ها از تیغ سانسور رد میشوند اما در کشور ما این مسئله از حد گذشته. طراحی لباس ها، گریم ها، دیالوگ ها و سایر جزئیات هیچ کدام شباهتی به زندگی واقعی روزمره ی ما ندارند. همین باعث فاصله گرفتن مخاطب از فیلم میشود. تازه این ها فقط ظاهر قضیه است. آخرین باری که فیلم ایرانی دیده اید که به مسئله ی مهم اجتماعی پرداخته باشد کی بود؟ سانسور هایی که گویی هیچ منطقی پشتشان نیست و طبق سلیقه ی کسی که پشت میز نشسته بعضی فیلم ها را به سبب عوامل پشت صحنه میپسندد و برخی دیگر را توقیف میکند شاید بزرگترین ضربه را به صنعت سینمایی این کشور وارد کرده. یکی از مهم ترین مسئولیت های سینما آگاهی بخشی است اما متاسفانه فیلم و سریال های ایرانی در یک چرخه ی بیهوده از حرف های تکراری از گریم ها، لباس ها و حتی دیالوگ ها و موقعیت گیر افتاده اند که سطح آن ها را به شدت پایین آورده. اگر فیلمسازی هم جرات کند دست روی موضوعاتی مثل فقر، سقط جنین، بارداری القایی و موارد دیگر بگذارد، حرکتش فقط در حد یک اشاره باقی میماند نه یک بررسی درست و حسابی و چند جانبه. درست است که فیلم ها و سریال ها باید پیام اخلاقی داشته باشند، اما قوه ی تفکر بیننده کجای این ماجراست؟ شخصیت های خاکستری کجای دنیای سینمایی ما قرار دارند؟پشت صحنه ی فیلم درباره ی الیدلیل پنجم رده بندی سنی است. بدیهی ترین گزاره ی این مقاله این است: فیلمی که یک بزرگسال میخواهد ببیند با فیلمی که یک کودک یا نوجوان میخواهد ببیند با هم فرق دارند. آموزش بزرگترین بخش سینمای کودکان در هر فرهنگ و کشوری است، اما بزرگسالان اصولا حوصله ی شنیدن پند و اندرز ندارند. درک یک مخاطب بالغ از محیط اطرافش بسیار متفاوت با یک خردسال است. تحت تاثیر قرار دادن مخاطب بزرگسال سخت تر است؛ برای همین فیلم های آنان معمولا خونین تر، خشن تر، رکیک تر و در کل سیاه تر هستند. اما در کشور با این بهانه که سینما رفتن یک تفریح خانوادگی است اجازه ی تولید فیلم برای سن های مختلف نمیدهند. همین باعث افت شدید کیفیت فیلم های اجتماعی شده. سازنده های این آثار به جای اینکه مثل یک جراح این مسائل را از زیر تیغ دیدگاه خاص خودشان بگذرانند گاها به دلیل سانسور و گاها به دلیل درجه بندی سنی به تنزل دادن اثرشان به یک پیام اخلاقی پوچ و بی فایده رضایت میدهند.دلیل ششم عوامل پشت صحنه هستند. آمریکا کشوری چند ملیتی و بین المللی است. بااستعدادترین آدم های دنیا به آنجا مهاجرت میکنند و دنبال پیشرفت میگردند. اگر اسم کارگردان های برخی از پرفروشترین فیلم های آمریکایی را ببینید متوجه میشوید اغلب عوامل از کشورهای دیگری مثل انگلیس، فرانسه، مکزیک و غیره هستند. از آنجا که صنعتی ترین سینمای دنیا متعلق به آمریکاست برترین استعداد های هر کشوری مایل به ساخت و هماری فیلم در آنجا هستند. در ایران، فیلمسازان ایرانی تنها امید ما به ساخت فیلم خوب هستند و خوشبختانه کسانی مثل اصغر فرهادی یا عباس کیارستمی امیدمان را ناامید نکرده اند. اما برخی از کارگردان ها و نویسنده ها بدجوری توی ذوقمان زده اند (به دلایل حقوقی نام نمیبرم ولی حتما خودتان فورا چند اسمی به ذهنتان رسیده). این موضوع را اگر در کنار سطح پایین آموزش قرار بدهیم معلوم میشود که چرا کیفیت کارهای وطنی اینقدر پایین است. چند استعداد خوبی که داریم در چرخه ی معیوب آموزشی گرفتار میشوند و هیچ وقت به خوبی پرورش داده نمیشوند.فیلم قصه هادلیل هفتم بی توجهی به بازیگران است. همه جای دنیا، بزرگترین دلیلی که تماشاگران را به سالن سینما میکشاند یا پای تلویزیون مینشاند ستاره های فیلم و سریال است. اما در حالیکه هالیوود همیشه چهره ی جدید و بااستعداد برای معرفی دارد، در کشور خودمان نسبت به انتخاب درست بازیگر برای نقش حساسیت چندانی به خرج نمیدهند و به همان نام های آشنا میپردازند. این موضوع به شدت در ارتباط احساسی بیننده تاثیر منفی میگذارد. اولین پل ارتباطی بیننده با سریال نه کارگردانی است و نه نویسندگی و نه جزئیات دیگر؛ اولین مهره ی تاثیرگذار بازیگر فیلم است. آیا میتوانید والتر وایت را با هنرنمایی کسی به جز برایان کرنستن، تونی سوپرانو را بدون جیمز گاندولفینی تصور کنید؟ نه. اما حالا یک فیلم ایرانی را متصور شوید و به این فکر کنید که آِا میتوان آن نقش را بدون بازیگر تصور کرد؟ جواب به احتمال زیاد بله است. حتی ممکن است با خودتان فکر کنید شاید فلان بازیگر بازی بهتری ارائه میکرد. اگر گروه بازیگری خوب باشد، تازه بقیه ی ویژگی های اثر به چشم بیننده می آید.دلیل هشتم بازاریابی است. من و شما همه ی فیلم های خوب آمریکایی را دیده ایم، اما آیا سینمای آمریکا فیلم بد ندارد؟ معلوم است که دارد. این کشور هم پر است از فیلم هایی که در گیشه شکست خورده اند، در انتخاب بازیگر و سایر عوامل ضعیف عملکرده اند منتهی صنعت فیلمسازی فقط فیلم های خوب را بولد میکند و کاری میکند فیلم های بد را فراموش کنیم. ما هری پاتر را میبینیم و در خاطر ثبت میکنیم اما افتضاح قطب نمای طلایی را به خاطر نمی آوریم، ما عاشق فرندز هستیم و میلیون ها سیتکامی که با حقارت حتی فصل دومشان تایید نشد را نمیشناسیم. دلیل آخر وضعیت اقتصادی است. متاسفانه تفریحی به سادگی سینما رفتن هم در این مملکت کلی آب میخورد. پول رفت و آمد و پاپ کورن را که کنار بگذاریم هزینه ی بلیت هر فیلم آن هم با آن کیفیت و سالن های سینما بسیار گران است. همین بلیت گران قیمت هم هر سال چندین درصد رشد قیمت دارد. حالا باید منتظر بشینیم و ببینیم آیا خبر بلیت 200 هزار تومانی حقیقت دارد؟ و اگر آره، آیا کسی حاضر به پرداخت چنین هزینه ای حتی برای بهترین فیلم سال و در بهترین سالن سینمایی میشود؟ سرنوشت سینمایی که همین الانش هم سودده نیست چه خواهد بود؟