تنها عاشقان زنده ماندند

جیم جارموش فیلم‌سازی است که خیلی اسمش را شنیده بودم ولی موفق نشده بودم چیزی از او ببینم. این اولین اثری بود که از او دیدم و با دیدنش راغب شدم که بروم و بقیه آثارش را هم ببینم.فیلم به هیچ نحوی در رده فیلم‌های ترسناک جای نمی‌گیرد. هیچ صحنه خشنی ندارد و ترساندن‌های جن گیرانه و اتفاقات نامعمول خاص هم در آن به چشم نمی‌خورد. به جز یک مورد که آن را هم در ادامه درباره‌اش حرف میزنم. با همه این اوصاف سکانس های ابتدایی فیلم را شب دیدم و از شدت خستگی و خواب نتوانستم ادامه بدهم و خوابیدم. ساعت چهار نصفه شب با خواب های ترسناک جن و ومپایری از خواب پریدم و یک لحظه خوف عجیبی افتاد توی جانم. توی این چند سال به این اندازه خودم را پشت نام خدا قایم نکرده بودم.فیلم یک عاشقانه ای است بین دو خون آشام قرن پانزدهمی. دو خون آشامی که بسیار متشخص‌اند و به هیچ وجه برای ارضای تمایلات خون آشامی خود کسی را نمی‌کشند.مرد داستان که آدام نام دارد به شکل یک دکتر در میآید و از یک آزمایشگاه خون های مورد نیازش را با پول زیادی می‌خرد. در خوردن خون هم به هیچ وجه زیاده روی نمی‌کند. او در شهر دیترویت آمریکا زندگی می‌کند.معشوقه ی داستان که ایو نام دارد از نظر ظاهر و قیافه از آدام بزرگ تر است جیره اش را یک خوناشام پیر دیگر دریافت می‌کند. ایو زنی بسیار مهربان و موقر است که در شهر طنجه مراکش زندگی می‌کند.سکانس ابتدایی فیلم به نظرم یک شاهکار است. نه حکماً یک شاهکار فرمی بلکه قابل ستایش از جهت جذابیت موسیقیایی و چرخشی که دوربین دارد و از قِبَل همان ما شخصیت و علایق این دو نیز آشنا می‌شویم.ایو غرق در کتاب‌هاست. طوری توی کلمات غرق می‌شود که آدم دلش می‌خواهد فقط کتاب بخواند. در یک جای فیلم که تصمیم می‌گیرد از طنجه به دیترویت و دیدن عشقش برود دو چمدان با خودش برمی‌دارد. محتویات هر دو چمدان فقط کتاب است. توی این صحنه با خودم گفتم واقعاً با این زن می‌شود 6 قرن زندگی کرد.نه اینکه بخواهم کتاب خوانی را امر خیلی بزرگی جلوه بدهم. ولی کتابها در کل آدم را یک قدم جلو می‌اندازند. کتابها قلق دارند و دانستنش آدم را به عرش می‌رساند و ندانستش جهلی به آدم می‌دهد که با اسید سولفوریک هم قابل پاک شدن نیست. ولی یک قانون کلی می‌گویم؛ اگر کتاب میخوانید پس زیاد بخوانید. نه اینکه کتابهای زیادی بخوانید بلکه زیاد در فضای کتاب ها باشید. بر عکس به نظرم کتابها بار اول به خوانندگانشان فقط جهل تزریق میکنند و بار دوم و سوم خودشان را رو میکنند.آدام موزیسین است و چند قرنی هم که زندگی کرده روی افراد متنوعی تاثیر گذار بوده. یک کلکسیون نفیس از آلات موسیقی دارد و با یک انسان غیر خوناشام هم در ارتباط است که برایش این کلکسیون را خریداری می‌کند. پسری که بسیار به درد بخور است و با آدام قرداد راز داری امضا کرده است.آدام شخصیتی است مرموز که اصلاً نمی‌خواهد دیده شود و موسیقی‌اش در دوران حاضر شنیده شود. یک گلوله چوبی سفارش داده قصد خودکشی هم دارد. اینجای فیلم برایم خیلی غم انگیز بود. خون آشامی که مردن به معنای تمام شدن یک محدوده از عمر برایش معنا ندارد در قرنی که ما زندگی می‌کنیم تصمیم به خودکشی می‌گیرد. و نه همه آن چند قرنی که در آنها زیسته است. هیچ کس دوست ندارد توی این قرن و بعدش زندگی کند. حتی کسی که یک وجب از نظر زیستی از انسان معمولی بالاتر است.آدام به انسانها زامبی می‌گوید. نشان از اینکه در نظرش انسانیت مدرن پشیزی ارزش ندارد و کم از زامبی وارگی نیست.میانه‌های فیلم یک لحظه پاز کردم و به این فکر کردم که آیا خون آشام ها وجود دارند یا فقط ساخته ذهن بشرند.خالی از لطف نیست که بدانیم خون آشام ها چند ویژگی خیلی مهم دارند. اول اینکه فقط از خون تغذیه می‌کنند و اگر خون نباشد رفته رفته ضعیف می‌شوند و حتی نمی‌توانند راه بروند و بعد می‌میرند. این خون را می‌توانند مثل شخصیت های ما از راهی بخرند یا اینکه مثل ومپایرهای فیلم های ترسناک یا خواهر ایو یعنی ایوا که در اواسط فیلم پیدایش می‌شود از طریق مکیدن گردن انسان ها به دست بیاورند. یا آنها را بکشند یا اینکه تبدیل به خون آشامشان کنند. دومین نکته مهم درباره آنها این است که اصلاً نمی‌توانند جلوی نور خورشید ظاهر شوند. این کار موجب تحلیل بدنی آنها می‌شود. قرار نداشتن در جلوی نور خورشید و کمبود ویتامین D چهره آنها را هم رنگ پریده نشان می‌دهد.این ویژگی دوم خون آشام ها چیزی است که در دنیای امروز به یک لایف استایل تبدیل شده. زندگی شبانه و خواب بودن در بیشتر اوقات روز چیزی است که در بین بسیاری مردم امروز به ویژه جوانان دیده می‌شود.فیلم به هیچ نحو از ساختار سه پرده ای سید فیلد پیروی نمی‌کند. ساختاری که سید فیلد از بررسی فیلم های کلاسیک آن را به دست آَورد. حقیقت امر این است که از فیلم های کلاسیک از این بابت متنفرم. فیلمهای جدیدتر فرصت بیشتری برای فرار از صنعتی شدن و پرداختن به درونیات انسان مدرن دارند.همین امر ممکن است از نظر عده ای به ملال انگیز بودن فیلم تعبیر شود. اینکه فیلم نقطه اوج به معنای خاصش ندارد و نویسنده هم هرم فرایتاگ را به سخره گرفته است. فیلم یک جابه جایی از طنجه به دیترویت و از دیترویت به طنجه است. صحنه هایی که کشمکش های پیچیده ای ندارند و مخاطب را میخکوب نمی‌کنند.جابه جایی دوم به خاطر پیدا شدن سر و کله ایوا خواهر ایو است که کمی بازیگوش است و جنبه هایی از ومپایر های تیپ را دارد. تنها دوست انسان آدام را می‌کشد و خونش را می‌مکد همین حرکت هم باعث می‌شود که آدام و ایو او را از خانه شان بیرون بیاندازند.فیلم عاشقانه های بسیار عالی ای دارد. نه مصنوعی و نه بچه بازی و تکلف اضافی. چندین قرن است که با هم زندگی کرده اند و با اینکه موزیکشان راک اند رول است ولی رقص و عاشقانه هایشان مانند جوانان قرن 15 است. یعنی اینکه عشقشان مثل همان روزهای اول پابرجاست.بعد از رفتن به طنجه آدام همه کلکسیون ارزشمند و تاریخی موسیقی‌اش را توی دیترویت جا می‌گذارد. ایو به او می‌گوید که در طنجه بهترین ساز را که مقابل همه اینها باشد برایش می‌خرد و آنجا عود عربی با یک چوب مخصوص برای او تهیه می‌کند. در این سکانس چشم آدام به دختری لبنانی می‌افتد که آهنگ زیبایی را در یک کافه می‌خواند. ایو به او می‌گوید این دختر حتماً معروف می‌شود. آدام در یک جمله منحصر به فرد می‌گوید: امیدوارم اینطوری نشه و لیاقتش بیشتر از این حرفهاست.در واقع شهرت را نوعی تباهی قلمداد میکند.در یکی از صحنه ها در خانه آدام پرتره هایی از شخصیت های مختلف دیده میشود. هنرمندانی که انگار خود جیم جارموش میخواهد به آنها ادای احترام کند. روی دیوار عکس های کافکا، ادگار آلن پو، جین آستین، ویلیام بلیک، کریستوفر مارلو، مارک تواین، بتهوون، شارل بودلر و باستر کیتون و یک عده دیگر هم دیده میشود.به نظرم فیلم دیالوگ ها و صحنه های سمبولیک بسیاری هم داشت. از جمله قارچ هایی که در جایی غیر از مکان و زمان خودشان رشد کرده بودند و سیاره الماسی که ایو به آن اشاره می‌کرد.طمأنینه و سکون ایو واقعاً به مخاطب هم حس آرامش خاصی منتقل می‌کرد.نکته ی بسیار مهم که در سکانس پایانی هم قابل مشاهده است و در ابتدا نیز به آن اشاره شد این است که تنها صحنه های ترسناک و خشن فیلم می‌تواند مکیدن خون انسان ها باشد که کارگردان به هیچ وجه مثل سایر سریالهای از این دست آنها را نشان نمی‌دهد و خون ریزی به پا نمی‌کند.از جالب ترین صحنه ها که طنز خاصی را هم با خودش داشت خوردن خون بستنی یخی بود که مخاطب را به ولع میانداخت که حداقل یکبار امتحان کند. البته در یک دنیای موازی.در صحنه آخر فیلم در حالی که در طنجه خونی برای خوردن نداشتند و سراغ هیچ انسانی هم قرار نبود بروند ناگهان یک دختر و پسر را در حال بوسیدن هم دیدند. در ابتدا کمی به عاشقانه های آنها نگاه کردند و تصمیم گرفتند خون از انها بمکند و آنها را تبدیل به خون آشام و نامیرا بکنند. و تنها عاشقان هستند که نمیمیرند.