اختلال شخصیت مرزی (BPD) چیست؟ علائم و درمان شخصیت بردر لاین

اختلال شخصیت مرزیاختلال شخصیت مرزی (Borderline Personality Disorder) یا به اختصار BPD، یک اختلال روانی است که به عنوان اختلال شخصیتی در کلاس بخش F60 از راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5) توصیف می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال تجربه‌ها و رفتارهای نامتعادلی را تجربه می‌کنند که به شدت بر تفکرات، احساسات و رفتارهایشان تأثیر می‌گذارد.مشخصه‌های اصلی اختلال شخصیت مرزی عبارتند از:عدم استحکام هویت: افراد مبتلا به BPD ممکن است به سختی هویت خود را تشخیص دهند و احساس عدم استحکام در آن داشته باشند.رابطه نامناسب با دیگران: آنها تمایل دارند به طور متناوب در خصوصیات و رفتارهای دیگران آرایشی پیدا کنند و به شدت متکی به دیگران باشند و همچنین احساس ترس و نگرانی نسبت به روابط خود داشته باشند.افزایش وقوع تغییرات شدید در احساسات: افراد مبتلا به BPD تمایل دارند به سرعت و گاهی بدون دلیل مشخص در احساساتشان تغییر کنند. می‌توانند از خشم، ناراحتی، اضطراب و افسردگی گرفته تا شادی و هیجان مثبت به سر ببرند.عدم کنترل رفتاری: آنها دشواری در کنترل افکار خود، عملکرد خود و ممکن است رفتارهای خودآسیب رسان را نشان دهند، مانند خودکشی یا خوردن زخم به خود.اختلال شخصیت مرزیعلت ابتلا به اختلال شخصیت مرزی علت دقیق بروز اختلال شخصیت مرزی (BPD) هنوز به طور کامل مشخص نشده است و به عنوان یک اختلال چند عاملی در نظر گرفته می‌شود. اما عوامل ژنتیکی، عوامل محیطی (مانند سوء استفاده از مواد مخدر در خانواده) و تجربیات زندگی ناامن می‌تواند نقشی در توسعه این اختلال داشته باشد. در ادامه، برخی از عواملی که ممکن است در بروز و توسعه BPD نقش داشته باشند را بررسی می‌کنیم:عوامل ژنتیکی: وجود عوامل ژنتیکی در بروز BPD مورد بحث است. مطالعات نشان داده‌اند که افرادی که خویشتنشان را دچار این اختلال می‌کنند، ممکن است ژن‌های خاصی داشته باشند که باعث افزایش شانس بروز BPD شده باشد. اما هنوز مکانیزم دقیق نقش ژنتیک در BPD مشخص نشده است.عوامل محیطی: محیط زندگی و تجربیات ناامن در دوران کودکی و نوجوانی نیز به عنوان عوامل مهم در بروز BPD مطرح شده‌اند. برخی از این تجربیات شامل سوء استفاده جسمانی یا جنسی، آسیب روحی یا اجتماعی، متوسط رابطه با والدین، اهمال و ناکارآمدی والدین و ناپایداری خانوادگی است. این تجربیات ناامن می‌توانند منجر به تشکیل الگوهای رفتاری ناسالم و ضعف در تنظیم هیجانی شود.نوع شخصیت: برخی از مشخصات شخصیتی می‌توانند بر شدت و احتمال بروز BPD تأثیرگذار باشند. برخی از این مشخصات شامل حساسیت بالا، ناپایداری خودتصویر، ناکارآمدی در تنظیم هیجانات و ناتوانی در مقابله با استرس است.عوامل مغزی: برخی از تحقیقات نشان داده‌اند که تغییراتی در عملکرد مغزی و ساختار مغزی ممکن است در BPD نقش داشته باشد. مثلاً، نقص در عملکرد مناطق مغزی مرتبط با تنظیم هیجانات و کنترل رفتار می‌تواند در این اختلال نقش داشته باشد.مهم است بدانید که BPD معمولاً نتیجه تعامل چندین عامل است و هر فردی ممکن است به دلایل متفاوتی به این اختلال مبتلا شود. همچنین، توجه به این نکته ضروری است که علت مبتلا به BPD به هیچ عنوان بر عدم صحت یا قدرت فرد نشان نمی‌دهد، بلکه نشانگر وجود چالش‌های روانی و زندگی در شرایط ناامن است.خصایص بالینیبیماران دچار اختلال شخصیت مرزی تقریباً همیشه به نظر می‌رسد که در بحران به سر می‌برند. چرخش‌های سریع خلق در این‌ها شایع است: یک لحظه ممکن است نزاع‌طلب باشند، لحظهٔ بعد افسرده و لحظه‌ای دیگر شاکی از این که هیچ احساسی ندارند. این‌گونه بیماران ممکن است حملات روان‌پریشی با عمر کوتاه داشته باشند که اصطلاحاً حملات میکرو سایکوتیک خوانده می‌شود، اما حملات شدید و تمام‌عیار روان‌پریشی در این‌ها دیده نمی‌شود. در واقع علایم روان‌پریشی که بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی پیدا می‌کنند، تقریباً همیشه محدود، گذرا، و مشکوک است. رفتار این‌گونه بیماران بسیار غیرقابل پیش‌بینی است و از همین رو آن‌ها تقریباً هیچ وقت به آن مقدار کارایی که در توانشان هست، دست نمی‌یابند. دردناک بودن ذاتی زندگی آن‌ها در خودزنی‌های مکرر آن‌ها مشهود است. این‌گونه بیماران برای جلب کمک دیگران، ابراز خشم، یا برای کرخت کردن خود در برابر حالت عاطفی فلج‌کننده‌ای که دارند، ممکن است رگ دست خود را بزنند یا به اشکال دیگری خودزنی کنند.حملات روان‌پریشیگاهی ممکن است حملات روان‌پریشی به شکل اختلال در واقعیت سنجی، توهم و هذیان به شکل کوتاه مدت داشته باشند که به عنوان حملات میکرو سایکوتیک نامیده می‌شود، ولی حملات شدید و تمام‌عیار روان‌پریشی مانند اختلال هذیانی یا اسکیزوفرنی در اینها دیده نمی‌شود؛ در واقع علایم روان‌پریشی که بیماران دچار اختلال شخصیت مرزی پیدا می‌کنند، تقریباً همیشه محدود، گذرا، و جزئی است. رفتار و کردار این بیماران بسیار غیرقابل پیش‌بینی است و به همین علت تقریباً هیچ وقت به کارایی و توانمندی کامل که در توانشان هست، دست نمی‌یابند.زندگی آنها پر از درد و رنج است این مطلب در خود زنی‌های تکراری آنها مشهود است. این بیماران برای جلب کمک و توجه از دیگران، ابراز خشم می‌کنند یا برای کرخت کردن خود در برابر حالت عاطفی فلج‌کننده‌ای که دارند، ممکن است رگ دست خود را بزنند یا به انواعی دیگری از خودزنی اقدام کنندروابط مبتلایان به اختلال شخصیت مرزی فراد مبتلابه اختلال شخصیت مرزی (Borderline Personality Disorder) تمایلی به روابط نامنظم و ناسازگار با دیگران دارند. این اختلال شخصیت برخی علایم و ویژگی‌های زیر را نشان می‌دهد:ترس از رها شدن و ترک شدن: افراد مبتلابه اختلال شخصیت مرزی اغلب ترس شدیدی از رها شدن و ترک شدن تجربه می‌کنند. به همین دلیل، آنها به طور مکرر تلاش می‌کنند روابط شخصی را حفظ کنند، اما به دلیل نگرانی‌ها، خشم و رفتارهای ناسازگار ممکن است روابط آنها به طور مداوم تهدید شود.انتقال سریع احساسات: افراد مبتلابه اختلال شخصیت مرزی دچار تغییرات سریع در احساسات خود هستند. آنها ممکن است از لحظه‌ای شاد و متحمّل به لحظه‌ای عصبی، خشمگین و ناراحت تغییر کنند.ناپایداری هویت: افراد مبتلابه این اختلال دارای تردید و عدم استحکام در هویت و ارزشیابی خود هستند. آنها ممکن است تلاش کنند هویت خود را از طریق رابطه با دیگران تعریف کنند و در اثر آن، وفاداری و تعلق به روابط ممکن است متغیر شود.خود آسیبی و رفتارهای خودکشی: افراد مبتلابه اختلال شخصیت مرزی ممکن است رفتارهای خود آسیبی مانند خودکشی، خودموجه‌بودن (self-harm) یا خودتحقیری (self-deprecating) را نشان دهند. این رفتارها معمولاً برای کنترل درد روحی، تسلط بر رابطه، جلب توجه یا احساس خشم انجام می‌شوند.روابط ناسازگار و پرتنش: افراد مبتلابه این اختلال تمایل دارند در روابط شخصی خود با دیگران به مشکل برخورد کنند. آنها ممکن است برای جلب توجه، ترساندن یا آزار دادن دیگران رفتارهای منفی نشان دهند.مدیریت اختلال شخصیت مرزی نیاز به روش‌های درمانی مناسب دارد، از جمله روان‌درمانی، درمان دارویی، و پشتیبانی از خانواده. درمان‌های مبتنی بر شفاهی مانند درمان رفتاری شناختی و درمان رفتاری دیالکتیکی معمولاً در مدیریت این اختلال مؤثر هستند. همچنین، حمایت از خانواده و آموزش مهارت‌های مدیریت احساسات نیز می‌تواند به بهبود و مدیریت بهتر این اختلال کمک کند.آیا اختلال شخصیت مرزی درمان دارد؟بله، اختلال شخصیت مرزی (BPD) درمان‌پذیر است. اما مهم است بدانید که درمان BPD چالش‌های خاصی را دارد و نیاز به رویکردهای متعدد و هماهنگ بین متخصصان مختلف دارد. درمان BPD معمولاً شامل ترکیبی از روان درمانی و درمان دارویی است. درمان هدفمند و مداوم می‌تواند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به این اختلال کمک کند. برخی از روش‌های درمانی شایع برای BPD عبارتند از:روان درمانی معیار مبتنی بر مهارت‌های زندگی: این رویکرد بر توسعه و تقویت مهارت‌های مدیریت هیجان، مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های حل مسئله و مهارت‌های تنظیم رفتار تمرکز دارد. روان درمانی مبتنی بر مهارت‌های زندگی (DBT) یکی از روش‌های موثر در درمان BPD است.روان درمانی فراشناختی: این روش بر تغییر الگوهای تفکر ناسالم و باورهای منفی تمرکز دارد. این درمان به فرد کمک می‌کند الگوهای تفکری ناسالم خود را شناسایی کرده و آنها را با الگوهای تفکر مثبت‌تر و سالم‌تر جایگزین کند.درمان دارویی: در برخی موارد، مصرف داروها می‌تواند در کنترل علائم BPD مفید باشد. معمولاً داروها مانند ضدافسردگی، آرام‌بخش‌ها و مهارکننده‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. هرچند داروها به تنهایی کافی نیستند و باید همراه با روان درمانی استفاده شوند.مهمترین نکته در درمان BPD، تداوم و پیوستگی درمان است. درمان BPD معمولاً زمان بر است و نیاز به همکاری فعال از سوی فرد مبتلا دارد. همچنین، پشتوانه و حمایت از خانواده و افراد نزدیک نیز می‌تواند در موفقیت درمانی مؤثر باشد.