آیا پول دیجیتال غیرمتمرکز، واقعا پول است؟

در نوشتار قبلی با عنوان از تهاتر تا پول دیجیتال غیرمتمرکز روند تکاملی پول بررسی شد. همچنین گفته شد که پول دیجیتال غیرمتمرکز شباهت زیادی به پول دیجیتال (برای مثال، پول بانکی) دارد؛ با این تفاوت که به روش غیرمتمرکز نگهداری و جابه‌جا می‌شود. بدین معنی که تصمیمات توسط چندین نهادِ عضوِ شبکه گرفته می‌شوند؛ نه یک نهاد یا عضو مرکزی مانند بانک.در این نوشتار با بررسی ویژگی‌های پول دیجیتال غیرمتمرکز و مقایسه آن با خواصی که یک موجودیت را به پول تبدیل می‌کند، به سوال بنیادی «آیا پول دیجیتال غیرمتمرکز، پول است؟» پاسخ داده می‌شوند. به این منظور باید بررسی شود که آیا پول دیجیتال غیرمتمرکز خواص مانایی، قابلیت حمل، تقسیم‌پذیری، یکنواختی، عرضه محدود، پذیرش عمومی و معیار ارزش‌گذاری بودن را دارد یا خیر.مانایی (Durability):در مبادله‌ی پایاپای یا همان معاوضه‌ی مستقیم کالا با کالا، امکان خراب شدن محصولات وجود داشت، به‌طور مثال گوشت و دیگر اقلام خوراکی قابلیت نگه‌داری طولانی‌مدت را نداشتند و مردم باید در مدت‌زمان کم کالایی که در اختیار داشتند را با یک کالای دیگر مبادله می‌کردند؛ اما اسکناس و سکه ماندگاری بسیار طولانی‌تری دارند. این موضوع برای پول دیجیتال بسیار پررنگ‌تر است. پول دیجیتال یک کد دیجیتال است و تا زمانی که سرورهای نگه‌دارنده سوابق کار کنند از بین نمی‌رود. سوابق مربوط به پول دیجیتال غیرمتمرکز در سرورهای بیشتری (همه اعضای شبکه می‌توانند این سوابق را نگهداری کنند) نگهداری می‌شود؛ بنابراین، پول دیجیتال غیرمتمرکز ماندگارترین پول موجود است.قابلیت حمل (Portability):یکی از ویژگی‌های مهم پول، قابل‌حمل بودن آن است. در مبادله‌ی پایاپای امکان حمل‌ونقل کالا وجود نداشت و شخص نمی‌توانست کالای خود را به شهر یا کشور دیگر ببرد؛ اما اسکناس و سکه را به‌راحتی می‌توان با خود جابه‌جا کرد. با پیشرفت و دسترس‌پذیری ابزارهای دیجیتال، نیاز به حمل پول دیجیتال و نوع غیرمتمرکز آن بی‌معنا شده است و ما تقریبا در هر لحظه و در هر جا به پولمان دسترسی داریم.تقسیم‌پذیری (Dividable):اگر کالا وسیله‌ای برای مبادله باشد، قابلیت تقسیم شدن به مقادیر کمتر را ندارد. به‌طور مثال یک گوسفند قابل‌تقسیم شدن به قطعات کوچک‌تر نبود و شخص مجبور بود کالا را به‌طور کامل با کالای دیگر مبادله کند؛ اما اسکناس و سکه قابلیت تقسیم شدن به مقادیر کوچک‌تر را دارند و شخص می‌تواند از آن در معاملات کوچک و بزرگ استفاده کند؛ در اینجا نیز پول دیجیتال برتری محسوسی دارد. این پول در هر لحظه و بسته به نیاز تقسیم‌پذیر است؛ درحالی‌که سکه و اسکناس از قبل به واحدهای مشخصی تقسیم شده‌اند.یکنواختی (Uniformity):تمام سکه‌ها و تمام قطعات اسکناسی که عدد یکسانی دارند ازنظر ارزشی باهم برابرند. تفاوتی ندارد که آن سکه در چه سالی ضرب شده باشد و یا آن اسکناس نو یا کهنه باشد. مثلاً اسکناس 1000 تومانی نو و کهنه ارزش یکسانی دارند. حتی همین تغییرات کوچک نیز برای پول دیجیتال به وجود نمی‌آید؛ بنابراین، پول دیجیتال یکنواخت است.عرضه محدود (Limited supply):بانک‌های مرکزی می‌کوشند تا همواره عرضه‌ی پول ملی خود را محدود نگه‌دارند زیرا در صورت عرضه‌ی نامحدود از ارزش آن پول کاسته می‌شود (تورم) و اقبال عمومی نسبت به آن پول کاهش می‌یابد. عرضه اسکناس، سکه و پول بانکی توسط بانک‌های مرکزی انجام می‌شود و تا زمانی آن‌ها درست عمل کنند مشکلی به وجود نخواهد آمد (اما کماکان این نگرانی وجود دارد)؛ درحالی‌که پول‌های دیجیتال غیرمتمرکز بر اساس پروتکلی تحلیل‌شده و ازپیش‌تعیین‌شده عرضه می‌شوند و این بازار است که خود را با عرضه مطابقت می‌دهد؛ بنابراین، محدودیت‌های عرضه پول دیجیتال غیرمتمرکز از زمان شروع به کار شبکه تعیین شده است.پذیرش عمومی (Acceptability):زمانی می‌توان یک پول را باارزش تلقی کرد که در میان تعداد زیادی از مردم موردقبول قرار گیرد. این پذیرش عمومی باعث می‌شود که مردم نسبت به تبدیل‌پذیری آن پول با سایر کالاها اعتماد داشته باشند. درصورتی‌که یک پول از اقبال عمومی برخوردار نباشد، از ارزش آن نسبت به سایر پول‌ها کاسته می‌شود. اگر به چند سال باز می‌گردیم، شاید بتوان گفت که پذیرش عمومی پول‌های دیجیتال غیرمتمرکز آن‌چنان زیاد نبود؛ اما درحال‌حاضر پذیرفته شدن این پول‌ها توسط عموم غیرقابل‌انکار است؛ حتی اگر برخی موانع مانند مقاومت دولت‌ها در برابر این پول‌ها رفع شوند، احتمالا پذیرش عمومی شتاب بیشتری به خود بگیرد.