اهداف سینمای راهبردی غرب در بیماری‌های اپیدمی(بخش اول)

در گذشته جنگ‌های برخواسته از حرص و طمع زمامداران و یا درگیری‌های مذهبی بزرگ‌ترین عامل مرگ و میر انسان‌ها بودند. اما در این بین عامل سومی هم وجود داشت که حاصل پیامد فقر و قحطی برآمده از جنگ‌ها بود. این عامل کشنده، بیماری نام داشت. بیماری‌های واگیرداری که سرعت و وسعت کشتار آن‌ها کمتر از جنگ نبود.بشر با گذر زمان یاد گرفت از این عامل بیماری‌زا و کشنده به عنوان سلاح علیه دشمن استفاده نماید. بنابراین با آلوده کردن آب و غذای مخالفین و یا مبتلاء کردن عده‌ای دست به این کار می‌زدند. بعدها با رشد علم پزشکی و شناخت عامل بیماری‌ها، ذهن خبیث و نفس طمّاع جریان زرسالار و الیگارشی حاکم بر جهان تلاش نمود تا خود این عامل بیماری‌زا را ساخته و در جهت حفظ و یا گسترش منافع خود به کار گیرد.با این وجود جدای از بحث دشمن شناسی، انتشار ویروس‌هایی چون سارس، ابولا، ایدز، آنفولانزای پرندگان و گرفته شدن جان انسان‌های بسیار و با توجه به تأثیرات فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی این بیماری‌ها، اکنون ویروس‌ها و اپیدمی‌ها به یکی از موضوعات مهم سینما و هنر تبدیل شده است.در واقع یکی از موضوعات مهم و پر تکرار ژانر وحشت و علمی-تخیلی سینما، همین مسأله اپیدمی‌ها و عوامل بیماری‌زایی است که گاهی منجر به وقوع وقایع آخرالزمانی شده و نسل انسان را با خطر مواجه می‌سازد. فیلم‌هایی چون «من افسانه هستم»، «تهاجم» ساخته 2007م، «12 میمون» ساخته 1995م، «شیوع» ساخته 2011م و نمونه‌های جدید آن هم مثل «جنگ‌های وی»، «مردگان متحرک» و «گذرگاه» که به شکل سریال در حال پخش است. البته از این امر هم نباید غافل ماند که ساخت آثاری از این دست آن هم در تعداد زیاد به دلیل استقبال مخاطبین است. چرا که ترس از بیماری‌های اپیدمیک باعث شده تا مخاطب بخواهد اطلاعات بیشتری درباره شیوع بیماری، درک پیچیدگی‌های آن و نوع مقابله با آن را فرا بگیرد.اما نکته‌ای که در این آثار هالیوودی قابل توجه و تأمل است پیش بینی برخی از آن‌ها درباره آینده دنیا و حتی کشورهاست. به عنوان نمونه دو واقعه «یازده سپتامبر» و «به ریاست رسیدن دونالد ترامپ» را می‌توان نام برد. یازده سپتامبر که به طور ضمنی در بیش از 18 فیلم مثل: «آرماگدون» (مایکل بی – 1998)، «برادران سوپر ماریو» ( 1993)، «هکرز» (یان سافتلی – 1995)، و... به آن اشاره شده[1] و ریاست جمهوری دونالد ترامپ که در صحنه‌ای از انیمیشن سیمسون‌ها در 2002م به شکلی کاملاً دقیق به آن پرداخته شده بود.[2]ولی چگونه می‌شود که ساخته‌های هالیوود به واقعیت تبدیل می‌شود؟ ساخت چنین فیلم‌هایی که آینده جهان را پیش از وقوع آن به تصویر می‌کشند باعث شده تا عده‌ای هالیوود را سینمایی بدانند که نگاه به آینده داشته و برای دنیا نسخه می‌پیچد. اما اگر کسی سینمای هالیوود و ماهیت یهودی، زرسالار و استعماری پشت پرده آن را بداند و همچنین از ارتباط و همکاری پنتاگون و هالیوود با خبر باشد، دیگر نمی‌تواند به ساخت چنین آثاری بی‌تفاوت باشد و یا حداقل نسبت به آن نگاه سطحی داشته باشد. در حقیقت سوال اصلی اینجاست که آیا امریکا آینده جهان را پیشگویی می‌کند و یا در حال ساخت آن است؟ویرس کرنا و پیشگویی هالیوودبا شیوع بیماری کرونا و انتشار آن از چین و در ادامه فراگیر و همه گیر شدن آن و تبدیل شدن این بیماری به یک بحران جهانی، برخی این بیماری را چیزی شبیه ویروس (MEV-1) در فیلم «شیوع» دانستند. فیلمی که در 2011م توسط «استیون سودربرگ» کارگردانی شد. اگر چه این دو بیماری شباهت‌هایی با هم دارند اما تفاوت‌های‌ آن‌ها بیش‌تراست. با این حال برخی باز هم مدعی پیش بینی و پیشگویی سینمای هالیوود از آینده جهان شده‌اند.این ویروس با اینکه نسبت به ویروس‌های هم خانواده خود چون آنفولانزای نوع B، آنفولانزای خوکی، ابولا و سارس کم خطرتر بود؛ ولی میزان وحشت و ضربه اقتصادی حاصل از آن باور نکردنی و غیر قابل تصور بود. شیوع این بیماری گمانه‌زنی‌های فراوانی را با خود به همراه داشت. احتمالاتی نظیر جنگ بیولوژیکی آمریکا علیه چین برای ضربه اقتصادی به او، پیشگویی هالیوود از این واقعه، احتمال وقوع جنگ و....اما چیزی که ما در اینجا می‌خواهیم به آن بپردازیم پیشگویی‌های هالیوود و سینمای اپیدمیک آن است. سینمایی که بدون شک با تولید آثاری از این دست، نقش به‌سزایی در وحشت عموم مردم جهان نسبت به بیماری کرونا داشته است.به‌طور کلی ویرس‌های همه‌گیر هالیوود که غالباً منجر به وقوع فاجعه انسانی، آخرالزمانی و یا پسا آخرالزمانی می‌شوند را می‌توان از چند جهت بررسی نمود. از جهت «منشاء ویروس»، «کشور میزبان»، «قدرت ویروس»، «مهار کنندگان ویروس»، «عامل نجات»، «راهبرد سینمای هالیوود در معرفی بیماری‌های اپیدمی و وقایع آخر الزمانی» و «تأثیر ساخت چنین فیلم‌هایی بر افکار عمومی».منشاء ویروسپخش ویروس‌ها در فیلم‌های هالیوودی عوامل مختلفی دارند مثل طبیعت، دولت‌ها یعنی ارتش به طور خاص، شرکت‌های خصوصی، تروریسم و موجودات فضایی. البته در برخی موارد نیز عامل بیماری مشخص نیست مثل فیلم «کوری»[3] ساخته « فرناندو مریلس» در 2008م و یا عامل انتقال ویروس، عجیب و غریب است مثل انتقال ویروس زامبی در فیلم کانادایی «Panty pool» که از طریق زبان انگلیسی به دیگران محقق می‌شد.1ـ دولت‌ها و شرکت‌های سازنده بیماری‌های اپیدمیکدر فیلم‌هایی که ارتش و سازمان‌های دولتی نقش اصلی در انتشار ویروس را دارند، مثل «ردکان 1»، «دیوانه‌ها» و فیلم ژاپنی «ویروس» ساخته 1980م و غیره غالباٌ این نهادها به دنبال ساخت یک سلاح مخرب بیولوژیکی یا ماده‌ای هستند که سربازان خود را قوی‌تر نمایند. در برخی موارد نیز مثل سریال «گذرگاه»[4]، تلاش دولت آمریکا برای به دست آوردن درمانی برای بیماری «آنفولانزای خوکی» است ولی باعث می‌شوند که خون آشام‌ها جهان را تصرف نموده و یک آخرالزمان را رقم زنند.البته باید به این نکته هم توجه نمود که در قاطبه این فیلم‌ها محوریت مبارزه و نجات با آمریکاست. اما فیلم‌هایی که در آن شرکت‌های بزرگ داروسازی سازنده ویروس و رقم زدن فاجعه انسانی هستند، عبارتند از سری فیلم‌ها و انیمیشن‌های «رزیدنت اویل» و فیلم «12 میمون».در فیلم «12 میمون» نوعی ویروس خطرناک توسط یک شرکت خصوصی ساخته می‌شود ولی توسط یک تروریست که از همکاران سازنده ویروس است به سرقت رفته، در تمام جهان پخش و پنج میلیارد انسان را در 1995م به کام مرگ می‌برد. یک درصد باقی مانده انسان‌ها نیز به زیر زمین پناه برده و به دنبال راهی برای بازگشت به سطح زمین هستند.در فیلم «رزیدنت اویل» شرکت «آمبرلا»[5]یک اَبَرشرکت چندملیتی است که در زمینه‌های مختلف به ویژه کشف دارو، فعالیت می‌کند. بعد از مدتی، این شرکت به طور اتفاقی به ویروسی دست پیدا می‌کند که می‌تواند انسان‌ها را به زامبی تبدیل نماید. یک از رؤسای شرکت به فکر این می‌افتد که از آن به عنوان یک سلاح بیولوژیک استفاده نماید. در نهایت این اَبَرشرکت با همکاری بخش نخبه زرسالار جوامع مختلف، به بهانه رشد جمعیت، کمبود منابع و غذا تصمیم می‌گیرند به وسیله این ویروس، یک آخرالزمان را طراحی و جمعیت کره زمین را تعدیل نمایند.آنان برای این کار از شهرک‌های زیرزمینی ساخته شده در مناطق مختلف جهان استفاده کردند و با ساختن نمونه‌های واقعی انسانی از طریق ژنتیک، فضای شهری را طراحی و ویروس را در آن انتشار دادند تا از طریق فهم میزان تلفات، سرعت انتشار، جو روانی حاصل از این فاجعه، میزان آسیب پذیری کشورها و عملکرد آنان را پیش بینی نمایند. در واقع آنان از این طریق به دنبال ارتقاء ویروس مورد نظر بودند تا بتوانند به اهداف خود برسند.اگرچه در فیلم مورد نظر درباره قدرت یک ابر شرکت دارویی اغراق شده است؛ ولی در دنیای واقعی برخی از اَبَرشرکت‌های دارویی چنین کارهایی را انجام می‌دهند. به‌طور مثال برخی از این ابر شرکت‌ها برای آزمایش داروهای جدید خود، به سراغ کشورهای فقیری مثل هند و آفریقا می‌روند. آنان با تأسیس مؤسسات پزشکی و دادن رشوه به پزشکان، داروهای خود را بر روی نمونه‌های انسانی آزمایش می‌کنند که بعضاً برای بیمار، عوارض جبران ناپذیری را به همراه خواهد داشت. بیمارانی که به دلیل فقر و عدم توانایی پرداخت هزینه درمان و نجات از درد، مجبورند برای درمان از این داروها استفاده کنند.[6]بدین نکته نیز باید توجه نمود که بسیاری از کشورهای توسعه یافته مثل آمریکا و انگلیس نیز برای کار بر روی بیماری‌های واگیردار و میکروب‌شناسی، مؤسسات خود را در خارج از کشور و غالباً در کشورهای فقیر وجهان سوم بنا می‌کنند. آنان با این کار هم امنیت شهروندان خود را حفظ نموده و هم به راحتی بر روی پروژه‌های خود کار می‌کنند.[7]موضوعی که به شکل ضمنی در فیلم «تأثیر جهانی» به آن اشاره شده است. البته در این فیلم، همچون سایر آثار هالیوودی آمریکا نقش منجی را دارد.نکته دیگری که درباره‌ی شرکت‌های دارویی وجود دارد، همکاری دولت‌ها و این شرکت‌ها است. همسو شدن اهداف سیاسی و منافع مادی شرکت‌های داروسازی که قربانیان آن مردم بی‌دفاع از همه جا بی‌خبر هستند. به طور مثال در 2005م جرج بوش، رئیس جمهور آمریکا برای یک کنفرانس خبری به مریلند سفر می‌کند. موضوع صحبت‌های بوش «طرح راهبردی آنفولانزای واگیردار» پنتاگون بود. او در این سخنرانی ضمن هشدار دادن مردم نسبت به شیوع دوباره آنفولانزای 1918م، احتمال وقوع دوباره آن را داد. در کمال ناباوری صراحتاً نام «آنفولانزای مرغی» را برده و نسبت به شیوع آن ابراز نگرانی می‌کند. جالب‌تر این که او آسیا را منشاء احتمالی ورود این ویروس به آمریکا می‌دانست.جورج بوش به همین بهانه یعنی برای بیماری که هنوز مشاهده نشده بود درخواست بودجه یک و نیم میلیارد دلاری می‌کند و این بودجه بر اساس برنامه «جنگ پیشگیرانه» دولت به شرکت دارویی «گیلعاد ساینس» برای تولید دارو واگذار شد. نکته این جاست که بیشتر سهام این شرکت متعلق به «رامسفلد»، وزیر دفاع وقت بوش بود. همین امر موجب شد تا سهام این شرکت در آن زمان از هفت دلار به 50 دلار افزایش یابد.[8]البته همکاری دولت‌ها و شرکت‌های دارویی تنها در حوزه بیماری‌ها نیست بلکه در زمینه پخش دارو نیز می‌باشد. داروهایی که به بهانه‌های مختلف تبلیغ می‌شود و عوارض آن دامن مردم بی‌گناه را می‌گیرد.[9] البته در برخی موارد هم شکایت‌ها موثر واقع شده و شرکت‌های دارویی مجبور به پرداخت جریمه می‌شوند. شرکت‌هایی مثل: «Israels Teva»، «purdue pharma» و «Johnson & Johnson» از جمله موسساتی هستند که به دلیل پخش داروهای اعتیاد آور از سوی دادگاه فدرال، میلیون‌ها دلار جریمه شدند.[10]پی‌نوشت:[1] . http://www.rajanews.com/news/120728 و khabaronline.ir/news/312427[2] . https://tn.ai/2213261 [3] . Blindness[4] . The Passage[5] . umbrella[6] . mshrgh.ir/371431[7] . https://tn.ai/2008053[8] . https://www.mashreghnews.ir/news/152545[9] . mshrgh.ir/169680[10] . https://www.mizanonline.com/fa/news/544970