می‌خواهیم مثل شریفی‌ها، درجه یک باشیم!

سلام و وقت بخیرممنون از اینکه این فرصت را به روزنامه دادید تا به مناسبت روز جهانی سلامت روان کمی با هم گفتگو کنیم.این روزها به چی مشغول هستید؟ما همیشه در بدو ورود دانشجویان و ابتدای سال تحصیلی برنامه‌هایی را برای آنها پیش‌بینی می‌کنیم؛ از جمله غربالگری سلامت روان آنها که آنها را پایش و بررسی کرده و اگر کسی نیاز به خدماتی داشت، با او تماس بگیریم و صحبت کنیم که اگر دوست داشت به مرکز ما مراجعه کند.که خب امسال با توجه به این اتفاقات نتوانستیم هنوز این کار را انجام دهیم و مسائل و مشکلات باعث شد تا نتوانیم این طرح را مطابق سنوات قبل انجام دهیم اما در عوض یک طرح جایگزین به نام « طرح خوشامدگویی و همدلی با دانشجویان نو ورود ۱۴۰۱» داریم که در ادامه توضیح خواهم داد. ما دو سال کرونا را داشتیم که در این دو سال فهمیدیم یکی از اقشاری که خیلی تحت فشار قرار گرفت دانشجو و دانش آموز بود.چون فقط اینها بودند که برخلاف بقیه اقشار مثل کارمندان، نظامیان، مغازه‌دار و... ، سر کار خود نبودند و سازمان‌های جهانی سلامت روان هم پیش‌بینی کرده بودند که بعد از کرونا، « جهان با سونامی اختلالات روان مواجه خواهد شد». و وقتی ما این موضوع را با مدیران دانشگاه مطرح کردیم، آن را فهمیده و برای آن چاره‌اندیشی کردند.با توجه به این مساله، در دو مرحله در یکسال اخیر از دانشگاه تقاضای افزایش نیرو کردیم که اولین مرحله در آبان پارسال رخ داد و ۶۰۰ ساعت به ساعات مشاور اضافه کردیم و این میزان، ظرف کمتر از دو هفته به پایان رسید!و همین نشان از نیاز زیاد دانشجویان به خدمات سلامت روان دارد. در مرحله دوم و در ابتدای سال تحصیلی جدید درخواست کردیم تا ۱۲۰۰ ساعت دیگر هم به صورت ویژه به ما اضافه کنند و خوشبختانه هیات رییسه دانشگاه موافقت کردند و ما به جذب افراد جدید مشغول شدیم.اتفاقی که در کمتر دانشگاهی به این راحتی‌ انجام می‌شود و همه ارکان دانشگاه به تحقق این امر کمک کردند.یکی دیگر از چالش‌های ما علاوه بر کمبود نیرو، مساله‌ی فضای فیزیکی بود که با کوچکی فضا مواجه‌ایم که خوشبختانه یکی از خیرین بنیاد حامیان شریف، هرینه آن را تقبل کرده و هم‌اکنون مشغول بازسازی در بخشی از ساختمان قدیم دانشکده مکانیک هستنددر ابتدا قصدمان این بود که با توجه به چالش شرایط فیزیکی، بخشی از این زمان اضافه شده را به صورت مجازی به مشاوره اختصاص دهیم اما با توجه به شرایط فعلی به علت مسائل اینترنت، عملا این مساله هم سخت‌تر و ناممکن شد و منتظر افتتاح ساختمان جدید نهایتا تا دو ماه آینده هستیم.معتقدم اتفاقات اخیر هم به افت سلامت روان دانشجویان دامن زد و نیاز بخشی از خانواده شریف به خدمات مشاوره‌ای را افزایش داد و امیدواریم که دانشجویانی که در خوابگاه و دانشگاه حاضرند و یا دانشجویانی که به شهر خود برگشته یا تهرانی هستند اما گذرشان به دانشگاه نمی‌خورد، در صورت نیاز حتماً با ما تماس بگیرند.چرا که ما همیشه سعی کردیم، بدون توجه به خط و خطوط سیاسی، در کنار دانشجو باشیم؛ چرا که مرکز مشاوره یک نهاد درمانی، پزشکی و مشاوره‌ای است و هر دولت و تفکری برود و بیاید، سیاست مرکز مشاوره تغییر نمیکندالبته ممکن است یک موقع، یک رییس در دانشگاه توجه کمتری به مرکز کند و یک رییس هم بیشتراما سیاست و جهت مرکز مشاوره با این تغییرات و کم و زیاد شدن‌ها تغییر نمیکند؛ فارغ از اینکه چه فرد و جناحی رییس خواهد شد. از آن طرف ما هم امیدواریم که دانشجویان هم همان حس متقابل را داشته باشند و ما را از خودشان بدانند.که البته همینطور هم هست و شاهد این ادعای ما مراجعه‌ی سالانه چند هزار نفر-بار مراجعه به مرکز مشاوره است با موضوعات مختلفی مثل مشکلات آموزشی، خانوادگی، رفتاری، ارتباطی و...خوب است بدانید که اگر دانشجویی مثلا مشروط شده باشد و سنوات نداشته باشد و در شرف اخراج باشد، ما می‌توانیم در صورت تایید مشکلات روان‌شناختی، در کمیسیون موارد خاص برای او مهلت بگیریم و شاید به صورت هفتگی در حدود ۲۰ الی ۳۰ مورد از این موارد را بررسی می‌کنیم.یا مثلاً در کمیته انضباطی اگر کسی با چالش مواجه شود، و خود دانشجو از ما کمک بخواهد به مساله ورود کرده و می‌توانیم نظر مشورتی داده و در حد توان از صدور حکم یا برخورد با برخی از آنها جلوگیری نماییم.یک کار مناسبتی برای این روزهای دانشگاه که حال بخشی از دانشجویان(فارغ از اینکه این‌طرفی هستند یا آن‌طرفی) به ویژه دانشجویان نو ورود ۱۴۰۱ بد است، در حال اجرای طرحی به نام طرح " خوشامدگویی و همدلی با دانشجویان نو ورود ۱۴۰۱" هستیم. لازم به ذکر است که ما در دو سال گذشته هم این طرح را در سه نوبت انجام دادیم و این چهارمین طرح همدلی مرکز مشاوره با دانشجویان هست که طی آن مشاوران مرکز مشاوره از ابتدای هفته آینده با تمامی دانشجویان جدیدالورود تماس تلفنی خواهند گرفت و ضمن خوشامدگویی و احوالپرسی با دانشجویان پای درددل و ابراز دغدغه های این روزهای دانشجویان خواهند نشست و علاوه بر راهنمایی های کوتاه، درصورت نیاز انان را برای دریافت خدمات تخصصی و بیشتر به متخصصان مرکز ارجاع می‌دهند.سلامت روان برای همههمانطور که میدانید شعار فدراسیون جهانی سلامت روان برای روز جهانی سلامت روان که ۱۰ اکتبر یا ۱۸ مهر است و البته در ایران یک هفته را به آن اختصاص می‌دهند، "سلامت روان و نیک زیستی برای همه را، یک اولویت جهانی قرار دهیم" است چرا که متاسفانه هنوز برخی دولت‌های جهان چندان به این مساله توجه ویژه نکرده سرمایه‌گذاری ویژه‌ای در آن نمی‌کنند و برخی جوامع هم مراجعه به روان‌پزشک را نوعی انگ و حرکت زشت می‌دانند.اما خوشبختانه در این چندین سالی که در دانشگاه صنعتی شریف هستم، صادقانه عرض می‌کنم که در دانشگاه صنعتی شریف چه هیات رئیسه سابق و چه فعلی توجه ویژه کرده‌اند و رشدش چشم‌گیری داشته‌ایم و از سه سال پیش که سالانه ۱۲۰۰ ساعت مشاوره داشتیم، الان به حدود ۳۰۰۰ ساعت رسیده‌ایم.متاسفانه، علاوه بر حس منفی نسبت به مراجعه به مراکز روان‌شناسی، می‌دانیم که بخشی از دانشجویان از تشکیل پرونده‌های سلامت روان از چیزی به اسم پرونده ساختن می‌ترسند و مثلا از ما می‌پرسند که آیا این پرونده ما بعداً در زمان استخدام بر علیه ما استفاده می‌شود؟در حالی که اصلا اینطور نیست و پرونده‌ها بایگانی میشود و بعد از مدتی با الزامات خاص خودش معدوم می‌شود.پس این نگرانی‌ها و ناراحتی‌ها شاید قابل درک باشد اما قابل پذیرش و درست نیست.البته این نگرانی امروزه نسبت به گذشته در بین افراد تحصیل‌کرده بسیار کمتر شده و مراجعه به مراکز مشاوره نیاز افزایش یافته است.البته بخشی از این شاید به علت افزایش نیاز به خدمات سلامت روان در جامعه است اما بخش دیگری هم در عادی‌سازی استفاده از این خدمات است که دیگر مثل سابق قبح حضور در این مراکز بین اقشار مختلف خصوصاً خانواده شریف، تا حد زیادی احساس نمی‌شود.این مساله در جهان هم رو به بهبودی است و مثلاً دیدم که در نامه‌ی اخیر رئیس دانشگاه MIT در خصوص وقایع اخیر شریف، در انتها شماره‌ی مرکز مشاوره‌ی خود را قرار داده‌ تا اگر می‌توانند در این مساله به دانشجویان کمک کنند.در تلاش برای ارتقاء کیفیت...ببینید افراد مشاور ما، قبل‌ترها، صرفاً با مصاحبه تخصصی جذب مرکز می‌شدند اما در دوره جدید، ما علاوه بر مصاحبه، یک آزمون نیز برگزار کردیم که افراد داوطلب، ابتدا با مطالبه منابع متنوعی، در این آزمون شرکت کرده و در صورت قبولی، وارد مرحله مصاحبه و نهایتاً توسط چند متخصص، افراد با صلاحیت، به عنوان مشاور مرکز، انتخاب شدند.که در زمینه‌های مختلفی نظیر مشاوره تحصیلی، فضای مجازی، روانشناختی و بالینی، مدد کار اجتماعی و روان‌پزشک در حال حاضر مشغول به فعالیت هستند.البته یک ویژگی هم در شریفی‌ها پر رنگ است و آن هم کمال‌گرایی است و همیشه به سرآع هر چیزی می‌روند، انتظار بهترینش را دارند و وقتی این خصوصیت در بین مخاطبین ماست، ما هر چقدر هم خوب باشیم باز هم ممکن است مورد قبول برخی نباشد و شاید برخی به مراکز خارج از شریف مراجعه کنند و احساس کنند آنجا خدمات بهتری ارائه میشود که البته محترم هم هست اما می‌توانند از دوستان خود نتایج خدمات ما را جوبا شوند که مثلا در حوزه مشاوره تحصیلی ما چه نتایجی را به دست آورده‌ایم؟از طرفی ما در پایان هر سال از مراجعه‌کنندگان خود نسبت به تک تک مشاوران ارزیابی میکنیم که نظر خود را در خصوص فرد مشاور و خدمات به ما بگوید و همین باعث شد سال قبل با یک نفر از همکاران که دانشجویان از او راضی نبودند، قطع همکاری کرده و با چند نفر هم به صورت مشروط ادامه همکاری دهیم.در واقع ما هم تلاش می‌کنیم تا کمال‌گرایی مثبت را در خودمان هم ایجاد کنیم؛ چیزی که به آن معتقد هم هستیم و میخواهیم مثل دانشجویان شریف درجه یک باشیم.برای همین سعی کردیم در سال‌های اخیر، فعالیت های خود را در سطح دانشگاه و جامعه گسترش و تقویت کنیم.خوشبختانه اثرات مثبتی هم داشتیم و توانستیم در گروه‌های مختلف دانشجویی و اساتید و کارمندان دانشگاه مرکز مشاوره را به عنوان یک مرکز مشاوره دانشگاهی برتر و کوشا معرفی کنیم.در سطح کشور هم در راستای رسالت اجتماعی مشاوره شریف، سعی کردیم در کشور هم خود را بروز دهیم و مثلا در سال گذشته از ۲۵۰ کارگاه و وبیناری که برگزار کردیم، حدود ۶۰ درصد آن، مخاطب عمومی داشت. ضمنا چند سال رتبه برتر مراکز مشاوره دانشگاه‌های کشور بودیم.گام بعدی ما هم این است که در سطح بین‌المللی بتوانیم خود را مطرح کنیم اما هنوز نتوانستیم آن را کاملا محقق کنیم.البته در میزان دانش و مطالعه، به هیچ عنوان عقب نیستیم و در منطقه که حتما سرآمدیم اما به هر حال اینجا شریف است و انتظار ما از خودمان هم بیشتر از این حرف‌هاست؛ و دعوت می‌کنیم که دانشجویان از طریق کانون همیاران مرکز مشاوره که در اینجا داریم و یا روزنامه شریف و یا شخصا نکات و انتقادات و پیشنهادات خود را برای ما بفرستند تا بتوانیم در حد توان آن‌ها را لحاظ کنیم.این روزها چه باید کرد؟شاید در این شرایط یکی از چیزهایی که در شرایط فعلی به ارتقای سلامت روان دانشجویان کمک می‌کند، همدلی است؛اینکه دانشجویان سعی کنند با هم گفتگو کنند و حرف بزنند و درد دل کنند و احساسات و هیجانات خود را به یکدیگر منتقل کننددید و بازدید با بستگان، شفقت و مهربانی، کارهای نوع دوستانه و خیرخواهانه، ورزش کردن و... هم می‌تواند به این مهم کمک کند.و اینکه سعی کنیم این مساله را در خود نهادینه کنیم که وقتی نمی‌توانیم چیزی را تغییر دهیم، ذهن خود را به آن درگیر نکنیم و و در حوزه‌ی توان و امکان خود فکر و برنامه‌ریزی کنیم.