تاخت کردن منوچهر بر سپاه تور (بخش دوم): مردانگى منوچهر و سپاه او در جنگ با تور

برای مشاهده بخش قبلی شاهنامه (تاخت کردن منوچهر بر سپاه تور (بخش اول))، اینجا کلیک کنید.مثل همیشه اول شعر رو می‌نویسم که با فایل صوتی بالای صفحه بخونیدش و لذت ببرید:سپیده چو از تیره شب بردمید ... میان شب تیره اندر خمیدمنوچهر برخاست از قلبگاه ... ابا جوشن و تیغ و رومی کلاهسپه یکسره نعره برداشتند ... سنانها به ابر اندر افراشتندپر از خشم سر ابروان پر ز چین ... همی بر نوشتند روی زمینچپ و راست و قلب و جناح سپاه ... بیاراست لشکر چو بایست شاهزمین شد به کردار کشتی برآب ... تو گفتی سوی غرق دارد شتاببزد مهره بر کوههٔ ژنده پیل ... زمین جنب جنبان چو دریای نیلهمان پیش پیلان تبیره زنان ... خروشان و جوشان و پیلان دمانیکی بزمگاهست گفتی به جای ... ز شیپور و نالیدن کره نایبرفتند از جای یکسر چو کوه ... دهاده برآمد ز هر دو گروهبیابان چو دریای خون شد درست ... تو گفتی که روی زمین لاله رستپی ژنده پیلان بخون اندرون ... چنان چون ز بیجاده باشد ستونهمه چیرگی با منوچهر بود ... کزو مغز گیتی پر از مهر بودچنین تا شب تیره سر بر کشید ... درخشنده خورشید شد ناپدیدزمانه به یک سان ندارد درنگ ... گهی شهد و نوش است و گاهی شرنگدل تور و سلم اندر آمد بجوش ... به راه شبیخون نهادند گوشچو شب روز شد کس نیامد به جنگ ... دو جنگی گرفتند ساز درنگداستان شعر تاخت کردن منوچهر بر سپاه تور (بخش دوم)صبح که می‌شود، منوچهر و سپاهش آماده‌ی جنگ می‌شوند و به مصاف لشکر سلم و تور می‌روند. آنقدر خون روی زمین می‌ریزد که دشت مثل دریای خون می‌شود. پیروزی با لشکر منوچهر است و همین سلم و تور را وسوسه می‌کند که به لشکر منوچهر شبیخون بزنند. شب که می‌شود، هر دو لشکر به استراحتگاه می‌روند و فردای آن روز را هم استراحت خواهند کرد.معنی شعر تاخت کردن منوچهر بر سپاه تور (بخش دوم)سپیده چو از تیره شب بَرْدَمید ... میانِ شب تیره اندر خمیدوقتی سپیده زد و روز شد ...اندر خمیدنِ میان: کنایه از شکستن و از پا افتادن (= روز، کمر شب را می‌شکند و آن را شکست می‌دهد)منوچهر برخاست از قلبگاه ... ابا جوشن و تیغ و رومی کلاهمنوچهر که در قلب سپاه جای داشت، بیدار شد و لباس‌های جنگی‌اش را پوشید و سلاح برداشت سپه یکسره نعره برداشتند ... سِنان‌ها به ابر اندر افراشتندپر از خشم سر، ابرُوان پر ز چین ... همی بر نوشتند روی زمینسپاه خشمگین، فریاد کشیدند و نیزه‌هایشان را برافراشتند و حرکت کردند.سنان: نیزهبرنوشتن: پیمودنچپ و راست و قلب و جناح سپاه ... بیاراست لشکر چو بایست شاهمنوچهر سپاهش را آنطور که شایسته بود، آراسته کرد.چو بایست: بدان سان که بایسته بودزمین شد به کردارِ کشتی بر آب ... تو گفتی سوی غرق دارد شتابلشکر در جوش و خروش بود؛ مثل یک کشتی بود که در آب‌های طوفانی بالا و پایین می‌شود و در دریا غرق خواهد شد.بِزَد مهره بر کوههٔ ژنده پیل ... زمین جُنب جنبان چو دریای نیلبا مهره زدن، آمادگی سپاه برای حرکت را اعلام کردند و از شدت حرکت سپاهیان، زمین زیر پایشان مثل دریای مواج بالا و پایین می‌شد. کوهه: زینمهره زدن: یکی از رسوم جنگیدن است که نشانه می‌دهد سپاه آماده‌ی حرکت شده. وقتی شاه روی اسبش می‌نشسته و آماده‌ی حرکت می‌شده، یک مهره‌ی بزرگ را در جامی که پشت فیل نهاده شده بوده، می‌انداختند که صدایی هولناک ایجاد می‌کرده. اینگونه سپاهیان هم متوجه می‌شدند که باید سوار بر اسب‌هایشان شده و آماده‌ی حرکت شوند.همان پیش پیلان تبیره زنان ... خروشان و جوشان و پیلان دمانطبل‌زن‌ها با جوش‌وخروش پشت فیل‌ها بودند و فیل‌ها نفس‌نفس می‌زدند.یکی بزمگاهست گفتی به جای ... ز شیپور و نالیدن کره نایصدای شیپور و طبل‌ها طوری بود که احساس می‌کردی آنجا مجلس شادی است.برفتند از جای یکسر چو کوه ... دِهادِه برآمد ز هر دو گروههر دو سپاه که مثل کوه بودند، حرکت کردند و جنگ شروع شد.دهاده: صدای جنگ - غوغای جنگ - گیر و دار جنگبیابان چو دریای خون شد درست ... تو گفتی که روی زمین لاله رستآنقدر خون روی زمین ریخت که دریای خون درست شده بود. انگار که یک عالمه لاله روییده باشد.پی ژنده پیلان بخون اندرون ... چنان چون ز بیجاده باشد ستونآنقدر خون روی زمین رفته بود که بدن فیل‌ها تا نیمه در خون فرورفته بود، گویی که پاهایشان از جنس کهربا باشند. (اغراق)بیجاده: کهرباهمه چیرگی با منوچهر بود ... کزو مغز گیتی پر از مهر بودجنگ به نفع منوچهر پیش می‌رفت، چرا که دنیا به او مهر داشت.چنین تا شبِ تیره سر بر کشید ... درخشنده خورشید شد ناپدیدآنقدر جنگیدند که شب شد و خورشید ناپدید گردید.زمانه به یک سان ندارد درنگ ... گهی شهد و نوش است و گاهی شَرَنگزمانه همیشه یکسان نیست. گاهی به کام تو است و گاهی برایت مثل زهر می‌ماند.شرنگ: سم - زهردل تور و سلم اندر آمد بجوش ... به راه شبیخون نهادند گوشسلم و تور که می‌باختند، عصبانی شدند و تصمیم گرفتند که به سپاه منوچهر شبیخون بزنند.چو شب روز شد، کس نیامد به جنگ ... دو جنگی گرفتند ساز درنگفردا صبح، دو سپاه به جنگ نرفتند و استراحت کردند.درنگ: صبر برای مشاهده بخش بعدی شاهنامه (کشته شدن تور بر دست منوچهر)، اینجا کلیک کنید.