چه بود ؟گر کف تو بردارد

ای ملک را ثنای صدر تو کاروی ملک را هوای قدر تو بارالترصیع مع التجنیستیر حزمت ز ماه دید سپرتیر جزمت ز مهر دید سپارتجنیس تامجود را بردی از میان بمیانبخل را کردی از کنار کنارتجنیس تاقصساعد ملک و رخش دولت راتو سواری و همت تو سوارتجنیس الزاید و المزیدپست با رفعت تو خانهٔ خانتنگ با فسحت تو شارع شارتجنیس المرکببی وفای تو مهرجان ناچیزبا هوای تو مهرجان چو بهارتجنیس المکرر و المزدوجصبح بدخواه ز احتشام توگل بدگوی ز افتخار تو خارتجنیس المطرفعدلت آفاق شسته از آفاتطبعت آزاد بوده از آزارتجنیس الخطاز تو بیمار ظلم را دارووز تو اعدای ملک را تیمارالاستعارهجز غبار نبرد تو نبرددیدهٔ عقل سرمهٔ دیدارالمراعات النظیردر گل شرم مانده بی گل توشانهٔ ماه چرخ آینه وارالمدح الموجهآن کند کوشش تو با اعداکه کند بخشش تو با دینارالمحتمل الضدینبا هوای تو کفر باشد دینبی رضای تو فخر باشد عارتاکید المدح بما یشبع الذمهست رایت زمانه را عادللیک دستت زمانه را غدارالالتفاتفلک افزون ز تو ندارد کسای فلک ، مغز گیر و نغزش دارالایهامبخت سوی درت خزان آیدراست چون بت پرست سوی بهارتشبیه المطلقتیغ تو همچو آفتاب بنورمی زداید زمانه را ز نگارتشبه التفضیلچرخ و ماهی ، نه ، نیستی تو، از آنکنیست این هر دو را قوام و قرارالتاکیدبلکه از تست چرخ را تمکینبلکه از تست ماه را اظهارتشبه المشروطماهی ، از ماه ناورد کاهشچرخی ، ار چرخ نشکند زنهارتشبه الاضمارگر تو چرخی عدو را چراست نگون ؟ور تو ماهی عدو چرا نزار ؟تشبه التسویهجای خصمت چو جای تست رفیعزان تو تخت و آن خصمت دارتشبه الکنایهچون تو در روز شب کنی پیداچون تو از خار گل کنی دیدارتشبه العکسشام گرد چو صبح زرد لباسصبح گردد چو شام تیره شعارسیاقة الاعداددست تو دستگاه عرض هنربسخا و وفا و عدل و وقارتنسیق الصفاتنورت از مهر و لطفت از ناهیدبرت از ابر و حلمت از کهسارحشو القبیحقهرت ، ار مجتهد شود ، ببردآسمان را بسخره و پیکارحشو المتوسطلیک لطف تو ، ای همایون رأیبلطف در بر آورد ز بحارحشو الملیحباغ عمرت ، که تازه باد مدامچشم بد دور ، روضه ایست ببارالاشتقاقروز کوشش ،چو زیر ران آریآن فضا پیکر قدر پیکارسجع المتوازنسرکشان جهان حادثه ورزاختران سپهر آینه دارسجع المتوازیدر جود روان شود بپیشبر وجود روان کننده نثارسجع المطرفآردت فتح در مکان امکاندهدت کوه برقرار اقرارمقلوب البعضرشک قدرت برد سپهر و نجومشکر فتحت کند بلاد و دیارمقلوب الکلگرم گردد ز تاب دل پیکانمرگ بارد بخصم از سوفارمقلوب المجنحگنج دولت دهد گزارش جنگرای نصرة دهد حمایت یارمقلوب المستویرامش مرد گنج باری وقوتتو قدری را بجنگ در مشمارردالعجز علی الصدرکار عدل تو ملک داشتنستعدل را خود جزینن نباشد کارنوعی الثانی منهبیسار تو جود خرده یمنشد یمن زمانه پر ز یارنوعی الثالث منهخصم تیمار دولت تو کشدخصم نیکو ترست در تیمارنوعی الرابع مهدر مقامی ، که بار زر بخشیریزش ابر را نباشد بارنوعی الخامسمی گزاری بر مح وام عدوکس ندیدست رمح وام گزارنوع الثانی من الخامسچرخ از آزار تو نیازاردبندگان را کجا رسد آزار؟نوعی السادسنارد از خدمت تو سر بیرونورچه بشکافیش بنیزه چو نارنوع الثانی من السادسدشمنان را بداوری خلافبا قضاهای گنبد دوارالمتضادمهر و کینت بباد داده چو خاکلطف و قهرت بآب گشته چو نارالاعناتای نکو خواه دولت تو عزیزوی بداندیش افتخارتو خوارهرکه زنهار خواه عدل تو شدبسپارش بعالم خون خوارالمزدوجکاه ریزه بنیزه برباییچون کنی عزم رزم در پیکارالمتلونای شده قدوهٔ وضیع و شرفای شده قبلهٔ صغار و کبارارسال المثلنکشد آب خصم آتش تونکشد تاب مور مهرهٔ مارارسال المثلینکو مهی فارغ از عنای خسوف ؟کو میی ایمن از صداع خمار؟الغزچیست آن دور و قعر او نزدیک ؟چیست آن خرد و فعل او بسیارخام او هر چه علم را پختهمست او هر چه عقل را هشیاردلشکن ،لیک با دلش پیوندخوش گذر، لیک روزگار گزاررنج او نزد بی دلان راحتخوار او نزد زیرکان دشخوارچون دعا خوش عنان، خوش حرکتچون قصاره نورد و بی هنجاراندهش همچو لهو راحت بخشآتشش همچو آب نوش گوارنعره در وی شکنج موسیقیناله در وی نوای موسیقارعشق اصلیست، کز متابعشعقل غمگین بود،روان غم خوارخاصه عشق بتی، که در غزلشمدحت شاه می کنم تکرارشاید ارزان غزاله بنیوشداین تو آیین غزل بنغمهٔ زارالمطلع و ذوالقافیتیناز دلم سوسنش برده قراربرسرم نرگسش سپرده خمارتجاهل العارفویحک! آن نرگسست یا جادویارب! آن سوسنست یا گلزار؟السؤال و الجوابگفتم: از جان بعشق بیزارمگفت: عاشق ز جان بود بیزارالجمع مع التفریق و التقسیمهمچو چشم توانگرست لبشاین بآب، آن بلؤلؤ شهوارآب این تیره، آب آن روشناین گه گریه ، آن گه گفتارالجمع مع التفریقمن و ز لفین او نگونساریملیک او بر گلست و من بر خارالجمع مع التقسیمغم دو چیز از دو چیز ببرددیده را آب و سینه را زنگاربر رخش زلف عاشقست چو منلاجرم همچو منش نست قرارتفسیرالجلیخورد و خوردم ز عشق او ناکامهست و هستم ز هجر اوناچاراو مرا خون و من ورا اندوهاو ز من شاد و من ازو غم خوارتفسیرالخفیجگر و جان و چشم و چهرمنستدر غم عشق آن بت فرخارهم بغم خجسته ، هم بتن رنجورهم بخون غرقه، هم بزخم افگارکاام الجامعمویم از غم سپید گشت چو شیردل ز مهنت سیاه گشت چو قاراین ز عکس بلا ببسته خضابو آن ز راه جفا گرفته غبارالموشحدوست می دارمش ، که یار منستدشمن آن به که خود نباشد یارالملمعسوخت در آتشم چو می گویی؟کم تحرقتنی بهذا النارالمقطعزار و زرم ز درد دوری اودرد دلدار زرد دارد و زارالموصلتن عیشم نحیف گشت ز غمگل بختم نهفته گشت بخارالمجردچهرهٔ روشنش، که روز منستزیر زلفش مهیست در شب تارالرقطاءغمزهٔ شوخ آن صنم بگشادسیل خونم ز اشک خون آثارالخیفادل شد و هم نبرد از وی مهرسر شد و هم نپیچید از این کارالمعمیموج خون دل و دو دیدهٔ منبرد دریا و ابر را مقدارالتضمبنوصل خواهم ، ندانم آن که بکس«رایگان رخ نماید یار»الاغراق فی الصفهور نماید ، ز بس صفا که دروستراز من در رخش شود دیدارالجمع المفردبر لبش زلف عاشقست چون منلاجرم همچو منش نیست قرارالتفریق المفردباد صبحست بوی زلفش ؟ نینبود باد صبح عنبر بارالتقسیم المفردهست خطش فراز عارض اواین یکی ابرو آن دگر گلزارحسن التخلصغم دل گر ببست بازارممدح شه برگشایدم بازارالمتزلزلشه قزل ارسلان ، که دست و دلشهست خصم شمار روز شمارالابداعحزمش آورده چرخ را بکسونعزمش افگنده خاک را بمدارالتعجبجای در در میانهٔ دریاستاز چه معنیست دست او دربار؟حسن التعلیلرغم دریا ؟ که بخل می ورزداو کند مال بر جهان ایثارطرد و عکسچه شکارست پیش او چو مصاف ؟چه مصافست پیش او چه شکار؟المکرربدره بدره دهد بزایر زرددجله دجله کشد ببزم عقارگشت ازین بدره بدره خجلبرد از آن دجله دجله یسارحسن الطلبخسروا، با زمانه در جنگمکه بغم می گدازدم هموارچه بود ؟گر کف تو بردارداز میان من و زمانه غبار ؟حسن المقطعتا عیانست مهر را تابشتا نهانست چرخ را اسرارروز و شب جز سخا مبادت شغلسال و مه جز طرب مبادت کار