جبهه، قانون، دانشگاه

سه‌شنبه ۱ آذر ۱۴۰۱، عده‌ای در دانشگاه تجمع و اقدام به دادن شعارهای هنجارشکنانه و هتاکانه کردند. عده‌ای از دانشجویان انقلابی نیز در صحنه حاظر شدند و بعضاً به دادن شعار پرداختن. دانشجویان مثلاً معترض، با درگیر شدن و پرتاب اشیاء، فضا را به سمت خشونت بردند. برای تحلیل و فهم بهتر وقایع سه‌شنبه به امیر شعبان‌جولا مراجعه کردیم. آقای شعبان‌جولا، ورودی ۹۱ علوم کامپیوتر بوده که بعد از فارغ‌التحصیلی، راه طلبگی را پیش گرفته و اکنون مشغول به تحصیل است.درباره اتفاق سه‌شنبه اگر نکته‌ یا تحلیلی دارید، بفرمایید تا بعد سوالات را مطرح کنم.اول اجازه بدهید مقدمه‌ای را عرض کنم. دو قطبی‌ای که ما بر اساس آن تحلیل می‌کنیم، دوقطبی اسلام متحجر و اسلام ناب است. در اسلام متحجر، معیار سنجش افراد، پایبندی به شریعت است. یعنی هر چه قدر احکام را بهتر عمل بکنی، به مقام بالاتری دست پیدا می‌کنی و برعکس. اما اسلام ناب افراد را تحت معیار ولایت می‌سنجد. یعنی طبق حدیث امام باقر (ع)، کسی که بهترین نیکوکاری‌ها و تقواها را دارد ولی ولایت را نه، قطعاً عذاب می‌شود و کسی که گناهکار است و اعمال مخالف شرع از او سر می‌زند ولی ولایت دارد، قطعاً خداوند او را می‌بخشد. در این نگاه، احکام به این علت ارزش دارند که انجام دادن آن‌ها ولایت فرد را تقویت و سرپیچی از آن‌ها به همان میزان ولایت او را تضعیف می‌کند.در ادبیات ما، ولایت به معنای جبهه‌بندی است؛ یعنی افرادی که هدف واحدی دارند و در راستای آن مانند چرخدنده، همدیگر را تکمیل می‌کنند. پس در این تعریف، لزوماً با جانم فدای رهبر یا مرگ بر دیکتاتور گفتن، جبهه‌ای مشخص نمی‌شود. باید نگاه کنیم که آیا آن فرد طوری نقش بازی می‌کند که به نفع گفتمان اصلی جبهه حق باشد و آن را پیش ببرد، یا به ضرر آن است.در شرایط فعلی هدف محوری جبهۀ حق، گفتمان ایران قوی است. پس هر کس در حال کمک به پیشرفت ایران است، هم جبهه‌ای ما و هر کس در این راه سنگ می‌اندازد مقابل ما است. اینگونه راهبرد جذب ۴۰ درصدی که رهبری درباره تشکل‌های انقلابی فرمودند هم محقق می‌شود.در حال حاضر آنچه که می‌بینیم این است که رفتار عده‌ای در کار کشور و دانشگاه اختلال انداخته است. برای برخورد با آن‌ها نمی‌شود از همان اول با چوب و چماق راه افتاد و کارشان را یکسره کرد. باید ابتدا بسترهای مناسب را فراهم کرد؛ حالا این مثال‌هایی مثل تریبون آزاد، مناظره، تجمع مجوز‌دار، گفتگو با اساتید، گفتگوی دانشجوها با هم و ... را دارد. اما اگر فرد مقابل به بستر‌ها پشت پا زد و گفت ایران برام مهم نیست، من فقط می‌خواهم فلانی‌ها را بزنم یا بروم همه چیز را خراب کنم، با او برخورد مناسب را می‌کنیم، ولو اینکه برخورد سخت و یا زد و خورد راه مناسب باشد؛ چون بالأخره هیجان هم حدی دارد و بیشتر از آن بهانه است.موقع برخورد، منطق تشکیلاتی ما چیست؟ اگر با تصمیمی که تشکیلات گرفت مخالف بودیم، وظیفه ما چیست؟ حتما باید به آن بی‌چون‌و‌چرا عمل کنیم یا ملاحظه‌ای وجود دارد؟اولاً عمل بی چون‌و‌چرا کردن، کار درست و دقیقی نیست. مسئله ولایت که عرض کردیم برای رأس جبهه حق در عالم مطرح است و نمی‌شود آن‌ را به همه‌ی فرماندهی‌ها و مسئولین پایین دست تسری داد.موقعی که ما با تصمیم تشکیلات مخالفیم؛ در حالتی ممکن است آن را انحرافی بسیار جدی تشخیص بدهیم که باید در این صورت مقابل آن بایستیم؛ اما اگر معتقدیم تصمیم مناسبی نبوده و مثلاً الان وقت آن تصمیم نیست، در این حالت، اگر حرکت توسط اکثریت شروع شد و جبهه آمد پای کار، تو هم باید پای کار بیایی؛ چون اگر الان آن‌ها این کار را شروع کنند و من پشتشان نباشم، بعداً معلوم نیست به راحتی بتوانم کار جدیدی را شروع کنم، پس فعلاً نباید بگذارم جبهه حق تضعیف شود. البته این مسئله یک بحث بیشتر عقلایی و منطقی است و ربط زیادی به مذهبی و غیرمذهبی ندارد.اگر هم از بیرون و شخصی بخواهم آسیب شناسی کنم، به نظرم هنوز همۀ توان و بسترهای تبیینی را به کار نگرفته‌ایم. مثلاً خوب است گروهی راه بیفتند و بروند مکان‌های مختلف دانشگاه و صحبت کنند و برای عملکرد و حرف خود استدلال بیاورند.مثلاً من که خودم صحبت کردم با افراد مختلفِ معترض، اکثریت گفتند درد اصلی ما اقتصاد است و مسائل دیگر خیلی اولویت ندارند ولی چون اعتراض شنیده نمی‌شود، این کارها را بهانه‌ای کرده‌ایم برای گرفتن حق اعتراض. من هم در جواب حرکات اعتراضی‌ای را گفتم که انجام شده و شنیده هم شده‌اند. مثلا قضیه‌ی آتش‌نشانان، رتبه‌بندی معلمان، هفت‌تپه، هپکو، تراکتورسازی، پالایشگاه کرمانشاه و... مشخصه کلیدی این‌ها این بوده که کور نبوده‌اند؛ هم مشکل به طور دقیق مشخص و بررسی شده، هم راه حل تقریباً دقیق و نقطه‌زن ارائه شده بود. اما وقتی فقط داد و فریاد میکنی، چطور انتظار داری که طرف مقابل از فریادهایت به راه‌ حل برسد؟ حتی اگر ادعا می‌کنی تحت فشار و تبعیض هستی، باز انجام چنین حرکاتی از طرف یک دانشجو درست نیست. پس چه کسی باید راه حل اصولی پیدا کند؟ از مردم عادی که نمی‌شود انتظار داشت.سوال بعد این است که رابطه قانون و وظیفه چیست؟ مثلاً اگر ما دیدیم قانون‌شکنی شد، می‌توانیم بر اساس وظیفه ورود کنیم؟ یا چون مجری قانون نیستیم نباید کاری انجام بدهیم؟ببینید؛ اصل کلی این است که قانون باید اجرا شود. حالا در اینجا سه حالت داریم، حالت اول اینکه هم قانون درست است هم مجری قانون به درستی آن را اجرا می‌کند. در اینجا طبیعتاً مسئله‌ای نداریم و وظیفه ما پشتیبانی از مجری قانون است. حالت دوم این است که قانون درست است ولی درست اجرا نمی‌شود، بلکه به طور ناقص اعمال می‌شود یا اعمال نمی‌شود. در اینجا به مجری قانون فشار می‌آوریم تا تکلیفش را درست انجام بدهد و قانون حراست شود و همچنین در حد توان به انجام آن کمک می‌کنیم.گاهی اوقات بعضی‌ها اینجا تشکیک می‌کنند که رهبری چرا فرموده‌اند مجازات فقط با قوه قضائیه است. نکته این است که ایشان اجرای مجازات را گفته‌اند نه اجرای قانون را. یعنی خودت از خودت حکم نده و اجرا کن؛ زیرا همینکه اجرای مجازات با قوه قضائیه است هم، قانون است. در اینجا هم داریم به قانون جلوگیری از ناهنجاری عمل می‌کنیم، هم به قانون دخالت نکردن در کار مرجع رسیدگی به مجازات. همان موقع هم اگر قوه قضائیه به وظیفه‌اش عمل نکرد، باید به آن فشار بیاوری. حالت سوم این است که تشخیص دادیم قانون غلط است یا اشکال دارد، مثلاً گاهی پیش می‌آید که مجازات کننده و مجازات شونده منافعشان یکی است. یا موردی که در حال حاضر با آن درگیریم این است که مجوز اعتراض علیه یک نهادی به خود آن داده شده است. در این مواقع رهبر انقلاب می‌گویند به قانون‌گذار فشار بیاورید تا اصلاح کند ولی بی‌قانونی نکنید.به عنوان سوال آخر، سخنی از رهبر انقلاب در سال ۷۸ عنوان می‌شود که ایشان بیان می‌کنند حتی اگر عکس من را هم پاره کردند یا آتش زدند، شما سکوت کنید. این صحبت چه نسبتی با شرایط الان دارد؟اولاً باید بررسی کرد که سخن ایشان اصطلاحاً قضیه‌ی خارجیه، یعنی سخنی که فقط درباره همان موقع، بوده است یا شامل الان هم می‌شود. اگر فقط برای همان دوره بوده، یعنی ایشان تذکر داده‌اند که اهانت به من را معیار جبهه بندی نکنید. فرضاً کسی به علت خشم یا بغض یا هیجان به من هم اهانتی کرده باشد، از او صرف نظر بکنید. اما در وضعیت فعلی ما مشاهده می‌کنیم که این اهانت ها وسیله‌ای شده برای اختلال و تعطیل کردن کارها؛ یعنی از حالت یک اهانتِ صرفاً از روی احساسات، خارج شده و تبدیل به وسیله تقابل شده است. در اینجا چون در واقع در روند علمی و آرامی که در دانشگاه جریان داشت و دروس و امور مربوطه به خوبی پیش می‌رفت، اخلال ایجاد شده است، حجت داریم که ورود کنیم، زیرا با راهبرد فعلی جبهه حق تعارض دارد.عکسی از درگیری‌های سه‌شنبه، ۱ آذر ۱۴۰۱