گاهِ گاهان_ پنجاه و شش

پنجاه و شش_درست مثلِ همان سیلی که آن پیرمردِ نیمه‌دیوانه در دهانم کوفت!...عجیب است که فراموشش کرده بودم!...خدایا!... کی بود دقیقا!؟...شاید ده سالِ پیش... یا نه دوازده سال... و یا کمی بیش‌تر...هنوز در همان دانشگاهِ قدیمی- که پر بود برایم از خاطراتِ میکائیل- به جای او، درسِ دکتریِ فلسفه می‌خواندم با گرایشِ زیبایی‌شناسی... و شاید به این خیال که روح او- که همه‌جا حیّ و حاضر می‌دیدمش- عاقبت در من حلول خواهد کرد و تسلی‌دهنده‌ام خواهد شد[1]، مدام از همان مسیرهایی می‌رفتم که روزگاری او می‌گذشت و بر همان نیمکت‌ها می‌نشستم که او تکیه می‌زد... مثلاً در طبقۀ دومِ کتاب‌خانۀ مرکزیِ دانشگاه- جایی که در گذشته، مختصِّ نشریاتِ تخصصی و رسالات بود و در آن دورانِ متأخّرتر تبدیل شده بود به محلّی برای جست‌وجوهای علمی در فضای مجازی- می‌نشستم روی همان صندلیِ چوبیِ ردیف دوم، کنار ِ دیوار، نزدیکِ پنجره... یا در صفِ اتوبوس‌های دانشگاه، آنقدر صبر می‌کردم تا در یکی از آن‌ها، صندلی تک‌نفرۀ سمتِ چپِ ردیفِ سوّم خالی شود... و در باغِ دانشکده هم، پاتوقِ تنهایی‌های ماخولیایی‌ام- که در گفت‌وگوی بی‌پایان با او می‌گذشت- نیمکتی بود، درست کنارِ یک درختِ پیر و خشکیدۀ بید، در دو قدمیِ حوضِ بیضی شکلِ بزرگی که دیگر هرگز از فوّاره‌های زنگ‌زده‌اش، آبی سرازیر نمی‌شد روی آن پاشویه‌ها و کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ...حالم خیلی بد بود... نگفتنی...ولی هفت سال پسِ رفتنش، هنوز به همان باشگاهِ ورزشیِ فرسوده و تاریکِ دانشگاه می‌رفتم، که پنکه‌های هواکشِ سقفی‌اش، صدای موتورِ هواپیمای در حالِ فرود می‌داد ... و آثار قدیمیِ دست‌های چرک و ردّ کفش‌های گلی و نوکِ فلزیِ قلم‌های پراز تخیّل و آرزوی دانشجوها، هنوز همه جایش باقی بود... روی آن رنگ‌های ترک‌خورده و آماس‌کردۀ درهای آهنیِ کمدها... روی آن تشک‌های در هم کوفته و مضمحل... روی آن کفپوشِ درزدارِ رنگ و روباخته... همان‌جا که روزگاری بارها دیده بودم میکائیل را در حالِ زورآزمایی با وزنه‌های نیمه‌سنگین...البته مرا با وزنه‌های تمرینی سروکاری نبود... من فقط می‌دویدم... گردِ آن زمینِ بازیِ متروکِ بسکتبال، که از سال‌ها پیش، دیگر شاهد هیاهوی هیچ رقابتی نبود... همراه با ضرباهنگِ از نفس‌افتادۀ موسیقیِ دیسکوی دهۀ آخر از قرن گذشته، که همچنان هر روز عصر، پخش می‌شد از آن بلندگوهای خستگی‌ناپذیر...هر روز هم خُرد و ریزهایم را در همان قفسۀ درداری می‌گذاشتم که روزگاری او... و پس از دوش گرفتن در همان اوّلین اتاقکِ سمتِ چپ، می‌رفتم و برمی‌داشتمشان... وه که چقدر همه چیز افسرده‌ترم می‌کرد!...به خصوص آن پیرمردِ نیمه‌دیوانه که هر روز می‌آمد به باشگاه... و در سکوتِ اتاقِ رختکن، با صدای بلند حرف می‌زد و اغلب غر و لُند داشت با خودش یا برخی مخاطبانِ نادیدنیِ مفروض... همان وقت‌ها هم می‌دانستم که کارمندِ قدیمی و بازنشستۀ ادارۀ حساب‌داریِ دانشگاه بود که به آن حال و روز افتاده بود از بدِ حادثه... کارکنان و مربّیانِ ورزشگاه تحمّل می‌کردند حضورش را به روشِ نادیده‌انگاری و دانشجویان و سایرِ مراجعین هم انگار عادت کرده بودند به حالات عجیب و غریبش...مثلِ خود من که پیش از آن روز، هرگز با او رویارو نشده بودم از نزدیک... و فقط از دور می‌دیدمش که چطور برهنه راه می‌رفت در حوالیِ سونا یا محوّطۀ دوش‌ها... و یا می‌رقصید به ضرباهنگِ خاصِ خود همراهِ آوای موسیقی... یا غرق می شد در آن گفت‌وگوی متناوبِ بی‌پایانش با خویشتن...اما آن روز به محض آن که من واردِ رختکن شدم، با دیدنم، طوری که انگار سخت وحشت کرده باشد، یکباره خشکش زد بر جای... پس پس رفت و از پشتِ سر برخورد کرد با درِ یکی از قفسه های لباس...فقط از زیرِ چشم نگاهی انداختم به او و زود رفتم به طرفِ کمدِ خودم و میکائیل... و قفلش را گشودم تا ساکِ ورزشی‌ام را بیرون آورم، که او ناگاه به سویم هجوم آورد... عجیب این بود که اول صدایم زد با نام، بعد بازویم را کشید و سر که به طرفش چرخاندم تا ببینم چکارم دارد، با پُشتِ دست و تقریباً محکم، کوبید بر دهانم... و نه آن گونه که دندانی بشکند... طوری سرزنش‌آمیز که فقط لبی و زبانی بی‌هوا گزیده شود و خون از یکسو بریزد داخلِ دهان و از دیگر سو به شتاب، کمی به بیرون نشط کند از گوشۀ لب...پیش از آن که بتوانم واکنشی نشان دهم، جز معاینۀ دهانِ مجروح، و پاک کردنِ گوشۀ لب با سر انگشتِ شست، ایستاد مقابلِ من و خیره خیره نگاهم کرد؛ با چشمانی چون محفظۀ شیشه‌ای آتش، در یک بخاریِ دیواری؛ دیوانه، روشن و شعله‌ور و خونین... بعد زیرِ لب گفت:- «نگاهش کن!... خوب نگاهش کن... اصلاً معلوم نیست کدام است!... یوحنّای حواری است یا شیخِ صنعان!؟»و بعد از رختکن بیرون رفت...پس از آن و روزهای دیگر هم او را در محوطۀ باشگاه می‌دیدم... و بنابر احتیاط فاصله می‌گرفتم از او که همچنان با نگاهِ روشن‌بینِ مجنون‌وارش، آتشین و مبهوت و غریبانه، اطراف‌خود را می‌پایید...هم جمله و هم سیلی‌اش برایم چنان پر معنا بود که نمی‌خواستم از او شکایتی به جایی برم یا با مسئولینِ باشگاه چیزی در موردِ آن بگویم...به یقین می‌دانستم که او حقیقتی را گفته بود با من... (ادامه دارد) [1] - در اعتقاد مسیحیان پنجاه روز پس از عروج حضرت مسیح، روح القدس به مثابه تسلی دهنده بر قلب حواریان فرود می‌آید. این روز را تحت عنوان پنتیکا جشن می‌گیرند.قسمت بعدقسمت قبل