تفسیر نقاشی در کودکان

یکی از راه های برقراری ارتباط و بیان احساسات کودکان زبان نقاشی است. کودکان ترس ها، رویا ها و امید های خود را با نقاشی بیان می نمایند. در واقع نقاشی کودکان پر از راز و رمز هایی است که هم چون یک نقشه ی گنج باید رمز گشایی گردد.کودکان در سنین مختلف نقاشی های خاصی را ترسیم می کنند، اما لزوما همه ی آن ها قابلیت تفسیر و یک نتیجه گیری روانشناختی از کودک را نخواهند داشت. اما با این حال برای تحلیل و قضاوت نقاشی کودک باید طی دوره ای مستمر نقاشی های آن ها را زیر نظر گرفت.در تفسیر نقاشی کودکان توجه به کاراکتر کودک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. چرا که ممکن است یک کودک نسبت به مساله ای حساسیت به خرج دهد که کودک دیگر اصلا به آن موضوع اهمیتی ندهد.چگونگی تحلیل و تفسیر نقاشی کودکاننقاشی ها و آثار هنری کودکان نشان دهنده ی دیدگاه آن ها از شخصیت خودشان می باشد. در تفسیر نقاشی نه تنها از نوع نقاشی که کودک کشیده است بلکه حتی از ابعاد کاغذ، ضخامت مداد، رنگ های انتخاب شده در نقاشی نیز می توان پی به خصوصیات درونی کودکان برد.در نقاشی کودکان شکل ها و رنگ ها و حتی نقطه ی آغاز و پایان نقاشی تفسیری خاص از شخصیت و احساسات کودک نمایان می کند.در این جا می خواهیم به تفسیر تعدادی از اشکال و نماد ها در نقاشی کودکان بپردازیم.خانهاگر به نقاشی های کودکان توجه کرده باشید، اکثر کودکان حتما از خانه در نقاشی های خود استفاده می کنند. با توجه به این که خانه باید مامنی امن برای کودک باشد نوع طراحی آن می تواند در قضاوت شما بسیار کمک کننده باشد.اگر کودک خانه ای دارای باغچه، گل، در های بزرگ و دیگر نشانه های یک خانه ی شاد را ترسیم کند می توان گفت که آن جا برای او محلی آرامش بخش است. اما اگر خانه ی او فاقد در با دیوار های بلند و منزوی باشد معمولا نشان دهنده کودکی خجالتی و گاها بی اعتماد به نفس استخورشیداز دیدگاه بسیاری از پژوهشگران خورشید به دلیل قدرت و گرما بخشی ای که دارد در نقاشی کودکان به عنوان نماد پدر معرفی می گردد.اگر کودکان خورشیدی درخشان و زرد رنگ را نقاشی کنند، به مفهموم رابطه صمیمی و دوستانه ی آن ها با پدرشان می باشد، اما اگر کودک خورشیدی در پشت کوه ها و به رنگ قرمز یا سیاه ترسیم کرد می تواند نشان دهنده ی روابط نامطلوب پدر و فرزندی و حتی هراس کودک از پدر باشد.آدمآدمک ها در نقاشی کودکان می توانند نشان دهنده اعتماد به نفس آن ها باشند و اگر در نقاشی کودکی آدمک کوچک و در گوشه ی کاغذ باشد معمولا ناشی از این است که کودک خود را موجودی بی ارزش تلقی می نماید.صورت در نقاشی کودکان خجالتی و با اعتماد به نفس پایین معمولا فاقد جزئیات است و اندازه چشم ها می تواند اجتماعی بودن یا نبودن کودکان را تعریف کند.هم چنین حذف دست و پا ها نیز در کودک نشان دهنده حس تنهایی، بیهودگی و ضعف شخصیتی کودک می باشد.اما همان طور که گفته شد در کنار جزئیات نقاشی کودکان، فضای انتخابی آن ها برای شروع و پایان طراحی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.برای مثال کودکانی که از کمبود اعتماد به نفس رنج می برند معمولا نقاشی ها را از گوشه کاغذ شروع می کنند و در اکثر مواقع بخش عظیمی از کاغذ را خالی از نقاشی می گذارند.کودکانی که از سمت چپ نقاشی شان را شروع می کنند کودکانی غمگین و گوشه گیر هستند که در گذشته زندگی می کنند. البته فراموش نکنید اگر کودک شما چپ دست است احتمال این که نقاشی را از سمت چپ کاغذ شروع کند بیش تر است و لزوما دلیل بر یک اختلال نیست.اما ناحیه راست در نقاشی کودکان نشان از آینده می دهد معمولا تفسیر کودکی حساس و پر تکاپو است.همچنین اگر نقاشی کودک از چپ به راست ادامه پیدا می کند این کودک پیش رونده است اما اگر از راست به چپ نقاشی بکشد نشان دهنده تمایل او به سیر در گذشته می باشد.و در نهایت کودکانی که نقاشی را در مرکز کاغذ ترسیم می کنند، کودکانی متمرکز و مسلط بر عقل و احساسشان هستند که در زمان حال زندگی می کنند.نقاشی کودکی افسرده و مضطرباما در کنار مواردی که مطرح شد نباید سن کودکان را در تحلیل و بررسی نقاشی ترسیم شده توسط آن ها فراموش کرد.کودکان از سن 18 ماهگی تا 2 سالگی با آشنایی ابتدایی از در دست گرفتن مداد معمولا خط هایی زیگزاکی و یا دایره هایی را بی اراده و برنامه ریزی قبلی را بر روی کاغذ ترسیم می کنند که نمی توان تحلیل روانشناختی از آن ها انجام داد.از سن 2 سال به بالا کم کم توانایی ترکیب خطوط و دوایر را پیدا می کنند و می توانند تا حدودی انسان و اشیا را از دیدگاه خودشان شرح دهند.و تقریبا از 5 سالگی جزئیات در نقاشی های آن ها نمایان می گردد، از جمله جزئیات صورت و بدن آدمک های نقاشی، اشیا و حیوانات.اهمیت رنگ ها در نقاشی کودکانهم چنین رنگ ها نیز می توانند تا حدودی ویژگی های شخصیتی کودکان را نمایش دهند.قرمز: شور و هیجانزرد: شادی و خوش بینیآبی: صلح و آرامشصورتی: ملایمت و عطوفتسیاه: ترس و تشویشفراموش نکنید که افراط و تفریط در استفاده از هر یک از رنگ ها نیز خود می تواند تفاسیر مختلفی داشته باشد.معرفی چند کتاب در حوزه ی تفسیر نقاشی کودکان1- لینک مطالعه ی چکیده ی کتاب نقاشی کودکان ( کاربرد تست ترسیم خانواده در کلینیک )2- لینک مطالعه ی چکیده ی کتاب ارزش یابی شخصیت کودکان بر اساس آزمون های ترسیمی3- لینک مطالعه ی چکیده ی کتاب نقاشی کودکان و مفاهیم آنمنابع:پویا اندیشباشگاه خبرنگاران جوانبرترین ها