سلب حضانت از پدر به علت بیماری روانی

حضانت چیست؟حضانت به معنای سرپرستی و نگهداری فرزند است و حضانت فرزند بر عهده پدر و مادر می باشد. طبق ماده 1168 قانون مدنی، حضانت فرزند هم حق و هم تکلیف والدین است، همچنین طبق ماده ۱۱۷۲ قانون مدنی، هیچ یک از ابوین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنها است از نگهداری او امتناع کند و در صورت امتناع یکی از ابوین حاکم باید به تقاضای دیگری یا تقاضای قیم یا یکی از اقربا و یا به تقاضای مدعی العموم (دادستان) نگهداری طفل را به هر یک از ابوین که حضانت به عهده اوست الزام کند و در صورتی که الزام ممکن یا موثر نباشد نگهداری را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد به خرج مادر تامین کند.طبق ماده 40 قانون حمایت خانواده، هرکس از اجرای حکم دادگاه در مورد حضانت طفل استنکاف کند یا مانع اجرای آن شود یا از استرداد طفل امتناع ورزد. حسب تقاضای ذی نفع و به دستور دادگاه صادرکننده رای نخستین تا زمان اجرای حکم بازداشت می شود.همچنین ماده 54 قانون حمایت خانواده، در خصوص حضانت فرزند چنین مقرر می دارد، هرگاه مسئول حضانت از انجام تکالیف مقرر خودداری کند یا مانع ملاقات طفل با اشخاص ذی‌ حق شود، برای بار اول به پرداخت جزای نقدی درجه هشت و در صورت تکرار به حداکثر مجازات مذکور محکوم می‌ شود.یکی از نکات مهمی که در خصوص حضانت باید به آن اشاره کنیم تفاوت حضانت و ولایت است که بسیاری از افراد این دو را با هم یکی دانسته و گمان می کنند حضانت همان ولایت قهری است، در صورتی که حضانت حق و تکلیف پدر و مادر است اما ولایت حقی است که قانون تنها برای پدر و جد پدری قائل شده است.برای دریافت راهنمایی و مشاوره رایگان در خصوص کلیه دعاوی طلاق (حضانت فرزند) با وکلای طلاق موسسه حقوقی دادآرمان تماس بگیر. (02122904873-02122904874-09128400921-09336267676-09336267878)حضانت فرزند پس از طلاقطبق ماده 1169 قانون مدنی، حضانت فرزند پسر و دختر پس از طلاق تا 7 سالگی با مادر و پس از آن، حضانت تا رسیدن فرزند به سن بلوغ شرعی با پدر خواهد بود و پس از آنکه فرزند به سن بلوغ شرعی که برای فرزند دختر 9 سال تمام قمری و برای فرزند پسر 15 سال تمام قمری است، رسید می تواند خودش انتخاب کند که با کدام یک از والدین زندگی کند.در طلاق توافقی نیز زوجین خودشان در خصوص حضانت فرزند مشترک تعیین تکلیف می کنند و باید با توجه به مصلحت فرزند یکی از والدین طبق توافق حضانت او را بر عهده بگیرد.در صورتی که زوجین تقاضای طلاق نمایند و تا زمانی که رای نهایی طلاق صادر شود در مورد نگهداری و حضانت فرزند توافق نداشته باشند، دادگاه تا صدور رای طلاق، حضانت موقت فرزند را به یکی از والدین واگذار می کند.حضانت فرزند پس از فوت والدینطبق ماده ۱۱۷۱قانون مدنی، در صورت فوت یکی از والدین، حضانت با طرف دیگر است. همچنین طبق ماده ۴۳ قانون حمایت خانواده، حضانت فرزندانی که پدرشان فوت کرده با مادر است، مگر آنکه دادگاه به تقاضای ولی قهری (پدر و جد پدری) یا دادستان، اعطای حضانت به مادر را خلاف مصلحت فرزند تشخیص دهد.اگر والدین فرزند، هر دو فوت کرده باشند، حضانت و سرپرستی او با جد پدری است البته حضانت فرزند توسط جد پدری در صورتی امکان پذیر است که او طبق قانون صلاحیت نگهداری از فرزند داشته باشد و در صورت اثبات عدم صلاحیت جد پدری به دلیل حجر، غیبت، حبس و… دادگاه برای سرپرستی فرزند قیم تعیین می کند.همچنین در صورتی که پس از فوت والدین جد پدری در قید حیات نباشد، سرپرستی و حضانت با سایر خویشاوندان کودک بر مبنای ترتیبات ارث است.دلایل سلب حضانت از پدرطبق ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی، هرگاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که کودک تحت حضانت اوست، سلامت جسمانی و یا ترتیب اخلاقی کودک در معرض خطر باشد، دادگاه می ‌تواند به درخواست خویشاوندان کودک یا به تقاضای قیم و سرپرست او یا به تقاضای رئیس حوزه قضایی هر تصمیمی را که برای حضانت کودک مناسب بداند، بگیرد.مصادیق سلب حضانت پدر و مادر عبارتند از:اعتیاد زیان ‌آور به الکل، مواد مخدر و قمارشهرت به فساد اخلاق و فحشاابتلا به بیماری ‌های روانی با تشخیص پزشکی قانونیسوء استفاده از کودک یا اجبار او به ورود در مشاغل ضداخلاقی مانند فساد و فحشا، تکدی‌ گری و قاچاق تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارفعدم توانایی کافی در تأمین نیازهای مالی و عاطفی کودکالبته در مورد سلب حضانت از مادر باید گفت در صورتی که مادر حضانت فرزند را برعهده داشته باشد، چنانچه پس از طلاق یا فوت شوهر دوباره ازدواج کند، پدر یا جد پدری می توانند دادخواست سلب حضانت از مادر به دلیل ازدواج مجدد را به دادگاه ارائه دهند و در صورتی که از نظر قاضی حضانت فرزند توسط مادر به مصلحت کودک نباشد، دادگاه حضانت را به پدر یا جد پدری واگذار می کند.سلب حضانت از پدر به دلیل بیماری روانیهمان طور که گفته شد طبق ماده 1173 قانون مدنی، یکی از دلایلی که موجب سلب حضانت از پدر می شود، ابتلا به بیماری روانی است. اما سلب حضانت از پدر به علت بیماری روانی مشروط به اثبات بیماری روانی توسط پزشکی قانون است و طبق نظر پزشکی قانونی، بیماری روانی پدر باید به گونه ای باشد که حضانت و نگهداری فرزند توسط پدر به مصلحت کودک نباشد.برای سلب حضانت از پدر به دلیل بیماری روانی، مادر باید دادخواست سلب حضانت از پدر و همچنین مدارک اثبات بیماری روانی را به دادگاه خانواده تقدیم کند، سپس به درخواست مادر جلسه رسیدگی تعیین می شود.قاضی برای اثبات بیماری روانی پدر او را به پزشکی قانونی ارجاع می دهد تا او توسط پزشکی قانونی مورد معاینه قرار گرفته و بیماری روانی او توسط پزشکی قانونی تایید شود و گواهی پزشکی قانونی مبنی بر ابتلای پدر به بیماری روانی خطرناک صادر شود.در صورتی که بیماری روانی پدر به گونه ای باشد که زندگی با پدر به مصلحت کودک نباشد، قاضی رای سلب حضانت از پدر به دلیل بیماری روانی را صادر می کند و حضانت فرزند را به مادر واگذار می کند.در خصوص سلب حضانت از پدر به دلیل بیماری روانی باید به این نکته اشاره کنیم، چنانچه حضانت کودک به دلیل عدم صلاحیت پدر به دلیل بیماری روانی به مادر واگذار شود، همچنان پرداخت نفقه کودک برعهده پدر است و او باید طبق رای دادگاه نفقه فرزند را پرداخت کند و در صورت ترک انفاق زن می تواند از او به دادگاه شکایت کند.گواهی پزشکی قانونی مبنی بر بیماری روانی پدربرای اثبات بیماری روانی پدر و سلب حضانت از او به دلیل بیماری روانی، به درخواست قاضی همه اعضای خانواده یعنی پدر، مادر و فرزندان باید برای معاینات پزشکی در تاریخ مقرر که توسط دادگاه تعیین شده است به پزشکی قانونی مراجعه کنند.متقاضی با نامه ی دادگاه و ارائه کارت شناسایی و سایر مدارک لازم به پزشکی قانونی مراجعه می‌ کند و برای معاینه و مشاوره روان شناسی به بخش روان پزشکی ارجاع می‌ شود. در این بخش با پدر و مادر و فرزندان مصاحبه می شود و در صورت لزوم آنها برای انجام تست ها و معاینات تکمیلی به یکی از مراکز مشاوره تخصصی ارجاع می شوند، البته در پزشکی قانونی استان تهران با توجه به راه اندازی مرکز مشاوره‌ های روان پزشکی قانونی در واحد معاینات مرکز، نیازی به ارجاع افراد به مراکز روان پزشکی خارج از سازمان نمی باشد.پس از انجام معاینات و تست های لازم، پزشکی قانونی نظر نهایی خود را در خصوص ابتلای پدر به بیماری روانی در گواهی پزشکی قانونی منعکس می کند و گواهی به مرجع قضایی مورد نظر ارسال می شود و قاضی با توجه به نظریه پزشکی قانونی در مورد بیماری روانی پدر، در خصوص حضانت فرزند توسط پدر تصمیم گیری کرده و رای صادر می نماید.بیماری روانی مرد و حق طلاقابتلای زوج به بیماری روانی علاوه بر اینکه یکی از دلایل موجه برای سلب حضانت پدر است یکی از موجبات طلاق زوجه نیز محسوب می شود. اگر پس از طلاق یا فوت مادر حضانت فرزند با پدر باشد و او به بیماری روانی مبتلا باشد با درخواست مادر، جد پدری یا هر یک از خویشاوندان کودک، از دادگاه خانواده، حضانت فرزند از پدر گرفته می شود و طبق تشخیص دادگاه به مادر، جد پدری یا هر یک از بستگان کودک که صلاحیت داشته باشند (قیم) سپرده می شود.در صورتی که زوج به بیماری روانی مبتلا باشد و گواهی پزشکی قانونی مبنی بر ابتلای زوج به بیماری روانی صادر شود، زوجه می تواند به استناد بند 5 ماده 1130 قانون مدنی و بند 4 شروط دوازده گانه عقدنامه از دادگاه خانواده تقاضای طلاق نماید و درخواست او حکم طلاق به دلیل عسر و حرج صادر می شود.ابتلای زوج به بیماری روانی طبق ماده 1130 قانون مدنی، از مصادیق عسر و حرج زوجه محسوب می شود، بنابراین از موجبات طلاق زوجه به شمار می رود.کلام آخرفرزند از بدو تولد نیاز به توجه و نگهداری از سوی والدین خود دارد و پدر و مادر بهترین کسانی هستند که می توانند نیازهای مالی، عاطفی و جسمانی فرزند خود را برطرف نمایند و فرزند تنها در سایه خانواده و توجه والدین خود می تواند به رشد و شکوفایی جسمانی و روانی دست یابد، از این رو به دلیل نقش مهمی که والدین در پرورش، رشد و رفع نیازهای فرزند خود دارند، حضانت به یکی از مهمترین مسائل حقوقی تبدیل شده است و قانون گذار توجه ویژه ای به حضانت و حقوق اطفال نموده است و با تصویب قوانین حضانت به طور خاص به این موضوع پرداخته است، خصوصا حضانت فرزند پس از طلاق والدین که قانون گذار سعی کرده است با وضع قوانین حضانت با توجه به مصلحت کودک در رفع نیازهای او در شرایطی که کودک از بودن در کانون خانواده به همراه پدر و مادر خود به دلیل طلاق والدین محروم شده است کمک بسزایی نماید.