با سفر فرند در مسجد آقا بزرگ کاشان

به موزه شهر کاشان خوش آمدید. موزه شهر! آخر هر گوشه از شهر کاشان برای خودش یک موزه هنر و معماری است. ازخانه های سنتی گرفته تا کوچه پس کوچه های متفاوت و پر از آرامشش. در کنار خانه های زیبا و کاشی کاری های رنگی؛ مسجدی در قسمت مرکزی شهر وجود دارد که با نام مسجد آقا بزرگ شناخته می شود. تنها مسجد پنج طبقه دنیا باشی و در موزه شهر کاشان؛ مگر می شود شهرت جهانی نداشته باشی! مسجد آقابزرگ یکی از دیدنی ترین کاشان است که در کوچه ای به همین نام قرار گرفته است و به راحتی می توان آن را پیدا کرد.ماجرا مسجد آقا بزرگآواز شیپور و طبل نشان از آمدن کاروان به شهر بود؛ گویا محمد خان قاجار در فصل گلاب و گلاب گیری هوای شکار به سرش زده بود. شاه بود و استقبال باشکوه؛ از وکیل و وزیر گرفته تا رعیت آماده برای دست بوسی اما! محمد خان منتظر شخص دیگری بود.یک شهر بود و یک عالم شهر که اگر به دست بوسی شاه نمی آمد یعنی یک جای کار قاجار می لنگید! خلاصه که آقا محمد خان با ارابه ای به سمت نراق، روستای خوش آب و هوای مجاور کاشان به راه افتاد. در راه نظر شاهنشاه جلب مسجدی شد که تا به حال به آن عظمت ندیده بود. پیشکار از نگاه شاه همه چیز را خواند، جان بر کفم قربان، مسجد ملا محمد نراقی است. طلاب را درس می‌دهد و حل اختلاف می‌کند و ناگهان صدای شیهه اسب پشت در مسجد شنیده شد! خدمتکار آقا کوچک دوان دوان از بام خانه پله‌ها را دو تا یکی کرده و خود را به آقا رسانید و بریده بریده گفت: قربانت گردم، حضرت والا پشت درب خانه است. ملامهدی پاچه‌ها را بالا زده در پاشویه حوض نشسته بود.محمدخان با حدم و حشم وارد شدند و چون ملا را نشسته در پاشویه حوض دیدند لب گزیدند و منتظر واکنش شاه به او چشم دوختند. شاه گفت:از ما چیزی بخواه ملا، مایلیم اجابت کنیم خواسته‌ی آقا کوچک کاشان را، آقا کوچک بی اعتناء به کنایه‌ی سخن شاه گفت: مگس‌های اطرافمان را بپرانید.نفس‌ها در سینه حبس شد و گونه‌ها گلگون و جز ویز ویز مگس صدایی به گوش نمی‌رسید تا این که سکوت را شاه متفکر شکست: از ما با این همه قدرت، خدم، حشم و سرباز چیزی بخواه که یارای برآوردن باشد!.آنگاه ملا (آقا کوچک) زیر لب دعایی خوانده مگس‌ها همه دور شدند از دور شاه و پیشکار و اطرافیان. شاه و اطرافیان شگفت زده از این کرامت روحانی وی برخاسته و محمدخان بانگ بر آورد که: زین پس این عالم بی همتا را آقابزرگ بخوانید و دستور به نقش کتیبه‌ای داد که امروز سر در مسجد قابل رویت است.معماری مسجد آقا بزرگمسجد آقابزرگ ۵ طبقه و دو صحن در بالا و پایین دارد؛ یکی از نکات اصلی معماری این مسجد تلفیق مسجد و مدرسه با یکدیگر است. مسجد آقا بزرگ کاشان شامل قسمت های مختلفی مثل پیر نشین، دو شبستان بزرگ تابستانی و زمستانی، حجره هایی برای طلاب، سردر، هشتی ورودی و بادگیر است.چه از معماری بدانید و چه ندانید جذب سادگی این مسجد خواهید شد. می دانید چرا؟ علت آن وجود صد و سه عنصر در خاک است که در بدن ما نیز وجود دارد و دوباره جمله معروف، ما از خاکیم و به خاک بر می‌گردیم. تنها مصالح به کار برده شده در مسجد آقا بزرگ خاک است و هیچ گونه آهنی در ساخت این بنا به کار برده نشده است. این را هم بدانید که طبق تحقیقات امروزه آهن با روحیه انسان سازگار نیست.رنگ آبی فیروزه‌ای در نقوش، این مسجد باشکوه است. حتی علم نیز آن را ثابت کرده است؛ رنگ فیروزه‌ای آرامش بخش است. این رنگ در قدیم رنگ مقدسی به شمار می‌رفت فیروزه‌ای مثل آسمان!گنبد این مسجد بر روی ۸ پایه عظیم بر پا شده است که برای فرار از گرمای طاقت فرسای کویر بوده است هرچند گودال باغچه (حیاط تحتانی)؛ حوض بزرگ (آب‎نما) و باغچه‎های آن نیز به طراوت فضا کمک می‎کند. آری در مسجد آقا بزرگ بیش از هر مکان دیگری شاهد معماری هوشمندانه خواهید بود! راهروهایی که در ابتدای ورود به مسجد است فضای گسترده ای ندارند چرا که این راهروها این اجازه را می‌دهد تا وقتی از عالم شناخته شده بیرونی وارد فضا و یک عالم ناشناخته می‌شوید از نظر روانی به شما شوک وارد شود تا کم کم وارد فضای جدید شود.