معرفی چهار استارتاپ سلامت در حوزه پزشکی شخصی‌سازی‌شده

امروزه پزشکی شخصی‌سازی‌شده یا پزشکی فردمحور (Personalized Medicine) با بهره‌گیری از علوم مختلف ژنتیک، بیوانفورماتیک و زیست‌فناوری پنجره جدیدی در حوزه پزشکی گشوده که بر روی تشخیص و درمان هر انسان به صورت منحصر به فرد تمرکز دارد.این حوزه پزشکی به دنبال ارائه خدمات سلامت (پیشگیری، تشخیص، درمان و مراقبت) متناسب با ژنتیک فرد است.در این مدل، پزشک با آگاهی از اطلاعات نهفته شده در ژنوم هر فرد می‌تواند به او داروی مؤثر با حداقل عوارض جانبی و در دوز مناسب تجویز کند و توصیه مناسب برای تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی به منظور پیشگیری و درمان بیماری‌ها و تغییر رفتار را ارائه دهد.فراگیر شدن پزشکی شخصی‌سازه‌شده منجر به تجویز مؤثر، دقیق و ایمن دارو و کاهش هزینه‌های درمانی می‌گردد.در زیر به برخی از استارتاپ‌های این حوزه اشاره شده است.استارتاپ 23andMeخدمات:استارتاپ 23اَندمی دو بسته خدماتی برای آزمایش ژنتیک ارائه می‌دهد. یک بسته که به قیمت 99 دلار به فروش می‌رسد فقط گزارش شجره‌نامه خانوادگی را شامل می‌شود و بسته دیگر که قیمت آن 199 دلار است علاوه بر شجره‌نامه شامل گزارش‌های وضعیت سلامت، ریسک‌های ژنتیکی، وضعیت ناقل بودن برای برخی ژن‌های بیماری‌زا و همچنین ژن‌هایی مانند رنگ مو و چشم و حتی ترس از ارتفاع نیز می‌باشد. برای انجام این آزمایش فقط کافی است مقداری از بزاق خود را در ظرف نمونه‌گیری مخصوصی بریزید و با پست ارسال کنید. ویژگی‌ها:این استارتاپ موفق شده برای گزارش‌های ژنتیکی که به افراد ارائه می‌دهد تائیدیه FDA را دریافت کند. این گزارش‌ها که بیش از 150 مورد است بسیار دقیق و همراه با مطالعات علمی مرتبط و همچنین توصیه‌هایی برای اقداماتی که فرد برمبنای نتیجه آزمایش می‌تواند انجام دهد ارائه می‌گردد.تحقیقات و داده‌ها:استارتاپ 23اَندمی با بیش از 5 میلیون مشتری در سراسر جهان دیتابیسی غنی از داده‌های ژنتیکی در اختیار دارد. هرچند این داده‌ها به خوبی برای حفظ حریم شخصی افراد محافظت شده‌اند ولی امکان مقایسه خود با دیگران را فراهم می‌کنند. البته هنوز نگرانی‌هایی از نظر حریم شخصی و استفاده‌هایی که از اطلاعات ژنتیکی خواهد شد وجود دارد. همچنین شما می‌توانید در طرح‌های تحقیقاتی که 23اَندمی با آنها مشارکت دارد نیز شرکت کرده و در توسعه و پیشرفت پزشکی مشارکت داشته باشید.سرمایه‌گذاری:این استارتاپ در سال 2006 بنیان‌گذاری شده و می‌توان گفت از شرکت‌های پیشرو در بازار پزشکی شخصی‌سازی شده است. 23اَندمی طی حدود 12 سال فعالیت خود موفق به جذب بیش از 700 میلیون دلار از سرمایه‌گذاران مختلف شده است. در بین این سرمایه‌گذاران، شرکت‌های بزرگی مانند گوگل نیز به چشم می‌خورند.وب‌سایت:www.23andme.comاستارتاپ Grailخدمات:استارتاپ گرایل یکی از استارتاپ‌های انگشت‌شماری است که بر روی تشخیص سرطان با آزمایش خون کار می‌کند. این استارتاپ تمرکز خود را بر تشخیص زود هنگام سرطان با یک آزمایش خون قرار داده است. در حقیقت گرایل به دنبال یک تست جامع غربالگری سرطان از طریق آزمایش خون است.روش کار:دانشمندان کشف کرده‌اند که به علت نامعلومی قطعاتی از دی‌ان‌ای سلول‌های سرطانی وارد گردش خون سیستمیک می‌شوند. گمان می‌رود که با شناسایی این قطعات می‌توان ماهیت سرطان را حتی بسیار پیش از بروز علائم تشخیص داد. هرچند برای اثبات این ادعا بسیار زود است ولی استارتاپ گرایل در تلاش است که با انجام مطالعات بالینی دقیق، ضمن اثبات این ادعا، اطلسی از اطلاعات ژنتیکی سلول‌های سرطانی ایجاد و با کمک آن بتواند سرطان را در مراحل اولیه تنها با یک آزمایش خون تشخیص دهد.مطالعات بالینی:گرایل یکی از بزرگترین مطالعات ژنتیکی را با بیش از ده هزار نفر شرکت‌کننده و با همکاری برخی از شناخته‌شده‌ترین مراکز پزشکی جهان در چندین کشور آغاز نموده است. این مطالعه با هدف شناسایی قطعات دی‌ان‌ای سلول‌های سرطانی و همچنین جمع‌آوری اطلاعات برای یادگیری ماشینی انجام می‌شود.سرمایه‌گذاری:استارتاپ گرایل در سال 2016 بنیان‌گذاری شده و در کمتر از دو سال تبدیل به یکی از یونیکورن‌های سلامت شده است. گرایل کار خود را از شتاب‌دهنده ایلومینا که به صورت تخصصی در زمینه پزشکی شخصی‌سازی شده فعالیت می‌کند آغاز کرد. پس از خروج از شتاب‌دهنده با جذب حدود 100 میلیون دلار در سری A، به ترتیب در سری B و C موفق به جذب 1/2 میلیارد دلار و 300 میلیون دلار شد. با جذب سرمایه‌ای بالغ بر 1/6 میلیارد دلار گرایل یکی از بیشترین جذب سرمایه‌ها در میان استارتاپ‌های سلامت را داشته است.وب‌سایت:www.grail.comاستارتاپ Arivaleخدمات:استارتاپ اَریوال راهکاری علمی و شخصی‌سازی‌شده برای دستیابی به سلامتی و دوری از بیماری‌ها ارائه می‌دهد. اریوال با استفاده از اطلاعاتی که از شما به دست می‌آورد برنامه‌ای شخصی‌سازی شده برای ارتقا و بهبود سلامتی به شما ارائه می‌دهد. همچنین مربیان اریوال در این راه همراه شما هستند و برای رسیدن به اهداف سلامتی‌تان به شما کمک می‌کنند.‌جریان درآمدی:اریوال به صورت اشتراک فردی ماهیانه و اکنون با مبلغ 199 دلار کار می‌کند. هرچند این اشتراک‌ها ماهیانه است ولی برنامه‌ی پیشنهادی حداقل 6 ماهه است.عملکرد:استارتاپ اریوال با استفاده از هوش مصنوعی اطلاعات به دست آمده از هر فرد را که شامل مارکر‌های خونی، ژنتیکی و سبک زندگی می‌شود تحلیل می‌کند. مربیان اریوال با استفاده از همین اطلاعات افراد را برای ارتقای سلامت خود راهنمایی می‌کنند.Big Data:استارتاپ اریوال چشم‌اندازی بزرگتر از ارتقای سلامت فعلی افراد دارد. اریوال اطلاعات به دست آمده از مشتریان خود را با پلتفرم هلیکس (Helix Platform) به اشتراک می‌گذارد. این پلتفرم به دنبال رمزگشایی از دی‌ان‌ای انسان است.سرمایه‌گذاری:اریوال در سال 2014 بنیان‌گذاری شده است. اطلاعات سرمایه‌گذاری که از این استارتاپ در دست است شامل دور‌های سرمایه‌گذاری سری A تا C است که در مجموع بیش از 52 میلیون دلار جذب سرمایه داشته است.وب‌سایت:www.arivale.comاستارتاپ Helixخدمات:استارتاپ هلیکس تست ژنتیک را با قیمت بسیار پایین و در حدود 50 دلار انجام می‌دهد. با خرید کیت تست دی‌ان‌ای از هلیکس، یک بسته برای جمع‌آوری نمونه بزاق برایتان ارسال می‌گردد و شما باید نمونه را تهیه و برای آزمایشگاه هلیکس ارسال نمایید. سپس هلیکس تمام توالی ژنتیکی شما را استخراج و ذخیره می‌کند. در قدم اول هلیکس اطلاعات کمی از شجره‌نامه و وضعیت سلامت شما در اختیارتان می‌گذارد ولی اطلاعات دیگر را نزد خود محفوظ و ایمن نگه‌داری می‌کند.مدل کسب‌وکار:هلیکس با شرکای خارجی بسیاری برای تحلیل و آنالیز اطلاعات ژنتیکی همکاری می‌کند. درآمدزایی هلیکس نیز علاوه بر انجام تست بر ارائه تحلیل‌ها و خدمات ارزش افزوده به شرکای خود بنا شده است. در فروشگاه هلیکس شما انواع محصولات از جمله بررسی دقیق دودمان، شانس ابتلا به بیماری‌ها، راهکارهای لاغری یا تغذیه و حتی البسه‌هایی که براساس توالی ژنتیکی شما بافته شده‌اند را می‌توانید بیابید. همه این محصولات توسط شرکای هلیکس ارائه می‌شوند.عملکرد:نحوه کار هلیکس بدین شکل است که اول شما نمونه را ارسال می‌کنید و سپس هلیکس توالی کامل ژنتیکی شما را استخراج می‌کند. بعد از آن شما از هر یک از شرکای هلیکس خدمت‌ یا محصولی خریداری کنید، بخش کوچکی از اطلاعات ژنتیکی شما که برای ارائه آن خدمت یا محصول لازم است به آن شریک داده می‌شود. اطلاعات توالی ژنتیکی شما در مراکز امن داده محفوظ نگه داشته شده و هلیکس مسئولیت حفاظت از آنها را بر عهده دارد.سرمایه‌گذاری:هلیکس در سال 2015 آغاز به کار کرده و تاکنون موفق به جذب 320 میلیون دلار سرمایه شده است و اکنون در سری B است. در ژوئن 2018 هلیکس شرکت هیومن‌کُد را که اپلیکیشن‌های تحلیل اطلاعات ژنتیکی است خریداری کرد.وب‌سایت:www.helix.comنمونه‌هایی که نام برده شدند تنها مثال‌هایی هستند از استارتاپ‌های متعددی که در این حوزه ارزش‌آفرینی می‌کنند. این شاخه از علم، روز به روز در پزشکی کاربردهای بیشتری پیدا می‌کند و به نظر می‌رسد یکی از عرصه‌های عمده پزشکی در آینده نزدیک باشد. امید است به کمک پزشکی شخصی‌سازی‌شده، علاوه بر بهبود عملکرد خدمات سلامت، شاهد افزایش کیفیت زندگی و ارتقای سلامت بشر باشیم.