تاریخچه مختصر آزمون های روانشناسی

آزمون های روانشناسی روش های سیستماتیک هستند که برای اندازه گیری و پیش بینی رفتار، توانایی ها و مشکلات روانشناسی افراد استفاده می شوند. واژه "آزمون" به هر نوع روش (غالبا به صورت رسمی) اطلاق می شود که برای القاء پاسخ هایی که با رفتار انسان در شرایط دیگر مرتبط است، استفاده می شود.آزمون های روانشناسی دارای تاریخچه طولانی در حوزه سلامت روان هستند و با فرهنگ قرن بیستم آمریکا به شدت در ارتباط هستند. آزمون های روانشناسی در چهار جریان اصلی قابل دسته بندی هستند: سنت بالینی فرانسه، سنت ناموتتیک آلمان، سنت ایدئوگرافیک انگلستان و سنت کاربردی آمریکا.سنت بالینی فرانسهسنت بالینی فرانسه در پایان قرن نوزدهم با تلاش های آلفرد بینه و تئودور سیمون برای ساخت یک آزمون هوش برای کودکان شروع شد. آزمون بینه-سیمون نخستین آزمون استاندارد شده بود که برای تعیین سطح عقلانیت و تحصیلات گروه های خاص از کودکان استفاده می شد. آزمون بینه-سیمون پایه و اساس آزمون های هوش معروف دیگر مانند آزمون هوش استنفورد-بینه، آزمون هوش وکسلر و آزمون هاب-کارل را تشکیل داد.آلفرد بینه (به فرانسوی: Alfred Binet) زادهٔ ۸ ژوئیه ۱۸۵۷، درگذشت ۱۸ اکتبر ۱۹۱۱) یک روان‌شناس فرانسوی بود که توانست نخستین آزمون کاربردی بهره هوشی را به نام آزمون بینه-سیمون پیشنهاد کند بینه بر روی کودکان و نوجوانان بازهٔ سنی ۳ تا ۱۸ سال بسیار پژوهش کرد و پیش از مرگش نسخهٔ سومی از مقیاس بینه-سیمون منتشر کرد. تئودور سیمون همکار بینه در تهیه آزمون بهره هوشی بود آنها در ۱۹۰۸ و ۱۹۱۱ دو نسخهٔ دیگر از آزمون ارائه دادند.فرد بینه ، بنیانگذار سنجش هوشسنت ناموتتیک آلمانسنت ناموتتیک آلمان در ابتدای قرن بیستم با کار ولفگانگ کولر، کورت لوین و ماکس ورتهایمر در حوزه روانشناسی شکل پیدا کرد. این جریان به بررسی قوانین عام و کلّی رفتار افراد می پرداخت و رابطه علّت و معلول را در نظر می گرفت. آزمون های ناموتتیک به دست گیری خصائص عام و مشترک افراد می پرداختند و از روش های آماری پیشرفته برای تحلیل داده ها استفاده می کردند. آزمون های ناموتتیک شامل آزمون های شخصیت مانند آزمون شخصیت مینه سوتا چندگانه، آزمون شخصیت اکسفورد و آزمون شخصیت نئو و آزمون های علایق مانند آزمون علایق استرانگ-کمبل و آزمون علایق کودر-ریچاردسون بودند.ماکس ورتهایمر (آلمانی: Max Wertheimer; زادهٔ ۱۵ آوریل ۱۸۸۰ – درگذشته ۱۲ اکتبر ۱۹۴۳) یک روان‌شناس اهل اتریش-مجارستان بود. وی به همراه وولفگانگ کهلر و کورت کافکا یکی از بنیانگذاران مکتب گشتالت و ناموتتیک بود. این مکتب پس از انتشار مقاله وی دربارهٔ حرکت آشکار "Experimental studies on the seeing of motion" در ۱۹۱۲ شکل گرفت. سنت ایدئوگرافیک انگلستانسنت ایدئوگرافیک انگلستان در دهه 1930 با کار گوردون آلپورت، هنری موری و جان رایلی در زمینه روانشناسی شخصیت پدید آمد. این جریان به بررسی خصائص منحصر به فرد و اختصاصی هر فرد می پرداخت و رابطه هولیستیک و تجربی را در نظر می گرفت. آزمون های ایدئوگرافیک به دست گیری خصائص خاص و تفاوت های افراد می پرداختند و از روش های کیفی برای تحلیل داده ها استفاده می کردند³. آزمون های ایدئوگرافیک شامل آزمون های نقشه ذهن مانند آزمون نقشه ذهن کلی، آزمون نقشه ذهن لباف و آزمون نقشه ذهن سول و آزمون های تکاملی مانند آزمون تکامل لورانس کولبرگ، آزمون تکامل جین لاب و آزمون تکامل جین پاژه بودند.سنت کاربردی آمریکاسنت کاربردی آمریکا در دوران جنگ جهانی اول با نیاز به ساخت آزمون های مناسب برای گروه های بزرگ از سربازان شکل گرفت. این جریان به حل مسائل عملی و کاربردی در زمینه های مختلف مانند آموزش، کار، سلامت و قضایا می پرداخت. آزمون های کاربردی به دست گیری عملکردها و نتایج افراد در شرایط خاص می پرداختند و از روش های تجربی برای تحلیل داده ها استفاده می کردند³. آزمون های کاربردی شامل آزمون های تحصيلي مانند آزمون تحصيلي استانفورد-بینه، آزمون تحصيلي وکسلر و آزمون تحصيلي اسکال، آزمون های شغلی مانند آزمون شغلی مایرز-بریگز، آزمون شغلی هولند و آزمون شغلی کارگر و آزمون های روان سنجی مانند آزمون روان سنجی اسکال، آزمون روان سنجی بک و آزمون روان سنجی مینه سوتا بودند.همزمان و با ترجمهٔ کتاب «تیپ‌های روانشناختیِ» یونگ در سال ۱۹۲۳ در آمریکا، مایرز و بریگز ایده‌ای که یونگ در آن کتاب مطرح کرده بود را با مشاهدات و نظریات خودشان بسیار منطبق و هم‌سو دیدند از این رو مصمم‌تر شدند تا تحقیقات خود را روی افراد بیشتری مورد آزمون قرار دهند. انگیزه اصلی آنان از این کار کمک به افراد برای درک بهتر از خود و آشنا شدن با جنبه‌های مختلف و احتمالاً نادیدنی وجودشان بود. مایرز و بریگز برای توسعهٔ پرسشنامه‌شان از کمک‌های تخصصی سنجشگران و روانشناسان کارکشته و حرفه‌ای کمک گرفتند و در نهایت در سال ۱۹۴۳ اولین پرسشنامه MBTI را منتشر کردند. امروزه تست MBTI از شهرت بالایی برخوردار است و در آمریکا تقریباً دو میلیون نفر سالانه از آن برای خودشناسی استفاده می‌کننددنیای مدرن و آزمون های روانشناسیبا انقلاب ‏IT و ظهور نسل های جدید تکنولوژی آزمون های روانشناسی جلوه جدیدی به خود گرفتند. سامانه هایی که آزمون های روانشناسی را بر روی بستر اینترنت برگزار می کنند و این آزمون ها را در دسترسی همگان قرار می دهند از طرف مردم مورد استقبال قرار گرفت. در ایران سایت قدرتمندی مانند ویکی سنج با تکیه بر آخرین تغییرات و مبتنی بر استاندارهای بومی یکی از طرفدارترین این سامانه ها را به خود اختصاص داده است.آزمون های رایانه ای امروزه سهم بالایی در کمک به خودشناسی، کمک به درمان های کلینیکال، کمک به صنایع برای پیشبرد اهداف خود در بخش نیروی انسانی دارندنتیجه گیریآزمون های روانشناسی ابزارهای مفید و قدرتمندی هستند که به روانشناسان کمک می کنند تا بهتر بفهمند چگونه افراد در شرایط مختلف عمل می کنند و چه نقاط قوت و ضعف هایی دارند. آزمون های روانشناسی دارای تاریخچه پر فراز و نشیبی هستند که با تاثیر از جریان های مختلف فکری و فرهنگی و تکنولوژیک شکل گرفته اند. آزمون های روانشناسی در حال حاضر در زمینه های گوناگون مانند آموزش، کار، سلامت و قضایی به کار می روند و نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی افراد دارند.