پیش‌بینی‌های ویل دورانت

ویل دورانت کتاب تاریخ تمدن را طی 46 سال یعنی از سال 1929 تا 1975میلادی نوشته است. خود او در کتاب خاطراتش تحت عنوان دو زندگینامه می‌گوید که اگر می‌دانست، که این کار 11 جلد خواهد شد و46 سال طول خواهد کشید، چه بسا روی برمی‌گرداند. اما او این کار را شروع کرد. برای نوشتن هر جلد کتاب پانصد جلد کتاب خواند و در مسافرت به کشورهای مختلف روحیات خاص هر ملتی را از نزدیک دید. همسر او آریل نیز از جلد ششم به بعد به او کمک کرد.کتاب با مقدمه‌ای بسیار آموزنده تحت عنوان پیدایش تمدن شروع می‌شود. و در آن از عوامل اقتصادی، سیاسی، اخلاقی، و عوامل عقلی و روحی تمدن بحث می‌کند، از انسان وحشی یا اولیه شروع می‌کند و چگونگی تکامل انسان اولیه و تبدیل به انسان متمدن را بررسی می‌کند. انسان‌هایی که برای امرار معاش، با شکار و جمع‌آوری میوه و دانه شروع کردند و به کشاورزی و دامپروری رسیدند، آتش را کشف و صناعت را آغاز کردند، چگونه خانواده، دین، دولت و حکومت و ... بوجود آمدند، تکلم چگونه آغاز شد و چه تحولی در رشد و تعالی انسان بوجود آورد.این مقدمه 130 صفحه‌ای، مرجع خوبی به علاقمندان به مطالعه چگونگی زندگی انسان های ماقبل تمدن می‌باشد.بعد از این مقدمه، ویل دورانت در کتاب اول تحت عنوان خاور نزدیک به بررسی تمدن‌های کهن: سومر، مصر، بابل، آشور، یهود، پارس، هند، چین و ژاپن می‌پردازد. بعضی از این تمدن‌ها در تاریخ دفن شده‌اند و دیگر نامی از آن‌ها نیست. همچون، سومر، بابل و آشور. چگونگی بررسی ویل دورانت در مورد این تمدن‌ها در حوصله‌ی این نوشته نیست.اما او از میان آنها 4 تمدن را تا قرن 19 و اوایل قرن 20 ادامه می‌دهد: تمدن مصر، هند، چین و ژاپن.به تمدن مصر در عصر حاضر اشاره‌ای ناامیدانه می‌کند و می‌گوید: "اکنون نیز در جهان جایی هست که به نام مصر خوانده می‌شود و ... آنچه امروز مسلم است، حالت انحطاطی است که در مصر وجود دارد."سال‌هایی که ویل دورانت کتاب مشرق زمین گاهواره تمدن یعنی جلد اول تاریخ تمدن را می‌نوشته "سال‌های اول دهه 1930م"، هند تحت استعمار بریتانا بوده است. وی کتاب‌های زیادی در مورد هند مطالعه می‌کند. انواع مذاهب از بودا تا برهمنان و ... تاریخ، هنر و ادبیات هند، اقتصاد و ... مردم هند را بررسی می‌کند، علاوه بر مطالعه کتاب‌های زیاد، طی مسافرتی از نزدیک مردم هند را می‌بیند، از فقر و گرسنگی و برهنگی مردم ملول و افسرده می‌شود. سعی می‌کند با گاندی ملاقات کند اما موفق نمی‌شود. او 260 صفحه از کتاب را به هند اختصاص می‌دهد.حال با توجه به فقر وحشتناک، فراوانی مذاهب، در حالی که هند تحت استعمار بریتانیا بوده و هند 17سال بعد یعنی سال 1947م به استقلال می‌رسد، ویل دورانت در مردم هند چه دیده است که در آخر فصل اینگونه درمورد آن پیش بینی می‌کند: "درست است که هند حتی در حصار هیمالایا، ره‌آورد‌های تردید‌پذیری نظیر دستور زبان و منطق، فلسفه و فابل (افسانه)، هیپنوتیسم و شطرنج، و بالاتر از همه اینها، ارقام و سلسله اعشاری برای ما فرستاده، اما اینها جوهر روح هند نیستند، اینها در مقایسه با آنچه ما شاید در آینده از او بیاموزیم، بسیار نا چیز است. هنگامی که اختراع، صنعت، و تجارت قاره‌ها را به هم بپیوندد، با این مستحدثات ما را ناگهان به زد و خورد با آسیا بکشانند، ما تمدن‌های آنرا دقیق‌تر مورد مطالعه قرار خواهیم داد، و حتی در حال مخاصمت نیز برخی از راه و رسم ها و اندیشه‌های آنرا جذب خواهیم کرد. شاید هند در پاسخ کشورگشایی و خودبینی و تاراج، تساهل و ملایمت مردان پخته، خرسندی و رضای روح وارسته، آرامی روانی روشن بین، و عشقی الفت‌پذیر وصفا بخش نسبت به همه موجودات زنده را به ما بیاموزد "آیا بنظر شما پیش بینی ویل دورانت درست از آب در نیامده است؟"می‌دانیم که هند با روشی بنام عدم خشونت به استقلال رسید. روشی که گاندی بنیان‌گزار آن بود. و این در زمانه ای بود که روش‌های خشونت‌آمیز، انقلاب‌های چپ‌گرایانه، در دنیا برای جنبش‌های استقلال طلبی و عدالت‌خواهانه، جذابیتی ویژه داشت. جدا از جنبش‌های اجتماعی و انقلابی، برای خودسازی و رسیدن به آرامش درونی، هند، پیغام‌رسان روشی و شاید روش‌هایی همچون، یوگا، مدیتیشن یا مراقبه و ... هست. که در تمام دنیا طرفداران زیادی دارد.اما اعجاب برانگیزترین پیش بینی ویل دورانت در مورد چین است، وی 174صفحه از کتاب را به چین اختصاص داده است. بعد از آن که طبق معمول به تاریخ، فرهنگ، ادیان و ... چین طی چند هزار سال می‌پردازد، به تاریخ معاصر نگاهی می‌اندازد. در نظر بگیریم، زمانی که این کتاب نوشته می‌شد، چین، چندین مرحله خفت‌بار را از سر گذرانده است، شکست در جنگ تریاک، اشغال هنگ‌کنگ توسط انگلیسی‌ها، اشغال منچوری توسط ژاپن، اختلاف بین کمونیست‌ها و طرفداران چیانکایچک، حکومت بسیار فاسد چیانکایچک، که در تاریخ بعنوان فاسد‌ترین رژیم‌ها ثبت شده، و ...درست در چنین زمانی که غرب چهار نعل بسوی صنعت و تمدن نوین پیش می‌رفت، ویل دورانت از جانب چینی‌ها این سوال را می‌کند که: چگونه می‌توانیم تمدن نو را آنگونه جذب کنیم که با تمدن ساخته دست خودمان سازگار آید و به همراه آن دوام یابد؟و بعد، ناامیدانه پاسخ می‌دهد: از ظواهر احوال چین، چنین بر می‌آید که کشور آسمانی قادر به حل این مشکل نخواهد بود. ویرانی مزارع بی‌آب یا سیل‌زده، نابودی جنگل‌ها، سستی برزگران نیمه‌جان، مرگ و میر فراوان اطفال، مشقات توانفرسای بردگان کارخانه‌ها، کلبه‌های ویران بیماری‌خیز، خانه‌های خراج‌زده‌ی شهرها، داد و ستد آلوده به فساد، تسلط بیگانگان بر صنایع، تباهی حکومت، ضعف توان دفاعی، و تفرقه شدید مردم ... این عوامل ما را به طرح این سوال می‌کشاند که آیا چین بار دیگر به عظمت خواهد رسید و بیگانگان را در خود مستهلک خواهد کرد و حیات خلاق خود را ازسر خواهد گرفت؟اگر از ظواهر جامعه چین فراتر رویم، چین را واجد عواملی که برای بهبود و احیای جامعه ضرورت دارد، خواهیم یافت. این سرزمین پهناور و پر تنوع قادر است که با ذخایر معدنی خود کشور صنعتی عظیمی گردد، شاید چین آن اندازه که ریختوفن می‌پنداشت غنی نباشد، ولی مسلما غنی‌تر از آنست که از بررسی‌های مقدماتی کنونی بر می‌آید. با توسعه صنایع، معادنی که امروز در خیال کسی نمی‌گنجد کشف خواهد شد. همچنانکه یک قرن پیش کسی معادن کنونی عظیم آمریکا را به خواب نمی‌دید.اکنون این ملت، پس از سه هزار سال فرا شدن و فرو افتادن، پس از مرگ‌ها و رستاخیزهای مکرر، از همان نیروی مادی و معنوی که در خلاق‌ترین اعصار آن دیده شده است، بارور است، در جهان، هیچ قومی نیست که چنین زنده و هوشمند باشد. به این آسانی با اوضاع سازش کند، این اندازه در مقابل امراض مقاومت ورزد، این‌چنین، بعد از رنج و بلا، قوام اصیل خود را بازیابد. و این‌گونه از تاریخ درس آزمایش و تاب آوری و بردباری و بهبود پذیری بیاموزد. از آمیختن منابع مادی و معنوی و انسانی چنین قومی با وسایل فنی صناعت جدید، نتایجی که از تصور بیرون است، به دست خواهد آمد. بسیار محتمل است که چین تولید ثروت را به حدی که حتی آمریکا هم بیاد ندارد برساند و در پرتو آن بار دیگر مانند گذشته، در عرصه تجمل و هنر زیستن رهبر جهان شود.دوستان عزیز توجه کنید که این کتاب هشتاد سال پیش نوشته شده است.هم اکنون چین دومین قدرت اقتصادی دنیا بعد از آمریکا است. ویل دورانت در پس آن وضع اسفناک چین در آن زمان چه چیزی در مردم چین دیده است که توانسته چنین پیش‌بینی درستی بکند؟ژاپن تا قبل از سال 1867میلادی بصورت ملوک الطوایفی اداره می‌شد. مردم از طریق کشاورزی و ماهی‌گیری امرار معاش می‌کردند، روشی که طی هزاران سال اندک تغییری کرده بود. درسال 1853 میلادی بر اثر ورود یک کشتی آمریکایی، و بعد مبادلات تجاری بین آنها با دنیای پیشرفته آشنا می‌شوند. امپراطور عده‌ای را جهت تحقیق به اروپا می‌فرستد، آنها متوجه عقب‌ماندگی خود می‌شوند و تصمیم می‌گیرند کشور را صنعتی کنند. کارشناسان زیادی از اروپا می‌آورند و با پشتکار خود در مدت کوتاهی کار را از آنها می‌قاپند. بطوریکه بعد از 15 از استادان خارجی بی‌نیاز شده، حقوق آنان را پرداخته و به کشورهایشان گسیل می‌دارند. ژاپن در مدت کوتاهی به یکی از کشورهای بزرگ صنعتی دنیا تبدیل می‌شود، کارگران با پشتکار، منظم و با انضباط، قانع و صمیمی کار می‌کنند. در سال 1933 میلادی یک دختر ژاپنی 25 دستگاه ریسندگی را اداره می‌کند، در حالی که در همان زمان یک مرد انگلیسی تنها 6 دستگاه را اداره می‌کرده است. تعداد کارخانه‌ها و تولید زیاد می‌شود. بطوری که به عنوان مثال، در سال 1933 از پنج میلیارد متر پارچه پنبه‌ای دنیا، دو میلیارد متر آن در ژاپن تولید می‌شده است. توسعه صنعتی، افزایش تولید، ژاپن را به بازارهای جهانی نیازمند می‌کند. رقابت با دیگر کشورهای تولید کننده و صادر کننده آغاز می‌شود و از همین جاست که ویل دورانت چنین پیش بینی می‌کند:"هرگاه دو ملت برای ضبط بازارها به رقابت پردازند، آن ملتی که در عرصه رقابت اقتصادی شکست خورد، اگر از لحاظ منابع و تجهیزات جنگی نیرومند باشد، دست به اسلحه می برد. "این کتاب در سال 34-1933 میلادی نوشته شده و می‌دانیم که ژاپن چند سال بعد وارد جنگ جهانی دوم شد. پس این پیش بینی ویل دورانت هم درست از آب در آمد.یکشنبه 03 ارديبهشت 1391