بلیط‌تان را درست خرج کنید

گفت‌وگو با یکی از پدر و مادرهای شریفی درمورد خانواده و درس و کاربه‌مناسبت روز جمعیت و خانواده سراغ یک زوج پدر و مادر شریفی رفتیم تا درمورد ازدواج، خانواده، درس، کار و رشد فرزند گفتگو کنیم. آقای پوریا امینی‌زاده ورودی ۹۰ کارشناسی مهندسی شیمی، ۹۴ ارشد و ۹۶ دکتری دانشگاه و خانم زینب رشیدی ورودی ۹۲ کامپیوتر علم‌وصنعت، ۹۶ ارشد کامپیوتر شریف و ورودی ۹۹ دکترای کامپیوتر در دانشگاه هستند که سال ۱۳۹۴ با یکدیگر آشنا شدند و ازدواج کردند و در سال ۱۳۹۷ صاحب یک دختر شدند.چجوری با هم آشنا شدید؟آقا: آشنایی ما از اوایل ارشد من شروع شد. خانمم می‌شد خواهر دوستم. چون دوست صمیمی بود، خانواده‌ آشنا بود و کار را جلو بردند. تا روز عقد حدود ۸ ماه طول کشید. چون هر دو دانشجو بودیم، کم وقت می‌شد همدیگر را برای آشنایی ببینیم. مرداد ۹۵ عقد کردیم. یک ماه عقد و بعدش عروسی گرفتیم و رفتیم خوابگاه متأهلی. آن بازۀ زمانی که خواستگاری رفتید، کار داشتید؟آقا: یک چیزی بود اما نمی‌شد اسمش را کار گذاشت. یک فعالیت دورهمی بود. یک کار ساعتی خیلی مختصر بود. اگر ۱۰۰ ساعت کار می‌کردیم ۱ میلیون به ما می‌دادند.خب نمی‌ترسیدید که در زندگی دچار مشکل مالی شوید؟آقا: اگر بخواهیم درصدبندی کنیم، ۲۰ درصد پول دارند، ۳۰ درصد هم خانواده‌شان پول دارند و کمک می‌کنند، یک نصفه‌ای می‌ماند که دارد کار خوبی انجام می‌دهد ولی پول درنمی‌آورد. اگر دیگر کار خوبی ندارد و دنبالش هم نیست، خب منطقی هم نیست ازدواج کند. نمی‌دانم می‌توان این را توصیه کرد یا نه، ولی اگر بچه‌ها با توکل جلو بروند کمتر به مشکل مالی می‌خورند. من می‌دانستم خدا کار را جور می‌کند. ارشد که رفتم، دانشگاه یک پروژه با مناطق نفت‌خیز جنوب داشت و استاد ما پیشنهاد داد که ما روی آن کار کنیم و بعدا سهام بگیرید. آنجا هم یک حقوقی می‌دادند اما درآمد خاصی حساب نمی‌شد. ۳ سال آنجا بودم. بعدش قول‌هایی که ابتدا به ما دادند را عملی نکردند و سهامی به ما ندادند. یک پس‌اندازی داشتیم از وام ازدواج و هدایای عروسی که سود ماهیانه می‌داد، خانواده‌ها هم کمک می‌کردند. یک سری زمان‌ها از لحاظ مالی شرایط سخت می‌شد اما زیاد طول نمی‌کشید. سال 1400 دست از پا درازتر از آن پروژه خارج شدیم. چون با کل بچه‌ها این‌گونه برخورد شد، خودمان رفتیم یک گروهی تشکیل دادیم، شرکت ثبت کردیم و طی دو هفته سرمایه جذب کردیم. کارگاه تجهیز کردیم و الآن محصول می‌فروشیم. من از غرفۀ شرکت در نمایشگاه بین‌المللی نفت و گاز آمدم خدمت شما. یعنی کاری که بتوان به آن کار گفت از یک سال و نیم گذشته شروع شده. سال ۹۵ خیلی مسائل مالی برجسته نبود ولی الآن عدد و رقم‌ها واقعا بالا رفته. خانم: ما شعار نمی‌دهیم، دیدیم! بچه‌ها تعریف می‌کردند که زمانی شده که به مشکل خوردند، پول نداشتند نان بخرند و شام بخورند، اما خدا از جاهایی که فکرش را نمی‌کردند، پولش را رساند.آقا: ما قبل ازدواج تجربۀ این سختی‌ها را نداشتیم. در خانواده کامل تأمین بودیم. اما این سختی‌ها، سختی‌های تلخی نیست.تشکیل خانواده چه اثری روی درس خواندن دارد؟ آقا: من اگر کار نداشتم و مجرد بودم زمان درس خواندنم با متأهلی فرقی نداشت. کار زمان زیادی می‌گیرد و روی درس اثر می‌گذارد، البته خانم فرق می‌کنند.خانم: وقتی دو دانشجو با یکدیگر ازدواج می‌کنند زمان‌هایی وجود دارد که باید جفت‌شان درس بخوانند. مدل درس خواندن ما بیشتر شب‌امتحانی‌ست، مثلا همسر من یک هفته تمام در اتاق می‌رفت و برای کنکور دکتری درس می‌خواند، دو هفته نبود که گزارش سالانه‌اش را تکمیل کند و یک هفته‌ای ممکن بود که همدیگر را نبینیم. اینکه من و همسرم دانشجو هستیم، باعث می‌شود درمورد مسائل درسی همدیگر را درک کنیم.آقا: سر کنکور دکتری من و خانم خیلی درس نخواندیم، یک هفته وقت گذاشتیم و جفت‌مان رتبه ۳ شدیم. یعنی حس می‌کنم همان درس خواندن هم بعد از ازدواج برکت بیشتری دارد. با زمان کمتر آوردۀ بیشتری به‌دست می‌آید. درمورد اختصاص دادن وقت به خانواده بخواهم بگویم، از صبح که سر کار می‌رویم و برمی‌گردیم، ۱۲ ساعت طول می‌کشد و هرچقدر که می‌ماند برای خانواده است که البته همراه با خستگی من است. باز خانواده بهتر می‌توانند در این مورد نظر بدهند.خانم: ما چون در خوابگاه زندگی می‌کنیم، موردهای شبیه ما زیاد است که همسر هم درس می‌خواند و هم کار می‌کند. این باعث می‌شود حضور آن شخص کمرنگ‌تر شود. اما همۀ زندگی قرار نیست این مدلی بگذرد و چند سالی این‌طور است. سعی می‌کنم اگر همسرم حضور دارد، آن حضور پرفایده باشد؛ مثلا آخر هفته‌ها برویم جایی یا بچه‌ها کمی با پدرشان بازی کنند و بروند بخوابند. موضوعی که من در خوابگاه دیدم این است که مدیریت خانم باعث می‌شود زندگی جلو برود.آقا: بله مدیریت خانم خیلی اثرگذار است.چرا تن به این سختی‌ها دادید؟خانم: به‌نظرم ته این سختی‌ها می‌ارزد. ما که یک بار بیشتر زندگی نمی‌کنیم. اگر همه‌اش بخواهیم از سختی‌ها دوری کنیم و بگوییم نه، سخت است و نمی‌شود، من باید فعلا فقط درس بخوانم و ازدواج نکنم. چون واقعا سخت است، زمان ازدواج خیلی دیر می‌شود. کسی که دکتری دفاع می‌کند، چند سالش است؟ سی‌وخرده‌ای سالش است، تازه می‌خواهد ازدواج کند و چالش‌های چند سال اول ازدواج را بگذراند و به یک شیرینی‌ای برسد. خیلی طول می‌کشد. به‌نظرم آدم در سن کم راحت‌تر می‌تواند با یک نفر کنار بیاید. بعدش هم اینطور نیست که درس تمام شود و دغدغه‌اش کم شود؛ هر چقدر جلوتر می‌روی، دغدغه بیشتر می‌شود. اگر همان اول کنار هم سختی‌ها را تحمل کنند، به‌نظرم آن زندگی پایدارتر است. اگر به یک چیزی رسیدند، یک دستاورد مشترک است. شاید آقا دکتری گرفته ولی خانم دانشجو نبوده، ولی آن دکترای آقا دستاورد خانم هم بوده.آقا: هر وقت انسان ازدواج کند باید این سختی‌ها را بکشد؛ هر چقدر زودتر بهتر.یک سبک زندگی دیگری که دیده می‌شود، این است که افراد سنین ۲۰ تا ۳۰ را به اصطلاح هر کاری دوست دارند می‌کنند و بعد از آن به سراغ ازدواج می‌روند، نظرتان درمورد این سبک زندگی چیست؟آقا: من دوازده سال هست که در دانشگاه هستم. کم از این موارد ندیدم. آن‌هایی که من ازشان پرسیدم از مسیری که رفته‌اند پشیمان‌اند و توصیه نمی‌کنند. نمی‌دانم چقدر بچه‌ها از من قبول می‌کنند. حداقل این آمار من از این سبک زندگی‌ست. بچه‌ها می‌توانند قبول نکنند. زمان ما هم بود، بچه‌ها باهم می‌رفتند بیرون و به اصطلاح عشق و حال می‌کردند اما بعد هر کدام‌شان رفتند یک جا، یک عده‌ای رفتند آمریکا، یک گروهی رفتند کانادا و یک گروهی رفتند اروپا. از هم جدا افتادند. دل‌هایشان به هم گره خورده بود و نمی‌توانستند کاری برای آن کنند. اثر منفی عاطفی رویشان گذاشت. بعید می‌دانم با این درگیری ذهنی، شخص ذهنش بعد از ازدواج آزاد شود. سخت می‌توان از عشق اول دل کند. جدایی این افراد مشکل است. به‌نظرم لازم است آدم بلیطش را درست خرج بکند.یک سری از بچه‌ها را می‌بینیم که در همین سنین ازدواج می‌کنند و بعد از مدتی طلاق می‌گیرند، نظرتان درمورد این موضوع چیست؟آقا: دوستانی که من می‌شناختم و طلاق گرفتند، دلیلش نداشتن شناخت کافی از طرف مقابل بود.خانم: یک بحثی بلد نبودن است؛ تعامل با افراد دیگر را بلد نیستند. اکثر دانشجوهای شریف همه چیز برایشان فراهم بوده و با مخالفت کمتری از اطرافیانشان مواجه می‌شدند. حالا این شخص می‌خواهد با یکی دیگر تعامل کند. باید توانایی کنار آمدن و تعامل کردن داشته باشد وگرنه به مشکل می‌خورد. زمانی که مدل رفتار کردن با طرف مقابل را یاد بگیرد، این مشکلات کم‌رنگ می‌شود. معمولا در سال‌های اول زندگی، طلاق و جدایی رخ می‌دهد.آقا: با هر کسی ازدواج کنید، تا زمانی که با هم هماهنگ شوید، بالا و پایین زیادی در مسیر وجود دارد. دو آدم متفاوت هستید. قبل از ازدواج به مقداری شناخت رسیدید اما بعد از ازدواج شناخت‌های دیگری رخ می‌دهد. یک شناخت پیدا کردند، ۱۰ تا پیدا نکردند. یا باید کنار بیایند یا تغییر کنند. کلید گذر از این مسیر مدیریت خویشتن است. یک شتابی برای رسیدن به حالت پایدار همان 6 ماه اول است. آن موقع محبت خیلی شدید است و معمولا شرایط مالی خوب است. کمی درمورد خوابگاه متأهلی بگویید.آقا: خوابگاه یک سری واحد ۴۰ متری است. خوبی‌اش این است که بچه‌ها همه از جنس هم هستند. همسایه‌ها رفیق هستند. بدی‌هایی داشت که تا حدی برطرف شده؛ مثلا اینترنت نداشت، آب خوب نداشت و سرویس رفت ‌و برگشت نداشت، اما الآن این امکانات فراهم شده.خانم: معمولا در یک سری زوج‌ها، خانم حاضر نیست بیاید خوابگاه. ما موردهایی را در خوابگاه می‌بینیم، آدم‌هایی هستند که واقعا می‌سازند کنار هم و ما از آن‌ها درس می‌گیریم. از شرایط سخت زندگی‌شان فرصت می‌سازند. بیشتر خانواده‌های اینجا شهرستانی هستند و خانوادۀ‌شان تهران نیست. این باعث می‌شود که بقیه خانواده‌ها را مانند خانوادۀ خود ببینند، با هم رفت‌وآمد می‌کنند و تعامل دارند. خلا حضور کم‌رنگ پدر در خانواده مخصوصا برای بچه‌ها تا حدی با این تعامل پر می‌شود. تعداد بچه‌ها خوب است و فضا امن است. بچه‌ها با هم بازی می‌کنند ولی خب تعداد واحدها کم است و صف طولانی‌ای برای گرفتن خوابگاه وجود دارد. خوابگاه گرفتن داستان زیادی دارد. ما می‌رفتیم به امور خوابگاه‌ها اعتراض می‌کردیم، می‌گفتند خوابگاه شما در مقابل بقیۀ خوابگاه‌ها شبیه بورلی هیلز هست.مقداری کم‌لطفی می‌شود. راهش دور است. خوابگاه بالای مترو وردآورد است. وسیلۀ رفت ‌و آمد مناسبی هم وجود ندارد. یک سرویس هست که هم ساعت رفتش بد است و هم ساعت برگشتش. اگر بچه‌ها ماشین نداشته باشند، رفت ‌و آمد سخت می‌شود.آقا: مسئلۀ مسکن اگر حل شود، بخش خوبی از مشکلات مالی حل می‌شود. معمولا می‌گویند ۴۰ تا ۵۰ درصد درآمد ماهیانۀ یک شخص می‌رود برای اجارۀ خانه.درس و بچه‌داری چگونه با هم جمع می‌شود؟خانم: خب ما زمانی که بخواهیم درس بخوانیم، مجبوریم بچه را به جایی یا به کسی بسپاریم. بعضی‌ها پولش را دارند، آدم مطمئن هم دارند و برای نگهداری بچه پرستار می‌گیرند. بعضی‌ها مهدکودک را انتخاب می‌کنند و بعضی‌ها هم تعاملی با همدیگر و به‌صورت نوبتی بچه‌ها را نگه می‌دارند. هزینۀ دو حالت اول خیلی بالاست، مخصوصا برای پرستار. من اگر بچه نداشتم زمان بیشتری را به درس اختصاص نمی‌دادم. وقتی بچه ۴ ساعت مهد کودک است، می‌دانی که باید آن ۴ ساعت را درس بخوانی وگرنه به کارهای دیگر نمی‌رسی. دیگر تمام وقت آدم برای خودش نیست.پس این‌گونه به نظر می‌رسد که ازدواج به درس لطمه نمی‌زند یا حداقل می‌توان با برنامه‌ریزی زندگی را جلو برد.آقا: کلا کارهای دو نفری در دو ضرب نمی‌شوند، به توان دو می‌رسند. یک آرامش فکری‌ای بعد ازدواج به ‌وجود می‌آید که خیلی ارزشمند است. چالش دارد ازدواج اما این آرامش واقعا با ارزش است. فضای محبت، فضای آرامش‌بخشی است. ازدواج این امکان را به شما می‌دهد که محبت کنی و مورد محبت قرار بگیری.