همیشه راه میانه ای هست حتی برای کارآفرین شدن!

در این نوشتار سعی می کنم به شکلی عملیاتی تر به استارتاپ استودیو، ارزشی که خلق می کند و جایگاهی که می تواند داشته باشد بپردازم.دوگانه کارمندی-کارآفرینیقبل از هر چیز بگویم که من برای کارآفرینی ارزش قائلم. چون کارآفرین خلق می کند و می سازد و این بسیار ارزشمند است. ولی به هیچ وجه به این قائل نیستم که کارمندی مسیر کم ارزش تری است. هر کسی در هر جایگاهی می تواند ارزش خلق کند. تنها جنس ارزشی که خلق می شود متفاوت است. البته در خود این واژه‌ها به نظر قضاوت وجود دارد یکی کار-مند است و دیگری کار-آفرین. متاسفانه راهی برای جلوگیری از سوء برداشت از این واژه ها به ذهنم نرسید.قبل از هر چیز بگویم که من برای کارآفرینی ارزش قائلم. چون کارآفرین، خلق می کند و می سازد و این بسیار ارزشمند است. ولی به هیچ وجه به این قائل نیستم که کارمندی مسیر کم ارزش تری است. هر کسی در هر جایگاهی می تواند ارزش خلق کند. تنها جنس ارزشی که خلق می شود متفاوت است.به طور معمول این تفکر وجود دارد که برخی افراد کارآفرین و خطرپذیر هستند و سراغ تاسیس شرکت یا تشکیل تیم در شتابدهنده ها می روند. برخی دیگر روحیه کارآفرینی ندارند و به سراغ جایگاه های تعریف شده شرکت ها می روند. این تفکر یک ضعف بزرگ دارد و آن هم نسبت دادن تصمیم یک فرد تنها به مشخصات فردی اوست. ممکن است شما روحیه کارآفرینی داشته باشید ولی به دلیل مهیا نبودن مجموع شرایط محیطی مسیر کارمندی را طی کنید. در این حالت، ارزشی که می توانستید در فضای کارآفرینی خلق کنید بیشتر از ارزشی است که در کارمندی خلق می کنید؛ ولی مجبور به رفتن به مسیر کارمندی هستید.اگر بپذیریم بهترین حالتی که می توانیم ایجاد کنید، فراهم کردن محیطی است که افراد بیشترین لذت را از کار ببرند و در نتیجه بیشترین ارزش ممکن را خلق کنند؛ باید به دنبال راهی باشیم که افراد کارآفرینی که کارمند شده اند، فرصت تجربه کارآفرینی داشته باشند. در نقطه مقابل، افرادی که به اشتباه به مسیر کارآفرینی رفته اند، به مسیر خلق ارزش در کارمندی سوق پیدا کنند.برای یافتن راهکاری که کارآفرینان حاضر در شرکت ها فرصت تجربه کارآفرینی داشته باشند، باید این موضوع را بررسی کنیم که چه شرایط محیطی مانع از حضور این افراد در فضای کارآفرینی می شود. بخش بعدی این نوشته به همین موضوع خواهد پرداخت. اما صحبتی در گلوی من گیر کرده که به نظرم بد نیست به آن اشاره کنم.راهکارهای ساده و ساده‌لوحانهبه نظر می رسد در خیلی از حوزه ها، عموما راهکاری که از همه ساده تر است به عنوان راهکار درست تلقی می شود. راهکار ساده، راهکاری است که قبلا تجربه کردیم. راهکار ساده، راهکاری است که نمونه موفق آن را این طرف و آن طرف دیده ایم. راهکار ساده، راهکاری است که یک آدم خفن آن را مطرح کرده است. ولی هیچ کدام این ها، لزوما، راهکار درست نیستند. این می شود که در مدیریت منابع انسانی شرکت ها یادشان می رود که انگیزه آدم ها از قشنگی فضای کار، بزرگی فوتبال دستی، حقوق بالاتر از بازار یا ناهار مجانی ایجاد نمی شود. همه این ها در بهترین حالت کمک می کنند آدم ها نارضایتی کمتری از محیط کار داشته باشند. سرچشمه رضایت اما برخلاف همه این ها، در درون آدم هاست. برای رضایت باید کاری کنیم که همکاران مان از خود کار لذت ببرند. چگونه؟نظریه های مختلف انگیزشی را می توان برای پاسخ به پرسش لذت یک نفر از کار استفاده کرد. اتفاقا پاسخ های دقیق و علمی برای این موضوع وجود دارد. بررسی این ماجرا بماند برای نوشته ای دیگر. در اینجا ولی دو سه نکته بگویم.اول این که چرا علی رغم وجود نظریه های علمی و روانشناختی برای موضوع انگیزش شرکت ها به دنبال راهکارهای ساده و ساده لوحانه می روند؟ چون راه هایی که برای انگیزش درونی وجود دارد، راه های سختی هستند. شرکت باید بعضی جاها بین رشد شرکت و رشد افراد، بین درآمد شرکت و انگیزه آدم ها انتخاب کند. این کار، کار ساده ای نیست. علاوه بر این خیلی از این راهکارها، نیاز به تغییر فرهنگ شرکت دارد که تغییر آن از کندن کوه هم دشوارتر است.دوم این که موضوع انگیزه درونی در این عبارت خلاصه می شود که «خود کار برای فرد جذاب باشد». جذابیت خود کار هم می تواند به دلایل مختلف ایجاد شود مثل: یادگیری و رشد در کار؛ ادراک موفقیت و شایستگی از انجام کارها؛ همسویی کار با آرزوها و هویت افراد؛ تعاملات انسانی و دوستانه؛ ادراک اختیار.سوم این که ایجاد فضایی که فردی با روحیه کارآفرینی، ریسک پذیر و جان سخت، بتواند کارآفرینی را تجربه کند، یکی از راه هایی است که به انگیزه درونی این افراد کمک شود.چرا راهکارهایی مثل استارتاپ استودیو برای ایجاد انگیزه درونی در افراد با روحیه کارآفرینی پیش از این کمتر مورد توجه بوده است؟ احتمالا چون راهکار سختی است. چرا یک کارآفرین کارمند می شود؟دلایل متعددی برای پاسخ به این سوال وجود دارد. مهم ترین پاسخ این است که خیلی ها تجربه های مشابه کارآفرینی در داشتن اختیار و تصمیم گیری و رهبری را در جایگاه های مدیریتی کارمندی تجربه می کنند. خوب در این صورت، نیازی نیست که حتما یک نفر به دنبال لذت از کارآفرینی در بیرون بگردد.اما دلایل دیگری هم هست که استارتاپ استودیو می تواند به رفع آن ها کمک کند. ریسک شکستشاید مهم ترین دلیلی که باعث می شود افراد با روحیه کارآفرینی نمی توانند محیط کار خود را رها کنند و به این سمت بیایند، ریسک شکست باشد. شکست از چند منظر برای این افراد ریسک دارد. به دلیل فشار مالی پس از آن، به دلیل فشار اجتماعی پس از شکست و به دلیل دشواری برگشتن به جایگاه کارمندی سابق پس از شکست. دلایل شکست زیاد است (ایده نادرست، اجرای اشتباه، زمان بندی غلط) ولی همگی می توانند این تبعات را در پی داشته باشند.دردسرهای کارآفرینی در ابتدای مسیرکارآفرینی تنها دردسر توسعه کسب و کار ندارد. دردسرهایی جانبی زیادی هستند که تیم کارآفرین را از کاری اصلی شان باز می دارد: مثل مدیریت رابطه با سرمایه گذار، مسایل حقوقی و مالی شرکت، تعامل با نهادهای دولتی مثل مالیات و تامین اجتماعی، گرفتن مجوزهای لازم، و تامین امکانات لازم دفتر کار.دشواری ایجاد تیمتشکیل تیم از دشوارترین بخش هایی است که باعث می شود بسیاری از افراد نتوانند به مسیر تاسیس یک کار پابگذارند. به ویژه وقتی یک کار از صفر می خواهد کلید بخورد، در اختیار داشتن یک تیم منسجم، باانگیزه و هم قسم روی ایده کار اهمیت دارد. این تیم باید توانمندی های مکمل آن کار را داشته باشد.تامین مالیدر فضای کارآفرینی ایران، یک مشکل بزرگ وجود دارد و آن هم تامین مالی است! تامین مالی در ایران که به دلیل تورم و ریسک های اقتصادی سرمایه گذاری های بلندمدت خیلی سخت قابل توجیه و انجام است، تامین مالی مشکلی بزرگ پیش روی کارآفرینی است.استارتاپ استودیو چه کار می کند؟استارتاپ استودیو یک راه میانه بین کارآفرینی و کارمندی است. استارتاپ استودیو به دنبال این است که چهار دلیلی که در بالا برای عدم شروع کارآفرینی وجود دارد را برطرف کند و در عین حال یک بازی برد-برد با سرمایه‌گذار پدید بیاورد. آغاز ایده از درون استارتاپ استودیواستارتاپ استودیو روی یک حوزه خاص متمرکز است و روی ایده هایی کار می کند که از درون استارتاپ استودیو شروع شده باشد. مهم ترین ویژگی این ایده ها این است که بر اساس دانش بازار و نیاز واقعی مشتریان ساخته شده اند. به همین دلیل ریسک اصلی استارتاپ که عدم پاسخ دهی به یک نیاز واقعی بازار است را برطرف می کند.تامین دانش فنی و بازاراز جمله مزایای دیگر استارتاپ استودیو، تامین دانش فنی و دانش بازار مورد نیاز استارتاپ هاست. چون استارتاپ استودیو پیش از آن محصولات مشابهی را ارایه کرده است، دانش بازار نسبتا عمیقی در اختیار دارد. ضمن این که در دل آن محصولات دانش فنی آن حوزه را نیز کسب کرده است. در استارتاپ استودیو شرایطی فراهم می شود که این دانش بین استارتاپ ها به اشتراک گذاشته شود.شبکه بازار و مشتریتمرکز استارتاپ استودیو روی یک بازار خاص باعث می شود شبکه بزرگی از مشتری در بازار مورد تمرکز استارتاپ استودیو شکل بگیرد. این شبکه امکان دسترسی به مشتریان آن حوزه خاص و عرضه سریع محصول را فراهم می کند. به همین دلیل احتمال موفقیت استارتاپ ها افزایش پیدا می کند.تشکیل تیمچه کسی است که نداند تشکیل یک تیم منسجم و همراه برای یک ایده مشخص چقدر سخت است. یکی از مهم ترین وظایف استارتاپ استودیو گردهم آوردن اعضای این تیم و همراه کردن آن ها با ایده است. شاید سخت ترین کاری که بر عهده استارتاپ استودیو است همین کار باشد.سرویس های مشترکاستارتاپ استودیو سرویس های مشترکی نیز ارایه می کند که بخشی از دغدغه های روزمره کارآفرینان را برطرف کند. این سرویس ها را می توان به چند دسته شکست:- سرویس مربوط به دفتر کار (تامین محل، امکانات دفتر، نظافت، آبدارخانه، مسئول دفتر و ...)- سرویس مربوط به منابع انسانی (جذب، حقوق، مزایا، پاداش، انگیزش، آموزش، توسعه فردی و ...)- سرویس حقوقی و اداری (مشاوره حقوقی شامل قرادادها و ...، کارگزینی، بیمه و ...)- سرویس تعامل با نهادهای دولتی (تعامل با نهادهای نظارتی، اخذ مجوزها، مالیات، تامین اجتماعی و ...)- سرویس زیرساختی فنی (تامین فضای دیتاسنتر، منابع سخت افزاری، سرویس های زیرساختی نرم افزاری، داده های مورد نیاز، و ...)تامین مالیتامین مالی هم در استارتاپ استودیو تسهیل می شود. در واقع استارتاپ استودیو الگویی برای ارزشگذاری و تامین مالی استارتاپ ها دارد که بر اساس آن از همان ابتدای تشکیل تیم و شروع ایده مشخص است چه میزان سرمایه گذاری اولیه تا چه مرحله ای از رشد در استارتاپ استودیو انجام می شود.در یک نگاه می توان گفت استارتاپ استودیو تلاش می کند همه دغدغه های یک تیم کسب و کاری را به جز فکر کردن به مشتری و توسعه بازار و محصول از دوش تیم بردارد. قرار است یک تیم یکدست با تمرکز بر خود محصول و مشتری به یک خروجی مطلوب دست پیدا کنند.تنها راه استارتاپ استودیو نیست!با شعار هر ایرانی یک استارتاپ، کاری کردیم که افرادی که استارتاپ دارند به دنبال واژه دیگری برای معرفی خود باشند. بعد از آن با شعار هر ایرانی یک شتابدهنده، چنان بلایی سر مفهوم شتابدهنده آوردیم که مغول ها با شهرهای ایران کردند. حق بدهیم که من بترسم از این که عده ای که خوب حرف می زنند بیایند و با ما چنان کنند که به دنبال عبارات هم معنی استارتاپ استودیو بگردیم.هر ایرانی می تواند یک مسیر حرفه ای متناسب با خودش داشته باشد. معدود افرادی هم هستند که بهتر است به دنبال تاسیس استارتاپ استودیو باشند. حتما به این افراد توصیه می شود. معدود افرادی هم هستند که می توانند کارآفرینی را در استارتاپ استودیو تجربه کنند. اما این راه برای همه قابل توصیه نیست. خیلی ها می توانند تجربه های مشابه کارآفرینی را با جایگاه های مدیریتی سازمان ها تجربه کنند. تجربه اختیار و تصمیم گیری، تجربه رهبری و انگیزه سازی، تجربه خلق کردن و ساختن.سخن آخردر راستای ایجاد استارتاپ استودیویی با مشخصات بالا، در تیرماه 99 با مشارکت شرکت آسا، مجموعه فناوری اطلاعات کارگزاری آگاه، مجموعه ای به نام «کارآفرینی نارون» تاسیس شد. کارآفرینی نارون، استارتاپ استودیویی است که بر توسعه راهکارهای فناورانه بازار سرمایه متمرکز است و امیدواریم خیلی زود موفقیت کسب و کارهای آن را در بازار ببینیم.اگر روحیات کارآفرینی دارید، تجربه کارآفرینی دارید، حل چالش های یک کسب و کار جدید برای شما جذاب است، حتما برای همکاری در نارون اقدام کنید. نارون یک بازی برد-برد برای کارآفرین و سهامدارانش تعریف می کند. فرقی نمی کند در حوزه کسب و کار فعالید یا در حوزه فنی. اینجا برای شما فرصت تجربه کارآفرینی هست.به آدرس founder@narvanventures.com شرح حال تخصصی خودتان را بفرستید تا با شما تماس بگیریم.