مهارت حل مساله در کودکان

بسمه تعالیمهارت حل مساله در کودکان زمینه ساز رشد انواع مهارت های شناختی می گردد.شاید وقتی از مهارت حل مساله در کودکان صحبت می شود این ذهنیت پیش بیاید که منظور مهارت در حل مسائل ریاضی است. اما باید گفت که درست است که یکی از زیر شاخه های مهم مهارت حل مساله، مهارت حل مسائل ریاضی است اما کسب این مهارت سبب تفکر خلاق،افزایش اعتماد به نفس و هم چنین سبب راه یابی صحیح در مشکلات نیز می گردد.همانطور که می دانید کودکان هم همانند بزرگسالان در زندگی با چالش هایی زیادی رو به رو می شوند که باید بتوانند راه حل های مناسبی برای هر یک از چالش ها پیدا کنند. بنابراین اگر آموزش درستی از حل مساله ندیده باشند در برخورد با مساله ی پیش رویشان با مشکلات جدی مواجه می شوند که می تواند در بعضی مواقع اثرات منفی و مخربی از خود به جای بگذارد.اجازه دهید با یک مساله ی ساده شروع کنیم. فرض کنید کودکی دو ساله در مواجهه با یک اسباب بازی جدید با یک چالش رو به رو شده است که مثلا این اسباب بازی چگونه کار می کند؟ حال تصور کنید که این کودک نتواند از مهارت حل مساله استفاده کند و روش بازی با آن وسیله را پیدا کند به اولین سلاح خود یعنی گریه متوسل میشود و سبب ایجاد حس ناتوانی در او می گردد.شاید این مشکل از دید بزرگسالان بسیار ناچیز و بی اهمیت باشد اما این چالش در ذهن کودک یک مشکل و یک معضل جدی است.اگر این کودک از طریق اولیا و یا مربی مهارت حل مساله را آموخته باشد می تواند برای مشکلش چاره ای پیدا کند و می داند که در این مورد حتی کمک گرفتن از بزرگ تر ها نیز یک راه برای حل مساله است.طبیعتا نوع مسائل پیش رو در سنین بالاتر با کودک دو ساله متفاوت است. مثلا ممکن است در دوران مدرسه مسائلی همچون کسب نمره ی پایین در درس ها، عدم مهارت در دوست یابی و... مسائلی باشند که کودک با آن ها مواجه می شود.پس با توجه به موارد فوق می تواند متوجه شد اولین مساله ای که درباره مهارت حل مساله مهم می باشد این است که کودک قبل از هر چیزی مساله ی پیش روی خود را به درستی بشناسد.طبق گفته ی روانشناسان باید راه حل یک مساله با همراهی و هم فکری کودک به دست بیاید. پس حتی اگر راه حلی که کودک بیان می کند از دید شما خنده دار است، به هیچ عنوان او را مسخره نکنید و سعی کنید با تبادل نظر با یکدیگر به بهترین راه حل دست یابید و این نکته را فراموش نکنید که به هیج عنوان راه حل خودتان را به کودک دیکته نکنید حتی اگر راه را اشتباه برود اجازه دهید تا با آزمون و خطا و با همراهی با شما به بهترین راه دست یابد.اگر راه حلی که کودک برای حل مساله انتخاب کرد شکست خورد او را تشویق کنید تا راه هایی دیگری را امتحان کند تا در کنار آموزش مهارت حل مساله، مفهوم شکست و تلاش مجدد برای موفقیت را نیز یاد بگیرد.این نکته را فراموش نکنید که حتما از کودکان بخواهید درباره مراحل دست یابی به حل مساله و اینکه چگونه به یک راه حل موثر دست یافتند با شما صحبت کنند.بازی هایی برای آموزش مهارت حل مساله در کودکانطبیعتا یکی از بخش های مهمی که در آموزش مهارت حل مساله در کودکان مهم است بازی هایی است که او انجام می دهد.در این جا می خواهم نمونه ای از بازی هایی که در تقویت مهارت حل مساله موثر می باشد معرفی کنم:1- بازی استوانه هوش: در این بازی کودک باید بتواند اشکال هندسی را با توجه به شکل آن ها در جای مناسب خود جایگذاری کند.لینک توضیح جامع تر بازی استوانه هوش:https://www.shazdehkoochulo.com/product/933/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D9%88%D8%B42- مکعب روبیک: یکی از بهترین بازی ها برای تقویت مهارت حل مساله در کودکان مکعب روبیک است که کودک باید بتواند با قراردهی تمام رنگ‌های مکعب در هر وجه آن به صورت درست و در کنار هم آن را حل نماید. امروزه برگزاری کلاس های آموزشی آن برای کودکان و بزرگسالان رایج شده است.لینک توضیح جامع تر بازی مکعب روبیک:https://pioio.com/product-category/%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C/%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DB%8C/%D8%B1%D9%88%D8%A8%DB%8C%DA%A9/3- پازل: بازی هایی همچون پازل نیز به دلیل درگیری ذهن کودک در تقویت مهارت حل مساله بسیار موثر هستند.4- شطرنج: در بازی هایی همچون شطرنج که نیاز به استدلال وجود دارد و هر چیدمانی در صفحه می تواند یک مساله ی جدید را به وجود بیاورد داشتن مهارت حل مساله الزامی است.علاوه بر اسباب بازی های موجود در بازار شما می توانید در خانه با وسایل ساده نیز بازی هایی با کمک کودکان در جهت آموزش مهارت حل مساله بسازید.لینک چند نمونه از این بازی ها به شرح زیر می باشد:http://www.instagram.com/p/B-xbGwpnUQi/?igshid=y51vsarptc8xدر این بازی کودک باید بتواند ماشین را از بین مانع هایی که با سیخ های چوبی ایجاد شده است نجات دهد که نیازمند تفکر، دقت و تمرکز و مهارت حل مساله است.http://t.me/koodakan3_khalagh/1282?singleبازی unblock me که کودک باید بتواند ماشین ها را از ترافیک نجات داده و به سمت خروجی حرکت دهد.این بازی کسب مهارت هایی از جمله مهارت حل مساله، تقویت هوش فضایی و افزایش دقت و تمرکز را به دنبال دارد.https://www.instagram.com/p/CEQ4WKDnKKa/?!igshid=jf47rfbu3zfkبازی ماز که کودک باید بتواند با جهت یابی صحیح و با استفاده از تکنیک حل مساله به صحیح ترین مسیر برای رسیدن به هدف دست یابد.به نظر شما چه بازی های دیگری می تواند زمینه ساز پیشرفت کودکان در مهارت حل مساله باشد؟