مفاهیم مصادره شده، انسان

در مفاهیم مصادره شده، خداوند، ذکر شد که مفاهیم زیادی هستند که مصادره شده اند و در مقام مخالف کارکرد اصلی خودشان استفاده می شوند. بلاشک، یکی از این مفاهیم انسان است. شاید زمانی، مفهوم انسان اینقدر فراگیر و جهانگیر نبود. زمانی انسان، یک مفهوم جهان شمول و یکسان نبود، کشیشان بر منبر سخنرانی میکردند که فقرا برای این آفریده شده اند که مجالی برای ثروتمندان باشند، در مطالعات علمی مغز سیاهپوستان و زنان کوچکتر و با کارآیی کمتر از مردان سفیدپوست اعلام می شد، کشورهایی که درحال توسعه خوانده می شدند ارزش انسانی کمتری از کشورهای توسعه یافته داشتند: من خوبم، سگم خوبست، عربم خوبست.... (برگرفته از کتاب دوزخیان زمین) اما اکنون ما حقوق بشر داریم، سازمان ملل داریم، سازمان جهانی بهداشت داریم، یونسکو و یونیسف داریم که که همه آنها بر اساس اصالت و ارزش ذاتی نوع بشر بنا نهاده شده اند. تمامی رسانه ها فریاد انسان دوستی می زنند، تمامی حکومتها ادعای مردم دوستی دارند. پس چرا وضعیت انسان امروز اینقدر اسفبار است؟ حقیقت قضیه این است که انسان، این انسانی که تمامی سرمایه گذاری ها حول محور وی انجام می شود، همچون بقیه گونه های حیوانی و گیاهی، حدود مشخصی دارد و از قوانین مشخصی تبعیت می کند، قوانینی که جزو جبر طبیعت اند و انسان، خصوصاً در مقادیر کل، از آنها گریزی ندارد. جسم و آن چه که روح انسان می خوانیم در هم تنیده شده اند، بند به بند و از روح انسان گریزی نیست، روحی که جاودانه است، روحی که از روح خالق هستی منشا گرفته است، از این حقیقت مسلم گریزی نیست. همانطور که از جسم انسان گریزی نیست، گریزی که تمام راهبان در قرن ها گوشه نشینی شان در پستوهای خاک گرفته معابد و صومعه نتوانستند از آن فرار کنند و بهای آن را پرداختند. و انسان، در مقادیر کل، بهای آن را پرداخت، با وضعیت اندوهبار امروز در ولنگاری و بی مهاری غرایز، از خوردن و لذت بردن و تخدیر شدن. بشر، علیرغم تمایل دیوانه واری که به نوشتن دوباره خلقت دارد، باید بفهمد که همانطور که قوانین فیزیک و شیمی را نمی تواند عوض کند و تنها قادر به بهره برداری از این قوانین در جهت منافع خود است، قوانین حاکم بر انسانیت را هم نمی تواند عوض کند و اصرار ابلهانه اش تنها وی را به جنون می کشاند، جنونی که در فیلمهای علمی تخیلی به خوبی به تصویر کشیده می شود. نسل من روزهای کودکی و نوجوانی را به خاطر می آورد: روزهای زندگی درخانه های حیاط دار، خانه هایی بزرگ و کم وسیله و شاید بی وسیله، رفتن به مدرسه با پای پیاده در سایه درختان اقاقیا، شهرهایی خلوت و بی ماشین، بی دود، خوابیدن در تراس ها و بیدار شدن در خنکای صبح، درخت توت همسایه، سبزی خوردن های باغچه و هزاری چیزهای کوچک و بزرگ دیگر که نسل نو درکی از آنها ندارد. همین طبیعت زندگی نسبتاً طبیعی که به تکنولوژی روز فروخته شد انسان را بیمار کرد، افسرده و ناتوان کرد، پریشان و بی پشتوانه کرد. همان خانواده گسترده ای که دائم در معرض قضاوت و فرار بود، خانواده ای که در پناه آن تنهایی بی معنی بود، خانواده ای که هم اکنون از دست رفته، که خیالش تبدیل به خاطره شده، همان خانواده می توانست چراغ این روزهای خاکستری باشد که نیست. انسان خودش را، خود انسانی اش را، خود مادی و معنوی اش را فروخت، معلوم نیست به که و به چه و بدتر از آن معلوم نیست که چرا. انسان نفهمید که سلامت جسم مادی اش هم در گرو همان طبیعتی بود که در آن تنیده بود، در همان برگ سبزی که هر روز می دید، در همان درختی که کنارش قد می کشید، درهمان نسیم خنک صبحی که او را از خواب بیدار می کرد، در همان مادربزرگ لاغری که جزو جدایی ناپذیر خانه بود، و بود و همیشه بود. حال انسان، سردرگم و گیج، در پی آن است که نقشه خودش را دوباره بنویسد. و چه احمقانه و کورکورانه و ابلهانه این راه را طی می کند، چه ناتوان و ذلیل این جاده را می پیماید و چقدر هر روز کوچکتر و کوچک تر می شود تا زمانی که از میان برود. آیا فقط انسان تکنولوژیک مدرن امروزی است که دنبال نقشه نویسی است؟ نه، همه در پی آن اند که قوانین خودشان را حاکم کنند و همه خود را علامه دهر می دانند و گاه خود را جانشین خدا هم معرفی می کنند اما از قوانین خدا نه تنها سرپیچی می کنند که کل قوانین را منکرند. و خدا جهان را آفرید، و خدا انسان را آفرید و از روح خود در وی دمید... پس انسان واجد روح خدایی است. شما نمی توانید انسانیت انسان را، کرامت ذاتی انسان را، شرافت وجودی انسان را منکر شوید و با آن به مبارزه برخیزید و در نهایت به نیکی و خوبی و حتی پایداری برسید. گناهان در نهایت انسان را به بیماری می کشانند، هر گناه بر انسان، بدتر از هر ویروس و هر میکروب، بیماری وارد می کند که یا باید از آن پاک شود، درمان شود یا این که این گناه، بیماری، به تمام ابعاد وجودش رسوخ می کند و در نهایت صاحب انسان می شود. انسان بیمار گناهکار مثل ویروسی است که در پی تکثیر خود است. هیچ گناهی قابل توجیه نیست، هیچ اعتقادی گناهان را وسیله برای نیل به هدف نمیداند. در واقع این وسیله ها خود اهداف اند. دروغ نگفتن، خیانت نکردن، تهمت نزدن، انسان بودن، همه اینها خود هدفند و وسیله نیستند. نخواهید که کسی بیاید و تشریح کند که چگونه یک بیماری، یک جسم را نابود می کند که تمامی اتاق های تشریح بر پایه اجساد بنا شده اند. زمانی که تشریح یک مرگ را بخواهیم، مرگ خود قبل از اطلاعات ما آمده است. ایمان تنها راه نجات ماست. نخواهید که کسی بیاید و ثابت کند که چگونه دزدی که خانه همسایه را زده، فردا به خانه دوست هم رحم نخواهد کرد چرا که انسان موجودی سیال است نه ایستا. انسان با هر کاری که می کند، هر تصمیمی که رقم می زند و هر حرکتی که جلو می برد موجودیتی جدید برای خود می سازد. مال باخته، تنها مال باخته است، چیزی که فردا ممکنست دیگر نباشد و خسرانش تبدیل به منفعت شود اما یک دزد، دزد است، یک متقلب، یک جنایتکار، یک بیمار جنسی همه اینها انتخابی هستند که به دست خودشان رقم خورده و تغییری در کار نخواهد بود. و نباید فراموش کرد که سکوت انسان، علامت رضاست و رضا انسان را شریک جرم می کند و نه تنها از بابت مسئولیت که از بابت هویت. وقتی ساکتید در مقابل جنایاتی که بر نوع انسان می رود، شریک اید در آن جنایات حداقل به سکوتی. که باید حرکتی کرد و مخالفتی وگرنه بخشی از پلشتی ای خواهی شد که آن جنایت را رقم زده است. در چند دهه اخیر بیمارانی داشتیم که به کسی که موی خود را نپوشانیده بود برهنه می گفتند. اینها بیمارند، تنها یک بیمار در موی فرد برهنگی تن می بیند. این بیماری از هرزگی ذهن (و شاید تن) شروع شده و چون مهاری بر خود ندیده تمام موجودیت فرد را درنوردیده است. گسترش این بیماری قبح تمامی برهنگی ها و هرزگی ها را از بین می برد و آنها را عادی و روزمره جلوه می دهد. تمام کسانی که این آلودگی را دیدند و ساکت ماندند در واقع با آن همراه شدند. همین است که این روزها آدمیانی در سنین مختلف می بینیم که برده تمام وکمال جنسی هستند آن هم در بخش ذهن. و این ذهن بیمار تن را هم بیمار کرده و آبرو برایشان نگذاشته است. انسان همین است و همین و همین. انسان آجر دیوار ساختمان بزرگی است که اجتماعش می نامیم و برخلاف تصورات و بیشتر توهماتی که بر سر کوی وبازار می زنند، انسان تنهای بدون اجتماع شاید مفهوم فردی داشته باشد اما اجتماعی که آجرهای آن فاسدند بر سر هم دوام نمی آورد و به اندک تلنگری از هم خواهد پاشید. انسان گرایی و پالایش انسانی نمیتواند از ساختن اجتماع جدا باشد چرا که انسان نمیتواند در نوع خود جلو برود و والا شود اما در مقابل همنوع خود ساکت بماند. حرف سعدی یک شعار و یک شعر نیست: بنی آدم اعضای یکدیگرند... حرف سعدی بیانگر یک حقیقت موجود است، بیانگر ماهیت بشری است. بلاشک انسانها از هم تاثیر می پذیرند، پس همراه با آراستن خود به تمام اخلاقیات باید به اندازه کافی در پیشبرد اجتماع هم کوشید. اما اگر کسی خواست هویت انسانی را جدای هویت اجتماعی هیچ و صفر بیانگارد، باید آگاه بود که چنین فردی خیری به همراه ندارد. انسان نهاد اولیه اجتماع و واجد آن غایت هدف آفرینش است که به وجود آمده است.