داستان کوتاه اکبر آقا

نویسنده: امین نویدی (ادبیات داستانی، آذر 1382، شماره 74)صدای همهمه و پچ‌پچ می آید. همه جا را دود گرفته است. سرم گیج می‌رود. همه چیز را تار می‌بینم. ته گلویم می‌سوزد. بوی سیگار دارد خفه‌ام می‌کند. تق و تق استکان‌های نیمه‌پری را که روی نعلبکی‌ها پایین می‌آید می‌شنوم.دخترم یک سینی چای می‌آورد. روی چای‌ها کف کرده است و کمی هم از آنها توی سینی ریخته. می‌خواهم بگویم حواسش را جمع کند، اما وقتی چشم‌های قرمز و موهای ژولیده‌اش را می‌بینم پشیمان می‌شوم. دخترم می‌گوید: مرگ حق است. خب راست می‌گوید. مگر بچه‌ی اولم چه مرضی داشت؟! سه روز تمام کارش گریه بود. روز سوم کبود شد، گریه‌اش به هق‌هق تبدیل شده بود. بردمش مریض خانه. توی راه یک دفعه ساکت شد و سرش افتاد روی شانه‌ام. با خودم گفتم حتما از خستگی خوابش برده، ولی جرئت نکردم به صورتش نگاه کنم. اما دکتر تا دیدش گفت... هنوز هم مطمئنم طفلک را چشم زدند. وقتی حالش بد شد هر چه دعا برایش گرفتم و نذر و نیاز کردم فایده نکرد. می‌دانستم که چشمش زده‌اند. حالا هم برای نوه کوچولوی قشنگم می‌ترسم. می‌ترسم یکی از مهمان‌هایی که همه جا را می‌پایند و چایشان را هورت می‌کشند چشمش بزنند. می‌خواهم برایش اسفند دود کنم، اما دخترم می‌گوید: «بده جلوی مهمان‌ها، ممکنه ناراحت بشن».چقدر صدای نوار قرآن را زیاد کردند! یک نفر هم نیست یک خورده کم‌ترش کند. دخترم می‌گوید: «برای مرده سوره‌ی الرحمان و یاسین بخونید خیلی ثواب داره. اونجا به مرده می‌رسه و خوشحالش می‌کنه». می‌گوید: «برایش نماز وحشت بخونید». خدا خیرش بدهد دخترم را. دور از حالا اکبرآقا خیلی دوستش داشت.جلوی مرده‌شورخانه از بس گریه کردم و گفتم باید اکبرآقا را ببینم بردنم داخل. در حال شستنش بودند. رنگش پریده‌بود. انگار کوچکتر شده‌بود. یک دفعه وحشت کردم. پشیمان شدم چرا این‌قدر اصرار کردم بیایم داخل. قیافه‌ی اکبرآقا آرام بود اما یک‌طوری بود که آدم می‌ترسید. همان‌جا آن‌قدر جیغ کشیدم و توی سرم زدم تا آوردنم بیرون.این همه بچه این جا چه کار می کند؟! توی مجلس ختم که بچه نمی‌آورند. هی خرماها را برمی‌دارند و هسته‌هایش را می‌اندازند روی فرش. همه‌اش در حال شیطنت‌کردن هستند. یکی از بچه‌ها افتاد روی پایم. دادم درآمد. دخترم دعواکنان فرستادشان توی حیاط. می‌ترسم توی حیاط یکی از دیگ‌ها را برگردانند روی خودشان.یادم می‌آید دختر خانه که بودم بیشتر اوقاتم به تنهایی می‌گذشت. عزیز برایم قصه می‌گفت و موهایم را چهل‌گیس می‌بافت. بعضی وقت‌ها هم آقام کتاب امیرارسلان نامدار را می‌خواند مخصوصاً شب‌های زمستان. توی محله‌ی ما فقط آقام سواد داشت. می‌بردنش برای کتاب‌خواندن ما هم می‌رفتیم. روی کرسی‌ها پر بود از نخودچی کشمش. می‌خوردیم و به قصه گوش می‌دادیم. من همیشه خودم را به جای فرخ‌لقا می‌گذاشتم که امیرارسلان می‌آید سراغش.وقتی برای اولین بار اکبرآقا را دیدم یواشکی بهش خندیدم و مسخره‌اش کردم. آخر او هیچ شباهتی به امیرارسلان نداشت. ولی چشم‌هاش سبز بود. از چشم‌هایش خوشم آمد. همیشه فکر می‌کردم چون امیرارسلان یک شاهزاده‌ی رومی است باید چشم‌هایی همین شکلی داشته باشد. شنیده‌بودم یتیم است. یک کمی دلم برایش سوخت. او هم تنها بود. مثل خودم. وقتی سینی را گرفتم جلویش با استکان چایش چهار تا قند برداشت. عمویش به او چپ چپ نگاه کرد و او سرش را انداخت پایین.روز عروسی یک اسب سفید که بال و دمش را حنا بسته بودند آوردند. از زین و یراقش منگوله‌های رنگی آویزان بود. آقام بلندم کرد و گذاشتم روی اسب. خیلی خجالت کشیدم. من که دیگر بچه نبودم. اما بقیه انگار به ما کاری نداشتند. سرگرم کارهای عروسی بودند. کت و شلوار اکبرآقا به تنش گریه می‌کرد. آستین‌های کت تا سر انگشتانش می‌رسید. اما خندید و یواشکی به من گفت: «می‌دونستم زنم موهای بلند و قشنگی داره».همین‌طور که سرم پایین است و به گل‌های قالی نگاه می‌کنم نوه‌ام می آید جلو و در حالی که سرش را خم می‌کند تا صورت مرا ببیند می‌گوید: «سی سده مامابزگ». توی دستش یک خرما گرفته و کمی از آن به اطراف لب‌های قرمز و کوچکش چسبیده است. رگ‌های روی لپ‌هایش پیداست اما چشم‌هایش عین چشم‌های اکبرآقاست. یک‌دفعه بغلش می‌کنم و شروع می‌کنم به گریه. تقلا می‌کند از بغلم بیاید بیرون اما نمی‌تواند. کمی ترسیده و خرمای نیم خورده‌اش می‌افتد توی دامنم. با بغض مادرش را صدا می‌کند و دخترم می‌آید او را می‌برد.وقتی اکبرآقا را خاک می‌کردیم، من بالای سرش بودم. یک‌وری گذاشتنش توی قبر. سنگ‌های لحد را تا نصفه چیده بودند که یک نفر رفت توی قبر. سر کفنش را باز کرد و توی گوشش به عربی یک چیزهایی گفت. توی گوشش پنبه فرو کرده‌بودند. ریش‌هایش کمی بلند شده بود ولی زخم جای اصلاحش هنوز پیدا بود.آن روز صبح مثل همیشه اکبرآقا داشت ریشش را می‌تراشید که صورتش را برید. از جای زخمش خون جوشید و روی کف صابون سفید روی صورتش دوید. گفتم: «چه کار کردی اکبرآقا، حواست کجاست؟!»جواب داد: «جلوی چشمام سیاهی رفت. نمی‌دونم چرا عرق سرد کردم». گفتم برو دراز بکش تا واسه‌ات گل گاوزبون دم کنم. استکان گل گاوزبان را که گذاشتم جلویش دیدم رنگش پریده است. دستم را گرفت و گفت: «نرو، همین‌جا بنشین. حالم خوش نیست». دستش خیس و تبدار بود. گفتم حتما سردیت شده. می‌رم کمی نبات زعفرانی می‌خرم و زود برمی‌گردم. وقتی وارد خانه شدم دیدم اکبرآقا همان‌طور وسط اتاق خوابیده و از سرما جمع شده است. گفتم «یه چیزی بنداز رو خودت سرما می‌خوری». یک‌دفعه چشمم خورد به استکان گل گاوزبان که برگشته‌بود. دلم یهو ریخت، چشمان اکبرآقا به در خانه زل زده بود. صدا زدم: «اکبر آقا، اکبرآقا». جوابی نداد. تکانش دادم. بهش چنگ انداختم ولی فایده‌ای نداشت. دهانش باز بود. انگار داشته مرا صدا می‌زده که...- خدا رحمتش کند. غم آخرتون باشد. انشاءالله در شادی‌هاتون... با سر جوابشان را می‌دهم. می‌خواهم بلند شوم اما دخترم نمی‌گذارد. خدا خیرش بدهد. همه‌اش سعی می‌کند مراسم آبرومندانه‌ای باشد.دور سیگار پیچیده‌بود توی اتاق. مدت‌ها بود کسی توی اتاق سیگار نکشیده‌بود. اگر یک وقت دهان اکبرآقا بوی سیگار می‌داد، آن قدر بهش غر می‌زدم که نزدیک من نمی‌آمد. یک مدت می‌رفت توی توالت سیگار می‌کشید اما مجبورش کردم فقط توی مهتابی سیگار بکشد. روزی دو تا سیگار می‌کشید. یکی صبح، یکی هم شب. شب‌ها چه تابستان و چه زمستان می‌رفت توی مهتابی به آسمان نگاه می‌کرد و دود سیگارش را می‌فرستاد به طرف ستاره‌ها. من هم از توی اتاق نگاهش می‌کردم و می‌دیدم از این کارش چه لذتی می‌برد.همسایه‌ها همه از داد و بیداد من ریخته‌بودند توی خانه. یکی از همسایه‌ها گفت: «بکشیدش رو به قبله. چرا این طور مچاله شده؟!»- حتماً سردش بوده و من نبودم یه چیزی روش بندازم.- زودتر تا بدنش گرمه دست و پاهاشو صاف کنید! دهنش چرا بازمونده؟- حتماً داشته منو صدا می‌زده.او یک روسری برداشت و بست به چانه‌ی اکبرآقا و بالای سرش گره زد. پنبه‌ی روی زخمش هنوز به صورتش چسبیده بود. گفتم: «چه کار می‌کنی؟ ولش کن!».- آخر آبجی اگر بدنش سر بشه همین‌طوری می مونه. باید چشماشم ببندیم.- نه بهش دست نزنید. چشماشو نبندی. چشماش هنوز زنده است.چشم‌های اکبر آقا مثل دو تا زمرد می‌درخشید. دلم می‌خواست بنشینم و یک دل سیر به چشم‌هایش نگاه کنم. انگار تا به حال آنها را ندیده بودم. سبز سبز بود با رگه‌های زرد و قهوه‌ای. مثل درخت، مثل سبزه. انگار آنها را توی سر اکبرآقا کاشته‌بودند. همه‌ی بدنش مرده بود اما چشم‌هایش زنده بود.- آبجی باهاس چشمهاشم بست. والله این طور گناه داره. معصیته.- باشه خودم می‌بندم. و دستم را دراز کردم. دلم نمی‌آمد اما چشم‌هایش را که بستم انگار کاملاً مرده بود. انگار من کشته‌بودمش.وقتی با اکبرآقا تنها شدیم با خنده به من گفت: «اون تور رو از روی سرت بردار. می‌خوام موهاتو قشنگ ببینم». من خجالت کشیدم و هیچی نگفتم. اکبرآقا دوباره خندید. خودش تور رو برداشت و موهایم را باز کرد. آنها را توی دستش گرفت. بو کرد و بوسید. گفت چقدر بلنده. مثل موهای رودابه وقتی زال می‌ره پیشش.- زال؟- آره زال. پدر رستم. او اولین عاشق توی شاهنامه است. همیشه دوست داشتم مثل زال باشم. داستان اونو بار اول توی یک قهوه‌خونه شنیدم. نقال یه پرده‌ی بزرگ هم داشت. موهای رودابه از بالای کنگره‌های قصر تا پایین دیوار جایی که زال با موهای سفیدش ایستاده‌بود می‌رسید. هنوز خوب یادمه قیافه‌ی رودابه توی پرده درست مثل تو بود.سرم درد گرفته‌است. روسری سیاهی که سرم کرده‌ام گرم است و موهایم از عرق خیس شده. بلند می‌شوم. روسری ام را عوض می‌کنم. توی آئینه نگاهی به موهایم می‌اندازم. گرد پیری روی موهایم نشسته. اما هنوز هم آنها را بلند نگه‌داشته‌ام.بچه‌ی اولمان که می‌خواست به دنیا بیاید، اکبرآقا گفت: «می‌دونم این بچه‌مون پسره می‌خوام اسمشو بذارم رستم».- کی دیگه اسم بچه‌شو رستم می‌ذاره که تو دومیش باشی؟ و یک کلام گفتم نه.بالاخره قبول کرد ولی گفت اسمشو سهراب می‌ذاریم. بچه به دنیا آمد. پسر بود. اسمش هم شد سهراب. ولی وقتی سهراب تلف شد، اکبرآقا گفت باید مواظبش می‌بودم. من سهرابم را به کشتن دادم. مدت‌ها خودش را مقصر می‌دانست. تا این که خدا یک بچه‌ی دیگر به ما داد. یک دختر با چشم های سبز. اکبرآقا گفت: «اسم این بچه را تو انتخاب کن!» گفتم دیشب خواب مادرتو دیدم. گفت: «تو که مادر منو ندیدی!»- به دلم افتاد مادرته. این بچه را شسته‌بودم. رویش را برای اولین بار مادرت باز کرد.- خب حالا اسمشو چی می ذاری؟- اسم مادرت چی بود؟ گفت «زهرا». گفتم: «زهرا».زهرا از آن سوی مجلس با همدردی به من نگاه می‌کند. چند تا از مهمان‌ها بلند می‌شوند و می‌روند.زهرا به بدرقه‌شان می رود و تشکر می‌کند. می‌آید و پیشم می‌نشیند. می‌خواهد حرفی بزند که چند مهمان دیگر وارد می‌شوند و او دوباره بلند می‌شود و تنها فرصت می‌کند دستهایم را فشار بدهد.اگر زهرا نبود، نمی‌توانستم این مصیبت را تحمل کنم. او یادگار اکبرآقاست. اگر من هم بمیرم، یادگاری دارم.