بیماران مبتلا به سلیاک و مشکل تامین مواد غذایی و دارویی بدون گلوتن

بیماری سلیاک از جمله بیماری های سیستم گوارشی می باشد که در اثر حساسیت ایجاد شده در سیستم ایمنی نسبت به پروتئین گلوتن ایجاد میشود. در این بیماری پرزهای روده باریک بتدریج از بین رفته و فرد بیمار دچار سوء تغذیه و عدم جذب مواد غذایی مورد نیاز بدن میشود. در این حالت معمولا بیماران به همین دلیل یعنی عدم جذب کافی مواد غذایی دچار کاهش وزن و افت برخی از مواد معدنی در خون و ویتامین میشوند .در صورت ادامه این روند و عدم پیگیری های مربوط به درمان احتمال تبدیل این بیماری به بیماری بدخیم روده نیز وجود دارد. این پروتئین برای افراد سالم هیچگونه عوارضی ندارد هرچند در برخی از کشورهای غربی ازجمله امریکا وکشورهای اروپایی بعضی از هنرمندان و افراد سرشناس برای حفظ سلامتی خود از رژیم های غذایی بدون گلوتن استفاده میکنند .لکن این بیماری درکشورمان در میان مردم ومسئولان کمتر شناخته شده است به طوری که برخی از انجمن ها در این خصوص فعالیت میکنند که به هیچ وجه کافی نیست .طبق آخرین آمار اعلام شده توسط مسئولان مربوطه در وزارت بهداشت ازجمله ریاست سازمان غذا و دارو در سال 92 حدود 700هزار نفر در کشوربه این بیماری مبتلا هستند که بنا به پیش بینی همان مسئول مربوطه در صورت مراجعه به موقع و تشکیل پرونده در انجمن های مربوطه و مراکز بهداشتی و درمانی این تعداد به سه میلیون نفر هم میرسد .پرواضح است که از آن زمان تاکنون ممکن است به این رقم افزوده شده باشد.بیماران مبتلا به سلیاک به هیچ وجه نمیتوانند مواد غذایی و دارویی حاوی گلوتن را مصرف نمایند .گلوتن پروتئینی است که در گندم ، جو ، چاودار وجود دارد بنابراین علی القاعده این بیماران قادر به مصرف مواد غذایی حاوی این پروتئین نخواهند بود. در واقع نمیتوانند نان گندم و جو را میل کنند چرا که واکنش سیستم ایمنی بدن آنها به این پروتئین عوارضی زیادی را بدنبال دارد. این بیماران ناچارند نان های تهیه شده از سایر غلات که بدون گلوتن هستند را مصرف کنند . یکی از آرد های بدون گلوتن آرد ذرت میباشد که در این بیماران بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد .برخی از شرکت های مواد غذایی خارجی آرد های مخصوص بدون گلوتن که حاوی آرد ذرت و دیگر غلات بدون گلوتن است که تولید میکردند که به دلیل افزایش ناگهانی قیمت ارز بسیاری ازنمایندگی های این شرکت ها از واردات این گونه محصولات به دلیل گران بودن صرفنظرکردندبه طوری که از سال 96 تاکنون تنها آرد های معدودی ازشرکت های خارجی آنهم با قیمت های گزاف وجود دارد که بدیهی است که بسیاری ازافراد آسیب پذیر در این رابطه قادر به تهیه آنها نیستند.البته انجمن های فعال در حوزه بیماری های سلیاک اقدام به تهیه آرد های مخصوص بیماران سلیاک کرده اند لکن این اقدام به هیچ وجه نتوانسته است پاسخگویی نیازهای فراوان این بیماران باشد .ناگفته نماندکه این مورد تنها به آرد ختم نشده و بسیاری از مواد غذایی را در برمیگیرد.گلوتن به واسطه خاصیت کشسانی که به مواد غذایی می دهد در بسیاری از صنایع غذایی مورد استفاده قرار میگیرد . به جز مواد غذایی حاوی گندم و جو بسیاری از مواد لبنی ، انواع سس ها، گوشت های فرآوری شده از جمله سوسیس وکالباس و بسیاری ازکنسرو ها حاوی مواد نگهدارنده ای است که در ترکیب آن ها از گلوتن استفاده میشود.این وضعیت در تولیدات محصولات بهداشتی نیز دیده میشود بیماران سلیاکی در تهیه خمیردندان نیز دچار مضیقه می باشند به طوری که تنها یک برندخارجی محصول بدون گلوتن تولید میکرد که به دلیل مشکلات پیش آمده در خصوص ارز شرکت وارد کننده آن قریب به یک سال و اندی است که مبادرت به واردات آن نمیکند که صدالبته سودجویان با عرضه نوع تقلبی آن به بازار باعث شده اند که بسیاری از این بیماران با عوارض ناشی ازمصرف آن مواجه شوند.این وضعیت در مورد دارو ها نیز وجود دارد .در بسیاری از داروهای خوراکی به ویژه قرص ها وکپسول ازترکیباتی استفاده میشود که حاوی گلوتن می باشد درواقع کارخانجات و صنایع دارویی از نشاسته گندم در دارو های خود بهره می گیرند . به طوری که این امر باعث شده بیماران مبتلا به بیماری سلیاک نیز از این جهت به شدت درمضیقه باشند .البته انجمن های سلیاک فعال در کشور رایزنی های متعددی را با بسیاری ازشرکت های تولید کننده مواد غذایی و دارویی در خصوص حذف گلوتن از محصولات خود به عمل آورده اندلکن تنها عده اندکی از این شرکت ها در این خصوص همکاری کرده اند.به نظرمیرسد مسئولان وزارت بهداشت وکمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی بیش از هر زمان دیگری میتوانند با این موضوع مسئولانه برخورد کرده و جمع کثیری از بیماران و خانواده های آنان را از نگرانی درآورند.در بسیاری از کشورهای غربی از جمله اروپا و امریکا مواد غذایی و دارویی بدون گلوتن به وفور در دسترس همگان میباشد به طوری که این بیماران در دسترسی به این مواد با هیچگونه مشکلی مواجه نیستند اما در ایران این معضل به شکل های مختلفی مسائل ومعضلات بسیاری فراهم آورده است.عدم وجود مکان های عرضه مواد غذایی بدون گلوتن ومحدود بودن شرکت های عرضه کننده آرد و نان های بدون گلوتن به هیچ عنوان پاسخگویی نیازهای این بیماران نیست باعث شده است که این افراد در خارج از منزل وبه ویژه درمسافرت با مشکلات جدی مواجه شوند .شدت و عوارض این بیماری در افراد مختلف دارای شدت و ضعف های متعددی است به طوری که برخی از بیماران در صورت عدم اطلاع از فاقد گلوتن بودن مواد غذایی ممکن است در همان لحظه دچار عوارض ناشی ازآن نشوند لکن ادامه این روند و عدم رعایت رژیم غذایی بدون گلوتن در روزهای آتی خود را به شکل های درد های روده ای نشان داده و در صورت پیگیری های پزشکی در آزمایشات و نمونه های اخذ شده ازپرزهای روده باریک در آندوسکوپی خود را نمایان میسازد.بنده به نوبه خود مکاتباتی با وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی و نمایندگان مربوطه در مجلس شورای اسلامی داشته ام لکن تاکنون به نتیجه ثمر بخشی که بتواند پاسخگوی نیازهای متعدد این بیماران عزیز باشد نرسیده است.بدیهی است حل این معضل نیازمند عزم ملی و اراده قوی در بین مسئولان در جایگاه های دولتی ، مجلس شورای اسلامی و تشویق صاحبان صنایع و تولید کنندگان مواد غذایی ودارویی درکشوردارد که در این خصوص تمامی همت خود را به کار خواهم گرفت تا این معضل به نحوه متقضی و مناسب حل شود.در این رابطه صاحبان رسانه هاو تریبون های مختلف دارای رسالتی بزرگ در انتقال مشکلات این بیماران به مسئولان و پیگیری حل معضلات مبتلابه آنان دارند که به نظر می رسد در حال حاضر بنا به دلائل مختلفی از جمله عدم آشنایی با این بیماری و مشکلات مرتبط برآن اقدام کافی و مناسبی صورت نگرفته است که امیدوارم با اهتمام اصحاب رسانه و تشویق و ترغیب مسئولان دولتی و صاحبان شرکت های خصوصی بتوان تا حدودی از آلام این بیماران عزیز کاست.