کولونوسکوپی برای تشخیص چه بیماری هایی است و چگونه انجام می‌شود؟

«برای کولونوسکوپی اضطراب زیادی دارم. از روزی که پزشک این عمل را برایم تجویز کرد، فضای مجازی را زیرورو کردم. چنان ترس و استرسی گرفتم که می‌خواهم تجربه کولونوسکوپی را به لقایش ببخشم. اما درد روده امانم را بریده است و باید برای این عمل حاضر شوم. خودم را برای تحمل یک درد عجیب و غریب آماده می‌کنم». اگر شما هم چنین حسی دارید، از ترس و استرس روز و لحظهٔ خود را خراب نکنید. قرار نیست درد بکشید و یا با وضعیت ناخوشایندی مواجه شوید. مطالعه این مطلب شما را بیشتر با کولونوسکوپی آشنا می‌کند.کولونوسکوپی برای تشخیص چه بیماری‌هایی است؟اگر مشکلی در ناحیهٔ رکتوم (مقعد) و رودهٔ بزرگ داشته باشید، پزشک متخصص برای بررسی بیشتر و تشخیص کولونوسکوپی را تجویز می‌کند. این مشکلات طیف گسترده‌ای دارند که نمونه‌های زیر از رایج‌ترین آنها هستند:پولیپ (polyps)پولیپ‌ها بافت غیرطبیعی در پوشش داخلی روده هستند که می‌توانند به‌صورت تکی یا شاخه‌ایی ایجاد شوند. آنها از نظر اندازه و تعداد متفاوت هستند. پولیپ‌های روده در بیشتر مواقع بدخیم نیستند و مشکل جدی برای شما ایجاد نمی‌کنند. یکی از دلایل نمونه‌برداری در کولونوسکوپی تعیین بدخیمی یا خوش‌خیمی این پولیپ‌ها است.بیشتر بخوانیم: انواع بیماری‌های روده تصویری از پولیپ روده را می‌بینید که با استفاده از کونولوسکوپی قابل تشخیص و درمان است. کونولوسکوپی شیوه‌ایی ایمن برای درمان پولیپ‌های روده است.بیماری التهابی روده (IBD)این بیماری‌ها می‌توانند شامل کرون (Crohn's disease) یا کولیت اولسراتیو ( ulcerative colitis) باشند. کولونوسکوپی می‌تواند به تشخیص زخم‌هایی که این بیماری‌ها در ناحیه روده ایجاد می‌کنند، موثر باشد. همچنین پزشک با بررسی نتایج این آزمایش شدت بیماری و التهاب را تشخیص می‌دهد.سندرم روده تحریک‌پذیر (Irritable Bowel Syndrome)این بیماری یک اختلال شایع گوارشی مزمن است که عملکرد دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهد.پزشکان علت دقیق آن را نمی‌دانند؛ اما بر این باور هستند که ترکیبی از عواملی مانند ناهنجاری‌های سیستم گوارش، تغییرات باکتری‌های روده و استرس در این بروز این بیماری نقش دارند. هیچ درمانی برای سندرم روده تحریک پذیر وجود ندارد، اما معمولاً می‌توانید علائم استرس عصبی روده را با تغییر سبک زندگی و داروها کنترل کنید.حالا سوال مهم این است که اگر این بیماری درمان خاصی ندارد، پس چرا پزشک کولونوسکوپی را تجویز می‌کند. در این شرایط پزشک متخصص می‌خواهد مطمئن شود که مشکل گوارشی دیگری وجود ندارد و علائمی مانند اسهال، دردهای شکمی، نفخ و یبوست فقط به دلیل سندرم رودهٔ تحریک‌پذیر (IBS) هستند.بیشتر بخوانیم: علائم بیماری سلیاک در کودکاندیورتیکولیت (Diverticulitis)گاهی اوقات دیواره‌های رودهٔ بزرگ ضعیف می‌شوند و این امر منجر به بروز کیسه‌های کوچکی در آن می‌شوند که پزشکان اصطلاحا به آن دیورتیکول (diverticula) می‌گویند. فاکتورهایی مانند استرس و افزایش سن، ریسک بروز آنها را بیشتر می‌کنند. زمانی که این کیسه‌ها ملتهب می‌شوند، دیورتیکولیت بروز می‌کند. پزشک برای درمان با توجه به وضعیت بیمار، ابتدا آنتی‌بیوتیک را تجویز می‌کند و رژیم غذایی مایع را به بیمار پیشنهاد خواهد کرد. چنانچه عفونت شدید باشد و به درمان دارویی پاسخ ندهد، دکتر گوارش در مراحل بعدی کولونوسکوپی و جراحی را توصیه می‌کند. تصویری از دیورتیکولیت را می‌بینید. آنها کیسه‌هایی در دیوارهٔ داخلی رودهٔ بزرگ هستند. پزشک از طریق کونولوسکوپی این بیماری را تشخیص می‌دهد و درمان می‌کند.. درمان اولیه برای دیورتیکولیت، داروهای آنتی بیوتیک است. پس از آن پزشک از تکنیک کونولوسکوپی استفاده می‌کند.هموروئید (Haemorrhoids) یا بواسیربواسیر، وریدهای متورم در ناحیهٔ تحتانی رکتوم هستند که به ۲ صورت داخلی و خارجی بروز می‌کنند. در مراحل اولیه، برای درمان این بیماری کافی است رژیم غذایی مناسبی داشته باشید تا از یبوست جلوگیری شود. همچنین می‌تو‌انید از راه‌کارهایی مانند پماد هموروئید یا جراحی لیزر استفاده کنید. اما گاهی اوقات بواسیر داخلی با خونریزی‌های مشکوک همراه است، در چنین شرایطی پزشک برای برررسی‌های بیشتر کولونوسکوپی را تجویز می‌کند.بیشتر بخوانیم: علائم شایع کولیت رودهانسداد رودهٔ بزرگاین بیماری از عبور طبیعی مدفوع، مایعات و گاز از روده بزرگ جلوگیری می‌کند به همین دلیل منجر به طیف وسیعی از علائم و عوارض احتمالی می‌شود.تهوع و استفراغ، یبوست و دردهای شکمی از علائم آن هستند. انسداد رودهٔ بزرگ یک وضعیت اورژانسی است.سرطان کولورکتال (Colorectal cancer)کولونوسکوپی یک ابزار غربالگری ارزشمند برای تشخیص سرطان کولورکتال است. در این بیماری سلول‌های سرطانی در رودهٔ بزرگ یا رکتوم رشد می‌کنند. انواع خاصی از پولیپ‌ها (آدنوماتوز، adenomatous polyps) می‌توانند ریسک بروز این بیماری را افزایش دهند. پزشکی که در حال کونولوسکوپی است. این تکنیک ابزاری مناسب برای تشخیص سرطان کولورکتال در رودهٔ بزرگ است.کولونوسکوپی به غربالگری سرطان کولورکتال در رودهٔ بزرگ کمک می‌کند.چه زمانی کولونوسکوپی لازم است؟کولونوسکوپی، اطلاعات دقیقی از وضعیت روده در اختیار پزشک قرار می‌دهد. به همین دلیل اگر علائمی داشته باشید که تست‌های روتین تصویربرداری مانند سی‌تی‌ اسکن یا MRI قادر به توضیح آنها نباشند، پزشک این تکنیک را تجویز می‌کند. گاهی اوقات نیز این شیوه برای نمونه‌برداری از بافت (بیوپسی، ) توصیه می‌شود. هریک از شرایط زیر می‌توانند دلیلی برای انجام کولونوسکوپی باشند:خونریزی یا ترشح غیر طبیعی از مقعد.تغییرات غیر قابل توضیح در عادات روده، مثل اسهال، یبوست یا بی‌اختیاری.کاهش وزن ناخواسته.دردهای شکمی که دلیل قابل توجیه ندارند.بیشتر بخوانیم: جراحی برداشتن روده بزرگآمادگی قبل از کولونوسکوپیمراقبت‌های قبل از کولونوسکوپی ۲ تا سه روز قبل از آن شروع می‌شود و معمولا شامل موارد زیر است:شروع به مصرف غذاهای کم فیبر کنیداز مصرف غذاهایی که دارای رنگدانه‌های قرمز، آبی یا بنفش هستند، خودداری کنید. زیرا امکان تداخل با آزمایش را دارند.مصرف داروهای ضد اسهال و یا مکمل‌های فیبردار را متوقف کنید.یکی از سخت‌ترین مراحل ، مصرف پودر پیدرولاکس کولونوسکوپی (Pidrolax powder) است. این دارو ملین است و به پاکسازی روده کمک می‌کند. این دارو معمولا یک روز قبل از عمل برای شما تجویز می‌شود. برخی از پزشکان ممکن است مصرف قرص یا شیاف را نیز توصیه کنند.پودر پیدرولاکس کولونوسکوپی را می‌بینید. این دارو ملین است و به پاکسازی روده کمک می‌کند. مصرف پودر پیدرولاکس کولونوسکوپی، معمولا ۱۰ ساعت قبل از کولونوسکوپی توصیه می‌شود.نحوه انجام کولونوسکوپی چگونه است؟به‌طور کلی مراحل کولونوسکوپی را می‌توان به این شکل توضیح داد:قبل از عمل لباس کولونوسکوپی را می‌پوشید. پزشک از شما درخواست می‌کند تا به پهلو روی تخت دراز بکشید. برای در طی عمل احساس بهتری داشته باشید، از داروهای آرام‌بخش و بیهوشی استفاده می‌شود. بنابراین لازم نیست خود را برای تحمل درد، آماده کنید.در مرحلهٔ بعدی پزشک کولونوسکوپ را وارد مقعد خواهد کرد. کولونوسکوپ یک لوله بلند و قابل انعطاف است که در انتهای آن دوربین قرار دارد. پزشک برای این کار از روان‌کننده‌ها نیز استفاده می‌کند. دوربین تصاویر واضح و دقیقی از پوشش رودهٔ بزرگ را به مانیتوری که روبروی پزشک قرار دارد، ارسال می‌کندشما متیتوانید برای دریافت راهنمایی های بیشتر با مشاوره آنلاین دکتر گوارش مشورت کنید.برای اینکه تصاویر بهتری از اندام‌های درونی بدن تهیه شود، از طریق کولونوسکوپ، مقداری دی اکسید کربن به روده پمپ می‌شود. پزشک می‌تواند کولونوسکوپ را در تمام طول کولون (از راست روده تا سکوم ( Cecum، ابتدای روده بزرگ)) حرکت دهد ناهنجاری‌های مربوط به آن را بررسی کند.با استفاده از این تکنیک پزشک می‌تواند پولیپ‌های روده را خارج کند و یا نمونه‌برداری (بیوپسی،‌ biopsy) را انجام دهد. پس از تکمیل معاینه، پزشک کولونوسکوپ را به تدریج از بدن خارج می‌کند. مدت زمان کونولوسکوپی چیزی حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه است.پس از آن برای مدت کوتاهی تحت نظر هستید تا اثرات داروهای آرام بخش یا بیهوشی از بین برود. پزشکی که در حال انجام کولونوسکوپی است. کولونوسکوپی یک عمل سرپایی است و در همان روز به منزل باز می گردید.مراقبت‌های بعد از کولونوسکوپیبعد از کولونوسکوپی به نکات زیر توجه داشته باشید:در روز عمل، حتما فردی را به عنوان همراه در کنار خود داشته باشید. چون از داروهای بیهوشی استفاده می‌شود، شما هوشیاری لازم برای رانندگی ندارید و ممکن است برای به منزل بازگشتن، دچار مشکل شوید.بهتر است رژیم غذایی خود ا با غذاهای سبک شروع کنید و به اندازهٔ کافی مایعات بنوشید.در مورد داروهایی که قبل از کولونوسکوپی مصرف می‌کردید، با پزشک مشورت کنید.بهتر است یک روز به خود استراحت دهید و از روز بعد فعالیت‌های روزمرهٔ خود را شروع کنید.عوارض کولونوسکوپی چیست؟کولونوسکوپی یک روش تشخیصی و درمانی ایمن است. با این حال پس از آن ممکن عوارض خفیف زیر را تجربه کنید که در مدت کوتاهی از بین می‌روند:خونریزی از مقعددفع نفخسفت شدن شکمبرخی از افراد ممکن است واکنش نامطلوبی به داروهایی بیهوشی داشته باشند. این مشکلات می‌توانند شامل ناراحتی‌های تنفسی، واکنش‌های آلرژیک یا عوارض قلبی عروقی باشد. ریسک بروز این خطرات به طور کلی کم است، اما برای افرادی که شرایط پزشکی خاصی دارند، بیشتر است.اگر خونریزی بعد از کولونوسکوپی شدید باشد، لازم است برای بررسی‌های بیشتر به مراکز درمانی مراجعه کنیدکولونوسکوپی در چند سوال کوتاهآیا کولونوسکوپی نیاز به بیهوشی دارد؟پزشکان معمولا بیهوشی عمومی را برای انجام این کار توصیه می‌کنند تا بیمار دردی را احساس نکند و استرس نداشته باشد.بیهوشی کولونوسکوپی چقدر طول می‌کشد؟مدت زمان بیهوشی کولونوسکوپی متغیر است و به عوامل مختلفی مانند نوع بیهوشی، شرایط بیمار و پیچیدگی فرایند دارد.آیا کولونوسکوپی درد دارد؟از آنجا که پزشک برای این عمل، از بیهوشی یا داروهای مسکن استفاده می‌کند، در طول آن احساس درد نخواهید داشت.منبع: glsurgical.com.sg | healthy.kaiserpermanente.org | my.clevelandclinic.org