شادی دنیای تلخ "شیرین" باشیم

الهام خداشناس، روزنامه نگارزیر پوست شهر هزاران داستان وجود دارد گاهی شاد و گاهی تلخ، هستند مادران و پدرانی که چشم ها را بر روی خوشی های دوران بسته اند تا جمعشان جمع بماند. از زمانی که حرکت کرده‌ام شنیده ها را در ذهنم بالا و پایین می کنم مصاحبه با مادری که فرزندی معلول دارد! به این می اندیشم که قطعاً روزهای بسیار سختی را گذرانده است؛ حرف های بسیاری برای گفتن و شنیدن دارد. هر چه پیچ و خم مسیر را طی می کنم بیشتر با شهر و شهرنشینی بیگانه می شوم. کوچه هایی باریک و نگاه های بهت زده و متعجب مردان و زنانی که خارج از منازل نشسته و نظاره گر رفت و آمدها هستند. غرق در افکارم بودم که به مقصد رسیدم؛ تمامش همین است خانه ای در حاشیه شهر، در را می زنم خانمی سی و چند ساله که لبخند به لب دارد در را باز می کند؛ وارد خانه می شوم، خانه‌ای با سادگی باورنکردنی! عاری از هرگونه وسایل؛ حتی بوی طبخ غذا به مشام نمی رسد. گوشه ای از خانه دختری که در سکوت و با لب های خاموش معصومیت را فریاد می زند، توجهم را به خود جلب می کند. نام مادر زهرا است از او می خواهم که سرگذشت زندگی خود را برایم بازگو کند، شروع به صحبت می کند و سفره دلش را می گشاید: « ۱۷ ساله بودم که زندگی مشترک با پسر عمویم را آغاز کردم، در پی دست یافتن به آرزوهایم هم قدم با همسرم راهی شهر شدیم، منزل نقلی و کوچکی را اجاره کردیم. مدتی از شروع زندگی نگذشته بود که متوجه اعتیاد همسرم شدم. روزهایی را شاهد بودم که همسرم پیش چشمانم مواد مخدر استعمال می کرد. مدام با خودم می اندیشیدم که چرا؟! »می پرسم چه چیز باعث شد ادامه دهی و این گونه پاسخ می‌دهد: «حتی با وجود سختی های فراوان زندگی را دوست دارم. حسین فرزند اولم بدنیا آمد و پس از یک سال شیرین پا به این دنیا گذاشت. یک نیمه شب دخترم دچار تشنج شد، نتوانستیم راهی پیدا کنیم تا او را به بیمارستان انتقال دهیم، شب جای خود را به صبح داد؛ مجدداً دچار تشنج شد، او را به بیمارستان رساندیم اما به دلیل هزینه‌های بالا مجبور به بازگرداندن شیرین به منزل شدیم؛ روزها یکی پس از دیگری گذشتند تشنج‌های او اما تمامی نداشت، رفته رفته این روزها تبدیل به سال ها شدند. »پدر شیرین که تاب دیدن دختر را در این شرایط ندارد بزرگترین تصمیم زندگی اش را می گیرد و اعتیاد را برای همیشه ترک می کند تا خودش را وقف دختر کند. در این بین چشمانم هدایت می شود به سمت شیرین که جوجه های کوچک رنگی را در بغل جای داده؛ همانطور که از خجالت سر به پایین دارد جوجه ها را هم به سختی پنهان کرده، او را صدا می زنم اما بیشتر خجالت می کشد، مادر می‌گوید: «تنها خوشحالی شیرین همین جوجه های کوچکی هستند که آنها را در آغوش می گیرد.»از وی می خواهم ادامه ماجرا را تعریف کند، نفسی تازه می کند و ادامه می دهد: «بعد از گذشت ۸ سال تصمیم گرفتم مجدداً با هر توانی که دارم شیرین را به پیش پزشک ببرم، تشخیص پزشک معلولیت ذهنی بود. آهی که در پس این جملات می کشد داغ است.»سال های سختی طی شدند و اکنون شیرین ۱۶ سال سن دارد؛ زهرا هم اکنون صاحب پنج فرزند است. پیوند عاطفی قدرتمندی را می توان به وضوح میان اعضای خانواده دید؛ برادرهای شیرین از پشت پنجره ایستاده به سمت ما خیره شده اند و لبخندی کودکانه بر لب دارند.حسین اما ۱۷ سال دارد و به تب مالت مبتلا شده است. متأسفانه پای وی آسیب دیده و او را در راه رفتن دچار مشکل می کند. مادر سرش پائین است و ادامه می دهد: «برای درمان و التیام دردهای حسین، مجبور به تهیه و تزریق واکسن هستیم تا شاید به مرور زمان درمان جواب دهد و دوباره بتواند با پای سالم به زندگی ادامه دهد؛ اما به دلیل هزینه های گزافی که وجود دارد متاسفانه از پس این مورد هم بر نمی آییم.»چند لحظه که می گذرد دوباره دل قوی می کند و رشته حرف ها را در دست می گیرد و ادامه می دهد: «روزهای زیادی را شاهد درد کشیدن حسین هستیم اما در توانمان نیست برایش چاره ای بیاندیشیم. او با وجود سن کم و مشکلی که دارد همراه می شود تا بتواند در تامین مخارج منزل کمک حالمان باشد؛ روزنامه فروشی، بنایی و هر کاری که از عهده اش بر بیاید انجام می دهد. همسرم کارگر ساده ای است؛ هر روز با این امید از منزل خارج می شود که شرمنده همسر و فرزندانش نشود. از طرفی دیگر مسئله تامین اجاره ماهیانه خانه باری سنگین را بر روی دیگر غم هایمان اضافه کرده است.»طبق قولنامه ای که در دست دارد جای ودیعه خالی است و ماهیانه مبلغ 350 هزار تومان اجاره پرداخت می کنند. به گفته زهرا، این مبلغ هم با توجه به درآمد اندک و هزینه های بالا برایشان بسیار سنگین است؛ بزرگترین نگرانی او در حال حاضر اتمام مهلت قرارداد است و اینکه چگونه بدون داشتن مبلغ پیش پرداخت خانه ای را برای زندگی فراهم کنند.از زهرا می پرسم شیرین تحت پوشش بهزیستی قرار گرفته است؟ اما پاسخ تکان دهنده ای دریافت می کنم. همسر و فرزندان زهرا با اینکه ایرانی هستند اما هنوز شناسنامه ندارند. برای خیلی از سوال هایم جواب پیدا کردم چرا شیرین تحت پوشش بهزیستی نیست؟ چرا نتوانستند با وجود وضعیت مالی که دارند تحت پوشش هیچ نهادی باشند؟ اما سوال اینجاست که چرا تاکنون اقدامی نکرده اند؟زهرا پاسخ می دهد: « مگر می شود اقدامی نکرده باشیم. هزینه های آزمایش فرزندانم بالاست. توان پرداخت آن را نداریم. هر سال آنها را با نامه ای که از ثبت احوال دریافت می کنیم در مدرسه ثبت نام می کنیم.»از مشکلات شرایط نگهداری شیرین می پرسم که می گوید: «در کنار معلولیت ذهنی، به علت معلولیت جسمی حرکتی که دارد پوشک می شود، اما به دلیل مسائل مالی تهیه کردن پوشک هزینه بالایی دارد.»مادر برای لحظاتی نگاهش را به فرزندش می دوزد و ادامه می دهد: همه نگرانی ام این است که بعد از ما چه خواهد شد؟ می گوید بارها دیگران به من تذکر داده‌اند که از شیرین دست بکشم اما مگر مادر می تواند دست ازعشق مادری بردارد؟در تمام مدت گفت و گو، زهرا همچنان منبع آرامش و انرژی است. هر لحظه از امید حرف می‌زند از اینکه امیدوار است فرزندش بتواند گام بردارد و شاید یک بار هم که شده نام مادر بر زبان جاری کند. از او در این باره که آیا احساس خوشبختی می کند می پرسم و پاسخی زیباتر می شنوم: «در کنار فرزندان و همسرم خوشبختم»از آرزوهایش می پرسم و او می گوید: «همین که بدانم و با چشم ببینم فرزندانم به موفقیت رسیدند و بتوانند درسشان را ادامه دهند تا همانند من در زندگی سختی را تجربه نکنند برایم کافی است» این در حالیست که من در انتظار شنیدن درخواست برای خرید تلفن همراه برای ادامه تحصیل فرزندان یا تامین هزینه واکسن های بیماری حسین، هزینه انجام آزمایش خون فرزندان برای دریافت شناسنامه، تهیه یا کمک هزینه تامین پوشک برای شیرین و یا حتی درخواست کمک هزینه اجاره منزل و.... اما او هیچ نمی گوید.در مسیر برگشت فقط به این فکر می کنم که چقدر جنس مشکلاتمان، غصه ها و نگرانی هایمان با هم فرق می کند. چطور ممکن است این همه تفاوت فقط در عرض چند متر با هم!