متاورس و معماری

حتما تو این چند وقت اخیر 569 بار اسم متاورس رو شنیدی. چون کارم تا حد زیادی مرتبط با این مسئله هست، گفتم یه مطلبی در مورد متاورس و ارتباطش با معماری بنویسم. اگر معمار، طراح صنعتی یا طراح شهری هستی، این مطلب شاید کمکت کنه تا باپتانسیل ترین بازار کاری رو پیدا کنی. اگر هم تخصصی تو این حوزه ها نداری، نگران نباش، قراره خیلی ساده توضیح بدم که جهان قراره چقدر ترسناک باشه!متاورس و معماریاین متاورسی که هی میگن چیه اصن؟!در یک جمله بخوام بگم اینه که دنیای واقعی رو ببریم به دنیای مجازی. هر موقع دیدی میتونی اثری از خود واقعی ات در دنیای مجازی به صورت سه بعدی بزاری، بهش میگن متاورس. خب حالا اگه بخوام بیشتر بازش کنم باید دو تا نکته رو بگم: 1)وب 3 ، 2)طیف واقعی و مجازیوب یا در اصطلاح عامیانه اینترنت از وقتی که شروع شده تا به الان شامل سه تا دوره یا سه تا فاز بوده که از شماره 1 تا3 نامگذاری شده. وب 1 همون سایت هایی بودن که سرچشون میکردیم و میرفتیم توش و مطلب میخوندیم(طبیعتا الان هم کلی از این سایت ها وجود داره. من جمله همین ویرگول)وب 2 تفاوتش این بود که حالت تعاملی پیدا کرد و یک طرفه نبود. یعنی تو میتونستی به یکی کامنت بزاری، لایکش کنی، اون عکسای تو رو ببینه و... مثالشم که قطعا میدونی دیگه. تمام شبکه های اجتماعی از واتس اپ و تلگرام گرفته تا اینستاگرام.وب 3 یک قدم از این هم فراتر رفته و بستر جدیدی رو ایجاد کرده مثل بلاکچین که تمام کریپتو ها رو در بر میگیره. یکی از این حوزه ها هم متاورسه. چرا؟ چون بر خلاف وب 2 که تعامل به صورت دو بعدی بود، اینجا بصورت سه بعدی و نزدیک به واقعیت با دیگرون ارتباط برقرار می کنی.خب و اما نکته بعدی طیف بین جهان واقعی و مجازیه. همین اول کار بگم که جهان واقعی متضادش نمیشه جهان مجازی؛ بلکه میشه جهان خیالی. در واقع این 4 تا عبارت به صورت زیر متضاد هم اند:Actual & Virtual (عینی و مجازی)Reality & Imaginary (واقعی و خیالی)خب؛ حالا وقتی میگیم واقعیت مجازی، پس پارادوکس نیست و واقعیت میتونه با مجاز ترکیب بشه. حالا به تصویر زیر نگاه کن:خب؛ اگه ما از جهان واقعی حرکت کنیم تا در اون سمت طیف به جهان مجازی برسیم، این وسط چند تا ایستگاه هست که بایدحواسمون بهشون باشه: واقعیت مجازی(VR)، واقعیت افزوده(AR)، مجاز افزوده(AV). خب نمی خوام مطلب رو پیچیده اش کنم. یه مقاله دیگه مینویسم و توش تفاوت تمام این ها رو میگم. اما سوال مهم اینجا اینه که:" بالاخره متاورس کدوم یک از این هاست؟!". جواب اینه که همشون به جز جهان واقعی!در واقع تمام این تکنولوژی های واقعیت مجازی و افزوده و آمیخته(انصافا ترجمه مزخرفی برای Mixed Reality کردن!)، همشون زیر مجموعه ای از متاورس هستند.وقتی به واسطه دیوایسی(تبلت، لپ تاپ، موبایل، هدست واقعیت مجازی و...) وارد دنیای مجازی میشی بهش میگن متاورستو در جهان متاورسی یک آواتار داری(آواتار همین کاراکتر های خوشگلیه که تو عکس بالا میبینی) و با اون میتونی بری تو خیابون بگردی، تو کلاس درس حاضر بشی، میوه پوست بکنی و کلا هر کار دیگه ای بکنی که تو زندگی واقعی میکنی. در واقع اون آواتار میشه نماینده ای از خود واقعی ات در یک جهان مجازی.میدونم الان احتمالا با خودت میگی دقیقا مثل یه گیم دیگه! دقیقا همینطوره؛ بازی های سه بعدی خودشون به نوعی متاورس هستن. اما معمولا چون ارتباط خیلی عمیقی با دنیای واقعی برقرار نمیکنن، از غلظت متاورسیش کم میشه. مثلا تو توی Call of Duty یکی رو بزنی بکشی، نمیندازنت زندان! بخوای تو یه خونه ای بمونی، لازم نیست دست کنی تو جیبت و پول واقعی بدی. اگه تو GTA با سرعت زیاد رانندگی کردی قرار نیست جریمه بشی؛ ولی همه این ها تو متاورس اتفاق میفته!ارتباط متاورس با معماریاگر دانشجو یا فارغ التحصیل معماری یا رشته های مشابهش مثل طراحی شهری و طراحی صنعتی هستی، اگر بجنبی، میتنونی جزو پیشگامان این بازار بشی؛ چون بازار متاورس بیشتر از هر کسی برای طراح هاست.1) فضادر واقع مهم ترین عنصری که یک معمار یا طراح باید حواسش بهش باشه، فضاست. اینکه در فضا چطوری تغییر ایجاد کنیم تا طراحی مطلوبی داشته باشیم. در جهان مجازیِ متاورس هم این فضا وجود داره و باید طراحی بشه. پس دست به کار شو و نرم افزار های مدلسازی مثل 3Ds Max، Revit, Maya, Blender و... رو یاد بگیر که قراره خیلی بیشتر از قبل به کار بیان. اینکه ادراک ما از یک فضای معماری چه تفاوتی با ادراک یک فضای مجازی داره، چالشیه که معمار ها باید بهش توجه کنن. به عنوان مثال، میزان محصوریت و حس خفگی و گشودگی میتونه خیلی متفاوت تر باشه. علاوه بر این، ما در جهان واقعی برای تغییر فضا محدودیت های کالبدی و حقوقی زیادی داریم. اما تو متاورس این موارد وجود نداره. اما آیا نا محدود بودن فضا لزوما اتفاق خوبیه؟2) تجربه بصری و زمانیاینجا یک مسئله ای وجود داره اینه که جهان متاورس تا چه اندازه باید شبیه جهان واقعی باشه؟ ما وقتی در خونه مونو باز میکنیم به کوچه میرسیم؛ بعدش خیابون؛ تا در نهایت مسافتی رو طی کنیم و به سر کار یا دانشگاه برسیم. آیا چنین تجربه ای باید تو متاورس هم وجود داشته باشه؟ نمیشه یه در مخصوصی از داخل اتاق خوابمون باشه که مستقیما ما رو به دفتر کارمون هدایت کنه؟!تو معماری سنتی ایران ما فضایی داشتیم به اسم دالان. هدف از طراحی چنین فضایی این بود که فرد وقتی وارد خونه میشه، به واسطه گذر از این فضای نسبتا طولانی و طویل، تمام افکار مربوط به بیرون رو فراموش کنه و از نطر ذهنی آماده موارد داخل خونه بشه. چنین تجارب بصری و زمانی در متاورس چه اندازه باید در نظر گرفته بشه؟ جواب این سوال رو باید طراحان و معماران بدن.3) شرایط اقلیمیتا حالا رفتی یزد؟ تو بافت کهن یزد، خونه ها معمولا یخچال ندارن تو خونه شون! چون تا اعماق زیادی میرن زیر زمین و مواد غذایی شونو اونجا میذارن تا خنک بمونه. کوچه هاشونم انقدر تنگه که به سختی دو نفر پیاده از کنار هم میتونن رد بشن. چرا؟ چون کوچه ها باید تنگ باشه تا سایه به اندازه کافی باشه تو کوچه ها. تو چنین شرایط اقلیمی گرمی، سایه نقش طلا رو داره! خونه هاشونم معمولا طوریه که یه حیاط مرکزی دارن که پائین تر از سطح زمینه تا اگر تو زمستون برف بارید، مدت زیادی بتونن تو خونه شون نگهش دارن. اما یه شهر کوهستانی مثل تبریز یا اردبیل رو در نظر بگیر. تو چنین شهر هایی، عمدا خونه ها رو طوری میسازن تا اگه برف اومد، زود آب بشه بره پی کارش!کوچه های یزدحالا سوالی که پیش میاد اینه که جهان متاورسی که پایبند چنین محدودیت های اقلیمی نیست، چیکار باید بکنه تا هویت شهر ها و محلات از بین نره؟چند تا مورد دیگه هم موند که اگه عمری باقی باشه تو یه مقاله دیگه بهش میپردازم.ذهنت خلاق و تنت سلامت:)