هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC)

هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC)یکی از عمده مسائلی که بسیاری از شرکت ها با آن دچار مشکل هستند بهایابی درست کالاهای خود است. این موضوع در بازار های رقابتی از اهمیت بالایی برخوردار است, در این نوع بازار ها زمانی که یک شرکت قیمت کالای خود را برای عرضه به بازار باید اعلام کند چالش آن داشتن مزیت رقابتی با کالای مشابه است. در این شرایط اگر درک درستی از قیمت تمام شده آن محصول در دسترس نباشد بی تردید قیمت فروش آن نیز تحت تاثیر قرار خواهد گرفت و جای هیچگونه مانوری باقی نخواهد گذاشت که در این شرایط قیمت فروش محصول شما مناسب نبوده و به طبع شرکت بازار خود را از دست خواهد داد. بهای تمام شده دقیق علاوه بر حفظ بازار تاثیر بسزایی در سود و زیان شرکت نیز خواهد داشت. هرچه بهای تمام شده کالای فروش رفته یک شرکت دقیق تر باشد سود و زیان آن نیز دقیق تر خواهد بود و از این رو می توان ارزیابی بهتری از عملکرد شرکت داشت و راه های بهتری برای بهبود آن اندیشید. از این رو‏, روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت روشی است که با تکیه بر محرک های هزینه در صنایع تولیدی بتوان گفت بهترین و دقیق ترین بهای تمام شده محصول را در اختیار ما بگذارد.روش ABC یک جایگزین مناسب برای هزینه یابی سنتی میباشد. در این روش محرک های هزینه یا به زبان ساده تر عمده ترین مواردی که برای سازمان ایجاد هزینه میکنند, شناسایی می شوند و پس از آن هزینه های سربار در مراکز هزینه یا استخر های هزینه ریخته می شود و سپس از محل این استخر هزینه ها سربار بین محصولات تسهیم میشود. برای فعالیت هایی که به نظر می رسد مربوط به حجم محصولات می باشد محرک هزینه در واقع همان حجم محصول میباشد و برای فعالیت هایی که به نظر نمی رسد با حجم محصول در ارتباط باشد محرک های هزینه دیگری مثل تعداد سفارشات رسیده و یا تعداد دفعات استفاده از ماشین آلات را در نظر میگیریم.دلایل گسترش و توسعه ABCروش هزینه یابی سنتی زمانی بوجود آمد که تجارت ها به صورت امروز صنعتی نبود و خطوط تولید دامنه کوچک تری داشتند و عملیات ها محدود تر و مواد مصرفی در خط تولید بسیار کمتر بود به علاوه که هزینه های سربار بخش بسیار کمتری از بهای تمام شده محصول را در بر میگرفت و بیشتر هزینه محصول مربوط به بخش دستمزد و مواد مستقیم بود. با نزول هزینه پردازش اطلاعات و همچنین صنعتی تر شدت سیستم های تولیدی سربار ساخت بخش بزرگ تری و مهم تری از هزینه های ساخت یک محصول را در بر گرفت و سایر هزینه های مستقیم کم اهمیت تر شد. با پیچیده شدن سیستم ها تحلیل و آنالیز سربار و تخصیص آن به محصولات به مراتب سخت تر شد که در این شرایط هزینه یابی ABC بسیار می تواند اثر بخش تر باشد.روش هزینه یابی بر مبنای فعایت یک روش هزینه یابی است که فعالیت های اصلی انجام یک فرایند و محرک های هزینه آن را شناسایی کرده و سربار ساخت را بر مبنای استفاده محصولات از محرک های هزینه به آن ها اختصاص می دهد. همچنین محرک هزینه فاکتوری است که بیشترین تاثیر گذاری را در هزینه های انجام یک فعالیت دارد.مراحل انجام ABC به شرح زیر می باشد:فعالیت های عمده یک سازمان که مراحل تولید محصولات را پوشش می دهد شناسایی شود.سربار با استفاده از روش های تخصیص و تسهیم به هرکدام از این فعالیت ها ارتباط داده می شود.هزینه هایی که برای هر فعایت در مراکز هزینه انباشته می شوند را استخر هزینه می نامند.عواملی که اندازه هزینه های هر فعالیت و میزان اثر گذاری آن ها را تعیین می کند شناسایی می شود که به آنها محرک های هزینه می گویند.برای هریک از استخر های هزینه نرخ جذب سربار در هر واحد از محرک های هزینه محاسبه شود.هزینه های سربار بر اساس میزان استفاده هر محصول از فعالیت ها به محصولات شارژ شود.البته که انجام هر کدام از این مراحل در هر سازمانی چندان آسان به نظر نمی رسد و مستلزم صرف وقت و هزینه های زیاد و همچنین افراد متخصص می باشد و شاید انجام آن برای هر سازمانی مقرون به صرفه نباشد.مزایا و معایب روش ABCبه هر حال هریک از روش های هزینه یابی معایب و محاسنی دارد که سازمان ها باید بر اساس نوع کار خود و شرایطی که با آن رو به رو هستند نسبت به انتخاب و انجام یک روش مطلوب اقدام کنند.در ادامه مزایا و معایب روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت را برای شما بازگو می کنیم:مزایابا توجه به این که پیچیدگی صنایع افزایش یافته, تنوع محصولات بیشتر شده و عمر هر محصول کوتاه تر شده است و به طور کلی فرآیند تولید محصولات پیچیده تر شده روش ABC می توتند این پیچیدگی ها را شناسایی و با چندین محرک هزینه آنها را رفع کند.در بازار هایی که بیشتر جنبه رقابتی دارد شرکت ها باید میزان سود دهی محصول خود را به صورت واقع بینانه تری در اختیار داشته باشند که ABC می تواند به خوبی در این زمینه راهگشا باشد.در صنایع مدرن هزینه های سربار تنها مختص به کارخانه نیست و هزینه هایی همچون طراحی , کنترل کیفیت و خدمات مشتریان و … نیز وجود دارد که ABC با تمرکز بر همه هزینه های سربار می تواند حسابداری مدیریت را فراتر از مرزهای کارخانه ببرد.در تصمیم گیری مدیران نقش کلیدی ایفا خواهد کرد.معایبیک محرک هزینه به تنهایی نمی تواند رفتار همه هزینه ها را بیان کند و یک فعالیت ممکن است د.و یا چند محرک هزینه داشته باشد.هزینه های اجرا و پیاده سازی و نگه داری ABC میتواند از هزینه محصولات تجاوز کند و منافع شرکت را به خطر بیندازد. به عبارت دیگر این روش برای شرکت هایی با قدرت اقتصادی پایین مناسب نیست.اجرای ABC و شناسایی فعالیت ها و درک آنها فرایند مشکل و دشواری است.به طور کلی می توان گفت که این روش برای شرکت های بزرگ صنعتی استفاده بیشتر و بهتری خواهد داشت و شرکتها با حجم فعالیت کم استفاده از این روش برایشان مقرون به صرفه نخواهد بود.در خاتمه امیدواریم که این مقاله برای شما مفید بوده باشد.در صورت نیاز به خدمات مشاوره در این حوزه با همکاران ما در تیم حسابگو تماس بگیرید و اطمینان داشته باشید که بهترین خدمات در انتظار شماست.