حرکت در مسیر رستگاری

حرکت در مسیر سعادتمندیدر یک بیانی امام حسین علیه‌السلام جنگ با ظالمان را چیزی نمی‌بینند الا سعادت، و شهادت و کشته شدن در این مسیر را چیزی نمی‌بینند الا سعادت، و زندگی با ظالم و ساخت با ظالم را چیزی نمی‌بینند الا ننگ و عار و زشتی، «ولا الحیاةَ مع الظالمین إلا بَرَماً» آنچه که تکلیف همه ماست، عمل به اهم در مقابل مهم است. سعادتمندی و حرکت در مسیر سعادت و تعالی اهمی است که حتی امام معصوم علیه‌السلام جان خودش را در این راه فدا می‌کند. تا دین خدا بماند و او به جای ذلت در مسیر سعادت حرکت بکند. همه ما باید مسیر حرکت‌مان به سمت سعادت‌مندی باشد.چهار دانش لازم برای سعادتمندیلذا اسلام می‌گوید ما به سمت سعادت‌مندی باید حرکت بکنیم و در این درسی که امام حسین علیه‌السلام به ما دادند که شهادت را چیزی جز سعادت نمی‌دیدند. حرکت به سمت سعادت‌مندی است. خب چطور به سمت سعادت‌مندی حرکت بکنیم؟ سعادت انسان در گرو چیست؟ بیانی از امام کاظم (ع) است که حضرت می‌فرمایند :«وَجَدْتُ عِلْمَ اَلنَّاسِ كُلَّهُ فِي أَرْبَعٍ...»، من علومی که به سعادتمندی و تعالی بشریت می‌انجامد را در چهار چیز می‌بینم. «...أَوَّلُهَا أَنْ تَعْرِفَ رَبَّكَ...»، اولین چیز، اولین علم لازم، خداشناسی است. «...وَ اَلثَّانِي أَنْ تَعْرِفَ مَا صَنَعَ بِكَ...» و دوم علم خودشناسی است. «...وَ اَلثَّالِثُ أَنْ تَعْرِفَ مَا أَرَادَ مِنْكَ...» و سوم وظیفه‌شناسی است. «...وَ اَلرَّابِعُ أَنْ تَعْرِفَ مَا يُخْرِجُكَ مِنْ دِينِكَ» و چهارم نیز دشمن‌شناسی است، آنچه که ما را از دین و مسیر خارج می‌کند. اگر کسی بخواهد سعادتمند بشود، در این چهار مسیر باید حرکت بکند.اولین بخش و اولین علمی که لازمه‌ی سعادتمندی است، خداشناسی است. اینکه ما بدانیم «اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...» {نور، 35} منشا تمام بودها و تمام هستی‌ها، ذات اقدس الهی است و او واجب الوجودی است که تمامی ممکنات هستی به او خلق می‌شود. اگر او نباشد، اگر لحظه‌ای فیض وجود او نباشد، هیچ ممکنی دوام، بقا و حیات نخواهد داشت و همه‌بودها، نیست می‌شوند.مهربانی عصاره معارف بشریتکسی به مرحوم علامه طباطبایی می‌گوید خلاصه‌ی تمام معارف بشریت را در یک کلام به من بگویید. من می‌خواهم سعادت‌مند شوم اما می‌خواهم عصاره‌ی این‌ها را بدانم. چگونه می‌توانم به این راه برسم؟ مرحوم علامه لبخند ملیحی می‌زنند و می‌فرمایند که مهربان باش. می‌فرمایند عصاره‌ی معارف بشریت و ابزار رسیدن به سعادت‌مندی این است که مهربان باشی. بعد توضیحی می‌دهند، می‌فرمایند با خواص و با نزدیکان، پدر، مادر، همسر، فرزندان و نزدیکان، رحمت داشته باش و با سایرین مهربانی. در قرآن ۱۱۴ بار خداوند می‌فرماید «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» از خدا باید درس گرفت به همه‌ی بشریت و به همه‌ی مخلوقات هستی او مهربان و رحمان است ولی به خواص رحیم است. شما هم اینچنین باشید، با خواص، نزدیکانتان، همسرتان، فرزندانتان، پدر، مادر و مومنین رحیم باشید با رحمت خاصه و با بقیه مهربان. عصاره‌ی خلقت، عصاره‌ی معارف خلقت و معارف هستی در همین یک کلام گنجانده شده که اگر خدا از روی مهر و محبتش هستی را آفرید و رحمانیت او عامل خلقت هستی و بشریت شد، بشر هم بخواهد به سعادت‌مندی و آن رتبه برسد، باید مهربان باشد. باید رحمان و رحیم باشد؛ رحمان به همه و رحیم به مومنین و به خواص و به نزدیکان.معیار محبت خدا و ائمه از مادر بیانی از امام صادق (ع) می‌پرسند: ما در مسیر خداییم در مسیر سعادت داریم پیش می‌رویم، خدا را دوست داریم. اگر بخواهیم ببینیم خداوند چقدر ما را دوست دارد؟ چقدر توانستیم به آن رتبه‌ای برسیم که لیاقت لازم را پیدا کرده باشیم، معیارش چی است؟ حضرت می‌فرمایند که من یک معیار به شما می‌دهم. «من اراد ان یعرف کیف منزلته عند الله»، هر کس می‌خواهد بداند جایگاهش پیش خدا چقدر است؟ ارزش او نزد خداوند چقدر است؟ و خدا چقدر او را دوست دارد؟ یک معیار دارد، «فلیعرف کیف منزلته عنده»، نگاه کند که جایگاه خدا در دل او چقدر است. تو خودت خدا را چقدر دوست داری؟ همانقدر که خدا را دوست داری، نزد خدا عزیزی و نزد خدا مقربی. همانقدر که خدا به تو نزدیک است همانقدر که تو در اعمال و رفتارت خدا را مد نظر داری و به سمت رضایت خدا قدم برمی‌داری همانقدر پیش خدا عزیز هستی.تقسیم درست زمان و برنامه ریزی برای همه ابعادهر مسلمانی باید حتما سه بخشی در زندگی خودش داشته باشد. بخش اول ارتباط او با کار خودش، «یرم معاشه»، تا زندگی‌اش را بتواند تامین بکند و بخش بعدی ارتباط او با خدای خودش، عبادتش، راز و نیازش، کلام خدا را بخواند، با خدا حرف بزند و بخش سوم، ارتباط او با تفریحات، با ورزش، آنچه که موجب سلامتی او می‌شود. «و هذه الساعه عون علی تلک الساعتین». در روایت می‌فرماید اگر می‌خواهید ارتباطتان با خدا و ارتباطتان با کار مستمر بماند از این بخشِ تفریح و ورزش باید کمک بگیرید. اگر کسی این بخش سوم را تعطیل کرد، بعد از چند سالی آن دو بخشش هم آسیب می‌بیند، مریض می‌شود، بیمار می‌شود. یک گوشه‌ای می‌افتد. نه فقط خودش برای جامعه مفید نخواهد بود، دیگری را هم از کار می‌اندازد، که این را بیمارستان ببرند این دکتر و آن دکتر و درمان بکنند. حتما باید شخص برنامه‌ریزی داشته باشد. موفقیت در گرو برنامه ریزی است. پیامبر گرامی اسلام فرمودند: «الظَّفَرُ بِالحَزمِ و الحَزمُ». اگر کسی می‌خواهد موفق بشود، حتما باید برنامه ریزی در زندگی‌اش باشد و لحَزم و اراده‌ی پولادین و استوار. بدون اراده و بدون برنامه‌ریزی هیچ کس به جایی نمی‌رسد. باید اراده‌های استوار، باید تلاش کرد. با خوردن و خوابیدن و پرخوری و تنبلی هیچ کس به جایی نمی‌رسد. مومن کسی است که حضرت امیر علیه السلام در خطبه‌ی همّام می‌فرمایند: «دائم النشاطه» پر تحرک است، پر انرژی است، «بَعید کَسَلُه» از کسالت و تنبلی دور است و فاصله دارد. این نشانه‌ی متقی است. اهل خوردن وخوابیدن و سورچرونی نیست. اهل تلاش و کار و جدیت با عزمی استوار، با اراده‌ای پولادین و با برنامه. «بِالحَزمِ و الحَزمُ». دوراندیشی و برنامه‌ریزی و جزم، اراده‌ی استوار. این عامل موفقیت است. اگر کسی می‌خواهد موفق باشد حضرت فرمودند باید چنین روشی را داشته باشد.