چند نکته مفید برای انجام یک نظرسنجی آنلاین

نظرسنجی آنلاین راهی سریع برای جمع‌آوری داده‌هایی مهم از کاربرهای یک اپلیکیشن یا سایته. اخیرا برای بررسی علت پاک کردن (Uninstall) اپلیکیشن همراه کارت، یک نظرسنجی رو بین کاربرهایی که توی چند روز گذشته اپلیکیشن رو ترک کرده بودن ترتیب دادیم. برای آماده کردن فرم نظرسنجی یکم جستجو و مطالعه کردیم و ایده‌های جالبی بدست اومد که تو این مقاله در موردشون نوشتم. اول از همه بهتره بدونیم که برای رسیدن به جواب چه سوالی قصد داریم داده جمع‌آوری کنیم. سوالات خاص مثل دلیل پاک کردن اپلیکیشن یا نحوه آشنایی با اون خیلی مناسب‌تر از سوالات کلی مثل پرسیدن نقاط ضعف و قوت یه محصوله. سوالات خاص جواب‌های دقیق‌تر و قابل اتکا‌تری رو به دست میارن.توی هر نظرسنجی دو نوع سوال باز و بسته ممکنه پرسیده بشه. سوال باز به این صورته که از شخص می-خواین تا خودش جوابی که به نظرش می‌رسه رو اعلام کنه. ولی سوالات بسته معمولا جوابشون بله/خیر، چند گزینه‌ای یا تیک زدنیه. جواب‌های نظرسنجی با سوالات باز خیلی باکیفیت‌تره و جزئیات بیشتری رو براتون مشخص می‌کنه. اما در عین حال به دلیل زمان‌بر بودن و مشکل بودن فرآیند تایپ (خصوصا برای کاربرهای تلفن همراه)، درصد مشارکت پایینی داره. از طرف دیگه تحلیل نتایج مربوط به سوال‌های باز خیلی سخت و وقت‌گیره. در حالی که جواب سوالات بسته به سادگی و بدون نیاز به انجام هیچ فرآیند یا ویرایشی روی داده‌ها، انجام می‌شه. اگه مثل ما قصد دارین لینک پرسشنامه رو از طریق پیامک یا پوش نوتیفیکیشن برای کاربرهای تلفن همراه بفرستین، به دلایل گفته شده بهتره از سوالات بسته استفاده کنید تا درصد مشارکت بالاتر بره. ولی در استفاده از سوال‌های بسته چنتا نکته مهم رو باید در نظر داشت:سادگی:نکته‌ای که احتمالا همه بهش دقت می‌کنن اینه که سوال‌ها و گزینه‌های جواب باید ساده و قابل فهم باشن. استفاده از اصطلاحات تخصصی و پیچیده می‌تونه کاربر رو گمراه کنه و خروجی اشتباهی رو بهتون بده.گزینه‌های کامل:قبل از تعیین گزینه‌های جواب، بهتره با طرح سوال‌های باز اصلی‌ترین جواب‌های ممکن رو حدس بزنید تا مطمئن بشید که همه جواب‌های موجود توی گزینه‌ها در نظر گرفته شده. ما برای رسیدن به این جواب‌ها اول یه نظرسنجی تلفنی از تعدادی کاربر با سوال "چرا اپلیکیشن همراه کارت رو پاک کردین؟" ترتیب دادم و به یکسری جواب‌های کلی رسیدم. بعد با یک نظرسنجی تستی پیامکی اون گزینه‌ها رو بررسی کردیم و با طرح گزینه سایر و امکان نوشتن متن در صورت انتخاب این گزینه، سایر جواب‌های احتمالی که از قلم افتاده بودن رو پیدا کردیم. یه قانون نانوشته می‌گه که برای اطمینان از اینکه گزینه‌ها همه جواب‌های ممکن رو پوشش دادن باید میزان انتخاب گزینه سایر به کمتر از 10 درصد برسه.سوال و جواب، بدون جهت‌دهی:سوالی که می‌پرسین نباید ذهن پاسخ‌دهنده رو محدود کنه یا باعث جهت‌گیری خاصی بشه (به اصطلاح ذهن شخص رو Bias نکنه). مثلا اگه سوالتون درباره کیفیت یک محصوله و گزینه‌ها طیفی از حالت‌های بد تا خوب هستن، بهتره که گزینه‌های مثبت و منفی برابر باشه. مثلا به جای گزینه‌های "عالی، خوب، مناسب و ضعیف" بهتره از "عالی، مناسب، ضعیف و خیلی بد" استفاده بشه. یه نوع دیگه از جهت‌دهی هم در طرح سوال به‌وجود میاد. مثلا به جای سوال "اپلیکیشن ما چقدر به شما کمک کرد؟" بهتره بپرسیم که "به نظرتون اپلیکیشن ما بهتون کمک کرد؟" یعنی یک سوال تا حد ممکن خنثی.چنتا نکته هم وجود داره که باعث مشارکت بیشتر مردم توی نظرسنجی می‌شه:سعی کنید نظرسنجی تا جای ممکن کوتاه و حاوی سوالات اصلی و مهم باشه. تحقیقات Survey Monkey نشون داده که اگه جواب دادن به سوال‌ها بیش از 7 یا 8 دقیقه طول بکشه، میزان مشارکت تا 20 درصد افت پیدا می‌کنه. بهتره که توی پیامک حاوی لینک فرم سوالات به کاربر بگیم که شرکت در نظرسنجی کاملا دلبخواهیه و فقط لطف و حس مسئولیت شما رو می‌رسونه. در ضمن خوبه که زمان حدودی جواب دادن به سوالات رو بنویسیم تا کاربر با دیدن زمان لازم برای شرکت در نظرسنجی با احتمال بیشتری به سوال‌ها جواب بده.قرار دادن مشوق‌هایی مثل جایزه یا امتیاز ویژه هم درصد مشارکت در پاسخ‌گویی رو تا حد زیادی بالا می‌بره. ولی از طرفی ممکنه باعث بشه که یه عده سوالات رو بدون دقت و فقط برای شرکت توی قرعه‌کشی جواب بدن و ما رو از جواب اصلی دور کنن. از اون‌جا که جامعه هدف ما برای انجام نظرسنجی به اندازه کافی بزرگ بود، ترجیح دادم که نظرسنجی بدون مشوق (با درصد مشارکت احتمالا کمتر) انجام بشه ولی به جواب‌های واقعی‌تری برسم. در نهایت باید بگم که ما برای طراحی فرم نظرسنجی از پلتفرم پرسلاین استفاده کردیم. ووردپرس هم قابلیت‌هایی رو برای ساختن صفحه نظرسنجی ارائه می‌ده. همچنین اگه می‌خواین کاربرها فقط به یک سوال جواب بدن می‌تونید سوالتون رو به صورت مستقیم در متن پیامک طرح کنید و ازشون بخواین که گزینه مورد نظرشون رو در جواب پیامک ارسال کنن.