ندای نافرمانی

درس‌هایی را که زنان پیشگام به ما آموخته‌اند باید مکررن تکرار کرد؛ جفری نال استاد دانشگاه فلوریدا می‌گوید:قدرتمندان معمولن مدافع وضع موجود هستند، و وقتی یک ایدئولوژیِ ظالمانه به هنجارِ فرهنگی بدل می‌شود یا مشروعیتِ الهی می‌یابد، به مهم‌ترین ابزار سرکوب بدل می‌‌شود. مبارزه جسورانه زنان با مردسالاری، بخشی از مبارزه تاریخی بشر با جهالت بوده است.خارج از مرزهایمان چه خبر است؟در سال 1878 کنگره آمریکا برای اولین بار در پی تصویب یک متمم قانون اساسی بود که حق رای شهروندان آمریکا را در تمام ایالت‌ها فارغ از جنسیت‌شان به رسمیت بشناسد. این قانون تصویب نشد و گرچه هرساله با حمایت سرسختانه زنانِ سافراجت (هواداران حق رای زنان) مطرح می‌شد، برای چهل‌ویک سال تصویبِ آن با شکست رو‌به‌رو شد. سرانجام در 1919 کنگره آمریکا متمم نوزدهم که حق رای زنان را می‌پذیرفت، تصویب کرد و سالِ بعد، حق رای زنان قانونن رسمیت یافت. حالا یک قرن پس از تصویب قانون حق رای زنان در آمریکا، جامعه امروز به زنان پیشگامی که برای پیشبرد حقوق زنان و مبارزه با سرکوب زنان تلاش کرده‌اند، مدیون است؛ اما صرف تجلیل از دستاوردهای این افراد کافی نیست. ما باید از درس‌های آنان بیاموزیم و از بینش آن‌ها دباره فرهنگ مردسالار و ماهیتِ تغییر اجتماعی استفاده کنیم. به میانه قرن نوزدهم برمی‌گردیم. لوتریشا مات از مخالفان برده‌داری، بعد از آن‌که در 1840 به خاطر زن بودنش از شرکت در کنوانسیون ضد برده‌داری در لندن منع شد، آرزوی تشکیل اجلاسی ویژه را برای حقوق زنان در سر می‌پروراند. بالاخره در 1848، هفتادویک سال پیش از تصویب متمم نوزدهم، کنوانسیون سنکا فالز، که امروزه اولین اجلاس حقوق زنان به شمار می‌رود در نیویورک تشکیل شد. یکی از سازمان‌دهندگان این اجلاس زنی به اسم الیزابت استانتون بود که چند سال بعد با سوزان آنتونی ملاقات کرد و این دو نفر به دوستان و متحدانی مادام‌العمر در مبارزه برای برابری زنان تبدیل شدند. در 1872، آنتونی و 13 زن دیگر توانستند برخلاف قانون در انتخابات ریاست جمهوری در شهر روچستر ایالت نیویورک شرکت کنند و رای بدهند. اما آنتونی دستگیر و محاکمه شد. او همچنین از 1869 تا 1906 در برابر همه ادوار کنگره ظاهر شد تا خواستار تصویب متمم حق رای زنان شود. آنتونی حتی در سنین پیری برای کسب حق رای زنان فعال بود و از 1892 تا 1900 ریاست انجمن ملی حق رای زنان آمریکا را به عهده داشت.موفقیت‌های هر عصر، محصول تلاش طولانی و خستگی‌ناپذیر گذشتگان است. بسیاری از کسانی که برای برابری اجتماعی زنان تلاش کردند، هرگز ثمره تلاش خود را نچشیدند.او پنج دهه برای حقوق زنان جد و جهد کرد اما چهارده سال پیش از تصویب حق رای زنان در آمریکا از دنیا رفت. این چه درسی برای ما دارد؟ اول آن‌که، زندگی و کارِ او نشان می‌دهد این طرزفکر که فعالیت برای تغییر اجتماعی کارِ جوانان است، ذهنیتی غلط است. آنتونی تا هشتاد و چند سالگی برای حقوق زنان جنگید. البته آنتونی تنها کسی نبود که پیش از رسیدن به پیروزی تلاش کرد و از دنیا رفت. بسیار از قهرمانانِ حقوق زنان مدت‌ها پیش از آن‌که به حق رای، حق پیشگری از بارداری، حقوق مالکیت، و فرصت‌های آموزشی برابر برسند، از دنیا رفتند.یکی از آن‌ها واعظی به نامِ سوجورنر تروث و از مخالفان برده‌داری بود. او سه سال پس از کنوانسیون سنکا فالز، در کنوانسیون حقوق زنان در اوهایو طی یک سخنرانی، به تجربه خود در مقابله با خرافاتِ مردانه در باب «زنانگی» اشاره کرد و گفت: «من هم به اندازه بقیه مردها عضله دارم و به اندازه بقیه مردها می‌توانم کار کنم. من زمین شخم زده‌ام، درو کرده‌ام، هرس کرده‌ام، و علف چیده‌ام؛ ولی آیا هیچ مردی بیشتر از این می‌تواند انجام دهد؟ من از برابری جنسیت‌ها زیاد شنیده‌ام؛ من هم به اندازه هر مرد دیگری می‌توانم بار بکشم، و همان‌قدر هم می‌توانم غذا بخورم. من هم به نیرومندی هر مردِ دیگری در این زمانه هستم».یکی دیگر از این زنان پیشگام، زنی به نام فرانسیس هارپر بود که در 1825 از والدین سیاه‌پوست و آزاد به دنیا آمد و استعدادهای عقلی خود را برای مقابله با برده‌داری و حق رای زنان صرف کرد. هارپر که شاعر و نویسنده و موحد بود، سال 1858 از نشستن در بخش ویژه رنگین‌پوستان در یکی از ترامواهای فیلادلفیا خودداری کرد و طی کنوانسیون ملی حقوق زنان در 1866 و نشست انجمن برابری حقوق آمریکا در 1869، همتایان زن سفیدپوست خود را به چالش کشید تا معضلات ویژه زنان سیاه‌پوست را به رسمیت بشناسند، چون زنان سیاه‌پوست نه فقط محرومیت‌های ویژه زنان را تجربه می‌کردند که در برابر زنان سفیدپوست هم قربانی تبعیض بودند. سال 1866 او در سخنرانی خود گفت: «شما زنانِ سفیدپوست این‌جا از حقوق حرف می‌زنید,، من از بی‌عدالتی‌ها می‌گویم».هارپر در سال 1911 و تروث در 1833 از دنیا رفتند. هیچ‌کدامشان ثمره تلاش‌های خود را برای کسب حق رای زنان ندیدند. این واقعیت که بسیاری از کسانی که برای برابری اجتماعی زنان تلاش کردند، هرگز این ثمرات را نچشیدند، به ما یادآوری می‌کند که موفقیت‌های یک عصر، محصول تلاش طولانی و خستگی‌ناپذیر اعصار گذشته است.تلاش‌های خستگی ناپذیر افرادی چون استانتون، آنتونی، تروث و هارپر برای کسب حق رای زنان به ما یاد داد که بدون اعتقاد راسخ و خلاقانه به آرمان خود، پیشرفت و عدالت مرده‌اند.تلاش‌های زنان پیشگام در عین حال به ما یاد داد که ارزشمندترین تغییرات اجتماعی، مثلن منسوخ کردنِ کار کودکان، لغو برده‌داری، نسخ تفکیک نژادی، منع سوء‌رفتار با کودکان و حتی نرمالایز کردن سطح پذیرش جامعه در برخورد با افراد در اقلیت‌های هویت جنسی و تلاش برای حقوق زنان، با هزینه دادن و حمایت‌گریِ دو آتشه به دست آمده‌ است._ سورس این مطلب که به طور مختصر ترجمه‌ش رو خوندید._ بسیار مشتاقم تا به این موضوع در پست‌های آینده خودم بیشتر و کامل‌تر بپردازم. پس این بخش را ناتمام و در همین حد خلاصه شده در نظر بگیرید. تا هم موضوع جذابیت خودش رو حفظ کرده و بشه بسطش داد و هم از حوصله خوانندگانم خارج نشه :)شرحی خواندنی در کتاب تاریخ بیداری ایرانیان از ناظم الاسلام کرمانیاو مکالمه خود با شیخ فضل‌الله نوری را این‌گونه در کتاب شرح می‌دهد: «ناظم‌ الاسلام تو را به حقیقت اسلام قسم می‌دهم. آیا این مدارس جدیده خلاف شرع نیست؟ و آیا ورود به این مدارس مصادف با اضمحلال دین اسلام نیست؟ آیا درس زبان خارجه و تحصیل شیمی و فیزیک عقیده‌های شاگردان را سخیف و ضعیف نمی‌کند؟ مدارس را افتتاح کردید، آن‌چه توانستید در جراید از ترویج مدارس نوشتید، حالا شروع به مشروطه و جمهوری کردید؟»در لایحه‌ای که در پی بست‌نشینی اعتراضی به مشروطه توسط مشروطه‌خواهان به سردستگی شیخ فضل‌الله نوری صادر شد صریحن از تاسیس مدارس دخترانه انتقاد می‌شود: «اموری پس از مجلس شورا به ظهور رسید که هیچ‌کس منتظر آن نبود. و زائد الوصف مایه وحشت و حیرت روسای روحانی و ائمه جماعت و قاطبه مقدسین شد. از جمله آن‌ها افتتاح مدارس تریبت نسوان و دبستان دوشیزگان...»در پی صدور لایحه مذکور سید علی شوشتری از متنفذین محلی و از بست نشینان حرم عبدالعظیم اعلام کرد: «برای مملکتی که در آن مدرسه دوشیزگان باز شده باشد باید گریست».از مدرسه دوشیزگان به عنوان اولین مدرسه دخترانه ایران نام می‌برند. که در گرماگرم انقلاب مشروطه توسط «بی‌بی خانم استرآبادی» مولف کتاب معایب الرجال تاسیس شد.تصویر نسخه خطی از کتاب «معایب الرجال» که در کتابخانه مجلس نگهداری می‌شود.نخستین جمله‌ای که در بالای صفحه نخست نوشته شده این است:«نخست از ابتدا آرم ثنا و حمد یزدان را / که از اضلاع سمت چپ پدیدآورد نسوان را»بی‌بی خانم که مقدمات معلمی را در مدرسه آمریکایی‌ها فراگرفته بود، دو دختر خود را نیز به آن مدرسه فرستاد و به شیوه مدرسه آمریکایی‌ها مدرسه را تاسیس کرد و خود و دخترانش مولود و افضل کلاس‌های مدرسه را اداره می‌کردند. پس از لایحه صادره در حرم عبدالعظیم، سید علی شوشتری بی‌بی خانم را تکفیر و اوباش را برای تخریب مدرسه تحریک کرد؛ چون صحبت از خراب کردن مدرسه شد، بی‌بی خانم نزد وزیر معارف صنیع‌الدوله رفت و صنیع‌الدوله هم برای جلوگیری از آشوب در کشور دستور تعطیل مدرسه را داد.اگر منصف باشیم چنین نگرش و باورهایی خرافی خاصه در ادیان ریشه‌ای دیرینه و فراگیر دارد. هرچند تا به این حد قرین و معاصر آمدن چنین دیدگاهایی در رابطه با جنس زن و به رسمیت نشناختن حقوق طبیعی او جای سوالش باقی خواهد ماند. آن‌ها نمی‌توانستند حقوقی برابر در امر آموختن و یاد دادن برای زنان قائل شوند. مبادا پیشگام‌تر از جنس مرد واقع شوند؟ مبادا از کنترل و به بردگی گرفتن آن‌ها خارج شوند. مبادا اجتماع به اضمحلال و گمراهی کشانیده شود. مبادا اثبات کنند که زن کالایی مقدس‌انگارانه است که باید در پستوی خانه پنهانش کرد. مبادا متوجه شوند که جنس زن ضعیفه نیست. این موضوع سال‌های زیادی‌ست که برای سردمداران قدرت در طول تاریخ ترسی شگرف بوده است. علتش ساده است و ریشه در باور اجدادمان دارد. هم‌چنان که به شکل‌های مختلفی بدان درگیریم. برشی از تاریخ دیگر ادیان و نگرش‌شان به امر آگاهیِ زنانهسنت یهودی-مسیحی نیز بیشتر از سنت یونانی-رومی مشوق آموزش زنان نبود. قوانین یهودی آشکارا، مردان و نه زنان را به تحصیل علم امر می‌کرد تا بعدن بتوانند متون مقدس را به پسرانشان بیاموزند. در واقع، مردان یهودی که به دخترانشان آموزش می‌دادند نکوهش می‌شدند چون این هراس وجود داشت که کمبودهای ذهنی آنان، تورات را به ابتذال بکشاند. مسیحیان نیز به نوبه خود به پل قدیس متوسل می‌شدند که گفته بود: «بگذارید زن در سکوت با اطاعت کامل بیاموزد اما تحمل ندارم که زنی آموزش دهد یا بر مرد تسلط پیدا کند، بلکه باید ساکت باشد». (تیموتی رساله اول، باب 2، 11-12) _ از کتابِ «زنان در روزگارشان». بخشِ حق تحصیل دختران. نوشته مارلین لگیت.تظاهرات زنان در اسفند 57 به مناسبت 8 مارس [روز جهانی زنان]، تهران.لازم به یادآوری است که موفقیت‌های هر عصر، محصول تلاش طولانی و خستگی‌ناپذیر گذشتگان است. بسیاری از کسانی که برای برابری اجتماعی زنان تلاش کردند، هرگز ثمره تلاش خود را نچشیدند. این پیشگامان و زنان شجاع به ما یاد دادند که شکست مکرر، شاهدی قطعی بر عدم موفقیت نیست.در روزهای پایانی این سال، لیستی از آنچه گذشت‌ها و آنچه خواهید دیدها طبق تجربه و برنامه‌های شخصی خودم تهیه کردم. مروری بر آن‌چه که در این سال بر من گذشت و طرح سوال و پاسخ به پرسش‌هایی که باعث شدند من به خودآگاهی دقیق‌تری از خودم دست پیدا کنم. در طول آن از خودم پرسش‌هایی داشتم که بسیار در شکل‌گیری انگیزه‌های ذهنی من در برنامه‌ریزی سال پیش در پیش رویم موثر بودند. پیشنهاد می‌کنم شما هم این کار را قبل از تحویل سال نوی شمسی امتحان کنید. این خودآگاهی باعث شده این روزها به شعار «زن، زندگی، آگاهی» زیاد فکر مکنم. نه به قصد به حاشیه بردن شعار اصلی. بلکه برای این‌که شانه‌به‌شانه گزاره «زن، زندگی، آزادی» جان تازه‌ای بگیرد. حالا هم‌وغمِ ما بیش از هرچیزی باید تحقق و رسیدن به آگاهی باشد. چرا که این روزها، آگاهی را نشانه گرفته‌اند؛ آن هم آگاهی زنانه را.این روزها اگر قرار باشد آستینی بالا بزنیم باید در راستایِ تسهیلِ فرآیند آگاهی در هر ساحتی باشد:آگاهی علمیآگاهی نظام‌های اجتماعیآگاهی سیاسیآگاهی کسب‌و‌کاریآگاهی فردیو ...حالا خوب می‌دانم یکی از چیزهایی که در سال جدید می‌خواهم، همین است؛ فعال‌تر شدن این حلقه‌های مطالعاتی‌ ما. این زن‌اندیشیِ ما؛ چرا که لازمه آزادی، آگاهی‌ست!پست‌هایی همراستا با این مقاله که در داخل ویرگول خوندم و دوست داشتم: https://virgool.io/@bijanbostani/%D8%B2%D9%86-mddknygt5hth https://virgool.io/Sedayezan/%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3-%DA%A9%D8%B4-3-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87-cwtoezaslnkj https://virgool.io/@dardaneshkadeh/%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%88-yoibqcbiszmn این هم اطلاعات بیشتری در خارج از گود ویرگوله که اگر دوست داشتید بیشتر بدونید.حالا چرا رابین هود خیابان‌های تبریز نمی‌دانم (وات دا؟) ولی مسلمن از شنیدن این روایت‌های تاریخ لذت می‌برید :) https://tarikhdrama.com/zeinab-pasha https://soundcloud.com/tavaana/1fwhmauu3tlq این پست مقاله‌طوری هم که خواندید ادامه‌ای بر پست قبلی من بود: https://virgool.io/Sedayezan/%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF-oewa5t8zxjma این بحث ادامه داره و دوست دارم بیشتر به چرایی و نفی مقدس‌انگاری و حقوق زنانه بپردازم.لطفن نقدها و تاملات‌تون رو کامنت کنید. خوشحال می‌شم بخونمتون.سپاس که خوندید.?