تکرار آتش و خون

حملات هوایی اسرائیل به غزه، شنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۲، عکس از آسوشیتد پرساگر تا ساعت شش بامداد روز شنبه از یک اسرائیلی می‌پرسیدند که مهم‌ترین اتفاق سیاسی پیش روی‌شان چیست، پاسخ می‌توانست به دو موضوع اصلی محدود شود. اولی، فرایند عادی‌سازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی که در مهم‌ترین گام به مذاکرات اصلی عربستان با آمریکا هم تبدیل شده بود و مصاحبه اخیر بن سلمان با فاکس نیوز هم درمورد آن بود. محمد بن سلمان، از دغدغه‌های عربی پیرامون فلسطینیان گفته بود، اما نخست‌وزیر اسرائیل معتقد بود که مسئله عربی تمام شده و دولتش می‌تواند بدون دادن امتیاز بزرگی به فلسطینی‌ها، روابط اقتصادی با همسایگان برقرار کند. همین هفته قبل، دو وزیر اسرائیلی به عربستان سفر کرده بودند و احتمال برقراری رابطه کم نبود. دومین موضوع، تعاملات داخلی در مورد تغییرات اختیارات قضایی است که مخالفان نتانیاهو تحت عنوان «کودتای نظامی» با آن مخالفت می‌کنند و با راهپیمایی سراسری، آن را به چالش کشیدند.خوش‌حالی فلسطینی‌ها روی تانک اسرائیلی، شنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۲، عکس از آسوشیتد پرسژنرال نمرود الونی، فرمانده نیروهای اسرائیلی در بستر خوابیده بود که پاراگلایدرها از مناطق تحت محاصره غزه پرواز کردند و وارد مناطق اسرائیلی شدند. کسی آماده حمله به اسرائیل نبود. آخرین حمله به اسرائیل مربوط به اکتبر ۱۹۷۳ بود که ارتش مصر و سوریه به اسرائیل حمله کرد، اما بعد از سه روز، اسرائیل ضد حملات خود را آغاز کرد و ورق را برگرداند. پیشتر در جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ هم ارتش‌های عربی از جمله مصر، اردن و سوریه قصد حمله به اسرائیل را داشتند، اما عملیات لو رفته بود و اسرائیل پیش‌دستانه به این کشورها حمله کرد. در این جنگ، نوار غزه به تصرف اسرائیل در آمد و اردن هم از کرانه باختری به عقب رانده شد و مرزهای رسمی اسرائیل از طرف دنیا به رسمیت شناخته شد. در جنگ یوم کیپور ۱۹۷۳، صحرای سینا در مصر و بلندی جولان در سوریه اشغال شده بود، اما مهر ۲۰۲۳، پنجاه سال بعد از آن جنگ، روند حوادث متفاوت بود. حماس توانست در یک حمله سریع به داخل اسرائیل نفوذ کند، نزدیک به ۱۰۰ اسرائیلی از جمله نظامیان و شهرک‌نشینان را به اسارت بگیرد، ۹۰۰ نفر کشته شدند و بیش از ۲۰۰۰ زخمی گزارش شده است. در سمت فلسطین، آمار کشته‌ها در همین روزهای شروع حمله اسرائیل از ۷۰۰ نفر گذشته است. در تاریخ جنگ اعراب و اسرائیل، داشتن تلفات نظامی بالا برای اعراب، عادی شده، اما چیزی که جهان را به تحیر واداشته، توان تهاجمی حماس و ضعف اطلاعاتی اسرائیل است که با ابزارهای زیادی به کنترل نوار غزه می‌پردازد و ایست‌های بازرسی زیادی در اطراف این منطقه دارد.ویرانی‌های غزه پس از حملات هوایی اسرائیلچه خواهد شد؟پیش‌بینی می‌شود که اسرائیل پاسخ این حملات را به شدیدترین وجه خواهد داد. اما سوال اینجاست که چرا حماس دست به این حملات زده است؟ چند سال قبل، حماس یک سرباز اسیر اسرائیلی به نام گیلعاد شالیط را در اختیار داشت و در مقابل آزادی او توانست ۱۰۰۰ نفر از اسرایش را آزاد کند. با این شرایط، حماس امیدوار است که بتواند با دست پر برای آزادی زندانیان و بازداشت‌شدگان اداری که بدون حکم قضایی بعضا بیش از یک سال است در اختیار ارتش اسرائیل هستند، مذاکره کند.حماس، مخالف عادی‌سازی روابط است و با این حمله، حمایت عربی را در کشورهای مسلمان برانگیخت تا جایی که حتی عبدالخالد عبدالله، استاد علوم سیاسی اماراتی در دانشگاه نیویورک، شعبه ابوظبی هم که کشورش عادی‌سازی را به پایان رسانده، از حماس حمایت کرد. عربستان سعودی، در بیانیه‌اش تداوم اشغالگری و نادیده گرفتن مستمر حقوق فلسطینی‌ها را عامل این تنش عنوان کرد و وزارت خارجه قطر هم مسئولیت این حوادث را به تنهایی بر دوش اسرائیل عنوان کرد. قطر دو روز قبل از جمله هم در بیانیه‌ای نسبت به رفتار توهین‌آمیز نسبت به مسجد الاقصی اعتراض کرده بود و رفتار شهرک‌نشینان در ورود به این مسجد را محکوم کرده بود. بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل هم اخیرا اعلام کرده بود که به دنبال دسترسی آزاد شهرک‌نشینان به مسجد است.شب‌های غزه در خاموشی و انفجارایران، یکی از مهم‌ترین حامیان مقاومت در فلسطین است. مهم‌ترین گروه هم‌پیوند با ایران، «جهاد اسلامی» است، اما ایران از حماس و مواضع این گروه هم حمایت می‌کند. اختلاف ایران و حماس در مورد پیوندهای عربی-اخوانی این گروه است که در جنگ سوریه، مواضع حماس با جنبش اخوانی مخالف بشار اسد هم‌سو بود و از همین رو، دفتر این سازمان از دمشق به قطر منتقل شد. ایران گرچه از روز اول این حملات، خوشحالی خود را کتمان نکرد، اما بیانیه نمایندگی ایران در سازمان ملل و سخنان بعدی رهبری تأکید داشت که ایران، گرچه از مقاومت حمایت می‌کند، اما در طراحی و پشتیبانی تسلیحاتی آن، نقشی نداشته است. این سخنان به معنای نفی ادعاهای مطرح‌شده در وال‌استریت بود که البته با تأیید مقامات اسرائیلی و آمریکایی هم همراه نشده بود. در مقابل، آمریکا به عنوان مهم‌ترین حامی اسرائیل اعلام کرده که کمک‌های خود را تقویت می‌کند، این موضع به این دلیل است که هم شهروندان آمریکایی در این حملات کشته شدند و هم شنیده‌ها می‌گوید که در میان گروگان‌های حماس، چند آمریکایی هستند.تقابل گنبد آهنین اسرائیل با راکت‌های شلیک‌شده از غزه - عکس از رویترزنهایتا سوال مهم این است که جنگ فعلی، موقعیت نتانیاهو در سیاست داخلی اسرائیل را چگونه تغییر می‌دهد؟ آیا او با کمک این جنگ، موقعیت جناح راست را تقویت خواهد کرد یا آنکه او در ائتلاف با مخالفینی همچون گانتز از افراطیون فاصله می‌گیرد یا حتی به واسطه این جنگ، از طرف اسرائیلی‌ها جریمه خواهد شد؟