چرا همه سمیرا بودند؟!

روزهای ابتدایی اول دبستان بود و کشیدن خط های افقی و عمودی را در ادبیات فارسی تمرین می‎کردیم. در بعضی از آخر هفته ها، پدر، من و برادرانم به همراه مادر ِ همیشه مخالفم را به خانه‎ی عمویی می‎برد که دختری به نام سمیرا داشت. ما در اسلامشهر (منطقه‎ای در جنوب اُستان تهران) زندگی می‎کردیم و آنها در فلاح (منطقه‎ی هجده شهر تهران). سمیرا، دختر آخر عمو فرزان و در واقع زیباترین آنها بود. سه خواهر قبلی او هرگز به پای جذابیت و نمک او نمی‎رسیدند. این دخترعموی لاغر اندام، عینکی و پنجم ِ دبستانی، تلاش زیادی برای آموختن ِ اولین کلمه‎ها به پسرعموی کوچک ِ خود نشان می‎داد. از شش سالگی با سمیرا معنی عشق را فهمیدم. دوست داشتم دست های قلمی و باریکَش را بگیرم و برایش از احساسم بگویم. عشق ورزیدن به او تنها آرزوی آن روزهایم بود. نه پدر از این احساس چیزی می‎دانست و نه عمو فرزان که اگر می‎فهمیدند تکه تکه اَم می‎کردند. سمیرا هم هرگز نفهمید که من چه حسی به او دارم و تنها سعی داشت واژه‎ها را به من بیاموزد:- آفرین پسرعمو، بنویس خدا، خدا چند بخشه؟و من می‎نوشتم. همیشه اولین چیزی که بعد از واژه‎ی عشق به ذهنم می‎رسید، نام ِ دخترعمو سمیرا بود و بعد از آن واژه‎ی خدا که سعی داشت به من بیاموزد:- خدا چند بخشه؟ خُ... دا...سعی می‎کردم در ذهنم بفهمم سمیرا از چند بخش تشکیل شده. عشق تنها یک بخش بود. خب واضح به نظر می‎رسید که عشق تنها یک اتفاق است، یک اتفاق ِ بزرگ! در آن سن و سال به چنین چالش‎هایی ‎برخورده بودم. از خود می‎پرسیدم آیا واژه‎ی خدا که از دو بخش تشکیل شده حاصل اتفاق ِ عشق بین دو نفر نیست؟ عاشق و معشوقی که با عشق خدا می‎شوند. آیا کلمه‎ی خدا از احساس ِ بین عاشق و معشوق شکل نگرفته؟ حدس می‎زدم در گذشته های خیلی دور یک عاشق با هم فکری معشوق خود واژه‎ی خدا را ساخته چرا که آنها عشق میان خود را مانند یک حس آسمانی قابل ستایش می‎دانستند. احتمالا چیزی به غیر از این نمی‎توانست باشد. جالب اینکه به تازگی از زبان اینگمار برگمان فیلمساز بزرگ ِ سوئدی نیز چنین چیزی را خوانده ام. او در یکی از مصاحبه هایش می‎گوید:- خداوند عشق است. خدا تمامی انواع ِ عشق است، حتی اشکال ِ منحرف شده اش.به دلیل برخی از مشکلات خانوادگی آن دخترعمو را تا روزهای دبیرستان ندیدم. در زمستانی که روزهای چهارده سالگی را پشت سر می‎گذاشتم با پدر به یکی از جشن های خانوادگی اقوام رفتم. مثل همیشه مادر نیامده بود. ناگهان یک دختر چاق و بی مزه به من سلام کرد. هر چقدر فکر کردم نتوانستم او را بشناسم. او هم به گیجی من پی برده بود:- چطوری پسرعمو؟ حالت خوبه؟ دخترعموتو نمیشناسی؟گیج و متعجب مانده بودم که ناگهان خواهر بزرگترش شهلا صدایَش زد:- سمیرا بیا میوه هارو بچین دیر شده...!نمی توانستم باور کنم. این همان سمیرا بود؟ خب مگر من چند دخترعمو به نام سمیرا داشتم؟ هیچ جذابیتی در او نمی‎دیدم. به شدت اضافه وزن داشت، این را از لُپ های اُفتاده اَش می‎توانستم بفهمم. عینک هم نمی‎زد و خلاصه از زمین تا زیرزمین تغییر کرده بود. نمیخواستم خیلی در مقابلَش قرار بگیرم چرا که با فکر به گذشته دچار سرخوردگی می‎شدم و خود را سرزنش می‎کردم. پس با لبخند کوتاهی از ابراز محبتش تشکر کردم و به سرعت به جمع پسرعموها پیوستم.×××سمیرای دوم در کوچه‎ی پانزدهم شهرک قائمیه(اسلامشهر) ظاهر شد. من دوم دبیرستان بودم و او دوم راهنمایی. شبیه یکی از دخترهای فامیل مادرم به نظر می‎رسید. همین مسئله باعث شد توجهم به او جلب شود. دختر سفید، تپل، قد کوتاه و چشم قهوه‎ای آن روزها کم کم باعث هیجان من شده بود. با توجه به ویژگی های ظاهری او در ابتدا فکر می‎کردم اهل گیلان باشد اما بعد فهمیدم به شهر میانه در اُستان آذربایجان شرقی تعلق دارد. پدرش مثل پدر من کارگر ساختمان بود و مادرش مثل مادر من خانه دار. من در رشته‎ی علوم تجربی دبیرستان را ادامه می‎دادم و شنیده بودم او هم می‎خواهد همین رشته را در آینده انتخاب کند. خانه‎ی آنها با یک خانه فاصله روبروی خانه‎ی ما بود. هر کدام از ما در طبقه‎ی دوم یک خانه‎ی دو طبقه زندگی می‎کردیم. پنجره هایمان رو به هم باز می‎شد و همیشه یکدیگر را زیر نظر داشتیم. آنها در تابستان پانزده سالگی من به کوچه‎ی ما آمدند، وقتی ما در حوالی رشت خانه‎ی مادربزرگ بودیم. هفته‎ی آخر شهریور ماه برای شروع مدرسه‎ها به خانه بازگشتیم. در بزرگ خانه را باز می‎کردم تا پدر خودروی خود را به حیاط بیاورد که سمیرا را از پنجره دیدم. پیش از آن روز، از آن خانه آدم های دیگری برای دید زدن کوچه بیرون می‎آمدند. پس از گذشت چند روز فهمیدم که دیگر از آن آدم‎ها خبری نیست. کم کم سمیرا را شناختم و باور کردم و به او دل بستم. هنوز که نگاه می‎کنم، نیمه‎ی دوم ِ پانزده سالگی، جذاب ترین شش ماه زندگی من به حساب می‎آید. تک تک روزهایَش عطر سمیرا را به همراه داشت. ماه رمضان آن سال که در آذر ماه بود به کلاس کامپیوتر می‎رفتم. آموزشگاه کامپوتر در باغ فیض بود و تا شهرک قائمیه فاصله‎ی چندانی نداشت. شیفت بعدظهر به مدرسه می‎رفتم و به محض رسیدن به خانه اذان می‎گفت و افطار می‎خوردم و سپس راهی کلاس می‎شدم. محیط برنامه‎ی ویندوز نود و هشت را تمرین می‎کردیم. آن موقع هنوز فلش کارت‎ها به بازار نیامده بودند و از فلاپی دیسک‎ها برای ریختن اطلاعات استفاده می‎شد. در آن کلاس دوستی داشتم که به برنامه های ویندوز مسلط بود. به سفارش من آلبومی طراحی کرد که نام سمیرا کنار نام من به همراه علامت های عاشقانه به نمایش در می‎آمد. از کلاس که برمی گشتم به محض رسیدن به کوچه‎ی خودمان با دیدن پنجره‎ای که سمیرا همیشه از آن به بیرون نگاه می‎کرد، به یاد آن آلبوم می‎اُفتادم و یک حس عاشقانه‎ی وصف ناپذیر در درونم شعله ور می‎شد. آخرین چهارشنبه‎ی آن سال اتفاقی رقم خورد که هرگز فراموش نمی‎کنم. سمیرا دیگر از نگاه های من پی برده بود که احساس خاصی در درون من نسبت به او وجود دارد. وسط کوچه آتش بزرگی با دیگر بچه های محل روشن کرده بودیم و من و سمیرا چهار پنج متر با هم فاصله داشتیم. با شیطنت های همیشگی اَم دعای چهارشنبه‎ی آخر سال خود را خواندم:- خدایا توو سال جدید بخت مارو باز کن و یه همسر خوب به ما عطا بفرما!سمیرا که می‎دانست مخاطبم کسی جز او نمی‎تواند باشد، جواب دلچسبی داد:- خدایا به این پسر دیوانه شفا عطا بفرما!هر دو خندیدیم و آن خنده آخرین لحظه‎ی جذاب ما بود. سال بعد ما آن کوچه را برای همیشه ترک کردیم و ساکن شهر رشت شدیم. دیگر هرگز سمیرا را ندیدم و شکست بعدی من در عشق رقم خورد!×××برای گذراندن دوره های نقد فیلم، در یک آموزشگاه سینمایی در شهر رشت ثبت نام کردم. روز ملی سینما یعنی بیست و یک شهریور نود و سه، همه‎ی اعضای آموزشگاه از بچه های بازیگری تا تصویربرداری، از هنرجوهای کارگردانی تا فیلمنامه نویسی و حتی بیشتر اساتید، کنار هم جمع بودند. دختری در آن جمع حضور داشت که برایم متفاوت به نظر می‎رسید. دختری با چهره‎ی الناز شاکردوست و صدای گلشیفته فراهانی. با دیدن او دچار استرس و تپش قلب شدم. حس و حالی که با دو سمیرای قبلی تجربه کرده بودم با شدت بسیار بیشتری بازگشته بود اما این بار در رشت و نه تهران! موضوع را با میلاد در میان گذاشتم:- میلاد اون دختره رو میشناسی؟- کدوم؟- شال آبیه که داره می‎خنده...- آهان، سمیرارو می‎گی؟ از بچه های بازیگریه، همکلاسی خودمه!می خواستم هر طور شده با او ارتباط برقرار کنم. آن روزها قرار بود یک فیلم موزیکال پانزده دقیقه‎ای به شیوه‎ی حسن کچل علی حاتمی بسازم. فیلمی که تمام مقدماتش را چیده بودم و به یک دختر هم سن و سال سمیرا نیاز داشتم. بنابراین پس از پایان مراسم به سمت او رفتم:- سلام، ببخشید میتونم چند دقیقه وقت شمارو بگیرم؟- خواهش میکنم...- شما از بچه های بازیگری هستی؟- بله، چطور؟- من میخوام یه فیلم کوتاه بسازم، به یه بازیگر مثل شما نیاز دارم!- ولی من اصلا شمارو نمیشناسم!ناگهان میلاد از راه رسید و مثل همیشه با سخنرانی اغراق آمیز خود اجازه‎ی صحبت به من نداد:- چطور اینُ نمیشناسی؟ از بچه های فیلمنامه نویسیه، خودش کارگردانه! چهار تا فیلم کوتاه ساخته و...اگر چیزی نمی‎گفتم میلاد تمام نمی‎کرد:- میلاد جان یه لحظه...و لبخند دلنشین سمیرا فضا را عوض کرد. با یک پرسش کوتاه از او مسیر گفتگو را تغییر دادم:- شما فیلم کوتاه بازی می‎کنی؟- حالا کارتونو بدین بخونم ببینم چیه...- باشه پس من یه قرار میذارم فیلمنامه رو بهتون می‎رسونم!یک ماه از آن روز گذشت و پس از بازخوانی دوباره‎ی آن فیلمنامه به این نتیجه رسیدم که به درد ساخت نمی‎خورد. آن را کنار گذاشتم و شروع به نوشتن ایده‎ی دیگری کردم. تحقیقات من به صورت ناخودآگاه در مورد سمیرا پیش می‎رفت. فهمیدم روانشناسی خوانده و در محله‎ی گلسار(منطقه‎ی یک رشت) زندگی می‎کند. همه از شخصیت او تعریف می‎کردند و می‎گفتند که به هیچ پسری در آموزشگاه اجازه نمی‎دهد بیشتر از محدوده‎ی صحبت پیرامون تئاتر و سینما به او نزدیک شود. البته که سنگینی و متانت در صورتش موج می‎زد. مثل دیگر دختران آموزشگاه نبود که برای پیدا کردن دوست پسر و یا شوهر به کلاس بازیگری آمده باشد. او به هیچ وجه مثل سهیلا، ناهید، مهسا، آزاده، هانیه و غیره و غیره نبود!آبان ماه همان سال به جشن تولد مارال که در کافه ی پاسارگاد نزدیک میدان توشیبا برگزار می‎شد، دعوت شدم. سمیرا هم در آن جمع بود و با فاصله‎ی تنها یک نفر همان ردیفی نشسته بود که من نشسته بودم. آنجا دیگر کاملا با هم صمیمی شدیم. خنده ها، دست زدن‎ها و کیک خوردن‎ها رابطه‎ی بسیار دوستانه‎ای بین ما به وجود آورد. میخواستم به سمیرا بیشتر نزدیک شوم اما فعلا شرایط مناسب به نظر نمی‎رسید. عکس یادگاری گرفته شده در پایان آن مراسم را هر روز نگاه میکنم. من بالای سر سمیرا با سیگاری در دست ایستاده اَم و شبیه قهرمان فیلم های وسترن در نقش محافظ او ظاهر شده اَم. در آن عکس تنها یک کلاه کابویی کم دارم. زیبایی سمیرا بی حد و اندازه بود. آن ترانه‎ی کمتر شنیده شده‎ی افشین یدالهی با صدای احسان خواجه امیری را در دلم برای او مرور می‎کردم:- من به چشمای خودم شک کردممگه میشه این همه زیبایی؟مثل تو وقتی توو خوابا هم نیستنمیشه حتی بگم رویاییتقریبا یک ماه بعد از تولد مارال او در نمایش "زمستان ِ شصت وشش کجا بودی؟" در خانه‎ی کوچک نمایش(ساختمان فرهنگ و هنر رشت) بازی کرد. تنها و تنها به دلیل حضور او به دیدن نمایش رفتم. اولین باری بود که روی صحنه می‎رفت و استرس و نگرانی در صورت و چشمانش موج می‎زد. نابازیگرترین بازیگر ِ نمایش بود اما می‎توانستم بفهمم که استعداد دارد و میتواند پیشرفت کند. یک سال گذشت و من همچنان به یاد او روزگار می‎گذراندم. شماره‎ی همراه سمیرا را از گروه بچه های آموزشگاه در فضای مجازی برداشتم. برای یکی از نمایش‎هایی ‎که در شهر رشت اجرا می‎شد، به لطف یکی از دوستان چند بلیط مهمان در اختیار داشتم. نام آن نمایش " مثل یه گوله برف کوچیک" بود که در سالن وارش روی صحنه می‎رفت. به سمیرا پیامک زدم:- سمیرا جان سلام، واسه نمایش این هفته چند تا بلیط دارم، میتونم دوتاشو به تو بدم تا با یکی از دوستات بری ببینی! اگه وقت داری خبر بده تا برات کنار بذارم!سمیرا خیلی زود جواب داد:- وااااای! ممنونم، معلومه که وقت دارم! اگه برات زحمت نمیشه حتما برام کنار بذار!دلم میخواست قبل از شروع نمایش، سمیرا را بیرون سالن ببینم اما او آنقدر دیر آمد که مجبور شدم بلیط‎ها را به کسی که جلوی در ایستاده بود، تحویل بدهم و خودم تنها وارد سالن بشوَم. بعد از اجرا هم او را ندیدم اما صدایَش را شنیدم. تماس گرفت:- دوست خوبم کجایی؟- سلام سمیرا، با دوستام رفتم لب آب! چطور؟- خواستم ببینمت و ازت تشکر کنم، واقعا ازت ممنونم!- خواهش میکنم، قابل شمارو نداشت!- ببخش که نشد ببینمت، شب خوبی داشته باشی!حالا نوبت بازی او در نمایش شایعات بود. آذر نود و چهار، فصل جدیدی از احساس من به او آغاز شد. هر چقدر نمایش شایعات بد به نظر می‎رسید، سمیرا در آن جذاب و گیرا به نظر می‎آمد. اما خب این جذابیت با حسادت همراه بود چرا که از تصور هر پسری جز خودم در مقابل سمیرا آزرده خاطر می‎شدم، حالا چه در نمایش روی صحنه و چه در نمایش زندگی.یکی دو ماه گذشت. در این بین گاهی سمیرا را در آموزشگاه یا در محوطه‎ی سالن وارش به صورت گذری می‎دیدم اما این دیدارها پاسخ گوی احساسم نبود. باید به گونه‎ای حرف دلم را به او می‎زدم. باید می‎گفتم که برایم یک دختر معمولی نیست و احساسم به او از یک عشق پاک و حقیقی سرچشمه می‎گیرد. تصمیم گرفتم او را به صرف چای یا قهوه در کافه آرتیست برج گلسار دعوت کنم. قبول یا رد دعوت من از جانب او حداقل یک نکته را مشخص می‎کرد، اینکه او با کسی رابطه‎ی عاشقانه دارد یا نه! اما این دعوت هم باید دلیلی می‎داشت. در بامداد آخرین جمعه‎ی اسفند ماه نود و چهار، پیامک دعوت را برایش فرستادم:- سمیرا درود! فردا بعدظهر وقت داری بریم کافه آرتیست یه قهوه بخوریم و من یه نسخه از کتاب ترانه هامو بهت هدیه بدم؟سمیرا چند دقیقه بعد تماس گرفت و با لحن عصبانی شروع به صحبت کرد:- ببینم تو همه‎ی دخترایی که میشناسی رو دعوت می‎کنی کافه؟- نه، چی شده مگه حالا؟- مثل اینکه میخوای با دوس پسرم در بیفتی!این را که گفت فهمیدم اوضاع از چه قرار است. موضوع بحث را عوض کردم و به سمت دیگری بردم. اصلا دختری با چهره‎ی الناز شاکردوست و صدای گلشیفته فراهانی مگر می‎شد رابطه‎ی عاشقانه نداشته باشد؟ نه اینکه آنها خیلی خوش چهره و خوش صدا باشند اما خب نظر عموم مردم که مثل من نیست. من زیبایی سمیرا را در سادگی و وقار او می‎دیدم و نه لزوما در آنچه عوام به دنبالش هستند. نمی‎دانم راست می‎گفت یا دروغ اما در هر صورت نوشیدن یک قهوه با من به هیچ جای جهان برنمی خورد. اگر واقعا دوست پسر داشت می‎توانست به عنوان یک همکلاسی و یا یک همکار با من پشت میز کافه بنشیند. دختر‎ها این فاصله گذاری را خوب بلدند.اگر ادعایَش دروغ بود و هیچ حسی به من نداشت باز هم می‎شد به دعوتم احترام بگذارد و آن را بپذیرد. به این نتیجه رسیدم که از یک خانواده‎ی بسته می‎آید که در فرهنگشان چنین قرارهایی از هر نوعَش وجود ندارد و کمی به لحاظ فکری و اجتماعی در چند قرن پیش از میلاد مسیح زندگی می‎کنند. گاهی به حرف آرش فکر می‎کنم. اینکه باید در جواب حرف سمیرا در مورد دوست پسرش می‎گفتم:- آره، من به خاطر تو حاضرم با دوس پسرت در بیفتم!آرش معتقد است سمیرا منتظر چنین جوابی از من بوده و اگر این را می‎گفتم از من خوشش می‎آمد. نمی‎دانم. امروز پشیمانم که چرا همان شب چنین جمله‎ای را بر زبان نیاوردم؟ چرا کمی بیشتر جسارت به خرج ندادم؟ به هر حال این سمیرا هم تنها یک عابر در زندگی من به حساب می‎آمد. سمیرای سوم می‎شد که طلوعی باشد برای غروب لحظه های زندگی من! دیگر ترانه‎ی افشین با صدای احسان را این روزها در ذهنم برای سمیرای سوم می‎خوانم:- غروبم مرگه رو دوشم طلوعم کن تو می‎تونی- تمومم سایه می‎پوشم شروعم کن تو می‎تونی- ...این روزها تنها به یک سوال فکر می‎کنم و آن اینکه چرا همه سمیرا بودند؟