کرونا و ضرورت تعلیق فیلترینگ تلگرام

ایرنا: چند روزی است یک مهمان ناخوانده درهای منازل ایرانیان را به صدا درآورده و در آستانه در، برای صدور مجوز ورود لحظه‌شماری می‌کند. مهمانی ویرانگر و مخرب که به صغیر و کبیر رحم نمی‌کند؛«کروناویروس» یا کووید-۱۹، که از قضا در ایران نوع جهش یافته‌ای از آن میدانداری می‌کند. ویروسی مهاجم با قدرت سرایت زیاد، که هزینه‌های زیادی را بر ایرانیان تحمیل کرده و تکالیف زیادی را روی دوش مردم آوار کرده است.دال مرکزی چالش کروناویروس، حضور شهروندان در اجتماعات و فضای عمومی بوده و همه دال‌های دیگر را ذیل آن ساماندهی می‌کند. اجتماعات فرصتی برای سرایت و نقل و انتقال گسترده این ویروس بوده و البته پادزهر آن کاهش حضور مردم در مجامع و فضاهای عمومی است. این بلای خانمانسوز سایه زیانبار خود را بر امور زندگی، کسب و کار و سوادآموزی انداخته است. شرایط نفس‌گیری که مردم با تبعات این ویروس دهشت افکن دست و پنجه نرم می‌کنند، بسیار بدتر از چالش حرکت‌های کور تروریستی در جوامع است.در این وانفسا قریب به دو سال است که پیام‌رسان محبوب تلگرام با ابزار فیلترینگ به کما رفته و بسیاری از مشاغل خرد و کسب و کارهای مجازی را به حاشیه رانده است. صفوف لشگر بیکاران را فشرده کرده و مشکلات ریز و درشتی را روی دست شهروندان تلنبار کرده است. در عصر فناوری اطلاعات مشاغل خرد از دو سوی زیر ضربات کوبنده قرار گرفته‌اند؛ با ظهور استارت آپ های بزرگ مشاغل خرد نابود شده‌اند و از سوی دیگر تیغ فیلترینگ رمق چندانی برای کسب و کارهای مجازی باقی نگذاشته است.قصه پرغصه فیلترینگ تلگرام دستاورد مثبتی برای حاکمیت نداشت. از فردای فیلترینگ شهروندان بر استفاده از این پیام رسان جدی‌تر شدند و به‌هیچ‌وجه حاضر به ترک فضای دوم زندگی خود نشدند. حتی به قیمت استفاده از فیلترشکن و اجازه دسترسی مالکان این نرم افزارها به فایل‌های شخصی خود، این ریسک را به جان خریدند و همچنان بر مواضع خود پافشاری کردند.برای کاهش خسارات ناشی از کرونا، ضرورت دارد دولت بدون فرصت سوزی به کمک مردم بشتابد و با پیگیری تعلیق فیلترینگ تلگرام و شبکه‌های اجتماعی توئیتر و فیس بوک، گامی کوچک در کاهش خسارات ناشی از این بحران اجتماعی بر دارد. تعلیق تلگرام می‌تواند جان دوباره‌ای به مشاغل و کسب‌وکار‌های آنلاین بخشیده و خسارات واحدهای تجاری را کمتر کند.پیام رسان تلگرام با قابلیت‌های منحصربه‌فرد خود می‌تواند به مدد واحدهای دانشگاهی بیاید. واحدهای دانشگاهی استخوان‌دار و مطرح کشور معمولاً از زیرساخت‌های فناوری اطلاعات خوبی بهره مند هستند و مشکلی برای راه‌اندازی سیستم آموزشی آنلاین و سیستم وب کنفرانس پیشرفته ندارند. اما بسیاری از واحدهای دانشگاهی برای راه اندازی کلاس‌های مجازی مشکل جدی دارند و به‌طور یقین پیام رسان تلگرام می‌تواند به اجرای بخشی از فعالیت‌های آموزشی چنین واحدهایی کمک کند. تلگرام می‌تواند در روند مبارزه با کروناویروس سهم مهمی ایفا کند. علاوه بر کمک به پیشبرد آموزش عمومی، اطلاع رسانی، آموزش و تبلیغات بهداشتی و پرکردن خلا بی‌اعتمادی به رسانه‌های رسمی کشور، می‌تواند در تشکیل کلاس‌های مجازی دانشگاهی و ارائه طرح درس، نکات مهم درس، خلاصه درس، متون آموزشی ضروری، عکس، اینفوگرافیک، فایل صوتی و تصویری و بسیاری از خدمات دیگر مورد استفاده قرار گیرد.قابلیت‌های برتر پیام رسان تلگرام نسبت به سایر رسانه‌های اجتماعی و استفاده گسترده ایرانی‌ها از آن می‌تواند فرصتی برای ارائه خدمات گوناگون و از جمله تشکیل کلاس‌های مجازی برای بخشی از واحدهای دانشگاهی مفید واقع شود. با توجه به اینکه دانشجویان از گوشی موبایل و بسیاری از آنها از لب تاب و تبلت برخوردارند. می‌توان در غیاب امکانات پیشرفته آموزش الکترونیکی درترم جاری از خدمات تلگرام استفاده کرد. با پیام رسان تلگرام می‌توان دانشجویان را سازماندهی کرده و کلاس درس تشکیل و اسناد و فایل‌های گوناگون آموزشی را در اختیار دانشجویان قرار داد.هنوز چشم‌انداز آتی کنترل بیماری کروناویروس در ایران روشن نیست. با فرض اینکه کلاس‌های درس، بخشی از کسب وکار و پاره‌ای از اجتماعات تا پایان تعطیلات نوروزی تعطیل شوند. اگر در نیمه فروردین ۹۹ این وضعیت همچنان پایدار و یا روبه تزاید باشد، چکار باید کرد؟ پیشنهاد می‌شود حاکمیت بدون فرصت سوزی با تعلیق فیلترینگ تلگرام، زمینه استفاده بهتر شهروندان از این پیام رسان را فراهم کند. تا از این رهگذر به مبارزه جدی با ویروس مهاجم و مخرب کرونا، شتاب بیشتری بخشیده شود. در کنار اینها دولت می‌تواند با افزایش سرعت اینترنت و کاهش قیمت برای همگانی کردن استفاده از این پیام‌رسان و شبکه‌های اجتماعی، نقش تاریخی خود را ایفا کند.حجت‌اله عباسی | دکترای مدیریت رسانهمنبع