توهم آزادی و تغییر برای شرکت در انتخابات

توهم آزادیدر آستانە انتخابات مجلس شورای اسلامی هستیم، و شاهد گفتگوهای داغ تلویزیونی حول و حوش مسائل و زمینەهای مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و حقوقی کشور. جمهوری اسلامی و دستگاههای تبلیغاتی آن درست بمانند روزهای بعد از سرکوب جنبش زن، زندگی، آزادی و با واگذاری تریبون در سطحی محدود بە بخشی از دانشگاهیان، فعالین اصلاح طلب و نیروهای منتقد و راەاندازی مناظرەهای تلویزیونی، سعی در تلقین وجود فضای باز بە جامعە دارد. این در حالی است کە سرکوب روزبروز بیشتر می شود، و تلاشها برای خالص سازی حاکمیت و غرق کردن همە اهرمها در دست نیروهای بە اصطلاح انقلابی ابعاد بی سابقەای بخود گرفتەاند. می توان ادعاکرد کە جمهوری اسلامی باز از این لحاظ در نقطە عطف دیگری قرار گرفتەاست.شاید این سئوال مطرح باشد کە چرا درست در شرایطی کە فضای کشور بیش از پیش نظامی ـ امنیتی و حتی جنگی می شود، و جمهوری اسلامی با رد بی سابقە شرکت کنندگان امر انقباض در قدرت سیاسی را پیش می برد، این چنین دست بە بازکردن محدود فضا آن هم در رادیو ـ تلویزیون زدە کە همیشە تحت تسلط تندروها و قشریون بودە است؟اولین جوابی کە می تواند در اذهان شکل بگیرد، کە البتە جوابی درست و درخور هم بحساب می آید، همانا تلاش برای گرم کردن تنور انتخابات از طریق توهم پراکنی حول وجود فضای آزاد در کشور است. اینکە با توجە بە نقدهای نسبتا بازی کە صورت می گیرند، بخش ناراضی کشور را دچار این توهم کنند کە بنابراین امکان تاثیرگذاری از طریق رای دادن وجود دارد و بنابراین شرکت، عملی عاقلانە و منطقی بحساب می آید.اما آزادی نمی تواند محدود بە یک برهە زمانی، آن هم تنها در دایرە حق اظهار نظر در کانال تلویزیونی خاصی باشد. نمی شود از طرفی حق اظهارنظر داد، و از طرفی دیگر بە رد گستردە همان نامزدهایی دست زد کە بنوعی بە منتقدان نزدیک اند. در حالیکە حاکمیت کماکان بە معیارهای جهانی برای برگزاری انتخابات آزاد و دمکراتیک متعهد نیست کە در آن همە نیروهای سیاسی حق شرکت داشتەباشند، در حالیکە هر روز کە می گذرد جمهوری اسلامی نیروهای بیشتری را از صفوف خود تحت عنوان غیرخودی بە بیرون پرتاب می کند و بر سر اظهارنظر سیاسی و انتقاد، مردم گرفتار نیروهای امنیتی و سرکوبگر می شوند، سخن گفتن چند نخبە و فعال دانشگاهی و سیاسی در تریبونهای رسمی تنها بە توهم آزادی دامن می زند، و نە بە خود آزادی بمثابە پدیدەای قائم بەذات.در واقع جمهوری اسلامی با پراکندن توهم آزای بەجای آزادی، تلاش می کند دست بە اغفال افکار عمومی بزند و بە این ترتیب توهم تغییر از طریق خود را بە امری مسلم تبدیل کند.البتە آنقدر کە مردم از واقعییات روزانە زندگی می آموزند، از بحثهایی کە عمدتا سطحی تخصصی و ویژە دارند و بە احتمال قوی قشر خاصی از مردم را مورد خطاب قرار می دهند، نمی آموزند. معهذا این بە معنای نفی تاثیرگذاری تلاشهای روشنگرانە و دلیرانە افرادی کە در این مناظرەها شرکت می کنند، نیست؛ اما در جایی کە آزادی احزاب و دمکراسی وجود ندارند تا چنین انتقادهایی بطور روزانە و مستمر از طریق مبلغان و فعالان حزبی بە میان طبقات و اقشار مردم بروند، جایی کە نمایندگان معرف این نظرات امکان راهیابی بە مجلس را ندارند، تاثیرات در سطحی معین و بسیار محدود باقی خواهند ماند.در پایان باید گفت کە گردن نهادن صدا و سیما بە چنین مناظرەهایی اثبات می کند کە جمهوری اسلامی ناتوان از خفەکردن ندای حق طلبی مردم با مانورهایی خاص سعی در سواستفادە از آن دارد. بەزبان دیگر، حاکمیت در تلاش برای کانالیزەکردن آن بە نفع خود است. ولی در کشوری کە در عمل بطور گستردە حذف و سرکوب می کنند، و در حرف در سطحی محدود باز، فریب بە نتیجە نخواهدرسید.آنچە مردم می بینند، عمل است. توهم آزادی، تنور انتخابات را تحت هیچ عنوانی گرم نخواهدکرد.به قلم فرخ نعمت پور