آی آدم‌ها که بر ساحل نشستید! (یا افسردگی چه شکلی‌ست؟)

شنیدن خبر خودکشی یک پسر ۱۸−۱۹ ساله باعث شد این نوشته را بنویسم. وقتی کسی با شما در مورد افسردگی صحبت می‌کند، از دو حال خارج نیست. یا حرف‌هایی که می‌زند را تا حدی تجربه کرده‌اید، یا نمی‌فهمید چه می‌گوید. اگر از دسته‌ی اول هستید، لازم نیست این نوشته را بخوانید. اگر از دسته‌ی دوم هستید هم لازم نیست بخوانید، ولی خواندنش ضرر نخواهد داشت. این نوشته نوشته‌ای علمی نیست، صرفا به اشتراک گذاشتن یک سری از تجربیات در قالب کلمات است. افسردگی حالتی نیست که بتوان در کلمات توصیفش کرد.تصور کنید وقتی چشمانتان را باز می‌کنید اولین حسی که دارید این باشد که دارند شما را توی قبر می‌گذارند، قبری که انتها ندارد. دارند رویتان خاک می‌ریزند، خاکی که تمامی ندارد. خاک توی گوش و چشمانتان می‌رود، اما همچنان می‌شنوید و می‌بینید. این مراسم تدفین با سایر تدفین‌ها تفاوت دارد. تفاوتش در این است که سنگ قبر در وسط سینه‌ی شماست و دارید توی خودتان دفن می‌شوید. توی خود لعنتیتان.شما مجبورید این حس را در طول روز داشته باشید. سنگینی قبر را روی سینه‌یتان احساس می‌کنید. نفس کشیدنتان سخت است. سرمای قبر توی رگ‌هاتان جاری‌ست. دست و پایتان لمس است. برای هر حرکتی باید به جای ۷۰ کیلو وزن خودتان، هفتصد کیلو وزن را جابجا کنید. خستگی جابجا کردن نعشتان از پا درتان می‌آورد. برای برطرف کردن احتیاجات اولیه‌ی زنده ماندن، باید اندازه‌ی حفر کردن هزاران متر چاه جان بکنید. جلوی آینه خودتان را نمی‌شناسید. زیر چشمانتان گود رفته. صورتتان مثل روح شده. موهایتان ژولیده‌ست. لاغر شده‌اید. مرده‌اید. یک مرده‌ی متحرک. از دیدن خودتان فرار می‌کنید. از روحتان فرار می‌کنید. حس بویایی و چشاییتان را از دست می‌دهید. غذایی که می‌خورید (اگر بتوانید لقمه‌ای بخورید) مزه‌ای ندارد. یادتان می‌رود لذت بردن از خوردن چیست. انقدر برای پایین دادن کوچک‌ترین لقمه با دهان و حلقتان درگیرید که نمی‌فهمید چه می‌خورید. صرفا برای زنده ماندن می‌خورید. زنده ماندن برای زندگی‌ای که امیدی در آن نمی‌بینید. زیرا همه‌چیز بازتابی از مرگ است. نمی‌توانید وظایفتان را انجام دهید. نه سر کار، نه در دانشگاه و نه در خانه. پوچی مطلق بر جانتان افتاده. احساس عذاب وجدان می‌کشدتان. حس بی‌خاصیت بودن، مضر بودن، آینه‌ی دق بودن. حس گناه خفه‌تان می‌کند. خود را مسئول همه‌ی اتفاقات بد تاریخ می‌دانید. خود را مسئول درد و رنج همه‌ی آدم‌هایی می‌دانید که زنده یا مرده‌اند. برای فرار از این احساسات، از آدم‌ها فرار می‌کنید. آدم‌ها برای کمک به سمتتان هجوم می‌آورند. پسشان می‌زنید. خسته می‌شوند. رهایتان می‌کنند. رها می‌شوید وسط سنگ قبرتان. میل به خودکشی دست از سرتان برنمی‌دارد. راه‌های خلاص کردن خودتان را مرور می‌کنید. چاقوی گوشت‌بری آشپزخانه برایتان جذاب می‌شود. به شیر گاز زل می‌زنید. ارتفاع پنجره‌ی اتاقتان تا حیاط را اندازه می‌گیرید. توی ذهنتان ده‌ها قرص مسکن توی لیوان حل می‌کنید. به مردنتان فکر می‌کنید. به تشییع جنازه‌یتان. به اطرافیانی که از مردنتان ناراحت نمی‌شوند. کسی در دنیا شما را دوست ندارد. چون شما یک آشغال بی‌خاصیت هستید. ساعت نمی‌گذرد. عقربه‌هایش یخ زده‌اند. گذر هر ثانیه برابر است با هزاران ساعت. برای شب شدن و خوابیدن له‌له می‌زنید. شب می‌شود. خوابتان نمی‌برد. توی قبرتان دفن می‌شوید. به سقف خیره می‌شوید تا رویتان خاک بریزند. نمی‌میرید. زیرا به جان کندن محکوم شده‌اید. نمی‌توانید گریه کنید. چشم‌هایتان خشک است. بعد از ساعت‌ها زل زدن به سقف خوابتان می‌برد. توی خواب همه‌چیز ترسناک‌تر می‌شود. عزیزانتان می‌میرند. خودتان می‌کشیدشان. هیولاها توی خواب واقعی می‌شوند. با دهانی خشک و بدنی عرق کرده بعد از ۲-۳ ساعت خواب، از خواب می‌پرید. روز دوباره شروع شده است و متأسفانه نمرده‌اید.وقتی کسی با شما در مورد بدحالیش صحبت کرد، وظیفه دارید کمکش کنید. کمک کردن به انسان افسرده نیاز به مطالعه دارد. باید بفهمید افسردگی چیست و چه کسی افسرده است. سرکوفتش نزنید. تحقیرش نکنید. قضاوتش نکنید. به حرف‌هایش گوش بدهید. بگذارید بداند شما را دارد. راهکار ندهید. نگویید برو ورزش کن، برو آهنگ گوش بده، برو کتاب بخوان و... تجویزهایتان همان‌قدر احمقانه‌ست که به فرد دارای سرطان تجویز دویدن بکنید. افسردگی بیماری‌ست. از او بخواهید به دکتر مراجعه کند. بدون فشار آوردن به او قانعش کنید که باید با دکتر حرف بزند. صادقانه با او صحبت کنید. صریح از او بپرسید قصد خودکشی دارد؟ برایش برنامه‌ریزی کرده یا نه؟ مراقبش باشید. از او قول بگیرید اگر خواست بلایی سر خودش بیاورد قبلش با شما صحبت کند. اگر فرد افسرده شروع کرد به خوردن قرص، ۲−۳ هفته‌ی اول نیاز به مراقبت جدی دارد. همانطور که در دفترچه‌ی خیلی از قرص‌های ضدافسردگی نوشته شده، در طول این مدت ممکن است حال فرد بدتر شود و حتی افکار خودکشی در او قوی‌تر شود. با او در این مورد صحبت کنید. تنهایش نگذارید. بگذارید بداند شما حامی‌اش هستید.و از همه مهم‌تر بدانید که خود شما هم مهم هستید. نباید بگذارید افسردگی در شما هم رسوخ کند.