دست خدا و مصیبت

بیش از 80 درصد مردم جهان مدعی اعتقاد به خدا هستند اما تفاوت بین کشورها بسیار است، مثلا از 20 درصد جمعیت مذهبی در چین گرفته تا 100 درصد در الجزایر و پاکستان. از نظر اقتصادی خاستگاه تفاوت های مذهبی جالب توجه است، زیرا تئوری ها و شواهدی مبنی بر تاثیر درازمدت مذهب بر فاکتورهای اقتصادی همچون مشارکت نیروی کار، تحصیلات، جرم، سیاست های توزیعی، سلامت، و حتی تولید ناخالص داخلی سرانه وجود دارد.ماکس وبر در کتاب معروف خود اشاره میکند اخلاق پروتستان با تاکید خود بر سخت کوشی و صرفه جویی باعث تحریک سرمایه گذاری و رشد شد، و مقاله ای در سال 2011 شواهدی در حمایت از این فرضیه او ارائه نمود، هرچند نشان داد این ارزش ها ریشه ای پیش از اصلاح مذهبی و تولد پروتستانیسم داشتند. تحقیقات مشاهده نموده اند میزان اعتقاد به وجود جهنم و بهشت در کشورهای مختلف همبستگی مثبتی با تولید ناخالص داخلی سرانه دارد، درحالیکه نرخ رفتن به کلیسا رابطه معکوس با این شاخص داشت.مشابها در کشور تبت رابطه بین شدت اعتقادات مذهبی در مورد زندگی پس از مرگ با درآمد مثبت مشاهده شد. همچنین محققان از نظرسنجی جهانی ارزش ها اینطور نتیجه گرفتند که اعتقادات مذهبی با رویکرد اقتصادی خوب همبستگی دارد، خصوصا افراد مذهبی بیشتر به همدیگر و همچنین دولت و سیستم قضایی اعتماد می کنند، تمایل کمتری به شکستن قانون داشته، و بیشتر از بقیه اقتصاد بازاری را منصفانه میدانند.در سال 1993 ایالت های میانه غربی آمریکا در مسیر رودخانه های میزوری و می سی سی پی سیل های شدیدی را تجربه می کنند که جز پرهزینه ترین و بدترین وقایع تاریخ ایالات متحده بودند. وقتی از افراد سوال شد آیا فکر می کنند این فاجعه عمل خدا برای تنبیه روش زندگی گناه آلود مردم بود، 18 درصد پرسش شوندگان به این سوال پاسخ مثبت دادند.بنظر میرسد انسان ها یک تمایل تکاملی برای جستجوی علت دارند و بنابراین وقوع پدیده های طبیعی را دارای دلیل می دانند و نه از روی شانس. بنظر کارل مارکس و زیگموند فروید هدف تکامل تمامی مذاهب ایجاد چیزی بود که شخص در زمان سختی به آن پناه ببرد. به زعم روانشناسان این روشی برای سازگاری با فشار و استرس است و افراد در مواجهه با وقایع بد برای تسکین و رهایی از حس ناتوانی به مذهب پناه می برند و فعالیت های مذهبی بیشتری انجام میدهند، مانند رفتن به کلیسا، و به دنبال دلیل برای وقایع میگردند.پس از حادثه 11 سپتامبر و حمله به برج های دوقلوی جهانی 90 درصد افراد در یک نظرسنجی اظهار کردند برای تحمل فشار روانی به مذهب پناه میبرند. مثال دیگر مربوط به زمین لرزه های بزرگ سال 1811 و اوایل 1812 در اطراف ایالت میزوری است. میزان عضویت مردم در کلیسا در ایالت های میانه غربی و جنوبی آمریکا که بیشترین تاثیر زلزله ها را حس کردند در سال 1812 به میزان 55 درصد افزایش یافت درحالیکه این رقم در بقیه ایالات متحده تنها 1 درصد بود. بسیاری از مردم این زلزله ها را به عنوان نشانه ای از قدرت خدا ترجمه کردند و بعضی از کسانی که ایمان شان را ازدست داده بودند به کلیسا برگشتند.تحقیق دیگری با بررسی مذهب در سال 1900 مشاهده کرد کشورهای قاره آمریکا که وابستگی بیشتری به کشاورزی داشتند و همچنین شاهد نوسانات بارش بیشتری بوده اند نرخ عضویت در کلیسای بالاتری داشتند. یک دیدگاه این است که کلیسا به صورت یک نوع بیمه در مقابل ریسک عمل می کند که برای جوامع مواجه با خطرهای بزرگ با ارزش تر است. همچنین جوامعی که در شرایط محیطی کمبود آب و غذا زندگی می کنند تمایل بیشتری به اعتقاد به خدایان بزرگ و دستگاه اخلاقی دارند و این استراتژی ها در واقع برای حفاظت از آن منابع کمیاب طراحی شده است.ژانت بنتزن نویسنده مقاله دست خداتحقیق ژانت بنزن، استاد اقتصاد دانشگاه کپنهاگ، در سال 2018 به بررسی داده های بیش از 42 هزار نفر در 96 کشور جهان پرداخت و به مقایسه ارزش های مذهبی آنها با فاجعه خیر بودن ناحیه محل زندگی شان دست زد و نشان داد افرادی که در محل های زلزله خیزتر زندگی میکنند واقعا مذهبی تر هستند.رابطه فاصله با نواحی پر ریسک از نظر زلزله و میزان اهمیت اعتقاد به خداسایر فجایع غیرقابل پیش بینی همچون آتشفشان و سونامی هم با میزان مذهبی بودن رابطه مثبت داشتند و افراد ساکن همه قاره ها و متعلق به تمامی مذاهب بزرگ، غیر از بودیسم، در مواجهه با ریسک بزرگ تر میزان بالاتری از مذهبی بودن را نشان دادند. افزایش ریسک زلزله به میزان یک انحراف معیار، معادل 8 تا 11 درصد مذهبی بودن بیشتر بود. حتی مردم آمریکا در ایالت های با میزان زلزله بالاتر بیشتر کلماتی همچون "خدا"، "مسیح"، "انجیل"، و "دعا" را در گوگل جستجو کردند. همچنین افرادی که خود هرگز زلزله را تجربه نکرده اند، از نظر مذهبی تحت تاثیر نسل های پیش از خود که در معرض ریسک های طبیعی بودند قرار داشته و تمایلات مذهبی بالاتری نشان دادند.منابع:https://bit.ly/2QKT2k7https://bit.ly/2R9Jj5T