آخرین ایستگاه

خب، وقت خداحافظیه. رسیدیم به ایستگاه آخر. ایستگاهی که فارغ از مسیر و پستی‌وبلندی‌هاش، برای بیشترمون تلخه. فرقی هم نداره چه مسیری رو طی کردیم. این چند سال دانشجوییمون هم یه مسیره که تو یه چشم به هم زدن تموم می‌شه و این خودمونیم که تعیین می‌کنیم وقتی به چند سال گذشتمون نگاه می‌کنیم، به خودمون و تصمیم‌هایی که گرفتیم افتخار کنیم؛ یا حسرت این که بهترین سال‌های عمرمون رو هدر دادیم رو بخوریم (که امیدوارم هیچ‌کدوممون این حسرت رو تو دلمون نداشته باشیم).اجازه بدین یکم در زمان سفر کنیم و بریم به سال‌های آخر دانشجوییمون، زمانی که بعضی‌هامون بار و بندیلمون‌ رو بستیم و با یه پاسپورت تو دستمون، نشستیم تو فرودگاه امام؛ یه سری دیگه از ما می‌خوایم ارشدمون رو تو ایران بخونیم و چندتایی‌مون هم کلا قید دانشگاه و فضای آکادمیک رو زدیم و رفتیم سمت صنعت. وقتشه بشینیم پای حرف دوستامون و ببینیم این چند سال چطوری براشون گذشته.- «ارغوان رضوایی» | ورودی ۹۶:دخترکی را به یاد می‌آورم که روزی با امیدی در لایه‌های بسیار عمیقی از وجودش، زیر خروارها ترس و نگرانی جا خوش کرده بود، وارد مسیر جدید زندگی‌اش شد؛ دوران دانشجویی! دوران دانشجویی همان چیزی بود که بزرگ و کوچک و کتاب و فیلم و سریال، رویاها و تصاویری در ذهن ما در موردش ایجاد کرده بودند. اما الان و در آستانه‌ی پایانش، به جرئت می‌گویم که هیچ یک از آن‌ها نبود! به خصوص دوران دانشجویی ما که نیمی از آن با پاندمی عجین شده بود. دانشگاه مسیر بازی‌ای بود که بر خلاف دبیرستان، تو مختار بودی، اجازه داشتی ببینی، تجربه کنی، احساس کنی و این‌ها شاید از همهٔ چیزهای دیگر مهم‌تر بود. مسیر واحدی برای تو تعریف نشده بود، این خودت بودی که باید آن را می‌ساختی.به یاد دارم تغییرات یک‌باره‌ی دانشگاه مرا به شدت شگفت‌زده کرده بود، نمی‌توانستم این را قبول کنم که برای امتحان فیزیک یک لازم نیست همه‌ی سوالات هالیدی را حل کنم! نحوه‌ی تدریس و درس‌خواندن در دانشگاه هم تازه اواسط ترم دو بود که برایم عادی شد. در مورد اساتید هم می‌دیدم که دیگر قرار نیست رابطه‌ی دوستانه‌ی معلم شاگردی که در دوران دبیرستان بسیار برجسته بود، در کلاس‌های دانشگاهی چندان وجود داشته باشد؛ می‌دیدم که گاهی وقت‌ها کیفیت ارائه‌‌ی درس برای استاد مهم است، خیلی وقت‌ها هم نگاه مسئولانه‌ای به این قضیه وجود ندارد، نه از سمت استاد و نه از سمت دانشکده.آن چه که در دوران دانشجویی برای من بسیار جذاب و تاثیرگذار بود، باز شدن پنجره‌های جدید بود. این که می‌توانستی با افراد مختلف صحبت کنی، فعالیت و همکاری کنی، و در طی این کارها، هم خودت را بیشتر می‌شناختی، و هم با دیدگاه‌های جدیدی آشنا می‌شدی. سختی داشت، اصطکاک داشت، حتی گاهی بحث و دعوا داشت! اما می‌ارزید. از بین اساتید هم، به مرور زمان، با اساتیدی آشنا شدم که تلاششان حقیقی بود و برای تلاش من هم ارزش قائل بودند؛ از منِ دانشجو انتظار نداشتند با حضور در تیم تدریس، وظایف آن‌ها را انجام دهم، و نشان می‌دادند که آکادمی و پژوهش می‌تواند به جای صرفا زور زدن برای کسب نمره و چاپ مقاله و بالا بردن h-index، تلاشی باشد برای رسیدن به حقیقت پنهان.دانشگاه برای همه‌ٔ ما احتمالا روزهایی به همراه داشته که زیر خروارها درس و پروژه‌ و تمرین، فرصت زندگی را از خود گرفته‌ بوده‌ایم. ممکن است همه‌ٔ این لحظات به چشم ما لحظات مهم و سرنوشت‌سازی بوده باشند، اما حس می‌کنم آن‌چه که از روزگار دانشجویی در کوله‌بارم به جا مانده، آن لحظه‌ها نیست. اتفاقا لحظات کوچکی است که در انبوه فشار درسی،‌ مرا به زندگی وصل می‌کرده‌اند؛ درس خواندن‌های گروهی و از هر دری صحبت کردن و فراموش کردن درس، هیاهوی لابی قبل از شروع کلاس‌ها، دیدارهای پیش‌بینی نشده در سلف، دوستی‌هایی که آرام آرام هر کدام به گوشه‌ای از این دنیا پرتاب می‌شوند، خنده‌های مخفیانه‌ی سر کلاس، بادکنک بادکردن‌های ACM، جشن عید، ای‌آی چلنج، دیتادیز، خواب‌های دلچسب و کوتاه در مسجد، انار دان کردن‌های شب یلدا،‌ آماده کردن کتابخانه‌ی رایانش، نشستن در مکث و از غصه‌ها با دوستان صحبت کردن، قطار مشهد، شیرقهوه‌هایی که بین دو کلاس با دوست نزدیکم می‌خوردیم، جلسه‌های گپ بزنیم، دیر رسیدن‌های به کلاس معارف، دخمه‌نشینی‌ها، و جلسات مختلف در اتاق شلوغ انجمن! که خوب یادم هست اولین باری که به‌عنوان چندتا ترم یکی، پای ما به اتاق انجمن باز شد، انقدر هیجان‌زده بودیم که احساس کردیم این لحظه حتما باید در قاب دوربین ثبت شود:))‌ این‌ها چیزهایی‌اند که به من احساس تعلق می‌دهند. چیزهایی که با وجود همه‌ی فشارها و سختی‌های دانشگاه، باعث می‌شود گوشه‌ای از قلب من تا ابد مخصوص روزهای دانشجویی‌ام باشد؛ احساس می‌کنم اگر این چیزها نبودند و من تمام دوران دانشجویی‌ام را -آنگونه که از اسمش برمی‌آید- فقط به جستن دانش پرداخته بودم، در قلبم جایی برای این دوران نبود. و واقعیت این است که حسرت این که دو سال آخر دانشجویی -که احتمالا بخش شیرین‌ترش هم بود- تماما مجازی بود، بزرگترین حسرتی است که از این دوران برایم باقی‌مانده.- «نگین جعفری» | ورودی ۹۷:تا وقتی بچه بودیم، با خودمون فکر می‌کردیم آدم‌های مقطع بالاترمون دیگه خیلی می‌فهمن و ما وقتی هم‌سنشون بشیم، دیگه واسه خودمون کسی شدیم. یادمه اول دبیرستان که بودم با خودم فکر کردم که: نگین، دیگه دوران بچگی تموم شده؛ بزرگ شدی و قراره از امروز به بعد زندگیت تغییر بکنه. یادمه کنکور رو که دادم، با خودم گفتم: نگین، دیگه واقعا قراره از این به بعد، متفاوت با قبل باشه و دیگه به جمع آدم بزرگ‌ها پیوستی! ولی الان که دارم کارشناسی رو تموم می‌کنم، فهمیدم این سن نیست که تو رو یه آدم بزرگ می‌کنه. می‌دونی، شاید از اولش فکر می‌کردم آدم‌ها هر چه‌قدر بیشتر درس بخونن و بار علمیِ قوی‌تری داشته باشن، بزرگ‌ترن. اما الان یه طور دیگه فکر می‌کنم. شاید درس خوندن و نمره‌ی بالا گرفتن آخرین چیزیه که بهت کمک می‌کنه بزرگ شی. با خودم فکر می‌کردم دانشگاه قراره بهم کمک کنه بزرگ شم، پخته شم، عوض شم، نو بشم، خودم بشم. با خودم فکر می‌کردم قراره با یه سری آدم خیلی باحال که هر روز کلی ایده‌ی جدید و خلاقانه داریم، توی یه محیط زنده و پویا دور هم جمع شیم و دیگه بترکونیم؛ اما خب نشد؛ دانشگاه اینجوری نبود.چیزی که حسرتش رو می‌خورم، اردوی سال اول مشهده که چرا نرفتم. چون این موضوع باعث شد، نتونم با هم‌دوره‌ای‌هام ارتباط بیشتری داشته باشم.البته دوره‌ی کارشناسی ما هم که یه بخش خوبیش مصادف شد با اومدن کرونا و خوب مشخصا ارتباطم با هم‌دوره‌ای‌هام بعد اومدن کرونا کمتر شد. بالاخره اون سلام و احوال‌پرسی‌های کوتاهی که سر کلاس قبل اومدن استاد با بچه‌ها داشتیم یا مثلا به بهانه‌های کوچولو دور هم جمع می‌شدیم و صحبت می‌کردیم دیگه کم‌رنگ‌تر شد.حجم زیاد درس‌ها و کار‌ها از یه طرف، طوریه که باعث می‌شه به مرور مجبور شی بعضی درس‌ها رو برخلاف میلت، سطحی یاد بگیری. اغلب درس‌ها رو هم برخلاف میلت مجبوری یاد بگیری! از یه طرف جو موجود برای اپلای کردن باعث می‌شه به مرور از اینکه انتخاب دیگه‌ای غیر اپلای کردن و از کشور رفتن داشته باشی، بترسی و شهامت ایده‌های خلاقانه‌تر داشتن رو از دست بدی. حتی کم‌کم حاضر می‌شی برای ۲۰ گرفتن تو درسا، روحت رو به استاد اون درس بفروشی. از یه طرف وارد خوابگاه شدی و باید بتونی اخلاق آدمای جدید دور و برت رو که تمام نظم خوابیدنت رو بر هم زدن تحمل کنی. به مرور تبدیل به آدمی می‌شی که مثل یه ماشین بی‌فکر و بی‌اختیار بدون اینکه بدونی واقعا چرا داری سوال برای تمرین nام فلان درس طرح می‌کنی، یا داری ملتمسانه به کشورهای اروپایی درخواست می‌دی که تو رو به بردگی اون اینترنشیپ تابستونی‌شون بگیرن. هر از چندگاهی هم می‌ری توییتر و برای خالی کردن عقده‌هات زمین و زمان رو مقصر می‌دونی. خلاصه که آره، دانشگاه رو من یه محیط پویا و زنده و خلاقانه که توش آدما دارن دنیا رو تغییر می‌دن ندیدم. دانشگاه رو جایی که آدما دارن توش بزرگ می‌شن ندیدم. دانشگاه رو پر از آدمای خیلی باحال هم ندیدم. دانشگاه رو جایی دیدم که اکثرا یه سری آدم خسته و نالان دور هم جمع شدن. یه سری آدم که بزرگ نمی‌شن ولی خودشون رو بزرگ می‌دونن. یه سری آدم که دنیا رو که سهله، خودشون هم نمی‌تونن تغییر بدن. دانشگاه رو جایی دیدم که خیلی از آدما خارج از چهارچوب‌های تعریف شده نمی‌تونن فکر کنن. دانشگاه رو جایی دیدم که خلاقیت و ذوق آدما رو کور می‌کنه. قشنگ‌ترین ۴ سال زندگی‌شون رو ازشون می‌دزده و یه سری دروس حفظی که بعدا قراره از یادشون بره رو تو ذهنشون فرو میکنه. می‌دونی، دانشگاه به خودیِ خودش که بد نیست. بیشتر گلایه‌ی من از این جو موجوده. جو که باشه، آدما بدون فکر کردن، می‌دوند به سمت چیزی که حتی نمی‌دونن می‌خوانش یا نه، صرفا می‌دوئن تا عقب نمونده باشن از بقیه دونده‌ها. وقتی توی این جو بیفتی، کل زندگیت رو فدای اون دویدن می‌کنی. حتی صبر نمی‌کنی تا بفهمی به کجا داری می‌دویی. چون اگر صبر کنی عقب می‌افتی. پس تنها کاری که می‌فهمی باید انجام بدی اینه که بدویی دنبال اون جلویی‌هاییت که دارن می‌دوئن دنبال جلویی‌هاشون. همین دوییدن‌ها باعث می‌شه نتونی زندگی کنی. زنده می‌مونی؛ اما زندگی نمی‌کنی. روحت خسته می‌شه. حالا خلاصه اینا همهٔ اون نکات منفی بود که از دانشگاه یا به طور دقیق‌تر جو کلی مهندسی کامپیوتر دانشگاه دیدم. مسلما کل قصه انقدر تلخ نیست و بالاخره خوبی‌هایی هم داره. اما به نظرم جایی که همه دارن سعی می‌کنن حواسشون رو از اون قسمت تاریک ماجرا پرت کنن خوبه که این حرفا شنیده بشه.من در بدو ورود به دانشگاه قصدم اپلای و تحصیل در یکی از دانشگاه‌های تاپ بود. تلاشم رو در این راستا کردم و خیلی هم بهش نزدیک شدم. یعنی اگر مسیرم رو تغییر نمی‌دادم، می‌تونستم کاملا به هدفم برسم. اما خوب کلا قرار نیست آدما همیشه مثل ۴سال پیششون فکر کنن. هدف خودم برای آینده‌ی نزدیک، ادامه‌ی تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ی اقتصاد هست و شکر خدا تونستم کردیت کنم و قدمی در راستای این هدفم بردارم. اما خب برای آینده‌ی دور کلیتی که تو ذهنم هست اینه که دوست دارم آدم جریان‌سازی باشم. وقتی تو اون جو اپلای و از ایران رفتن بودم، کلی با خودم کلنجار رفتم که آیا این مسیری هست که واقعا من انتخابش کردم یا نه، آیا از اینکه برم پنج سال عمر و وقتم رو صرف ریسرچ بکنم واقعا لذت می‌برم یا نه، آیا اینکه در نهایت بشم یه عضو کوچیکی از یه شرکت آمریکایی واقعا خوشحالم می‌کنه یا نه و کلی آیاهای دیگه. اما خب جوابم به همه‌ی اینا نه بود. دوست دارم بتونم تاثیرگذار باشم. دوست دارم بتونم عضو مهمی از یه جریان معناداری باشم. لذا هدفم برای آینده اینه که تمام تلاشم رو بکنم تا بتونم فرد تاثیرگذاری باشم. در کل، دانشگاه خیلی خوب بود! خوشحالم از اینکه مهندسی کامپیوتر خوندم. خوشحالم از اینکه تمام تلاشمو کردم و نتیجه‌اش رو هم گرفتم. خوشحالم از اینکه با کلی آدم خوب آشنا شدم. خوشحالم از اینکه تونستم از اساتید کلی یاد بگیرم. ناراحتم از اینکه بعضی از دوستانم رو دیگه نخواهم دید. امیدوارم هر مسیری که انتخاب می‌کنند، همیشه لباشون بخنده، همیشه زندگی‌شون پر از معنا و حس خوب باشه.(ما هم برای شما آرزوی موفقیت داریم خانم جعفری)- «کیوان رضایی» | ورودی ۹۷:قبل این که بیام دانشگاه، دیدگاهم نسبت به دانشگاه و زندگی دانشجویی مثبت بود؛ اما الان که دوران کارشناسیم رو تموم کردم دیدگاهم به‌ویژه در مورد دانشگاه یکم منفی‌تره. البته اینم باید در نظر گرفت که فقط ۳ ترم واقعا دانشجو بودیم!تو دوران دانشجویی هم تعداد زیادی از هم دوره‌ای‌ها رو به خاطر المپیاد و یا از دبیرستان می‌شناختم و خب به مرور هم ارتباطاتم با اونا بیشتر شد و با افراد جدیدی هم آشنا شدم. ولی خب، بعد از مجازی شدن دیگه تقریبا ثابت موند و حتی کمتر شد و با افراد کمتری ارتباط جدی‌ای داشتم. در مورد اساتید هم طبیعتا به مرور ارتباط بیشتر شد به خاطر تی‌ای شدن‌ها،‌ یا برداشتن درس‌ها و پروژه‌ها و ... که البته بازم اگر کرونا نمی‌بود احتمالا خیلی بهتر می‌شد.اگه می‌تونستم برگردم به اوایل دوران دانشجوییم، با توجه به هدفم سعی میکردم زودتر وارد فضاهای تحقیقاتی بشم و کار ریسرچ جدی‌تر و بهتری می‌کردم. یکم کارهای حاشیه‌ای رو کمتر می‌کردم که فرصت واسه فکر کردن و انجام کارهای اصلیم بیشتر بشه. الان هم تقریبا به هدفی که ۳-۴ سال پیش داشتم رسیدم؛ ولی خب انتظارم از خودم و دانشگاه بیشتر بود. در ادامه هم می‌خوام تحصیلاتم رو ادامه بدم و بعدا وارد کار بشم.در کل دانشگاه برای من تجربه خوبی بود. میتونم بگم از نظر علمی بعضی درس‌ها برام مفید بودن و توی اونا واقعا چیزی یاد گرفتم. ولی متاسفانه به نظرم تعداد این درسا انگشت‌شمار بودن ولی خب بازم بد نیست؛ از نظر جنبه‌های فان و اینا هم شرایط خوبی بود، به ویژه وقتی حضوری بود و می‌شد با بچه‌ها جایی رفت و اکثرا همه دانشگاه بودن. بعد از کرونا خب خیلی کمتر شد ولی بازم سعی کردیم هر از گاهی جمع شیم جایی و همدیگه رو ببینیم.