مقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش دوم

همیشه قبل از انجام هر کاری به اندازه کافی از خود سوال بپرسید. این یکی از قوانین جهانی زندگی و موفقیت است. از خود سوال کنید قبل از آنکه دیگران از شما سوال کنند. از خود سوال کنید و جواب های مناسب و منطقی و صحیح را کنار دست خود داشته باشید تا تکلیف‌تان مشخص باشد.در بخش اول این مطلب، تلاش کردیم سوال درست را مطرح کنیم و برای رسیدن به جواب‌های صحیح، کنکاش کنیم.پرسیدیم که آیا شما و استارت‌آپ کوچک‌تان، به سرمایه‌گذاری (از هر نوع و هر مدلی) احتیاج دارد؟فرض می‌کنیم همه سوال‌ها و جواب‌ها، همه بررسی‌ها و مشورت‌ها را انجام داده‌اید و به این نتیجه رسیده‌اید که بله!من به سرمایه‌گذاری نیاز دارم.حالا سوال‌های بعدی را مطرح می‌کنیم!در کدام بخش از استارت‌آپ به سرمایه نیاز دارید؟شما به سرمایه نیاز دارید یا به سرمایه‌گذار؟سرمایه مورد نیازتان، مالی است؟ از جنس موقعیت و سکوی پرش است یا اقلام و تجهیزات؟می‌بینید که باز هم برگشتیم به نکته مهمی که همان شناخت خود، تیم و استارت‌آپ و مجموعه است. با شناخت درستی که به دست آورده‌اید، می‌دانید که سرمایه مورد نیاز از چه جنس و چه میزانی است!لزوما همه مجموعه‌ها به سرمایه‌گذاری مالی و ریالی احتیاج ندارند، شاید اگر فضا و ابزار مناسب را در اختیار شما قرار دهند کافی باشد، یا به استخدام و انتخاب منتور و کوچ مناسب کمک کنند یا بتوانند شما را به یک مجموعه یا جریان فکری مناسب وصل کنند تا از تجربیات و دانش آنها استفاده کنید.مطلقا سرمایه‌گذاری روی ایده و استارت‌آپ، واریز چند میلیارد وجه رایج به حساب شما نیست.مطمئن باشید که چه نوع سرمایه‌ای نیاز دارید. به این فکر کنید که سرمایه و سرمایه‌گذار ایده‌آل شما چه شرایطی باید داشته باشد.مهمترین سوال در این مرحله این است که آیا اجازه می‌دهید که سرمایه‌گذار در نوع کسب و کار و پروسه‌های فعالیت شما دخالت کند؟ یا صرفا قرار است هزینه‌ها را پرداخت کند و در روند کار مجموعه تاثیری نداشته باشند؟پاسخ به این سوال بخش زیادی از انتخاب‌های احتمالی آینده را از دور خارج می‌کند. همانطور که شما برای سرمایه‌گذار شرط‌هایی دارید، او نیز نکاتی را برای همکاری مد نظر دارد. در قبال مبلغ یا امکاناتی که تخصیص می‌دهد ممکن است در بسیاری از موارد نظر خود را اعمال کند. زیرا تعهد به سودآور کردن مجموعه و بالطبع سودآور کردن سرمایه‌گذاری خود است. در برخی موارد، با توجه به شرایط و مبالغ سنگین سرمایه‌گذاری شده، حتی بنیانگذاران استارت‌آپ مجبور شده‌اند از مدیریت استارت‌آپ خود کنار بروند و جا را برای کسانی باز کنند که می‌توانند از منابع مالی سرمایه‌گذاران، بهتر حفاظت کنند. ناامید نشوید! همه اینها منوط به مذاکرات است و هیچ فرمولی ندارد که اگر هزار تومان وارد مجموعه شما شد، پس این یا آن اتفاق می‌افتد. کاملا به مذاکرات و قدرت چانه‌زنی و اقناع شما بستگی دارد. (شاید بد نباشد از الان روی مهارت‌های مذاکره و فروش خود بیشتر کار کنید! در زندگی خیلی به آن احتیاج دارید)در ابتدا لیستی از شرایط مد نظر خود برای همکاری تهیه کنید. چه امتیازهایی در قبال سرمایه‌گذاری می‌توانید بدهید. چه خط قرمزهایی در این پروژه دارید؟این لیست در کنار فهرست نیازمندی‌ها و انتظارات شما از سرمایه تخصیص یافته، می‌تواند سنگ بنای یک پروژه موفق جذب سرمایه باشد.مجددا یادآوری می‌کنم که سرمایه با سرمایه‌گذار فرق می‌کند. برخی اوقات این دو عامل با هم ترکیب شده و در قالب یک شخص، وارد همکاری با شما می‌شود. گاهی اوقات نیز سرمایه‌گذار به عنوان شخص وجود ندارد و شما با یک سازمان، ساختار و نهاد طرف هستید.هر دوی موارد بالا مزایا و معایب خود را دارد و تنها وقتی می‌توانید راه درست را انتخاب کنید که شناخت قبلی کافی از مسیر، مقدورات و محدودیت‌های استارت‌آپ و خودتان داشته باشید و در عین حال نیز گزینه‌های پیش رو را حسابی بررسی کرده باشید.به این فکر کنید که در شرایط برابر، آیا ترجیح می‌دهید با شخص کار کنید یا با سازمان؟ اخلاق و زندگی شخصی سرمایه‌گذار و عادت‌های او، برای شما مفید است یا مانع گسترش و بهبود فضای همکاری می‌شود. آیا اگر از طرف نهاد سرمایه‌گذاری، به صورت مرتب دستورالعمل‌های تایپ شده با لحن اداری دریافت کنید و در جواب، فایل‌های اکسل حاوی آمار و ارقام بفرستید راحت‌تر هستید؟ یا تلفن را بردارید و مشکلات را با شخص سرمایه‌گذار حل کنید؟همین نکته به ظاهر ساده ممکن است آینده موسسه نوپای شمار ا با خطرات بیشماری تهدید کند. باز هم تاکید می‌کنیم هیچ روشی به خودی خود برتری به دیگری ندارد. اما بد نیست سری به آرشیو شکست‌خوردگان دنیای سرمایه‌گذاری استارت‌آپ‌ها بزنید و از هر دو زاویه موارد و نمونه‌ها را بررسی کنید.بررسی اتفاقات رخ داده در دنیای استارت‌آپ‌ها و درس گرفتن از شکست‌ها مهمترین نکته‌ای است که باید به یاد داشته باشید. نمی‌توان با قطعیت گفت چه باید کرد تا موفق شد، ولی با قطعیت می‌توان گفت چه باید کرد تا شکست خورد! و توی پرانتز، به یاد داشته باشید شکست، یتیم است. اگر شکست بخورید دیگر کسی دور و برتان نخواهید داشت.تلاش می‌کنیم از شماره‌های بعدی به صورت موردی به روش‌های مختلف سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه در استارت‌آپ‌های مختلف بپردازیم. با توجه به اهمیت حفظ اسرار، به سختی می‌توان از فرمول‌های به کار رفته یا درصدهای محاسبه شده در نمونه‌های موفق مطلع شد ولی روش‌های اجرا شده را می‌توانیم با هم مشاهده کنیم.تا شماره بعدی، به این فکر کنید چقدر خود و استارت‌آپ‌تان، نیازها و محدودیت‌ها و آینده‌اش را می‌شناسید و چقدر حاضرید ریسک کنید. ریسکی که هم شما هم دیگران را ممکن است تحت تاثیر قرار دهد.و در آخر، یادتان باشد ریسک، قدم زدن کورکورانه و دست خالی در غاری ناشناخته نیست؛ ریسک، یعنی آماده کردن همه وسایل، تهیه نقشه، و حرکت با آمادگی کامل در غاری ناشناخته!مقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش دوممنتشر شده در شماره 221 نشریه شنبه مقدمه‌‎ای بر سرمایه‌‎گذاری در استارت‌آپ‌ها- بخش اولمقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش سوممقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش چهارممقدمه ای بر سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها - بخش پنجم