علم آموزش و پرورش آدمی (علوم تربیتی)

تاریخچه علوم تربیتیبرای تربیت نمی توان تاریخی در نظر گرفت؛ چراکه از ابتدای خلقت انسان، کودکان با توجه به ارزش های جامعه خود تربیت و برای آینده آماده می شدند. اما با گذشت زمان و در بعضی از جوامع متمدن به ویژه یونان و سرزمین های مسلمان، بعضی دانشمندان مثل ارسطو، افلاطون، فارابی، ابن خلدون، و ... به مستقیم یا غیر مستقیم به بررسی علم تربیت پرداخته اند و آثاری از خود به جای گذاشته اند و تا قرن ها اندیشه های گوناگونی درباب تربیت شکل گرفت.اما نیکولاس موری باتلر با کمک جان دیویی (پدر علم تربیت) علوم تربیتی را به عنوان رشته ای دانشگاهی برای نخستین بار در سال 1880 میلادی در دانشگاه کلمبیا تاسیس کرد. در ایران نیز رشته علوم تربیتی توسط محمدباقر هوشیار، عیسی صدیق، و اسدالله بیژن در سال 1313 شمسی در دانشگاه تهران تاسیس شد.آشنایی با رشته علوم تربیتیرشته علوم تربیتی (Education) رشته ای است که با فرآیندهای یادگیری انسان ها سروکار دارد و برای آمادگی دانشجویان برای کار در حوزه های آموزشی کشور پدید آمده است. رشته علوم تربیتی ناظر بر جنبه های مختلف آموزش و پرورش انسان و دانش ها و نظریه های مربوط به آن است.منظور از آموزش وپرورش فراتر از مدرسه است و در رشته علوم تربیتی به دانشجویان آموخته می شود که در ابعاد گوناگون به تربیت و آموزش افراد بپردازند. این رشته تا قبل از سال 95 در دفترچه انتخاب رشته دارای گرایش بود اما از سال 95 به بعد گرایش های رشته علوم تربیتی از دفترچه انتخاب رشته حذف شد و دانشجویان علوم تربیتی بعد از گذراندن دوسال از تحصیل، می توانند گرایش خود را انتخاب کنند.وظایف کارشناس علوم تربیتیدر اکثر مواقع کارشناسان علوم تربیتی جذب وزارت آموزش پرورش می شوند یا به عنوان معلم در مراکز مختلف آموزشی مشغول به کار می شوند. شرح وظایف آنان عبارتند از؛استفاده از الگوهای جدید تدریس ، ایجاد تنوع در تدریس و انگیزه و خلاقیت در دانش آموزانکنترل کیفی تکالیف یا تحقیقات ارائه شده قبل از تدریس و ارائه گزارش در دفتر کلاستفهیم درست و صحیح مطالب درسی به دانش آموزانانجام ارزشیابی پایانی در فرآیند یاددهی و یادگیریتعیین حیطه های شناختی در سئوالات ارائه شده ( دانش ، کاربرد ، درک فهم ، تجزیه و تحلیل)بررسی علل ضعف درسی دانش آموزان و ارائه راهنمایی های لازم به آن هاتوجه به تفاوت های فردی دانش آموزانارجاع دانش آموزان در صورت وجود مشکلات درسی و اخلاقی به مشاور پایهرشته علوم تربیتی برای چه کسانی مناسب است؟اولین شرط برای انتخاب رشته علوم تربیتی داشتن علاقه به آموختن و این رشته است. رشته علوم تربیتی با تربیت سروکار دارد به همین دلیل دانشجویان آن باید بسیار صبور، باحوصله همراه با مهر و محبت باشند. آن ها باید با علم روانشناسی آشنا باشند.داشتن دقت بالا برای دانشجوی علوم تربیتی بسیاری ضروری است چرا که با دقت در دانش آموز خود می توانند نقاط ضعف و قدرت او را شناسایی کند. دانشجوی رشته علوم تربیتی باید خلاق باشد تا بتواند روش های کارآمد و مفیدی را برای آموزش و تربیت دانش آموزانش به کار برد.مزایا و معایب رشته علوم تربیتیرشته علوم تربیتی یکی از رشته هایی است که بیشترین حوزه کاری اش کودکان و نوجوانان است و کسانی که بسیار عاطفی هستند می توانند در این حوزه وارد و موفق شوند. با وجود این با توجه به میزان پذیرش دانشگاه ها در این رشته در جامعه رو به اشباع است و بازار کار چندان خوبی ندارد.بازار کار و درآمد رشته علوم تربیتیفارغ التحصیلان رشته علوم تربیتی می توانند در حوزه های آموزشی کلیه موسسات آموزشی دولتی و خصوصی فعالیت کنند و بیشترین حوزه پذیرش آن ها، آزمون های استخدامی وزارت آموزش و پرورش است.همچنین آن ها می توانند در موسسات و سازمان هایی نظیر سازمان بهزیستی کشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مهدکودک ها، مدارس غیرانتفاعی، سازمان‌ های مدیریت و برنامه‌ریزی و برنامه‌ و بودجه، و وزارت بهداش درمان و آموزش پزشکی مشغول به کار شوند. فارغ التحصیلان رشته علوم تربیتی می توانند در صورت داشتن شرایط و سرمایه مناسب اقدام به تاسیس آموزشکده های تحصیلی و مهد کودک ها کنند.گرایش های کارشناسی رشته علوم تربیتیگرایش های رشته علوم تربیتی در مقطع کارشناسی عبارتند از؛تکنولوژی آموزشیمدیریت و برنامه‌ریزی آموزشیآموزش و پرورش پیش‌دبستانی و دبستانیآموزش و پرورش کودکان استثناییگرایشگرایش تکنولوژی آموزشی رشته علوم تربیتی به دنبال طراحی، اجرا و بررسی و ارزیابی نظام های آموزشی است به طوری که این نظام های آموزشی هم برای معلمان و تدریس آن ها کارآمد باشد و هم مسئولان نظام آموزشی بهترین شیوه تدوین کتب درسی، مدیریت آموزشی، ارزیابی و نظارت آموزشی را‌به کار بندند.گرایش های کارشناسی رشته علوم تربیتی - مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشیگرایش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی تلفیقی از رشته های روانشناسی، جامعه شناسی، فلسفه، مدیریت، آمار، زبان، و مشاوره است و به دنبال ایحاد شرایط و فرصت های یادگیری و آموزش برای گروه های نیازمند یادگیری است. همچنین یکی از اهداف گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی تربیت نیروی متخصص در امر آموزش و تربیت است.گرایش های کارشناسی رشته علوم تربیتی - آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و دبستانیگرایش آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و دبستانی در ایران نسبتا جدید بوده است. این رشته به دنبال تربیت آموزگار و مربی است تا بتواند در بخش های گوناگون نظیر موسسات پیش دبستانی، مدارس ابتدایی، کانون های پرورش فکری کودکان و نوجوانان، و ... فعالیت کند.گرایش های کارشناسی رشته علوم تربیتی - آموزش و پرورش کودکان استثناییگرایش آموزش و پرورش کودکان استثنایی به دنبال تربیت معلمان و دبیرانی است که بتوانند به آموزش و پروش دانش آموزان با نیاز های ویژه (استثنائی) دوره ابتدایی بپردازند. هدف از آموزش و پرورش کودکان استثنایی فراهم آوردن فرصت‌های مناسب و امکانات آموزشی ویژه برای این دسته از کودکان است.دوره تحصیل کارشناسی رشته علوم تربیتیدوره کارشناسی رشته علوم تربیتی 4 ساله و معادل 8 ترم تحصیلی است. دانشجویان علوم تربیتی موظفند 139 واحد درسی را در این مدت بگذرانند. همچنین بعد از گذراندن دوسال از دوره تحصیل خود می توانند یکی از گرایش های علوم تربیتی را انتخاب کنند.زبانوضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاترفارغ التحصیلان کارشناسی رشته علوم تربیتی می توانند با شرکت در آزمون کارشناسی ارشد و انتخاب رشته علوم تربیتی در یکی از 13 گرایش کارشناسی ارشد شامل برنامه‌ ریزی آموزشی، آموزش و پرورش تطبیقی، برنامه‌ ریزی درسی، تحقیقات آموزشی، آموزش و پرورش استثنایی، روانشناسی تربیتی، آموزش بزرگسالان، مشاوره و راهنمایی، آموزش و بهسازی منابع انسانی، تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، تکنولوژی آموزشی، مدیریت و برنامه‌ ریزی آموزش عالی و سنجش و اندازه‌ گیری در آموزش و پرورش ادامه تحصیل دهند.