جشنواره کن

تاریخچه و سیاست کلی جایزه‌دهی کنجشنوارة کن، جشنواره‌ای است که سالانه در کن فرانسه برگزار می‌شود. کن، شهری واقع در فرنچ‌ریورا در جنوب فرانسه است که هرساله، چهره‌های سرشناس را به‌خود جلب‌ می‌کندجشنوارة کن یکی از بزرگ‌ترین رویدادها برای پیش‌نمایش فیلم‌های جدید به شمار می‌آید که در سال ۱۹۴۶ تاسیس شد. جشنوارة کن از هفت بخش اصلی تشکیل شده است و فقط اهالی سینما با کارت دعوت ویژه‌، حق حضور در آن را دارند. این هفت بخش عبارتند از: مسابقه، خارج از مسابقه، نوعی نگاه، سینه‌فنداسیون،‌ هفتة منتقدان، دو هفتة کارگردانان و بازار فیلم (مارش دو فیلم). تاریخچة جشنوارة کن به اواخر دهه‌ ۳۰ برمی‌گردد؛ زمانی که به‌دلیل نفوذ دولت‌های آلمان و ایتالیا در انتخاب فیلم‌های جشنوارة ونیز، دولت فرانسه تصمیم گرفت تا جشنواره‌ای سینمایی راه‌اندازی کند. این جشنواره قرار بود که برای اولین بار در سال ۱۹۳۹ برگزار شود، اما آغاز جنگ جهانی باعث شد تا اولین دورة جشنواره پیش از آن که آغاز شود، پایان یابد. در سال ۱۹۴۶، جشنوارة کن بار دیگر راه‌اندازی شد. در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۰، به‌دلیل کمبود بودجه، این جشنواره برگزار نشد. در سال ۱۹۵۱، زمان برگزاری جشنوارة کن به بهار منتقل شد و جشنوارة ونیز نیز در همان پاییز باقی ماند. از سال ۱۹۶۰ به بعد، موقعیت جشنوارة کن در جهان تثبیت شد و از آن زمان، به‌عنوان معتبرترین جشنوارة فیلم در دنیا شناخته می‌شود. هم‌چنین در سال ۱۹۵۵، جایزة نخل به‌عنوان جایزة اصلی جشنواره معرفی شد. جشنوارة کن از همان ابتدا مورد توجه خاصی قرار گرفت؛ طوری که در سال دوم برگزاری، ۱۶ فیلم به بخش رقابتی آن دعوت شدند و تصمیم گرفته شد که برای برقراری عدالت، هیئت داوران شامل یک نماینده از هر کشور باشد. فیلم‌های بخش رقابتی،‌ باید حداکثر ۱۲ ماه پیش از این رویداد، ساخته شده و پیش از این جشنواره نباید در هیچ جشنوارة دیگری نمایش داده شوند. هرسال بیش از هزار فیلم به جشنواره فرستاده می‌شود. کمیتة انتخاب، به تماشای تمام این فیلم‌ها نشسته و از میان آن‌ها، فیلم‌های حاضر در جشنوارة کن را انتخاب می‌کند. در این جشنواره دو هیئت داوران، یکی برای فیلم‌های بلند و دیگری برای فیلم‌های کوتاه و سینه‌فونداسیون وجود دارد. اعضای هیئت داوران به صورت مخفی رأی می‌دهند و در نهایت، فیلمی که بالاترین رای را دارد، برنده می‌شود. هم‌چنین با توجه به فیلم‌های موجود در بخش رقابتی،‌ داوران می‌توانند جایزه‌ای به این جشنواره اضافه کنند. در سال ۱۹۹۱،‌ جایزة بهترین بازیگر نقش مکمل مرد به ساموئل ال. جکسون برای فیلم «تب جنگل» اهدا شد.بررسی بخش‌های اصلی جشنوارة کن:بخش مسابقه: در این بخش، حدود ۲۰ فیلم حضور دارند که نامزد دریافت نخل طلا هستند. خارج از مسابقه: تعداد زیادی از فیلم‌های سینمایی بلند در این بخش به نمایش گذاشته می‌شوند که معمولاً فیلم‌هایی هستند که از سوی هیئت انتخاب، برای بخش مسابقه انتخاب نمی‌شوند اما از نظر برگزارکنندگان، شایستگی حضور در این جشنواره را دارند. بخش نوعی نگاه: این بخش از جشنواره، برای اولین بار در سال ۱۹۷۸ برگزار شد که به معرفی آثار برجستة سینمای جهان اختصاص دارد. بخش سینه‌فونداسیون: این بخش که مربوط به فیلم‌های کوتاه است، در سال ۱۹۹۸ به برنامه‌های جشنوارة کن اضافه شد. این بخش، هیئت داوری جدا دارد و سه جایزه به فیلم‌های برگزیده اعطا می‌شود.بخش هفتة منتقدان:‌ این بخش از جشنواره،‌ به عنوان‌ قدیمی‌ترین بخش جانبی جشنواره شناخته می‌شود که در سال ۱۹۶۲ پایه‌گذاری شد و توسط انجمن منتقدان فیلم فرانسه اداره می‌شود. این بخش، به معرفی آثار فیلم‌سازان جدید جهان می‌پردازد.بخش دو هفتة کارگردانان:‌ این بخش از جشنوارة کن، در سال ۱۹۶۸ همزمان با اعتصاب‌های سراسری فرانسه که به لغو برگزاری جشنوارة کن در آن سال انجامید، آغاز به‌کار کرد. این بخش به رادیکال‌ترین بخش جشنواره مشهور است و به معرفی فیلم‌های بلند و کوتاه می‌پردازد.بخش مارش دو فیلم (بازار فیلم): در این بخش، بازاریاب‌ها و پخش‌کننده‌های فیلم از سراسر دنیا برای خرید و فروش فیلم به جشنوارة کن می‌آیند. این بازار در نوع خود،‌ مهم‌ترین و بزرگ‌ترین بازار فیلم جهان محسوب می‌شود. در پایان می‌توان گفت که جشنوارة کن یکی از بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین رویدادهای سینمایی جهان است و محل مناسبی برای پیش‌نمایش فیلم‌های جدید از تمام ژانر‌ها به حساب می‌آید. جایزة جشنوارة کن از لحاظ هنری، ارزش بالاتری دارد. برخی از بزرگ‌ترین آثار سینمایی جهان برای نخستین نمایش جهانی خود، جشنوارة کن را انتخاب می‌کنند. فیلم‌هایی که در این جشنواره برندة جایزه‌ای شوند، می‌توانند نام خود را در تاریخ سینما ثبت کنند.سینا آقاجانی