مجمع الجزایر فلسطین

سه شنبه هفته اخیر کاخ سفید شاهد یکی از مهمترین فعالیت های خود بود: رونمایی رسمی از طرح صلح غرب آسیا موسوم به معامله قرن توسط رئیس جمهور آمریکا، نخست وزیر رژیم صهیونیستی و نمایندگان چند کشور دیگر. طرحی که اعلام آن، واکنش های مختلفی را در سرتاسر جهان به دنبال داشت. آمریکا و هم پیمانانش اجرای این طرح را جزو موفقیت های بزرگ خود می‌دانند، اما در مقابل، مخالفان با اعلام اعتراضات خود، سعی بر جلوگیری از اجرای این طرح دارند. مفاد این طرح به ظاهر دو جانبه و دربرگیرنده منافع هر دو طرف است اما بسیاری از کارشناسان بر این باورند که با توجه به عدم پذیرش طرف فلسطینی و بسیاری دلایل دیگر، اجرای این طرح همراه با شکست خواهد بود. این سوال مطرح می‌گردد که اگر این توافق، تامین کننده منافع دو طرف است، چرا مورد استقبال فلسطینیان قرار نگرفته است؟ اگر بخواهیم خود را درگیر جزئیات نکنیم و خلاصه تحلیلی از طرح داشته باشیم، شاید بتوان گفت آمریکا و رژیم صهیونیستی بواسطه این طرح، در پی تشکیل دولتی وابسته و تحت کنترلی از فلسطین است که نه تنها مرز مشترکی با کشورهای مجاور ندارد، بلکه همچون مجمع الجزایری از هم گسسته و منفک، محاط در اسرائیل به حیات خود ادامه خواهد داد. فلسطین جدید ارتشی نخواهد داشت، بلکه وظیفه دفاع از آن برعهده اسرائیل بوده و فلسطین بابت آن هزینه خواهد پرداخت و این با فرض تشکیل دولت مستقل در طرح، درتناقض است. شهر قدس که هم اکنون بخشی از آن تحت اشغال رژیم صهیونیستی و بخش شرقی آن در دست فلسطین است، بطور کامل بعنوان پایتخت اسرائیل محسوب خواهد شد و پایتخت فلسطین به ابودیس منتقل می شود. در حالیکه این موضوع نقض قوانین بین المللی میباشد. علاوه بر تمامی این موارد، خلع سلاح کامل غزه نیز جزو موارد مهم مندرج در طرحی ست که بایستی مورد تایید طرفین قرار گیرد.معامله قرن در صورت اجرا، رژیم صهیونیستی را به آنچه می‌خواهد می‌رساند و در برابر صرفا چندین تعهد برای پروژه و حمایت های مادی می دهد. ایجاد پروژه‌هایی در دولت فلسطین به ارزش 50 میلیارد دلار با حمایت مالی کشورهای حوزه خلیج فارس، حل مسأله آوارگان خارج از مرزهای اسرائیل، ایجاد صندوق پرداخت غرامت به آوارگان و توقف شهرک‌سازی‌ها برای دوره انتقالی چهار ساله جزو تعهدات رژیم صهیونیستی خواهد بود. امتیازات آمریکا و رژیم صهیونیستی، بطور خاص شخص دونالد ترامپ و نتانیاهو در این طرح مشخص است. آنچه مفید است مورد بحث قرار گیرد، نقش و موضع دولت ها و مردم منطقه در این باره است. جمهوری اسلامی ایران و هم پیمانان آن در محور مقاومت در منطقه، همواره و از ابتدا بعنوان یکی از سرسخت ترین مخالفان معامله قرن تلقی می‌شوند. از نظر ایران، قدس، پایتخت بلامنازع فلسطین، و سرزمین فلسطین، سرزمین مادری مردم آن از ابتدا تا کنون بوده و حضور اشغالگران صهیونیستی از همان ابتدا نامشروع و غیرقانونی بوده است. ایران معامله قرن را صرفا برنامه ای برای تامین امنیت رژیم صهیونیستی در منطقه میداند و با تکیه بر پشتوانه ایدئولوژیک، همواره آن را محکوم کرده است.دولت ترکیه نیز به حمایت از فلسطین و محکوم کردن معامله قرن روی آورده است. ترکیه سعی می‌کند با حمایت از فلسطین، پشتوانه ایدئولوژیک و تاثیر خود در منطقه را تقویت کرده و از طرفی با حفظ روابط خود با اسرائیل، منافعش را تامین نماید. قطر نیز سعی می‌کند با موضعی دوگانه، "از تمام برنامه های صلح در منطقه «در چارچوب قوانین بین الملل» حمایت کند" تا به این وسیله هم روابط خود با آمریکا را حفظ کرده و هم فلسطین را داشته باشد. هر چند تاکید می کند این صلح، جز با رجوع به مرز های 1967 و تحقق دولتی مستقل ممکن نیست.اما مواضع کشور های لیبرال عمدتا متفاوت است. دولت های امارات و بحرین با حضور نمایندگان خود در نشست رونمایی از طرح، مهر تاییدی بر حمایت خود از آن زدند. عربستان سعودی نیز باوجود حضور نداشتن در نشست، قویا از آن حمایت نمود. اما اردن با اینکه نماینده ای در نشست داشت، با چرخش صد و هشتاد درجه ای، موضع خود را به مخالفت کامل تغییر داد. دولت مصر نیست همانطور که انتظار می رفت به حمایت از طرح، اما کاملا محتاطانه پرداخت تا احتمالا مخالفت مردم کشورش را بر نیانگیزد. با اینکه می‌توان فلسطین را اصلی ترین مسئله جهان اسلام و جهان عرب دانست، اما گویا دولت های لیبرال منطقه به دنبال گشودن بابی برای رسیدن به منافع خود با عبور از سد فلسطین هستند. بطور کلی می‌توان نتیجه گیری کرد، از آنجا که طرح معامله قرن نه تنها از لحاظ قوانین بین المللی دارای نقص است و از طرفی بیشتر از آنکه یک توافق جامع برای صلح و مورد پذیرش طرفین باشد، تامین کننده منافع رژیم صهیونیستی است، راهی برای موفقیت در منطقه نخواهد داشت، بلکه پس از شکست، ضربه های بیشتری بر پیکر صاحبان و حامیان آن وارد خواهد کرد.