درس زیست: تکامل زیستی عقل

مقدمه: این هم در رد مزخرفات داوکینزی مبنی بر اینکه نظریه تکامل یا تحول داروین بطلانیه بر وجود خدا و دین. تا آخرش بخونید. این متن در ادامه این متنه (عقل همان وحی است). قرار بود این در مورد نسبت محمد و هگل حرف بزنم. اما اینجوری شد. متن قشنگیه. ادامه خواهد داشتدر متن قبل گفتم که عقل در ابتدا یه قوه است برای شناخت حق از باطل، اما در طول مسیر و با توجه به غایتی که فرد برای خودش برگزیده، عقل متفاوت میشه: عقل سودجو، عقل لذت‌جو، عقل مقلّد، عقل مکّار، عقل خودرأی، عقل برده و ... عقل آزاد. وقتی گفته میشه، عقل یه قوه است، یعنی عقل به طور بالقوه و (اگه بخوام با عبارات هگل بگم) فی‌نفسه تمام این‌هاست. عقل می‌تونه هر چیزی باشه. اما سوال اینه که باید چی باشه. جواب مشخصه: آزاد.کسی که حقیقتاً آزاده، تنها در برابر حقیقتی که خودش با عقل خودش بهش دست یافته، تسلیم خواهد بود (این از حکمت هگل به دست میاد. من در تجربه هم دیدم). اما حقیقت چیه؟ قبلا هم گفتم آزادی همگان؛ جامعه‌ای که کسی توش نه زور بگه و نه زور بشنوه؛ جامعه‌ای که توش ظلم نباشه. آزادی حقیقی در نهایت همون عدالته.هر کسی باید با عقل خودش عدالت رو شناخته باشه تا نه به کسی زور بگه و نه از کسی زور بشنوه.معتقدم امروز عقل آزاد کامل شده. عقل عملی که توسط محمد کامل شد و عقل نظری هم با هگل به بالاترین سطحش رسید و من دارم با استفاده از تعالیم قرآن (که کلام بالاترین مظهر عقل عملیه) عقل نظری رو به سمت کمال می‌برم (من می‌خوام حکمت مطلق یا همون علم کلام رو کامل کنم. البته الان دارمش اما هنوز فرصت نکردم کامل بیانش کنم). ما امروز قادریم با تعالیم محمد، هگل و من و از طریق نظام تربیتی فراگیری که این حکومت ازش برخورداره، عقل همگان رو آزاد کنیم (ادعای بزرگیه، اما من به یه پشتوانه علمی عظیم جرأت دارم بیانش کنم).اینکه من در عمل هم آزاد هستم یا نه، یه مسأله دیگه است. اما شک نداشته باشید من بالاترین سطح از حکمت نظری رو دارم و در آینده اگه زنده بمونم، کاملش می‌کنم.اما عقل امروز کامل شده، همیشه کامل نبوده. عقل در این عالم مادی در طول زمان به طور کامل آزاد میشه (این هم از حکمت هگل میاد) و این تکامل به نحو زیستی رخ میده. یعنی میشه ردش رو به صورت تجربی در طبیعت پیدا کرد.به طور کلی، طبق حکمت ملاصدرا و هگل، حیات و روح «جسمانیه الحدوث و روحانیه البقا» هستند. هر چیزی که حیات داره، از روح برخورداره. این روح چیه؟ یه اراده معطوف به آزادی (یا حقّ). ویروس هم از این اراده برخورداره، اما آزادی یا حقّ ویروس همینه که در کنار سایر موجودات بقاء داشته باشه؛ به مرتبه عدالت که همون حقیقت آزادی (یا کامل‌ترین نوعش) باشه، نمی‌رسه. چون فاقد مغز و عقله. یعنی فاقد تفکره. ژن خودخواه یعنی اراده معطوف به آزادی. باور کنید همینه. ویروس هم آزاده و برای آزادیش می‌جنگه، اما خودش هیچ‌وقت از این موضوع خبردار نمیشه. ویروس به صورت ناخودآگاه به حقّ خودش که بقا باشه، میرسه. چطور؟ قوانین حاکم بر جسم آلی باعث میشه ویروس به حقش برسه. این قانون چیه؟ جهش‌های ژنتیک. جهش ژنتیک باعث جان‌سخت شدن ویروس میشه. این یعنی چی؟ ویروس در طول زمان و با مقاومت در مسیر بقاء، جان‌سخت میشه و سازگاری بهتری با خطرات محیطی پیدا می‌کنه. جهش‌های ژنتیکی هست تا حیات خودش رو بهتر با محیط سازگار کنه. جهش ژنتیک هست تا غایت حیات یا روح که حفظ آزادی و بقا خودش باشه، محقق بشه. به رفتار ویروس کرونا نگاه کنید تا بفهمید دارم چی میگم. اگه جهش ژنتیکی رخ نمی‌داد، کرونا حذف شده بود. اگه جهش ژنتیکی رخ نمی‌داد، امروز انسان نداشتیم. اما جهش ژنتیک هست چون طبیعت قلمرو تصادف و بخته. قطعیت صددرصد فقط در قلمرو عقل پیدا میشه.اما روح یا حیات متکثره، در نتیجه برای حفظ آزادی خودش با یه جنگ طرفه. تو این جنگ اونی می‌بره که بهتر بتونه با خطرات محیط مقابله کنه، خطراتی که بر سر بقا و آزادی‌اش مزاحمت ایجاد می‌کنند؛ این به دو صورت ممکن میشه:اول) به این صورت که جسمش سخت میشه (جسمانیه الحدوث). یعنی جهش ژنتیک رخ میده و جسم به طور تصادفی دگرگون میشه. اونی که جسمش سازگارتر میشه، باقی می‌مونه. اینجا تحول انواع داریم و تنازع انواع. یعنی اینجا قهر مطلق حاکمه. همه برای حذف هم‌دیگه می‌جنگند. شاهد جدال هستیم. آزادی یکی در گرو حذف دیگری است. اگرچه که در نهایت دست خدا یا عقل، طبیعت رو به یه تعادل می‌رسونه. ممکنه عده‌ای حذف بشن، اما امکان نداره به غیر از یه نوع، همه حذف بشن. این یعنی یه عدالت حداقلی در طبیعت هست.دوم) روح یا حیات عقلش رو به کار می‌بره (روحانیه البقا). البته عقل رو فقط صورت‌هایی از روح یا حیات می‌تونن به کار ببرند که از یه مغز مستقل و لنفسه برخوردار باشند، یعنی یه اندام جسمانی مشخّص و مجزا به نام مغز داشته باشند. عقل چیه؟ قوه‌ای که با تشخیص و تمییز کار درست از کار نادرست، بهش کمک می‌کنه در این جنگ زنده بمونه. اینجا شاهد تکامل هستیم. عقل کامل میشه. عقل در طول مسیر و با توجه به هدفی که انتخاب کنه، کامل میشه. داروین تکامل عقل یا روح رو ندید. فقط تحول رو دید. اون داوکینز بی‌سواد هم این چیزها حالیش نمیشه. نمی‌خواد بفهمه.و نیروی عقل همیشه بر زور فیزیکی یا قهر جسمانی غلبه می‌کنه. انسان مصداقشه. انسان با استفاده از عقل خودش (یعنی، عنصر الهی وجودش) بر کره خاکی حاکم شده.به افسانه پرومتئوس ارجاع‌تون میدم. افسانه‌ها هم از یه حقیقت برخوردارند. اما در حالی‌که سایر صورت‌های روح و حیات هم از عقل برخوردارند، فقط انسان به بالاترین سطوح عقل رسیده. چرا؟ چون یه چیز داره که سایر موجودات زنده ازش برخوردار نیستند: زبان مکتوب یا کلمه. بدون زبان مکتوب علوم مختلف تا این اندازه پیشرفت نمی‌کردند. زبان مکتوب این پیشرفت رو ممکن کرده. انسان حیوانیه که تحریر می‌کنه؛ یعنی می‌نویسه و آزاد می‌کنه. زبان مکتوب یا کلام باعث شده عقل انسان در هر زمینه‌ای تا این اندازه کامل بشه. چطور؟اول اینکه به پیشرفت عقل سرعت داد. اگه اقلیدس نمی‌نوشت، تمام چیزهایی که کشف کرده بود، از بین می‌رفت. چیزی که به پیشرفت علمی و فنی سرعت داد، مکتوب کردنه (به «درباره تقدّس کلام» هم رجوع کنید). اما هر چقدر علم و فناوری پیشرفت کنه، انسان فراغت خاطر بیشتری پیدا می‌کنه و می‌تونه زمان بیشتری رو به امور عقلی اختصاص بده. غلبه شهر بر روستا بدون زبان مکتوب ممکن نمی‌شد.پ.ن 1: در این حد توضیح کافی بود یا نه؟ اگه کافی نیست بپرسید.پ.ن 2: خاک بر سر حوزه بی‌خاصیت موجود که هنوز جدیت رو یاد نگرفته. اگه جدی بودند، تا الان یاد گرفته بودند. به غیر از بهشتی و مطهری و خامنه‌ای، آدم جدی دیگه‌ای ندیدم. البته مطهری رو با ارفاق میگم. چون مطهری خودش سراغ هگل نرفت. حوزه بی‌خاصیت اگه بره سراغ هگل، یاد می‌گیره چطور با شبه علم داوکینزی مقابله کنه. و یادتون نره که امروز این شبه علم یکی از دلایل گرایش به مادیگراییه. خاک بر سر این حوزه بی‌خاصیت که حتی در حد مطهری هم نیست.پ.ن 3: در متن بعد به روش تکامل عقل می‌پردازم که جدال و شورا است.