نتیجه نگرفتن از دکتر رفتن

توی بخشی از کتاب شرح‌حال گیری، درمورد این توضیح می‌داد که در صورت ایجاد چالش با بیمار چه اقدامی کنیم؟ مثالی هم که زده بود این بود که بیماری مراجعه کرده، دارویی مصرف شده و حالا بیمار می‌خواهد که این اطلاعات در پرونده‌اش ثبت نشه، اینجا دو تا مشکل مطرح می‌شه، یکی حق خودمختاری بیمار و یکی هم مسئله پرونده سازی که هم اطلاعات بیمار حفظ بشه و هم مسائل قانونی مطرح می‌شه. این‌ها را که می‌خوندم با خودم فکر می‌کردم پزشکی نیاز به تصمیم‌گیری در آن واحد و خلاقیت و قدرت قانع کردن دیگران داره.یکی از جلوه‌های زیبای خلقت انسان، تنوع و گوناگونی است؛ هرچند که باوجود عمل‌های زیبایی این روزها کمتر به چشم می‌خورد. سیاه و سفید، کوتاه و بلند، انواع رنگ‌های چشم و طرح مو، از ما انسانهای منحصر به فردی ساخته .اما این تنوع فقط در ظاهر انسان نیست که حتی در بیماری‌ها هم به چشم می‌خوره. یک مثال ساده‌اش قلبه. همه ما می‌دونیم که قلب در سمت چپ بدن قرار داره، اما همین آناتومی انسان می‌تونه در همه انسان‌ها مشابه نباشه و قلب کسی در سمت راست (دکستروکاردی) باشه، یا کبد سمت چپ باشه و به همین منوال بقیه اندام‌ها سر جای طبیعی خودشان (نسبت به بقیه انسان‌ها) نباشند. اعضای درونی بدن انسان بعضا گیرنده درد ندارند، یا گیرنده‌ای به غیر از درد ندارند، به همین خاطر درد احشا درون بدن در ناحیه‌ی دیگری خودشون رو نشان میدن یا محدوده‌ای گسترده‌ رو به خود اختصاص می‌دهند که ازشون به عنوان دردهای راجعه یاد میشه. مثلا درد قلب از فک پایین تا اطراف ناف احساس میشه یا درد آپاندیس در ابتدا به صورت مبهم و در اطراف ناف حس میشه. استادمون می‌گفت بیماری داشتن که به قدری آپاندیسش بزرگ شده بود که کولون رو دور زده و به نزدیکی صفرا رسیده بود و ما با تشخیص التهاب صفرا به اتاق عمل بردیمش. ولی وقتی شکم رو شکافتیم، متوجه این قضیه شدیم. یا مثلا در تجویز داروها یا حتی برگه آزمایش خون، یک نمودار زنگوله‌ای رسم می‌کنند که ۹۵ درصد جامعه زیر محدوده بزرگ قرار می‌گیرند و طبق همین مسئله توزیع نرمال و تولید داروها انجام می‌شه. ولی به هرحال ۵ درصد جامعه مورد توجه قرار نمی‌گیرن. برای تولید و تجویز یک دارو هم ژنتیک غالب یک جامعه رو در نظر می‌گیرند (هرچند با پیشرفت علم به دنبال این هستند که پروفایل ژنتیکی همه افراد رو تعیین کنند و متناسب با ژنتیک همان فرد دارو تولید و تجویز شه ولی خوب فعلا که امکانش نیست). خوب طبیعیه که کسی با بقیه افراد جامعه متفاوت باشه و دارو براش جواب نده یا حتی عواقب بدی براش داشته باشه. برای رسیدگی به بیمار یک سری مراحل به ترتیب سپری می‌شه. شامل شرح حال گرفتن در ابتدا، معاینه فیزیکی، معاینات پاراکلینیک به ترتیب که اپروچ به درمان نامیده می‌شن. در اپروچ به درمان در معاینات پاراکلینیک بسته به نتایجی که از آزمایشات قبلی گرفته میشه، روند اقدامات تشخیصی تعیین می‌شن. موقع درس خواندن وقتی بلند بلند برای خودم اپروچ به پلی سایتمی (تولید زیاد گلبول قرمز) رو توضیح می‌دادم که اگر این را نداشت‌، این را چک می‌کنیم، اگر آن را هم نداشت‌، مورد بعد را چک می‌کنیم و همین طور رو به جلو، پدرم می‌خندید و می‌گفت بالاخره آنقدر می‌گردید که یک مشکلی پیدا کنید :) با این‌حال این ترتیب در بخش‌های مختلف و شرایط مختلف بسته به وضعیت بیمار تغییر می‌کنه و باز همون مسئله تصمیم گیری و خلاقیت در آن واحد مطرح میشه.یا حتی در اقدامات اولیه‌ای که به ترتیب برای بیمار انجام می‌شه که به اصطلاح ABCD نامیده می‌شه و شامل بررسی باز بودن مسیر هوایی و جلوگیری از خونریزی و ... است هم باتوجه به شرایط بیمار ممکن است این شرایط تغییر کنه.اپروچ به درمان پلی سایتمی اپروچ به کاهش پتاسیم که آخرم در امتحان غلط زدم :(پزشکی یک علم تجربیه، به خاطر دارم که در درس اصول خدمات و سلامت نوشته بود که قدمت پزشکی به قدمت بیماری‌ها می‌رسه. زمانی انسان‌ها بیماری‌ها رو به عوامل ماوراءالطبیعه ربط می‌دادند و بعد کم‌کم به تاثیر عوامل مختلف روی سلامتی و درمان بیماری‌ها پی بردند. علم پزشکی همچنان با تجربه‌ها و بررسی‌ها به دنبال حل بسیاری از مجهولاتیه که نمی‌دونه. پیشرفت علم حتی در قرن ۲۱ هم نمی‌تونه ادعا کنه که درمان همه بیماری‌ها را می‌دانه. در پزشکی معمولا قطعیت بیان نمی‌شه و با آمار و احتمال و درصد پیش می‌ره. با این حال علم پزشکی هیچ وقت ناامید نمی‌شه. یک زمانی بیماری‌هایی که هیچ درمانی نداشت، هیچ اقدامی هم براش صورت نمی‌گرفت. اما الان حتی برای سرطان‌هایی که حتی بعضا ده درصد امید به درمان هست هم اقدامی انجام می‌شه. لوسمی ۱۵ تا بیست درصد احتمال درمان داره و هفتاد، هشتاد درصد احتمال مرگ داره یا خطوط درمانی برای بعضی بیماری‌ها مثل سرطان خیلی زیاده، که مرحله به مرحله با شکست خوردن تو خط قبلی جلو میرن. با این حال به قول استادمون همون ۱۵ درصد هم باعث نمیشه بیمار رو رها کنیم و چندین خط درمان براش انجام میشه. یا استادمون می‌گفت بیمار سرطانی داشتن که تا ته خط درمان هم پیش رفتن و نتیجه‌ای حاصل نشد، اینجا کلک زدن و بیمار را دیالیز کردن و دیدند که پتاسیم بیمار کم شد (نتیجه داد)، هرچند که آخر هم بیمار از دنیا رفت. اینکه در چندین خط درمان طولانی میشه و با عدم پاسخ خط اول به سمت خط دوم میرن و با پاسخ ندادن خط دوم به سمت خط سوم، خوب طبیعیه که بیمار از پزشکش ناامید بشه و درمانش رو ادامه نده یا پزشکش رو تغییر بده و با دیدن فرایند جدید بگه پیش تعداد زیادی پزشک رفتم و نتیجه ندیدم. یا اینکه وقتی فقط برای احتمال ده درصد باز هم بیمار رو رها نمی‌کنند، باعث میشه که مسبب مرگ بیمار رو پزشک بدونن و به قول استاد در مطب داد و هوار راه بندازند که تو باعث مرگی.اصلا تفاوت انسان و هوش مصنوعی در زمینه پزشکی را همین مسئله مطرح می‌کنند که در همچین شرایطی که احتمال مرگ زیاده، عاقلانه عمل شود یا انسانی. و طبق همین مورد می‌گن که هوش مصنوعی حق نداره جای انسان را در سیستم پزشکی بگیره. چون ربات اگر بنا باشه عاقلانه عمل کنه، خیلی از بیمارها درمان نمی‌شن. مثل مادربزرگ خودم که پزشکش گفته بود امیدی به زنده ماندنش در اتاق عمل نداشته باشید ولی بعد از عمل حتی از بیمارستان مرخص هم شد.اپروچ به درمان وجود خون در ادرار