رشد و رکود در نهج البلاغه

اعوذ بالله من الشیطان الرجیمبسم الله الرحمن الرحیماهمیت نهج البلاغه در روزگار ماتعبیر امام (ره) این است: «نهج البلاغه نازله‌ی روح امیرالمومنین است.» ببینید چقدر ما می‌توانیم با این آشنایی با نهج البلاغه و حرکت به سمت نهج البلاغه چه تقربی و چه شناختی و چه جایگاهی پیدا کنیم. همان‌طوری که خدا در قرآن تجلی کرده است، امیرالمومنین هم در نهج البلاغه تجلی کرده است.رهبر معظم انقلاب اسلامی اشارات بسیاری به نهج‌البلاغه داشتند. توجه حضرت آقا نسبت به نهج‌البلاغه کم نظیر بود. درواقع مانند کسی که درد را می‌شناسد و با تناسب آن، شناخت درمان را نیز معرفی میکند.رشد و رکود مسلمانان در زمان پیامبر و بعد از ایشانرسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در جامعه‌ای مبعوث شدند که انسان وقتی تعبیرات امیرالمومنین راجع به آن جامعه را می‌خواند، وحشت می‌کند. خشن‌ترین انسان‌هایی که در آن عصر و دوره دارند زندگی می‌کنند که شما کم‌تر آن را در جوامع می‌بینید. این جامعه‌ی عقب افتاده که مستعمره‌‌ی تمدن‌های آن زمان بودند، در یک بازه‌ی زمانی کوتاهی آقای جهان شدند. همان انسان‌های خشن بی‌تمدن، تمدن‌آفرین شدند‌. اهل مناجات با خدا و ایثار و گذشت شدند. کسانی شدند که همه‌ی وجودشان را برای خدا دادند. اهل معامله با خدا و رسول الله شدند. و به چه اوجی رسیدند. که امیرالمومنین (ع) و حضرت رسول الله (ص) که این‌ها را توصیف می‌کنند (همین اصحاب رسول الله را) انسان فکرمی‌کند دارند یک معصوم را توصیف می‌کنند. همین‌هایی که نوجوانی و جوانی و میان‌سالی‌شان در همان دوران جاهلیت بوده. این می‌شود «رشد». من منظورم از رشد این است. اینکه رسول الله در آن شرایط به آن اقتدار رسیدند که در آن شرایط حکومت اسلامی تشکیل دادند. آن عرب فرقه گرای عشیره‌ای قبیله‌ای را به یک وحدتی با مرکزیت جامعه‌ی اسلامی رساندند؛ این رشد است.چگونه رسول‌الله به اینجا رسید؟ چگونه جامعه به این‌جا رسید؟ چه کارهایی و چه پله‌هایی طی شد؟ بعد از رسول الله اگر رکودی در جامعه رخ داد، چه علت‌هایی باعث آن رکود شد؟ چه چیزی باعث شد که قرن‌ها ما از آن اوج و از آن شکوه فاصله گرفتیم؟ به سال‌های نوری فاصله گرفتیم. مثلا الان ما دایه‌داران آن رسول هستیم؟ این اوضاع جهان اسلام است. آن هم وضع سردمداران مکه‌ی اوست. مسلمانان همدیگر را می‌کشند. قاتل الله‌ اکبر می‌گوید. مقتول هم الله اکبر می‌گوید. جفت‌شان دارن با شهادتین قتال می‌کنند. خیلی مسئله است. این خیلی رکود و افول هست. خیلی ذلت است. خیلی وحشت است. او که کشته می‌شود می‌گوید قربه الی‌الله کشته شده است. آن کسی هم که می‌کشد با گریه می‌کشد؛ با ذکر تکبیر و الله اکبر می‌کشد. خیلی عجیب است... خب این، اگر رکود نباشد، اگر افول نباشد، اگر صغار و قماعه نباشد، اگر ذلت نباشد، اگر خواری نباشد، اسمش چیست؟!دوری از ولی؛ یکی از علل افول جامعهمگر مردم عربستان مرده‌اند؟ مگر مردم عربستان همه‌شان وهابی‌اند؟ چه شده که این ذلت بر آن‌ها حاکم شده چه ترسی چه تقیه‌ای از چه دور شدند که به این فعل راضی هستند؟! ساکت هستند در برابر این فعل مثل خیلی از کشورهای دیگر. دوری از اصل دین و عمده‌اش دوری از «ولی». نداشتن «ولی». سرپرستی که متصل به خدا و رسول باشد. ماذون از طرف خدا و رسول باشد. حرف او برای ما حجت باشد. راه او راه امیرالمومنین، نگاه او نگاه امیرالمومنین باشد. این دوری جامعه را به رکود و نابودی می‌کشاند. گفت مردم بودند سربازان بودند اما نبود یا بود و او را نشناختند یا از او اطاعت نکردند.جامعه ای رو به افول است که نفهمد رهبر که از طرف خدا و امام زمان ماذون، حرفش حجت است. من بحث عصمت ندارم؛ بحث حجیت دارم. جامعه اگر این را نفهمد و بر خودش اطاعت از او را فرض نداند، حرف او را زمین بزند این جامعه رو به افول و نابودی است. یکی از کارهایی که برای رشد جامعه باید انجام بدهیم این است که در تبیین این گفتمان کار کنیم. گفتمان‌سازی کنیم که جامعه به این سمت‌و‌سو بیاید. هر چه این آقا فرمود ما باید اطاعت کنیم. میلیون‌ها نفر اطاعت نمی‌کنند. این افراد شامل همه طبقات می‌شوند؛ از مترفین از مستضعفین از همه طبقات هستند.برای مسئله رشد که یکی از وظایفی است که بر عهده مان است باید هرکسی هرچه قدر که میتواند در تبیین این نظریه که او (ولی جامعه) واجب‌الاطاعه است، خداوند اطاعت او را بر ما فرض و واجب کرده است، این را تبیین کنیم. و هرچه که می دانیم موجب رضایت او می شود را انجام دهیم اگر این حرف تبدیل به یک گفتمان شود.در هرموضوعی نقش رهبری هست. نقش امام و نقش امت؛ این دو باید در کنار هم باشند امام حتی اگر امیر المومنین (ع) هم باشند امت یاری او نکند، امت بصیرت نداشته باشد. (کار پیش نمیرود.)یک موقعی من می‌دانم که او امیرالمومنین(ع) است، دانستن کفایت نمی کند. عزمی باید در من ایجاد شود در عمل کردن به این دانستن. خیلی از ما خیلی از چیزهای خوب را می‌دانیم و عمل نمی کنیم. اگر این شکل نگیرد امیرالمومنین(ع) محکوم به خانه نشینی می‌شوند. امیرالمومنینی که جایگاه او تربیت عمارها، سلمان هاو مقدادها است باید دنبال رشد درخت برود. خداوند اورا مامور به رشد انسان‌ها کرده است وقتی انسان ها به سمت او نمی روند او باید برود دنبال درخت و گاو و گوسفند و شتر و این ها را انتخاب کند قنات بزند و چاه بکند.اطاعت و تسلیم محض بر پایه ای استوار است که آن پایه شناخت،ایمان به ولی امر است. خیلی از ما (نه شما بزرگواران) در این فتنه ها این ایمان را در خودمان نمی‌بینیم. مبتلا به تردید شده‌ایم که مگر معصوم است؟! معصوم نیست ولی قولش حجت و اطاعت امرش واجب است علی رغم اینکه معصوم نیست.جهاد؛ حد اطاعت از ولیمسئله بعد از اطاعت کردن حد اطاعت است. در حد جهاد. «مااستطعتم» تا جایی که بتوانیم. جامعه ای که بعد از شناخت ولی و ایمان به ولی به خودش را به مرحله ی جهاد نرساند و بگوید باشد تو خوب هستی،تو ولی باش، تو امام باش ولی من انقدر میخواهم کمک‌تان بکنم، اسم من را مجاهد نگذار، اسم من را مقلد بگذار. من تقلید میکنم. من رساله واجوبه الاستفتائات را می خوانم.من مجاهد در رکاب تو نیستم جامعه و فردی که این جهاد را ترک می کند به افول مبتلا می شود.تعابیر رکود و افول را امیرالمومنین(ع)در ۷ مورد در خطبه ۲۷برای کسی که جهاد را ترک می کند بیان می کند. امیرالمومنین(ع)این را برای جامعه اسلامی می فرمایند برای آمریکا و برای مسیحیت و یهودیت نمی فرمایند.《...أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثَوْبَ الذُّلِّ...》لباس ذلت را خداوند به تنت می کند《أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَاصَّةِ أَوْلِيَائِه...》اگر می خواهید مدینه فاضله داشته باشید بدون جهاد به مدینه فاضله نمی رسید بدون جهاد به رشد نمی رسید《...وَ هُوَ لِبَاسُ التَّقْوَى وَ دِرْعُ اللَّهِ الْحَصِينَةُ وَ جُنَّتُهُ الْوَثِيقَةُ فَمَنْ تَرَكَهُ رَغْبَةً عَنْهُ...》ترک جهاد کنی به خاطر اینکه خودت را به اینجا نرساندی که جهاد لازم است. 《...وَ شَمِلَهُ الْبَلَاءُ...》غرق در بلا می شود ذلت همراه با بلاهای متعدد 《...وَ دُيِّثَ بِالصَّغَارِ وَ الْقَمَاءَةِ...》اگر جهاد و روحیه ی جهاد را کنار گذاشتید زیر پا له می شوید و به دیاثت می افتید! «وَ ضُرِبَ عَلَى قَلْبِهِ بِالْإِسْهَابِ» فهم و شعور از تو گرفته می‌شود، تحلیل صحیح از تو گرفته می‌شود، نمی‌توانی دیگر دنیا را بشناسی، دوست و دشمن را بشناسی، اسهاب به این معناست.« وَ أُدِيلَ الْحَقُّ مِنْهُ بِتَضْيِيعِ الْجِهَادِ» حق هم از تو گرفته می‌شود، حقوق اجتماعی‌ هم از تو گرفته می‌شود، معدنت را هم می‌برند، آب‌هایت را هم می‌خورند، هوایت را هم می‌برند، زمینت را هم می‌برند. «و سِيمَ الْخَسْفَ» به نابودی کشانده می‌شود.برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام «مکتوبات هیأت ‌الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.