سندروم Gifted Kid: چرا [بعضی از] افراد با استعداد موفق نمی شوند؟

پیدا کردن مقدمه برای مطلبی که در راستای Self Destruct نوشته میشه کار آسونی نیست؛ ولی میشه برای شروع Gifted Kid رو تعریف کنیم: به بچه ای که در زمان کودکی با حداقل و یا بدون تلاش، موفقیت های زیادی را در مدرسه و یا خارج از آن کسب کرده است؛ بچه با استعداد یا به انگلیسی Gifted Kid می گویند. این بچه ها همیشه توسط بزرگسالان و گاهی توسط همسن و سالان خود مورد تحسین قرار میگیرند. زیرا توانایی هایی از خود نشان می دهند که فراتر از سن آن هاست.این بچه ها تا زمان ورود به بزرگسالی هیچ مشکلی ندارند. زیرا انتظارات خود و اطرافیان را با موفقیت و بدون هیچ زحمتی برآورده می کنند. مشکل از اونجایی شروع میشه که بعد از ورود به بزرگسالی، تنها داشتن استعداد کافی نیست و برای موفق بودن نیاز است تا برنامه ریزی و تلاش کنید. گفتن داستان میتونه راه حل خوبی برای انتقال محتوا باشه. پس داستان زندگی خودم رو تعریف میکنم تا درک بهتری از شرایط داشته باشید:من در یک خانواده معمولی به دنیا اومدم. کاملا معمولی. بعد از ورود به مدرسه ابتدایی، همیشه شاگرد اول، دوم و یا سوم بودم. سال سوم ابتدایی، با استفاده از یه کتاب خودآموز شروع کردم به یاد گرفتن زبان انگلیسی بدون این که معلمی داشته باشم. در دوران راهنمایی و هنرستان نیز، همه چیز به همین شکل پیش می رفت. من هیچ وقت برای موفق بودن تلاش نمی کردم. حضور در کلاس برای گرفتن بهترین نمره ها کافی بود. اگر یک مطلبی را یکبار می خواندم برای مدت ها در ذهنم بود. در بدترین حالت نیاز بود تا 15 دقیقه قبل از امتحان، جزوه و یا کتاب را ورق بزنم تا همه چیز یادآوری شود.من به عنوان یک فرد با استعداد و باهوش شناخته شده بودم. در مدرسه و خانواده، جور دیگری روی من حسابم میکردند. تحسین شدن توسط دیگران حس خوبی به آدم میده ولی همیشه این ترس وجود داره تا یک کاری رو اشتباه انجام بدی و دیگه مثل قبل تحسین نشی.برای همه انسان ها، ورود به دوران بزرگسالی همراه است با اضطراب و تشویش:مستقل شدنپیدا کردن شغلتشکیل هویت اجتماعیروابط احساسی / عاطفیو ...اما این مشکلات بزرگ، برای بچه های با استعداد، بسیار بزرگتر به نظر می رسند. بچه ای که همیشه جلوتر از همسن و سالان خودش بوده، باید در بزرگسالی هم با همین قدرت ادامه بده. درسته؟ضربه اول: ورود به دانشگاهمن برای ورود به دانشگاه تلاش زیادی نکردم. برای کنکور کاردانی حدود یک هفته روزی دو ساعت مطالعه کردم و موفق شدم رتبه 60 رو بیارم. برای کنکور کاردانی به کارشناسی حتی همون 14 ساعت مطالعه رو نداشتم و با رتبه 27 در اولین (و تنها) رشته و دانشگاهی که انتخاب کرده بودم قبول شدم.اما ورود به دانشگاه آسون تر از تموم کردن اونه! بعد از ورود به دانشگاه، نمرات من شروع به افت کرد. سعی میکردم با همان شیوه ای که مدرسه را به اتمام رساندم دانشگاه را نیز به اتمام برسانم. اما برای دانشگاه، حضور در کلاس و نمره خوب پایان ترم کافی نبود. شما باید در فعالیت های کلاسی مشارکت کنید؛ تمرین حل کنید؛ تکلیف تحویل بدین. کارهایی که اصلا واسه من جذاب نبود.خلاصه این که ده و نیم ترم طول کشید تا بتونم مدرک کاردانی و کارشناسی رو بگیرم. دوبار مشروط شدم. یه درسی رو مجبور شدم شش بار بردارم :) دوران دانشگاه اولین ضربه رو به موفقیت های من زد. داشتم سعی میکردم با کمترین تلاش درس ها رو پاس کنم تا نشون بدم چقدر باهوش و خفنم! به سندرومی مبتلا بودم که کارل دوک در کتاب طرز فکر بهش میگه : سندروم تلاش کم.سعی میکردم تا حد ممکن هیچ تلاشی انجام ندم. چون در این صورت حتی اگر موفق نمی شدم؛ کسی من رو سرزنش نمی کرد. واسه همین وقت و انرژی خودم رو گذاشتم واسه یه چیز دیگه: پیدا کردن کار!ضربه دوم: داشتن یک شغلیکی از نشونه های افراد باهوش اینه که زود مستقل میشن و لازمه مستقل شدن اینه که بتونی پول در بیاری. پس نیازه که کار پیدا کنی یا کارآفرینی کنی! اواخر سال اول دانشگاه اولین شغلم رو پیدا کردم و مشغول به کار شدم. زمانی که هم سن و سال های من داشتن واسه نمره بهتر رقابت میکردن؛ من داشتم تجربه کسب میکردم. تجربه واقعی. نه مثل اون 140 واحدی که پاس کردم و الان هیچی ازشون یادم نیست :)این طوری بود که تونستم جایگاه خودم رو برگردونم و دوباره باهوش باشم. ولی کار کردن هم سختی های خاص خودش رو داره. مخصوصا کار در حوزه IT. اوایل از چالش های جدید خوشم میومد. کارهایی انجام میدادم که جرئی از وظایفم نبود؛ اما دوست داشتم انجام بشه. ولی بعد از یه مدت همه چیز سخت شد. من از بچگی عادت کرده بودم که وقتی دست روی کاری میذارم؛ با یکبار انجام دادن اون کار موفق بشم. واسه همین وقتی دست روی کاری میذاشتم و موفق نمی شدم؛ سریع بی خیال می شدم. این طرز فکر تا بزرگسالی همراه من اومد و باعث شد به مرور زمان ریسک پذیری خودم رو کاهش بدم و فقط دست روی کارهایی بذارم که مطمئنم می تونم انجام بدم و قرار نیست شکست بخورم.این مسئله میتونه دردسرهای زیادی رو ایجاد کنه. مثلا یه مشکلی پیش اومده و کارفرما انتظار داره شما بتونید مشکل رو حل کنید. ولی شما با چندبار تلاش کردن خسته می شید و کاملا بی خیال اون کار میشید. چون تلاش کردن واسه آدم های معمولیه. درسته؟ضربه سوم: روابط دوستانه / عاطفیدر این مرحله میتونم بگم Gifted Kid بودن یه نفرینه! وقتی از بچگی به تحسین شدن و برتر بودن نسبت به دیگران عادت کردین؛ خیلی سخته به عادی بودن و پیشرفت های کم عادت کنید. یه جایی از زندگی حس میکنید گیر افتادین و نمیتونید رو به جلو حرکت کنید. انگار همه آدم ها ازتون جلو زدن. همه اون آدم هایی که یه زمانی معمولی بودن و کسی بهشون نمیگفت: باهوش / زرنگ / با استعداد. چطوری؟ با تلاش کردن و سختی کشیدن. کاری که حداقل من تا حد ممکن ازش دوری کردم. اینجاست که شروع میکنید به امتحان کردن شیوه های جدید برای اثبات باهوش بودن خودتون. سعی میکنید با طرز حرف زدن و رفتار ثابت کنید که باهوش ترین فرد در جمع دوستان و خانواده هستید. وقتی وارد رابطه میشید سعی میکنید ثابت کنید شما باهوش تر از طرف مقابل هستید. این رفتارها در بلند مدت باعث رنجش نزدیکان شما میشه و ضربه سوم رو که سخت ترین ضربه هست به زندگی موفق شما وارد میکنه :) در این مرحله شما دچار فروپاشی روانی میشید. چرا دارم این ها رو میگم؟نمی دونم!میدونم تنها کسی نیستم که دارم با این دست از مشکلات دست و پنجه نرم میکنم. با خودم گفتم شاید با به اشتراک گذاشتن تحقیقات اندکی که داشتم به بقیه افرادی که چنین مشکلی دارن کمک کنم تا کمتر احساس تنهایی کنند. آیا من موفقم؟نمی دونم!در زمان نگارش این مطلب 23 سالمه. از بهترین دانشکده فنی ایران مدرک کارشناسی دارم (که از نظر خودم هیچ ارزشی نداره). حدود 5 سال سابقه کار مرتبط دارم و بیش از سه ساله که مستقل از خانواده زندگی میکنم. شاید از نظر بعضی افراد موفق باشم. شاید همین چیزهای ساده آرزوی خیلی از همسن و سال های من باشه.ولی به نظر خودم اگر بلد بودم چطور تلاش کنم و مهم تر از اون انگیزه قوی برای تلاش کردن داشتم؛ احتمالا میتونستم امروز در جایگاه بهتری باشم.خب آخرش که چی؟من توی شروع و پایان بندی خوب نیستم. آخرش این که با نوشتن این مطلب حس بهتری پیدا کردم و میتونم بگم این روزها دارم تلاش میکنم تا یاد بگیرم تلاش کنم. یاد بگیرم برای خودم انگیزه ایجاد کنم و یاد بگیرم به بهتر شدن حال بقیه آدم ها کمک کنم. اگر دلتون خواست بیشتر در این مورد صحبت کنیم؛ میتونید در تلگرام به آی دی zeraatkar_ir پیام بدین.و این هم نشونه های یه بچه با استعداد:این تصویر رو زیاد جدی نگیرید :)