نامه‌های یک راهبه

نامه اولبرای تو می‌نویسم. تویی که قواعد را به هم ریخته‌ای.اگر دنبال من می‌گردیساعت‌های کوتاهی پشت صومعه قدم می‌زنم.حوالی ساعت پنج. لباسم تنگ شده بی آنکه چاق شده باشم. لباس یک راهبه‌ای که درزهایش دارد پاره می‌شود. خنده‌دار نیست؟ نمی‌دانم اگر موهای چیده شده‌ام را به تو دهم گناه است یا نه.‏یک دسته کوچک از موهای مشکی چیدم. داخل همین پاکت می‌گذارم. مادر می‌گوید: شاید مریض شده‌ام. از جهت لباس‌ها می‌گوید. من فکر می‌کنم اگر مریض شده باشم برای خدمت به درگاه الهی دیگر مفید نخواهم بود.مادر می‌گوید: تا لحظه مرگ باید خدمت کرد. راه گریزی نیست. خداوند از تو خیلی قدرتمندتر است.می‌دانی؟خداوند بزرگ‌تر از آن است که بخشنده باشد. این حرف را فقط به تو می‌توانم بزنم دیگران فکر می‌کنند کفر می‌گویم.شاید منظورم را خوب نرسانم اما یک چیز را خوب می‌دانم. عشق را باید از نهر کوچکی که پشت صومعه است به تو برسانم وقتی ‌پاهایم را داخل آب می‌کنم و تو از آن می‌نوشی.نامه دومحوالی ساعت پنج سر جای همیشگی ایستادم و نیامد. اضطراب همه وجودم را پر از زهر کرده بود. گوشه‌ای ایستاده بودم تا نگاه رهگذران در بدنم فرو نرود. ساعت را نگاه می‌کردم. حتی درخت تنومندی که کنارش ایستاده بودم نیز حال انتظار داشت. کفش‌هایم پایم را می‌زند. یادم آمد روز آخر گفت: «گاهی باید کمی‌ دورتر ایستاد تا خوب دید همه چیز درست است؟» این حرفش آنقدر منطقی بود که تنم را لرزاند. وقتی کسی در رابطه عاشقانه حرف منطقی می‌زند همه چیز در حال فروپاشی‌ست. دستهایم را از شدت نگرانی در هم قلاب کرده بودم و می‌فشردم. نادیده می‌دانستم چهره‌ام در هم شکسته بود. هر لحظه‌ای که می‌گذشت بیشتر ویرانه شدن را به چشم می‌دیدم. همچون کسی که سوختن خانه‌اش را جلوی چشمش می‌بیند و کاری نمی‌تواند کند. دست در جیب‌هایم کردم. تکه‌ای کاغذ را لمس کردم. بیرون آوردم. دست خط او بود: «بهشت آنجایی‌ست که رویا به واقعیت می‌پیوندد. تا به امروز واقعیتی به وضوح تو ندیده بودم.»کاغذ را در دستم مچاله می‌کنم. خانه‌ام در حال سوختن است. باید بروم. دیدن خاکستر این خانه دردی از من دوا نمی‌کند. هنوز هیچ نشده دارم فکر می‌کنم چه چیز آتش به جان این رابطه انداخت. من گناهکار بودن خود را تنها دلیلش می‌بینم و این تاوان دوست داشتن هرکس غیر معبود است. به صومعه می‌رسم. مادر می‌پرسد: در دستت چیست؟ کاغذ را بیشتر می‌فشارم و می‌گویم: آیه‌ای از کتاب آسمانینامه سومبدنم ورم کرده مثل مرده. من مرگ‌های زیادی دیده‌ام. مرگ هیچگاه کهنه نمی‌شود. همیشه تازه است. دارم با سرنوشت می‌جنگم یا شاید دوست داشتن تو همان تقدیر من است. خداوند برای چه باید ما را در مسیر هم قرار می‌داد؟ من از روزی که معنی عشق را فهمیدم تا زمانی که با تو آشنا شدم هرگز اینگونه بی‌قرار حضور کسی نبوده‌ام. تو حضور و غیبتت مرا به لرزه می‌اندازد. دیروز تو را در خیابان دیدم. با دیگر راهبه‌ها در حال عبور بودیم. تو ما را ندیدی یا خودت را به ندیدن زدی. اکنون حال من خوب است. همین که دمی تو را دیده‌ام خشنودم. لحظه‌ای آنقدر هول شدم که نزدیک بود زمین بخورم. خداوند می‌توانست دقیقه‌ای دیرتر یا زودتر مرا در آن خیابان قرار دهد تا تو را نبینم. مثلا صبح که لباسم را می‌پوشیدم درزش باز نمی‌شد تا مجبور شوم مدتی به دوختن آن مشغول شوم. یا موقع خوردن چای لیوان از دستم می‌افتاد و می‌شکست. اما خداوند چنین مقدر نکرد. من تو را دقیقا راس ساعت ۹:۲۴ دقیقه دیدم. کاش می‌فهمیدم چرا از دیدن من اجتناب می‌کنی. آیا دیگر مرا دوست نداری یا فکر می‌کنی من به خداوند تعلق دارم. آرزو می‌کنم دلیل دومی حقیقت ماجرا باشد. تو هرگز این نامه را دریافت نخواهی کرد. اما من همیشه برای تو خواهم نوشت تا زمان مرگم. نامه‌ها را در صندوقچه‌ای کوچک لای درز دیوار پشتی صومعه پنهان می‌کنم. روزی که صومعه خراب شود نامه‌های من را خواهند خواند. صومعه هیچگاه ویران نمی‌شود. همیشه دیگرانی خواهند بود که خود را وقف قادر مطلق کنند. این ما آدم‌ها هستیم که به دنیا می‌آییم و می‌میریم. یک چیز در من هست که شاید مایه تاسف است. من هرگز از دوست داشتن تو احساس گناه نکرده‌ام.نامه چهارمتا به حال سعی نکرده‌ام به زندگی‌ام پایان دهم. این کار از من ساخته نیست. شاید کسی در این دنیا دل‌نگران من نباشد. شاید کسانی که برای من سوگواری کنند به عدد انگشت‌های یک دست هم نرسد. حتی فکر می‌کنم این ایمان‌ من هم نیست که مرا بازمی‌دارد. برای خداوند چه فرقی می‌کند روح من را امروز از جسمم جدا کند یا فردا. از نظر من در دستگاه الهی ما بندگان کوچک، کوچکی چه در میزان صواب چه گناه، رسیدگی آنچنانی نخواهیم داشت. بندگانی با گناهان و صواب‌های قابل توجه بررسی می‌شوند. باری، با تمام رنجی که زندگی بر من تحمیل کرده، آن را ادامه خواهم داد. نیرویی قوی از جانب زندگی مرا به سوی خود می‌کشد. یا شاید بزدلی، نمی‌دانم. دیشب خواب می‌دیدم روبروی صومعه ایستاده‌ام. روی سقف صومعه رگهای خونی بزرگی به هوا برخاسته بود و باد تکانشان می‌داد. دستهای زیادی به حالت نیایش از پنجره‌های صومعه بیرون بود. چیزی غیر از دست نمی‌دیدم و صداهای مبهم و بلندی که به حالت تضرع دعا می‌کردند به گوش می‌رسید. آن‌طرفتر روی گوشه دیوار غربی صومعه تو‌ نشسته بودی و چوب ماهیگیری به دست داشتی. پایین دیوار را نگاه کردم. حقیقتا برکه‌ای آنجا بود. به سوی برکه رفتم و هرچه نزدیکتر می‌شدم در آب فرو می‌رفتم و توانم کمتر می‌شد و آب به حالتی چسبنده در‌می‌آمد. نفس‌زنان سعی می‌کردم به نزدیکی تو برسم. اما تنها فرو می‌رفتم. بیشتر و بیشتر. تو اما هیچ نمی‌کردی. درست مثل واقعیت. صبح که از خواب بیدار شدم یکی از خواهر‌ها گفت که فکر می‌کند من به پزشک احتیاج دارم و من لبخند زدم و گفتم حالم خوب است. در آیینه اما، صورتم زردتر از همیشه بود و ورم آن نیز بیشتر شده بود. شاید اگر از آن برکه بیرونم می‌کشیدی این‌قدر سریع مغلوب بیماری نمی‌شدم.نامه پنجمروی صحبتم با خدایی‌ست که من و تو را آفرید. روزی ما را از رحم مادر طرد کرد. تبعید شدیم به این دنیای غریب. ما از آن لحظه که زندگی را شروع کردیم، چسبیدیم به «بودنمان». کاش بیشتر بودنمان را می‌فهمیدیم و غرق در آن می‌شدیم. کاش بیشتر می‌رقصیدیم به پاس بودنمان. چه اشک‌ها که نریختیم. چه دردها که نکشیدیم. تیغ کشیدیم به گردن زندگی‌مان. ترسیدیم. دوختیم جای زخم را. زیر پوستش درد نهفته بود. می‌دانی همیشه دلم می‌خواست عصیان‌گر باشم. آرامش هستی‌ام را به هم بریزم. برای همین راهبه شدم. برای آنکه چیزی باشم ورای عادت. و بعد به عادت‌ِ راهبه بودن دچار شدم. شاید همین شد‌ که عاشق تو شدم. از شر تکرار به تو پناه آوردم. تو آرامش بودنم را به هم‌ می‌زنی. مرا از کنج امنم بیرون می‌کشی. با تو جنگجو می‌شوم. تو را رها نمی‌کنم. با شمشیر «خواستن» به جنگ خدا می‌روم. هنوز می‌خواهم زنده بمانم. دیروز که برای پیاده روی بیرون رفتم، پیرزنی را نشسته بر نمیکتی دیدم که برای مدتی طولانی به بافتن مشغول بود. چیزی شبیه به شالگردن می‌بافت اما بسیار بلند. شاید چند متر. او اسیر میله‌‌ها شده بود. اما در حال مبارزه بود. حتم دارم اگر میله‌ها را زمین بگذارد فرشته مرگ به‌ سراغش خواهد آمد. او سرنوشتش را می‌بافت. روزگارش را به رج‌های بافته اضافه می‌ کرد. حتم دارم تا تسلیم نشویم نخواهیم مرد. دیگر نمی‌خواهم زخم‌هایم را پنهان کنم. من عاشق «بودنم».نامه ششممحبوب من درد چیز بدی‌ است. بی‌محلی برایش معنی ندارد. هرچقدر بخواهی به چیزی غیر از درد فکر کنی قوی‌تر حمله می‌کند. شبها بیشتر هم می‌شود این رنج جسمانی. درد اگر نخواهد قطع شود، نمی‌شود. کاری ندارد تو چقدر رنجور می‌شوی. جای خودش را جایی از بدنت پیدا می‌کند و زندگی می‌کند. التماس می‌کنی دمی آرام بگیرد و نمی‌گیرد. دیروز به دیدن بیوه پیری رفتم که بیشتر از چهل سال است تنها زندگی می‌کند. از دردهایش که صحبت می‌کند، گویی بزم بیماری‌های مختلف در بدنش به راه است. هرجور درد و‌ مرضی که فکر کنی با خود دارد. موهای سفیدش را می‌بافد. لبخندش همیشه بخشی از ترکیب صورتش است. چروکها روی صورتش جای خالی باقی نگذاشته‌اند. با این‌حال از پشت تمام این نشانه‌های گذر عمر زیبایی‌اش هنوز به چشم می‌آید. به دیدارش که می‌روم بلند می‌شود تا شیرینی‌های خانگی برایم بیاورد. از جا بلند شدنش صورتش را قرمز می‌کند. با این حال خم به ابرو نمی‌آورد. آدمی به همه چیز عادت می‌کند. دیگر درد با همه مصیبتش بخشی از جانت می‌شود. دیروز می‌گفت: «شیرینی‌ها را که می‌پزم یاد جوانی‌ام می‌افتم. یاد روزهایی که در همین کوچه‌ها بازی می‌کردم. تمام روز را می‌دویدم. عصرها از بوی همین شیرینی‌ها که مادرم می‌پخت به خانه می‌دویدم. می‌دانی؟ عطرها قدرت عجیبی دارند.هیچ چیز اندازه بوها تصاویر را مجسم نمی‌کنند. من هربار که شیرینی‌ها می‌پزند مادرم را می‌بینم که می‌خندد و شیر داغ و شیرینی را جلویم می‌گذارد.»راستی هیچ عطری هست که تو را یاد من بیاندازد؟ تو هرگز یادی از من با خود داری؟ عطری، کوچه‌ای، شیار نور مایلی که از بین برگ‌های درختان روی صورتمان می‌‌افتاد.نامه هفتمسر می‌خورم روی زمین سرد و صاف. خنده‌ام می‌گیرد. پیش از این کمتر خندیده‌ام. یکی از خواهرها یکبار پرسید: هرگز خندیده‌ای. بعد از آن در آیینه بیشتر به خود نگاه می‌کردم. دیدم صورتی که هیچ حالتی ندارد به من خیره است. سعی کردم بخندم. مثل خمیری که با دست چهره‌اش را تغییر دهی صورتم نافرم شد. انگار تا به حال چنین حالتی به خود نگرفته باشد. بعد سعی کردم به چیزی که مرا به وجد می‌آورد فکر کنم تا شاید کمکی کرده باشم به تغییر حالت صورتم. نشد. امروز که می‌خندیدم، به این فکر می‌کردم که هرگز در چشم‌های تو نخندیدم. تو زنی عبوس را ترک کردی و مرگ مرا به خنده انداخت. مرگ مضحک‌ترین شکل زندگی را نشانم داد. این دست مرگ است که گرفته‌ام و قدم می‌زنم. وفادار است. می‌دانم به زودی به وصال هم می‌رسیم. باکره‌ای که هم بستر مرگ می‌شود. فکرش را بکن. من عروس زندگی نبوده‌ام. حتی هرگز در خیال کسی به وصال او نرسیده‌ام. ولی عاشق شدم. دستهای تو را لمس کردم و وقتی دست‌هایت را لمس کردم تازه فهمیدم بهشت چیست. بعد از آن هیچ چیز اندازه این حس تجسم زنده از رستگاری نداشت. آنجا فهمیدم، هرآنچه پیش از این در پی‌اش بوده‌ام باطل بوده و خدا تنها با تجربه عشق است که لمس می‌شود. فهمیده می‌شود. کاش دست‌هایت مال من بود. کاش تنها یک‌بار دیگر دست‌هایت را می‌فشردم. آنوقت دیگر تا همیشه به هرآنچه هست و نیست می‌خندیدم.یک تکه نوشته بی‌شمارهزندگی رنگ می‌بازد. و من به این پی می‌برم که چرا از من روبرگرداندی. که چرا زندگی از من رو برگرداند. که چرا خود نیز از رویارویی با خود نیز سرباز می‌زنم. که زندگی نه آن رود زلال و زنده که مردابی تیره و ساکن است. و من نه آن ماهی آزاد، که خزه‌ای گرفتار در زیرین‌ترین سطح آبی تیره هستم. که هرگز آبی آسمان را ندیده. دیروز می‌گفتم تو را پشت سر گذاشته‌ام. چیزی که پشت سرم مانده خود هستم. هر روز بخشی از خود را پشت سرم جا می‌گذارم و فرار می‌کنم.نامه‌ هشتماز اینجایی که من می‌ایستم و دنیایم را تماشا می‌کنم، گستره زیادی را شامل نمی‌شود. محوطه ای پر از درخت‌های نارون که رودی از میان آن عبور می‌کند. بعد از آن چیزی نیست تا تپه‌هایی که امتداد نگاه را سد می‌کنند. پشت آن تپه‌ها نرفته‌ام. قصه پشت آن کوه‌ها رو تو برایم تعریف می‌کردی. چه می‌شود اگر روزی به آنجا بروم‌ و آنچه را می‌بینم آنچنان نباشد که تو شرح داده ای؟ تو برایم از زیبایی زمینی سبز گفتی با خانه‌هایی که با فاصله از هم در دلش جا گرفته‌اند. مردمی آرام و شاد. عطر گل‌هایی که همه جا را پر کرده‌اند. چشمه‌ای همیشه گوارا که دخترکان پاهایشان را در آن فرو می‌کنند و می‌خندند. می‌گفتی هیچ دختری آنجا راهبه نمی‌شود، از بس که شادند و لبریز از زندگی. می‌دانی بیماری زیادی بر من غلبه کرده با اینحال اگر سالم هم بودم حاضر نبودم پشت تپه بروم. اگر بهشتی که تو تصویر کردی چنان نباشد تصویر ذهنی من فرو خواهد ریخت. ترجیح می‌دهم باور کنم پشت آن تپه بهشت هست. دختران لذت را فهمیده‌اند. زیبایی تنها در محدوده خیال نیست. و عشق. عشق حقیقتی است که تنها در قصه‌ها یافت نمی‌شوند. تو را آنجا جایی نیست. تویی که مرا از یاد برده‌ای و به دوست داشتن پشت پا زده‌ای. و مرا نیز جایی نیست. منی که سالهاست فراموش کرده‌ام ستایش زندگی را.نامه آخراین آخرین نامه من به توست، از اینجای دنیا که من ایستاده‌ام، دنیا قد یک توپ تنیس شده. و من در حجم این فضای فشرده تعداد نفس‌هایم را جیره بندی کرده‌ام. به تو که فکر می‌کنم انگار قرن‌ها پیش تو را می‌شناختم. با اینکه همیشه در کنار من بودی، در ذهن و روان من جاودانه شدی، با اینکه حتی خاکستر من نیز یاد تو را با خود خواهد داشت، اما چیزی که واضح است این است که دوری هر روز و هر ساعت خروار خروار خاک به صورت و‌ تصویر آنچه در یاد و خاطرات است می‌ریزد. محبوب من می‌خواستم بسیار کوتاه نامه آخر را برایت بنویسم. اینکه تمام‌ نامه‌ها درون دیوار جای می‌گیرند و هرگز به تو نمی‌رسند چیزی را تغییر نمی‌دهد. من در نوشتن به تو قواعدم را باید حفظ کنم. در زندگی گاهی فکر می‌کنی هنوز امیدی هست. به این معجزه فکر می‌کنی که تو نامه‌ها را بیابی و بخوانی و تو نیز به یاد من قلبت روشن گردد و همه چیز تغییر کند. نمی‌دانم این جنس از امید سم است یا مرهم. هرچه هست در دل آدمی همیشه این امیدواری خانه دارد. شاید بدانی بیماری من به نهایت وخامتش رسیده و خداوند، این قادر مهربان هر لحظه به من نزدیکتر می‌شود. چیزی که باید بدانی این است که من هرگز نه از دوست داشتن تو دست کشیدم و نه هرگز پشیمان شدم. آنچه در قلب من جوانه زد و ریشه کرده روزی از خاک من بیرون خواهد زد و درختی هزار ساله خواهد شد. می‌بینی؟ هیچ چیز بیهوده نیست. جهان بیهوده نمی‌چرخد. ما بیهوده نبودیم. عشق ما، نه، عشق من بیهوده نبود. آنچه برای تو ماند نمی‌دانم چیست، آنچه برای من ماند آزمودن زندگی بود. فردا از اینجا به بیمارستان منتقل خواهم شد. ورم تمام بدنم را گرفته و بیماری در رقابت با مهر تو بخش بیشتری از بدنم را اشغال کرده. بالاخره پشت تپه خواهم رفت. از شهری که سخن گفتی عبور خواهم کرد. امید بهبودی وجود ندارد ولی چنانچه زنده بمانم دیگر به این شهر برنخواهم گشت. از آنچه بوده‌ام به چیز دیگری باید تبدیل شوم. با قلبی که همیشه از تو روشن است، تو را به خدایمان می‌سپارم.پایآن