حمیرا نکهت دستگیرزاده

حمیرا نکهت دستگیرزادهحمیرا نکهت دستگیرزاده یکی از شاعران توانا، پرآوازه و نام‌دار زبان پارسی اهل افغانستان بود.او در ۲۶ ثور/۲۵اردبیهشت ۱۳۳۹ در شهر کابل زاده شد و در کشوررهای تاجیکستان و بلغارستان و هلند زندگی کرد، و از بنیانگذاران انجمن شاعران و نویسندگان پارسی زبان در هلند موسوم به انشاء بود،او لیسانس خود را از دانشگاه کابل و دکترایش را از دانشکده‌ ادبیات دانشگاه سوفیا، پایتخت بلغارستان گرفته ‌بود. او برای مدتی در اداره هنر و ادبیات رادیو تلویزیون افغانستان نیز کار کرده بود.این شاعر که در سال‌های آخر عمرش از بیماری سرطان رنج می‌برد، در روز جمعه، ۱۳ سنبله/۱۴ شهریور ماه ۱۳۹۹ در سن ۶۰ سالگی در هلند دارفانی را وداع گفت.از بانو دستگیرزاده ۱۳ اثر شعری چاپ شده بجا مانده است. از جمله‌ی این آثار:شط آبی رهایی - ۱۹۹۰غزل غریب غربت - ۲۰۰۳به دور آتش و دریغ - ۲۰۰۹آفتاب آواره - ۲۰۱۱هیچ نتوان گفت در ۵۰ سال - ۲۰۱۱کوچه های روشن ماه هالند - ۲۰۱۲تلخ در آتش - ۲۰۱۳از سپیده لبریز - ۲۰۱۳از پوست تا پوستر - ۲۰۱۳پرواره های پندار - ۲۰۱۴برخی از شعرهای او به صورت ترانه توسط خوانندگان افغان خوانده شده است. وی همچنین اشعاری به زبان هلندی نیز منتشر کرده است. قالب آثار او شعر سپید و غزل است.- نمونه اشعار:(۱)شبگردی در خوابگفتی گلوی باد خسته استدستی که می‌گشود گلو رادر بندهای خستگی خویش بسته استگفتی صدا برای تو مرهم نمی‌شوددردا که رود همهم گریه‌ی شکستن آدم نمی‌شود.در تو چه برگ‌هاستبا واژه‌های ناب نگفتهناگفتنی هنوز و چه بسیار...***گفتی به خواب‌هاتنها به خواب‌هادر چهار سوی شهردیوار را به پنجره پیوند می‌دهنددیوار را به در...دستان توطئهبیداری مرابا یاس می‌تنند.گفتی گلوی باداز یاد برده استپیغام‌های روشن رستم راآواز عاشقانه‌ی شرین ورامشگری شاد نکیسا را***در خواب‌های منشبگرد عاشقی‌ست که می‌خواند:فردا رسیدنی‌ستآواز برگ‌هااز لابلای بال پرنده شنیدنی‌ستباد ترانه خواندر رقص پرده‌هازیباست! دیدنی‌ست.(۲)آی دیدار صبح ناپیداآی دیدار صبح ناپیداچشم بر راهان واهه‌ی شکوفایی توهزاران چشمه بر خورشید نگاشته‌اندبا الفبای که روشنا را بال می‌دهدآی فلق،بیدار کن در سنگ بیداری رابی‌تابی راصبوری پیراهن مناسبی نیستتن سخت آزمون دیده‌ی کوه راآی پیدایی روشنایی،نفس بکششب را در چشم بازِ ستاره‌هابر گیسوی نازک‌اندام‌ترین دختر دهکدهتاجی از ستاره بدوزآی فلقآی رب‌الفلقبگذار بیداری را عبور کنمشنا کنم در حوض نوربا کف پایمتمام گرمای آسفالت رابا کف پایم ببلعمتمامت هرم خاکی کوچه‌ها راپای برهنه بدومآی دیدار صبح نا پیدابه نام عشق به سرود آکه چکمه پوشان خشونتدر جاده‌های ابریشمین موی دختراناینکدر تردد اندبرآ ای صبح پیداییآی ای فلقباز شو و بی‌باک فرود آ.(۳)در سوگ مادرماگر دوباره بیایی، اگر دوباره بیاییاگر دوباره نگاهی به هستیم بگشاییاگر دوباره به لب‌های هر ترانه نشینیاگر دوباره به من شعر عاشقانه سراییدگر ز غصه ننالم، دگر ز درد نگریمدگر به خواب نمویم که مادرم به کجایی؟تمام روز و شب من پر از تداعی یادتتو در کجای زمانی که بی‌دریغ بپاییدریغ و درد که دیگر دو چشم شاد ترا منبه جز به خواب نبینم و جز به یاد نیاییچقدر آیینه‌ها از تو بی‌نصیب‌ترین‌انددو چشم من همه آیینه تا تو جلوه نماییدوباره مادرکم، قصه‌های تازه بیاراکه من سقوط و سکوتم که تو نوا و صداییاگر دوباره بیایی به پات سجده گزارمبه هفت آیینه مادر تو جلوه‌گاه خدایی.(۴)راه آفتابیک روز بی زوال به اینجا رسیدنی‌ستاینجا رسیدنی‌ست، همانا رسیدنی‌ستباور به ریشه‌های گشن تازه می‌شودآن رهنورد بیشه‌ی فردا رسیدنی‌ستهالند یا هرات؟ غریبانگی چرا؟آوازخوان تشنه به دریا رسیدنی‌ستباید میان شهر بنایی به پا شودکز هر طرف مهاجر رویا رسیدنی‌ستامشب ستاره‌های تو خورشید می‌شوندنوری به بال لحظه‌ی حالا رسیدنی‌ستاین کوچه‌ها به خانه ما ره نمی‌برندیک راه تازه است که تا ما رسیدنی‌ستیک راه کز سپیده به مهتاب می‌روداز آفتاب تا شب یلدا رسیدنی‌ستبا هر چراغ سرخ توقف چرا کنم؟چون سبز بی‌نهایت پایا رسیدنی‌ست.(۵)دیواردیوار روی باور بیگانه ساختندسقفی به روی خانه‌ی ویرانه ساختنددستان ما سپیده‌ی فردای عشق بوددر توطئه دو تیشه به هر شانه ساختندفرهاد را به بازی عشقی فروختیمپرویز را به خیره سر افسانه ساختندصد باغ در بهار خیال تو سبز بودوقتی که در صداقت تو لانه ساختندیک شهر در نگاه تو خورشید می‌سرودشب را به پای مهر تو زولانه ساختندآه ای صدای تلخ تبر از میان باغآخر ترا صمیمی این خانه ساختنداین نردبان خون و شقاوت به دوش راپسوند روزگار غریبانه ساختندبر بام‌ها صدایی اگر هست خستگی‌ستاز خانه دام‌های پُر از دانه ساختندای شهر، ای شهید، شکسته قرارهااز تو شکست باور پروانه ساخنتداز خشت خشت روشن دیروزهای مافردای تنگ و تیره‌ی رندانه ساختندبی‌باک تا شراب سلامت به سر کِشنداز استخوان ما گل پیمانه ساختند.(۶)کشور آفتابنیست که با ترانه‌ها از تو سر و صدا شویمبا همه سرشکستگی عشق ترا سزا شویمای شب بی‌سحر مرا، ای تب سر به سر مرابار دگر بخر مرا تا همه ما تُرا شویمخاک منی و تاج من، تیرگی و سراج منباره و برج عاج من، از تو چسان رها شویمبال و پَر اَر گشوده‌ایم، سوی تو رخ نموده‌ایمدر بر تو غنوده‌ایم تا که ترا نما شویمدرد به استخوان رسد، کارد به نای جان رسدتا به تو دست‌مان رسد، تا که به تو روا شویمکشور آفتاب تو، خانه‌ای عشق ناب توتشنه من و سراب تو‌، گنج ترا گدا شویمتو همه درد و غصه‌ای، فصل سکوت قصه‌ایبا همه شوق زندگی بر لب تو "چرا " شویمما و چرای بستگی، با تو و سرنوشت توتو و همه گسستگی، با تو چگونه ما شویمنیست که در نوای تو یا به شط صدای تونغمه به نغمه وا شویم، بر لب تو نوا شویمتا که اسیر و خسته‌ای، آیینه‌ای! شکسته‌ایای که به غیر بسته‌ای، باش که آشنا شویمپنجره‌ایم و بستگی، نقش تو در شکستگینیست که از گسستگی بر لب تو دعا شویم.(۷)قفسبشکسته کسی ضربه به ضربه نفسم رابسته‌ست کسی میله به میله قفسم راای باد میان تو و باور چه غریبمافگنده کسی دور ز من دادرَسم رایک هستی پر عاطفه در سینه‌ی من بودآواره نمودند صدای جرسم راتا عشق دهد بال و پر از آبی نابشصد رنگ شکستم پر و بال هوسم رابیگانه سرا کرده کسی شهر مرا وایآزرده کسی سخت امیر و عسسم راای خاک صدای قدمم را نشنیدیاز یاد زدودی نگه ملتمسم راخورشید افق‌های خیالم، سفری کنبیدار کن از خواب شرر خارو خسم راناکس چه فریبد به هوای که ندارداندیشه فردایی بسیار کسم را.جمع‌آوری و نگارش: لیلا طیبی (رها)ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــمنابع- ویکی‌پدیا فارسی.- بهار نیوز.https://www.bbc.com/persian/afghanistan-54024830https://aftabnews.ir/fa/news/669757/حمیرا-نکهت-درگذشت