سگ سیاه افسردگی در چهارراه علم و اخلاق- بخش سوم، خلق معنا

از سایت ایران درختدر بخش اول ناخوش احوالی روزانه را از نظر علمی بررسی کردیم، در بخش دوم کمی به اعماق رفتیم و ریشه ها را کاویدیم، در این بخش به خلق معنا اشاره می کنیم. قبل از ادامه بحث بهتر است چند نکته پراکنده را یادآور شویم.*یافتن و خلق معنا، اثری فوری و فوتی ندارد. حتی بی معنا زندگی کردن نیز. هر عملکردی دانه ای است که تنها کاشته می شود. زمان می خواهد تا دانه برآید و به باروبر بنشیند. نگاه کنیم به محتویات فرهنگی شست تا هفتاد سال پیش. آن زمان خیلی بیشتر از آزادی فردی، اخلاق نسبی، پیشرفت مادی، رفاه و تکنولوژی صحبت می شد. اما سبک زندگی و روحیه و روان بشر شاید هنوز تفاوت زیادی با زمان فئودالیته نداشت. اما هم اکنون علیرغم این که دیگر نمی بینیم کسی در مورد نسبی بودن اخلاق کنفرانس ها برگزار کند و کتابها بنویسد، عملاً اخلاق و ارزشها کاملا نسبی اند. بشر سفید غربی ارزشمند است و باید برای اخمی که بر چهره اش می نشیند خون گریست. اما کودک آسیایی تمدن ندارد و مرگش بر اثر گرسنگی اجباری ناشی از قحطی محاصره جنگی یک امر طبیعی است.*خلق معنا انتخابی شخصی است نه منطقی که دیگران را مجاب کند. خلق معنا اگر بخواهد پایدار باشد باید بتواند به سوالات بنیادی پاسخ دهد. باید بتواند عمودی باشد که خیمه را برآن بنا کرد.*بنیادی ترین سوال، وجود خالق است. بشر بامزه! امروز خدا را ساکت می بیند. به نظرش اگر خدا وجود داشت در مقابل این همه جنایت بشر ساکت نمی نشست. البته که اقوام باستانی هم همین نظر را داشتند.*سوال بنیادی بعدی تعیین تکلیف آدم است با خدایی که باور دارد یا ندارد. مسکوت گذاشتن این سوال یا سر طاقچه گذاشتن و به آن نگاه نکردن دردی از آدم دوا نمی کند. انسان باید تکلیف خودش را با معانی روشن کند. یکی به نعل و یکی به میخ انسان را به هیچ مقصدی نخواهد برد. قورباغه اگر مال ماست باید قورتش بدهیم.*اعتقاد به خدا در یک آن و یک لحظه چیزی به انسان نمی دهد. انسان چیزی ندارد جز آن چه که به دست می آورد و هر آن چه که به دست می آورد ناشی از انتخاب های اوست. این نکته کلیدی را به خاطر بسپاریم چون مادی گرایی جهان فعلی به آن اعتقادی ندارد. اکثر کتابهای انگیزشی روی خودآگاهی افراد، شناخت استعدادهایشان و موجودیت دارایی های انسانی شان تکیه می کنند. البته که بهترین راه بهره وری هم استفاده بهینه از سرمایه های موجود است. اما انسان به گردآورده هایش انسان می شود نه به داشته هایش. و این گردآورده ها، هر چند که ممکنست برای مالکش ارزشمند باشند، الزاما در بازار سودآورد نیستند. مثالی بزنم. اگر شما بنشینید و ساعتها روی یک اریگامی سخت کار کنید و در نهایت از پس آن بربیایید به یک چالش غلبه کرده اید. احتمالاً چیزی که در نهایت ساخته اید یک حجم پر از چروک است. اما همین حجم سرشار از خطوط دنیایی از لذت را برای شما به همراه دارد. اما به نظر می رسد بهتر است شما در چیزی که اصلاً استعدادش را ندارید اینقدر زمان و انرژی را هدر ندهید و در عوض، به کاری بپردازید که شما را سریعتر به مقصد برساند. البته باید خاطر نشان کنم که کتابهای انگیزشی هم گاه آدمها را به طرف چالش سوق می دهند اما این چالش در نهایت می خواهد به بهره وری برسد و خلق معنا امری جانبی است.*در نهایت خلق معنا با پرداختن به ماده اختلاف ماهوی ندارد و این دو در هم تنیده اند. چیزی به مانند جسم و جان که بدون هم بی معنایند. اما در نهایت جسم فنا شدنی است و جان ماندنی. اگر جسم در مضیقه باشد جان راه به جایی نمی برد مگر آن که از جسم گسسته باشد. و جسمی که با جان در نیامیخته باشد همیشه افسرده و فرسوده است، گمگشته است و به دنبال لذت عمیقی می گردد که از رضایت جان حاصل می شود. و جسمی که یک سره همه وجود را تسخیر کرده باشد خود را هم از میان خواهد برد. همان چیزی که بنیان بیماری فراگیر عصر ماست: چاقی مرضی.* انسان نیاز دارد که به سوال مرگ پاسخ دهد. عدم در ذهن انسان تعریف شدنی نیست، درک شدنی نیست و اضطراب پایه بشر از تصور مرگ آغاز می شود. این پاسخ همان سرفصل ماست، سگ سیاه افسردگی. مرگ و عدم انسان را به پوچی سوق می دهند چرا که اگر بنا بر نبودن است چرا این نبودن اکنون نباشد؟ چرا باید برای این نبودن این همه مصیبت کشید و تا این حد تلاش کرد؟ لذتی که پایدار نیست، انسانی که ماندنی نیست، جهانی که جز برای رفتنی نیست، همه اینها به رنج زندگی روزمره نمی ارزند. آرامش عمیق جاودانگی را نمی توان با هیچ دم غنیمتی تاخت زد. و جاودانگی جز با بندزدن خود به خالق یکتا حاصل نمی شود. و چه بندگی زیبا و والا و پر پویشی است این بندگی که به هیچ عنوان نمی توان به آن نام بردگی داد. گرچه که بشر امروز این بندگی را که از دمیدن روح خالق در مخلوق است به حماقت پس بزند و به آن نام بردگی بدهد و هر روز به مسابقه ابلهانه با خلقت برآید.هم اینک زمان تصمیم گیری است که عمر برف است و آفتاب تموز....و خدایی که در این نزدیکی هاست.نگاه می کنم به دانه ای که از دل خاک بیرون می آید. ریشه هایش را در خاک می برد و سفت می کند. زمستان، برگ هایش را خشک می کند، ساقه ها را خالی از شیره و رنگ تنه را قهوه ای، اما دانه کوچک ما که هم اکنون نهال تناوری شده، دیگر بار با لطافت گرمای بهار به خودش تکانی می دهد و سبزی تازه و پرطراوت برگهای جوانش را به زیر آسمان آبی می گستراند. و این همه میسر نمی شود مگر به ماندن ریشه ها، که اگر ریشه ها بخشکند نیاز نیست که زمستانی دیگر بیاید که همان باد کم جان تابستانی هم او را بر خاک می افکند. و تا زمانی که ریشه ها هست، رویش هم هست، بهار هم هست، شکوفا شدن و بالیدن هم هست. و در تمام همه این هستی ها، سیاهی ها و مغاک ها ناپدید خواهند بود.سگ سیاه افسردگی در چهارراه علم و اخلاق- بخش اولسگ سیاه افسردگی در چهارراه علم و اخلاق- بخش دوم، در اعماق