خائنان پشت کسانی سنگر می‌گیرند که دعوت به صلح می‌کنند!

برگرفته شده از صفحه اینستاگرام فرهمند علیپوردر فیلم "پدرخوانده‌ی یک" که شاهکاری‌ست بی‌نظیر از سینمای هالیوود در دهه هفتاد میلادی، درس‌های بسیاری مستتر است. "دون کورلئونه" رئیس یک خانواده مافیایی در نیویورک است که بازنشستگی اجباری را تجربه می‌کند. شرایطی پیش آمده که کوچکترین پسر او "مایکل کورلئونه" جانشین پدر به عنوان رئیس یک خانواده مافیایی می‌شود. روزی که پدر و پسر در باغی مشغول اختلاط هستند؛ پدر به پسر می‌گوید: در شرایط جنگی که اکنون در آن گرفتاریم، وضعیتی پیش خواهد آمد که ممکن است کسانی از دوست‌نماها در قالب مصلحت‌ به تو پیشنهاد صلح با دشمنان را دهند. هر کسی که این پیشنهاد را به تو داد همان لحظه باید متوجه شوی آن شخص خائن به خانواده‌ی ماست.این روزها اختلاف‌هایی بین ایران و آذربایجان پیش آمده که در قواره جمهوری باکو نیست. برادر بزرگتر(اردوغان)، آذربایجان را به طغیان علیه پدر (یعنی ایران) تحریک می‌کند. سیاست‌مدار کهنه‌کار ترکیه به دنبال دو هدف بلند مدت و کوتاه مدت است. هدف بلند مدت، احیای کلان روایتی برای ظهور نئوعثمانی‌گری است و هدف دوم برنامه کوتاه مدت راهبردی است. در برنامه کوتاه مدت، اردوغان در نظرسنجی‌های انتخابات ریاست جمهوری ترکیه محبوبیتی ۴۳ درصدی را دارد و برای رسیدن به ۵۰ درصد نیازمند تحریک احساسات ناسیونالیستی مردم ترکیه برای شرایطی شبه جنگی‌ست. اردوغان مایل است با موج‌سواری بر روی یک درگیری بسیار محدود، شرایط سیاسی جامعه ترکیه را قطبی کرده و محصول آن را برداشت نماید. البته این بازی آنچنان بزرگ است که ممکن است به جای اینکه اردوغان آن را هدایت نماید، آن سلسله حوادث اردوغان را به کام خود فرو کشد.برای مثال یکی از پیامد‌های درگیری‌های اخیر بین ایران و آذربایجان، داغ‌شدن بحث دالان "زنگزور" است. دالانی استراتژیک که به قولی به دالان "پان‌ترکیسم" شهرت یافته است. زنگزور نوار مرزی باریکی است که امتداد مرز ایران و ارمنستان را می‌سازد. در روزهای آینده اختلاف‌های مرزی محورهای ایران-ارمنستان با آذربایجان-ترکیه-اسرائیل یکی از مهم‌ترین نقاط عطف خود را خواهد گذراند.برگرفته شده از صفحه اینستاگرام فرهمند علیپوردر همین راستا مدت زیادی طول نکشید تا حقانیت موضع اصولی "آذربایجان-ارمنستان پاره‌های تن ایران" در برابر موضع پان‌ترکیسم ساخته‌ی "دفاع همه جانبه از جمهوری آذربایجان" آشکار شد. این دو کشور فرزندانی مشتق شده از ایران هستند که لزومی به سنگین کردن کفه ترازو به نفع آن دیگری نبود.برنامه‌ای که در حال اجرا است همراستا با پروژه "هزار خنجر" اسرائیل علیه ایران است که نفتالی بنت به تازگی از آن رونمایی کرده است و چیزی جز "کنارگذر کردن" ایران نیست. حذف ایران از مسیر ارتباطی ترکیه و ترکان آسیای میانه و عبور از دالان زنگزور و در فاز بعدی حذف همسایه‌ای به نام ارمنستان برای ایران که در همان روزهای اول جنگ از سوی نگارنده نیز مطرح شده بود، فاز نهایی ماجرا نیست. در فاز نهایی هدف از این پروژه تحت کنترل درآوردن تمام کریدورهای ارتباطی ایران به سمت اروپاست. این‌ کریدورها عبارتند از:● کریدور ایران-آذربایجان-اروپا با کنترل آذربایجان● کریدور ایران-ارمنستان-اروپا با حذف همسایگی ایران و ارمنستان● کریدور ایران-ترکیه-اروپا با تکمیل شدن دو فاز قبلی● البته باید گزینه چهارم، یعنی کنترل مسیر کریدور ایران-عراق-سوریه-مدیترانه نیز به این بازی اضافه شود تا این پازل تکمیل گردد.نکته قابل تامل ماجرا این است که کریدور ایران-ارمنستان به سمت اروپا، در زمان جنگ قره‌باغ از سوی جریان‌های پان‌ترکیستی داخلی به عنوان یک مسیر بن‌بست معرفی می‌شد. هدف از این تصویرسازی چیزی نبود جز حمایت ایران از آذربایجان نه به دلایل سیاسی و راهبردی بلکه به دلایل قوم‌گرایانه.کسانی که می‌خواهند ایران در ماجرای آذربایجان به سیاست‌های توسعه‌ طلبانه‌ی کشورهای مینیاتوری فرصت بروز و ظهور دهد؛ سنگر گرفته‌ها در پس مصلحان خوشدل هستند. این سکوت تکرار اشتباه استراتژیک پهلوی اول در معاوضه دامنه شرقی آرارات در ازای دره بارژگه با دولت آتاتورک است. در نتیجه آن معاوضه، ایران از نظر مساحت مناطق بیشتری را صاحب شد اما از نظر ژئوپلتیکی، بخشی سوق‌الجیشی از کشور را از دست داد. آن مسامحه‌ی افراط گرایانه برای برقراری حسن همجواری با همسایه‌ها پس از ۹۰ سال پیامد خود را نشان می‌دهد و به قول استاد کریمی‌پور انگشت آتاتورک امروز در چشم ایران فرو می‌رود. واگذاری دامنه شرقی باعث شد که ترکیه با نخجوان دارای مرز مشترک شود و تالی فاسد آن، امروز گریبان‌گیر ایران شود.پان‌ترک‌ها با دعوت ایران به خویشتن‌داری به جای پاسخی جدی، نقش همان دشمنان دوست‌نما را بازی می‌کنند. کسانی که تا چندی پیش در مناقشه قره‌باغ سینه چاک می‌کردند که ایران باید در نسل‌کشی ارامنه مشارکت نماید، امروز منادیان صلح و دوستی شده‌اند.فریبرز نعمتی@tammollaat