کم آبی در کشاورزی، بلایی که بالاخره دامنمونو میگیره!

عکس از خبرگزاری مهرقطعا هممون اخبار مربوط به کم آبی رو شنیدیم. از خشک شدن هرساله دریاچه ارومیه بگیر تا کم آبی های اصفهان, لرستان و کرمان، کرمانشاه و قم و قزوین؛ حتی جالبه که امروزه کم آبی در ایران حتی به مازندران نیز رسیده. برای درک بهتر اهمیت موضوع کم آبی در ایران بهتره نگاهی به ویدئو زیر بندازیم. https://www.aparat.com/v/Kbkvu/%D9%81%D8%B1%D9%88%DA%86%D8%A7%D9%84%D9%87_%D9%87%D8%A7_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 علت فروچاله ای که مشاهده کردید کم آبی و کم شدن آبهای زیر زمینی هست که هرروز بیشتر و بیشتر مصرف میشه. این فروچاله ها در نزدیکی تهران، همدان، کبودرآهنگ و خراسان، هرمزگان و به طورکلی ایران وجود دارند. اگر کم آبی و استفاده از سفره های زیرزمینی ادامه پیدا کنه قطعا خطرات بزرگتری به وجود میاد. https://www.aparat.com/v/X24xm ویدئوهای بالا به خوبی گواه این مطلب است که بیشترین استفاده از منابع آبی در بخش کشاورزی است. اما برای کنترل و مدیریت منابع آبی چه راه حلی باید اندیشید؟امروزه شاهد از بین رفتن چندین دریاچه و رود در مناطق مختلف ایران هستیم. از جمله ان رودها زاینده رود میراث جهانی ایران و بستر رشد و زایش است یا هورالعظیمی که زندگی در آن در جریان است!تمام این اتفاقات در اثر به وجود آمدن خشکسالی و مصرف بی رویه در کشاورزی در اثر بی برنامگی در کشت و خیلی از مسائل مهمی است که می توان با اطلاعات بیشتر انجام داد.مدیریت منابع آبی، چگونه؟به دلیل گسترش شهرنشینی و رشد جمعیت پیش بینی می شود تا سال 2025 در همه جای دنیا میزان آب مصرفی برای کشاورزی کاهش یابد.عرضه آب به وسیله باران تعیین میشود و دست بشر نیست ولی ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضای آب دست ماست، که باید به خوبی مدیریت شود.برداشت آب زیرزمینی بدون توجه و جبران نشدن این آب به وسیله بارش باران منجر به رخداد خشکسالی ها و کمبود آب می گردد که یک بلای طبیعی است. در میان همه بلاهایی که هم اکنون زمین ما را تهدید می‌کنند، بحران آب مهمترین آنها است.عواملی که در پیشرفت این بلای طبیعی کمک می کند!· وقوع خشکسالی های پی در پی· برداشت بی رویه آب از سفره های زیر زمینی· کشاورزی سنتی· حفر چاه های عمیق· برداشت آب بیش از اندازه تغذیه آبهای زیر زمینی· کشت محصولات پر آب با عملکرد پایینبا افزایش تقاضا برای آب و فشار بر روی منابع طبیعی و آب های زیرزمینی این بحران در دسترس تر و نزدیک تر خواهد بود. کمیاب شدن مواد غذایی و بیماری های مختلف در اثر رعایت نشدن بهداشت و از بین رفتن بسیاری از مشاغل همگی با ازبین رفتن توسعه عجین می‌باشد; تخریب منابع آب به منزله تخریب پایه های توسعه است.در تحقیقاتی که در سال ۹۰ توسط پژوهشگران حوزه آب انجام شده گفته شده :(( با توجه به رشد جمعیت در ایران سرانه منابع تجدید شونده سالانه که در سال 1335، هفت هزار مترمکعب بوده در سال ۱۳۷۵ به ۲ هزار متر مکعب کاهش یافته و تا سال ۱۴۰۰ یعنی سالی که در آن قرار داریم، به حدود ۸۰۰ متر مکعب کاهش پیدا می کند، که پایین تر از مرز کم آبی است.با توجه به تقسیم بندی سازمان ملل متحد، در سال ۱۴۰۰ ایران نه تنها شرایط تنش و فشار ناشی از کمبود آب را تجربه خواهد کرد، بلکه وارد شرایط کم آبی شدید نیز می شود.نتایج یک تحقیقات در اصفهان نشان می دهد سطوح زیر کشت محصولات حبوبات و علوفه به ترتیب ۳۶ و ۵ درصد کاهش باید پیدا کند تا به کلیه اهداف اقتصادی اجتماعی و زیست محیطی در استان برسیم. بر اساس پژوهش انجام شده در این تحقیقات، نتایج نشان می دهد با این کار میزان مصرف آب ۱۷ درصد کاهش و بازدهی برنامه ۵۸ درصد افزایش نسبت به وضع موجود خواهد داشت.در گزارشی از خبرگزاری استان قم گفته شده :(( تنظیم الگوی کشت، مصرف آب را تا ۲۵ درصد در این استان کاهش خواهد داد.))عکس از روزنامه آسیا- مدیریت منابع آبی در ایران2 راه کار مهم در مدیریت کم آبی در ایرانعدم وجود یک برنامه مناسب برای مدیریت کم آبی در اکثر مناطق و از طرف دیگر پراکنش نامناسب زمانی و مکانی بارندگی ها در ایران از دلایل اصلی کاهش سطح آب زیرزمینی است که توانایی عرضه و استفاده از آب را برای طولانی مدت از ایران گرفته است.به گزارش خبرگزاری ایرنا راهکارهای مهمی برای کنترل شرایط کم ‌آبی در ایران وجود دارد که با رعایت و برنامه‌ریزی این دو عامل می‌توان به آینده آب در ایران خوشبین شد.· مدیریت آب و خاک· مدیریت الگوی کشتدر یک مقاله تحقیقاتی که برای بررسی کم آبی در دشت جنوبی بردسکن خراسان انجام شده متوجه شدند، ترویج داشتن شیوه کشت سنتی و کشت گیاهان غیر اقتصادی در منطقه که با برداشت بیش از اندازه از آب و منابع زیرزمینی انجام می شود; باعث افت شدید سطح ایستایی آب شده است. در نتیجه این افت شدید، اغلب قنات های این منطقه خشک شده و کشاورزان برای دستیابی به آب اقدام به حفر چاه‌های عمیق تا ۲۵۰ متر و تغییر مکان چاه‌ها کرده اند و همین عوامل باعث شده اتفاق ناگوار شکاف های سطحی در پیرامون دشت بردسکن به وقوع بپیوندد.با توجه به بحران آب در اکثر نقاط ایران که به آن پرداختیم و با توجه به محدودیت منابع آب نحوه اختصاص دادن این آب برای محصولات کشاورزی از اهمیت بالایی برخوردار است. برای جلوگیری از هدر رفت منابع آب زیرزمینی و خشک شدن سفره های آب و همینطور افزایش رونق اقتصادی در روستاها و برای کشاورزان که در نهایت منجر به کاهش نقل و انتقالات به شهر و گسترش کار کشاورزی خواهد شد، نیاز به اعمال سیاست هایی برای تعیین الگوی کشت و مدیریت منابع آب داریم.مدیریت کم آبی در کشاورزیمدیریت آب و خاک در مدیریت کم آبیمنظور از مدیریت آب یا خاک بیشینه کردن محصول تولیدی به ازای مصرف هر چه کمتر از آب است. طبق تکنیکی که پژوهشگران به آن دست یافتند به نام تکنیک کم آبیاری این اقدام عملی می شود. تکنیک کم آبیاری یک راه موثر و عملی است که به وسیله آن می‌توان حداقل آب مصرفی را با عملکرد قابل قبولی به شکلی که برای کشاورز اقتصادی باشد استفاده کرد.همه گیاهان نیاز آبی مشخصی دارند و اگر کمتر از این میزان آب در دسترس آنها قرار بگیرد دچار تنش و کاهش عملکرد می شوند. این تنش در دوره های رشدی مختلف برای هر گیاه متفاوت است مثلاً یک گیاه ممکن است در تمام طول رشد خود در صورت رعایت نشدن نیاز آبی با تنش مواجه شود، گیاه دیگر فقط در هنگام گلدهی به نیاز آبی حساس است یا گیاهی ممکن است در هنگام پر شدن دانه نیاز ابی زیادی داشته باشد.در هر صورت افزایش اطلاعات و دانستن نیاز آبی گیاه در مراحل مختلف رشد و استفاده درست و منطقی از منابع آب، در کاهش مصرف آب تاثیر بسزایی دارد.در تحقیقی که روی روش کم آبیاری انجام شده نتایج نشان داده در صورت استفاده منطقی از آب با توجه به میزان نیاز گیاه، میزان کاهش عملکرد در برابر منفعت حاصل شده از مقدار آب بسیار ناچیز است و می‌توان با آب صرفه‌جویی شده سطح زیر کشت محصول را افزایش داد و کاهش ناچیز را جبران کرد و عملکرد را نیز حتی بالاتر برد.برای اینکه بتوان تکنیک کم آبیاری را به درستی اجرا کرد نیاز به سیاستگذاری درستی است و باید آب را با توجه به گیاهان هر منطقه و نیاز آنها تخصیص داد. این موضوع باعث خواهد شد که محصولات پر بازده در الگوی کشت وارد شوند و مدیریت کم آبی به خوبی اجرا شود و در نهایت درآمد حاصل از محصولات کشاورزی افزایش پیدا کند.تغییر الگوی کشتتغییر الگوی کشت برای مدیریت کم آبی به این منظور انجام می‌شود که محصولاتی که ارزش افزوده بیشتری دارند، ارزش اقتصادی بالاتری دارند و همینطور آب کمتری مصرف می کنند، جایگزین محصولاتی باشند که پر آب هستند.باید به انتخاب الگوی کشت توجه خاصی کرد. الگویی مناسب است که در کنار مصرف بهینه آب و افزایش راندمان آبیاری; افزایش عملکرد، بهبود خصوصیات و ویژگی‌های خاک، بهبود سطح درآمد را نیز داشته باشد تا بتواند علاوه بر مدیریت منابع آبی، از مهاجرت جلوگیری کند و کشاورزی را در جهت کشاورزی پایدار توسعه دهد.استفاده از روش های مدرن آبیاری نیز یکی از راه‌های مهم در مدیریت منابع آبی می باشد.عکس از خبرگزاری ایرنا- مدیریت منابع آبی با تغییر الگوی کشتگیاهان جایگزین برای مدیریت کم ابی در ایراناغلب تولید در ایران بدون برنامه ریزی و بدون توجه به وضع بازار انجام می‌شود که این موضوع نیز یکی از مهمترین مولفه ها برای مدیریت منابع آب می باشد. به منظور نیل به هدف مدیریت کم آبی نیاز به کاشت محصولاتی داریم که میزان مصرف آب کمی داشته باشند در عین حال بسیار اقتصادی باشند و در کنار آن مناطق کم آب ما استعداد کشت این گیاهان را داشته باشند.زعفرانکشت زعفران مزیت های به شدت ویژه ای دارد از جمله:زعفران ارزش اقتصادی فوق العاده زیادی هم برای بازار داخلی و هم برای بازار خارجی دارد.زعفران در اغلب مناطقی که با خشکسالی مواجه هستند قابلیت کشت دارد.زعفران با اکثر مناطق ایران ساگاری آب و هوایی دارد و حتی در برف نیز گلدهی زعفران به مشکل نمی خورد و گزینه ی مناسب برای شهر ارومیه است و از طرفی تا دمای 40 درجه را نیز به خوبی تحمل می کند .زعفران در نیاز به آب بسیار قانع است زیرا پیاز زعفران بیشترین دوره رشد خود را در پاییز و زمستان طی می‌کند و در مواقع گرم سال در خواب به سر می برد، به همین علت کشت زعفران یکی از مناسب ترین گیاهان جایگزین محصولات زراعی پر آب برای تغییر الگوی کشت، در مناطقی از ایران که با کم آبی موجه اند می باشد.پیاز زعفران شما هفت سال در زمین باقی می ماند، تکثیر می شود و وزن آن هرسال افزایش می یابد در کنار آن که میزان محصول دهی آن نیز افزایش می یابد. در پایان هفت سال نیز می توانید پیازها را از خاک بیرون آورده و اقدام به فروش یا کشت مجدد نمایید. در واقع پیاز زعفران یک سرمایه گذاری مطمئن برای شما خواهد بود. البته خرید پیاز زعفران باید از جای معتبر صورت بگیرد.این محصول با توجه به ارزش اقتصادی صادراتی که دارد می تواند موجب کار افرینی در روستاها و شهرستان ها شود. ایجاد کار گاه های بسته بندی یکی از روش های کار آفرینی می باشد که انجام آن حتی در حد مشاغل خانگی و با ابزارهای ساده نیز قابل انجام است.زعفران از جمله گیاهانی است که کشت آن هرروز بیشتر به سمت مکانیزه شدن می رود.تغییر الگوی کشت در مدیریت کم آبی- کشت گیاهان کم آبچگونه کشت زعفران را شروع کنیم؟برای شروع کشت زعفران ابتدا باید به خوبی آموزش ببینید. درست است که زعفران ویژگی های منحصر به فرد و مقاومت بالایی دارد اما بروز اشتباهاتی در کاشت آن موجب از دست رفتن سرمایه شما خواهد شد. اولین نکته آموزش و سپس خرید پیاز باکیفیت می باشد، خرید پیاز زعفران با کیفیت نکاتی دارد که باید حتما از آن اطلاع داشته باشید. مراجع مختلفی مثل جهادهای کشاورزی و فنی و حرفه ای آموزش کشت زعفران را دارند. همینطور میتوانید از شرکت های موجود آموزش را سریعتر ببینید و پیاز زعفران را نیز از آنجا تهیه کنید.در زیر به چند شرکت خصوصی که در زمینه کشت زعفران فعالیت دارند و مشاوره رایگان به شما می دهند را نام برده ام:ماهچین https://mahchin.net/باغبوم https://baghboom.com/ دهکده موفقیت https://dehkadeco.com/ زرشکزرشک مانند زعفران ارزش اقتصادی مطلوبی دارد. کشت آن بسیار سود آور است و در بازار جهانی نیز خواهان فراوانی دارد.گیاه زرشک از آن دسته از گیاهانی است که بسیار کم آب است و کشت آن به خوبی می‌تواند جایگزین کشت محصولات پر آب شود. علاوه بر کم آبی به شوری و فقر خاک نیز بسیار مقاوم است و به خوبی می تواند در مناطق کم آب کشور ما رشد کند.چگونه کشت زرشک را شروع کنیم؟توصیه من مثل مود بالا ایتدا یادگیری کامل نحوه کشت و آشنایی اب این گیاه است. هرچه اطلاعات شما در مورد این نهال کمتر باشد امکان سوء استفاده نیز افزایش می یابد.در زیر به چند شرکت خصوصی و نهالستان برای مشاوره و خرید نهال زرشک اشاره کرده ام :دهکده موفقیت https://dehkadeco.com/آرین نهال https://ariyanahal.ir/نهال110 https://nahal110.ir/دکتر نهال https://drnahal.ir/پستهارزش اقتصادی پسته و بازار جهانی آن نیز بر کسی پوشیده نیست!عنابعناب نیز گیاهی با بازار خوب داخلی و خارجی می باشد که تحمل خوبی هم به کم آبی دارد.گیاهان دارویی کم آبرازیانه، آزربه، مریم گلی، بومادران، نسترن کوهی، اسطوخودوس، مرزه، اسفرزه، زیره، ماریتیغال و آویشن از جمله گیاهان دارویی پر ارزشی هستند که می توانند در مدیریت کم آبی مفید باشند.مدیریت کم آبی در کشاورزیاگر فقط از این محصولات کم آب استفاده کنیم پس در نیازهای اساسی کشور و محصولات استراتژیک مثل گندم، جو، برنج یا روغن چطور به خودکفایی برسیم؟البته که در همه مناطق امکان کشت محصولات زراعی کم آب مثل زعفران و بقیه محصولات گفته شد نیست. در کشت محصولات استراتژیکی مثل گندم و روغن برای مدیریت کم آبی می توان از روش های نوین آبیاری استفاده کرد یا رقم های اصلاح شده جدیدی که مقاوم به کم آبی هستند را در کشت استفاده کرد.در کشت روغن می ‌توان کشت کلزا را جایگزین گیاهان روغنی پرآب کرد.در کشت برنج می توان از روش خشکه کاری استفاده کرد. این روش میزان مصرف آب را به شدت کاهش داده ولی روی عملکرد نتاثیر منفی ندارد.حرف آخربه طور کلی در مدیرت کم آبی کشت محصولاتی توصیه می‌شود که ارزش افزوده بیشتری دارند و آب کمتری استفاده می کند اما این پایان کار برای بهینه کردن مصرف آب نیست هر کدام از این محصولات برای اینکه صرفه اقتصادی داشته باشند نیاز به فرآوری دارند. صنایع تبدیلی نیز باید با این الگوی کشت خود را مطابقت بدهد و توسعه پیدا کند تا بتوان این نوع کشت ها را جایگزین کشت های قبلی کرد.