گاهِ گاهان_ هشتاد و هشت

هشتاد و هشت_زیرِ لب، طوری که خیال می‌کنم حتی شاید نشنود، می‌گویم:- «نمی‌دانی چقدر این روزها حسادت کردم...»ولی البته او می‌شنود... بازویش را که رها کرده گردِ سرش روی پُشتیِ مبل، فرو می‌اندازد، تا دستش بیفتد روی یک زانو، و سرش را که به آسودگی تکیه داده، جدا می‌کند از متّکای کاناپه، و فقط یک لحظه از گوشۀ چشم می‌بینم که با تعجّب و مکثی نگاهم می‌کند و با لحنی مردّد و کمی شوخی‌آمیز می‌پرسد... کوتاه:- «به من؟!»جرأت نمی‌کنم سر بچرخانم به سویش و چشم در چشم جوابش دهم... همان‌طور رو به آتش نشسته‌ام چهارزانو... که می‌گویم در پاسخِ او... و انگشتِ شستِ دو دستم را وسطِ مشت‌هام که گذاشته‌ام روی زانو، می‌فشارم.و ادامه می‌دهم با همان آهنگی که به گوشِ خودم نیز اتّفاقاً سُست و خواب‌آلود و زمزمه‌وار می‌آید... - «نه!... در حقیقت به آن شاهزاده خانمِ هلندی...»انگاری با تعجّبِ بیشتری می‌پرسد:- «کدام شاهزاده خانم؟...»- «همان که تو عاشقش نبودی و با او ازدواج نکردی...»و البته ادامه نمی‌دهم همان برگزیده‌ای که می‌توانست بیش از هرکسی آشنا باشد با رایحۀ کاج‌های سدروس... آن بَساوِشِ بی‌بدیل... آن تنِ لاهوتی و جانِ اهورایی... و او باز می‌خندد به همان موافقت و مرافقتی که برقرار است و دلگرم‌کننده...می‌گوید:- «حالا چرا هلندی؟!...»با گیجیِ رؤیا آمیز و مغروقِ همان حسِّ هزّالیِ بهت‌آلود که در دلم می‌جوشد، می‌گویم:- «چون فکر می‌کنم شاهزاده خانم‌های هلندی، حتماً هنوز هم بلندبالا و نازک اندام و زیبا هستند... با گیسوانی تیره و چشم‌های سبزِ روشن... شبیهِ آدری هپبورن[1]...»می‌گوید:- «نمی‌دانستم... پس باید در موردش فکر کنم... ولی آخر چرا به او حسودی می‌کردی؟...»اوقات، دیری است که از بیگاه و شامگاه و شبانگاه گذشته و انگار هردوی ما مدیریتِ معقولِ ذهن و کلامِ خود را از کف داده‌ایم... حداقلّ دربارۀ من که- همۀ طلسم‌های نیمه شبِ فرشتگانِ نگهبانم باطل شده- قطعاً چنین است... و دارم می‌گویم بی‌اختیار، بالحنی که به گوشِ خودم بسیار هم جدّی می‌نماید:- «حداقلّ اکنون می‌دانم که بازندۀ نبردی کیهانی‌ام... مثلِ یک دیوانه... می‌بینم که در عرصۀ پُرمدّعیِ این هماوردیِ نابرابر، رقیبِ اصلیِ من خدایان‌اند... من که از فرطِ ناچیزی، در حدِّ کفش‌هات هم نبوده‌ام... که اقلّاً تا زمانی که کهنه شوند، در زیرِ قدم‌هایت خواهند ماند...»دارم به کفش‌هاش نگاه می‌کنم...... میکائیل درست مثلِ کسی که به شنیدنِ صدایی بلند و ناگهانی از جای بپرد، یکدفعه صاف می‌نشیند... و دوباره برمی‌گردد به حالتی نیمه‌رسمی که هر دو زانو را نزدیکِ هم و دو دستش را روی آنها گذارده باشد...حتی انگاری بخواهد از جا بلند شود و بایستد... ولی بعدتر تنها حرکتی می‌کند با تأنّی... رو می‌کند به من... یک بازویش را می‌گذارد روی پُشتیِ کاناپه، نزدیکِ من... محتاطانه و بی‌هیچ تماسی... و باز آنقدر اَرزق و اندوهناک، مِهتر و مهربان، نگاهم می‌کند که چشم‌هام خیسِ اشک شود...سر تکان می‌دهد و می‌گوید:- «بهرام جان! به من قولی می‌دهی؟»صدایم تَرَک می‌خورد... می‌گویم:- «هر قولی که بخواهی... من ازاین قول‌ها زیاد داده‌ام... آن هم به کسانی که هیچ‌کدام جُز مادرم، به اندازۀ دستمالِ دستِ تو هم ارزش نداشتند...»دستش می‌افتد روی زانویش... مأیوس و بلاتکلیف... به همراهِ آن چند تکّه دستمالِ تاخوردۀ تمیز که همین الان بیرون آورده از جعبۀ روی عسلی، شاید تا بدهد به دستِ من برای پاک کردنِ چشمِ تَرَم...بعد همانطور که من سرشکسته و روسیاه، آن چند قطرۀ پرده‌درِ بی‌شرم را عجولانه محو می‌کنم با پشتِ دست، از گردِ چانه و دهانم... می‌گوید بناگاه... طوری مصمّم، با فشاری عجیب بر کلماتِ خویش... - «بهرام! من هم تو را خیلی دوست دارم... خیلی!... تو بهترین دوستِ من هستی... نمی‌گویم تنها رفیقم... نمی‌گویم نزدیکترین... ولی حتماً بهترین هستی.»سفیهانه می‌پرسم:- «واقعاً؟...»با آوایی که رحمت و ملاطفت و طنزی خفیف را به طوری همزمان، بازمی‌تابد، بزرگوارانه و باوقار، طوری که مثلاً با طفلی مرعوب حرف بزنند، می‌گوید:- «بله! ... مگر من چند تا دوست دارم که به اندازۀ بهرامِ ورجاوند، باهوش و حسّاس و خوش‌قیافه باشند!؟... من اغلب به تو فکر می‌کنم... برایت دعا می‌کنم...»ولی من به دلائلِ پیچیده و دشواری که دقیقاً برای خودم نیز روشن نیست، اصلاً خنده‌ام نمی‌گیرد... دستمال‌ها را می‌گیرم از دستش که باز دراز کرده به‌سویم... و می‌کشم با خشونت و شرم، روی چشم‌ها و گونه‌ها و چانه‌ای که دارد خیس می‌شود و غرق در انفعالِ یأس، می‌گویم:- «خیلی لطف داری... راضی به زحمتت نیستم...»میکائیل درنگی می‌کند... گردنش خمیده می‌شود و سرش رو به زیر می‌آید... دو چشم را می‌پوشد در کفِ یکدست... طوری که انگار از کلافگی... بعد هم که سر برمی‌دارد، چند لحظۀ دیگر چانه‌اش را می‌خاراند با سرِ انگشتانِ همان دست... که چند ثانیه بعدتر می‌چرخاندش نرم، از مفصلِ مُچ ... احتجاج‌آمیز و صبور... ولی حرف که می‌زند صدایش سخت است و طاقت‌سوز... بی‌طراوت و... برهوت...- «چرا این را گفتی بهرام!؟... در صورتی که فکر می‌کنم بدانی به زعمِ من، این نه لطف است و نه زحمت... این یعنی دوست داشتن... اگر فقط بتوانی توقّعت را در دوستی محدود کنی...»کمی تلخ می‌گوید و قدری تُند... و مبلغی خشمِ نهفته هست در نیروی نرم و خاموشِ کلامش...کاش می‌توانستم زیرکانه جوابی بدهم... شاید حتی مثلاً با لحنی مثل خودِ او... وزین و زهرآگین... برنده و سرد... مثلِ کارد... تمام کننده و اِنذارگَر...ولی قطعاً آنطورها که نمی‌شود!...خود را باخته‌ام... حتی پیش از آن که برودتِ بازدمِ مسیحایی او بخورد توی صورتم... بیروح و منجمد... و بلرزاندم...و آهنگِ صوتی که از حلق و دهانم- شکسته- بر می‌آید، ناآشنا است... حتی برای خودم...آنقدر که خاکسارانه است... و حقیر... و رسوا شده...واقعاً این کیست که می‌گوید...؟...- «میکائیل... من از تو چه توقّعی داشته‌ام... در دوستی...؟...»سر تکان می‌دهد... انگار با بی‌قراری... نگاهش می‌افتد به یک گوشۀ نامعلومِ اتاق... پیشانی‌اش را می‌گذارد روی یک دست... و چند بار آرام و ریتمیک می‌نوازدش با سرِ انگشتهاش... بعد با صورتی که صادقانه پشیمان می‌نماید انگاری، می‌گوید:- «عذر خواهی می‌کنم... مُهمَل گفتم... فقط به من قول بده که...»- «قول می‌دهم!»بی‌درنگ و تردید گفته‌ام... پیش از آن که آخرین گلواژه از میانِ دو لبش شکوفه کند... حتی پریده ام توی حرفش... جدّی گفته ام و بلند... ولی سست و عاری از قدرت... درست خلافِ خودش...و اینبار چشم دوخته‌ام در چشمش...ولی او... از سرِ تردید یا هر چه... باز ساکت می‌ماند...شاید هم می‌گردد پیِ کلماتی که با این وضعیتِ پریشانی که من دارم، کمتر موجبِ سوءتفاهم و رنجش شود...می‌خواهد زهرِ سخنِ راست را، پیش از آنکه جاری کندش بر زبان، بگیرد... و نگاهش باز لبریزِ شفقت و رحمت است و خرد... وقتی آهسته سرش را حرکت می‌دهد به دو سو و می‌گوید زیرِ لب:- «داری مرا شکست می‌دهی حریف!...»دارد مثلِ قدیم‌ها حرف می‌زند... و عن‌قریب است که نابودم کند...مثلِ آن زمستانِ بیست و یکسالگی- بعدِ حادثۀ خونپالای یکی از آن دو عشقِ مشئومِ زندگی‌ام- که ده شبانروز در بیمارستان منتظرش مانده بودم... و به تنها نشانی که از او داشتم، دفترِ انجمنِ بشارت، پیغام‌های پیاپی فرستاده بودم... تا سرِ آخر... در یک بعد از ظهرِ ابری و یخ‌زده و غمناک... وقتی بخشِ سوانح، غرق در سکوتی جادویی بود و هیچ پرستار و بیماری قدم نمی‌زد روی آن موزائیک‌های چرک، زیرِ نورِ لرزانِ مهتابی‌های غبارآلود... وقتی موی سرم چرب و چسبناک... لباسم خون‌آلود و پلید... ملحفه‌های تختم چروکیده و بوی‌ناک و شرمساری‌ام از همیشه بیشتر شده بود... آمد و نشست بر لبۀ تختِ آهنی بزرگِ سنگین و شکنجه‌بار... کنارم... و روانداز را که می‌کشیدم روی صورتم، آهسته کنار زد و به کلامِ لَیِّنِ آهنگینِ خویش گفت...- «نمی‌خواهی مرا ببینی؟... نمی‌گذاری اقلّاً من ببینمت؟... این قدر از من بیزاری حریف؟!...»در صورتی که خوب می‌دانستم که او خوب می‌دانست من دویست و چهل ساعت و هر ساعت سه هزار و ششصد بار، انتظارِ دیدارش را ثانیه شمرده‌ام و تمنّا کرده‌ام...می‌گفت بیزاری و می‌دانست مشتاقم... می‌گفت شکست می‌دهی و می‌دانست زمین‌خورده‌ام...دلبری می‌کرد و عشوه‌های پنهانی... به کارِ من...بی‌وفا نگارِ من...[2] (ادامه دارد) [1] - Audrey Hepburn (1929- 1993) هنرپیشه و مدل و فعالِ در اقدامات بشردوستانه، بریتانیاییِ و هلندی تبار [2] - بی‌وفا نگار من، می‌کند به کار من/// خنده‌های زیر لب، عشوه‌های پنهانی (شیخ بهایی)قسمت بعدقسمت قبل