بازیگران جدید عرصه بین‌الملل

پیروزی انقلاب اسلامی سبب شد هم در ساختار و هم در کارکرد نظام بین الملل، تغییر و تحولی بوجود بیایید و بازیگرانی جدید پا به عرصه ظهور بگذارند. این جنبش های ازادی بخش و گروه های مسلمان که نقش مهمی در معادلات منطقه و جهان بازی می کنند، به عنوان گروه های اسلامی و مقاومت شناخته می شوند. این جنبش ها و فعالیت ها، ناشی از اندیشه صدور انقلاب از سوی امام خمینی ره بود که سیاست خارجه جمهوری اسلامی، روابط دیپلماتیک و راهبری خودش را بر مبنای این صحبت استوار ساخته شده است. در خصوص بحث صدور انقلاب سه دیدگاه وجود دارد که به شرح هرکدام میپردازیم: گروه اول که معتقند صدور انقلاب امری بی فایده است و انقلاب اسلامی صرفا برای ایران می باشد و به دلیل روحیه ملی گرایانه و ناسیونالیستشان، معتقدند که انقلاب فقط در چارچوب های ملی قابل پذیرش هست و صدور ان امکان پذیر نیست. به طور کلی این نکته درست نمی باشد چرا که به نظر و عقیده ما ، اسلام دینی جهان شمول است و توانایی پاسخگویی نیاز های حکومت ها در سطح کلان را دارد و باید صدای آن و مفاهیم والای آن که به وسیله انقلاب اسلامی در چارچوب های سیاسی فعلی قابل بیان است، باید صادر شود، علاوه بر این یک رویه ثابتی می باشد برای هرانقلابی که گفتمان خود را صادر کند تا منافع ملی را تامین کند. امام خمینی ره در این رابطه می فرمایند: ما انقلابمان را به تمام جهان صادر میکنیم؛ چرا که انقلاب ما اسلامی است و تا بانگ لااله الااالله و محمد رسولاالله بر تمام جهان طنین نیفکند مبارزه هست و تا مبارزه در هرجاي جهان علیه مستکبرین هست ما هستیم.گروه دوم نیز معتقدند که به هرشیوه ای شده باید صدور انقلاب انجام شود و حکومت های نامشروع برچیده شود ولو اینکه نیاز به برخورد سخت باشد. این افراد معتقد به صدور انقلاب هستند ولی براین باورند که این اقدام با زور و خشونت نیز امکان پذیر است. امام خمینی (ره) دیدگاه افراطی و تند عناصر انقلابی یا به ظاهر انقلابی که شیوه چریکی، تجهیز تسلیحاتی جنبشهاي آزاديبخش براي سقوط حکومتها را در نظر داشتند نفی کرده و فرمودند: اینکه میگوییم باید انقلاب ما به همه جا صادر بشود، این معنی غلط را از او برداشت نکنند که ما میخواهیم کشورگشایی کنیم. ما همه کشورهاي مسلمان را از خودمان میدانیم، همه کشورها باید در محل خودشان باشند ... معنی صدور انقلاب ما این است که همه ملتها بیدار بشوند و همه دولتها بیدار بشوند و خودشان را از این گرفتاري که دارند و از این تحت سلطه بودنی که هستند و از اینکه همه مخازن آنها دارد به باد میرود و خودشان به نحو فقر زندگی میکنند، نجات بدهند.گروه سوم نیز معتقد به صدور انقلاب هستند اما ابتدا باید جامعه خویش را اسلامی ساخت و اقدام به صدور انقلاب کرد. این نوع نگاه نسبت به دو دیدگاه قبلی، صحیح تر می باشد ولی نکته قابل توجه اینجاست که در حین تعالی حکومت اسلامی باید اندیشه های انقلابی و معارف اسلامی به کشور های دیگر صادر شود و این خود بخشی از تکامل و تعالی حکومت اسلامی می باشد.در صدر اسلام، پس از شکست دو قدرت بزرگ روم و ساسانیان، و با بهره گیری از معارف اسلامی، تمدن اسلامی تشکیل شد و باعث پیشرفت های زیادی در علم و معرفت و حکومت داری گشت. در همین زمان اروپا دوران (عصر تاریکی) را سپری میکرد تا قرن 17. از ابتدای قرن 17 با توجه به تاثیر تمدن اسلامی در اروپا، تغییراتی در اروپا رخ داد که سبب اغاز روند رو به پیشرفت در انجا بود. در این زمان جهان اسلام به دو دلیل در خواب فروفته بود. ابتدا استعمار و استثمار که غربی ها در منطقه برای جوامع مسلمان بوجود آورده بودند و دوم استبداد و انحرافات فکری که حکام اسلامی در پیش گرفتند و نتیجه این دو عامل سبب شد که قرون 17 و 18 و 19 میلادی، دوران شکوفایی غرب و تمدن نوظهور آن ها باشد.پیروزي انقلاب اسلامی ایران به رهبري امام خمینی (ره) سرآغاز تحولات نوین در جهان اسلام بوده و این خود نویدبخش این مهم میباشد که قرن حاضر قرن بیداري جهان اسلام است. به برکت قیام حضرت امام خمینی (ره) و پیروزي انقلاب اسلامی بود که مسلمانان در اقصی نقاط جهان به این باور دست یافتند که دوران تسلیم و خودباختگی عالم اسلام در برابر غرب به پایان رسیده و افق فراروي جهان اسلام بسیار روشن و امیدوار کننده است.آنچه غرب را از روند انقلاب اسلامی می ترساند، آغاز تمدن نوین اسلامی برپایه اندیشه ها و فرهنگ انقلاب اسلامی است که این به سبب روحیه انقلاب و تحولی است که در جهان اسلام منتشر شده و علاوه بر ان به واسطه مفاهیم و ارزش های فطرت پسند نظیر عدالت و توجه به مستضعفین، به کشورهای دیگر نیز سرازیر شده و ملت های ازاده این مفاهیم و انقلاب را الگو خود قرار داده اند. جمهوری اسلامی برای اولین بار مفهومی به نام ( امت اسلامی) را وارد ادبیات سیاسی جهان کرد که این نه تنها به به مدلی برای تبدیل به هژمونی شدن می انجامد بلکه نگاه را فراتر از حکومت ها گذاشته و با عامه مردم و توده های عمومی جامعه، تخاطب برقرار می کند و این در راستای ایجاد تمدن نوین اسلامی است. بنابراین با پیروزي انقلاب اسلامی ایران، جنبش بیداري اسلامی، وارد مرحلهاي جدید شد و جهش توأم با عمق فکري را در جغرافیاي اسلام به ویژه در میان توده ها و لایه هاي خفته جوامع اسلامی به وجود آورد. به گونه اي که بیداري اسلامی از حالت دفاع انفعالی خارج و در موضع تهاجم فکري و رفتاري قرار گرفت و در اشکال جریانها و نهادهاي سیاسی و حتی جنبشهاي مقاومت رخ عیان نمود. بیداري منتج از انرژي آزاد شده از انقلاب اسلامی که برای اولین بار در شکل یک نظام سیاسی ظاهر شد، به زودي به حوزه مدیریت سیاسی و دیپلماتیک وارد شد و سایر نظامهاي سیاسی جهان اسلام را متأثر کرد.یکی از برجسته ترین عملکردهاي انقلاب اسلامی، مبارزه با مظهر استکبار؛ یعنی صهیونیسم است. صهیونیسم از جنبه توسعه طلبی و برتري طلبی نژادي مورد نفرت و مخالفت کشورهاي منطقه قرار گرفته بود، لیکن پیش از انقلاب اسلامی ایران، بیشتر کشورهاي عرب برمبناي ایدئولوژي پان عربیستی به مقابله با صهونیسم پرداخته بودند و مسئله فلسطین را یک مسئله ارضی و سرزمینی قلمداد میکردند.بنابراین انقلاب اسلامی توانست نشان دهد که مسیله فلسطین مربوط به کل جهان اسلام است و باید همه ملت های مسلمان با اتکا به آرمان ها انقلابی و اسلامی خود در صدد رفع این ریشه فساد عمل کنند.از اینرو امام (ره)، مسئله را از بعد ملی و ناسیونالیستی عرب خارج کرد و به آن چهره ای اسلامی بخشید. در این راستا، ایشان روز قدس را به عنوان روزی که در آن مسلمانان علیه ایادي امپریالیسم در منطقه یعنی صهیونیسم به مخالفت بر میخیزند، اعلام کرد.دیگر مصداق این بیداری اسلامی ، افول هژمونی غرب و به خصوص امریکاست. انقلاب اسلامی سبب هویت بخشی مجدد به ملت های مسلمان شد و با ارایه الگویی سیاسی از اسلام، نظام فکری فرهنگی غرب که پیش برنده تمدن آن در نظم جهانی بود را دچار تهدید کرد. هم اکنون نیز این نزاع فکری در دو جبهه به محوریت جمهوری اسلامی و نظام سلطه در حال وقوع است و بی شک مفاهیم و ارزش های انقلاب اسلامی، نفوس ازاده و تحت ظلم جهان را جلب کرده و شاهد فروپاشی هژمونی تمدن اومانیستی غرب در جهان خواهیم بود.مهدی محمدی