جدال روح و تن

اعوذ بالله من الشیطان الرجیمبسم الله الرحمن الرحیممولوی در دفتر چهارم مثنوی معنوی، داستانی از لیلی و مجنون را آورده. مجنون هوس زیارت لیلی و وصال معشوق کرد. گفت من که تا قبیله‌ی آنها دو سه روز راه بیشتر ندارم، سریع سوار ناقه (شترم) می‌شوم و به دل جاده می‌زنم و ان‌شاالله دو روز دیگر به وصال محبوب خواهم رسید. زمانی که خواست سوار شتر شود، شتر تازه بچه‌دار شده بود و کره‌ای در آغل داشت، با خودش حساب و کتاب کرد که اگر بخواهم کره را همراه ناقه در سفر ببرم، سرعت مرا می‌گیرد. بهتر است که این کره را در آغل ببندم و تنها با ناقه سوار بشوم و تنها به دل جاده بزنیم.نمادپردازی مولاناجناب مولانا در پایه‌ی معارف قرآن کریم، درگیری درونی آدمیزاد را روایت می‌کند. شهید مطهری رضوان الله تعالی علیه در کتاب «بیست گفتار» گفتاری به نام «آزادی معنوی» دارد؛ می‌فرماید تنها مخلوقی که در عالم خلقت مظهر تضاد درونی است، انسان است. دو بعد وجودی در تمام فعل و انفعالات انسان، مثل مجنون و ناقه با هم درگیر هستند. یکی می‌خواهد به سمت عرش رود، آن یکی به سمت فرش می‌کشد.مجنون نماد جان آدمی است در راه رسیدن به هر چیزی که برایش انگیزه‌ی حرکت دارد، هر چیزی که با آن عشق می‌کند، هر چیزی که می‌دود برای رسیدن به آن. ما همه مجنون هستیم و همه دنبال لیلی هستیم؛ منتهی لیلی‌هایمان فرق می‌کند.ناقه مرکب آدمیزاد در این جاده‌ی زندگی است. ما الان در چه جاده‌ای هستیم؟ در روایات اسم آن «دنیا» است؛ ما به دنیا می‌آییم. البته قبل از آن هم ظاهراً در جاده‌ای بوده‌ایم که کاری به آن نداریم.مرکب ناقه‌ای است که ما سوار بر آن در حال حرکت هستیم که در زندگی دنیا «تن» است؛ حقیقت آدمیزاد که زندگی به آن نسبت پیدا می‌کند، روح. روح یعنی عامل و ابزار زندگی. اصلاً ماهیتش زندگی است. لغتش هم به همین معناست. آن زنده زمانی که وارد این دنیا می شود، سوار یک مرکب می‌شود.کره نماد چیست؟ نماد هرچیزی که مورد توجه این غریزه‌های ماده‌بنیان است، که شهید مطهری فطرت را در مقابل غریزه به کار می برد. بعضی از محققین می‌گویند: فطرت یعنی گونه‌ی خلقت، هر چیزی که انسان هست؛ هم غریزه، هم بعد روحانی.مصداق دنیاییعالم انسانی، به قول مولوی دارالمجانین است. روح سرگشته انسانی که در این دنیا به سمت هدفی در حال حرکت است، نماد مجنون است. مجنون می‌رود تا به مطلوبیت‌هایی که به آنها اعتقاد دارد، برسد و آن آخر خط که به وصال لیلی رسید، حس عمیق آرامش و خوشبختی داشته باشد.سوره‌ای در قرآن داریم که بیشترین قسم را خدای متعال در این سوره خورده، چه سوره‌ای است؟ «والشمس»؛ ۱۱ قسم ابتدای سوره شروع می‌شود، پشت‌ سر ‌هم، خداوند متعال قسم می‌خورد، در پایان قسم‌ها گزاره‌ای گفته، معلوم است این گزاره خیلی مهم بوده که ۱۱ قسم در نادرترین سوره‌ی قرآن، خداوند متعال خورده که این حقیقت را بگوید.«فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»؛ سی پی یو انسان دوگانه است، این الهام، الهام تکوینی است. فجور نماد مطلوبیت‌های غریزه، بعد طبیعیِ شما، تن، بدن، ماده. «و تقواها»؛ تقوا، نماد کشیدن افسار ناقه به سمت لیلی‌ای که ماوراءالطبیعه است.رنج مقدسرنج در دنیا مقدس است. چرا؟ چون طراحی تربیتی خداوند رب العالمین برای انسان‌ها است و ربوبیت رابطه‌ی جزئی است نه کلی. رنج مقدس است حتی اگر فقر باشد. فقر مقدس است چرا؟ چون انسان‌ساز است.عید آزادی مجنونعید قربان، عید آزادی مجنون از طبیعت خود است. جان آزاد شود، حر شود، مجنون حر، بیت اول. آزادگی، آزادی معنوی. می‌دانید علت این که ظلم در دنیا زیاد است، جمهوری اسلامی به اهدافش نمی‌رسد، نمی‌توانیم آرمان‌های جمهوری اسلامی را محقق کنیم، ریشه‌های اصلیِ اصلیِ اصلیِ اصلی آن کجاست؟ ما که اسیر هستیم، هر کسی هر جایی قرار می‌گیرد، اسیر است.اگر می‌خواهیم ولایت را یاری کنیم در عید ولادت که به نظر من، عید همگرایی جامعه‌ی ایمانی است. غدیر یک واقعه‌ی سیاسی نیست، یک واقعه‌ی اجتماعی است. ولایت یک پدیده‌ی سیاسی نیست، یک پدیده‌ی اجتماعی است، اجتماعی-تربیتی است. ولایت محور همگرایی اجتماعی است. چرا حول ولایت همگرایی اجتماعی حاصل نمی‌شود؟ به خاطر اسارت‌های ما.