علل زانو درد در سالمندان و روش های پیشگیری

زانو درد یکی از مشکلات شایع در میان سالمندان است که چالش‌های زیادی را برای این افراد به وجود می‌آورد. علاوه بر افزایش سن، عوامل دیگری نیز ممکن است خطر ایجاد زانو درد را افزایش دهند که در این میان صدمات ورزشی یا بیماری‌ها مفصلی به عنوان مهم‌ترین عوامل شناخته می‌شوند. خوشبختانه تکنیک‌های مؤثری برای پیشگیری از بروز زانو درد در دوران سالمندی وجود دارد که اگر به موقع مورد استفاده قرار گیرند، به خوبی در مدیریت و درمان این مشکل مؤثر خواهند بود.اگر به این موضوع فکر می‌کنید که چگونه می‌توان از بروز زانو درد در دوران سالمندی پیشگیری کرد به خواندن این مقاله ادامه دهید زیرا در این مطلب به بررسی علل ایجاد زانو درد و روش‌های پیشگیری از آن پرداخته‌هایم:آشنایی با ساختارکلی و حرکات مفصل زانومفصل زانو بزرگ‌ترین مفصل بدن است که از چهار استخوان تشکیل‌شده: استخوان ران، استخوان درشت نی، نازک نی و کشکک. یک سری ماهیچه وجود دارد که از زانو نیز حمایت می‌کند، از جمله عضلات چهار سر ران و همسترینگ. در نهایت، همه اینها توسط مجموعه‌ای از رباط‌ها، منیسک ها و تاندون‌ها به هم متصل می‌شوند که در هنگام راه رفتن، دویدن یا بالا رفتن از پله‌ها وزن بدن را تحمل می‌کنند.زانو به دو صورت حرکت می‌کند: خم شدن (فلکسیون) و صاف کردن (اکستنشن). با این حال، ممکن است گاهی زانو دچار پیچ‌خوردگی شود و این مشکل علت شایع بسیاری از آسیب‌های رباطی زانو است. کسانی که دچار پارگی رباط زانو شده‌اند اغلب گزارش کرده‌اند که صدای پاره شدن رباط را شنیده‌اند و پس‌ازآن دیگر قادر به ایستادن به روی زانوی خود نبوده‌اند.معمولاً چرخش زانو سبب آسیب دیدن تاندون‌های زانو و منیسک می‌شود. این وضعیت احتمالاً باعث درد، تورم و محدودیت حرکت در منطقه زانو می‌شوند. برای درمان این آسیب در بیشتر موارد انجام عمل جراحی مؤثرترین روش درمان است.علل شایع زانو درد چیست؟مفصل زانو به دلیل فشار زیادی که تحمل می‌کند بیشتر در معرض آسیب و انحطاط است. شایع‌ترین علل زانو درد شامل آرتروز یا آسیب‌های ورزشی است و در کشورهای غربی تقریباً از هر سه نفر یک نفر بالای 45 سال، یکی از انواع زانو درد را تجربه می‌کند که با افزایش سن افزایش پیدا می‌کند. در ادامه با 10 عامل اصلی بروز زانو درد در سالمندان آشنا خواهید شد1. اضافه وزناضافه وزن یکی از بزرگ‌ترین عوامل ایجاد زانو درد است. زانو اصلی‌ترین مفصلی است که وزن بدن را تحمل می‌کند و اضافه وزن بیش از حد به مفصل آسیب وارد می‌کند. احساس زانو درد در بخش جلویی و مرکزی زانو معمولاً به دلیل اضافه وزن به وجود می‌آید. عدم تحرک یا ضعف عضلانی، که معمولاً در افراد چاق شایع‌تر است سبب تشدید زانو درد می‌شود. در این شرایط بهترین اقدام برای کاهش زانودرد، کم کردن اضافه وزن و تقویت عضلات زانو است اما گاهی اوقات برای ترمیم مشکل ایجاد شده جراحی تنها گزینه باقی مانده است.2. ضعف عضلانیزانو استخوان ران را به استخوان ساق پا متصل می‌کند. برخورداری از عضلات چهار سر ران قوی به تثبیت مفصل زانو و حفظ سلامت آن کمک می‌کند.تقویت عضلانی یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از زانودرد در تمام گروه‌های سنی است. یکی دیگر از مزایای تقویت عضلات پا، جلوگیری از پارگی رباط صلیبی قدامی ACL در ورزشکاران است. این مشکل بیشتر در ورزشکاران رشته‌هایی دیده می‌شود که نیاز به پریدن و دویدن سریع دارند. تقویت عضلات چهارسر ران و همسترینگ قوی از زانو در برابر فشارهای وارد شده به خوبی حفاظت می‌کند.3. عدم تحرکعدم تحرک ناشی از ضعف و چاقی، یکی دیگر از عوامل زانو درد است. افراد کم‌تحرک معمولاً دچار کاهش قدرت عضلات و عدم انعطاف‌پذیری مفاصل می‌شوند.عدم تحرک همچنین باعث بدتر شدن زانو درد ناشی از آرتریت می‌شود. درواقع بی تحرکی منجر به تحلیل رفتن عضلات می‌شود و زانو را ضعیف می‌کند و درد را افزایش می‌دهد.4. استراحت نکردن پس از آسیب دیدگیافرادی که دچار آسیب دیدگی زانو شده باشند باید برای مدت زمان کافی به زانوهای خود استراحت دهند تا خطر آسیب دیدگی مجدد را کاهش دهند.اگرچه دوره‌های نقاهت می‌تواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد، اما صرف زمان برای ترمیم و التیام کافی برای زانو برای بازیابی قدرت از دست رفته امری حیاتی است.5. سیگار کشیدنسیگار کشیدن خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها از جمله زانو درد را افزایش می‌دهد. ترک سیگار یکی از بهترین راه‌ها برای جلوگیری از زانودرد در دوران سالمندی است. بر اساس تحقیقات به عمل آمده، سیگار کشیدن خطر از دست دادن غضروف و زانو درد را در مردانی که به آرتروز زانو مبتلا شده‌اند افزایش می‌دهد.6. ژنمهم‌ترین عاملی که با سلامت زانو در ارتباط است، به ساختار زیرین ساق پا مربوط می‌شود. وضعیت این ساختار تحت تأثیر عوامل ژنتیکی است. محققان در طی تحقیقات خود، ژنی را شناسایی کردند که بر ترکیب کلاژن تأثیر می‌گذارد و خطر پارگی ACL را افزایش می‌دهد.متأسفانه هیچ راهی برای کاهش خطر عوامل ژنتیکی وجود ندارد. اما آگاهی از موضوع سبب رعایت اقدامات احتیاطی بیشتر می‌شود.7. شغلبر اساس تحقیقات منتشر شده افرادی که در مشاغل پرفشار و یدی کار می‌کنند، بیشتر در معرض زانو درد هستند.این مشاغل عمدتاً شامل نجاران، معدنچیان و کارگران ساختمانی است که بیشتر در معرض خم شدن مکرر زانو، نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی در موقعیت‌های غیر طبیعی و بلند کردن اجسام سنگین هستند.اگر در یکی از این زمینه‌های شغلی مشغول به فعالیت هستید لازم است با با پزشک خود در مورد راه‌های پیشگیری از بروز زانو درد مشورت کنید.8. افسردگیبر اساس تحقیقات منتشر شده در مجله جراحی استخوان و مفاصل، افراد افسرده‌ای که به آرتروز مبتلا هستند در ناحیه زانو، درد بیشتری را احساس می‌کنند. محققان متوجه شده‌اند که دردهای عاطفی و جسمی همزمان، اثرات یکدیگر را تشدید می‌کنند در این شرایط مراجعه به روان‌پزشک یکی از گزینه‌های درمانی برای کاهش زانو درد و افسردگی است.9. استفاده شدید از زانو و ایجاد صدماتبسیاری از آسیب‌های زانو، از تاندونیت تا سندرم باند ایلیوتیبیال، که به عنوان زانوی دونده نیز شناخته می‌شود، ناشی از استفاده بیش از حد از این مفصل است. انجام حرکات تکراری در ورزش‌هایی مثل دویدن، اغلب منجر به التهاب زانو می‌شود. فعالیت‌های باغبانی، یا حرکات تکراری در خانه داری نیز ممکن است منجر به زانودرد شوند. اگر از هر گونه آسیب در منطقه زانو رنج می‌برید، لازم است که به انداز کافی استراحت کرده و برای شروع فعالیت از یک بریس یا سایر وسایل حمایتی از زانو استفاده کنید.10. افزایش سناز آنجایی که زانو یکی از مفاصل اصلی بدن است و به صورت دائم وزن بدن را تحمل می‌کند، معمولاً با گذشت زمان، دچار ساییدگی و پارگی شود.این نوع آسیب‌ها به عنوان «آسیب‌های دژنراسیون» شناخته می‌شود و شامل دو دسته استئوآرتریت و کندرومالاسی کشکک است. هر دو وضعیت نتیجه تحلیل رفتن غضروف هستند و باعث سایش استخوان به استخوان و ایجاد درد می‌شوند.از سویی دیگر، افزایش سن خطر ابتلا به بیماری‌هایی که منجر به زانو درد می‌شوند (آرتروز) افزایش می‌دهد.همچنین افراد سالمند بیشتر در معرض ضعف عضلات هستند و به همین علت، هنگام ورزش یا شرکت در فعالیت‌های عادی روزانه در برابر صدمات آسیب‌پذیرتر خواهند بود.بهترین راه برای جلوگیری از بروز زانودرد در دوران سالمندی، اجتناب از عوامل خطرساز در دوران جوانی است.تکنیک های کاربردی برای پیشگیری از زانو دردبا استفاده عادات سالم در سبک زندگی، قادر خواهید بود که از سلامت زانوهای خود محافظت کنید و از بروز مشکلات احتمالی پیشگیری به عمل آورید.- عضلات بالا و پایین ساق پای خود را تقویت کنید. روی تمریناتی تمرکز کنید که عضلات همسترینگ، چهارسر ران، عضلات سرینی، فلکسورهای لگن و پسوآ را هدف قرار می‌دهند.- سعی کنید با استفاده از حرکات کششی یوگا دامنه حرکت عضلات خود را بهبود ببخشید.- از نظر وزنی متعادل بمانید زیرا اضافه‌وزن به زانوهای شما فشار زیادی وارد می‌کند.- برای محافظت از غضروف زانو، ورزش‌های کم ضربه را انتخاب کنید. فعالیت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری (با دوچرخه مناسب) و شنا می‌تواند به سالم نگه داشتن غضروف زانو و جلوگیری از آسیب‌های بعدی کمک کند.- اگر دچرا تورم در ناحیه زانو شده‌اید، فوراً به پزشک مراجعه کنید زیرا التهاب نشانه وارد شدن آسیب به غضروف زانو است.- هنگام انجام ورزش‌هایی که نیاز به شروع، توقف یا چرخش ناگهانی دارند، مانند بسکتبال یا فوتبال، محتاط باشید و از انجام حرکات شدید اجتناب کنید.- از انجام تحرک روزانه غافل نشوید. فعالیت بدنی سبب جلوگیری از سخت شدن و آتروفی عضلانی می‌شود و از زانوهای شما در برابر آسیب‌های بعدی محافظت می‌کند.- از انجام حرکات ورزشی که به زانوها فشار وارد می‌کنند اجتناب کرده و قبل از انجام ورزش با پزشک یا متخصص فیزیوتراپی مشورت کنید.همان‌گونه که بیان شد، انتخاب سبک زندگی سالم و مدیریت عوامل آسیب زا سبب کاهش احتمال بروز زانو درد در آینده خواهد شد. در شرایطی که سالمند از درد مداوم، آزاردهنده یا شدید زانو شکایت دارد لازم است سریعاً با پزشک متخصص مشورت انجام شود. نکته‌ای نباید فراموش شود این است که هرگز بدون مشورت با پزشک به انجام فعالیت‌های ورزشی جدید یا استفاده از داورهای شیمیایی یا گیاهی اقدام نکنید.