در دوره دکتری برق چه می گذرد؟

یک مهر۱۳۹۴ روزیست که من دوره دکتری رشته برق مخابرات را شروع کردم و پنج مرداد ۹۹ روزیست که از پایان نامه ام به صورت مجازی دفاع کردم.من همزمان با نوشتن پایان نامه ارشد برای کنکور دکتری مطالعه کردم و واقعا هم مثل کنکور های دیگه وقت گزاشتم و رتبه ۱۴ کسب کردم. در دوره ما سوالات کنکور دکتری از درس های کارشناسی ارشد که انگار الان از درس های لیسانس هست. رتبه من خوب بود و بعد از انتخاب رشته دانشگاه شریف تهران علم و صنعت و خواجه نصیر دعوت به مصاحبه شدم و همان دانشگاه ارشدم قبول شد.در دوره دکتری می بایست پنج تا درس را بگذرانیم. در رشته برق درس ها همان درس هایی که برای بچهه های ارشد ارائه می شود. ترم اول دو درس و ترم دوم سه درس برداشتم. در ترم دوم باید یک آزمون زبان انگلیسی بدیم و یک نمره حداقلی داشته باشیم. در ترم سوم آبان ماه یک امتحانی داریم به نام آزمون جامع که به دو صورت شفاهی و کتبی برگزار می شه. طی چند روز می بایست درسها رو به صورت کتبی امتحان بدیم و در آزمون شفاهی طی چند ساعت چند استاد درس ها را به صورت پا تخته! سوال می پرسند. مهمترین بخش مقطع دکتری بخش پژوهش و رساله هست. بعد از اینکه آزمون جامع را با موفقیت تموم کردیم می بایست مثل مقطع ارشد یک پروپزال بنویسیم که میخواهیم در مقطع دکتری در چه زمینه پژوهش کنیم. پروپزال دکتری می بایست بسیار مفصل تر از پروپزال ارشد باشد برای من حدود ۹۰ صفحه بود که شامل پنج ایده برای تحقیق بود. برای نوشتن پروپزال می بایست مقالات متعددی رو مطالعه کنیم که حدود سه تا چهار ماه زمان میبره و ایده های متخلفی رو جهت بهبود مقالات فعلی ارائه بدیم. در رشته ما عموما هر فردی فقط یک استاد راهنما دارد و استاد مشاور ندارد . بعد از روند اصلاح و تکمیل متن پروپزال توسط استاد راهنما می بایست یک جلسه دفاع برگزار شود و دانشجوی دکتری می بایست ایده هایی خود را ارئه کرده و ازآن دفاع کند و اساتید را قانع کند در این جلسه به جز استاد راهنما دو استاد از دانشکده خودمان و دو استاد از دانشگاه های دیگر داور هستند. حالا ترم چهار تمام شده است دو سال از ورود شما به دکتری گزشته است و شما وارد سال سوم دکتری شده اید! شما به شرطی می توانید از دکتر ی فارغ شوید که بتوانید مقاله چاپ کنید .هر چه بیشتر و هر چه با کیفیت تر، راحت تر فارغ می شوید. عموم دانشگاه شرط چپ دو مقاله انگلیسی آی اس آی دارند که استاد بنده شرط چهار مقاله مشخص کرده بود. کار بر روی یک ایده ماه ها زمان میبرد و خیلی از مواقع بعد از چند ماه کار به نتیجه میرسی که ایده جواب نمی دهد یا اینکه فرد دیگری ایده شما را به چاپ رسانده است. وقتی ایده را به نتیجه رساندی می بایست به صورت مقاله بنویسی که اگر زبان انگلیسی ات خوب نباشد چند ماه باید درگیر اصلاحات نگارشی باشد برای من مقاله ای می نوشتم بیشتر از ۴۰ بار برای استاد فرستادهام و اصلاحاتی را انجام داده ام تا مناسب برای ارسال به مجله ای شود. بعد از ارسال به مجله چند داور مقاله را از نظر علمی بررسی میکنند . بعضی داورها سخت گیری بیشتری دارند و بعضی مواقع کل کار را زیر سوال می برند و می بایست اصلاحات مورد نیاز را انجام داده و دوباره برای مجله ارسال کنید این روند برای هر مقاله در حدود شش ماه تا یکسال طول میکشد. بعد از گذشت یکسال از دفاع پروپزال می بایست سمینار میان دوره ای برگزار شود که در آن دانشجو دکتری از نتایج تحقیق خود می گوید و در صورت نیاز درخواست تغییر پروپزال را می دهد.حال که وارد سال چهارم شده ای دیگر توان و رمقی برایت نمانده که بر روی ایده های بزرگ و جدید کار کنی هی به خودت میگویی یه چیزی بنویسی تموم شه بره و ترم آخرم باید دفاع کنم ولی مشکل همینجاست که یه چیزی مینویسی ولی هیچ مجله ای آن را چاپ نمیکند و ریجکت پشت ریجکت! چالش بزرگ اینجاست که شما احتمال ۲۸ ساله ات شده است و حقوقی از دانشگاه دریافت نمی کنی و همچنان همه شما رو به چشم دانشجو می بینند نه محقق. دانشگاه یک سری وام هایی می دهد که بسیار اندک است . دو حالت وجود دارد یا از خانواده ات در این سن پول تو جیبی میگیری یا شروع میکنی به کار کردن در خارج از دانشگاه. مساله تحقیق و پژوهش این هست که می بایست شب ها و روزها با ذهنی باز کاملا درگیر آن باشی تا ایده ها را تجزیه تحلیل کنی در یک لحظه خاص ایده می آيد و می رود . اما با کار کردن نه تنها فرصت تحقیق نداری بلکه انرژی کمتری داری. البته دوستان من هستند که همراه با کار کردن این مسیر رو پیش رفتند اما با سختی فراوان و من آن ها را تحسین می کنم. پس دغدغه مالی خیلی مهم هست که اگر متاهل باشی بسیار سخت تر است. اکثر بچه های دکتری چون حین تحصیل کار میکنند دوره دکتری چهار ساله به شش یا هشت سال طول می کشد.خب حالا که مقالاتت چاپ شد آماده رفتن به جلسه دفاع از رساله دکتری هستی. بعد از سه الی چهار ساعت دفاع، تبریک، شما یک دکتر هستی!