امامت و رهبری شهید مطهری 38

سپس می گوید: فَمِن اَینَ یَختارُ هؤلاءِ الجُهّالُ چنین مقامی را که ابراهیم بعد از نبوت به آنان نائل می شود این نادانان چگونه می خواهند انتخاب کنند؟! اصلاً این مقام می تواند انتخابی باشد؟! اِنَّ الاِمامَةَ هِیَ مَنزِلَةٌ الاَنبِیاءِ وَ اِرثُ الاًوصِیاءِ امامت از منازل انبیاء و ارث اوصیاست یعنی یک امر وراثتی است به این معنی که استعداد آن از هر نسل به نسل منتقل شده است، نه وراثت قانونی. اِنَّ الاِمامَةَ خِلافَةُ اللهِ امامت خلافةالله است، همانی که آدمِ اول داشت وَ خِلافَةُ الرَِسولِ و خلافت پیامبر. بعد می فرماید: اِنَّ الاِمامَةَ زِمامُ الدّینِ... امامت زمام دین، نظام مسلمین، صلاح دنیا، عزت مؤمنین، اُسَ و ریشه اسلام و شاخه بلند اسلام است. بِالاِمامِ تَمامُ الصَّوةِ وَ الزَِکوةِ وَ الصِّیامِ وَ الحَجِّ وَ الجِهادِ(1)نتیجهاز مجموع اینها ما به منطقی می رسیم که اگر آن را قبول کنیم یک اساس دارد و اگر فرضاً کسی آن را رد کند سخن دیگری است. این منطق غیر از این مسائل خیلی سطحی و پیش پا افتادی ای است که مانند اغلب متکلمین بگوییم بعد از پیغمبر ابوبکر خلیفه شد و علی خلیفه چهارم شد.آیا علی باید خلیفه اول باشد یا مثلاً چهارم؟ آیا شرایط امامت در ابوبکر جمع بود یا جمع نبود؟ و بعد برویم سراغ شرایط امامت به معنی شرایط زمامداری مسلمین. البته این مطلب یک مطلب اساسی است و شیعه از نظر شرایط زمامداری نیز ایراد هایی بجایی هم گرفته اندولی اصولاً مسئله امامت را تحت این عنوان طرح کردن که آیا شرایط امامت در ابوبکر جمع بود یا جمع نبود، صحیح نیست. اصلاً خود سنی هم به چنین مقامی اقرار ندارد. خلاصه مطلب به عقیده اهل تسنن این است که آنچه خدا درباره جنبه های ماوراءالطبیعی انسان گفته از آدم و ابراهیم و ... تا حضرت رسول، بعد از ایشان دیگر پایان یافت. از دوره حضرت رسول به این طرف، دیگر بشر ها همه بشر عادی هستند، فقط علمایی هستند که از راه تحصیل عالم شده اند و گاهی اشتباه می کنند و گاهی اشتباه نمی کنند، و زمامدارانی هستند که بعضی از آنها عادلند و برخی فاسق. مسئله در این حدود قرار می گیرد. دیگر آن بابی که ما داریم به نام باب حجت های الهی، کسانی که پیوند با دنیای ماوراءالطبیعه دارند، [آنها ندارند و معتقدند که] با رفتن پیغمبر اصلاً این بساط برچیده و تمام شد.شیعه جواب می دهد که [ بعد از حضرت رسول ] مسئله رسالت و اینکه بشر دیگری بیاید و قانون و دین دیگری برای مردم بیاورد تمام شد. یک دین بیشتر نیست و آن اسلام است و با پیغمبر اسلام رسالت و نبوت ختم شد اما مسئله حجت و انسان کامل که اولین انسان روی زمین چنین بود و باید آخرین انسان هم چنین باشد، هرگز در میان افراد بشر تمام نشده است. در میان اهل تسنن تنها طبقه ای از متصوفه آنها هستند که این مسئله را قبول دارند منتها به نام های دیگری. این است که ما می بینیم متصوفه اهل تسنن با اینکه متصوف هستند، مسئله امامت را در بعضی از بیان هاشان طوری قبول کرده اند که یک قبول می کنند. محیی الدین عربی، اندلسی است و اندلس جزء سرزمین هایی است که اهالی آن نه تنها سنی بودند بلکه نسبت به شیعه عناد داشتند و بویی از ناصبی گری در آنها بود. علتش این است که اندلس را ابتدا اموی ها هم که دشمن اهل بیت بودند. و لهذا در میان علمای اهل تسنن، علمای ناصبی، اندلسی هستند و شاید در اندلس شیعه نداشته باشیم و اگر داشته باشیم خیلی کم است. محیی الدین، اندلسی است ولی روی آن ذوق عرفانی ای که دارد و معتقد است زمین هیچ گاه نمی تواند خالی از ولِی و حجت باشد، نظر شیعه را قبول کرده و اسم ائمه علیهم السلام را ذکر می کند تا می رسد به حضرت حجت و مدعی می شود که من در سال ششصد و چند محمّد بن حسن عسکری را در فلان جا ملاقات کردم. البته بعضی از حرف هایی که زده ضد این حرف است و اصلاً سنی متعصبی است ولی در عین حال چون ذوق عرفانی همیشه ایجاب می کند که زمین خالی از یک ولیّ به قول آنها( و به قول ائمه ما حجت) نباشد، این مسئله را قبول کرده و حتی مدعی مشاهده هم هست و می گوید من به حضور محمّد بن عسکری که اکنون از عمرش سیصد و چند سال می گذرد و مخفی است رسیده و به زیارتش نائل شده ام.سوال: مسئله ای که مورد اختلاف شیعه و سنی است همان موضوع ولایت و خلافت است که فرمودید و این متأسفانه بین اکثر شیعه هایی که اطلاعی از مقام امامت ندارند هست و این ایراد می گیرند که چطور کلمه ولایت ذکر شده و کلمه خلافت در قرآن نیست و خلافت در قرآن نیست و خلافت غیر از ولایت است. این بود که بنده در جست و جو بودم که ببینم(( مولا )) را خلیفه هم ترجمه کرده اند یا خیر. در این صورت، این اشکالی که می کنند به نظر بنده رفع می شود منتها چون((خلیف)) ذکر می کند، خواستم ببینم که خلیفه صحیح است یا خلیف؟ البته در قرآن ((خلیفه)) آمده است.جواب: این طور نیست. البته ما در قرآن کلمه خلیفه به این تعبیر نداریم ولی در احادیثی که شیعه روایت کرده اند کلمه خلیفه زیاد آمده. کلمه خیلی مهم نیست که ما بخواهیم سر کلمه خلیفه[ بحث کنیم ]-خلیفة الله... استاد: خلیفة الله یک مسئله لست و خلیفه پیغمبر مسئله دیگر. خلیفه یعنی جانشین. ما نباید اصرار داشته باشیم که آیا این لفظ در قرآن یا سنت راجع به پیغمبر آمده یا نیامده، صحبت از معنی این مطلب است. معنی اش آمده، خواه لفظش آمده باشد و خواه نیامده باشد.اما اینکه شما فرمودید معنی کلمه مولا ((خلیف)) باشد، معنایش این نیست. من خیال می کنم شما اشتباه فرموده اید؛ در آنجا خلیف نیست و ((حلیف)) است. حلیف یعنی همقسم، چون یکی از معانی مولا؛ ناصر و یاور است و عرب ها گاهی با همدیگر همقسم می شدند؛ قبایل همقسم می شدند که به آنها می گفتند حُلَفاء، یا دو نفر همقسم می شدند که هر یک از آندو را ((حلیف)) می خواندند. وقتی که همقسم می شدند یار و یاور یکدیگر بودند. بنابراین کلمه مولا اگر به معنی حلیف آمده، باز معنای یاور را می دهد1 .کافی، ج 1/ ص 283-286( کتاب الحجّه)