جهان نوجوانهای پرماجرا

مریم تاواتاویادداشت درباره کتاب " اپل و رین " نوشتۀ " سارا کروسان "چاپ شده در روزنامه سازندگی در تاریخ 1399.05.02نویسنده یادداشت : مریم تاواتاواپل ، دختر نوجوانی است که با مادربزرگش ، نانا در انگلیس زندگی می کند . مادرش سالهاست رهایش کرده و به امید بازیگر شدن به آمریکا رفته و پدرش با همسر جدیدش زندگی می کند . تمام امید اپل برای رهایی از سخت گیری های نانا و رابطه بدی که با پدرش دارد ، بازگشت مادر است ؛ مادری که حتی تصویر واضحی از چهره او جز در عکسها به یاد ندارد . تا اینکه یک روز مادرش برمی گردد و اپل به آرزوی همیشگی اش می رسد اما زندگی با او آغاز ماجرایی است که اپل را با روی واقعی تر و شاید تلخ تر حقیقت ، مواجه می کند .آن چه در سرتاسر کتاب ، قدم به قدم ساخته می شود ، تاکید نویسنده بر استعدادیابی است . اپل به مرور به استعداد ویژه خود در نوشتن شعرهایی بامفهوم ، پی می برد. در این میان نمی توان به نقش معلم ادبیات او در برخورد و هدایت اپل ، بی توجه بود . معلمی که می توانست صرفا به مرورِ شعرهای قدیمی در کلاس تن دهد اما او دانش آموزان را به نوعی تجربه و بروز خلاقیت وامی دارد ؛ تا جایی که حتی شاگردان بازیگوش نیز جذب نحوۀ اداره کلاس توسط معلم جدیدشان می شوند . تاثیر نقش حضور یک راهنما که با بی اعتنایی به دانش آموزان ، میانه ای ندارد ، رنگ تازه ای را به موقعیت های داستان اضافه می کند که البته در سرنوشت اپل نیز به صورت ویژه قابل مشاهده است . نویسنده با هوشمندی ، راه نجات از آشفتگی زندگی اپل را شناخت و پروراندن استعداد ویژه او یعنی نوشتن نشان می دهد و این تصویرِ صیقل خورده ، یکباره پیشِ روی مخاطب قرار نمی گیرد بلکه به مرور با صحنه سازی های هوشمندانه در برابر ساخته می شود و خواننده را مبهوتِ ترکیب مسایلی می کند که اپل در شعر می گوید .این ترکیب ، شاهدی است بر لزوم نفی دست کم گرفتن نوجوانان و بی اعتنایی به دوره ای که شخصیت اصلیِ یک انسان در حال شکل گیری است و بین سوالات مختلف در مسیر یافتن هویت ، غوطه ور است . این کنکاش و شاید این همه شک به هستی و جهان اطراف ، موقعیت مناسبی برای بیرون کشیدنِ قدرت نوآوری ، کنجکاوی و کمک به درک یک جهان بینی برای ادامه زندگی است . خصوصا که اتفاقاتی که برای اپل در این کتاب می افتد، ماورای سنش است و سارا کروسان در مقام نویسنده نشان داد برای درک مفاهیم انسانی نمی توان سن خاصی در نظر گرفت و فقط نحوه مواجهه انسان با آن و ساز و کار انتخابیِ مغز برای سازگاری است که در تنوع گسترده ای قرار می گیرد . این موقعیت های انسانی با حضور شخصیت های مکملی هم چون همکلاسی ها و دوستان اپل و یا رفقای مادرش ساخته شده و به گونه ای قابل باور ، فصل به فصل در کنار هم قرار گرفته است تا نشان دهد که چقدر اپل تنهاست ؛ بیشتر از تنها ، زخم خورده از مادری است که او را رها کرده و حالا با بازگشتش تمام امیدهای او را برای بار دوم نابود کرده .امید او شبیه تمام امید کسانی است که چاره را در رسیدن به یک راه ، یک شخص و یک موقعیت خاص می دانند . نویسنده در جهان داستان ، این آرزو را محقق کرده تا به اپل نشان دهد که گاه با دست یافتن به همان یک فرد منحصر به فرد حتی تنهاتر از قبل می شویم . بخش حیرت انگیز جهان هستی ، طراحی آن به شکلی است که تمام راه های دنیا به یک آدمِ خاص ختم نمی شود و معنای امید یعنی ادامه این باور که ارزش زندگی ، ماورای موقعیت های از دست داده شده قرار دارد . هرچند ایمان به این حقیقت تلخ ، مسیر سخت و نفس گیری است که اپل خواسته یا ناخواسته آن را طی می کند .تاکید نویسنده بر محوریت خانواده و توجه ویژه به تاثیر بلندمدت نقش مادر بر سرنوشت یک انسان ، مفهومی است که باز هم در این کتاب هم¬چون سایر آثار سارا کروسان دیده¬ می¬شود . او شمایلی از جهانی را معرفی می کند که اولیه ترین نیازهای محبت و دوست داشته شدن از جانب والدین به یک دختر نوجوان نرسیده و حالا این دریغ ، یک خلا بزرگ ایجاد کرده که نوعی حس بی ارزشی و عدم اعتماد به نفس در او ایجاد می کند و البته این خلا به مرور زمان و با نادیده انگاشتن آن عمیق و عمیق تر می شود . شاید اولین برخورد انسان متفکر درباره این مساله آن باشد که مگر بلندای عمر انسان چقدر است که باید زمان های طولانی را به ترمیم دردهای کودکیش که نتیجه خودخواهی و یا جهالت نسل قبل باشد صرف کند . اما روی دیگر سکه آن است که اهمال در این مسیر ، تنها فرصت بیشتری برای عمق دادن به دره ای می دهد که انسان را به نهایت آشفتگی و دوری از آرامش وصل می کند .یک بعد دیگر اپل که به¬خوبی توسط نویسنده پرورانده شده حلولِ عنصر تلاش برای غلبه بر تسلیم شدن در برابر شرایط دشوار است . اپل لحظه ای ار کوشش برای تغییر شرایط دست برنمی دارد ؛ این در حالی است که به قیاس سنش ، در صورت تسلیم شدن ، خرده ای بر او نیست اما او می جنگد برای آن که پای انتخابش برای زندگی با مادرش بایستد و شاید بتواند شرایط را بهتر کند .در این میان ، ترجمه روان مریم فیاضی ، کسی که توانسته خاصیت جذابیت متن را حفظ کند و از پس برگرداندن زبان شعروار کروسان بربیاید نیز قابل تقدیر است .پایان کتاب پایانی نیست که به تمام سوالات جواب داده شود . پایان آن متناسب با کل جریانی است که برای اپل اتفاق افتاده ؛ نه آن قدر امیدوارانه که خارق العاده همه چیز را تغییر دهد و نه آن قدر سیاه و تار که هیچ راه بازگشتی برای او نگذارد ؛ درست شبیه زندگی . سارا کروسان ، استاد برانگیختن حس همذات پنداری در مخاطبانش است . این اتفاق ، مرهون توالی اتفاق هایی است که درخدمت شخصیت اصلی رخ می دهد تا وضوح بیشتری به مسائل جهان داستان بیفزاید ؛ همان طور که سایر شخصیت¬ها هریک در ورودهای منظم ، برای پررنگ نشان دادن شخصیت و شرایط اپل ، وارد ماجرا می شوند و نه برای صفحه بخشیدن به حجم کتاب . کروسان یک داستان گوی منحصر به فرد است . سوای تمام جوایز بین المللی که برای کتاب های متفاوتش دریافت کرده و جدای از ذهن داستان شناس خلاقش ، او نبوغ ویژه ای در پروراندن ایده اصلی دارد و چنان از فرمِ درظاهر ساده اما درواقع پیچیده ای برای چیدمان قصه و موقعیت استفاده می کند که به راحتی نمی توان از کنار قصه هایی که می نویسد گذشت . داستان های او تا مدت ها بعد در ذهن خواننده می ماند و این مرهون توصیفات جذاب و البته تازه تری است که در ترکیب با ایده خلاقانه داستان ، مخاطب را با آن مواجه می کند . مواجهه ای که خواننده ، طعم جذاب یک داستان خارق العاده را تجربه می کند ؛ آن هم به دور از بازی های زبانی متکلف و روایت های غیرقابل باور . کروسان نویسنده ای است که با آثارش نشان داد خواننده را از جهان داستان و غرق شدن پر از لذت در آن ناامید نخواهد کرد .