چطور از شَرِّ پرش ذهن خلاص بشیم؟ (۶ راه حل کاربردی)

وقتی افکار مختلف مسلسل‌وار تو ذهنتون قطار میشن دچار پرش ذهن شدید. تو این حالت معمولا تمرکزتون رو از دست می‌دید و شاید حتی زمان از دستتون در بره. به این حالت پرش ذهن میگن. در این مقاله توضیح میدیم که علت پرش ذهن چی هست و ۵ راه برای درمان این مشکل ارائه می‌کنیم.پرش ذهن چیست و چرا دچار آن می‌شویم؟گاهی اوقات موقع درس خوندن دچار پرش ذهن میشیمفرض کنید در حال درس خوندن هستید. همینطور که کتاب رو دستتون گرفتید و دارید مطالعه می‌کنید یهو این افکار به ذهنتون هجوم میارن: «باید عادت کنم شبا زود بخوابم. اگه روز کنکور دیر برسم سر جلسه امتحان نابود میشم. کنکور هم که افتاده وسط جام جهانی. نمی‌دونم کدوم بازی‌ها بعد از جام جهانی هست. اصلا ساعت پخش بازی‌ها کی بود؟ اگه این دفعه از گروهمون صعود کنیم چی میشه» و...اتفاقی که براتون توصیف کردم فقط یک نمونه از پرش ذهن هست. پرش ذهن از نظر علمی الگوهای تکرار شونده از افکار هستند. پرش ذهن ممکنه یک پاسخ عصبی به مسائل ناگواری باشه در گذشته برای شما اتفاق افتاده. از طرفی می‌تونه به علت نگرانی از چیزی باشه که قرار هست در آینده اتفاق بی‌افته (مثل مثال بالا).به هر حال پرش ذهن در اثر فشار روحی و روانی بوجود میاد. وقتی افراد دچار پرش ذهن میشن ممکنه افکار یا خاطراتی به صورت تصادفی به ذهنشون برسه. مثلا خاطراتی از زمان‌ها و مکان‌های متفاوت و بدون هیچ ارتباط منطقی با هم. یا ممکنه شبیه مثال بالا یک سلسله از افکار پشت سر هم و بدون اینکه به جمع‌بندی خاصی برسن از ذهن گذر کنن. تو این حالت ممکنه حتی متوجه گذر زمان نشید. یک مرتبه به خودتون بیاید و ببینید از برنامه‌ای که داشتید عقب افتادید.وقتی سیل افکار به ذهن هجوم میارن انرژی رو تخلیه می‌کنن. در این حالت عملا زندگی شما در زمان حال متوقف میشه. در حالت‌های شدیدتر، سیل افکار می‌تونه به صورت یه حلقه در ذهن شما باشه، طوری که فرار از اون به نظر دشوار میاد. یعنی مدام ذهن شما از فکری به خاطره‌ای و از خاطره‌ای به خاطره‌ی دیگه پرش می‌کنه.برای خیلی‌ها این حالت موقع خواب اتفاق میوفته و باعث بی‌خوابی میشه. اما راه حل درمان پرش ذهن چی هست؟راه حل درمان پرش ذهن چیست؟پرش ذهن می‌تونه علت‌های مختلفی داشته باشه. این مشکل ممکنه تحت تاثیر بعضی بیماری‌های روحی مثل اختلال دو قطبی یا تحت تاثیر مصرف آمفتامین بوجود بیاد. اما ما در این جا به حالتی از پرش ذهن می‌پردازیم که بر اثر فشار روحی و عصبی مثل استرس کنکور بوجود میاد. بنابراین گروه آموزشی پژوهشی فرشید پاکذات در ادامه ۵ راه برای حل مشکل پرش ذهن ارائه می‌کنه که به هیچ دارویی نیاز نداره. شما می‌تونید تمریناتی که در ادامه گفته میشه رو انجام بدید تا از دست پرش ذهن خلاص بشید.راه اول درمان پرش ذهن – به مغز خود سناریوهای خوب بدهیدبه جای منفی بافی از زاویه مثبت به مسائل نگاه کنیدگاهی اوقات ما ذهن خودمون رو درگیر منفی بافی می‌کنیم. یعنی درست بودن یه چیزی بهمون اثبات شده اما باز هم براش اگر و اما میاریم. مثلا می‌بینید همسرتون تماس‌های تلفنی زیادی داره. با وجود اینکه می‌دونید کار همسرتون تجارت هست و تماس تلفنی زیاد براش طبیعی هست اما ذهنتون درگیر این میشه که نکنه یه داستانی هست!!! تو این حالت ذهن شما میره سراغ یه سناریوی منفی. در این شرایط باید سعی کنید این سناریوی منفی رو با یک سناریوی مثبت جایگزین کنید. مثلا با خودتون اینطور فکر کنید که احتمالا همسرم در حال انجام یک معامله جدید هست. به همین خاطر مجبور شده تماس‌های تلفنی زیادی رو پاسخ بده.با این روش فشار عصبی و استرس رو از ذهن خودتون دور می‌کنید و درگیر پرش ذهن نمی‌شید.راه دوم درمان پرش ذهن – از کلمات مثبت استفاده کنیدکلمات مثبت تاثیر قابل توجهی روی مغز دارنداز کلمات مثبتی استفاده کنید که به شما آرامش میده. این کلمات رو پشت سر هم تکرار کنید. تحقیقات نشون داده که استفاده از کلمات مثبت میتونه فعالیت اون قسمت از مغز که وظیفه قضاوت درباره خودتون رو داره کاهش بده. این قسمت از مغز دقیقا همونجایی هست که خاطرات گذشته رو بازسازی می‌کنه و نگرانی درباره آینده رو بوجود میاره. اگه یادتون باشه گفتیم پرش ذهن به خاطر همین دو مورد بوجود میاد. پس می‌تونید با استفاده از کلمات مثبت به مغزتون اجازه بوجود اومدن نگرانی و ناراحتی رو ندید.مثلا شما می‌تونید از این جمله استفاده کنید: «همه چیز آرومه، من چقدر خوشحالم». این جمله رو اصلا به عنوان شوخی نگفتم. واقعا می‌تونه فعالیت اون قسمت از مغزتون رو کاهش بده. فقط بارها و بارها تکرارش کنید و روی جمله تمرکز کنید. شما می‌تونید این تمرین رو همه جا انجام بدید. موقع خرید یا شب، موقع خواب. فقط جملات مثبت رو تکرار کنید و روی اون‌ها تمرکز کنید.راه سوم درمان پرش ذهن – روی لحظه حال تمرکز کنیددوباره یادآوری می‌کنیم که معمولا پرش ذهن به خاطر غرق شدن تو خاطرات نامطلوب گذشته یا پرواز کردن به آینده و نگرانی از اتفاقات پیش رو بوجود میاد. پس می‌تونید با تمرکز روی لحظه‌هایی که دارید پشت سر میذارید از پرش ذهن جلوگیری کنید.به این نکته هم توجه داشته باشید. گذشته اسمش روش هست. گذشته. یعنی دیگه دستمون بهش نمی‌رسه، نمی‌تونیم تغییرش بدیم. پس غرق شدن تو گذشته هیچ سودی برامون نداره. آینده هم که هنوز نیومده. یعنی دستمون به آینده هم نمی‌رسه، پس نگرانی درباره آینده یا خوردن غصه گذشته فقط باعث میشه زمان رو از دست بدیم.برای اینکه تو گذشته غرق نشید یا به آینده سفر نکنید یک نفس عمیق بکشید و به این فکر کنید که همین الان، درست تو همین لحظه چه احساسی دارید. (البته خوشحال میشیم بعد از خوندن این مطلب تو کامنت‌ها بهمون بگید چه احساسی دارید)راه چهارم درمان پرش ذهن – افکارتون رو بنویسیدفکرهاتون رو بیارید روی کاغذهمونطور که گفتیم پرش ذهن اینطوری هست که یا یه سری افکار بی‌ربط پشت سر هم به ذهنمون حمله می‌کنن یا یه سری فکر یا خاطرات به صورت سریالی و پشت سر هم تو فکرمون جاری می‌شن. معمولا این افکار هم به جمع‌بندی خاصی نمی‌رسن. برای اینکه با این حالت مبارزه کنیم می‌تونیم افکارمون رو یادداشت کنیم.وقتی چیزی رو یادداشت می‌کنیم، در واقع تمرکزمون رو روی کاغذ منتقل می‌کنیم. همین کار حلقه افکاری که پشت سر هم بهمون حمله می‌کنن رو پاره می‌کنه. اگر هم دغدغه‌ای ذهنمون رو درگیر کرده باشه، با یادداشت کردنش به خودمون این فرصت رو میدیم که بعدا بهش مراجعه کنیم. اینطوری ذهنمون هم باور میکنه که می‌تونه از اون فکر جدا بشه و ما دوباره به اون کاغذ برای بررسی مشکلی که وجود داشته مراجعه می‌کنیم. بله دقیقا درسته، با این کار میشه گفت ذهن خودمون رو فریب می‌دیم.راه پنجم درمان پرش ذهن – تنفسبا استفاده از تکنیک‌های تنفسی به آرامش برسیدبله همین نفس کشیدن ساده روی سیستم عصبی بدن می‌تونه اثر گذار باشه. ندیدید وقتی عصبی می‌شید ریتم تنفستون فرق می‌کنه یا وقتی کسی می‌خواد از عصبانیتتون کم کنه می‌گه یه نفس عمیق بکش؟ تنفس واقعا روی سیستم عصبی بدن شما تاثیر میذاره.برای اینکه از پرش ذهن رها بشید به این ترتیب نفس بکشید: موقع دم تا ۳ بشمارید و موقع بازدم تا ۵. یعنی بازدمتون اندازه ۲ شماره از دم طولانی‌تر باشه. روی تنفستون تمرکز کنید و سعی کنید اینکار رو تا جایی که می‌تونید به آرامی انجام بدید. با این مدل تنفس ذهن خودتون رو رها می‌کنید. یک بار امتحانش کنید، ضرر نداره.راه ششم درمان پرش ذهن – استفاده از تکنیک‌های ان ال پی برای افزایش تمرکزهمونطور که گفتیم خیلی‌ها وقتی دچار پرش ذهن می‌شن متوجه گذر زمان نمی‌شن. حتی به طور اونقدر ناگهانی دچار این حالت می‌شن که خودشون هم متوجه نمی‌شن که دچار پرش ذهن شدن. علت این اتفاق پایین بودن تمرکز هست. از طرفی یکی از ریشه‌های پرش ذهن و پایین بودن فشار روحی روانی و استرس هست. پس با استفاده از تکنیک‌هایی ان ال پی برای افزایش تمرکز میشه مشکل پرش ذهن رو هم درمان کرد.برای آشنایی با تکنیک‌های افزایش تمرکز در ان ال پی (NLP) پیشنهاد می‌کنیم این مقاله رو مطالعه کنید: «آموزش افزایش تمرکز با استفاده از تکنیک‌های ان ال پی (NLP)».در انتها فراموش نکنید که ایجاد عادت‌های جدید زمان‌بر هست. پس به خودتون فرصت بدید و توقع نداشته باشید با یکی دو بار انجام این تمرینات از پرش ذهن خلاص بشید و به آرامش برسید. این تمرینات رو حتی موقعی که دچار پرش ذهن هم نیستید انجام بدید تا ذهنتون آروم‌تر بشه و زندگی‌تون شیرین‌تر.گروه آموزشی پژوهشی فرشید پاکذات