چه بیماری هایی منجر به ناباروری در مردان می شود؟

ناباروریناباروری ، از هر ۶ زوج که در سنین باروری هستند ۱ مورد را تحت تأثیر قرار می دهد. ما می توانیم علت های ناباروری را به موارد زیر تقسیم کنیم:۳۰٪ علل مردانه۳۰٪ علل زنانه۲۰٪ علل هر دو۲۰٪ با علت ناشناخته ، که در آنها علل ناباروری مشخص نشده است. علت ناباروری در مردان دارای منشا قبل از بیضه ای ، منشا بیضه ای و منشا پس از بیضه است .۱-منشأ قبل از بیضهمغز باید سیگنالهای غدد درون ریز مناسبی را ارسال کند تا اسپرم تولید گردد. تمامی مراحل باید هماهنگ باشد و اگر این هماهنگی صورت نگیرد ، باعث ناباروری در مردان می شود.دیابت و ناباروریدیابت در چند سطح می تواند عملکرد باروری مردان را تحت تاثیر قرار دهد :کنترل اندوکرینی اسپرماتوژنزخود اسپرماتوژنزنعوظانزالمطالعات گذشته نشان داده است که غلظت زیاد قند در خون می تواند تأثیرات منفی بر کیفیت اسپرم ها داشته باشد. دیابت آسیب به DNA اسپرم ها را افزایش می دهد.افزایش آسیب به DNA اسپرم به معنای کاهش میزان بارداری و افزایش جنین های با کیفیت پایین است.مشکلات تیروئیدغده تیروئید شاید کوچک باشد اما لیستی از وظایف مهم از جمله تنظیم اشتها، تنظیم سطح انرژی و حتی دمای بدن را دارد.راه هایی وجود دارد که می توانند باعث اختلال در این غده شوند که دو نوع آنها کم کاری تیروئید و پرکاری تیروئید است.هر کدام از این اختلالات با علائمی مثلافزایش یا کاهش وزنورم در زیر گلواحساس استرس و بی قراریاحساس خستگی دائمخشکی پوست و همراه است.تغییر در نحوه عملکرد غده ی تیروئید می تواند بر ناباروری مردان تأثیر بگذارد و در بلوغ و کیفیت اسپرم ( تعداد ،حرکت و مورفولوژی ) تداخل ایجاد کنند.نارسایی غده تیروئید همچنین می تواند باعث کاهش میل جنسی شود و اختلال در نعوظ ایجاد کند. اما با این حال ، قابل درمان است.هایپوگنادوتروفیک هاپیوگنادیسمدر این بیماری مشکل در مغز می باشد. هیپوتالاموس و غده هیپوفیز که گنادها را تحت کنترل دارند به خوبی کار نمی کنند.هیپوتالاموس، سیگنالهایی را صادر می کند که توسط غده هیپوفیز دریافت می شود . غده ی هیپوفیز نیز سیگنالهایی را به سمت بیضه می فرستد و در آخر بیضه سیگنالهایی را به هیپوتالاموس ارسال می کند.هورمونها ی مترشحه از هیپوتالاموس ، هیپوفیز و بیضه روند تولید اسپرم در بیضه ها را کنترل می کنند. در صورت نقص در ترشح هورمون ها روند اسپرماتوژنز مختل می گردد.سندرم کالمن یا KS اختلال نادر ژنتیکی است که مشخصه آن تاخیر یا عدم بروز بلوغ می باشد ضمن این که حس بویایی نیز مختل می شود.هایپرپرولاکتمیاباید در بدن تعادلی بین هورمون لاکتوژنیک و گنادوتروپین ها (هورمون های تولید کننده اسپرم) وجود داشته باشد. هنگامی که هورمون لاکتوژنیک افزایش یابد ، تولید FSH و LH کاهش می یابد ، در نتیجه بر اسپرماتوژنز یا تولید اسپرم تأثیر می گذارد.۲- منشا بیضه ایتولید اسپرم در چندین مرحله که به آن اسپرماتوژنز گفته می شود، صورت می گیرد. در این مرحله اسپرم هایی با سر ، گردم و دم بلند در بیضه تولید می گردد اما عواملی در بیضه وجود دارند که باعث کاهش تولید اسپرم می شوند.اختلال در کروموزوم Yکروموزوم Y کوچکترین کروموزوم مردانه است و حاوی ژن های مسئول تشکیل بیضه ها در منطقه کروموزوم AZF است.نرهایی که در این منطقه کروموزوم آسیب دیده اند ، مانند فقدان برخی ژن های مهم ، ازواسپرمی کامل هستند و یا اینکه مشکلات زیادی در تشکیل اسپرم رنج دارند. اگر آنها موفق به بچه دار شدن شوند ، که بسیار بعید است ، آنها می توانند اختلال ژنتیکی کروموزوم Y را به فرزندان خود منتقل کنند.– سندرم کلاین فلتراین سندرم یک اختلال در تعداد کروموزوم ها ایجاد می کند، که در آن مرد، یک کروموزوم X اضافی دارد. کاریوتایپ وی به جای۴۶XY ، ۴۶XXY است که این امر باعث کاهش مقدار تستوسترون می شود ، و انجام اسپرماتوژنز را غیرممکن می کند.کریپتورکیدیسماین بیماری یک نقص مادرزادی است که در آن یکی از بیضه ها به کیسه بیضه پایین نمی آید. نزول باید در سنین پایین با جراحی انجام شود ، زیرا با توجه به اینکه دمای بدن بالاتر از بیضه است ، از تشکیل اسپرم به طور مناسب جلوگیری می کند.واریکوسلپیچ خوردگی و اتساع عروق بیضه ای را واریکوسل می گویند. واریکوسل دمای بیضه را افزایش می دهد و این افزایش دما ممکن است مانع تشکیل اسپرم گردد.این فرضیه ها ، که یک مداخله جراحی ممکن است تجزیه و تحلیل مایع را بهبود بخشد یا اینکه کیفیت پایین با وجود مداخله ممکن است حفظ شود ، هنوز بحث برانگیز است.هیدروسلبیضه ها توسط مایعی احاطه شده اند که باعث آسیب پذیری کمتر آنها در برابر هرگونه ضربه می شود. گاهی این مایع به دلیل التهاب بیضه افزایش می یابد.انسداد عروق خونی یا لنفاوی ممکن است دلیل این افزایش باشد.هیدروسل به خودی خود عامل ناباروری نیست، اما ممکن است همراه با عوامل زمینه‌ای در بیضه مثل عفونت یا توده باشد که این عوامل، تولید یا عملکرد اسپرم‌ها را دچار اختلال می کند.۳-منشا پس از بیضه ایاسپرم ها ، با مورفولوژی مشخص خود ، از لوله اسپرم ساز خارج می شوند و سپس از طریق وازادفران عبور می کنند تا به اپیدیدیم برسند ، جایی که تحرک آنها فعال می شود و تا زمان انزال جمع می شوند.اما گاهی مجاری انتقال دهنده ی اسپرم قادر به انتقال اسپرم نمی باشد که دلایل این اختلال در زیر بیان شده است.انسداد وازادفران، فیبروز کیستیکفیبروز کیستیک نوعی اختلال ژنتیکی است که ۵٪ از کل جمعیت را درگیر می کند و باعث آزواسپرمی انسدادی می شود.این امر به این دلیل است که vasa deferentia – مجاری که اسپرم را از بیضه ها به آلت تناسلی منتقل می کنند – در طی رشد جنین به درستی تشکیل نشده اند.این یک بیماری ژنتیکی توارثی مغلوب است ، و حتی اگر اسپرم ها به طور طبیعی تولید شوند ، اما به مجرای ادرار نمی رسند زیرا vasa deferentia از بین رفته است.ناباروری ایمونولوژیکآنتی بادی علیه اسپرم تولید می شودکه باعث میگردد اسپرم به یکدیگر بچسبد و بنابراین تحرک و لقاح تخمک را دشوارتر می کند.یکی از دلایل اصلی این واکنش ایمنی ، از بین رفتن یا شکستن سد-بیضه خون است که اسپرم ها را که دارای محتوای ژنتیکی متفاوت هستند ، جدا از بقیه سلول های ایمنی نگه می دارد.با این حال ، گاهی اوقات این سند آسیب می بیند و سلول های ایمنی طوری با اسپرم ها واکنش نشان می دهند که گویی اسپرم ها یک عنصر بیگانه می باشند.انزال برگشتیدر طی انزال طبیعی ، اسفنکتر مثانه را می بندد و به دلیل اختلاف فشار ، اسپرم ها از طریق مجرای ادرار خارج می شوند.در هنگام انزال رتروگراد با برگشتی، اختلال در عملکرد این اسفنکتر وجود دارد که باعث برگشت انزال به مثانه می شود. این اختلال از بارداری جلوگیری می کند اما به راحتی قابل حل است.هیپوسپادیاسهیپوسپادیاس یک نقص مادرزادی است که در آن دهانه‌ی میزراه به جای اینکه به نوک پنیس (آلت تناسلی مذکر) باز شود، به سطح تحتانی آن باز می‌شود.میزراه لوله‌ای است که از طریق آن ادرار از مثانه خارج شده و به بیرون دفع می‌گردد. این به دلیل غلظت ناکافی هورمون های مردانه است.هنگامی که خفیف باشد از باردار شدن جلوگیری نمی کند ، اما در صورت شدید بودن ممکن است از ورود اسپرم در واژن جلوگیری کند.نویسنده: مرضیه عطشان / دکتری جنین شناسی