بررسی «زیارت آل یاسین» بر اساس سیر مفهومی ساختاری

نویسنده: امیرحسین روشنی حسین آبادیمقدمهخواندن زیارات و مناجات و ادعیه در زمان ها و مکان های مرتبط با خود، آثار وضعی و ثواب به خصوص خود را دارد؛ و از طرفی متون زیبا و سرشار از مفاهیم آنها، جان آدمی را به مفاهیم عمیقی دعوت میکند.یکی از زیارات مشهور، زیارت نامه ی آل یاسین است که از نظر اعتبار و وُثوق، دعای بسیار معتبر می باشد که خواندن این زیارت، برای زیارت حضرت صاحب الزمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در کتب ادعیه توصیه فراوان شده است. همانطور که خنده دار است که فردی با فرد دیگری صحبت کند ولی نداند که چه جملاتی را به او میگوید، فلذا پسندیده نیست که شیعیان و پیروان حضرات معصومین (علیهم السلام) با امام خویش لب به سخن بگشایند ولی در کمال تاسف ندانند که چه سخنانی را به حضرت عرضه داشته اند.فلذا ما قصد داریم با نام گذاری هر بخش از متن این زیارت، به سیر مفهومی ساختار کلی زیارت پی ببریم؛ و در زمان خواندن این زیارت، مفهوم هر بخش از زیارت را در ذهنمان تداعی کنیم تا ان شاء الله با تأمّل بیشتر در آن، در زمره ی عاملان معارف الهی باشیم.دسته بندی 7گانه زیارت آل یاسین1- سلام های 23گانه بر حضرت ولی عصر (عج)(1) سَلامٌ عَلَىٰ آلِ يس، (2) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا داعِيَ اللّٰهِ وَرَبَّانِيَّ آياتِهِ، (3) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بابَ اللّٰهِ وَدَيَّانَ دِينِهِ، (4) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا خَلِيفَةَ اللّٰهِ وَناصِرَ حَقِّهِ، (5) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ وَدَلِيلَ إِرادَتِهِ، (6) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا تالِيَ كِتابِ اللّٰهِ وَتَرْجُمانَهُ، (7) السَّلامُ عَلَيْكَ فِي آناءِ لَيْلِكَ وَأَطْرافِ نَهارِكَ، (8) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللّٰهِ فِي أَرْضِهِ، (9) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مِيثاقَ اللّٰهِ الَّذِي أَخَذَهُ وَوَكَّدَهُ، (10) السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَعْدَ اللّٰهِ الَّذِي ضَمِنَهُ، (11) السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ، وَالْعِلْمُ الْمَصْبُوبُ، والْغَوْثُ وَالرَّحْمَةُ الْواسِعَةُ وَعْداً غَيْرَ مَكْذُوبٍ، (12) السَّلامُ عَلَيكَ حِينَ تَقُومُ، (13) السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَقْعُدُ، (14) السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَقْرَأُ وَتُبَيِّنُ، (15) السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تُصَلِّي وَتَقْنُتُ، (16) السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تَرْكَعُ وَتَسْجُدُ، (17) السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تُهَلِّلُ وَتُكَبِّرُ، (18) السَّلامُ عَلَيْكَ حِين تَحْمَدُ وَتَسْتَغْفِرُ؛ (19) السَّلامُ عَلَيْكَ حِينَ تُصْبِحُ وَتُمْسِي، (20) السَّلامُ عَلَيْكَ فِي اللَّيْلِ إِذا يَغْشىٰ وَالنَّهارِ إِذا تَجَلَّىٰ، (21) السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْإِمامُ الْمَأْمُونُ، (22) السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْمُقَدَّمُ الْمَأْمُولُ، (23) السَّلامُ عَلَيْكَ بِجَوامِعِ السَّلامِ.2- اعتقاداتالف. توحیدأُشْهِدُكَ يَا مَوْلايَ أَنِّي أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ.ب. نبوت وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ لَاحَبِيبَ إِلّا هُوَ وَأَهْلُهُ.ج. امامت وَأُشْهِدُكَ يَا مَوْلايَ أَنَّ عَلِيّاً أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ حُجَّتُهُ، وَالْحَسَنَ حُجَّتُهُ، وَالْحُسَيْنَ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ حُجَّتُهُ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَجَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ، وَمُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ مُوسىٰ حُجَّتُهُ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ، وَالْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ حُجَّةُ اللّٰهِ، أَنْتُمُ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ.د. معاد و عدلوَأَنَّ رَجْعَتَكُمْ حَقٌّ لَارَيْبَ فِيها يَوْمَ ﴿لَايَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً﴾، وَأَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ، وَأَنَّ ناكِراً وَنَكِيراً حَقٌّ، وَأَشْهَدُ أَنَّ النَّشْرَ حَقٌّ، وَالْبَعْثَ حَقٌّ، وَأَنَّ الصِّراطَ حَقٌّ، وَالْمِرْصادَ حَقٌّ، وَالْمِيزانَ حَقٌّ، وَالْحَشْرَ حَقٌّ، وَالْحِسابَ حَقٌّ، وَالْجَنَّةَ وَالنَّارَ حَقٌّ، وَالْوَعْدَ وَالْوَعِيدَ بِهِما حَقٌّ.3- چگونگی سرنوشت مخالفان و موافقان ائمهيَا مَوْلايَ شَقِيَ مَنْ خالَفَكُمْ، وَسَعِدَ مَنْ أَطَاعَكُمْ.4- تولی وتبریفَاشْهَدْ عَلَىٰ مَا أَشْهَدْتُكَ عَلَيْهِ وَأَنَا وَلِيٌّ لَكَ بَرِيءٌ مِنْ عَدُوِّكَ.5- وسیله سنجش، ائمه اند فَالْحَقُّ مَا رَضِيتُمُوهُ، وَالْباطِلُ مَا سَخِطْتُمُوهُ [اَسْخَطْتُموُهُ]، وَالْمَعْرُوفُ مَا أَمَرْتُمْ بِهِ، وَالْمُنْكَرُ مَا نَهَيْتُمْ عَنْهُ6- ادعا در ایمان به خدا و رسول و ائمه فَنَفْسِي مُؤْمِنَةٌ بِاللّٰهِ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ وَبِرَسُولِهِ وَبِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَبِكُمْ يَا مَوْلايَ أَوَّلِكُمْ وَآخِرِكُمْ7- یاری و محبت فقط برای ائمه استوَنُصْرَتِي مُعَدَّةٌ لَكُمْ، وَمَوَدَّتِي خَالِصَةٌ لَكُمْ، آمِينَ آمِينَ.نتیجهما بر اساس مفهوم زیارت آل یاسین، این زیارت را به هفت دسته تقسیم کرده و هر بخش را را با توجه به متن آن نام گذاری کردیم، که عبارت اند از:1- سلام های 23گانه بر حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف)2- اعتقادات (عبارت اند از: توحید، نبوت، امامت، معاد و عدل)3- چگونگی سرنوشت مخالفان و موافقان ائمه4- تولیٰ و تبریٰ5- وسیله سنجش، ائمه اند 6- ادّعا در ایمان به خدا و رسول (صل الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیهم السلام)7- یاری و محبت فقط برای ائمه (علیهم السلام) استپس ما با توجه به مفهوم هر بخش از ساختار کلی زیارت آل یاسین قصد داریم که با نام گذاری هر بخش، تسهیل گری این مفاهیم را در ذهن خواننده در سیر خواندن این زیارت، تداعی کنیم. [برای تعجیل فرج صاحب الزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، صلوات] اسفند 1401