یک واجب دانشجویی

مصاحبه با سرکار خانم زهراسادات رضوی‌علوی۱ـ به طور کلی چرا نیاز است یک انسان فعالیت سیاسی داشته‌باشد؟بسم الله الرحمن الرحیمعرض سلام و احترام دارم خدمت شما.ما همواره در جهان پیرامون و جامعهٔ اطراف، با مسائلی روبه‌رو هستیم که می‌توانند آینده خود ما یا اطرافیانمان را رقم بزنند. طبیعتا نمی‌توانیم بی‌تفاوت از کنار این مسائل عبور کنیم؛ بنابراین اگر بخواهیم برسیم به این سوال که چرا باید فعالیت سیاسی کنیم، ابتدا باید ببینیم که آیا دغدغه‌ای در من شکل گرفته یا نه، آیا نگرانی‌ای دارم یا نه، آیا مسئله و دغدغهٔ من جهان اطرافم است یا نه.اگر من دغدغه داشته باشم که کشورم و جامعه‌ام را یک پله بالاتر بیاورم و بتوانم درست را از نادرست تشخیص دهم و در این فضا امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر داشته باشم، در این فضا باید یک کنش سیاسی انجام دهم و یک فعالیت سیاسی داشته باشم. بنابراین این نیاز به فعالیت سیاسی از یک نگرش و دغدغهٔ عمیق درونی شکل می‌گیرد. این که بپذیرم که باید نسبت به اطرافم خودم را مسئول بدانم و این مسئولیت را بپذیرم و خودم را جدای از جامعه نبینم. به نظر من فقط در یک صورت می‌شود فعالیت نداشت، آن هم در حالتی که ما خود را در فضا و جزیره‌ای جدا از جامعه ببینم و بخواهیم همه چیز برای خودمان باشد و کاری به آدم‌های اطرافمان نداشته‌باشیم. من در نگاه اسلامی، بحث امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را در مسائل سیاسی اجتماعی فرهنگی خیلی پررنگ می‌بینم. حالا من چه زمانی می‌توانم امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر کنم؟ زمانی که خودم معروف و منکر را شناخته باشم. وقتی این‌ها را شناختم، این ورود من به مسئله و کنشی که انجام می‌دهم، کنش سیاسی است. بنابراین فعالیت سیاسی از دل یک آگاهی نسبت به جامعه و درست و غلط اتفاق می‌افتد.۲ـ فعالیت سیاسی دانشجویان به عنوان قشر نخبگانی و جوان جامعه، چقدر می‌تواند روی طرز فکر و نحوهٔ کنش‌ها و تفکرات عموم جامعه تاثیرگذار باشد؟دربارهٔ این سوال باید عرض کنم که قطعا کنش دانشجویی تاثیرگذار خواهدبود بر جامعه و مردم و همچنین باید اثرگذار باشد بر مسئولین؛ اما یک نکته‌ای که وجود دارد این است که اولا من باید نیازهای جامعه و وضع موجود جامعه را به درستی تشخیص دهم و وقتی که من بتوانم این نیاز را بفهمم و ارتباط بگیرم با کف جامعه، آن وقت ادبیات و زبان مشترک با مردم پیدا می‌کنم. نمی‌شود فضای دانشجویی را خیلی فضای نخبگانی و داخل یک آکواریوم در نظر گرفت که از جامعه دور است و ارتباط ندارد و صرفا می‌خواهد هدایت‌گر تفکرات عموم جامعه باشد. این به نظر من نگاه غلطی است. اگر من خودم را جزئی از جامعه بدانم و تلاش و تقلا و دغدغهٔ من برای این باشد که مشکلی از مشکلات مردم حل کنم و حرکتم به سمت تامین منافع ملت باشد، اگر نگاهم نگاهی باشد که من قشر نخبگانی دغدغهٔ این را دارم که مسائل مردم را روی میز مسئولین بگذارم، آن وقت حرف و حرکت و گفتمان من، گفتمان موثر در جامعه نیز خواهد بود. یعنی اگر بتوانیم نسبتی بین کنش من و نیاز و دغدغهٔ مردم برقرار کنیم، آنگاه حرف و کنش و افعال من بر تفکرات جامعه موثر خواهد بود. اما اگر دانشجو خودش را عقل کل بداند و در فضایی بدون ارتباط با جامعه قرار گیرد و صرفا بخواهد هدایت‌گر افکار عمومی باشد، این مسیر به نظر من انحرافی است و اثرگذار نخواهد بود. هرجایی که ما خود را جزئی از مردم بدانیم و حرکتمان حرکتی آگاهانه نسبت به نیازها و مشکلات مردم باشد، آن حرکت اثرگذار می‌شود. این به نظرم راهی برای تعامل موثر با جامعه است. این ارتباط با جامعه دوسویه خواهد بود. هم جامعه بر ما اثر می‌گذارد و هم ما بر جامعه.۳ـ برخی از مطالبات و کنش‌های ما واجب هستند اما دغدغهٔ مردم نیستند؛ به خصوص برخی مسائل فرهنگی. پس همراهی مردم چطور اتفاق می‌افتد؟جنبش دانشجویی یا دغدغهٔ مردم را پیگیری می‌کند یا دغدغه‌ای از انقلاب که هنوز مسالهٔ مردم نشده‌است. در حالت دوم اول باید دغدغه‌سازی و جریان‌سازی اتفاق بیفتد. یعنی شما ابتدا باید این مساله را تبدیل به مسالهٔ مردم کنید بعد درباره‌اش مطالبه کنید. بسیار اتفاق می‌افتد که فورا سراغ عمل می‌رویم، پیش از آنکه برای مردم تبیین شده‌باشد. مثلا در بحث سگ‌های ولگرد، ساماندهی و قانونمندکردن آنها به نفع مردم بود؛ ولی چون تبدیل به مساله نشده‌بود، طرف دیگر با بحث دوستی با حیوانات و محیط زیست و... موضوع مقابله با ساماندهی سگ‌ها را تبدیل به مسالهٔ مردم کرد.۴ـ فعالیت‌های سیاسی گاه برای دانشجویان، دردسر و مشکلات تحصیلی به همراه دارد؛ دقیقا هدف یک فعال دانشجویی چه باید باشد تا به گونه‌ای این سختی‌ها در مسیرش آسان جلوه کند؟ما باید نگاهی جدی نسبت به مسائل تحصیلی و وظایف درسی دانشجویان داشته‌باشیم. ما باید در نظر بگیریم که پیش از هویت فعال سیاسی ما، هویت دانشجویی ما مطرح است و فعالیت من باید کنار وضعیت درسی‌ام منطقی باشد؛ یعنی باید وضعیت درسی را اولویت قرار دهم. اما وقتی دغدغه و آرمان من یک آرمان اصیل است و برایم مهم است که هم وضعیت خودم را بهبود بخشم هم وضعیت دیگران را، طبعا باید به سمتی بروم که هم وضعیت درسی‌ام مطلوب باشد و هم در جایگاه اثرگذاری در تشکل قرار گیرم. حقیقتا مدیریت این نقش‌ها سخت است و به یک مهارت نیاز دارد. بین فعالین دانشجویی،‌ افراد بسیاری بودند که وضعیت درسی بسیار خوبی داشتند و در تشکل نیز موفق بودند. این به برنامه‌ریزی و اهمیت‌دادن به مدیریت خود برای پیشبرد هر دو کار برمی‌گیرد.۵ـ فعالیت‌های دانشجویی چقدر مورد توجه سیاستمداران است و اساسا موضوعات مورد مطالبهٔ دانشجویان چه اندازه برای آنها اهمیت دارد؟قطعا مورد توجه قرار می‌گیرد اگر آن فعال سیاسی ما آن کنشگر ما مسئله را درست فهمیده‌باشد و از فضای غر فاصله گرفته‌باشد و نگاه دقیقی نسبت به مسائل داشته باشد و این نگاه دقیق راهی را باز کند و چراغی را در ذهن سیاستمداران روشن کند. مساله این است که چه موضوعاتی مورد مطالبهٔ دانشجو قرار گیرد. آیا موضوع در ابعاد کشوری و ملی قابل بررسی است یا مساله‌ای خرد است که مسئولین سیاسی به راحتی می‌توانند نادیده بگیرند. بحث مهم دیگر این است که فضای دانشجویی باید یک فضای نخبگانی پیشرو باشد که یک بدنهٔ عمومی کنارش قرار بگیرد. در سوالات پیش گفتیم که فعال دانشجویی باید یک رابطه با مردم داشته باشد و یک رابطه با حاکمیت. نسبتش را با مردم تعریف کردیم که باید نسبتی تعاملی و آگاه به وضعیت مردم باشد. حالا اگر این مردم با دانشجو به عنوان پیشرو همراه شوند، حتما در فضای سیاسی اثرگذار خواهدبود. نکتهٔ مهم دیگر دربارهٔ سیاستمداران و مسئولین این است که نگاهمان نسبت به تغییر وضعیت موجود به وضعیت مطلوب، واقع‌گرایانه باشد؛ اما اگر ما در فضایی فانتزی نظریه‌پردازی کنیم و نظرمان نه به فضای مردم جامعه نزدیک باشد و نه به واقعیت، طبیعتا بر هیچ‌کدام اثرگذار نخواهدبود. بنابراین به نظر من با واقع‌گرایی در کنار آرمان‌خواهی، همانطور که حضرت آقا (مدظله‌العالی) می‌فرمایند، هم می‌توان مردم را همراه کرد و هم بر فضای سیاسیون اثرگذار بود و حریت و آزادگی‌ خود را در فضای سیاسی حفظ کرد. این هم نکتهٔ مهمی است که ما حریت خود را حفظ کنیم و به نوعی فضای ماله‌کشی و توجیه اشتباهات برای عده‌ای از سیاسیون نداشته‌باشیم. باید نگاهی منطقی و واقع‌گرایانه نسبت به وضع موجود داشته‌باشیم.