نکاتی درباره کنترل و درمان فشار خون در سالمندان

بیماری فشار خون یکی از بیماری‌های شایع در دوران سالمندی است که خطرات زیادی برای مبتلایان به همراه دارد.فشار خون مطلوب در افراد 65 تا 74 سال باید کمتر از 140/90 میلی‌متر جیوه باشد و در افراد بالای 75 سال باید عددی کمتر از 150/90 میلی‌متر جیوه را نشان دهد.استفاده از روش‌های درمانی برای سالمندانی که فشار خون آنها عدد 90/140 میلی‌متر جیوه را نشان می‌دهد، ضروری است.عدم کنترل و درمان فشار خون بالا، تأثیرات نامطلوبی بر مبتلایان دارد و جبران این عوارض گاهی غیرممکن است.با توجه به اهمیت این موضوع در این مقاله به بررسی نکات کاربردی برای کنترل و درمان فشار خون در سالمندان پرداخته‌ایم:عدم درمان فشار خون بالا چه عوارضی برای سالمندان دارد؟سالمندان مبتلا به فشار خون همراه با بالا رفتن سن، شاهد تغییرات فیزیولوژیکی و پاتولوژیکی مختلفی خواهند بود که در صورت عدم درمان این عوارض کشنده خواهد بود. مهم‌ترین عوارض ابتلا به فشار خون در سالمندان شامل موارد زیر است:ابتلا به بیماری‌های مرتبط با سیستم قلبی عروقیآترواسکلروز/کاهش کشش عروقی، هیپرتروفی بطن چپ/اختلال دیاستولیکبروز مشکلات سیستم عصبیاختلال در رفلکس بارورسپتور، کاهش عملکرد گیرنده β.اختلال در متابولیسم آب/الکترولیتاختلال در تنظیم مایعات بدن به دلیل بیماری‌های کلیه، آسیب پذیری هموستاز الکترولیت‌ها (به ویژه هیپوناترمی و هیپوکالمی).اختلال در متابولیسم گلوکزافزایش مقاومت به انسولین، اختلال در تحمل گلوکز.ایجاد مشکل در سیستم غدد درون ریزاختلال در عملکرد سیستم‌های رنین-آنژیوتانسین، کالیکرئین-کینین، پروستاگلاندین و دوپامینبنابراین ضروری است که برای کاهش عوارض ناشی از فشار خون بالا در سالمندان اقدامات پیشگیرانه‌ای انجام شود.کنترل و درمان فشار خون در سالمنداندر ادامه به بیان نکاتی برای کنترل و درمان فشار خون در سالمندان پرداخته‌ایم:افزایش فعالیت بدنی و ورزشتحقیقات دانشمندان نشان می‌دهد که ورزش‌های هوازی و استقامتی میزان فشار خون را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهند.تأثیرات تحرک در میان افراد سالمند گاهی به حدی مطلوب است که ممکن میزان مصرف داروهای را کاهش دهد.ورزش کردن سبب افزایش منظم ضربان قلب و تعداد تنفس می‌شود و با گذشت سبب تقویت عضله قلب می‌شود. در این شرایط قلب با تلاش کمتری خون را پمپاژ می‌کند و این کار فشار کمتری به شریان‌های بدن وارد می‌کند و فشار خون را کاهش می‌دهد.فعالیت بدنی مطلوب برای سالمندان، انجام ورزش‌هایی با شدت متوسط تا شدید به مدت 40 دقیقه، سه تا چهار بار در هفته است.همچنین انجام فعالیت‌های ساده به مدت نیم ساعت در روز، سبب کاهش فشار خون سالمندان خواهد شد. مؤثرترین فعالیت‌های روزانه برای کاهش فشار خون شامل:استفاده از پله به جای آسانسورپیاده روی به جای رانندگیانجام کارهای خانهباغبانیدوچرخه سواریتای چی و یوگاکاهش وزنسالمندانی که دچار اضافه وزن هستند در صورت کاهش وزن شاهد تغییرات معناداری در میزان فشار خون خواهند بود. به علاوه، کاهش وزن اضافه سبب پایین آوردن احتمال خطر ابتلا به سایر مشکلات و بیماری‌هایی مانند مشکلات قلبی و دیابت خواهد شد. افزایش فعالیت‌های بدنی و استفاده از رژیم‌های غذایی متعادل بهترین روش‌های کاهش وزن هستند.کاهش مصرف شکر و کربوهیدرات های تصفیه شدهبسیاری از مطالعات نشان می‌دهد که محدود کردن مصرف قند و کربوهیدرات‌های تصفیه شده در روند کاهش وزن و فشار خون سالمندان مؤثر است.بر اساس تحقیقات انجام شده، مصرف شکر، به ویژه از نوع فروکتوز بیشتر از مصرف نمک سبب بالا رفتن فشارخون در میان سالمندان می‌شود. همچنین میتوانید برای انتخاب پرستار سالمند در تهران و سایر شهرستانها یکی دیگر از مزایای رژیم کم کربوهیدرات و کم قند این است که سالمند برای مدت طولانی‌تری احساس سیری خواهد داشت، زیرا در این شرایط پروتئین و چربی بیشتری برای تولید انرژی مصرف خواهد شد.افزایش مصرف پتاسیم و کاهش مصرف سدیمافزایش دریافت پتاسیم و کاهش مصرف نمک تأثیرات چشمگیری در کاهش فشار خون خواهد داشت. پتاسیم عنصری با اثرات بسیار شگفت انگیز برای کاهش فشار خون است. زیرا از یک سو اثرات نمک را در سیستم بدن کاهش می‌دهد و از سویی دیگر سبب کاهش فشار در رگ‌های خونی در سرتاسر بدن می‌شود.البته لازم به ذکر است که استفاده از رژیم‌های غذایی غنی از پتاسیم ممکن است برای افراد سالمند مبتلا به بیماری کلیوی مضر باشد، بنابراین قبل از افزایش مصرف پتاسیم مشورت با پزشک ضروری است.منابع غذایی سرشار از پتاسیم غذاهای لبنی کم چرب مانند شیر و ماستماهیمیوه هایی مانند موز، زردآلو، آووکادو و پرتقالسبزیجاتی مانند سیب زمینی شیرین، سیب زمینی ساده، گوجه فرنگی، سبزی و اسفناجتوجه داشته باشید که واکنش افراد به نمک متفاوت است. برخی از افراد به نمک حساس هستند، به این معنی که مصرف نمک باعث افزایش فشار خون آنها می شود. برخی دیگر حساسیت کمتری به مصرف نمک دارند و سدیم اضافی بدن آنها به راحتی از طریق ادرار دفع می شود و تاثیری درافزایش میزان فشار خون ندارد.بهترین رژیم برای کاهش سدیم غذاهای کم سدیممیوه ها و سبزیجاتلبنیات کم چربغلات کاملماهیگوشت مرغ و پرندگانلوبیاکاهش مصرف شیرینی و گوشت قرمزکاهش مصرف غذاهای فرآوری شده مثل چیپس و پفکترک سیگاراگرچه ترک سیگار برای سالمندان ممکن است امری دشوار باشد، اما قطعاً ارزش این کار را دارد. بر اساس تحقیقات دانشمندان سیگار کشیدن سبب افزایش فوری اما موقت فشار خون و افزایش ضربان قلب می‌شود.سیگار کشیدن در درازمدت سبب به دلیل اثرات مواد شیمیایی موجود در تنباکو سبب افزایش فشار خون شما می‌شود. این مواد شیمیایی با آسیب رساندن به دیواره‌های رگ‌های خونی سبب ایجاد التهاب و تنگ کردن شریان‌های بدن می‌شود و به صورت همزمان منجر به افزایش فشار خون می‌شوند.مدیریت و کاهش استرس اضافیامروزه سالمندان به دلایل مختلف تحت استرس و فشار قرار دارند و به همین دلیل با مشکلاتی نظیر فشار خون دست به گریبان هستند. یافتن روش هایی برای کاهش استرس برای سلامتی و فشار خون سالمندان اهمیت شایانی دارد.موثرترین اقدامات برای کاهش استرسانجام تمرینات تنفسیپیاده رویکتاب خوانی و یادداشت خاطرات روزانهتماشای فیلم های کمدیگوش دادن به موسیقیشنا و استفاده از سوناطب سوزنیعادت به مدیتیشن یا یوگاذهن آگاهی و مدیتیشن، از جمله موثرترین روش های خودمراقبتی است که اثرات سودمند آن بر سلامت جسم و ذهن ثابت شده است.یوگا که معمولا شامل کنترل تنفس، وضعیت بدنی و تکنیک های مدیتیشن است، در کاهش استرس و میزان فشار خون موثر است.مصرف شکلات تلخبله، دوستداران شکلات باید از این موضوع مطلع باشند که مصرف شکلات تلخ تأثیرات مطلوبی در کاهش فشار خون در سالمندان دارد.اما شکلات تلخ باید حاوی 60 تا 70 درصد کاکائو باشد و قند کمتری داشته باشد. بر اساس مطالعات انجام شده مصرف یک تا دو قطعه کوچک از شکلات تلخ در روز با کاهش فشار خون و التهاب در کاهش احتمال بروز بیماری‌های قلبی بسیار مؤثر است.گمان می‌رود که فواید شکلات تلخ به دلیل وجود فلاونوئیدهای موجود در شکلات است زیرا فلاونوئیدها با منبسط کردن عروق خونی به کاهش فشار خون کمک می‌کننداستفاده از گیاهان داروییداروهای گیاهی از دیرباز در بسیاری از فرهنگ‌ها برای درمان بیماری‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گرفته است.بر اساس تحقیقات انجام شده برخی از گیاهان دارای خواصی هستند که در کاهش فشار خون مؤثر هستند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای شناسایی مقدار مناسب مصرف این گیاهان لازم است.بنابراین ضروری است که سالمندان همیشه قبل از مصرف مکمل‌های گیاهی با پزشک یا داروساز خود مشورت کنند زیرا ممکن است مکمل‌های گیاهی با داروهای تجویزی سالمند تداخل داشته باشند.در ادامه فهرستی جزئی از گیاهان مؤثر برای کاهش فشار خون بیان شده است:لوبیا سیاه (Castanospermum australe)پنجه گربه (Uncaria rhynchophylla)آب کرفس (Apium graveolens)زالزالک چینی (Crataegus pinnatifida)ریشه زنجبیلدودر غول پیکر (Cuscuta reflexa)چنار هندی (پسیلیوم بلوند)پوست درخت کاج دریایی (Pinus pinaster)زنبق رودخانه ای (Crinum glaucum)روزل (Hibiscus sabdariffa)روغن کنجد (Sesamum indicum)عصاره گوجه فرنگی (Lycopersicon esculentum)چای (Camellia sinensis)، به ویژه چای سبز و چای اولانگپوست درخت چتر (Musanga cecropioides)برخورداری از خواب با کیفیتفشار خون به صورت طبیعی در هنگام خواب کاهش پیدا می کند بنابراین کم خوابی و کاهش کیفیت خواب به صورت مستقیم بر میزان فشار خون تأثیرگذار است.خوابیدن کمتر از 7 ساعت و بیشتر از 9 ساعت در طول شبانه روز با افزایش ابتلا به فشار خون بالا مرتبط است. سالمندان مبتلا به اختلالات خواب بیشتر از سایرین در معرض خطر افزایش فشار خون هستند.موثرترین تکنیک های برخورداری از خواب باکیفیتپیروی از برنامه خواب منظمانجام مدیتیشن و کسب آرامش درست قبل از زمان خوابانجام ورزش منظم روزانهاجتناب از خوابیدن در طول روزایجاد آرامش و سکوت در اتاق خوابمصرف سیر یا مکمل های عصاره سیرسیر تازه یا عصاره سیر هر دو به طور شگفت انگیزی برای کاهش فشار خون مؤثر هستند. تحقیقات دانشمندان نشان داده است که سالمندان مبتلا به فشار خون بالا در اثر استفاده از مکمل‌های سیر تا حدود 5 میلی متر جیوه کاهش فشار خون را نشان داده‌اند.مصرف منظم داروهای تجویز شدهبیماران مبتلا به فشار خون لازم است به صورت منظم و در مقداری که توسط پزشک تجویز شده است از داروهای تنظیم کننده فشار خون استفاده کنند.قطع ناگهانی مصرف دارو، افزایش و کاهش مقدار مصرف داروهای فشار خون برای سالمندان بسیار خطرناک است بنابراین ضروری است که پیش از اعمال هرگونه تغییر در داروهای مصرفی با پزشک معالج مشورت انجام شود.در صورتی که مقدار فشار خون سالمند پس از ایجاد اصلاحات ذکر شده تغییر چندانی نکند لازم است سریعاً به پزشک مراجعه شود.برای انتخاب پرستار سالمند در منزل میتوانید به این مقاله مراجعه کنید و انتخاب مناسبی داشته باشید.بی شک کنترل و درمان فشار خون در سالمندان امری دشوار است و به تخصص و تجربه زیادی نیاز دارد. خوشبختانه اصلاح سبک زندگی سالمند تأثیرات مطلوبی در کاهش فشار خون بالا دارد و برای اکثر سالمندان کاربردی است.