«دنیای اقتصاد» و جای خالی اقتصاد سیاسی: به‌مناسبت انتشار ۵۰۰۰امین شماره روزنامه

روزنامه «دنیای اقتصاد» در ارتقای دانش اقتصادی فعالان اقتصادی و عموم مخاطبان نقش بسیار موثر داشته است. «دنیای ­اقتصاد» متکی به مبانی نظری مشخص است و تلاش کرده همواره خط مشی روشنی را تعقیب کند و در مطالبش اصول علمی را رعایت می­کند.این روزنامه خیلی دنبال سوژه­ های زرد نیست و مباحث و سوژه ­ها را درست مطرح می­کند. «دنیای اقتصاد» تا الان کم‌ترتحت تاثیر تحولات سیاسی قرار گرفته است. به همین دلیل موج­های سیاسی که در مقاطع زمانی مختلف شکل گرفته نتوانسته این رسانه را غرق کند. «دنیای اقتصاد» همیشه از این نوع امواج کناره گرفته و از یک سکوی بالاتر، به مسایل نگاه کرده است.یک نمونه مشخص درباره این نوع نگاه حرفه­ای «دنیای اقتصاد»، پرداختن به موضوع ارز 4200 تومانی است که از همان روز اول این ماجرا تا الان، موضع خود را درباره آن اعلام کرده و در نقد این سیاست ارزی نادرست، از جهات مختلف، گزارش­های تحلیلی به همراه مقالات متعدد منتشر کرده است.«دنیای اقتصاد» در گزارش­های تحلیلی سعی کرده مشکلات واقعی را ببیند و مسئله را درست طرح می­کند. اساساً طرح اشتباه یک مسئله در رسانه باعث انحراف افکار عمومی می­شود و اوضاع را بدتر می­کند. وقتی صورت یک مسئله غلط طرح شود، نتیجه هم غلط گرفته می­شود. اما این رسانه با طرح درست مسایل و مشکلات اقتصادی هم به حل آن و هم به فهم عمومی کمک کرده است.در طول سال­های انتشار «دنیای اقتصاد»، گنجینه خوبی از آمارها و اطلاعات و یادداشت‌ها و مقالات در حوزه­های مختلف در این رسانه شکل گرفته است که برای تحلیلگران اقتصادی و فعالان اقتصادی بسیار قابل است.هر صبح فعالان اقتصادی قبل از این که کسب و کار خود را شروع کنند نیاز دارند برای هر نوع تصمیم و برنامه­ریزی،‌ ابتدا «دنیای اقتصاد» را بخوانند؛ همه صفحات این روزنامه از بازارهای تخصصی مثل مسکن و خودرو و دیجیتال گرفته تا بازارهای مالی همچون بورس برای فعالان اقتصادی کاربرد روزانه دارد.اما با همه این نقاط قوت و استثنایی «دنیای اقتصاد»، نکته­ای که تا الان در این روزنامه خیلی به آن پرداخته نشده است موضوع «اقتصاد سیاسی» است. پرداختن به اینکه چرا یک تصمیم اقتصادی غلط است و تصمیم درست چیست، خیلی کار سختی محسوب نمی­شود. خلاء محتوایی در «دنیای اقتصاد» آن است که مسایل مرتبط با «اقتصاد سیاسی» کمتر مورد توجه قرار می­گیرد. از منظر «اقتصاد سیاسی» می­توان بررسی کرد که چرا علیرغم آنکه همه آگاهان و کارشناسان اقتصادی یک سیاست را غلط تشخیص می­دهند اما در نهایت آن سیاست توسط سیاست­گذار انتخاب و به اجرا درمی­آید. از این زاویه که به مسایل پرداخته شود مشخص خواهد شد سیاست انتخاب شده، طی یک فرایند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری برآیند منافع نیروهای ذی­نفع در جامعه است. اگر «دنیای اقتصاد» در مسیر آینده خود به این موضوع بیشتر از قبل بپردازد می­تواند به اصلاح روند سیاست­گذاری اقتصادی کمک موثری بکند.به عنوان مثال از زاویه «اقتصاد سیاسی» می­توان گفت نیروهای ذی­نفع تلاش می­کنند نهایتاً معیار خودشان که حامل منافع‌شان است را به عنوان معیارهای ارزشی برای کلِّ جامعه ارزیابی منظور و تحمیل کنند. یک نمونه از این مورد «تولید توسط دولت» است. ذی­نفعان در نهادهای عمومی و برخی نهادهای کارگزاری تمایل به انجام فعالیت اقتصادی توسط دولت دارند؛ تمایل دارند انحصار درست کنند، انحصار چندجانبه درست کنند و یا به‌طور غیررقابتی از دولت کار بگیرند تا از منافع سرشار آن عایدی کسب کنند. این نهادها با محدود شدن ورود دولت به فعالیت اقتصادی مخالفند. در این میان هر چقدر از جهت نظری گفته شود که مداخله دولت در اقتصاد کار درستی نیست اما در نهایت آنها آنقدر در غالب کردن معیارهای خود پیش می­روند تا نظرشان را معیار قضاوت اجتماعی نمایند. در نهایت معیار موفقیت دولت مثلاً در بخش مسکن و خودرو می­شود تعداد پروژه هایی که دولت برای مسکن سازی تعریف می­کند! در حالی که از نظر اقتصادی، اساساً ورود دولت به فعالیت اقتصادی کار ناپسندی است. اینجا نقش «دنیای اقتصاد» آن است که از زاویه اقتصاد سیاسی به موضوع بپردازد تا بتواند در نهایت اشتباه بودن این معیار قضاوت را برای جامعه عمومی تبیین کند. «دنیای اقتصاد» در مباحث ریشه­های شکل گیری فساد، تعارض منافع و عدم شکل گیری رقابت سالم اگر چه مباحث و گزارش­های متعددی منتشر کرده اما همچنان از زاویه اقتصاد سیاسی، جا دارد خیلی بیشتر به این مسایل پرداخته شود.