اکوسیستم استارتاپی اردبیل در حال رشد با حداقل ها

جامعه اردبیل، جامعه ای کوچک با ویژگی ها و ظرفیت های خاصخود است که مراحل گذار از سنت به مدرنیته را دارد به کندی طی می کنـد. متاسفانه کندی این گذار به استفاده از فناوری ها و کسب و کارهای نوپا، فناور محور، اینترنتی و خلاقانه نیز سرایت کرده است. با وجود آن که پدیداری اکوسیستم استارتاپی در اردبیل همزمان با کشور بوده ولی باید اذعان کرد که اکوسیستم استارتاپی اردبیل هنوز به خوبی شکل نگرفته و اجزای آن مهارت های لازم برای رشد در مسیر جدید را ندارند و قالب ذهنی و ابزار جدید برای ادامه مسیر نیاز است. این قالب و ابزار چیزی نیست جز فرهنگ و دانش استارتاپی و استفاده از نیروی انسانی مستعد. اردبیل امروز به شدت نیازمند فرهنگ سازی استارتاپی و افزایش سطح مهارت ها و دانش استارتاپی است. در واقع مسیری می تواند منجر به نوآوری و راه اندازی کسب و کارهای نوپا و خلاقانه شود که اجزای آن به صورت هدفمند (نه جزیره ای!) در شکل گیری جامعه استارتاپی ایفای نقش نمایند. تلاش هایی که تاکنون صورت گرفته فقط برای بیدار کردن شهر از خواب زمستانی بوده و متاسفانه هنوز هم افرادی هستند که نیازی به بیداری و حرکت احساس نمی‌کنند و این یک سهم مهلک در اکوسیستم استارتاپی است. فرهنگ کسب و کار اردبیل بسیار سنتی و محافظه کارانه است و افراد ریسک پذیر را در خود جای نمی دهد. نیازهای اکوسیستم استارتاپی اردبیل نیز به خوبی درک نشده است و بالطبع عملکردها نیز کارآمد نیستند. اکوسیستم استارتاپی اردبیل در یک محیط گلخانه ای در حال رشد است و ارتباط و تعامل بین اجزای آن که مخترعان، دانشگاه ها، استارتاپ ها، اعضای تیم های استارتاپی، سرمایه گذاران، شتاب دهنده ها، موسسات خدماتی، صندوق های حمایتی، مشاوران استارتاپی و مسولان دولتی را شامل می شود برقرار نشده است تا بتواند به سمت مدل رشد باغچه ای قدم بردارد. محیط ایزوله و بسته رشد نیز نقص هایی را دارد، نقص هایی که در برگزاری جزیره ای رویدادهای استارتاپی به دفعات مشاهده شده است. ایجاد یک درگاه اینترنتی که استارتاپ ها را در مراحل ابتدایی رشد با توجه به ایده محوری و توان عملیاتی به موسسات سرمایه گذاری و تامین مالی لینک نماید می تواند در رشد آن ها کمک شایانی نماید. متاسفانه تیم های استارتاپی مجبورند زمان زیادی را صرف اثبات طرح خود کنند تا بتوانند مجوز های لازم برای همکاری های دولتی را بگیرند و این کار چون برای سازمان های مختلف تکرار می شود فرسایشی شده و انگیزه و خلاقیت را در تیم از بین می برد. بدون شک امروزه موفق شدن در فضای کسب و کار نیاز به حرکت سریع و مهم تر از آن تغییر مسیر سریع تر دارد. در این فضا دیگر فرصتی برای سند نویسی ها نیست و زمان است که ارزشمندترین مولفه می باشد. پیچیدگی های اداری در اکوسیستم استارتاپی اردبیل باید به حداقل برسد، فضاهای کار اشتراکی، مراکز نوآوری و خلاقیت و رویدادهای استارتاپی در آن باید افزایش یابد و جلسات بین تمام اجزای اکوسیستم برگزار گردد تا همه افراد در جریان امور باشند. این انتظار که تیم های استارتاپی باید همه چیز را در مورد استراتژی های مالی، بازاریابی، روابط انسانی، فناوری و مدیریت بدانند باید از گفتمان استارتاپی اردبیل برچیده شود و به جای آن از مشاوران و مربیان برای ارایه محتواها و توصیه های تخصصی استفاده شود. در خصوص دسترسی به اطلاعات نیز باید مسولان دولتی خود را ملزم به ارایه اطلاعات کلیدی به استارتاپ های مورد تایید بدانند. استارتاپ های اردبیل همانند بذرهایی هستند که بر زمین دیم پاشیده شده اند. اگر باران ببارد این بذرها ریشه می دوانند و رشد می کنند و اگر حمایتی نباشد خشک می شوند و می میرند. باران برای استارتاپ ها سرمایه گذاری در مراحل ابتدایی توسط سرمایه گذاران فرشته و در مرحله رشد توسط سرمایه گذاران خطرپذیر است. دو محور کلیدی که در اردبیل وجود ندارد و همت جدی بخش خصوصی را برای کمک به اکوسیستم استارتاپی می طلبد. طراحی یک پلتفرم مناسب برای سرمایه گذاری بخش خصوصی با استارتاپ ها نیازی است که احساس می شود و مغفول واقع شده است. مدل طراحی شده و بومی جدید با عنوان تیکک (تولد یک کسب و کار) که حاصل تلاش منتورهای پارک علم و فناوری استان می باشد می تواند در صورت تداوم منجر به ایجاد جهشی مثبت در اکوسیستم استارتاپی استان شود. متاسفانه ترس از شکست همیشه همراه ما ایرانیان بوده است و نگاه نامناسب به افراد شکست خورده در کسب و کار باعث شده بسیاری از افراد به سمت فعالیت­ های استارتاپی نروند. اینجاست که ایجاد یک تیم منتوری منسجم در پارک علم و فناوری و مراکز رشد می تواند به تغییر فرهنگ کسب و کار کمک نماید. در پایان باید گفت برای رشد اکوسیستم استارتاپی فقط شکل گیری استارتاپ ها کافی نیست بلکه مجموعه ای از عوامل باید در کنار هم قرار بگیرند تا منجر به موفقیت این اکوسیستم گردد. امیدواریم امسال شاهد جذب سرمایه‌ بیشتر در بخش استارت‌آپ‌ها، برخورد منطقی‌تر بخش دولتی با استارت‌آپ‌ها، برگزاری رویدادهای تاثیر گذارتر با مدل تیکک و توجه بیشتر شرکت‌های خصوصی و سنتی به فضای استارت‌آپی در استان باشیم.