نویسنده کیست

نویسنده کیستآن سال‌های دور خیلی کتاب می‌خواندم. تشنۀ خواندن بودم و هر چه می‌خواندم از عطشم کم نمی‌شد. نویسنده‌ها را تحسین می‌کردم و آن‌ها را انسان‌های نابغه‌ای می‌دانستم که نبوغی فرابشری دارند. هر کتابی را که می‌خواندم، در خواب و خیال با نویسنده‌اش ملاقات می‌کردم، می‌خواستم بدانم که چگونه توانسته‌ است، واژه‌ها را هنرمندانه کنار هم بچیند و دنیایی چنین زیبا خلق کند. حسرت می‌خوردم که چرا من نمی‌توانم بنویسم و مدام خودم را توجیه می‌کردم که حتما نویسندگان استعداد ذاتی دارند و آن‌ها نابغه‌اند.سال‌ها در خیالاتم شخصیت‌های داستان‌هایم را خلق می‌کردم و آن‌ها را به حرکت در می‌آوردم. هر روز قلم به‌ دست می‌گرفتم تا داستانم را بنویسم؛ اما دستم حرکت نمی‌کرد، چون افکارم دستم را از حرکت باز می‌داشتند: مگر تو نویسنده‌ای که می‌خواهی بنویسی؟ تو که حتی رشتۀ ادبیات هم نرفته‌ای، چطور می‌خواهی بنویسی؟من می‌توانستم بنویسم و می‌نوشتم، خاطراتم را، غم‌ها و شادی‌هایم را حتی شعر هم می‌گفتم. ولی همۀ آن نوشته‌ها یک مشت انشای دبیرستانی و دلنوشته بودند. همین‌که می‌خواستم مثل یک نویسنده بنویسم، دستم می‌ایستاد و قدرت حرکت نداشت؛ چون به خودم تلقین کرده بودم که نویسنده‌ها استعداد ذاتی دارند.حال سوال این است که آیا فقط داشتن استعداد و نبوغ و یا علاقه برای اینکه نویسنده شویم، کافی است؟ مسلما نه! خیلی‌ها استعداد دارند ولی نمی‌توانند بنویسند و خیلی‌های دیگر چون من علاقه دارند و باز هم نمی‌توانند بنویسند.آیا هر کسی که چند واژه را کنار هم می‌گذارد و دلنوشته‌ای می‌نویسد، می‌توانیم نویسنده بنامیم؟ اصلا به چه کسی نویسنده می‌گویند؟ در جایی خواندم: نویسنده کسی است که فکری نو دارد و فکر خویش را با بهترین واژه‌ها می‌نگارد تا خواننده آن را سریع بفهمد.طبق این تعریف نویسنده علاوه بر داشتن فکری نو باید با دنیایی از واژه‌ها آشنا باشد، با آن‌ها زندگی کند و آن‌ها را با تمام وجودش لمس کند تا بداند، چگونه با استفاده از واژه‌ها فکرش را طوری بنگارد تا خواننده آن را سریع و آسان دریافت کند.در جایی دیگر خواندم: نویسنده آنچه را که دیگران خوب حس نمی‌کنند، حس می‌کند؛ آنچه را که دیگران خوب نمی‌بینند، می‌بیند؛ آنچه را که دیگران خوب نمی‌شنوند، می‌شنود و بعد دربارۀ احساس‌ها، شنیده‌ها و دیده‌های خود خوب می‌اندیشد و اندیشه‌های خویش را با قلم می‌نگارد و به دیگران نشان می‌دهد.پس نویسنده کسی است که هنر خوب حس‌کردن، خوب‌ دیدن، خوب شنیدن و هنر خوب اندیشیدن و بعد هنر خوب نوشتن داشته باشد. همۀ این هنرها را نمی‌توان در یک شخص و فقط براساس نبوغش پیدا کرد. نویسندۀ واقعی این هنرها را با تمرین و تکرار مداوم حاصل می‌کند.رضا بابایی به این سوال چنین پاسخ می‌دهد: «نویسنده، کسی است که نوشتن برای او آسان است؛ اگر چه محصول کارش میانه باشد.» پس نویسنده، کسی است که از نوشتن نمی‌هراسد؛ بلکه آن را دوست دارد و از آن لذت می‌برد. اگر کسی به همان راحتی که می‌‌گوید، بنویسد، نویسنده است.در اینجا منظور رضا بابایی از آسان نوشتن این نیست که هر اندیشۀ بی‌معنایی را بدون آراستگی و پاکیزگی و دقت در درست‌نویسی، بنویسیم و بعد روی خودمان اسم نویسنده بگذاریم.زیرا که در ادامه می‌گوید: در نویسندگی، درستی، سادگی و نغزگویی کافی است؛ گو این‌که اگر نوشتن برای کسی آسان باشد، بسیار می‌نویسد و بسیارنویسی خواه‌ناخواه به زیبانویسی می‌انجامد؛ زیرا کار نیکو کردن از پر کردن است.و قانون زیر را قانون طلایی نویسندگی می‌داند:راحت نوشتن به بسیار نوشتن می‌انجامد و بسیار نوشتن به زیبایی و سنجیدگی.بنابراین نمی‌توان گفت کسی که راحت و سریع می‌نویسد ولی نوشته‌اش پیراستگی و پاکیزگی ندارد، نویسنده است. نویسنده کنار راحت نوشتن و داشتن اندیشه‌ای نو باید به قواعد درست‌نویسی نیز آشنا باشد.پس داشتن نبوغ ذاتی و علاقه به‌تنهایی و حتی تحصیل در رشتۀ ادبیات نمی‌تواند از کسی نویسنده بسازد، همان طور که در طول همۀ این سال‌ها از من نویسنده نساخت. کنار استعداد و علاقه باید بیشتر از نوشتن بخوانیم و خیلی بیشتر از خواندن بنویسیم. کنار خواندن و نوشتن باید بهترنویسی را بیاموزیم.خیلی عامیانه می‌توانیم بگوییم هر کسی که می‌نویسد، نویسنده است و فضای مجازی پر است از این نویسندگان؛ اما آن‌که زیبا می‌نویسد و حرفی تازه برای گفتن دارد، نویسندۀ خاص است و برای نویسندۀ خاص شدن همان طور که بیان شد، باید بسیار خواند و بسیار نوشت.این هم نظر اورهان پاموک: «به نظر من نویسنده کسی است که سال­‌های زیادی با صبوری سعی می‌کند که درون دوم خود و دنیای بالنده‌اش رابشناسد.»