میدونستید وقتی وسط فارسی حرف زدن به جای نمیدونم میگید: هیچ ایده‌ای ندارم ما خیلی عاشق روح اقتباسی امریکایی درونتون میشیم؟?

این داستان: گرته‌برداری‌های بی‌جا ظالمانه.میدونستید وقتی وسط فارسی حرف زدنبه جای نمیدونم میگید: هیچ ایده‌ای ندارم، ما خیلی عاشق روح اقتباسی امریکایی درونتون میشیم لعنتیا؟?در انگلیسی امریکایی به جای :I don't knowمیگویند : I don't have any idea.یعنی این عبارت حتی در انگلیسی بریتانیایی و استرالیایی و بقیه انواع انگلیسی کاربرد آنچنانی نداردبعد دوستان ما ترجمه‌ی تحت اللفظی اش را وسط فارسی حرف زدن به کار میبرند.?حالا چرا به این قضیه بند کرده‌ام، آزار دارم؟همینکه ترجمه‌‌اش را میگویند باید خدایم را شکر کنم؟به سوال دوم آخر یادداشت پاسخ خواهم داد. اما عجالتا سوال اول:نه‌‌جانم. آزار ندارم. این موضوع مهم است. مهم است چون ما الان کلی کلمه‌ی غلط مصطلح در فارسی داریم که خارجی نیستند ولی بر مبنای ذات فارسی نیستند چون با ترجمه وارد شدند. در واقع گرته‌برداری‌اند ولی گرته‌برداری‌های بیجا و ظالمانه، و به فارسی معیار آسیب میزنند. مثلا در متون علمی میگویند: پیرامون این موضوع، فلان‌تحقیق، انجام شد.این `پیرامون` غلط است. با اینکه فارسی است.از کجا آمده؟از ترجمه‌های منورالفکران زمان قاجار و پهلوی که about را به جای اینکه ترجمه فرهنگی کنند و از درباره استفاده کنند، ترجمه تحت اللفظی کردند و `پیرامون` با این کاربردش وارد زبان فارسی شد. و به خودِ این لغتِ نجیب هم ظلم شد. در حالی که اگر ما میگوییم درباره‌ برایش لغت جدایی از پیرامون و اطراف و ... داریم یعنی زبانمان غنی ست. جایی که لغت داریم نباید گرته برداری کنیم.حال این لغتِ ایده، و فعلِ ایده داشتن یا نداشتن، با این کاربردِ متاثر از ترجمه و گرته‌بردارانه، بهش ظلم خواهد شد، اوایلش که بسیار بی‌معنی به‌نظر میاید، بعد از مدتی هم بار معنایی اصلی‌اش را از دست میدهد و برای مفهومی به کار میرود که آن مفهوم خودش کلمه داشت. مثل اینکه یک دکتر را بگذارید در شرکت مهندسی کار کند.به همین خاطر است که حین ترجمه هم، الویت با ترجمه مفاهیم است نه لغات، چون هر ملت یک مفهوم را به طور خاصی به زبان میاورد‌.توجهتان را به مثالهای تازه وارد دیگری که توسط نوجوانان به کار می‌روند و در آنها جمله به ظاهر فارسی‌ست ولی روح امریکایی دارد چون ترجمه تحت اللفظی‌ست، جلب میکنم:۱. من گریه نمیکنم، خودت گریه میکنی.بی‌معنی به نظر میاید نه؟ ولی نوجوانان همینگونه استفاده میکنندامریکایی‌ها وقتی با دیدن یک صحنه‌ی شوق‌انگیز و عاطفی در حد اشک ریختن احساساتی شوند همین جمله را میگویند یعنی: Im not crying, you re crying.تحت‌اللفظی‌اش نه اینحا بلکه در اکثر نقاط عجیب و بی‌معنی به نظر میآید، چون هر ملتی اینطور مواقع جملات خاص خودش را برای انتقال این حس دارد:مثلا ما میگوییم: وای اشک تو چشمام جمع شد، وای دلم رفت براشون، وای بغض کردم، آه احساساتی شدم.۲. نمیتونم کمکی به خنده‌ام کنم.در فارسی واقعی میگوییم: نمیتوانم جلوی خنده‌ام را بگیرم.اینکه آن ملت با فعل help این مفهوم را بیان میکنند نباید الگوی ما شود. ما با فعل جلوی چیزی گرفتن این مفهوم را بیان میکنیم. ممکن است ملتی در جای دیگری با فعل دیگری بگویند. باور کنید هیچوقت مثلا یک فرانسوی نمیآید چنین کاری کند.الغرض اینها را گفتم که اگر دیدید نوجوانی تحت تاثیر تیک‌تاک و اینستاگرام این عبارات نامانوس را به کار میبرد، مهربانانه مجابش کنید فارسی واقعی‌اش را بگوید.حرف آخر که جواب سوال دومِ ابتدای این یادداشت است: به نظر من اگر صریحا و دقیقا خود کلمه‌ی انگلیسی را بگویند، آسیبش کمتر از این ترجمه‌های بد است. چون آن آسیب قابل دیدن و مشخص است. اما این آسیب کمتر دیده میشود و پنهان جلو میرود و متاسفانه ماندگارتر هم خواهد شد.همین?ممنون که خواندیدباقی بقایتانفائزه نادری. تیرماه ۱۴۰۰ خورشیدی