دوران احمدی نژاد

با پیشروی ماجرا و زیاده خواهی طرف مقابل بعد از سعد اباد، بروکسل و پاریس مبنی بر تعطیلی کل برنامه هسته ای و گستاخی های بیشتر نظیر حفاظت از دانشمندان هسته ای بیکار شده پس از پذیرش توسط ایران، با دستور رهبر انقلاب، تعلیق ها باید برداشته می شد و جلسات سید محمد خاتمی با مسیولین کشور به بیانیه ای انجامید که خروج ایران از تعلیقاتی که می گویند را اعلام کرد. شاید یکی از دلایل رای اوردن احمدی نژاد در انتخابات 84 هم همین انتقاداتش به روند مذاکرات بوده باشدحال دیگر مسیله هسته ای به همه موضوعات مرتبط می شود. اقتصاد، حضور منطقه ای و سیاسیت خارجه، قدرت نظامی و....با امدن لاریجانی به عنوان مسیول میز مذاکرات در دوران احمدی نژاد پس از دکتر روحانی با سه توافق سعد اباد و پاریس و بروکسل، نوید اتفاقات تازه ای را می داد.لاریجانی مخالف رویکرد اروپا در تعلیق و تعطیلی ها بود. در همان زمان، کار برای امریکا در عراق سخت تر شده بود و با اقدامات شیعیان عراق و سردار سلیمانی، ایران بازیگری مهم در مسایل عراق بود و امریکا در باتلاقی فرو رفته بود. تعلیق ها نیز شکسته شده بود و پیشرفت های هسته ای در حال وقوع بود با وجود مخالفت غربی ها و اروپا. در این حالت امریکا پیشنهاد تسلیم یک پارچه و همزمان را می خواستند، اروپا ولی تعلیق گام به گام را می خواست. ایران ضمن انجام مذاکرات، در داخل در حال پیشرفت در حوزه هسته ای بودند. 18 اسفند 84 ، پرونده ایران از شورا حکام اژانس به شورا امنیت ارجاع داده شد.لاریجانی در مذاکرات با سولانا نماینده اتحادیه اروپا و البراده ای رییس اژانس اتمی، کار را به جایی رساند که اولا سوالات مهم اژانس در خصوص فعالیت هسته ای ایران وابهامات ان مشخص شود و ثانیا پس از تحقیق و نتیجه گیری برای اژانس در مورد همان ابهام، پرونده ان بسته شود. امریکا در 9 مرداد 85 ، اولین قطعنامه را در شورا امنیت سازمان ملل علیه ایران به تصویب رساند. در 2 دی ماه 85 نیز قطعنامه ای تصویب شد که تحریم هایی را شامل شد و 4 فورودین 86 زمان قطعنامه بعدی در ان زمان علیه ایران بود.در مجموع از سال 2006 ، پس از ارجاع پرونده هسته ای ایران از شورا حکام اژانس اتمی به شورا امنیت، 6 قطعنامه در شورای امنیت بر علیه ایران صادر شد. به جز قطعنامه اول، باقی قطعنامه ها شامل تحریم هایی بودند که سعی در توقف فعالیت هسته ای ایران و غنی سازی به طول کامل داشت. قطعنامه های 1737 ، 1747 ، 1803 ، 1835 ، 1887 و 1929. اخرین قطعنامه که در تاریخ 9 ژوین 2010 صادر شد، بیشترین موارد تحریمی را شامل می شد. برخی از تحریم های ذکر شده در قطعنامه 1929 به شرح زیر است:+ایران از سرمایه گذاری در خارج از کشور در فعالیت های حساس هسته ای مانند غنی سازی اورانیوم و فعالیت هایی که بتواند دانش فنی هسته ای را به دست آورد و همچنین سرمایه گذاری مرتبط با موشک بالستیک که توانمندی ساخت سلاح هسته ای را داشته باشد، منع شده است.این بند از ممنوعیت، سرمایه گذاری استخراج اورانیوم را هم شامل می شود.+دولت ها از فروش یا انتقال هشت سلاح سنگین شامل تانک، خودروهای زرهی جنگی، توپخانه، هواپیمای جنگنده، بالگردهای تهاجمی، ناو، موشک یا سیستم موشکی به ایران منع شده اند. برهمین اساس دولت ها اجازه ندارند کمک فنی یا نظامی این گونه تسلیحات را در اختیار ایران قرار دهند.+ایران از انجام هرگونه فعالیت مرتبط با موشک بالستیک که توانایی حمل سلاح هسته ای را داشته باشد، منع شده و کشورها موظف هستند تمام تدابیر لازم را برای جلوگیری از انتقال فناوری یا کمک فنی مرتبط انجام دهند.+انتقال قطعات حساس مرتبط با تکثیر هسته ای و موشکی به ایران یا از ایران منع شده است.+سپاه پاسداران و شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی هدف تحریم های تازه قرار گرفتند. در نهایت این قطعنامه از اعضا می خواست اجازه ندهند شعب تازه بانک های ایرانی در کشورشان دایر شود یا بانک ها و موسسات مالی فعال در خاکشان با ایران معامله کنند.لاریجانی تمرکز خود را برای کسب اعتماد اژانس گذاشته بود . در بعد منطقه ایران دست برتر را در نسبت با امریکا و انگلیس داشت. همچنین در افغانستان نیز ، طالبان کار را برای امریکا سخت کرده بود. حزب الله لبنان اولین بار باعث شکست اسراییل شد ان هم نه از یک کشور که از یک گروه شیعی مورد حمایت ایران خورده بود. جنگ 33 روزه، دست برتری در نسبت با اسراییل برای ایران بوجود اورده بود. 20 فروردین 85 ، رسما اعلام شد که ایران به فناوری غنی سازی دسترسی پیدا کرده است. مدتی بعد به ناگهان لاریجانی از کار برکنار شده و اقای جلیلی نیز جایگزین ان شده است و دلیل ان توسط احمدی نژاد درخواست استعفای اقای لاریجانی توسط خودشان بود. در دوران 6 ساله اقای جلیلی ، ایران 9 دور با 5+1 مذاکرات هسته ای انجام داد.از سال 86، امریکا به این نتیجه رسید که عدم حضورش در مذاکرات نه تنها باعث پیشروی بهتر مذاکرات شده بلکه، باعث پیشرفت بیشتر ایران در حوزه فناوری هسته ای هست. از این پس امریکا در مذاکرات 5+1 حضور پیدا کرد.کشور از لحاظ اقتصادی در این سال ها بسیار مورد فشار قرار گرفت. اما از لحاظ هسته ای رشد داشتیم، زمانی که ما در پیش از احمدی نژاد بر سر 10 تا سانتریفیوژ بحث و مذاکره می کردیم، در ابتدای دولت روحانی 19000 سانتریفیوژ ایران داشت. و نسل ان نیز ارتقا پیدا کرد. در بهمن 88 پس از انکه غربی از تامین سوخت 20 درصد برای راکتور تحقیقاتی اراک دست پس کشیدند، ایران در کمال ناباوری، به سراغ ان رفته و با کمک شهید شهریاری به ان دست پیدا کردیم. و دسترسی به فناوری غنی سازی 20 درصد به معنای دسترسی ایران به فناوری غنی سازی تا 90 درصد نیز بود و همین موضوع تورق را به نفع ایران برگرداند و شهید شهریاری چند ماه بعد، با خون خود مزد این اقدام ارزشمندش را گرفت و توسط عوامل رژیم صهیونیستی ترور شد. گذر زمان، کار را در داخل به نفع ایران پیش می برد ولی طرف غربی نیز از ابزار تحریم و تهدید سعی در توقف ایران بودند. امریکا از عمان خواسته که ایران پای میز مذاکره با امریکا بنشیند، ایران هم 6 شرط رو برای این مذاکرات مطرح می کنه. 23 ابان 1390 ، اوباما پیامی شفاهی برای پادشاه عمان می فرستد و اعلام علاقه می کند برای ارتباط با ایران. 5 اذر 1390 ، سالم الاسماعیلی که به نوعی رابط عمان با ایران و مذاکره کننده امریکایی بود، از ایران می خواد که شرایطش رو برای مذاکره هسته ای با طرف مقابل بیان کنه. علی اکبر صالحی هم که 6 مورد را شفاهی بیان می کند.1. ایران حق غنی سازی تا 100 درصد رو محفوظ می داریم ولی غنی سازی بالای 5 درصد رو داوطلبانه لغو می کنیم به شرطی که طرف مقابل سوخت مورد نیاز برای تحقیقات ما را تامین کند.( تعهد دهد)2. ما در موافقت نامه دو جانبه با 5+1 رسما اعلام می کنیم که تمایلی به ساخت سلاح هسته ای نداریم.3. امریکا باید تعهد بده که کلیه تحریم های لغو بشود و بعد از اینکه تحریم ها لغو شدف اجازه می دهیم بازدید در چارچوب پروتکل الحاقی انجام بشه4. به تمامی تکنولوژی های نوین به خصوص هسته ای حق دسترسی داشته باشیم5. از اقای سالم الاسماعیلی و سلطان قابوس سلام برسانید واز ان ها تشکر کنید و بفرمایید برای حل بحران سوریه در صورت ورود، با ما همکاری کند.6. از پیگیری که برای ازادسازی زندانی انجام شده تشکر بشه و سعی شود اقای تاجیک ازاد شود. 6 اذر 1390 سالم الاسماعیلی این موارد را به سلمان قاموس پادشاه عمان منتقل می کند 18 اذر جان کری وارد مسقط می شود و سلطان قاموس موارد را به ان بیان می کند و با موافقت امریکا، این خبر را سوری به ایران می دهد. اقای صالحی درخواست پاسخ رسمی از طرف امریکا و عمان را می خواهد و این کار انجام می شود. حال کری در نامه ای دو مسیر را پیشنهاد کرده بود: مسیر اول مذاکرات در قالب 5+1 در جهت ایجاد رضایت طرفین اعتماد بین المللی رو کسب کنه. مسیر دوم هم مذاکره مستقیم با امریکا است.جان کری هفت مطلب را به سلطان قابوس می گوید که به ایران منتقل کند. 1. این مذاکرات و به نتیجه رساندن ان به نفع ایران است2. این توافق تا زمانی که اوباما رییس جمهور است قابل اجراست و پس از ان مشخص نیست3. زمان به نتیجه رسیدن این مذاکرات کمتر از 4 ماه اینده است. 4. مذاکرات با حضور نمایندگان طرفین و نماینده سلطان عمان انجام می شود.5. مذاکرات تماما باید محرمانه تلقی شود.6. هییت نمایندگان ایران از سوی رهبری انتخاب شده و اختیارات تام داشته باشند.7.اساس این مذاکرات بر مبنای نامه پیشنهادی ایران خواهد بود. مدتی بعد در سفری مجدد جان کری از سلطان قاموس می خواهد که به ایران بره و ایشون نامه به رهبری می دهد و می گوید که اوباما شرایط را پذیرفته و عمان ناظر بر این مذاکرات خواهد بود. به گفته صالحی در دیداری که اسفند ماه صالحی با رهبری داشتند و به اسرار برخی افراد در جلسه، اقا می فرمایند که اعتمادی به امریکا نیست ولی از باب اتمام حجت مخالفتی با مذاکره نداریم ولی این چهار شرط باید باشد:1. مذاکره سیاسی نباشد و در خصوص مسایل هسته ای باشد2. مذاکره در رده وزیر خارجه نباشد و پایین تر از ان باشد3. مذاکره در همان یکی دو جلسه باید تکلیف روشن بشود و حق غنی سازی ما به رسمیت شناخته شود4. رییس جمهور وقت به عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی هدایت دو مسیر را داشته باشد( اقای خواجی با امریکا مذاکره می کند و جلیلی با 5+1 )احمدی نژاد همراهی قوی‌ای نداشتند ولی مانع این کار هم نشدند.سلطان قاموس 3 فروردین 91 مجدد تماس می گیرد و درخواست امریکا برای مذاکره دو طرفه را بیان می کند و هییتی به سرپرستی برز و کری اماده مذاکره است.14 فروردین 91 اوباما به رهبری نامه می زنه و تاکید که ما به نامه 20 خرداد 88 مبنی بر اعزام نمایندگان شخصی برای مذاکره می کند. خودش را شامل توصیفات رهبری مبنی بر شجاعت و صداقت و اراده طرفین مذاکره می داند و اشاره به حکم فقهی اقا مبنی بر ممنوعیت استفاده و ساخت تسلیحات هسته ای اشاره می کند که قطعنامه های برعلیه ایران با این حکم منتفی خواهد بود و امریکا به دنبال تغییر رژیم در ایران نخواهد بود. نامه مجدد به سلطان قاموس توسط امریکا ارسال می شود که اعلام مجدد امادگی را شامل می شود و این پیام از طریق سالم الاسماعیلی به صالحی منتقل شده و صالحی می گوید به تهران بیا به همراه تصویر نامه تا در صورت صحت، زمان اولین مذاکره را تعیین کنیم. نامه شامل این مطلب است که ما امادگی مذاکرات 2+1 ( ایران و امریکا با میانجی گری عمان) را داریم، بر سر این هفت موضوع و نه موضوع دیگه ای بدون هیچ پیش شرطی مذاکره انجام دهیم:1. حقوق ایران برای غنی سازی براساس ان پی تی2.امضای پروتکل الحاقی و روند های راستی ازمایی3.بیرون بردن اورانیوم غنی شده4.کاهش داوطلبانه غنی سازی و وضعیت تاسیسات قم5. تضمین های چند ملیتی برای تامین سوخت6.اینده برنامه و فناوری صلح امیز هسته ای ایران7. شرایط برداشته شدن تحریم ها علیه ایران وسایر موضوعاتاقای صالحی با این موافقت کرده وبه دلیل مسایل داخلی ایران، دو سه ماه طول کشید. در نهایت قرار اولین دور مذاکراه برای 18 تیر 91 تنظیم می شه. تیم اول از طرف امریکا می ایند و معاون وزیر خارجه علی اصغر خواجی نیز مسیولیت تیم ایرانی را برعهده می گیرد. بالاخره در مذاکره اول چارچوبی مشخص می شود و برسر کلیات صحبت می شود. برز از این دیدار به عبارت عملیات شناسایی نگاه می کند. یک سال دو مذاکره طول کشید. برای مذاکره دوم، تیم را اقای صالحی با اختیارات خودش ارسال می کند. بحث بین خواجی و برز، ابتدا بر سر این بود که خواجی می گفت باید تیم امریکا مکتوب حق غنی سازی را برای ایران به رسمیت بشناسه ولی امریکایی می گفت که باید صرفا در مرحله بررسی بمانیم .سلطان قاموس میانجی می شود و خود تضمین پذیرش این حق از طرف امریکا هایی می شود و این نامه برای احمدی نژاد و اوباما ارسال می شود و ذکر می شود که اصل غنی سازی مورد پذیرش بوده است و بنا می شود مذاکرات تا دولت بعدی ایران متوقف شود.مهدی محمدی