دسترسی پذیری در محیط وب و برنامه های کاربردی

راستش خیلی وقت پیش در رابطه با مفاهیم دسترس پذیری در دنیای مجازی اینترنت و یا حتی در بسیاری از برنامه های کاربردی عام منظوره فعالیت می کردم و یک وبلاگ در این خصوص داشتم که متاسفانه تکمیل نشد و به نظرم رسید شاید بهتر باشد تا هرچه بهتر در این خصوص بحث و بررسی شود.ارزش و اهمیت این حوزه و خالی بودن جایگاه آن در فناوری اطلاعات ایران که به طور محسوسی احساس می شود در این پست مورد بحث قرار خواهد گرفت و در نظر است تا با روشن نمودن عوارض جانبی عدم رعایت آن در بسیاری از وب سایت ها و برنامه ای کاربردی تلاش وسیعی در پررنگ نمودن این مهم انجام گیرد.جای خالی موضوع دسترسی پذیری یا Accessibility در دنیای مجازی زمانی توسط من احساس شد که موضوع پایان نامه ی خود را در این حوزه انتخاب کردم و برای انتخاب طرح اصلی با بسیاری از انجمن ها و گروه هایی که در این حوزه تلاش می کردند ، ارتباط برقرار کردم.جالبتر این جا بود که به دلیل رشته ی خودم هم که نرم افزار بود متوجه شدم که در هنگام طراحی وب سایت ها و برنامه های کاربردی این المان امتیازی در حد 0 را در امتیاز دهی به وبسایت ها دارد و حتی کسی آن را رعایت نمی کند یا حتی به حضور آن اهمیت نمی دهد. در اولین مبحث بررسی می کنیم که Web Accessibility یا دسترسی پذیری در محیط وب به چه معناست؟دسترسی پذیری در محیط وب به این معناست که وب سایت ، ابزار و فناوری های جدید طوری طراحی شوند که که افراد با هرگونه معلولیت بتواند از آن استفاده کند و یا به طور مشخص تر بتواند به راحتی با آن تعامل برقرار کند.معلولیت هایی که برروی نحوه تعامل با وب تاثیر می گذارند شامل موارد زیر هستند : شنوایی شناختی عصبی فیزیکی گفتاری بیناییباید توجه داشت که ایجاد این قابلیت برای تمامی افرادی که معلولیتی ندارند نیز مفید خواهد بود، بعنوان مثال : افرادی که از موبایل ، ساعت های هوشمند ، تلویزیون هوشمند و دیگر ابزارهای با صفحه نمایش کوچک و مد متفاوتی از ورودی استفاده می کنند افراد پیر که به مرور و با گذشت زمان توانایی هایشان کمتر می شود.افراد با ناتوانایی های موقت مثل کسی که دستش شکسته یا عینکش را گم کرده است. افرادی که با محدودیت های موقعیتی مواجه می شوند مثل قرار گرفتن در محیطی که نمی توانند به صوتی گوش بدهند. افرادی که از سرعت اینترنت پایین استفاده می کنند یا محدودیت پهنای باند دارند.احتمالا برای شما خواننده این مطلب این سوال پیش آمده که چرا اصلا باید این امکان را در وبسایت خودم ایجاد کنم؟ یا اصلا چه فایده ای دارد؟خیلی مهم است که بدانیم امروزه این مفهوم در خارج از ایران، بخشی از چرخه ی تولیدنرم افزار و وبسایت ها را به خودش اختصاص می دهد.به طوریکه در دنیای فناوری اطلاعات افراد کارشناس و متخصص این بخش را داریم.اما همانطور که می دانید به علت اینکه دنیای مجازی نقش بسیار پررنگی در زندگی ما بازی می کند بسیار مهم و نقش آفرین است.ما از وب برای دستیابی به آخرین خبرها ، استفاده از خدمات دولتی ، دستیابی به اطلاعات مهم و حیاتی ، دستیابی به کلاس های آنلاین استفاده می کنیم.امروزه نوع استفاده از وب نیز در حال تغییر است .ما از این محیط برای در ارتباط بودن با اعضای خانواده و دوستانمان استفاده می کنیم و شبکه های اجتماعی نیز در حال گسترش هستند مانند Twitter و Facebook.دو نگرش در این خصوص وجود دارد :1. که یکی از تعهدات در هنگام پیاده سازی وبسایت است مانند قوانین که در ایالت متحده در خصوص وب سایت های نمایندگی فدرال اعمال می شود که حتما همگی باید قوانین section 508 را رعایت کرده باشند.2. مربوط به نگرش در خصوص کسب و کار می باشد.طبق تخمین ها و آمار حدود 20 % کاربران را صاحبان کسب و کارها تنها به خاطر معلولیت از دست می دهند.سازمان های کمی هستند که ترجیح می دهند این 20 % کابران را تنها به خاطر معلولیت از دست بدهند.بخصوص آنکه پیاده سازی این قوانین در وبسایت در واقع نشانگر حس مسئولیت پذیری اجتماعی سازمان و در نهایت انعکاس دهنده ی پیامی نسبت به جامعه است.پیاده سازی دسترس پذیری مزایای دیگری نیز دارد: صفحات وبی که دسترس پذیری را پیاده سازی کرده اند نگهداری ، بهنگام سازی و طراحی مجدد ساده تری خواهند داشت که هزینه نگهداری وبسایت را خیلی پایین تر می آورد. دسترس پذیری منجر به کدهایی ساده تر و در نهایت سرعت در دانلود و وبسایت می شود.که باز هم به صرفه جویی هزینه با کاهش هزینه ی پهنای باند کمک می کند. دسترس پذیری منجر به بهبود SEO می شود. دسترس پذیری منجر به سازگاری با ابزارها و device ها می شود.در واقع کمک می کند تا وبسایت شما در تمامی دستگاه ها مانند iphone ، blackberry و دیگر گوشی های هوشمند به راحتی اجرا گردد و کار کند. و در نهایت مهم ترین بخش این است که تمامی افراد نه تنها افراد معلول از پیاده سازی این قابلیت سود می برند.این قابلیت برای کاربران پیر ،کاربران کم سواد و افرادی که زبان انگلیسی را خیلی خوب نمی دانند ، افرادی که از ارتباطات با سرعت پایین استفاده می کنند و آنهایی که حتی تازه در حال یادگیری کامپیوتر هستند مفید خواهد بود.و مهم تر اینکه تمامی افراد جامعه به یک اندازه از خدمات اطلاعات و فرصت ها می توانند سود ببرند.امیدوارم این پست که تنها شامل یک سری مطالب اولیه بود مورد توجه خوانندگان قرار گرفته باشد و بتوانم مقالات در این حوزه را ادامه داده و باعث آشنایی هرچه بیشتر افراد با این مقوله از دانش بشوم.