آنزیم پرزبر چیست و چه کاربردهایی دارد؟

آنزیم پرزبر نوعی از آنزیم است که به طور گسترده در فرآیندهای تکمیلی نساجی به عنوان یک ماده ضد پرز در الیاف سلولزی مورد استفاده قرار می گیرد. این آنزیم به طور گسترده در پردازش پارچه های سلولزی استفاده می شود. آنزیم ها، کاتالیزورهای زیستی هستند که می توانند فرآیندهای شیمیایی را سرعت بخشند.آنزیم ها مانند سایر کاتالیزورهای معدنی مانند اسیدها، بازها، فلزات و اکسیدهای فلزی فعال می شوند. مولکولی که یک آنزیم روی آن اثر می کند به عنوان بستر آن شناخته می شود. استفاده از آنزیم های پرزبر را می توان بر روی پارچه اعمال کرد تا وزشدگی و پرز را از سطح پارچه حذف کنند و حتی این آنزیم ها تمایل به پرز شدن را نیز می توانند کاهش دهند.در نتیجه استحکام، انعطاف پذیری و درخشندگی پارچه را بهبود می بخشند. استفاده از آنزیم پرزبر شامل کاربرد آنزیم سلولز برای هیدرولیز جزئی پنبه است، بنابراین انتهای الیاف کوتاه هیدرولیز می شود و سطح الیاف را آزاد می کند و ظاهر یکنواخت تری ایجاد می کند.دلیل استفاده از آنزیم در منسوجاتآنزیم ها با کاهش انرژی فعال‌سازی واکنش را تسریع می‌کنند و در پایان واکنش با عمل به عنوان کاتالیزور دست ‌نخورده باقی می‌مانند. آنزیم ها در شرایط ساده تری عمل می کنند. آنزیم ها را می توان در غلظت های کاتالیزوری در دماهای پایین و در مقادیر pH نزدیک به خنثی استفاده کرد. آنها بهترین جایگزین برای مواد شیمیایی سمی، خطرناک و آلاینده هستند.آنزیم‌ها فقط روی لایه‌های خاصی عمل می‌ کنند، به عنوان مثال، آنزیم‌های مورد استفاده در اندازه ‌گیری روی سلولز تأثیر نمی‌ گذارند، بنابراین استحکام پنبه از بین نمی ‌رود. کنترل آنزیم ها آسان است زیرا فعالیت آنها به شرایط بهینه بستگی دارد. و مهمتر از همه آنزیم ها زیست تخریب پذیر هستند.روش های استفاده از آنزیم پرزبرآنزیم پرزبر عمدتاً در مرحله پرداخت استفاده می شود که در آن آمیلازها در فرآیند کاهش اندازه و در ناحیه تکمیل سلولزها برای نرم کردن و کاهش میل ایجاد پرز برای کالاهای پنبه ای استفاده می شود. امروزه طیف وسیعی از آنزیم های مانند سلولاز، لیپاز، کاتالاز و پروتئاز در بسیاری از کاربردهای نساجی مانند صمغ زدایی، پرداخت ابریشم یا پشم و عمل پرزبری و سایر موارد استفاده می شود.معمولا از آنزیم های سلولاز به منظور از بین بردن پرز استفاده می ‌شود، زیرا این سلولازها در بسیاری از شوینده ها برای از بین بردن پرز های سطحی، از بین بردن پرزهای زائدد و حفظ شفافیت رنگ گنجانده شده است. روش های متفاوتی برای از بین بردن پرز در الیاف پارچه به وسیله آنزیم وجود دارد که قبل و حین رنگرزی از روش هایی مانند تغییر ساختار، ترکیب و خواص الیاف، تغییر فرآیند ریسندگی و ساختار پارچه نخ و تغییر فرآیند رنگرزی و تکمیل استفاده می شوند.استفاده از آنزیم های پرزبر بیولوژیکیبیو پولیشینگ یک فرآیند تکمیلی است که از سلولاز برای بهبود سطح پارچه های نخی استفاده می کند تا اثر پرزبر ماندگاری داشته باشد و لطافت و نرمی پارچه را افزایش دهد. این روش الیاف ریز بیرون زده از سطح نخ را از بین می برد، کرک روی سطح پارچه به شدت کاهش می دهد و در نتیجه پارچه بدون کرکی شدن صاف می شود. (هیدرولیز آنزیمی و شوک مکانیکی پرزها و انتهای الیاف روی سطح پارچه را از بین می برد و ساختار پارچه را شفاف تر و درخشان تر می کند.)این روش اثر طولانی مدتی در کاهش کرک و پرز دارد زیرا انتهای الیاف به جای پوشیده شدن در جای خود، حذف می شوند، اما باید توجه داشت که این روش کاهش خاصی در استحکام پارچه و کاهش وزن جزئی خواهد داشت. برای پارچه پشمی یا پلی استر، پشم مخلوط، بیوپروتئاز مناسب استفاده می شود. بنابراین، شرایط فرآیند باید به شدت کنترل شود، در غیر این صورت با غیرفعال شدن آنزیم آسیب جدی به پارچه ایجاد می شود.2 روش ملایم و سبک استفاده از آنزیم پرزبر عمدتا برای پارچه های پشمی مانند ژاکت های پشمی، بافتنی های پشمی استفاده می شود.در لباس های بافتنی مانند ژاکت های پشمی، ریشه الیاف پشم پس از انقباض جزئی در نخ نمدی می شود و الیاف با یکدیگر در هم می پیچند، بنابراین ضریب اصطکاک بین الیاف افزایش یافته و مقاومت الیاف در برابر اصطکاک را دشوار می کند. با استفاده ملایم و سبک از آنزیم پرزبر در این نوع الیاف نخ لیز می خورد، که باعث کاهش پرز شدن در پارچه هایی مانند ژاکت می شود. پارچه‌هایی مانند ژاکت‌های پشمی پرز دار معمولاً کمی برآمده می ‌شوند تا اثر ضد پرز آنها بهبود یابد.