نگاهی به فرماندهی سپاه هسته‌ای

چندین ماه پیش و پس از چند مورد خرابکاری در تاسیسات هسته‌ای کشور، سردار غلامرضا جلالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور از تشکیل یک فرماندهی واحد دفاعی-امنیتی هسته‌ای خبر داده بود، که گویا مقدمات آن در همان مقطع زمانی پیش رفته بود، اما بدلیل حساسیت‌های امنیتی پوشش رسانه‌ای نداشت. در یکی دو روز گذشته بلاخره خبر تاسیس سازمان سپاه هسته‌ای به شکل رسمی تائید و در رسانه‌ها منتشر شد. از این واحد جدید بعنوان «فرماندهی حفاظت و امنیت مراکز هسته‌ای کشور» نیز یاد شده است و امیدواریم که تاسیس این نهاد جدید از یک سو بتواند نگرانی‌های امنیتی سالهای اخیر را کاهش دهد و در ضمن قادر باشد از سیاسی کاری های درون سازمانی فراتر رفته و امنیت و منافع ملی را در راس امور قرار دهد.ناظران مسائل امنیت کشور ضمن استقبال از تاسیس این نهاد جدید، این سوال را مطرح کرده‌اند که آیا با وجود نظارت‌های نهادهای امنیتی بر اماکن حساس هسته‌ای در گذشته، تشکیل این فرماندهی به علت موازی‌کاری‌ها و اشتباهاتی بوده که طی چند سال اخیر خسارات زیادی به ما وارد کرده و آیا می‌توان امیدوار باشیم که با تاسیس این فرماندهی دیگر شاهد خرابکاری و انفجارهای مشکوک در اماکن حساس اتمی کشور نباشیم؟روز دوشنبه در خبرها آمده بود که شبکه‌ایی که قصد خرابکاری در تاسیسات هسته‌ای فردو را داشت از سوی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی متلاشی شد. سپس و در لابلای گزارشهای مربوط به این خبر، برای نخستین بار از «فرماندهی سپاه هسته‌ای» نام برده شد که اخیرا تاسیس شده است. البته پیش از این عنوان شده بود که حفاظت از سایت‌های هسته‌ای کشور به سپاه واگذار شده است اما این اولین بار است که به صورت رسمی این موضوع تایید و از وجود «فرماندهی سپاه هسته‌ای» پرده‌برداری شد. پس از خنثی کردن پروژه خرابکاری در تاسیسات فردو در گزارش‌های منتشر شده آمده بود که «فرماندهی سپاه هسته‌ای با همکاری فرماندهی ضدجاسوسی سازمان اطلاعات سپاه توانست مانع یکی از خرابکاری‌های بزرگ در تاسیسات هسته‌ای کشور شود چرا که این شبکه تلاش داشت تا قبل از تعطیلات نوروز اقدامات خود را عملی کند». این گزارش حاکی از آن است که این فرماندهی اکنون به شکل رسمی فعالیتهای خود را آغاز کرده.مطمئنا به خاطر دارید که در تابستان سال گذشته یک انفجار مشکوک در منطقه نظامی پارچین و سپس انفجار و خسارت گسترده به قسمتی از سایت اتمی نطنز، سوالات زیادی را در خصوص موازی‌کاری‌ها و حفره‌های امنیتی در داخل طرح کرده بود. در همان مقطع هم گفتیم که متاسفانه موضوعی که بیشتر از خود آن حوادث باید مورد توجه قرار گیرد، درس گرفتن از گذشته و ردیابی مشکلات زیرساختی در حوزه حفاظت و امنیت است. متاسفانه در گذشته سیاسی شدن بحث و دعواهای میان-سازمانی باعث شده بود که موضوع بطور تکنیکی مورد بررسی قرار نگیرد و عدم شفافیت و پنهان‌کاری‌ها در ارتباط با دلایل اصلی این انفجارها و به نوعی سردرگمی بین مسئولین و مقامات نظامی-امنیتی کشور مزید بر علت شده بود. رقابت‌هایی که میان دو نهاد اطلاعاتی و امنیتی وجود داشته باعث شده که بسیاری از حفره‌های امنیتی پر نشود و البته اکنون امید است که با تشکیل فرماندهی سپاه هسته‌ای، ضعف‌های گذشته تاحدی برطرف شود.در این چند سال گذشته هر بار خبری از انفجار و خرابکاری در نزدیکی اماکن هسته‌ای و نظامی کشور منتشر می‌شد، بسیاری می‌پرسیدند مگر این اماکن مهم نظامی و هسته‌ای محافظ ندارند که عوامل دشمن به همین راحتی به آنها نفوذ میکنند. پنهان‌کاری‌ها و تناقض‌گویی‌های مسئولان هم به ابهامات و اتهامات می افزود و پاسخ این سوال مبهم می ماند که بلاخره چه نهاد یا نهادهایی مسئول حفاظت از تاسیسات هسته‌ای کشور هستند و چرا هیچ فرماندهی مسئولیت نهایی را قبول نمی‌کند؟ به شکل قانونی و رسمی این وظیفه سنگین با همکاری وزارات اطلاعات صورت می‌گرفت ولی به علت موازی‌کاری‌ها و سیاسی‌کاری‌ها، شاهد بودیم که تداخل کاری میان چندین نهاد صورت می گیرد و البته در نهایت هیچ نهادی هم مسئولیت را نمی پذیرد و مشکلات حل نمی شود. مسئولان بلندپایه امنیتی کشور هم سیگنال‌های متناقض دادند و یک بار انگشت اتهام را به سوی مرزهای غربی نشانه گرفتند و یک بار از نفوذی‌های خودی در داخل سخن گفتند. سخنان سردار رضائی که چندی پیش صحبت از «آلودگی امنیتی» کرد و خواستار «پاکسازی امنیتی» شد، نمونه‌ای از این سخنان رمزی بود که البته با واکنش وزارت اطاعات روبرو شدمتاسفانه این اختلافات پس از ترور ناجوانمردانه دکتر فخری‌زاده شکل جدید‌تری نیز به خود گرفت تا حدی که پس از آنکه وزارت اطلاعات به کوتاهی در خنثی کردن ترور دکتر متهم شد، برخی از مقامات ارشد آن وزارتخانه، سپاه را متهم کردند که همکاری لازم را با وزارت اطلاعات نداشته و به همین دلیل عناصر معاند توانسته‌اند از شکاف‌های امنیتی سوء استفاده کنند و به راحتی و در روز روشن مغز متفکر برنامه هسته‌ای کشورمان را نشانه بگیرند. در همان مقطع هم ما در چندین نوبت درباره نیاز رسیدگی و کشف وقایع مربوط به آن حادثه نوشتیم و یادآور شدیم که اگر ضعف‌هایی که برخی از کارشناسان در مورد آن صحبت کردند یافت و از میان برده نشوند، باز هم شاهد حوادث تلخ این چنینی در کشور خواهیم بود که میتواند در اشکال مختلف مانند ترورهای خیابانی و خرابکاری و آتش سوزی و انفجار رخ دهد.به هر حال با توجه به چالشهای امنیتی که در سالهای اخیر وجود داشته است، سران سپاه تصمیم به ایجاد فرماندهی هسته‌ای کشور گرفتند که اصلی‌ترین وظیفه آن حفاظت از تاسیسات و اماکن هسته‌ای کشور خواهد بود و در صورتی که این فرماندهی بتواند با دیگر نهادهای امنیتی همکاری درست و سازنده‌ای داشته و به رقابت ناسالم و سیاسی‌کاری درون سازمانی که در نهادهای امنیتی در چند سال اخیر بوجود آمده پایان دهد، میتوان این اقدام را به فال نیک گرفت.