مروری بر تاریخ معاصر   چرا و چگونه " امام جمعه شیعه " تهران نماینده مردم "مهاباد" در مجلس شورای ملی ایران شد.

مروری بر زندگی "دکتر سید حسن امامی روحانی" دربار پهلوی رئیس مجلس شورای ملی ایران در دوره هفدهم و مخالفتش با "مصدق " "سید حسن امامی" امام جمعه تهران از خاندان سادات روحانی بودند که در تهران چند نسل امام جمعه پایتخت و مورد علاقه دربار قاجار و پهلوی بودند مروری بر زندگی "دکتر سید حسن امامی روحانی" دربار پهلوی رئیس مجلس شورای ملی ایران در دوره هفدهم و مخالفتش با "مصدق " نوشته :شاهرخ احمدزادهحسب علاقه مندی به مطالعه تاریخ معاصر در یکی از منابع معتبر به موضوعی جالب برخوردم که لازم دیدم در این مجال با علاقه مندان تاریخ در میان بگذارم صاحب عکس فوق یکی از روحانیون تاثیر گذار در زمان پهلوی دوم و از روحانیون درباری نزدیک به وی بود. "سید حسن امامی " روحانی برجسته شیعی فرزند سید میرزا ابوالقاسم تهرانی و نوه سید زین‌العابدین امام جمعه تهران بود. جدش میرزا ابوالقاسم تهرانی نیز از امامان جمعه پایتخت بوده‌است وی علاوه بر تحصیلات تا درجه اجتهاد در حوزه «علمیه نجف» در سال 1307 به «سوئیس» رفت و تحصیلات خود را در رشته حقوق ادامه داد. "سید حسن امامی" امام جمعه تهران از خاندان سادات روحانی بودند که در تهران چند نسل امام جمعه پایتخت و مورد علاقه دربار قاجار و پهلوی بودند وی همچنین "برادرزاده همسر دکتر محمد مصدق" بود ولی به شدت مخالف "مصدق" و سیاست های دولت وی بود. انتخابات مجلس شورای ملی هفدهم در دولت مصدق که اردیبهشت 1331 تشکیل شد با 79 نماینده شروع بکار کرد، لیست منتخبین که به دست مصدق رسید ناامیدی بر وی غالب شد، چون تنها توانسته بود بر حوزه تهران و چند شهر بزرگ نفوذ داشته باشد در دیگر حوزه های انتخابی که نیروهای نظامی و بومی نظارت داشتند انتخابات تقریبا سالم و کم حاشیه برگزار شد مصدق فهمید کار با این دوره از نمایندگان سخت است. چون طیف منتخب به شدت طرفدار دربار و دولت استعماری انگلیس و مخالف او هم بودند. یکی از نمایندگان منتخب" سید حسن امامی" روحانی درباری و امام جمعه تهران بود جالب اینکه او فهمیده بود نمی تواند از تهران بخاطر مخالفت مصدق رای بیاورد از" شهرستان مهاباد "در استان آذربایجان غربی کاندیدای مجلس شد و تعجب انگیز اینکه یک روحانی شیعی اهل تهران در" شهرستان مهاباد شهر مهم کرد نشین سنی مذهب که مرکز تشکیل دولت دمکرات محمد قاضی" بود با اکثریت به مجلس راه یافت این را مورخان تاریخ معاصر یکی از شاخصه های برگزاری انتخابات سالم در دوره استبداد رضا خان می دانند. "مصدق "مستاصل و نگران از انتخابات مجلس شورای ملی هفدهم به احضار دادگاه بین اللملی لاهه در خصوص شکایت دولت انگلیس با قاضی "کریم سنجابی" هفت خرداد ماه عازم سوئیس شدند فقط 25 نماینده طرفدار جبهه ملی اعتبارنامه شان تایید شد و مجلس هفدهم با رای اکثریت نمایندگان به ریاست همین روحانی مخالف مصدق تشکیل شد . ده تیرماه همان سال "سید حسن امامی روحانی طرفدار دربار و نماینده مردم مهاباد رئیس مجلس شد" هر چند به کمتر از یک ماه ریاست مجلس را داشت در این مدت از هیچ اهانت و عداوتی با دولت کم نگذاشت. مصدق در دادگاه بین اللملی لاهه با نطق های مستدل و بلیغ با مشاورین حقوقی خود به دفاع پرداخت جالب اینکه بخاطر نفوذ انگلیس اصلا نظر خوشی به نتیجه دادگاه نداشت. در دو تیرماه به تهران بازگشت و اوضاع سیاسی را باخته یافت. مصدق به سنت موجود سیاسی بایذ استعفا می داد فردای آن در جلسه مخفی مجلس 65 نفر حاضر 52 نفر به مصدق رای دادند و در مجلس سنا با رای ضعیف 36 موافق در 22 تیر ماه باز به ریاست دولت انتخاب شد و چون می دانست کار با مجلس هفدهم سخت است شش ماه وقت گرفت تا اختیارات قانون گذاری دولت را تدوین کند. درست در روز معرفی او به عنوان رئیس دولت یعنی 25 تیرماه از سوی "رضاشاه" از هم پیمانی شاه با نیروهای نطامی بیم داشت در خواست کرد تا انتخاب وزیر جنگ با او باشد. شاه وقتی قبول نکرد «باز مصدق استعفا» داد و در منزلش ماند. شاه ودرباریان با رایزنی انگلیس سریعا فرصت را مغتنم شمردند در 26 تیرماه در غیبت طرفداران مصدق در مجلس رای به نفع «قوام» گرفتند. شاه همان روز حکم «نخست وزیری به قوام» سرسپرده انگلیس داد که شخصیت وابسته اش عیان بود. "قوام بیانیه شدید الحن داد" و برنامه هایش را برای حل مشکلات کشور اعلام کرد. این کار ناشیانه شاه و لحن قوام نیروهای سیاسی را کنار هم قرار داد، جبهه ملی نیروهای مذهبی با رهبریت" آیت الله کاشانی" و حزب توده تا حزب دمکرات به یاری مصدق آمدند. 29 تیر ماه" آیت الله کاشانی" نامه ای به دربار پهلوی نوشت و تهدید کردند که اگر تا فردا" مصدق" به سر دولت برنگردد دهانه انتقام انقلابی را با جلوداری خودش متوجه شاه خواهد نمود. اعلامیه دادند و "قوام" را دست نشانده انگلیس اعلام عمومی نمودند 28 نماینده مجلس به بازگشت مصدق رای دادند، سی تیرماه اوصاع تهران متشنج شد، مردم از غرب و شرق و اطراف پایتخت به تهران ریختند، ارتش در مقابل مردم قرار گرفت و کشتار شروع شد. براساس نوشته "مظفر بقایی" با مستندات 150 نفر کشته شدند. مردم مقاومت شدیدی نمودند و شعار «مرگ بر ‌شاه، مرگ بر قوام، مرگ بر انگلیس و آمریکا» بالا گرفت. ماشین امام جمعه تهران و رئیس مجلس شورای ملی مورد حمله و خود امامی مضروب شد ولی جان سالم بدر برد،" رضا شاه" تسلیم شد "قوام" استعفا داد و "مصدق" بسیار مقتدرانه به راس دولت برگشت «فردای همان روز گزارش دیوان لاهه ابلاغ جهانی شد.» 31 تیرماه با 9 رای مقابل 5 رای به نفع ایران رای داد و این پیروزی بین اللملی در مقابل موقعیت داخلی مصدق را تکمیل کرد مصدق بلافاصله اصلاحات خود را شروع کرد و وزارت جنگ را عهده دار شد، به وزارت دفاع تغییر داد و 31 درصد از اعتبارات آن را کاست، 136 افسر ارشد را بازنشست کرد و ''ریاحی '' سرتیپ مورد اعتمادش را فرمانده ارتش کرد. '' علا'' وزیر دربار را برکنار کرد، "امینی" منتقد دربار را مسئول این وزارت نمود، اشرف دوقلوی محمدرضا را که دخالت زیادی در سیاست می کرد مجبور به ترک وتبعید از وطن کرد، املاک شاه را مصادره و به دولت برگرداند و اختیارات قانونی خود را که شش ماه وقت گرفته بود تدوین و تصویب کرد . اما "روحانی شیعه"، «نماینده مردم مهاباد در دوره هفدهم مجلس شورای ملی و رئیس آن از 10تا 30تیر 1331بود» ؛ در همان روز تاریخی مجبور به ترک مجلس کردند و «ریاست مجلس به آیت الله کاشانی» با اکثریت آرا رسید. سید حسن امامی نماینده مجلس شورای ملی علاوه بر کرسی استاد دانشگاه حقوق تا سال 1347 امام جمعه شهر تهران از 12 بهمن 1324تا 28دی 1357 در زمان محمدرضا پهلوی بود. وی درجه اجتهاد از علمای نجف داشت و تحصیلکرده حقوق از دانشگاه لوزان سوئیس بود در سال 1312 درجه دکتری حقوق گرفت و به ایران بازگشت مدتی به تدریس «تاریخ حقوق و حقوق اسلام» در مدرسه عالی حقوق و دانشکده معقول و منقول پرداخت. در سال ۱۳۱۷ به منصب قضاوت رسید و در سال ۱۳۲۳ رئیس کل دادگستری شهرستان تهران گردید. مدت‌ها کرسی تدریس دروس «حقوق ثبت اسناد»، «اصول محاکمات حقوقی»، «حقوق مدنی» و «شرح قانون مدنی» در دانشگاه تهران را در دست داشت. مدتی مجدداً به سوئیس سفر کرد و حاصل این سفر، تألیف شش جلد کتاب «حقوق مدنی» بود که هنوز هم یکی از اصلی‌ترین منابع و مراجع تدریس، مطالعه و تحقیق در این زمینه به‌شمار می‌رود. امامی در کنار محمدجعفر جعفری لنگرودی، ناصر کاتوزیان، سید حسین صفایی و مهدی شهیدی جز اساتید بنام و صاحب سبک در حقوق مدنی ایران بود. وی دو روز بعد از خروج محمدرضا آخرین شاه پهلوی در دی ۱۳۵۷ ایران را به مقصد سوئیس ترک کرد و در سال ۱۳۵۸ در اثر ابتلا به بیماری سرطان در سوئیس درگذشت و در آنجا به خاک سپرده شد.منبع : کتاب نبرد قدرت در ایران ( چرا و چگونه روحانیت برنده ‌شد) نوشته محمد سمیعی، نشرنی 1397کتاب ایران بین دو انقلاب، یرواند آبراهاميان ترجمه احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی و لیلایی، نشر نی 1384