آزمونی برای سه راز خوشبختی

به تصور ما خوشبختی وضعیتی افسانه ای است که انسان وقتی در آن قرار میگیرد که بتواند به تمام آنچه میخواهد برسد. در طی ده هزار سال اخیر و در پی سه انقلاب کشاورزی، صنعتی و دیجیتال، برای اولین بار بسیاری از انسان ها به تمام آنچه میخواهند دسترسی دارند اما همچنان احساس خوشبختی نمی کنند. پس اگر خوشبختی از بدست آوردن آنچه میخواهیم بدست نمی آید چرا ما اینچنین فکر میکنیم؟ زیرا ما همه عضوی از واحدهای اجتماعی هستیم، خانواده، محله، دانشگاه، و سازمان. ما در محاصره افرادی هستیم که دائما به ما میگویند در کجا خوشبختی را باید جستجو کنیم. و عموم این توصیه ها حول سه محور میگردند: ازدواج، پول، و فرزند.یک - آیا ازدواج موجب خوشبختی می شود؟پاسخ مثبت است. وقتی به داده ها نگاه میکنیم افراد متاهل بطور میانگین از سایر گروه ها (مجرد، طلاق گرفته، زندگی مشترک ولی غیر متاهل، زندگی جداگانه) بیشتر احساس خوشبختی می کنند. این نتیجه البته منطقی است چون آنها عموما سلامت ترند، درآمد بالاتری کسب می کنند، روابط جنسی بیشتر و لذت بخش تری دارند. هرچند میزان احساس خوشبختی با حرکت بسمت میانسالی کاهش یافته و با کهولت سن دوباره افزایش میابد، ولی در تمام این مدت افراد متاهل همچنان احساس خوشبختی بیشتری نسبت به غیر متاهل ها دارند. همچنین تحقیقات بما نشان میدهند که این پدیده مختص امروز نیست، و نتایج برای مردم آمریکا از دهه 1970 تاکنون نیز مشابه است.سوالی که در اینجا مطرح میشود اینکه شاید این صرفا یک همبستگی باشد و اصلا احساس خوشبختی است که موجب ازدواج می شود. البته این ایده تا حدودی صحیح است اما بررسی افراد در طول زمان هم نشان میدهد میزان خوشبختی با ازدواج به اوج خود میرسد، و هر چند مدتی بعد کمی کاهش می یابد ولی همچنان این اثر در مقایسه با قبل از ازدواج بین 10 تا 20 سال دوام دارد.البته لازم بذکر است اتفاق دیگری که باعث افزایش میزان شادی افراد میشود طلاق است. ولی آیا این بنوعی تناقض نیست؟ مساله حائز اهمیت اینکه این ازدواج نیست که باعث خوشبختی میشود بلکه ازدواج موفق است، یعنی وقتی افراد درون ازدواج هایی هستند که آنقدر قابل تحملند که به طلاق منجر نمی شوند. یک تست خوب برای آزمودن رابطه خوشبختی و ازدواج اینست که آیا همسر شما بهترین دوستتان است یا نه.دن گیلبرت نویسنده کتاب برخورد کردن با خوشبختیدوم - آیا پول باعث خوشبختی می شود؟تمام مطالعات صورت گرفته به این سوال پاسخ مثبت میدهند. اما این رابطه چندان ساده نبوده و منحنی وار است. حرکت افراد از طبقه فقیر به متوسط تاثیر فوق العاده ای در میزان خوشبختی شان دارد، اما از متوسط به ثروتمند تاثیر کمتری نشان داده و حرکت از ثروتمند به فوق ثروتمند بسیار ناچیز است. مثل خوردن کلوچه، که اولی فوق العاده است، دومی خوب، سومی احتمالا زیاده روی است، و چهارمی حالتان را بهم میزند. مثل قانونی طبیعی که هر چیزی حدی دارد.اما اقتصاددانان به شما خواهند گفت اگر پول بیشتر باعث خوشبختی شما نمیشود بخاطر این است که آن را درست خرج نمی کنید. به عنوان نمونه تحقیقی از احساس خوشبختی مردم اروپا نشان میدهد فعالیت ها روزمره مردم از بدترین به بهترین به این ترتیب هستند: کار، رفت و آمد، تماشای تلویزیون، صحبت کردن، و در نهایت تعامل جنسی است. اما آنچه در این داده ها باعث تعجب می شود اینکه میزان احساس خوشبختی افراد در زمان استراحت تفاوت چندانی با کار کردن ندارد. این در حالی است که بسیاری از مردم این ایده کاملا غلط در مورد نحوه مصرف پول خود برای شادی را دارند که دست از کار کشیده و استراحت کنند.{همچنین مقاله مایکل نورتون 2008 نشان داد افراد پس از خرج کردن پول برای دیگران احساس شادی بیشتری گزارش می کنند به نسبت وقتی که آن را برای خود مصرف می کنند}.سوم - آیا داشتن فرزند باعث خوشبختی است؟تقریبا تمام فرهنگ ها عمیقا به این موضوع اعتقاد دارند اما وقتی به داده ها نگاه میکنیم میبینیم افراد بدون فرزند خوشبخت تر از افراد دارای فرزند هستند. سطح خوشبختی والدین با بدنیا آمدن فرزند اول بشدت کاهش میابد و عموما هیچوقت به سطح سابق خود پیش از آن نمیرسد، و یا اگر برسد زمانیست که فرزندان از والدین خود جدا می شوند (دانشگاه، ازدواج...)، پس بطور متوسط داشتن فرزند باعث کاهش شادی می شود. تحقیقی از حدود هزار زن آمریکایی در مورد میزان احساس خوشبختی شان نشان میدهد ترتیب فعالیت های مورد علاقه شان به اینصورت است: صحبت کردن با دوستان و غذا خوردن در بالای لیست هستند و در انتهای لیست خرید کردن برای خانه و انجام کارهای خانه است. در این میان سپری کردن زمان با فرزندان تقریبا در انتهای لیست قرار میگیرد.البته بسیاری از پذیرش این حقیقت امتناع می کنند اما هرچند ممکن است این موضوع برای بعضی افراد صادق نباشد اما برای بیشتر مردم صحیح است. البته این تاثیر منفی آنچنان بزرگ نیست و در کشورهای مختلف تفاوت هایی مشاهده میشود مثلا والدین مونتنگرویی بیشترین حس خوشبختی و والدین مقدونیه ای بیشترین حس بدبختی از فرزندان خود را گزارش کرده اند. تفاوت دیگر در میزان خوشبختی از وضعیت ازدواج می آید یعنی والدینی که به تنهایی فرزند خود را بزرگ می کنند و سپس افراد مطلقه بمراتب احساس بدبختی بیشتری نسبت به زوج های متاهل تجربه می کنند. همچنین میزان حس خوشبختی شما با افزایش سن بیشتر می شود یعنی والدین جوان تر احساس بدبختی بیشتری از داشتن فرزند گزارش کرده اند. همچنین زنان نسبت به مردان احساس خوشبختی کمتری از داشتن فرزند ابراز می کنند.دن گیلبرت - استاد روانشناسی دانشگاه هارواردمنبع https://bit.ly/31NByGR