۵ عامل ناامیدی که معمولا از آن‌ها بی‌خبریم

در زمان‌های قدیم روستایی وجود داشت که اهالی آن از مشکل بارش فراوان باران رنج می‌بردند. بارش در این مناطق به قدری بود که هر ساله در دو فصل سیل شدیدی به راه می‌افتاد و دردسرهای زیادی را ایجاد می‌کرد. اما بارش بیش از اندازه مشکل دیگری هم ایجاد کرده بود و آن نم دادن سقف‌ خانه‌های اهالی روستا بود. در این میان یکی از اهالی روستا هر ساله پس از بارش باران سقف خانه‌اش دچار آسیب‌دیدگی شدیدی می‌شد و مجبور بود که هزینه زیادی صرف تعمیر آن کند.این هزینه‌ی بالا چند سالی ادامه داشت تا اینکه یک روز گذر یک مهندس ساختمان به این روستا افتاد و از قضا با مشکل این یارو مواجه شد و یک پیشنهاد اساسی به او داد. این پیشنهاد نتیجه‌ی قابل توجهی داشت به طوری که زندگی آن مرد را از این رو به آن رو کرد. توصیه مهندس این بود:«سقف خانه‌ات را ایزوگام کن.»می‌دانم داستان کاملن من‌درآوردی به نظر می‌رسد ولی ما قرار است در مورد درسی که این داستان به ما منتقل می‌کند صحبت کنیم. این داستان به ما می‌گوید به جای آنکه با خود مشکل مواجه شویم و هزینه‌ی بالایی را برای برطرف کردن آن بپردازیم، عوامل ایجادکننده آن را از بین ببریم.مثالی دیگر برایتان می‌زنم؛ همانطور که می‌دانید ژاپن کشوری زلزله‌خیز است و زلزله هر روز تن‌ و بدن مردم‌شان را می‌لرزاند. مسئولان این کشور با درنظر گرفتن یک سری تمهیدات ویژه از آسیب‌های زلزله جلوگیری کردند. بعدها کار به جایی رسید که از لرزش‌های مداوم زلزله برق تولید کردند.حال فرض کنید که قرار بود هر بار پس از فروریختن خانه‌ها دوباره آن‌ها را از نو بسازند، در این صورت اقتصاد ژاپن در یک روز به گل می‌نشست. مصداق بارز آن را می‌توانید در کشور خودمان مشاهده کنید که مجبوریم هر ساله چندین و چند میلیارد تومان صرف بازسازی خانه‌ها کنیم.«تمام حرف من آنست که تیر راه‌حل باید به سمت عامل ایجادکننده مشکل پرتاب شود نه خود مشکل. این قاعده در مورد ناامیدی که این روزها به جان‌‌مان افتاده نیز صدق می‌کند.» مثلی در پزشکی وجود دارد که می‌گوید:«پیشگیری بهتر از درمان است.»این نقل‌وقول اگر چه در زمینه پزشکی گفته شده ولی من معتقدم می‌توان آن را در تمامی مسائل زندگی به کار برد. مسئله خیلی ساده است، قبل از اینکه به فنا بروید چاره‌‍ای بیندیشید در غیر این صورت به فنا می‌روید. حال بسیاری از اوقات دچار ناامیدی می‌شویم و خب انگشت اتهام به سمت خود ناامیدی نشانه گرفته می‌شود. این در حالی است که عامل ایجاد این ناامیدی به مراتب از اهمیت بیشتری برخوردار است. در ادامه قصد دارم به ۵ عامل شایع ناامیدی اشاره کنم:عملگرا نبودنبارها در زندگی خود به عینه شاهد بوده‌ام که به هنگام بیکاری اگر چه دغدغه‌های کمتری به سراغم می‌آیند ولی ناامیدی به طرز وحشیانه‌ای تمام ذهنم را پر می‌کند. بیایید رو راست باشیم، هر وقت که گوشه‌ای بیکار نشسته‌ایم به مراتب ناامیدتر بوده‌ایم.حدود سه سال گذشته بود که به طرز وحشتناکی در بی‌پولی به‌سرمی‌بردم و تمام تلاشی که برای به‌دست آوردن آن از خود نشان می‌دادم این بود که غر بزنم و از شرایطی که بر کشور حاکم است بنالم. برنامه روزانه من در کسل‌کننده‌ترین حالت ممکن قرار داشت. نیمه‌های روز از خواب برمی‌خاستم و نخست به سراغ موبایل می‌رفتم و خزعبلات مجازی را می‌لنباندم. بعد هم به تماشای فیلم و سریال می‌پرداختم و روز را به پایان می‌رساندم.هنوز هم وقتی به شرایط سابق و روزمرگی که در آن گرفتار شده بودم می‌اندیشم، به خود و تلاش‌هایم برای رهایی از منجلاب گذشته می‌بالم و سعی می‌کنم که بیشتر عملگرا باشم. بنابراین هر روز می‌نویسم، یک پست وبلاگ در رسانه‌ام منتشر می‌کنم، مقاله می‌نویسم و کسب‌وکارم را بهبود می‌بخشم.کرت ونگات در سال 1965 در نامه‌ای به همسرش، از عادات نویسندگی‌اش می‌نویسد:«من ساعت 5:30 دقیقه از خواب برمی‌خیزم و تا ساعت 8:00 کار می‌کنم. صبحانه را در خانه می‌خورم و تا ساعت 10:00 کار می‌کنم. سپس مقداری پیاده‌روی می‌کنم. به استخر شنای شهرداری که در همان نزدیکی است می‌روم. یک ساعت و نیمی شنا می‌کنم. 11:45 دقیقه به خانه برمی‌گردم. نامه‌ها را می‌خوانم و ناهار می‌خورم. عصرها کارهای مربوط به مدرسه را انجام می‌دهم. وقتی ساعت5:30 از مدرسه به خانه برمی‌گردم، ذهن به هم ریخته‌ام را با نوشیدن بی‌حس می‌کنم. موسیقی جاز گوش می‌دهم و ساعت 10:00 به رختخواب می‌روم. من مدام درازنشست و شنا انجام می‌دهم و گمان می‌کنم که لاغر و زشت می‌شوم ولی بعید می‌دانم اینطور باشد.»اخبار منفیدلار گران شد.دلار ارزان شد.روسیه اوکراین را به توپ بست.کرونا جان میلیون‌ها نفر را گرفت.قیمت مرغ و گوشت افزایش یافت.قیمت خودرو سر به فلک کشید.عناوین ذکر شده تنها بخشی از خبرهایی است که در طی ماه‌های اخیر شنیده‌ایم. آیا فایده‌ای از دنبال کردن اخبار نصیب‌تان می‌شود؟اینطور من را نگاه نکنید. می‌دانم می‌خواهید بگویید که حس بشردوستی کجا رفته و این‌ مردم همگی مظلومند! منظورم این نیست که در احساسات را تخته کنیم و نسبت به چیزی واکنش نشان ندهیم ولی آیا با مشاهده اخبار گرانی و تورم مشکلی از مشکلات‌تان حل می‌شود؟ اگر بدانیم که روسیه فلان موشک را بر سر اوکراینی‌ها ریخته، پوتین فلان فلان‌شده دست از جنگ می‌کشد؟من گمان می‌کنم که خبررسانی در فضای رسانه رفتار غیرمنصفانه‌ای را در پیش گرفته و ناامیدی است که به بدن‌مان تزریق می‌کنند. سابق وظیفه‌ی اخبار آن بود که با رساندن به موقع خبرهای ضروری کاری کند که مردم در قبال مشکلات آینده چاره‌ای بیندیشند ولی اکنون با پی بردن به اینکه دلار مرز پنجاه هزار تومان را رد کرده چه فایده‌ای نصیبمان می‌شود؟شما را نمی‌دانم ولی برای من فرقی ندارد که دلار پنجاه و پنج تومان شود یا پنجاه تومان چون پس از آنکه دلار از مرز بیست تومان گذشت من قدرت خریدم را از دست دادم. (حقیقت تلخه بالاخره)پیام بهرام‌پور در سمیناری که پیش از شروع سال جدید برگزار شده بود، نکته جالب توجهی در مورد تماشای اخبار گفت:«یکبار سعی کنید که اخبار روز را بررسی نکنید و پس از سه روز بازگردید و نگاهی به آن‌ها بیندازید. آن اخبار کاملن بی‌اهمیت به نظر می‌رسند.»اما من احساس می‌کنم حرف‌های من هیچ فایده‌ای ندارد وقتی که اخبار و نگرانی‌ها احساسات مردم را نشانه گرفته‌اند.دوستان منفیچند ماه پیش بود که یکی از دوستانم مدام از وضعیت معیشتی زندگی‌اش می‌نالید. هر خبر گرانی کافی بود تا او به نزد من بیاید و سیل ناله‌هایش را به سمت من سرازیر کند. بارها سعی کردم تا دید درستی به او بدهم و کاری کنم که به توانایی‌هایش بیشتر توجه کند و در نتیجه کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کند اما تلاش‌های مذبوحانه من راه به جایی نمی‌برد و او راه خودش را می‌رفت.بعد از مدتی دست از تلاش‌هایم برای اصلاح این و آن برداشتم و رهایشان کردم. قبول کنید که یک عده فقط برای ناامیدی زاده شده‌اند و هر چه دلیل و منطق برایشان بیاورید نتیجه نمی‌دهد و خودشان را بیشتر لوس می‌کنند.بگذارید خیال‌تان را راحت کنم؛ شما در قبال چنین افرادی هیچ مسئولیتی ندارید پس رهایشان کنید.تنهاییتا آنجا که من می‌دانم تمامی معلم‌ها و افراد باسواد به ما گوشزد می‌کردند که تکنولوژی قرار است زندگی‌مان را سر و سامان ببخشد و بسیاری از مشکلات را برطرف کند اما این‌طور که من می‌بینم دردسرهای فراوانی را برای ما ایجاد کرده است. افلاطون معتقد بود که آنچه در این عالم برایمان رخ می‌دهد هم جنبه‌ی ضرر دارد و هم جنبه‌ی فایده ولی این ماییم که تصمیم می‌گیریم بین ضرر و فایده‌ی آن تعادل برقرار کنیم یا کاری کنیم که ضرر آن به سودش بچربد.تکنولوژی در وهله‌ی اول همه را خانه‌نشین کرد. به بهانه‌ی آنکه می‌توانیم به کمک تماس ویدیویی با عزیزان و دوستان‌مان ارتباط برقرار کنیم، در خانه‌هایمان تپیدیم و افسردگی را نوش‌جان کردیم.تکنولوژی چاقوی دولبه است. اگر سودی دارد بایستی به جنبه‌ی ضرر آن هم توجه داشت. جای خجالت دارد که در مهمانی‌ها و دورهمی‌هایمان هم موبایل به دست می‌گیریم و در فضای رسانه می‌چریم.این‌ها بهانه‌ای بود برای آنکه به این کلیشه برسیم:«انسان موجودی اجتماعی است و فطرت او طوری نیست که مثل مرغ یک جا بنشیند.»سبک زندگیممکن است با خود بگویید که سبک زندگی چه ربطی به امیدواری و ناامیدی دارد؟جسم، مَرکب روح است وقتی که حال آن خوب نباشد، شما حس خوبی نخواهید داشت و در نتیجه ناامید خواهید شد. در ادامه به چند مورد از توصیه‌های کاربردی اشاره می‌کنم:«زود بخوابید و زود از خواب برخیزید. خواب قبل از نیمه‌شب به مراتب اثربخش‌تر از خواب دیروقت است.»«پرخوری ممنوع! فرقی ندارد چه اضافه وزن داشته باشید و چه لاغر باشید در هر صورت پرخوری برایتان کسالتی طولانی درپی خواهد داشت.»«ورزش کنید.» (مساله نیاز به توضیح ندارد.)«هر روز بخوانید و بنویسید. خواندن و نوشتن به شما این توانایی رو می‌بخشند که عوامل ناامیدی مخصوص به خودتان را شناسایی کرده و نابودشان کنید.»حال که به پایان این مقاله رسیده‌اید ممکن است با خود بگویید:یعنی به همین راحتی بود؟خب، بله. جلوگیری از موارد بالا به تنهایی برای ساختن یک زندگی ایده‌آل کافی است.اگر این مطلب برایتان مفید بود آن را با دوستان‌تان به اشتراک بگذارید.در ضمن سایر نوشته‌های من را می‌توانید در وب‌سایت زیر بخوانید:hadighorbany.ir