رنگ بهترین بازاریاب شماست! (۱)

وارد فروشگاهی می‌شوید و انواع و اقسام رنگ‌ها چشمتان را خیره میکند، برخی از آن‌ها که خوش سلیقه‌ترند قفسه‌ها را با طیف‌های رنگی چیده‌اند تا هرچه بیش‌تر خودنمایی کنند. در واقع وقتی وارد فروشگاه بزرگی می‌شوید تنوع اجناس نیست که چشمتان را نوازش می‌کند، تلالو بی‌نظیر انواع و اقسام رنگ‌هاست که شما را به وجد می‌آورد. در این‌جا همه طیفی از همه رنگی می‌بینید، سفید، سیاه، خاکستری، آبی، سبز، نارنجی و هر رنگ دیگری.واقعا چرا رنگ این‌چنین بر نحوه انتخاب ما اثر میگذارد و در تصمیم گیر‌ی‌هایمان نقش بازی می‌کند. تا به حال در جواب چند سوال به جای این‌که ویژگی‌های محصولی که خریده‌اید را بگویید فقط گفته‌اید که: «از رنگش خوشم اومد!». بله، رنگ‌‌ها امروز مهمترین نقش را در دنیای بازاریابی و فروش ایفا می‌کنند. حتی تولید رنگ جدید و قالب کردن یکی دو رنگ به عنوان رنگ سال هم تبدیل به ماجراجویی جذابی برای برند‌ها شده است. هیچ محدودیتی هم در کار نیست، پوشاک، خوراکی، خودرو، حتا وسایل نوشتاری هم امروز با رنگ‌‌ها صاحب شخصیت شده‌اند. رنگ‌های روشن و شاد برای بچه‌ها (یا اونایی که کودک درونشون سرحاله)، رنگ‌های سنگین و به اصطلاح مدیریتی، رنگ‌های خنثی، رنگ‌های تیره، روشن، هر چیزی به فکرتان برسد.بیش‌ از 75 درصد از مدادهای فروخته شده در ایالات متحده زرد رنگ هستند.اما آیا حضور رنگ‌ها در زندگی روزمره ما فقط محدود به زمان حال و این چند دهه گذشته، به‌خصوص پس از پایان جنگ سرد، خلاصه می‌شود؟ در جواب باید یک نه بزرگ بگویم. سابقه رنگ در زندگی بشر به قدمت خود بشر است. از آن‌جایی که این حیوان دوپای ناطق از معدود مخلوقاتی است که دنیا را رنگی می‌بیند. پس، از همان وقتی که چشم باز کرده رنگ را دیده و درک کرده و به آن معنا داده، سبز؟ آسایش. قرمز؟ خطر. زرد؟ مطمئن نیستم. به هر رنگی با توجه به محیط پیرامونش معنا داده و سپس از این معنا برای ادامه حیات خود و اطرافیان‌اش استفاده کرده است.از آن‌جایی که این حیوان دوپای ناطق از معدود مخلوقاتی است که دنیا را رنگی می‌بیند. پس، از همان وقتی که چشم باز کرده رنگ را دیده و درک کرده و به آن معنا داده.در طول تاریخ هرچه انسان پیشرفته‌تر شد و دایره درکش وسیع‌تر، از رنگ‌ها بیش‌تر و بیش‌تر در زندگی‌اش استفاده کرد. لباس‌ها، ظروف، دیوارها، مجسمه‌ها و نقاشی‌ها همگی شاهدی بر این موضوع است. اما این جرقه که رنگ را وارد دنیای بازاریابی و فروش کنیم و از طریق آن دل و جیب خریدار را ببریم از کجا شروع شد؟اگر بخواهیم براساس تاریخ علم، خیلی مدون و علمی جلو برویم، نخستین ماشین طیف رنگ توسط اسحاق نیوتن در قرن هفدهم میلادی اختراع شد و نور مرئی را به طیف‌های مختلف تقسیم کرد. اما اینجا ما با علم و نیوتن کبیر کاری نداریم. بگذارید سوال را کمی کلی‌تر بپرسم. رنگ از کِی وارد زندگی بشر شد؟ دقیقا از چهل‌ هزار سال پیش هنرمندان توانستند با ترکیب موادی مثل خاک، چربی حیوانات، ذغال و گچ نخستین پالت رنگی شامل رنگ‌های قرمز، زرد، قهوه‌ای، سیاه و سفید را بسازند (یا اختراع کنند؟). پس از ساخت این پالت رنگی کار رنگ‌آمیزی بوم‌های نقاشی، مجسمه‌ها و دیوارها آغاز شد. پس از آن رنگ به کتب مقدس رسید و در میان اشراف هم جای خود را باز کرد. در رم باستان طبقات اجتماعی با رنگ لباس‌های‌شان از یکدیگر متمایز می‌شدند، اشراف از رنگ‌های مایل به بنفش و سرمه‌ای، نظامی‌ها رنگ‌های قرمز و مردمان عادی اکثرا سفید یا رنگ‌های طیف خنثی به تن می‌کردند.نمونه لباس‌های رومیانپس رنگ‌ لباس اشراف به خاطر؛ اول اشرافی بودن و دوم سخت بودن تولید آن، گران‌تر بود و اشراف گرامی باید برای ردا و عبای خود پول بیشتری پرداخت می‌کردند تا کارگران معادن سنگ که با یک تکه پارچه هم کارشان راه می‌افتاد. اولین تفاوت قیمت در جنس براساس رنگ!.خب، پس به‌نظر اولین حرکت هوشمندانه در استفاده از رنگ برای پول و سود بیشتر را بازرگانان و تجار رومی انجام دادند. لباس رنگی اشرافی، برای جیب‌های اشرافی. اما بازهم با قطعیت نمی‌توان نظر داد که این نخستین حربه‌ بازاریابی مبتنی بر رنگ است. شاید جایی در آفریقا، آسیا یا آمریکای لاتین هم کسانی بودند که با رنگ کردن محصولات ساده و روزمره، ارزش افزوده تولید کرده و همان محصول را به چند برابر قیمت میفروختند.شاید جایی در آفریقا، آسیا یا آمریکای لاتین هم کسانی بودند که با رنگ کردن محصولات ساده و روزمره، ارزش افزوده تولید کرده و همان محصول را به چند برابر قیمت میفروختند.اما بیایید کمی در تاریخ جلو برویم و اندکی معاصرتر به موضوع نگاه کنیم؛ سال 1933، آلمان، این روزها در جا‌ی‌جای شهر فقط یک ترکیب رنگ به چشم می‌خورد، قرمز در زمینه، دایره سفید روی آن و صلیبی سیاه و شکسته در وسط دایره، علامت حزب نازی. انتخاب رنگ سازمانی و حزبی به‌طور گسترده از ابتدای تاریخ لشگرکشی‌ها و جنگ‌های قدرت وجود داشته است. در خود رم باستان هم خاندان‌های مختلف بیرق‌ها و رنگ‌های متفاوتی داشته‌اند. اما استفاده ابزاری گسترده و به اصطلاح پروپاگاندا براساس رنگ و پرچم در دوره آلمان نازی به اصطلاح امروزی‌ها ترند شد و تا امروز هم ذره‌ای از سرعت آن کاسته نشده است.سواستیکا تا سال‌ها نماد پروپاگاندای حکومتی بودپس ازاین بود که رنگ مفهومی فراتر از رنگ پیدا کرد و تبدیل شد به وسیله تبلیغات، حالا تبلیغات سیاسی، اجتماعی یا اقتصادی، استفاده گسترده و ابزاری از رنگ برای پیش‌برد کمپین‌ها از همین دوره شروع شد. پس از نازی‌ها در آلمان، بلشویک‌ها در شوروی، دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در ایالات متحده، اروپاییان، هریک برای خود و اهداف‌شان رنگی انتخاب کردند و روی آن مانور دادند.اما ورود دیوانه‌وار و جدی رنگ‌ها به دنیای کسب‌وکارها و بازاریابی همزمان با جنگ سرد آغاز شد، جنگی پوشالی که در بطن آن جنگ قدرت‌های اقتصادی برای تصاحب بازار با هر ترفند و حقه‌ی ممکن در جریان بود. با فروپاشی شوروی و پیروزی دنیای به اصطلاح آزاد در جنگ، سرعت دیوانه‌وار بازاریابی و استفاده از هر روش عجیب و غریب برای جذب مشتری وارد فاز جدید و حتی وحشیانه‌ای شد. شرکت‌ها برای فروختن دست به هرکاری میزدند از تبلیغات فریبکارانه تا استفاده از مدل‌ها، بازیگران و هنرپیشگان.به تناژ رنگ‌ها دقت کنید و آن را با عکس اول مقایسه کنیددر کشاکش این جنگ وحشیانه برای توسعه بازار بود که شرکت‌ها به موضوع مهمی پی بردند، این‌که رنگ‌‌ها چقدر در جذب مخاطب موفق عمل می‌کنند.در قسمت‌های بعد بیشتر از نفوذ رنگ در بازار و تسخیر روح و قلب مشتری با رنگ‌های روح‌افزا خواهم گفت.