مسئولیت‌های اجتماعی فراموش شده در ایران

مفهوم مسئولیت اجتماعی بر اساس این فرضیه است: «تأثیر یک شرکت بر جامعه بیش از چیزی است که بتوان آن را در قالب سود و زیان اندازه‌گیری کرد». شرکت به عنوان عضوی از جامعه باید حامی سیاست‌های انسانی و اجتماعی سازنده‌ای باشد که جامعه را هدایت می‌کنند. درک مفهوم مسئولیت اجتماعی اولین قدم در جهت اثربخشی اجتماعی شرکت است. به عقیده اشتاینر «مسئولیت اجتماعی به معنای درک یک توافق عمومی، به رسمیت شناختن آن و همکاری در جهت رسیدن به آن است. هر شرکتی مسئولیت‌هایی دارد، که متناسب با قدرت آن است». بون و کرتز مسئولیت اجتماعی را «توجه مدیریت به اثرات اجتماعی همانند اثرات اقتصادی، در تصمیم‌گیری‌های خود» تعریف می‌کنند. باید توجه داشت، که مسئولیت اجتماعی در حقیقت به معنای برآورده ساختن تعهدات، در برابر جامعه و بخش‌های تجاری آن، بهبود اقتصاد و شرایط اجتماعی در بالاترین حد ممکن است. به عبارت دیگر، مفهوم مسئولیت اجتماعی به این نکته اشاره می‌کند که شرکت نه تنها تعهدات اقتصادی و حقوقی دارد، بلکه مسئولیت‌های اجتماعی دیگری نیز دارد. یعنی یک فرد تاجر نه تنها باید به منافع خود، بلکه باید به منافع دیگران یا همان اعضای جامعه نیز توجه داشته باشد. شرکت در برابر جامعه مسئول است:◀️ اول در نتیجه تأثیر عملیات خود که ممکن است برای جامعه مضر باشد. تأثیراتی از قبیل انتشار دوده کنترل نشده از دودکش کارخانه، که می‌تواند موجب #آلودگی_هوا شود؛ یا ایجاد #فاضلاب_شیمیایی و دفع #مواد_زاید به آب، که آن را غیرقابل استفاده می‌کند. ◀️دوم، از آنجایی که جامعه به زنان و مردان اجازه تجارت می‌دهد، تجارت نیز در عوض باید منافعی برای جامعه داشته باشد. زیرا این همان هدفی است که جامعه از آن انتظار دارد. ◀️سوم، مسئولیت اجتماعی همچنین از قدرت اجتماعی که شرکت‌ها به عنوان کارفرمایانی بالقوه در جامعه داشته و توسعه می‌دهند سرچشمه می‌گیرد. یا تأثیری که بر بوم‌شناسی، اقلیت‌ها و سایر موضوعات اجتماعی دارند. ◀️چهارم، شرکت را می‌توان به عنوان یک متولی برای منابع جامعه دانست، که از این منابع برای رسیدن به اهداف خود استفاده می¬کند. بنابراین شرکت نه تنها مسئول محافظت از منافع کسانی است که به آنها خدمت‌رسانی می‌کند، بلکه در برابر کل جامعه، یعنی همان متولی آگاهی که پیش از این منابع را در اختیار داشته است مسئول است. شرکت نیز مانند هر فردی در جامعه، تحت مجموعه‌ای از گونه‌های فرهنگی فعالیت می‌کند. ◀️پنجم، با افزایش پیچیدگی و مقاومت مشکلات جامعه، شرکت باید مسئولیت خود را با دولت تقسیم کنند. اغلب بی¬کفایتی دولت‌ها در رفع تحولات اجتماعی، گروه‌های دیگر اجتماعی تجاری، مانند نمایندگی‌های داوطلبانه، مؤسسات، سازمان‌های خیریه و غیره را در زمان #خشکسالی، سیل، طوفان، زلزله، بیماری و سایر مصیبت‌های پیش‌بینی‌ نشده به مشارکت دعوت می‌کند. تاجران روشن‌فکر در اینگونه مواقع وارد عمل شده و به حل مشکلات کمک می‌کنند.◀️ششم، با گذر زمان، دوران تجارت خصوصی برای منافع خصوصی جای خود را به این ایده داده است که شرکت‌ها وظیفه دارند به عموم مردم (یعنی همان کسانی که از پول آن‌ها تجارت صورت می‌گیرد) در رابطه با فعالیت‌های تجاری خود گزارش دهند. این نظارت اجتماعی موجب یک ارزیابی واقعی از اقدامات صورت گرفته و همچنین همکاری بین کارکنان و مدیریت، روابط متقابل آنها، استاندارد اقتصادی، اجتماعی و آموزشی شرکت و روابط عمومی آن با مصرف‌کنندگان می‌شود. ◀️هفتم، با افزایش مقررات دولتی و مالکیت عمومی در صنایع، تجارت ضروری قلمداد می‌شود. ایجاد تعادل میان بخش‌های خصوصی و دولتی باعث افزایش توجه به نقش جامعه تجاری در برخورد با مشکلات اجتماعی شده است. ◀️هشتم، رکود بزرگ دهه سی و بحران‌شدید اقتصادی در پی آن، هنگامی که تجارت مورد انتقاد/حمله شدید قرار گرفت و به خاطر مشکلات اقتصادی جامعه مقصر شناخته شد (مانند تولید کالاهای تقلبی و بی‌کیفیت، عدم انجام اندازه‌گیری‌های درست، عدم ارائه خدمات و رفتار مناسب به مشتریان، تبلیغات گمراه‌کننده و غیراخلاقی، رفتارهای غیرقانونی مانند دریافت اجاره‌های گزاف، احتکار، انحصارگری، بازار سیاه، نقض اعتماد، سوءرفتارهای تجاری، و سایر رفتارهای نادرست عمدی یا غیرعمدی). در ادامه با تلاش تجارت برای بهبود تصویر عمومی آن در ذهن مردم، اقدام به برخی فعالیت‌ها در راستای منافع عمومی و اجتماعی کرد. ◀️نهم، به عقیده اندرو کارنیگر و مهاتما گاندی اصل امانت‌داری بر این واقعیت تأکید می‌کند که: «شرکت باید اصل امانت‌داری را از لحاظ حقوقی و اخلاقی در برابر مردم، یعنی همان کسانی که می‌خواهد به آن‌ها خدمت کند، به جا بیاورد».تجارت باید علاوه بر کسب بازده منصفانه و کافی بر روی سرمایه، باید عادلانه و انسانی و همچنین کارآمد و پویا باشد. تجارت مدرن در برابر چندین مرجع مختلف مسئولیت دارد: الف) خودش ب) مشتریان ج) کارمندان د) مالکان سهامداران و شرکا و) جامعه ه) دولتوظیفه مدیریت، ایجاد هماهنگی میان مسئولیت‌های جداگانه و گاهی متضاد است.برشی از کتاب:مدیریت استراتژیک(شامل توسعه مهارت‌ها) میثم محمود زاده