آخرت، باطن دنیا

اثر باور معاد بر تعلقات انساندر قرآن، بحث معاد خیلی جدی است، قرآن صفحه به صفحه‌اش، لابه‌لای بحث فردی، سلوکی، عبادی، سیاسی، خانوادگی، اجتماعی، از معاد خروجی می‌گیرد؛ اما ما در توضیح مباحث، معمولا معاد را به کار نمی‌بندیم، مگر این‌که در یک دعوایی باشیم و می‌گوییم به خدا واگذارت می‌کنم.اگر نقش معاد در وجود انسان جدی شود دیگر او پلیس نمی‌خواهد. حضرت علی در آستانه جنگ جمل بودند در بصره، ابن‌عباس جمعیتی را جمع‌کرده بود و امیرالمومنین می‌خواستند برای آن‌ها صحبت کنند؛ در روایت است که حضرت داشتند کفش خودشان را پینه می‌زدند، ابن ‌عباس می‌گوید الان وقت این کار نیست می‌رود و برمی‌گردد، می‌بیند حضرت با آرامش دارد همچنان پینه می‌زند؛ حضرت می‌فرمایند ابن عباس این کفش چقدر می‌ارزد؟ او می‌گوید هیچ، حضرت می‌فرمایند حکومتِ بر شما از این کفش برای من بی ارزش‌تر است، مگر اینکه بخواهم حقی را احقاق کنم یا باطلی را از بین ببرم. اگر بحث معاد در آدم‌ها جدی شود، آدم‌ها دروغ نمی‌گویند و سیاسی‌کاری نمی‌کنند چون وضعیت خودشان را در آن دنیا می‌بینند. لذا بحث معاد باید در جامعه جا بیفتد.بروز اعمال در آخرتمعاد یک بحث نسیه نیست، نقد است. شما فکر می‌کنید یوم الحساب، یوم الکتاب و یوم الجزا آن طرف است، قرآن این‌طوری برخورد نمی‌کند، «...وَبَرَزُوا لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ» {ابراهیم، 48}، روز بروزش آن طرف است. ولی روز حساب و کتابش این طرف است.این‌طور نیست که همه این اعمال را الان می‌ریزند، بعدا کنار همدیگر جمع می‌کنند و چرتکه می‌اندازند که ببینند چند چند شدی، بروی بهشت یا بروی جهنم، اصلا بحث معاد این‌طور نیست. کسی که مال یتیم می‌خورد، «إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا...» {نساء، 10}، همین الان آتش می‌خورد، همین الان جهنمش برپا می‌شود، همین الان حساب می‌شود، خدای اسرع الحاسبین همین الان حساب می‌کند.این‌طور نیست که شما مجموعه‌ای از اعمال را انجام می‌دهید، یک‌سری هم کارهای خوب انجام می‌دهید، بعد این‌ها را جمع و تفریق می‌کنند، خلاصه یک چیزی می‌گویند که وضعیت شما به چه شکل است، نه این‌طور نیست.این مال حساب بندگانی است که خود حساب کتاب‌های خودشان نمی‌دانند، باید این فاکتورها را از این‌سو و آن‌سو جمع کنند، همه را کنار هم‌دیگر بریزند تا ببینند چه شد، محاسبه سود و زیان کنند اما خدا این‌طوری نیست. این آتش؛ «الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ» {همزه، 7}، در دل طلوع می‌کند. همین الان برای او یک اتفاقی دارد می‌افتد.روز ظهور اعمالآن دنیا باطن این دنیا است، یعنی مانند پوست پیازی داخل هم است، مثل بچه‌ای که در رحم مادرش است، همین الان در این دنیا است دیگر، مگر در این دنیا نیست؟ آن بچه در این دنیا فقط بروز پیدا می‌کند، فقط همین. اگر ضربه‌ای هم در رحم مادرش به او بخورد، بروزش در این دنیا معلوم می‌شود، وگرنه اگر قرار باشد فلج شده باشد در آن دنیا فلج شده است. می‌آید بیرون، می‌بینند فلج است. نه این‌که تا آمد بیرون بگویند حالا تو آن ضربه را خوردی، این‌جا حقت است که فلج شده باشی؛ فلج شو! این‌طوری نیست، همان‌جا فلج شده است، وقتی می‌آید بیرون بارز می‌شود که فلج شده است؛ آخرت یوم بروز و ظهور است، یوم الحساب و یوم الکتاب الان است. آن دنیا فقط بروزش است، آن دنیا بارز می‌شود. دقت می‌فرمایید؟ این خیلی تفاوت دارد.مظهر لَا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ شویم!علامه می‌فرمایند مدام محاسبه و مراقبه کنید اما این کار زمان می‌برد تا فرمانش دستتان بیاید، مانند همین رانندگی یاد گرفتنمان است، دیدید آدم می‌خواهد رانندگی یاد بگیرد، اولش شش دانگ حواسش به کلاچ، ترمز، دنده، جلو... است، کسی هم با آدم نباید حرف بزند، با طرف حرف بزنی به در و دیوار می‌زند، بلد نیست، ولی وقتی که بلد کار شد، می‌بینید رانندگی‌اش را می‌کند، اصلا حواسش به کلاچ و ترمز نیست ولی درست عوض می‌کند همه این‌ها را، طرف کارش درست است، بعد حرف می‌زند، فکر می‌کند اما حواسش هم هست. این برای چه است؟ مظهر خدا «لَا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ...» {نهج‌البلاغه، خطبه ۱۱۷}، دارد می‌شود. یعنی رفته‌رفته در او هیچ شانی مانع هیچ شانی نیست، لذا با زن و بچه که می‌نشیند و می‌گوید و می‌خندد، «الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا...» {آل‌عمران، ۱۹۱}، هم‌زمان در یاد خدا است. شما ممکن است بگویید مگر می‌شود؟ می‌شود، دیدیم؛ نخوردیم نان گندم، دیدیم دست مردم. هم‌زمانی که دارد با شما حرف می‌زند، «...يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا...»، این‌طور است، و آن موقع است که نقش معاد اگر جدی بشود در وجود فرد، طرف دیگر پلیس نمی‌خواهد.توحید و خروجی‌های آنامام سجاد (ع) درباره شش آیه اول سوره‌ی حدید فرمودند که این شش آيه، انتهای بحث توحید است. خدا از این بحث توحید خروجی‌های عجیب و غریبی می‌گیرد، یعنی تا مرز‌های اجتماعی، فقهی، سیاسی و کنش‌ها، توحید را می‌آورد. اگر کسی توحید برایش حل شده باشد، اگر جامعه‌ای توحید برایش حل شده باشد، بسیاری از کنش‌های دین نیز حل شده است.ببینید، وقتی که می‌گوید «وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ...»، «وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ...»، «...أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ...»، مرتباً «لِلَّهِ» تکرار می‌شود. می‌گوید همه‌ی این‌ها متعلق به خداوند است. در همین سوره می‌خواهد بگوید جان‌فشانی و مال‌فشانی کنید. «وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ...» {حدید، 10}، میراث آسمان‌ها و زمین برای خداوند است. «...وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ...» {حدید، 7}، از پولی که برای تو نیست، انفاق کن، این‌ها پول‌های من است، پول من را هرگونه که می‌خواهی، نمی‌توانی تصرف کنی، پول متعلق به من است و اصلا برای تو نیست؛ نمی‌گوید «أَنْفِقُوا مِن أَمْوَالِكُمْ»، بلکه می‌گوید «أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ...»، آنچه که به رسم امانت از پول‌های من، دست تو است، پس بده. جان و مال من را تحویل بده. وقتی می‌گوید همه‌ی عالم، مِلک و مُلک خدا است و بعد می‌گوید «...إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ...» {اعراف، 128}، اگر نقشه محدوده‌بندی زمین را ببینی، از بالا تمام قطعات متعلق به خداوند است. بعد فکر می‌کنیم بحث فانتزی است. نه؛ بعد از آن می‌گوید «...يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ...»، این‌ها همگی مال امام زمان است و باید به مِلک امام زمان (عج) برسد.برای ورود به کانال پیام‌رسان تلگرام «مکتوبات هیأت ‌الزهرا (س) دانشگاه شریف» کلیک کنید.