راهکارهای طلایی برای تربیت فرزند!

ابراز محبت اولین عامل تربیتهر کودکی تشنه‌ی محبّت خانواده‌اش است. محبّت به خصوص در قالب بوسیدن و در آغوش کشیدن باعث آرامش خاطر و شادابی کودک می‌شود.کودکانی که از محبّت والدین خود محروم‌ هستند، معمولاً این نیاز را با پرخاشگری و ناسازگاری نشان می‌دهند.نوجوانان محروم از محبّت والدین نیز همیشه در جایی به غیر از خانه و از غریبه‌ها طلب محبت می‌کنند.در هر حال آنچه در تربیت کودکان اهمیّت دارد؛ ابراز محبّت است.مفضل بن عمر نقل می‌کند که وارد خانه امام موسی بن جعفر (علیه السّلام) شدم، در حالی که فرزند ایشان علی علیه‌السّلام در کنار حضرت نشسته بودند. حضرت پسرش را می‌بوسید، او را بر روی شانه خود می‌گذاشت و به خود می‌چسباند و می‌فرمود: «پدر و مادرم به فدای تو. چقدر خوشبو و پاکیزه هستی و خلقت تو پاک و طاهر است. فضل تو بسیار ظاهر است.تربیت فرزندان خانواده وفای به عهد دومین عامل تربیتنسبت به کودکان هرگز خلف وعده نکنید.وفای به عهد حتّی در برابر کفّار، از صفات پسندیده و همیشگی امامان است.این خصلت در برخورد با کودکان دارای اهمیّت بیشتری است. وقتی به کودکتان وعده انجام کاری را می‌دهید، آن‌ها جز تنها به تحقّق وعده‌ی شما فکر می‌کنند و برای تحقّق آن لحظه شماری می‌کنند.اگر شما به هر دلیلی وعده‌ی خود را عملی نکنید، نه تنها کودکتان روحیه‌اش خراب می‌شود؛ بلکه اعتمادش از شما نیز سلب می‌شود.علاوه بر این شما با این رفتارتان، به صورت غیرمستقیم به او خلف وعده را آموزش می‌دهید.کلیب صیداوی نقل می کند؛ امام کاظم «علیه‌السلام» فرمود: «هنگامی که به فرزندانتان وعده دادید، وفا کنید. همانا کودکان چنان می‌پندارند که شما به آنها روزی می‌دهید. خداوند متعال به خاطر هیچ چیزی به اندازه زنان و کودکان خشمگین نمی‌شود . ۱دعوا نکردن کودک سومین عامل تربیتکودکتان را به خاطر بازیگوشی دعوا نکنید .خصلت کودکی شلوغ کردن و پرتحرّک بودن است.آنها گاهی ممکن است به هر کار خطرناکی دست بزنند و والدین دائم باید مراقب‌شان باشند. گاهی والدین کودکان را سرزنش کرده و به آنها پرخاش می‌کنند تا آرام باشند. در حالی که توقع آرام بودن از کودک انتظاری بی‌جاست.بلکه والدین باید محیطی را برای کودک فراهم کنند تا بتواند به راحتی انرژی خود را تخلیه و بازی کند.جالب است بدانید کودکانی که بسیار پرتحرک و بازیگوش هستند، در بزرگسالی آرام و صبور خواهند شد.در همین باره امام کاظم «علیه‌السّلام» می‌فرمایند: «سزاوار است که کودک شلوغ و پرتحرّک باشد تا در بزرگسالی صبور و بردبار شود و جز این روا نیست.» ۲آشنایی کودکان با نماز قبل از سن تکلیف چهارمین عامل تربیتقبل از سن تکلیف فرزندتان را با نماز خواندن آشنا کنید.هر چند نماز خواندن در سنّ تکلیف بر همه واجب می‌شود، ولی بچّه‌ها هر چه زودتر با نماز آشنا شوند، بیشتر با آن مأنوس می‌شود و شیرینی عبادت را زودتر می‌چشد.علاوه بر این نماز باعث می‌شود که فرزندتان از گناه دور بماند و ارتباط همیشگی‌اش با خدا او را از دوستی با افراد خلافکار دور نگه می‌دارد.به همین دلیل ائمه توصیه کردند که فرزندانتان را قبل از سنّ تکلیف با نماز آشنا کنید.در این باره امام کاظم «علیه‌السّلام» فرمودند: «هنگامی که فرزندتان به سن هفت سالگی رسید، آنها را به نماز خواندن تشویق فرمان دهید.» ۳تربیت فرزندان خانواده مسافرت کردن پنجمین عامل تربیتمسافرت خانوادگی یک ایده‌ی خوب تربیتی یکی از تفریح‌های حلال مسافرت خانوادگی است، البتّه در صورتی که در آن گناهی صورت نگیرد.مسافرت خانوادگی علاوه بر خاطرات مشترک باعث ایجاد نشاط و شادابی برای همه‌ی اعضای خانواده می‌شود.علاوه بر این خانواده می‌توانند لحظاتی را فقط به خودشان اختصاص دهند. به خصوص پدران و مادران شاغل در این سفرها می‌توانند اوقات خوشی برای فرزندانشان بسازند.والدین در این سفرها می‌توانند نکات تربیتی تازه‌ای به کودکان خود بیاموزند و استعدادها و نقاط ضعف و قوت فرزندشان را بشناسند.در این میان سفرهای زیارتی علاوه بر تمام محاسن بالا، همراه با معنویت است و زمینه‌ی تحکیم اعتقادات را فراهم می‌کند.علی بن جعفر، برادر امام کاظم «علیه‌السّلام» می‌فرماید: «چهار مرتبه در رکاب امام کاظم «علیه‌السّلام» بودم و حضرت همراه خانواده‌اش به حج رهسپار شدند. این سفرها گاه ۲۶ روز، گاهی ۲۴ روز و در بعضی زمان‌ها ۲۱ روز به درازا می‌انجامید.» ۴تربیت فرزندان خانوادهخطاب های سرشار از احترام و محبت فرزندان ششمین عامل تربیتکودکان خود را با احترام مورد خطاب قرار دهید، در بعضی خانه‌ها اعضای خانواده یکدیگر را با اسامی و القاب زشت مورد خطاب می‌دهند. بهانه‌ی این افراد معمولاً صمیمیّت بیشتر است، در حالی که با چنین کاری احترام میان اعضای خانواده از بین می‌رود و زمینه‌ی هتک حرمت‌های بیشتر فراهم می‌شود.از سلیمان بن حفض مروزی نقل شده که: امام کاظم «علیه‌السّلام» فرزند خود «علی» را «رضا» نامیدند و هر زمان که می‌خواستند نام او را بدون خطاب به زبان بیاورند، می‌فرمودند: «بگویید فرزند من رضا، نزد من بیاید و به فرزند خود «رضا» چنین گفتم و فرزند من رضا چنان گفت و هر گاه فرزندشان را مخاطب قرار می‌داد، می‌فرمودند: «یا ابالحسن.» ۵دوری کردن از حرف های زشت هفتمین عامل تربیتاین روزها در فضای مجازی زیاد دیده‌ایم افرادی را که در قالب اکانت‌های مختلف در حال فحاشی به هم دیگر هستند.البتّه اجتماع هم از حضور چنین افرادی خالی نیست. موردی که معمولاً از خانه شروع شده و به جامعه می‌رسد. حال در این میان مقصّر اصلی کیست؟امام کاظم «علیه السّلام» به دو مردی که در حال فحاشی به یکدیگر بودند، فرمودند: «شروع‏‌کننده، ستمگرتر است و بار گناه خویش و بار گناه دوستش را تا آن زمان که مظلوم تجاوز نکند، بر دوش می کشد . ۶پی نوشت:۱-مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۵۵۸۲- مسند امام کاظم (ع)، ج ۱، ص ۴۸۱۲۳-مستدرک الوسائل، ج ۳، ص ۵۵۸۳۴- بحار، ج ۴۸، ص ۱۰۰۴۵- ترجمه عیون اخبار الرضا(ع)، ص ۱۴۵۶- بحارالانوار،ج ۷۵، صفحه ۶۳۲۴