فین‌تک (FinTech) یا فناوری مالی چیست؟

فین‌تک (Fintech) مخفف Financial Technology ‌برای توصیف فناوری‌هایی که به دنبال بهبود و اتوماسیون دریافت و استفاده از خدمات مالی هستند به کار می‌رود. هدف اصلی فین‌تک کمک به کمپانی‌ها، صاحبان کسب‌وکار و مشتری‌هاست تا بتوانند عملکرد مالی خود را با استفاده از نرم‌افزارها و الگوریتم‌های مخصوصی که روی کامپیوترها و تلفن‌های همراه قابل استفاده هستند، بهتر مدیریت کنند. در ابتدا فین‌تک برای تکنولوژی به کار رفته در سیستم‌های بک-اند موسسات مالی ثبت‌شده به کار می‌رفت اما امروزه بیشتر به سمت خدمات مشتری محور رفته است. در حال حاضر فین‌تک بخش‌های مختلفی دارد و در صنایع گوناگونی مانند آموزش، بانکداری، مدیریت سرمایه‌گذاری و جمع‌آوری کمک‌های مالی کاربرد دارد. فین‌تک شامل توسعه و استفاده از ارزهای مجازی مانند بیت‌کوین هم می‌شود و به‌طورکلی فناوری مالی می‌تواند برای هر نوآوری‌ای در نحوه‌ی تجارت میان مردم، از اختراع ارز دیجیتال یا حسابداری دوطرفه به کار رود. پس از اینکه گوشی‌های هوشمند به وجود آمدند فناوری مالی به‌طور فزاینده‌ای رشد کرد.فین‌تک اکنون به انواع مختلفی از فعالیت‌های مالی از انتقال پول، واریز مبلغ چک با تلفن هوشمند، عدم مراجعه به بانک برای درخواست اعتبار، جمع‌آوری پول برای شروع یک کسب‌وکار یا استارتاپ یا مدیریت سرمایه‌گذاری‌هایتان گفته می‌شود، هر کار مالی‌ای که بدون دخالت یک شخص اتفاق می‌افتد. افق های فین‌تکتاکنون کسب ‌و کارهای فین‌تک، انواع خدمات مالی را زیر یک چتر ارائه کرده‌اند. دامنه‌ی این خدمات طیف گسترده‌ای از خدمات بانکداری سنتی تا خدمات رهن و تجارت را در برگرفته است. در ساده‌ترین شکل، فین‌تک هرکدام از این خدمات را به شکلی جداگانه ارائه می‌دهد. ترکیب پیشنهادات ساده برای پیشبرد کارها با تکنولوژی باعث شده است شرکت‌های فین‌تک می‌توانند بازدهی بیشتری داشته باشند و هزینه‌های هر معامله یا عملیات مالی را کاهش دهند.اگر بخواهیم در یک کلمه تأثیری که فین‌تک بر تجارت سنتی، بانکداری، مشاوره مالی و … می‌گذارد را توصیف کنیم آن کلمه «اختلال» است، در واقع زمانی برای یک سری از خدمات موسسه‌های بزرگ وجود داشت درحالی‌که الآن بیشتر کارها با حتی نیاز به کامپیوتر ندارند و با یک گوشی موبایل هم انجام می‌شوند.برای مثال شرکت بیمه‌ی آنلاین اسکار در ماه مارس ۲۰۱۸ از همین راه ۱۶۵ میلیون دلار بودجه دریافت کرد. چنین تأمین مالی قابل‌توجهی برای استارتاپ‌های فین‌تک غیرمعمول نیست و در سراسر جهان اتفاق می‌افتند.البته بانک‌های سنتی نیز بیکار ننشسته‌اند و به این اتفاقات توجه زیادی نشان داده‌اند. آن‌ها تلاش زیادی کرده‌اند تا شبیه شرکت‌هایی شوند که مشغول ایجاد اختلال در کار آن‌ها هستند. برای مثال بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس پلت فرمی به نام Marcus برای وام‌های مشتریانش در سال ۲۰۱۶ راه‌اندازی کرد و در حال‌ حاضر فعالیت‌هایش را به انگلستان نیز گسترش داده است.تعدادی از ناظران صنایع مبنتی بر فناوری هشدار داده‌اند برای سرعت دادن به نوآوری‌هایی که از فین‌تک الهام گرفته‌شده‌اند چیزی بیشتر از فناوری موردنیاز است، در واقع بانک‌ها و صنایع سنتی برای رقابت با استارتاپ‌های فین‌تک نیاز به تغییرات قابل‌توجهی در طرز تفکر، فرآیندها، تصمیم‌گیری و حتی ساختار کلی دارند.فین‌تک و فناوری‌های نوفناوری‌های نویی مانند یادگیری ماشین، هوش مصنوعی، بازاریابی مبتنی بر داده و تجزیه‌وتحلیل رفتاری برای پیش‌بینی بازار جایی برای حدس و البته عادت‌های قدیمی در تصمیمات مالی باقی نگذاشته‌اند. برنامه‎‌های «یادگیری» نه‌تنها عادت‌های کاربران خود را یاد می‌گیرند (عادت‌هایی که ممکن است خود کاربر هم از آن‌ها خبر نداشته باشد.) بلکه کاربران را درگیر یادگیری بازی‌ها می‌کنند تا قدرت تصمیم‌گیری ناخودآگاه‌ آن‌ها در برابر خرج کردن یا ذخیره کردن بودجه‌ی خود افزایش دهند. فین‌تک همچنین با استفاده از فناوری‌هایی مانند چت بات‌ها و رابط‌های هوش مصنوعی برای کمک به مشتریان، تلاش می‌کند هزینه‌های مربوط به پرسنل را پایین نگهدارد و بسیاری از خدمات را به‌صورت خودکار به مشتری ارائه دهد.فین‌تک همچنین با کمک اطلاعات مربوط به سابقه‌ی پرداخت‌ها معاملاتی را که پرداخت‌های غیرمعمول دارند علامت‌گذاری می‌کند. از این روش برای جلوگیری از کلاهبرداری استفاده می‌شود.چشم انداز فین‌تکدر سال ۲۰۱۶ چیزی حدود ۱۷.۴ میلیارد دلار روی استارتاپ‌های فین‌تک سرمایه‌گذاری شده است و تا پایان سال ۲۰۱۸، ۳۹ شرکت بزرگ فین‌تک وجود داشتند که ارزش آن‌ها به چیزی حدود ۱۴۷.۳۷ میلیارد دلار می‌رسید. بیشتر استارتاپ‌های فین‌تک در آمریکای شمالی به وجود آمده‌اند و آسیا در رتبه‌ی دوم قرار دارد. سرمایه‌گذاری در حوزه فین‌تک در سه‌ماهه‌ی اول ۲۰۱۸ به بیشترین حد خود رسید و آسیا و اروپا هم افزایش قابل‌توجهی را تجربه کردند.تعدادی از محدوده‌هایی که نوآوری‌های فین‌تک بیشترین تأثیر را داشته‌اند، موارد زیر هستند:ارز رمزنگاری‌شده و پول نقد دیجیتالفناوری بلاک چین که اتر هم بخشی از آن است.قراردادهای هوشمند که با استفاده از برنامه‌های رایانه‌ای قراردادهای خریدار و فروشنده را به مرحله‌ی اجرا در می‌آورند.بانکداری آزاد که مفهومی است که به بلاک چین متکی است و معتقد است اشخاص سومی باید بتوانند به داده‌های بانکی دسترسی داشته باشند تا اپلیکیشن‌هایی بسازند که شبکه‌هایی از مؤسسات مالی و تأمین‌کنندگان را به یکدیگر متصل کنند.اینشورتک Insurtech که به دنبال استفاده از فناوری جهت ساده‌سازی صنعت بیمه است.مشاوران رباتی (robo-advisors) مانند Betterment که از الگوریتم‌های خاص برای مشاوره‌ی خودکار در زمینه‌ی سرمایه‌گذاری کاهش هزینه‌های آن و افزایش قابلیت دسترسی استفاده می‌کنند.امنیت سایبری، با توجه به گسترش جرایم اینترنتی و ذخیره‌سازی غیرمتمرکز داده‌ها، امنیت سایبری و حوزه فین‌تک وابستگی زیادی به یکدیگر دارند.کاربران فین‌تکچهار دسته کاربر برای فین‌تک وجود دارد:۱- بانک‌ها۲- مشتریان تجاری بانک‌ها۳- کسب‌وکارهای کوچک۴- مصرف‌کنندگانگرایش به‌سوی بانکداری همراه، افزایش اطلاعات، داده‌ها و تجزیه‌وتحلیل دقیق‌تر و همچنین تمرکززدایی از دسترسی برای هر ۴ گروه فرصت‌هایی به وجود آورده است تا با روش‌هایی که تاکنون سابقه نداشته با یکدیگر تعامل کنند.درباره‌ی مصرف‌کنندگان، درست مثل سایر تکنولوژی‌ها هرچه سن شما کمتر باشد تمایل بیشتری به دانستن درباره‌ی آن نشان می‌دهید و حتی می‌توانید با دقت خوبی توضیح دهید که فناوری مالی چیست. واقعیت این است که یک فین‌تک مشتری مدار بیشتر به سمت نسل هزاره یا mellinium ها گرایش دارد و پتانسیل زیادی در کسب درآمد از آن‌ها می‌بیند، نسلی که با تکنولوژی رشد کرده است و اغلب نیازهایش جنبه‌ی دیجیتال دارند. در واقع فین‌تک تمایل زیادی به ارائه‌ی پیشنهاد برای افراد مسن ندارد چراکه نمی‌تواند به مشکلات آن‌ها رسیدگی کند.