معرّفی سبک نقش‌آفرینی

این روزها دیگه نمیشه مثل قدیم سبک‌ بازی‌ها رو از هم جدا کرد. بعضی وقتا جلوی نام بازی‌هایی که تو این دور و زمونه منتشر می‌شن نیم خط کلمات مختلف چیده شده. کلماتی که با دقّت بهشون می‌شه تو یک آن، چند تا سبک مختلف رو دید. بعضی بازیام هستن که جدا از سبک خودشون المان‌های بقیه‌ی سبک‌ها رو‌ هم قرض میگیرن. برای این‌که بخوایم شناخت کافی از صنعت محبوبمون داشته باشیم لازمه سبک‌های مختلف بازی‌ها و ویژگی‌های هرکدومشونو بشناسیم.Role-Playing Game یا RPGیکی از قدیمی‌ترین سبک‌های بازی‌های ویدئویی، سبک نقش‌آفرینیه که قدمتش حتی از خود بازی‌های ویدئویی هم بیشتره. ریشه‎های این سبک رو باید توی دهه‎ی هفتاد میلادی و بازی‎های نوشتاری و رومیزی جست و جو کرد که Dungeons & Dragons سرآمد این بازی‎هاست.ریشه‌های بازی‌های نقش‌آفرینی رو می‌شه تو بازی‌های رومیزی جست‌و‌جو کردبه طور کلّی سبک نقش‎آفرینی سبکیه که بازیکن با کنترل یک یا چند شخصیت وظیفه انجام ماموریتی رو در یک دنیای خیالی بر عهده داره. که این ماموریت معمولا تو اکثر بازی‌ها چیزی نیست جز نجات دنیا.بازی‌های کلاسیک‌ سبک نقش‌آفرینی عمدتا سه ویژگی منحصر به فرد دارند.اوّل این که سطح یا همون Level شخصیت اصلی در طول بازی افزایش پیدا می‌کنه. ویژگی دوم اینه که سیستم مبارزات نوبتیه به شکلی که انتخاب‎های بازیکن در مبارزات به شکل منو حین بازی نمایش داده می‎شه. که به اصطلاح بهش menu based combat system میگن.و در آخر یک ماموریت یا کوست (quest) اصلی در تمام طول بازی جریان داره و ماموریت‎های جانبی بسیاری در سراسر دنیای بازی یافت می‎شن که همگی در خدمت ماموریت اصلی هستند.بازیهای نقش‎آفرینی مدرن نسبت به همتایان کلاسکشون دچار یه سری تغییرات شدند. مبارزات نوبتی دیگه تو کمتر بازی نقش‎آفرینی دیده میشه. ولی تو خیلی موارد هنوز به ریشه‎هاشون پایبندند.بازی‌های نقش‌آفرینی مدرنحالا با هم چنتا از مهم‌ترین ویژگی‌های سبک نقش‌آفرینیو مرور می‌کنیم.شخصیتیکی از اصلی‎ترین ویژگی‎های یک بازی نقش‎آفرینی، شکل خاص تعامل بازیکن با شخصیت اصلی بازیه. سه نوع ساخت شخصیت در بازی‎های نقش‎آفرینی دیده میشه. در نوع اول بازیکن از صفر تا صد ساخت شخصیت رو به عهده داره. از جنسیت گرفته تا رنگ چشم و زخم‎های روی بدن. در نوع دوم از بین چند شخصیت که توسّط بازی‎ پیشنهاد میشه، بازیکن یکی رو می‎تونه انتخاب کنه. که معمولاً شخصیت‎های پیشنهادی از کلاس‎های متفاوتی هستند. در نوع آخر بازیکن ملزم به انتخاب شخصیت ساخته شده توسط سازنده است ولی هم‎چنان آزادی عمل در شخصی سازی ظاهر شخصیت وجود داره. مزیّتی که این نوع ساخت شخصیت نسبت به دو مدل قبل داره، روایت داستان بهتر و یکپارچه‎تره. دلیلشم اینه که داستان برای تنها یک شخصیت خاص روایت میشه. ولی اگر تعداد شخصیت‎ها بیشتر باشه، یا ساخت شخصیت بر عهده بازیکن باشه، با توجّه به جنسیت و ظاهر مختلف هر شخصیت تیم نویسنده مجبور به نوشتن ده‎ها خط دیالوگ بیشتر میشه. حالا فرض کنید کلاس‎ها و نژادهای مختلفی هم توی بازی وجود داشته باشند. اون موقعست که روایت داستان برای هر شخصیت تو بسیاری ار موارد با بقیه شخصیت‎ها فرق می‎کنه.دسترسی به ویژگی‎های جدید یا تقویت قابلیت‎های شخصیت اصلی توسط سازوکاری به نام نوار تجربه بدست می‎آد. با کسب امتیازات، یا همون XP از انجام یکسری ماموریت خاص، گشت‎و‎گذار در دنیای بازی و کشف آیتم‎های مختلف، نوار تجربه شروع به پر شدن می‎کنه که باعث ارتقای سطح یا Level Up شخصیت اصلی میشه.شخصیت، یکی از مهم‌ترین فاکتور‌های بازی‌های نقش‌آفرینیهداستاناکثر بازی‎های این سبک دارای یک پیش‎زمینه داستانی‎اند. یعنی داستان معمولا در یک دنیای خاص با تاریخی منحصر به فرد روایت می‎شه که تو بستر جغرافیای مخصوص خود بازی قرار داره. تو این دنیا شخصیت‎ها ، قومیت‎ها و حتی نژادهای مختلفی وجود دارند که نوع برخود بازیکن با این گروه‎ها نقش تعیین کننده‎ای تو پیشروی و نوع روایت داستان داره.یکی از نکات قابل توجه توی پیش‎زمینه‎ی داستانی بازی‎های نقش‎آفرینی اینه که اگه این عامل به درستی توی بازی پیاده بشه، می‎تونه اونو به یک فرانچایز تبدیل کنه و ساخت نسخه‎های متعددی از اون بازی رو تضمین کنه.روایت داستان در این سبک بازی‎ها برای همه یکسان نیست و بسته به نوع انتخاب‎های هر بازیکن روایت برای اونا فرق می‎کنه. حتّی این انتخاب‎ها می‎تونه روی جهان بازی هم اثرگذار باشند.جست و جوشاید تو هیچ سبکی نشه اندازه سبک نقش‌آفرینی لذّت گشت‌و‌گذار توی یه محیط بزرگو حس‌ کرد. گوشه کنار بازی پر از اتفاقای غیر قابل پیش‌بینیه. شخصیت‌های مختلفی که تو جاهای مختلف نقشه انتظار شمارو میکشن تا داستانشونو واسه شما تعریف کنن. جدا از داستان اصلی یکی از لذّت‌هایی که طرفداران این سبک همیشه دنبالشن، همین داستان‌های فرعیه که اونارو وارد یه چالش کوتاه ولی جذّاب می‌کنه. گشت و گذار توی این دنیای ناشناخته، اکتشافاتی رو هم به همراه داره که بعضی وقتا این اکتشافات می‌تونه یه آیتم خاص باشه بعضی وقتام قسمتی از یه لباس. آیتم‌های بسیاری سرتاسر این دنیا موجوده ولی شخصیت اصلی یه تعداد محدودی از این آیتم‌ها رو می‌تونه به طور هم‌زمان با خودش حمل کنه. تو خیلی از بازیا این محدودیت به صورت وزن مشخص قابل حمل نشون داده می‌شه تو یه سریام به صورت تعداد آیتم مشخص.نقش‌آفرینی سبکیه که به دلیل قدمت زیادش، گستردگی و زیرسبک‌های فراوونی داره. لازمه‌ی شناخت کامل همه‌ی این زیرسبک‌ها ساخت یه آیتم خیلی طولانی‌تر و پروپیمون‌تره ولی اگه بخوایم توی چنتا جمله‌ی کوتاه‌ سبک نقش‌آفرینیو تعریف کنیم می‌تونیم بگیم توی این سبک مهم‌ترین نکته، نقشیه که بازی می‌کنیم. نقشی که بازی کردنش به ما محوّل شده و مائیم که تصمیم می‌گیریم چجوری اونو ایفا کنیم.پی‌نوشت : این نوشته قبلاً در قسمت سومِ سری جدید برنامه "کافه بازی" در تاریخ ۹۸/۹/۱۴ پخش شده.