“موبایلا” به مثابه چوب جادو!

چند شب پیش‌ها داشتیم انیمیشن soul را میدیدیم. همان اوایل داستان چند تا اتفاق مهم برای شخصیت اصلی میافتد که باعث و بانی‌اش تلفن همراه اوست. و اصلا مسیر قصه بعد از آن تماس‌ها شکل میگیرد. منِ یک سالِ پیش اگر این‌ها را میدید یحتمل می‌گفت: اُف برمناسبات دنیای مدرن که راهش را به افسانه‌ها و قصه‌ها هم باز کرده.منِ امروز (که طی یک سال گذشته خودش را با جادوی همین یک وجب گوشی از افسردگی و بطالت و چند تا چیز دیگر نجات داده) اما ذوق کرد. گفتم: دیدی چه خوب شد؟ چقدر داستان یکهو پرید جلو؟ بی لفت و لعاب، بی ادا و اصول..و البته باید همین حالا روشن کنم که قرار نیست تا انتهای این متن به این نتیجه برسم که اشتباه کردم و چقدر قدیم‌ها زندگی بهتر بود و“واقعاً تکنولوژی آدمارو از هم دور کرده” و این‌ها. نه آقا جان.کی گفته ابزار و ادوات دنیای مدرن جادو ندارد؟ این ارتباط جادویی نیست؟ یا حتی این اعتیاد؟ این‌که من، که هشت ماه است به خاطراین کرونای بدمصب نتوانسته‌ام خواهرزاده‌هایم را فشار بدهم به عمق جانم، هر شب به کف دستم نگاه میکنم و میبینمشان جادو نیست؟حتما باید نامادری سفید برفی توی آیینه‌ی سخنگویش نگاه کند و آمار آن طفلک ننه‌مرده را بگیرد؟ یا جغد و جارو و جن روانه کنند این ورآن ور برای رساندن چهار خط پیغام؟هزاران هزار سال بشر توی غارها و قلعه‌هایش نشست و آرزو کرد کارش آسانتر شود. برای آرزوهایش افسانه ساخت. و این‌ها که الان دستمان است، همین هواپیما و اینترنت و تلفن و گوشتکوب برقی را به شکل قالیچه‌ی پرنده و چراغ جادو و هزار چیز جینگول‌بلای دیگر درآورد و حدس بزنید چطور شد؟ حالا که همه‌ی آن امیال باستانی بگی نگی برآورده شده‌ ماها تصمیم گرفتیم ناز کنیم.خرید اینترنتی؟ من تا خود جنسو نبینم نمیتونم.کتاب آنلاین؟ نه نه، حس لمس کردن کاغذ خیلی فلانه.بازی؟ عبثه.اخبار؟ منفیه.شبکه‌های اجتماعی؟ مبتذله.چی خوبه بزرگوار؟ شما بفرمایید ما طبقه‌ی متوسط که وقت خرید حضوری نداریم، کتاب‌خوانیم و هر ماه پول خرید پنج-شش تا کتاب چاپ جدید را نداریم، افسرده‌ایم و ریسکهای بی‌خطر و بردهای کوچک چند لحظه‌ای حواسمان را از آشوب زندگی‌ دور میکند، تنهاییم و از پدرو مادر و بچه و نوه و دوستهای مهاجرمان دوریم، چه گلی به سر بگیریم؟شما اصلا بحث خرید آنلاین و حضوری را ول کن. چند نفر را دور و برتان دیده‌اید که بگویند ظرفها با دست بهتر تمیز می‌شوند تا ماشین، و فر گازی بهتر از فر برقی است؟ و احترام بزرگتر حتماً واجب است حتی اگر آن بزرگتر یک بزرگتر بددل و نادان و پلشت و متحجر باشد؟چند وقت پیش‌ها برای یک دوستی تعریف میکردم (الکی گفتم، خواستم سر بحث را برای شما باز کنم) که پدر و مادرم قبل از ازدواج ده-دوازده سال دوست بودند. برای ارتباط هم دو تا راه بیشتر نداشتند، قاصد و نامه. قاصد شامل دوست جان‌جانی بابا که برود به دوست جان‌جانی مامان پیست پیست کند و آمار بگیرد، و عمه‌ی ته‌تغاری که سر راه مدرسه به مامان بگوید: بفرمایید این نامه یا این شکلات برای شما، فلانی داد و سلام رساند. دقت کنید که تمام امکان ارتباط توسط داماد میسر می‌شد و عروس خانمِ آینده مجله‌ی زن روز در بغل خرامان خرامان ( و خاطر جمع از این که تحت نظر است) میرفت مدرسه و می‌آمد. خسرو از کلاس جیم میزد تا در برف و باران خودش رابرساند دم مدرسه‌ی پری و چتر بدهد دستش که مبادا بچاید و پری ( شاه‌ماهی ناز و رو ندادن در خاورمیانه) رویش را میکرد آن‌ طرف که : نوموخوام.و از آن روزها یک چمدان پر از نامه مانده. تمام نامه‌های آن ده سال. از روز‌نوشت‌های بابا در سربازی تا یک برگ دستمال کاغذی متعلق به حداقل پنجاه و دو سه سال پیش که پری رویش برنامه‌ و ساعت امتحانات خردادش را نوشته، یک پر نقاشی کرده و گفته: خسروی خوبانم، امیدوارم قبل یا بعد از هر جلسه‌ی امتحان تو را ببینم. قربانت؛ پریوش تو...واکنش آن دوستِ شنونده (و خیالی) چیزی در این مایه‌ها بود که: واقعا عشقای قدیم خیلی واقعی بودنا.که خب نه. یعنی به نظر من نه.. آن‌ها که عاشق بوده‌اند همیشه راه خودشان را رفته‌اند و آن‌هایی که نبوده‌اند کار خودشان را کرده‌اند.حالا بابای ما کفتر نامه‌بر میفرستاد، ولی الان سامیار برای سارینا شارژ میخرد و میگوید:Awsheghetam khanoomam.کار بابای ما خوب بود و کار این سامیارها و کامیارها بد؟ آن‌ها حتما گل گلاب بودند و این‌ها حتما پدرسوخته‌اند؟و مگر عاشقانه‌های پری و خسرو ادامه پیدا نکرد؟ والا از وقتی که چشم این دو نفر به گوشی هوشمند افتاد درجا وارد فاز جدیدی از رمانتیک‌بازی شدند.بله خب دیگر به هم نامه نمی‌دهند. ولی برای هم عکس میفرستند و جوک‌بی‌تربیتی و ترانه‌ی تو ای پری کجایی (با صدای جادوانه‌ی استاد بنان، روی تصویر گل باران خورده و کبوترهای عاشق). بازی میکنند و رکورد هم را می‌زنند و کل‌کل میکنند. خسرو با همکارهای بازنشسته‌اش گروه دارد (دوستان بانک) و پری با خانم‌های استخر گروه نیلوفران آبی را . (شامل چهل خانم میانسال که ده سال است هفته‌ای سه روز با هم میروند شنا). عکس نان‌هایی که پخته‌اند را میفرستند ( تقدیم به شما خوبان ) و عکس نوه‌هایشان ( خدا نگه دارد ) و سفر سه سال پیششان به اسپانیا (در ورزشگاه نیوکمپ،جایگاه بزرگان، جای همه‌ی عزیزان خالی ) و اخبار بسیار موثق ( پیدا شدن پری دریایی هشت متری در ساحل چمخاله ) و خلاصه با هم خوشند.چه کار می‌کردند با این قرنطینه؟ دلخوشی‌های فردی، کتاب و آشپزی و یوگا و فلان سر جایش. جای خالی خنده‌های سر صبح در استخر پر از آب را چطور پر می‌کردند؟ دیابت و پروستات خسته و دیسک کمر را چطور فراموش می‌کردند؟پس همه‌ش شد خیر و برکت؟ خیر..که خیرالامور اوسطها..عرض میکنم خدمتتان؛خواهرم یک سال پیش از همسرش جدا شد. دو سه هفته مانده بود به عالم‌گیر شدن کرونا که زنگ زد و گفت: بیا که بد جوری خیانت کرده و الا و بلا میخواهم جدا بشوم.در کش و قوس جدایی و بگو مگوها و “دیدی گفتم” ها و “تقصیر خودت بود”ها و “مرد که تو ذاتشه، زن باید حواسش باشه”ها ، یکی برگشت گفت: واقعا لعنت به این “موبایلا” که همه را فاسد کرده. زندگی‌ها را فلان کرده. سلیقه‌ی جنسی را بیسار کرده. چشم و گوش همه را ( لابد شامل زن‌ها ) باز کرده. ننگ بر “موبایلا” . تف بر “موبایلا” .چون حتما در جریانید، تا قبل از ظهور “موبایلا” طلاق ملاق و اعتیاد معتیاد و آزار جنسی و کودک‌آزاری و این‌ها را اصلا نداشتیم. وهمه‌ی آدم‌ها و زن‌ها چشم و گوش بسته و شاد و نجیب بودند. و دیگر ته خلافشان قتل بود و راهزنی. که تازه راهزنی هم مثلا سالی دوبار. چون جی‌پی‌اس نداشتند که راهشان را از وسط بیابان خدا پیدا کنند. و شبهای زمستان همه (همه‌‌ها) زیر کرسی شاهنامه میخواندندو انار میجویدند و مادربزرگ با کلام شیرینش یک سری نصایح واضح و مبرهن میکرد و این‌ها.من بعد از شنیدن آن عبارت مربوط به “موبایلا” محض تحقیقات میدانی از پریوش پرسیدم: حالا واقعا قبلا این هَوَل‌بازیا باب نبوده؟ الان ایمپلنت و پروتز و لنز یخی و خرم‌سلطان و اینستاگرام باعث و بانیشه؟ پریوش گفت: “ به اینا نیست. دردمون تجاهله مادر و بی‌اعتقادی به قدرت اختیار.. خودمونو میزنیم به خنگی چون خنگی آسون‌تره. چون مسئولیتش کمتره، میتونی هزار تا شکر بخوری و تهش بگی من نبودم. شیطون گولم زد. حالا قدیما میگفتن طرف جنی و دعایی شده، الانم این‌جور. خلاصه همه‌ی دنیا مقصرن جز خودِ اونی که انتخاب غلط کرده ”.یکی دو هفته بعدتر کرونا شروع کرد به قتل و غارت. خواهر در میانه‌ی با ماسک و الکل به دادگاه رفتن و غم خوردن و نگاه‌های مبهوت وپریشان بچه‌هایش زندگی را ادامه داد. دوست‌های قدیمی‌اش را پیدا کرد.‌کمک گرفت. جلسات آنلاین تراپی‌اش را شرکت کرد. و خب بله..به جا یا نا به جا بارها خشم و غمش را با داد و فریاد زدن توی گوشی خالی کرد. چطور؟ با کفتر نامه‌بر؟ خیر. با همان “موبایلا”.من در عوض چه کردم؟چندین و چند کیلومتر دور از خانواده‌هایمان، من و همسرم مثل شهروندان شهرهای به تاراج رفته چپیدیم تو خانه. هی سریال دیدیم، کیک پختیم، کتاب خواندیم و کم‌کم بطالت آمد. همسر ما هم این وسط بند کرده بود به آشپزی. این طرفش مستطاب آشپزی میگذاشت. آنطرفش پیج سانازسانیا را میاورد. و همزمان توی تبلتش میزد: فسنجان - نی‌نی سایت. فصل مشترک نجف و ساناز مینایی و مامان پرنسس پرسیلا را پیدا میکرد و میرفت فسنجان می‌پخت. من میخوردم و چاق می‌شدم و اعتراض میکردم که تو میخواهی من را پروار کنی برای روزی که کروناهای عظیم‌الجثه حمله میکنند و قحطی می‌شود. و در آن قطحی و مصیبت سر صبر کبابم کنی. همسرم از پای گازبسیار مشکوک میخندید و روی دونات‌های داغ شکر میپاشید و خاطرات هنسل و گرتل را زنده میکرد. ( که آن‌ها هم اگر موبایل داشتند زنگ میزدند به اورژانس اجتماعی خارج و میگفتند والدین گاو ما ما را در جنگل ول کرده‌اند ).بعد از مدتی علاوه بر خوردن سرگرمی جدیدی پیدا کردم. یک بازی آنلاین شامل چندین بازی در مایه‌های تخته نرد و منچ و این‌ها. هر روز افتاده بودم کنج مبل و با فرانسوی‌ها و اندونزیایی‌ها بازی میکردم و برای راحتی وجدانم بلند میگفتم: واقعا زبانم داره پیشرفت میکنه‌ها تو چت‌رومای این بازیه.که چه پیشرفتی؟ چه کشکی؟ شب و روز بازی، بازی، بازی... با این توجیه که: “کار دیگه‌ای ندارم. تازه گوگلم میگه خیلی به خودتون فشار نیارین این ایام کرونایی رو. خیلی یواش و اینا باشید. جهت حفظ بقا” .و همینجور یکریز محض حفظ بقا تجاهل کردم. همان تجاهلی که پریوش گفته بود. خوردم و بازی کردم و سریال‌های تکراری دیدم و غیرتم نجنبید که بابا جان تا کی؟یک روز دیدم هیهات من الذله! ده دوازده کیلو چاق‌تر شده‌ام. نه فقط چاق، چرب و سنگین و عاطل و باطل. سنگینی روی روحم بود. صبحم را با اخبار مرگ و میر شروع میکنم و بعدش بازی، بازی، بازی.. آن‌ لا لوها یک‌بند دهنم میجنبد و خلاصه بی‌وقفه دارم در منجلاب خور و خواب و خشم و شهوت پادوچرخه میزنم. ذهن مه‌گرفته‌ام سریع بار تقصیر را از دوش صاحبش برداشت؛ سال سختی داشتی، کرونا هم که آن‌جور، توقعت از خودت زیاده، و در مجموع همه چیز تقصیر “موبایلا” است. این‌ها باعث اعتیادند.هی توی این یک وجب خانه راه رفتم. نوشتم. توی حمام گریه کردم. و گفتم: ببین “موبایلا” گند زدیم عزیز جان. رابطه‌ی‌مان را بردیم به جاهای چرت و پرتی. من کنارت نمیگذارم ولی بیا و تو هم کمکم کن.“موبایلا” سریع چند تا راه‌حل پیش پایم گذاشت؛-تو غذا میخوری و من کالری میشمرم.-تو پیاده‌روی کن و پیدا کردن راه و تشخیص آلودگی هوا و آفتاب و بارانش با من.-تو تنبان یوگایت را بپوش و من ویدیوهای آموزشی را سرچ میکنم.-تو وقت مشاوره بگیر، برقراری مکالمه با من.-تو برقص، آهنگش با من.-تو بنویس، منتشر کردنش با من.من می‌شوم آینه‌ی انتخاب‌های تو.قرار گذاشتیم و ادامه دادیم. و من البته گاهی آن وسطها تقلب کردم. ولی او کار خودش را کرد. یادآوری کرد، جستجو کرد، و آخرش با هم مسیر را عوض کردیم. چربی و مه و سنگینی کم‌کم دود شدند و رفتند هوا.حالا اوضاع بهتر است. کتابم را میخوانم. راه میروم. شبها سالاد میخورم. و بله هنوز گاهی بازی میکنم.به همسرم که سر کار است عکسی از خود خندانم میفرستم و میگویم که دوستش دارم. برای خواهرم لینک مطلبی را می‌فرستم در مورد مواجهه‌ی کودکان با طلاق. با پدر و مادر و دوستان و خواهرزاده‌ها تماس تصویری می‌گیرم. و اینستاگرام را چک میکنم تا عکس جدید خسرو از نوه‌اش را ببینم و پست جدید پریوش که تصویری تار است برداشته شده از عکسی سیاه و سفید در سال ۱۳۵۳. پری روی دوش خسرو کنار درخت انجیر، با لبخندهای گل و گشاد و موهای کرنلی این و سیبیل باریک آن. با کپشن : سحرم دولت بیدار به بالین آمد/ گفت برخیز که آن خسروی شیرین آمد..جادوها راه خودشان را پیدا میکنند.ادامه میدهم...#روایتگرباش