عده طلاق چیست؟

طلاق چیست؟طلاق به معنی پایان قانونی ازدواج و جدا شدن زوجین از یکدیگر و قطع رابطه زوجیت است و در پی آن حقوق و تکالیف متقابلی که بین زوجین در هنگام ازدواج وجود داشته از میان می ‌رود.طلاق مانند ازدواج با خواندن صیغه، صورت می ‌گیرد، اما برخلاف ازدواج، جزء ایقاعات است، یعنی یک طرفه است و تنها از سوی مرد انجام می ‌شود؛ چرا که طبق ماده 1133 قانون مدنی، مرد حق طلاق دارد.طبق ماده 1139 قانون مدنی، طلاق مخصوص عقد دائم بوده و زن در عقد موقت با پایان مدت یا بذل آن از سوی شوهر از زوجیت خارج می ‌شود.برای دریافت راهنمایی و مشاوره رایگان در خصوص کلیه دعاوی طلاق با وکلای طلاق موسسه حقوقی دادآرمان تماس بگیر. (02122904873-02122904874-09128400921-09336267676-09336267878)انواع طلاق براساس درخواست کننده طلاقدر صورتی که زن و مرد بخواهند طلاق بگیرند باید ابتدا برای ثبت دادخواست طلاق اقدام کنند تا درخواست زن یا مرد برای طلاق در دادگاه بررسی شود و سپس دادگاه در این خصوص رأی مقتضی صادر نماید.براساس اینکه چه کسی تقاضای طلاق دارد و دادخواست طلاق را به دادگاه خانواده تقدیم می کند، طلاق به دو دسته کلی تقسیم می شود:1- طلاق یک طرفه: در طلاق یک طرفه فقط یکی از زوجین تصمیم به طلاق دارد و می خواهد از همسر خود جدا شود، از این رو طلاق یک طرفه به دو دسته تقسیم می شود:* طلاق از طرف مرد* طلاق از طرف زن2- طلاق توافقی: در طلاق توافقی زن و شوهر هر دو برای طلاق توافق دارند و می خواهند با طلاق به زندگی مشترک خود پایان دهند.طلاق از طرف مردطبق ماده 1133 قانون مدنی مرد حق طلاق دارد و می تواند بدون داشتن هیچ دلیل موجهی زن خود را طلاق دهد. مهمترین شرط طلاق از طرف مرد، پرداخت حقوق مالی زوجه است، یعنی در صورتی که مرد دادخواست طلاق را به دادگاه خانواده تقدیم کند، دادگاه در خصوص حقوق مالی زوجه که مهریه، نفقه، اجرت المثل ایام زوجیت، تنصیف اموال زوج و استرداد جهیزیه است، تعیین تکلیف می کند، همچنین دادگاه در مورد مسائل غیرمالی طلاق نیز مانند حضانت فرزند مشترک پس از طلاق و حق ملاقات با فرزند تصمیم گیری می کند، سپس رأی طلاق (گواهی عدم امکان سازش) را صادر می کند.طبق قانون مرد می تواند زن خود را حتی بدون داشتن دلیل موجه طلاق دهد، اما دلایل طلاق از طرف مرد از این رو اهمیت دارد، که اگر مرد بخواهد زن خود را با دلیل موجه طلاق دهد در برخی حقوق زوجه تغییراتی ایجاد می شود، مثلا در صورتی که طلاق به دلیل نشوز زوجه باشد تنصیف اموال زوج در طلاق به او تعلق نمی گیرد.طلاق از طرف زنهمان طور که گفته شد، طبق قانون طلاق در ایران مرد حق طلاق دارد، اما زن حق طلاق ندارد و طرح دادخواست طلاق از طرف زن پیچیده و دشوار است، چرا که زن حق طلاق ندارد و برای اینکه بتواند از شوهر خود طلاق بگیرد، باید دلایل محکمه پسندی به دادگاه ارائه دهد و زن باید دلایل خود را که موجب شده بخواهد از شوهر خود طلاق بگیرد را در دادگاه ثابت کند و پس از اثبات دلایل زن برای طلاق، حکم طلاق صادر می شود.از دلایلی که برای زن حق طلاق ایجاد می کند، عسر و حرج و نیز هر یک از شروط دوازده گانه عقدنامه است.در طلاق از طرف زن به دلیل عسر و حرج و هچنین طلاق زن با شروط دوازدگانه عقدنامه زن باید بتواند دلایل طلاق خود را در دادگاه با ارائه مدارک و شواهد محکمه پسند اثبات کند.همچنین زن می تواند با داشتن وکالت در طلاق برای ثبت دادخواست طلاق اقدام نماید. البته در صورتی که زن با استفاده از حق طلاق اقدام به طلاق نماید، طلاق از طرف زن نیست و طلاق توافقی خواهد بود.یکی دیگر از راه های طرح دادخواست طلاق از طرف زن درخواست طلاق خلع است و زن به دلیل کراهتی که از شوهرش دارد با بذل مهریه اش یا دادن مالی بیشتر از مهریه اش (فدیه) به شوهر از دادگاه درخواست طلاق خلع می نماید.طلاق توافقیدر طلاق توافقی برخلاف طلاق یک طرفه، زن و شوهر هر دو برای طلاق با هم توافق دارند و برای پایان دادن به زندگی مشترک خود تصمیم به طلاق می گیرند، از این رو دادخواست طلاق توافقی را به دادگاه تقدیم می کنند. در طلاق توافقی زن و مرد بدون دخالت دادگاه در خصوص مسائل مالی و غیرمالی طلاق مانند مهریه، نفقه، اجرت المثل ایام زوجیت، تنصیف اموال، استرداد جهیزیه، حضانت فرزند و حق ملاقات با فرزند پس از طلاق توافقی (در صورت داشتن فرزند مشترک) توافق می کنند و توافقات خود را به صورت مکتوب که به امضای زوجین رسیده باشد، به دادگاه ارائه می دهند.در خصوص توافقات زوجین در طلاق توافقی باید به این نکته اشاره کرد که زن و مرد می توانند توافقات خود را هر زمان که بخواهند در مراحل دادرسی و یا هنگام ثبت دادخواست طلاق و حتی پس از ثبت طلاق تغییر دهند و براساس توافقات جدید عمل نمایند.نکته: در صورتی که زن با استفاده از حق طلاق اقدام به طلاق نماید، طلاق از طرف زن محسوب نمی شود و طلاق توافقی است، از این رو رای صادر شده از سوی دادگاه، گواهی عدم امکان سازش خواهد بود.انواع طلاق براساس رجوع در طلاقرجوع در طلاق به معنی بازگشت مرد به همسر خود پس از طلاق و ادامه زندگی مشترک در ایام عده طلاق است و با این رجوع ازدواج قبلی با تمام آثاری که داشته، ادامه پیدا می کند و نیازی به جاری شدن نکاح مجدد نمی‌ باشد.براساس حق رجوع، طلاق به دو دسته تقسیم می شود که عبارتند از:* طلاق رجعی* طلاق بائن (طلاق بدون رجوع)طلاق رجعیدر طلاق رِجعی مرد می ‌تواند تا زمانی که عده طلاق پایان نیافته، بدون نیاز به عقد نکاح جدید به همسر خود رجوع نماید و زندگی مشترک خود را دوباره شروع کنند. در ایام عده طلاق رجعی زوجین از یکدیگر ارث می برند و به زوجه نفقه تعلق می گیرد و زن می تواند در منزل مرد اقامت داشته باشد.همچنین در طلاق خلع و مبارات که از انواع طلاق بائن هستند و زن با بذل مهریه اش طلاق می گیرد، در صورتی که زن در ایام عده طلاق مهریه ای را که بخشیده مطالبه نماید طلاق از حالت بائن خارج و به طلاق رجعی تبدیل می شود و مرد می تواند در ایام عده طلاق به زن رجوع کند و زن و مرد دوباره زندگی مشترک خود را شروع کنند.طلاق بائنطلاق بائن به طلاقی گفته می ‌شود که پس از طلاق، رابطه زوجیت به طور کامل بین زن و شوهر از بین می رود و مرد در ایام عده طلاق بائن نمی تواند به همسر سابق خود رجوع کند.در واقع در طلاق بائن، زن در زمان عده به مرد محرم نیست و احکام زوجیت مانند الزام به اطاعت از شوهر، ارث ‌بردن زوجین از یکدیگر، حرمت خروج از منزل بدون اجازه مرد و الزام به پرداخت نفقه زن توسط مرد نیز بر او جاری نمی‌ شود.نکته: در طلاق بائن، اگر زن باردار باشد، بر مرد واجب است که تا زمان تولد نوزاد، نفقه او را پرداخت نماید.انواع طلاق بائن عبارتند از:1- طلاق زنی که بعد از ازدواج با او آمیزش نشده است.2- طلاق دختری که نُه سالش تمام نشده است.3- طلاق زن یائسه4- طلاق خُلع5- طلاق مُبارات6- طلاق سوم یا سه طلاقه7- نوع دیگری از طلاق نیز وجود دارد که طلاق حاکم شرع نام دارد. در این نوع طلاق، حاکم شرع همسر مردی را که نه نفقه او را می ‌پردازد و نه طلاقش می ‌دهد، خود طلاق می ‌دهد.عده طلاق چیست؟طبق ماده ۱۱۵۰قانون مدنی عده عبارت است از، مدتی که تا انقضای آن، زنی که عقد نکاح او به واسطه ی طلاق، فسخ نکاح، فوت شوهر یا بذل مدت در عقد موقت یا انقضای آن منحل شده ‌است، نمی تواند شوهر دیگری اختیار کند. با بیان ساده تر باید گفت زن در ایام عده طلاق نمی تواند ازدواج کند و برای ازدواج و برقراری رابطه زوجیت، باید دوران عده سپری شود.رجوع در ایام عده طلاقهمان طور که گفته شد در طلاق رجعی مرد می تواند در ایام عده طلاق به همسر خود رجوع کند و زندگی مشترک خود را دوباره شروع کنند.همچنین در طلاق خلع و طلاق مبارات (طلاق توافقی) که از انواع طلاق بائن هستند، در صورتی که زن مهریه ای که برای طلاق گرفتن بخشیده است را در ایام عده طلاق مطالبه نماید، طلاق خلع و مبارات از حالت بائن خارج شده و به طلاق رجعی تبدیل می شود و مرد می تواند در ایام طلاق مانند طلاق رجعی به همسر خود رجوع کند.اما در طلاق زن باکره و زن یائسه زن عده طلاق ندارد، از این رو مرد امکان رجوع به همسر سابق خود را پس از طلاق ندارد و طلاق زن باکره و زن یائسه، طلاق بائن و بدون رجوع هستند.انواع عده طلاقانواع عده طلاق عبارتند از:1- عده طلاق2- عده زن باردار3- عده وفات4- عده فسخ نکاح5- عده نزدیکی به شبه6- عده بذل یا انقضای مدت در عقد موقتعده طلاقطبق ماده 1151 قانون مدنی، عده طلاق سه طهر (پاکی) است. یعنی زن باید از زمان طلاق، پس از سه مرتبه عادت ماهیانه، پاک شود، در این صورت برای بار سوم که عادت ماهیانه شود و پاک شود، پایان پاکی سوم و با شروع عادت ماهیانه چهارم ایام عده طلاق به پایان می رسد و زن می تواند دوباره ازدواج کند.البته در صورتی که زن یائسه نباشد اما به دلیل بیماری عادت زنانگی نشود عده طلاق برای او سه ماه خواهد بود.عده طلاق برای زن بارداریکی از سوالاتی که در خصوص عده طلاق مطرح می شود، در مورد عده طلاق زن باردار است، در صورتی که زن هنگام طلاق باردار باشد، عده طلاق چگونه خواهد بود؟در پاسخ به این سوال باید گفت، طبق ماده 1151 قانون مدنی، اگر زن هنگام طلاق باردار باشد، باید عده‌ طلاق را تا زمان وضع حمل و تولد نوزاد نگه دارد؛ خواه وضع حمل کمتر از سه پاکی شود و خواه بیشتر از آن.عده وفاتدر صورتی که شوهر فوت کند، زن باید مانند طلاق، عده نگه دارد. طبق ماده 1154 قانون مدنی، عده وفات چه در نکاح دائم و چه در نکاح موقت (صیغه) چهار ماه و ده روز است، مگر اینکه زن باردار باشد که در این صورت عده وفات تا زمان وضع حمل و به دنیا آمدن نوزاد است، مشروط بر اینکه فاصله بین فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بیشتر باشد، در غیر این صورت عده وفات همان چهار ماه و ده روز خواهد بود.همچنین طبق ماده 1155 قانون مدنی، زن باکره و زن یائسه عده طلاق و عده فسخ نکاح ندارند، اما در صورت فوت شوهر باید عده طلاق نگه دارد.هرگاه زنی از شوهر خود که غایب مفقودالاثر است با حاکم دادگاه طلاق بگیرد، باید از تاریخ طلاق، عده وفات نگه دارد.عده فسخ نکاحطبق ماده 1120 قانون مدنی یکی از راه های انحلال عقد دائم فسخ نکاح است. هرگاه بنا به دلایلی ازدواج موجب زیان فاحش یکی از طرفین (زن و مرد) باشد، به جهت رهایی او از قید ازدواج می تواند با شرایطی که در قانون مقرر شده، ازدواج را فسخ نمود.طبق ماده 1151 قانون مدنی عده فسخ نکاح مانند عده طلاق سه طهر است، مگر آنکه زن به اقتضای سن، عادت زنانگی نبیند که در این صورت عده او سه ماه است.همچنین در صورتی که زن باردار باشد، طبق ماده 1153 قانون مدنی، عده فسخ نکاح تا زمان وضع حمل و تولد نوزاد است.عده نزدیکی به شبههرگاه زن و مردی بر خلاف واقع، گمان گنند که زن و شوهر هستند به همین دلیل، با هم رابطه جنسی داشته باشند، سپس آگاه شوند که با هم زن و شوهر نیستند (نزدیکی به شبه) در این صورت طبق ماده 1157 قانون مدنی، زن باید عده طلاق نگه دارد و همان طور که گفته شد، عده طلاق سه طهر.نکته: در رابطه نامشروع (زنا) زن عده ندارد.عده بذل یا انقضای مدت در عقد موقتدر صورتی که رابطه زوجیت بین زن و مرد به موجب عقد موقت باشد، طبق ماده 1152 قانون مدنی، عده طلاق، فسخ نکاح و بذل مدت و یا پایان آن، در صورتی که زن باردار نباشد، دو طهر است و در صورتی که زن با اقتضای سن، عادت زنانگی نبیند در این صورت ایام عده، 45 روز است.طبق ماده 1153 قانون مدنی، عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضا آن در مورد زن باردار تا زمان وضع حمل و به دنیا آمدن نوزاد است.کدام زنان عده طلاق ندارند؟طبق ماده 1155 قانون مدنی، زنی که قبل از برقراری رابطه جنسی از همسرش جدا شده باشد (زن باکره) و زن یائسه لازم نیست در صورت طلاق از همسر خود عده طلاق نگه دارند، اما در صورت فوت شوهر باید عده وفات نگه دارند.کلام آخروکیل طلاق یک وکیل پایه یک دادگستری است که در زمینه دعاوی مربوط به طلاق فعالیت و قبول وکالت می نماید و به همه ی قوانین طلاق خصوصا قوانین جدید و همچنین روند رسیدگی دادگاه خانواده به دعاوی طلاق آشنایی کامل دارد، بنابراین وکیل طلاق، بهترین کسی است که می تواند هر یک از زوجین را برای طلاق و مطالبه ی حقوق آنها در طلاق و پس از آن راهنمایی کند.