ائتلاف آنگلوساکسون‌ها علیه چین و شاید...

چند روز پیش بود که خبری مبنی بر امضای یک توافق سه‌جانبه میان انگلیس، استرالیا و امریکا منتشر شد، توافقی که یک ائتلاف نظامی و امنیتی را در بر می‌گرفت و به نظر می‌رسد ایجاد یک ائتلاف جدید برای مقابله با چین است. این پیمان موسوم به «آوکوس AUKUS» در حالی جزئیاتش اعلام شد که نه تنها چین، که سر و صدای فرانسوی‌ها را هم در آورد. اینکه چرا این پیمان نظامی در این برهه از زمان امضا شده موارد متعددی دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهم کرد، اما به صورت روشن باید گفت که این پیمانی آنگلوساکسونی (سفیدپوستانِ نژادپرستی که خود را برتر از بقیه اروپایی‌ها هم می‌دانند) برای تجمیع قدرت در آینده نامعلوم پیش‌رو است.به صورت واضحی جهان پیش‌روی ما، جهان مبهم، پیچیده و نامشخصی است و اینکه قرار است نه تنها در یک دهه آینده که در پنج سال بعد چه حادثه‌ای برای جهان روی بدهد کاملا نامشخص است. در این میان همانگونه بارها پیش از هم نوشته‌ام، قدرت و ثروت دارد از غرب به شرق منتقل می‌شود و این شامل دانش و تکنولوژی هم می‌شود. به همان میزان که غربی‌ها در مشکلات خود غرق می‌شوند و از دامنه اثرگذاری سخت قدرت آن‌ها بر جهان کاسته می‌شود، در شرق رویدادهایی در حال شکل گرفتن است که این غربی‌ها را دچار ترس شدید کرده و آن‌ها برای غلبه بر این ترس و رسیدن به نقطه امیدواری دست به کار شده‌اند.امریکا دو دهه پیش با علم به اینکه قدرت اقتصادی‌اش در حال زوال است تلاش کرد تا مناطق مهم و راهبردی جهان را به بهره گرفتن از تنها مزیتش که همان قدرت ویرانگر نظامی بود در کنترل داشته باشد و با حضور فیزیکی در این مناطق از مواهب اقتصادی آن بهره‌مند شود. حضور در افغانستان شاید عینی‌ترین نمونه باشد که طرف امریکایی انتظار داشت ترکش‌های حضور نظامی‌اش کشورهای آسیای مرکزی را که منابع بزرگ و دست‌نخورده‌ای از ثروت داشتند وادار به اطاعت کند. ولی حضور همزمان در عراق و سوریه و درگیر شدن در جنگی فرسایشی توان امریکا را چنان تحلیل برد کشورهای منطقه هیچ دستوری نبردند و حتی قرقیزها پایگاه ماناس را هم تعطیل کردند.تجربه افغانستان و عراق (که در آن نظامیان انگلیسی و استرالیایی مشارکتی وسیع و گسترده داشتند) مشخص کرد که نمی‌شود با این شیوه جنگید، قدرت‌های محلی و نیروهای منطقه‌ای آن اندازه توانمند هستند که بتوانند چالش‌های فاجعه‌بار ایجاد کنند و باعث شوند هم قدرت نظامی به فرسایش برود و هم توان اقتصادی و این بلایی بود که امریکایی‌ها به عینه در کنار انگلیسی‌ها تجربه کردند و بحران اقتصادی سال 2008 خروجی مستقیم آن بود. اما برای امریکایی که مدعی ابرقدرتی بود، نشستن و تماشا کردن برتری اقتصادی و نظامی چین به هیچ عنوان قابل پذیرش نبود. اما اینکه راهکار چه باشد، حالا مشخص شده است که قرار است چه اتفاقی روی دهد.خروج از افغانستان و تلاش برای خروج از آسیای غربی همانگونه که از مدت‌ها پیش مشخص بود برای تمرکز بر منطقه‌ای جدید است، منطقه‌ای که غربی‌ها بزرگ‌ترین چالش‌های خود را در آنجا می‌بینند. با این حال برای بسیاری از کشورهای غربی مانند آلمان قدرت‌گیری چین صرفا چیز بدی نیست و می‌توانند باعث رونق اقتصادی هم شود ولی برای امریکا این مساله بسیار متفاوت است. اصولا فکر امریکایی نمی‌پذیرد که به این سادگی ابرقدرتی را واگذارد، برای چند دهه در ذهن و چشم امریکایی‌جماعت خوانده‌اند که این امریکا است که جهان را نجات می‌دهد ولی حالا او چنان غرق در مشکلات است که نمی‌تواند خودش را هم نجات دهد و باید برای این مساله فکری کنند.مقابله با قدرت چین و محدود کردن حوزه نفوذ نظامی این کشور در صدر دستورات و راهبردهای امریکا قرار دارد. برای این کشور این موضوع، مساله مرگ و زندگی است و تشکیل اتحادیه «آوکوس» به همین دلیل است. شاید سوال پیش بیاید چرا انگلیس و استرالیا وارد این ائتلاف شده‌اند؟ برای این مساله دلایل بسیاری می‌توان برشمرد، دلایلی که نشان می‌دهد نژادپرستی غربی در حال گل کردن و ترس و وحشت عمیقی سراپای آن‌ها در خود فرو برده است. این ترس مثل خورده فکر متفکران! اندیشکده‌های آن‌‌ها را می‌جود و همواره دنبال راهکارهای به قول خودشان اصلی می‌گردند تا از رهگذر آن بتوانند از این بحران عبور کنند.نکته و موضوع عجیب اینجاست که طرف امریکایی حتی بر خلاف تصمیمات چند ماه پیش سران ناتو که قرار بود به صورت یک ائتلاف غربی با چین درافتند عمل نکرده و حتی در این حوزه کلاه گشادی هم بر سر فرانسوی‌ها گذاشته‌اند، کلاهی از جنس آنگلوساکسونی که در آن فرانک‌ها، ژرمن‌ها و وایکینگ‌ها جایی ندارند و بقیه که دیگر هیچ.دو سال پیش در ضمن سلسله مباحثی نوشتم که امریکا در حال به حاشیه بردن اقتصادی اروپا است. تشویق انگلیس برای جدایی از اتحادیه اروپا از یک‌سو و بستن تعرفه‌های سنگین بر صادرات اروپا به بازار امریکا نشان داد که دوران ماه عسل دو سوی آتلانتیک به پایان رسیده و هیچ عاملی نمی‌تواند دوباره آن‌ها را به هم نزدیک کند. بحران اقتصادی در امریکا که با ضرب و زور چاپ دلار و پولدار کردن کمپانی‌های بزرگ و فقیر کردن مردم امریکا شروع شده بود اثرات مستقیمی بر اروپایی‌ها داشت، چرا که دیگر امریکا نمی‌توانست بازاری برای کالاهای اروپایی باشد و جنگ سرد هم خیل سال بود به پایان رسیده و عملا متحدان قدیم به رقبای جدید تبدیل شده بودند.عده‌ای هم در کشور ما به این اختلافات امید بسته بودند، اما در حالی که امریکایی‌ها می‌خواستند کشورهای اروپایی را ترک کنند، این اروپایی‌ها بودند که در برابر هر اقدام امریکا گردن کج کرده و فقط صبوری می‌کردند تا دوره ترامپ به زعم خودشان به پایان برسد و امید داشتند روال گذشته در دوره جو بایدن برقرار گردد. این انتظار برای منِ روزنامه‌نگار ثابت کرد که سیاستگذاران اروپایی به اندازه‌ای عده‌ای نادان در کشور ما عقل دارند و نمی‌دانند که در امریکا تصمیمات یکی است و فقط نحوه اجرای آن متفاوت است. تحولات 9 ماهه حضور بایدن در کاخ سفید هنوز هم اروپایی‌هایی را که بازار مفت امریکا معتاد بودند، وادار به تفکر واقعی نکرده است.خروج عجیب و غریب نظامیان امریکایی از افغانستان که در مورد نحوه خروج، زمان خروج و اتفاقات بعد از خروج «متحدان» اروپایی را مترسک هم حساب نکردند هر چند تلنگرها را زیاد کرد که اوضاع متفاوت شده و اظهارنظرهایی که از مقامات اروپایی به گوش می‌رسید طنین دیگری داشت اما همانگونه که عرض شد در طول چند دهه گذشته میزان امریکایی شدن اروپایی‌ها چنان زیاد شده که به این سادگی نمی‌توانند امریکا را رها کنند و اصولاً رهاشدگی از طرف امریکا باعث نابودی عملی بسیاری از اقتصادهای اروپایی خواهد شد. نظرسنجی‌هایی که به تازگی در برخی از کشورهای اروپایی در مورد آینده صورت گرفته به شکل وحشتناکی برای ساکنان قاره سبز ناامید کننده است! آن‌ها می‌گویند «دوران طلایی» به پایان رسیده است.بله، دوران طلایی به پایان رسیده اما به سرعت هم روی نخواهد داد و زمان‌بر خواهد بود. با این اوصاف باید گفت طلاق عاطفی امریکا و اروپا عملا برگذار شده و طرفین به صورت اجبار در کنار هم زندگی می‌کنند و آن نیز ناشی از یک ترس و تهدید مشترک است. آن‌ها از ترس روسیه ناچار در قالب یک ائتلاف نظامی با هم همکاری می‌کنند و حتی در این زمینه هم اروپایی‌ها دچار تردیدهای شدید شده‌اند. اظهاراتی که از برخی از اندیشکده‌های اروپایی شنیده می‌شود هر چند در کشور ما به اندازه اندیشکده‌های امریکایی سر و صدا نمی‌کند اما نشان از شروع فصل جدیدی از روابط جهانی دارد.اعلام خبر ناگهانی پیمان موسوم به «آوکوس AUKUS» میان انگلیس، امریکا و استرالیا و اعتراض سنگین فرانسه نشان داد که کشورهای اروپایی عملا در جریان تشکیل چنین ائتلافی نبوده‌اند. هر چند این ائتلاف به نظر برای مقابله با چین صورت گرفته، اما عملا کشورهای اروپایی از این ساز و کار کنار گذاشته شده‌اند که دلایل آن می‌تواند جالب باشد. در مورد مفاد این توافق و آنچه که قرار است در آن روی دهد می‌توانید با یک جستجوی ساده موارد را پیدا کنید اما چرا استرالیا به ناگهان انتخاب شد؟ کشوری که فقط 25 میلیون نفر جمعیت دارد؟ در این مورد چند دلیل را مورد اشاره قرار خواهم داد:هدف این پیمان دفاعی، مقابله با چین است. روزگاری انگلیس به تنهایی نیمی از چین را در اشغال خود داشت و دو جنگ سخت را بر این کشور تحمیل کرد، امریکا تا همین چند سال پیش مهار اقتصادی چین را به شدت کشیده بود و به تنهایی اژدهای زرد را حریف بود، اما امروز چین چنان قدرتمند است که برای مقابله با آن نیاز به ائتلاف و پیمان دارند. امریکا و انگلیس که سابقه‌ای طولانی در جنوب شرق و شرق آسیا دارند با کمک کشورهای هم‌پیمان خود تلاش گسترده‌ای برای مقابله با چین داشته‌اند. از کره‌جنوبی، ژاپن، تایوان، تایلند، مالزی، اندونزی و فلیپین می‌توان به عنوان متحدان یاد کرد.اما یک تجربه عجیب از گذشته دور وجود دارد، از جنگ جهانی دوم. ژاپن به تنهایی همه این کشورها را در کنار کامبوج، ویتنام، برمه، لائوس به همراه چین اشغال کرد. قدرت امروز چین به مراتب از ژاپن جنگ جهانی دوم بسیار بیشتر و مهلک‌تر است، بنابراین امریکا به هیچ عنوان نمی‌تواند امیدوار باشد که این کشورها بتوانند در هر جنگی در برابر چین مقاومت کنند.نکته دیگر برای طرف امریکایی این است که به جز کره‌جنوبی، ژاپن و تایوان هیچ یک از کشورهای مورد نظر ثبات سیاسی ندارند و نمی‌شود به عنوان یک متحد قابل اعتماد اتکا روی آن‌ها حساب کرد. در حالی که این سه کشور روی هم به اندازه یک استان چین مساحت و جمعیت ندارند، سه کشور اما به لحاظ اقتصادی بسیار قدرتمند هستند ولی نزدیکی آن‌ها به خط لجمن می‌تواند تمام دارایی‌های آن‌ها را که پشتوانه لازم برای تشکیل ارتشی قوی و مدیریت میدان جنگ است به سرعت از بین ببرد. به صورت ساده باید گفت کشورهایی که نام بردیم فقط و فقط می‌توانند زمان بخرند، نمی‌توانند مقاومت کنند.همه این مسائل باعث شد تا امریکا و انگلیس به سراغ استرالیا بروند، کشوری که هزاران کیلومتر از چین فاصله دارد و ششمین کشور پهناور جهان با بیش از هفت میلیون کیلومتر مربع وسعت عمق بسیار وسیعی را در اختیار این کشورها قرار خواهد داد تا بتوانند میدان جنگ را مدیریت کنند. در واقع استرالیا در طول جنگ جهانی دوم نیز همین نقش را بازی کرده بود. نکته مهم‌تر آنکه استرالیا سر تا پا غربی است و هر دولتی هم بر سر کار بیاید، بخشی از غرب است و هیچ توفیری در سیاست‌های کلی آن روی نخواهد داد و آن‌ها نگران آینده سیاسی آن نیستند.در طول سال‌های گذشته روند مسلح کردن کشورهای متحد امریکا در جنوب شرق و شرق آسیا به شکل عجیبی سرعت گرفته است. اگر علاقه داشته باشید و خبرها را پیگیری کنید متوجه خواهید شد که بودجه نظامی جزیره تایوان که فقط 36 هزار کیلومتر مربع وسعت دارد به 17 میلیارد دلار برای سال 2021 رسیده است و این عدد در ژاپن و کره جنوبی به شکل باورنکردنی رشد داشته است. به زبان دیگر، امریکا برنامه‌ای را که موفق نشد در اروپا پیاده کند خیلی ساده‌تر در آسیا پیگیری می‌کند. اگر کشورهای اروپایی حاضر به هزینه هنگفت نظامی در قالب ناتو نشدند اما آسیایی‌ها خیلی ساده این کار را کردند.امروز نیروی هوایی تایوان، ژاپن و کره جنوبی روی‌هم رفته قدرتی برابر با نیروی هوایی چین دارند، در حوزه دریایی و زمینی نیز آن‌ها هزینه‌های سرسام‌آوری کرده و امریکا به ژاپن و کره اجازه ورود به حوزه‌های ممنوعه را داده است. شاید بپرسید: شما که بالا نوشتی عمق سرزمینی وجود ندارد؟ بله وجود ندارد اما به نظر می‌رسد که طراحان امریکایی و انگلیسی از این کار دو مقصود دارند: نخست معطل کردن چینی‌ها در هر جنگ احتمالی و دوم بردن بخشی از توان باقیمانده به استرالیا برای ادامه مقاومت. به همین دلیل انتظار می‌رود که در شمال استرالیا شاهد شاخت لنگرگاه‌های بزرگ و فرودگاه‌های متعدد برای روز مبادا باشیم.در این میان استرالیا نیز با توجه به داشتن اقتصادی قدرتمند خیلی ساده می‌تواند ارتشی بزرگ تدارک ببیند. خریداری 12 زیردریایی اتمی در کنار قراردادهای سنگین با کمپانی‌های امریکایی و انگلیسی برای تولید مشترک سلاح در خاک این کشور به زودی استرالیا را تبدیل به قدرتی بسیار مدرن و مجهز خواهد کرد. حالا که امریکا و انگلیس به لحاظ اقتصادی به بن‌بست خورده‌اند، دلارهایی که از استرالیا می‌رسد می‌تواند نجات‌بخش باشد. کما اینکه انتظار می‌رود کاناد و نیوزیلند هم در آیند‌ه‌ای نه چندان دوره به این پیمان پیوسته و عملا ائتلاف نژادی و فرهنگی آنگلوساکسون‌ها برای جنگ بزرگ را تکمیل کند.اما در مورد اروپایی‌ها باید گفت که هر چند سر فرانسه بی‌کلاه ماند اما آن‌ها مسیری خاص را خواهند رفت. در اروپا اتفاقات عجیب و غریب سیاسی بزرگی روی داده و روی خواهد داد (پیروزی بی‌سابقه چپ‌ها در انتخابات نروژ) و شاهد ائتلاف سیاسی، اقتصادی و نظامی جدیدی در این کشورها خواهیم بود. به نظر می‌رسد آن‌ها تلاش خواهند کرد تنش‌های خود را با روسیه (به‌عنوان اصلی‌ترین بهانه امریکا برای چلاندن اقتصادی این کشورها و جمع کردنشان تحت پرچم ناتو) را کم کنند. خروج انگلیسی‌ها از سیستم تصمیم‌گیری اتحادیه اروپا دُزِ روسی‌ستیزی را در آن پایین خواهد آورد و هر چه قاره سبز بیشتر تحت فشار امریکا قرار بگیرد، میزان گریز آن‌ها از دایره قدرت کاخ سفید هم بیشتر خواهد شد.در مجموع باید گفت آنچه در ائتلاف «آوکوس AUKUS» روی داده به شدت به نفع ما خواهد شد. در فضای فراهم شده ما می‌توانیم بهتر و عمیق‌تر تنفس کنیم، قدرت خودمان را بیشتر کرده و از مواضع اختلافی برای محکم کردن موقعیت خودمان نهایت بهره را بگیریم. سخنرانی رئیس‌جمهور چین در نشست دوشنبه بی‌سابقه بود و استبقال پکن و مسکو از حضور کشورمان در سازمان همکاری شانگهای نشان از شکل‌گیری جهانی جدید دارد. جهانی که می‌توان با حوصله، دقت و تصمیمات دقیق و صحیح بیشترین امتیازها را برای کشور حاصل کرد. در این درگیری‌ها ایران به عنوان ابرقدرت نوظهور تعیین‌کننده خواهد بود.