دندان در آوردن: واقعیات و خرافات

من به عنوان یک متخصص اطفال همیشه در معرض سوالات بیشماری در مورد علائم دندان درآوردن کودکان هستم. باور می کنید یا نه بعضی از والدین بخش زیادی از بیماری های اطفال در بین سنین 5 ماهگی تا 2 سالگی یا حتی بیشتر را ناشی از دندان در آوردن طفل می دانند! این مساله گاهی حتی منجر به مراجعه دیرهنگام بیماران به پزشک نیز می شود. برخی از بزرگترها بزاق دهان را در هنگام دندان در آوردن، کمتر از آب اسید نمی دانند و معتقدند به هرجا برسد می سوزد و می سوزاند!برای همین بر آن شدم تا با تحقیق و مطالعه در این زمینه علائم واقعی و خرافات حول و حوش دندان در آوردن را برای والدین عزیز بیان کنم.شروع دندان درآوردنرويش دندانهاي شيري به طور طبيعي بين سنين 6ماهگي تا 3 سالگي اتفاق مي افتد. معمولا اولین چیزی كه رشد می كند دو برامدگی كوچك دندانی در لثه پایین است و بعد دو دندان بالایی رشد می كنند. معمولا به طور متوسط ماهي يك دندان بيرون مي زند. در بعضي از موارد نادر نوزاد در موقع تولد دندان دارد. كه اين دندانها معمولا شل و ضعيف هستند و به جز ايجاد اشكال در شير دادن مادر مشكل ديگري ندارند.رویش دندانها به طور معمول همراه با علائمی است:• تولید بیش از حد بزاق و جویدن هر چیزی که بچه بتواند بگیرد. افزایش بزاق و آبریزش از دهان ممكن است دو ماه قبل از پیدا شدن اولین دندان شروع شود. در اين صورت گونه طفل را پاك نماييد تا از ايجاد بثورات جلوگيري شود.• درد (این علامت را نمی توان ثابت کرد ولی احتمالاً ایجاد می گردد)• لثه ها ممکن است قرمز و متورم شوند. (در بعضی از موارد ممکن است یک کبودی بنفش رنگ به اندازه یک نخود روی دندانها به وجود آید که طبیعی است)• تحریک پذیری• کج خلقی ؛ لجبازی• اشکال در به خواب رفتن• گریه بیش از حد معمول• پس زدن غذا• دست بردن به گوش و زخم کردن سر و صورت به خاطر درد دندان (باید دانست که دست زدن به گوش می تواند به علت عفونت گوش نیز باشد اما عفونت گوش معمولا همراه با تب و بی قراری و بی اشتهایی می باشد. در این صورت باید جهت حصول اطمینان به پزشک مراجعه نمایید)بسیاری از والدین قبل از رویش دندان جدید شل شدن مدفوع، آبریزش بینی یا تب را گزارش می‌کنند. یکی از کارشناسان معتقد است که دندان درآوردن می‌تواند منجر به اسهال و تحریکات پوستی شود، زیرا بزاق دهان کودک به روده‌های او رسیده و مدفوع را شل می‌کند. وی معتقد است تورم لثه ممکن است تبی خفیف (حدود 38.3 درجه سانتیگراد) نیز ایجاد کند. البته با وجود آنزيم هاي بسيار در سيستم گوارشي انسان اين تصور به نظر من دور از ذهن مي باشد.از طرف دیگر خیلی از کار‌شناسان رشد اطفال عنوان می‌کنند که دندان درآوردن نمی‌تواند باعث ایجاد تب، اسهال و استفراغ یا بی‌اشتهایی شود. و این‌ها علائم بیماری ‌هستند و باید بررسی شوند. یک پزشک برجستهٔ اطفال می‌گوید این علائم به دلیل وجود عفونتی بی‌ارتباط با دندان هستند، اما استرس یا فشاری که دندان درآوردن به همراه دارد می‌تواند کودک را مستعد ابتلا به عفونت کند.تنها چیزی که کار‌شناسان با آن موافق هستند این است که درصورت مشاهده علائم نگران کننده (مثل درجه حرارت بدن ۳۸ درجه یا بالا‌تر و یا اسهال های شدید) ، باید با پزشک کودکان تماس بگیرید. پزشک باید تشخیص بدهد که آیا این علائم نشان دهندهٔ مشکلی (مثل عفونت گوش) هستند که نیاز به درمان دارد یا نه. اگر مدفوع شیرخوار شل شده اما اسهال نیست نگران نباشید؛ این مشکل خود به خود رفع می‌شود.نکته دیگری که در مورد ظهور علائم دندان درآوردن وجود دارد این است که با بیشتر شدن سن کودک علائم خفیف تر یا ناپدید خواهند شد.نکته پایانی: دندان در آوردن هرگز باعث تب بالا، استفراغ ، (اسهال بیش از دو نوبت در شبانه روز) ، بی اشتهایی طولانی ، درد گوش ، تشنج ، سرفه یا بثورات محل پوشک نمی شود. در صورت مشاهده این علائم به پزشک مراجعه نمایید.براي تخفيف درد و علائم ناشي از رشد دندان چه مي توان كرد؟اصول كليلثه کودک را با انگشتان خود مالش دهید؛ این امر براي وي بسیار آرامش بخش است .یک پارچه شستشوی زبر را در يخچال سرد کنید و اجازه دهید که کودک آن را بجود.به کودک یک حلقه پلاستیکی مخصوص دندان درآوردن بدهید (می توانید آن را سرد کنید).یا یک سواب کتان و آب يا با مسواك هاي انگشتي مخصوص دندان های تازه و لثه را تمیز کنید یا این که با پیچیدن یک پارچه شستشوی نرم دور انگشت خود، دندان های کودک و لثه او را تمیز کنید.متخصصين دندان پزشكي اطفال معتقدند از وقتي دندانها بيرون مي زنند بايد آنها را مسواك نمود. همچنين از يك سالگي هر 6 ماه يك بار بايد كودك توسط دندان پزشك ويزيت شود.داروهامعمولاً برای ناراحتی حاصل از دندان درآوردن ، دارو لازم نیست . ممکن است استامینوفن یا یک کرم یا پماد مالیدنی برروی لثه برای تسکین ناراحتی ، توصیه شود.