علائم سکته مغزی و روش‌های پیشگیری و درمان آن

سکته مغزی سومین عامل مرگ و علت اصلی معلولیت در بزرگسالان است. سکته مغزی در حقیقت وقفه جریان خون در هر بخش از مغز می‌باشد. به گفته دکتر محمد صمدیان استاد برتر جراحی مغز و اعصاب در کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران، به سکته مغزی «حمله مغزی» نیز گفته می‌شود. در صورت وقفه بیش از چند ثانیه جریان خون در مغز، سلول‌های مغزی می‌میرند و بنابراین توانمندی‌های آن بخش از بدن که به محدوده مرده مغز مربوط است، از دست می‌رود. سکته مغزی یکی از اورژانس‌های جراحی مغز و اعصاب بوده و با تشخیص و درمان به موقع می‌توان به سرعت به سلامتی و روال زندگی گذشته بازگشت.سکته مغزیسکته مغزی چیست؟در تعریف سکته مغزی باید گفت که یک وضعیت طبی مغز و اعصاب اورژانسی و جدی است که زمانی رخ می‌دهد که جریان خون در بخش یا بخشهایی از مغز متوقف شود. سکته مغزی موقعیتی بسیار حیاتی است و لازم است به سرعت به درمان آن پرداخته شود. به گفته دکتر محمد صمدیان جراح برتر مغز و اعصاب تهران در ساختمان پزشکان آریا، هنگام توقف جریان خون در مغز، اکسیژن و مواد غذایی به سلولهای مغزی نمی‌رسد. به دلیل فشردگی بالای ساختار مغزی، سلولهای عصبی هیچ گونه اندوخته و ذخیره ای نداشته و بنابراین ظرف چند ثانیه محرومیت از جریان خون می‌میرند.در هر بخش از مغز که سکته رخ دهد، به دلیل مرگ سلولهای مغزی، آن دسته از توانمندی‌های روانی و جسمانی که مرتبط با آن هستند نیز از دست می‌روند. البته خبر خوش آن است که در مراکزی همچون کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران، به دلیل پیشرفت‌های جراحی مغز و اعصاب، تشخیص و درمان به موقع، و توانبخشی، می توان میزان عوارض بعد از سکته مغزی را به حداقل رساند.سکته مغزی چیست؟ انواع سکته مغزیبه گفته دکتر محمد صمدیان جراح برتر مغز و اعصاب ایران، سکته های مغزی به طور کلی شامل سه دسته هستند:سکته‌های مغزی ایسکمیکبر اثر انسداد رگ ها و یا مویرگ های مغزی به واسطه لخته خونه ایجاد می‌شود. 87% از سکته‌های مغزی در دسته سکته های مغزی ایسکمیک قرار دارند.سکته‌های مغزی هموراژیکزمانی رخ می‌دهند که رگ یا مویرگی در مغز دچار پارگی / شکاف شود و خونریزی مغزی رخ دهد. این دسته دارای دو زیر مجموعه است:هموراژ (خونریزی) درون مغزی:رایج‌ترین نوع سکته مغزی هموراژیک است که بر اثر پارگی رگ‌های خونی درون مغز ایجاد می‌شود.هموراژ (خونریزی) تحت عنکبوتیه:نوعی که نادر بوده و معمولاً نتیجه ضربه به سر است. در این وضعیت خونریزی در فضای ما بین مغز و بافت‌های اطراف آن رخ می‌دهد.سکته‌های مغزی ایسکمیک گذرا (TIA)به این سکته‌ها، سکته های خفیف مغزی نیز گفته می شود. در این وضعیت جریان خون تنها به مدت کوتاهی در رگ یا مویرگ متوقف می شود. این سکته ها در حقیقت علامت هشدار یک سکته بزرگ هستند و باید همچون آنها تحت درمان جدی قرار گیرند.انواع سکته مغزیعلائم سکته مغزیعلایم سکته مغزی با توجه به نوع، وسعت، و محل بروز آن متفاوتند. اما به طور عام و کلی در تمامی زنان و مردان و گروه های مختلف سنی جوان و سالمند علایم اصلی سکته مغزی مشابه و شامل موارد زیر می باشد:بی حسی یا ضعف ناگهانی در صورت، دستان، یا پاها، به خصوص به شکل یک طرفهاغتشاش شعور ناگهانی، مشکلات تکلم، یا دشواری در فهم صحبت دیگرانمشکلات بینایی ناگهانی در یک یا هر دو چشممشکلات راه رفتن، سرگیجه، خواب آلودگی، از دست دادن تعادل، یا فقدان هماهنگی اندام ها به طور ناگهانیسردرد شدید ناگهانی که هیچ علت مشخصی نداشته باشد.به گفته دکتر محمد صمدیان جراح برتر مغز و اعصاب در کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران، نشانه های سکته مغزی خفیف (سکته ایسکمیک گذرا TIA) تفاوتی با نشانه های سکته های مغزی عمده ندارد. تنها از منظر زمانی، در سکته مغزی خفیف، علایم ظرف مدت چند دقیقه فروکش نموده و یا به طور کامل برطرف می شود. متاسفانه به دلیل همین امر بسیاری از مردم سکته مغزی خفیف را جدی نگرفته و درمان نمی کنند. به همین دلیل دچار سکته های مغزی شدید و حتی خدای ناکرده معلولیت و مرگ می شوند.علایم سکته مغزی که بیشتر در مردان دیده می شوند، عبارتند از:افتادگی یک طرفه صورت یا خنده نامتقارنمشکلات تکلمی بیانی و فهم صحبت دیگرانضعف یک طرفه بدنهمچنین، آن دسته از علایم سکته مغزی که بیشتر در زنان مشاهده می‌شوند، عبارتند از:حالت تهوعتشنجاستفراغاغتشاش شعورتوهممشکلات جهت یابیدردفقدان پاسخگوییضعف عمومیتغییرات شدید رفتاریمشکلات تنفسی و کم آوردن نفسبی قرار و تحریک پذیری شدیدغش یا از دست دادن هشیاریعلائم سکته مغزیسکته مغزی و کمادر مواردی که شدت و وسعت سکته مغزی زیاد بوده و نواحی هشیاری را درگیر کند، احتمال دارد بیمار به کما برود. در این وضعیت مغز بیمار حداقل فعالیت را داشته و نمی‌تواند بیدار شده و یا واکنشی نسبت به محیط خود داشته باشد. به گفته دکتر محمد صمدیان استاد جراحی مغز و اعصاب دانشگاه شهید بهشتی، در وضعیت کمای بعد از سکته مغزی بیمار نمی‌تواند چشمان خود را باز نموده و یا پاسخی به صدا، درد و یا حتی لمس بدهد. افزون بر این، فرد نمی تواند رفتاری ارادی داشته باشد.هنگامی که پس از درمان موفق سکته مغزی بیمار بتواند چشمانش را حرکت داده و مجدداً چرخه خواب-بیداری را بدست آورد، بیمار به مرحله بعدی هشیاری «بی پاسخی بعد کما» می رود. جراحان مغز و اعصاب با استفاده از مقیاس کمای گلاسگو سطح هشیاری بیماران را ارزیابی می‌کنند:باز کردن چشمان: 1 بدون باز کردن چشم/ 4 بازکردن خودانگیخته چشمانپاسخ کلامی به دستورات: 1 بدون پاسخ/ 5 پاسخ هشیارانه و قابلیت تکلم عادیحرکات ارادی در پاسخ به دستورات: 1 بدون پاسخ/ 6 اطاعت و اجرای کامل دستوراتسکته مغزی و کماپیشگیری از سکته مغزیبه طور عمده پیشگیری از سکته مغزی شامل دو رویکرد در پیش گرفتن سبک زندگی سالم و درمان پیگیر سایر بیماری‌های زمینه‌ای است. در حوزه سبک زندگی سالم برای پیشگیری از سکته مغزی نکات زیر طبق دستورالعمل‌های کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران حایز اهمیت هستند:رژیم غذایی سالم (مدیترانه ای/ اوکیناوایی)ترک انواع دخانیاتکنترل وزن (در محدوده BMI سبز)ترک مصرف انواع موادفعالیت ورزشی منظم روزانهترک مصرف هرگونه الکلدر زمینه کنترل و درمان بیماری‌های مزمن زمینه ای، به نظر دکتر محمد صمدیان، استاد برتر جراحی مغز و اعصاب دانشگاه شهید بهشتی تهران، موارد زیر کمک شایانی به پیشگیری از سکته مغزی خواهند کرد:کنترل قند خون (پیشگیری و درمان دیابت)کنترل فشار خونکنترل غلظت خونکنترل چربی و کلسترول خوندرمان بیماری های قلبی و عروقیمصرف مرتب داروهایی که پزشکان تجویز نموده اندچکاپ های منظم ادواری طبق دستورالعمل برای هر مورد از وضعیت های طبیبا توجه به اینکه بیماری های زمینه ای عاملی مهم برای ایجاد سکته مغزی هستند، مصرف داروهای این بیماری‌ها به عنوان داروهای پیشگیری از سکته مغزی عمل می‌نمایند.پیشگیری از سکته مغزیدرمان سکته مغزینکته کلیدی درمان سکته مغزی سرعت عمل برای تشخیص و درمان است. به گفته دکتر محمد صمدیان استاد جراحی مغز و اعصاب کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران، شیوه های درمانی برای هر یک از انواع سکته های مغزی متفاوت و به تفکیک به صورت زیر هستند:سکته مغزی ایسکمیک و سکته مغزی خفیف:این دسته از سکته های مغزی به دلیل لخته خونه ایجاد شده اند. هدف اولیه در درمان، از بین بردن لخته های خونی است.- دارودرمانی:آسپیرین، داروهای ضد لخته، داروهای ضد پلاکت، داروهای ترومبولیتیک (حل کننده لخته)- جراحی:ترومبکتومی، استنت، جراحی باز (در صورت وسعت سکته و نیاز به تخلیه بافت های آسیب دیده مغزی)سکته مغزی هموراژیک:با توجه به اینکه علت این دسته از سکته های مغزی خونریزی است روش های درمانی متفاوت و به شرح زیرند:- دارودرمانی:داروهای غلیظ کننده خون، داروهای کاهش فشار خون- جراحی:استفاده از کویل، کلیپس زدن، جراحی باز (کرانیوتومی)، جراحی بسته با استفاده از میکروسکوپ و نوروآندوسکوپدرمان سکته مغزیمراقبت از بیمار سکته مغزی در منزلتنها 1% از بیماران سکته مغزی به طور کامل به کارکردهای سابق زندگی خود باز گشته و 25% از بیماران نیز با آسیب های خفیف مواجهند. به گفته دکتر محمد صمدیان استاد جراحی مغز و اعصاب دانشگاه شهید بهشتی، برای بازگشت بدن به کارکردهای عادی بعد سکته مغزی لازم است پس از ترخیص از بیمارستان، طبق تجویز پزشک در منزل به استراحت پرداخت و داروها و دستورات پزشک را به دقت انجام داد. همچنین لازم است هر چه سریعتر توانبخشی برای بازگشت توانمندی ها شروع شوند. مهمترین موارد توانبخشی در منزل حسب نیاز بیماران سکته مغزی عبارتند از:گفتار درمانیطب سوزنیفیزیوتراپیتوانبخشی عصبی شناختیکاردرمانیتوانبخشی مهارت های حسیروان درمانیاکسیژن درمانی پر فشارماساژ درمانیآب درمانیمراقبت از بیمار سکته مغزی در منزلداروهای مصرفی در سکته مغزیطیف وسیعی از داروها برای درمان سکته مغزی بسته به نوع و محل آن مصرف می شوند. به گفته دکتر محمد صمدیان استاد برتر جراحی مغز و اعصاب در کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایران داروهای مصرفی در سکته مغزی عبارتند از:آسپیرینداروهای فعال کننده پلاسمینوژن (tPA)آلتی‌پلاز وریدی r-tPAداروهای ضد لختهداروهای ضد پلاکتاستاتین هاداروهای فشار خونداروهای مصرفی در سکته مغزیراه های ارتباطی با کلینیک جامع قاعده جمجمه و هیپوفیز ایرانآدرس : خیابان ولی عصر - سه راه توانیر - روبروی بیمارستان دی (دوم گاندی) ساختمان پزشکان آریا، طبقه 3، واحد 8تلفن: 02188654208 - 02188672138همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به صفحه اینستاگرام دکتر صمدیان مراجعه فرمایید. https://isbclinic.com/blog/stroke-treatment/