آیا ''من'' واقعاً وجود دارد؟ ( توهم خود! )

بارها پیش اومده که برای تصمیم‌هایی که گرفتیم، اینجوری دلیل آوردیم: دوست‌داشتم، علاقمه، جزو ذاتمه، استعدادمه و... اما این چقدر درسته؟ ببینید ما انسان‌ها قادریم self awarness داشته ‌باشیم. یعنی بدونیم یه منی وجود داره (بدون توجه به درست یا نادرست بودن) درواقع به وجود "من" به عنوان یک مجموعه‌ی واحد آگاهیم. من هستم!اما یه اشتباه رایج که معمولاً در این خودآگاهی وجود داره، اینه که فکر می‌کنیم "من" یک شخصیت واحد و ثابتم با خصوصیات و صفات شخصیتی ثابت؛ درحالی که اینطور نیست! اغلب به این خاطر این توهم پیش میاد که مغز بتونه خودش رو با محیط پیرامون هماهنگ کنه، ما تغییرات درونی رو به بیرون خودمون ربط میدیم، برای مثال من می‌گم وای چقدر مردم جامعه بی حوصله و خسته کننده شدن، درحالی که این منم که عصبی شدم و این تغییر خودم رو به بقیه ربط می‌دم.چون ما همیشه با خودمون در ارتباطیم و تغییرات رو کمتر متوجه می‌شیم، یا اگر متوجه بشیم تصور می‌کنیم که خودمون رقم زننده‌ی این تغییر بودیم.اما آیا واقعاً شخصیت ثابت یه توهمه؟مغز ما انسان‌هارو می‌شه به سه دسته‌ تقسيم کرد: مغز خزنده، مغز پستاندار و مغز انسانی.مغز خزنده و مغز پستاندار عمدتا مکانیزم هایی رو کنترل میکنن که غیرارادی هستن. مثل تلاش برای بقا، پلک زدن، تپش قلب و... اما بخش انسانی (لوب پیشانی و کورتکس بزرگتر) مسئولیت صفات شخصیتیِ ما، اخلاق، همدلی، درک نیت‌های انسانی و خیلی از ویژگی‌های پیچیده رو به گردن داره. اما نکته اینجاست که وقتی به دنیا می‌آییم، تقریباً خالیه!وقتی متولد می‌شیم، نورون‌ها وجود دارن اما سیناپس‌ در کار نیست؛ با اولین ورودی‌ها، اطلاعات و داده‌هایی که از محیط و فرهنگ می‌گیریم سیناپس بین نورون‌ها تشکیل می‌شه و این یک مدار به وجود میاره.محل اتصال نورون‌ها برای تشکیل مدارهای عصبی، سیناپس نام داره.شاید به خودتون بگید: پس ما در طول زندگی توانایی ایجاد هیچگونه تغییری رو در ساختار مغز و دیدگاه ‌هامون نداریم، اما این هم اشتباهه!اینجا می‌رسیم به یکی از مفاهیم جالبی که به تازگی نوروساینتیست‌ها بهش بر خوردن به نام نوروپلاستیسیته ( Neuroplasticity ) به معنای انعطاف نورونیه.یعنی هر دیتایی که از بیرون یا درون خودمون می‌گیریم، باعث می‌شه تغییری در ساختار مغز بوجود بیاد و این تغییر مستقیما روی شناخت ما از جهان تاثیر می‌ذاره.این تغییرها می‌تونه شامل: تقویت مدار، تغییر مقصد سیناپسی و یا از بین رفتن (ریزش) مدار بشه!مثلا ممکنه مادر شما به شما بگه:"اگه توی مهمونی ساکت باشی، بهت شکلات می‌دم" شما هم برای گرفتن شکلات تا آخر مهمونی باشید و مادر راضی بشه بهتون شکلات بده؛ همین رفتار: اگر سکوت کنی شکلات گیرت میاد، به عنوان یه مدار توی مغز شما ثبت می‌شه.حالا هر بار که مهمونی برید، سه اتفاق ممکنه بیفته:۱. ساکت باشید و باز شکلات بگیرید --> مدار تقویت می‌شه۲. شیرین زبونی کنید، مامان بخنده و باز شکلات بگیرید --> مقصد سیناپسی تغییر می‌کنه۳. ساکت باشید، مامان شکلات نده --> مدار ریزش می‌کنه.(قطعا کمی پیچیده تره و این فقط یک مثال ساده‌است)این اتفاق، تا لحظه‌ی مرگ شما به‌وسیله‌ی هر دیتای درونی و بیرونی می‌افته و دائما محیط برکیستی شما تاثیر می‌ذاره. اما دونستنش چرا اهمیت داره؟۱ـ با توجه به اینکه محیط تاثیر شدیدی روی کیستی شما داره، با دونستن این نکات می‌تونید محیطتون رو تغییر بدید تا بتونید صفات دلخواهی (لازم) رو در خودتون ایجاد کنید. گفته می‌شه شما برایند ۵ نفر از صمیمی‌ترین افراد زندگیتون هستید.۲ـ صفات ذاتی نیستن، هیچکس شرور نیست، هیچکس کثیف نیست هیچکس حسود نیست و... آدم‌ها صرفاً برحسب چیزی که از در طول زندگی بهشون گذشته، احتمال ژنی و محیط کنونیشون رفتاری رو بروز می‌دن (این قاعده حتی برای هیتلر هم صدق می‌کنه)۳ـ ژن تاثیرگذاره اما تعیین کننده نیست. برای مثال با خوندن تحقیقات دکتر فالون متوجه می‌شید ممکنه حتی یک سایکوپد باشید، با الگوی ذهنی "قاتل‌های زنجیره‌ای" اما قتل نکرده باشید و مسیر خوبی رو در پیش گرفته باشید!و در نهایت بهتون کمک می‌کنه متوجه بشید هیچکس زاویه‌ و دید کاملی از جهان نداره، نیازمندیم باهمدیگه صحبت کنیم و از متدی استفاده کنیم تا جواب‌های قابل اتکا تری بهمون می‌دن، مثل روش علمی.Science Bitch!ارادتمند شما، نیما دادوند