Wykładni art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia nr 1290/2005, nr 247/2006, nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie nr 1782/2003 należy dokonywać w ten sposób, że nieprzestrzeganie przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności przez osobę, której przekazano grunt lub która takiego przekazania dokonała, prowadzące do zmniejszenia całkowitej kwoty płatności bezpośrednich lub wykluczenia z nich, należy w całości przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc.

W istocie przepis ten nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy wypadkami nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności spowodowanymi, z jednej strony niedbalstwem, a z drugiej strony umyślnym działaniem osoby, której przekazano grunt lub która takiego przekazania dokonała. Nie można zatem wykluczyć przypisania składającemu wniosek rolnikowi konsekwencji czynu popełnionego przez osobę, której przekazano grunt lub która takiego przekazania dokonała. W tym względzie sankcja mająca zastosowanie w wypadku nieprzestrzegania owych przepisów stanowi specyficzny instrument administracyjny, będący integralną częścią systemu pomocy w dziedzinie rolnictwa i służący do zapewnienia przestrzegania tych przepisów. Z powyższego wynika, że rolnik, który otrzymuje pomoc, nawet jeżeli faktycznie nie korzysta przez cały rok kalendarzowy z działki, w odniesieniu do której złożył wniosek o płatność bezpośrednią, powinien ponosić ryzyko przypisania skutków nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności na tej działce spowodowanego zarówno niedbalstwem, jak i umyślnym działaniem osoby, której przekazano ową działkę lub która takiego przekazania dokonała, mogące pociągnąć za sobą zmniejszenie całkowitej kwoty płatności bezpośrednich lub wykluczenie z nich. Rolnik ten może zatem zostać uznany za będącego odpowiedzialnym za naruszenie popełnione przez osobę, której przekazano dany grunt lub która takiego przekazania dokonała, w tym za skutki działań umyślnych.

Odpowiedzialność rolnika, składającego wniosek o pomoc z powodu nieprzestrzegania przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności spowodowanego zarówno niedbalstwem, jak i umyślnym działaniem osoby, której przekazano grunt lub która takiego przekazania dokonała jest zgodna z wymogiem wynikającym z motywu 57 rozporządzenia nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu nr 1782/2003 oraz wdrażania zasady wzajemnej zgodności, przewidzianej w rozporządzeniu nr 479/2008, zmienionego rozporządzeniem nr 1266/2008, zgodnie z którym zmniejszenia całkowitej kwoty płatności bezpośrednich i wykluczenia z nich powinny być ustanawiane z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. W istocie po pierwsze, odpowiedzialność ta umożliwia realizację celu będącego podstawą systemu zmniejszeń całkowitej kwoty płatności bezpośrednich lub wykluczenia z nich, wskazanego w motywie 3 rozporządzenia nr 73/2009, a mianowicie włączenia do wspólnych organizacji rynków podstawowych norm z zakresu ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności, zdrowia i dobrostanu zwierząt a także dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Po drugie, ponieważ nic nie stoi na przeszkodzie, aby strony umowy przekazania gruntu uzgodniły między sobą bardziej szczegółowe postanowienia dotyczące ryzyka finansowego takiej umowy, w tym ryzyka ewentualnego zmniejszenia lub wykluczenia z subwencji rolnych, zaś nawet w braku takiego postanowienia umownego nie można z góry wykluczyć skorzystania z mechanizmów prawa cywilnego pozwalających chronić interesy rolnika składającego wniosek o pomoc, nie wykracza ona poza to co konieczne dla osiągnięcia zamierzonego celu.

(por. pkt 32, 35, 37, 38, 40–42, 44; sentencja)