WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ

(trzecia izba)

z dnia 10 września 2014 r.

KE

przeciwko

Europejskiej Agencji Kolejowej (ERA)

Służba publiczna – Członek personelu tymczasowego – Nieprzedłużenie umowy zawartej na czas określony – Personel agencji – Redukcja etatów – Wieloletnie ramy finansowe ERA – Likwidacja dwóch stanowisk z wykazu stanowisk – Zachowanie istotnych formalności – Prawo do bycia wysłuchanym – Wewnętrzne wytyczne – Interes służby

Przedmiot:

Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, w której KE żąda stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora wykonawczego Europejskiej Agencji Kolejowej (zwanej dalej „ERA” lub „Agencją”) z dnia 22 marca 2013 r., w drodze której potwierdzono skarżącej, że jej umowa o pracę w charakterze członka personelu tymczasowego wygasa w dniu wskazanym w tej umowie, czyli w dniu 30 września 2013 r.

Orzeczenie:

Skarga zostaje oddalona. Europejska Agencja Kolejowa pokrywa własne koszty oraz zostaje obciążona połową kosztów poniesionych przez KE. KE pokrywa połowę własnych kosztów.

Streszczenie

O ile prawdą jest, że warunki zatrudnienia innych pracowników, w szczególności art. 47, nie przewidują szczególnego postępowania, którego celem byłoby zapewnienie możliwości należytego wysłuchania pracownika zatrudnionego na czas określony przed wydaniem decyzji w sprawie nieprzedłużenia z nim umowy o pracę, o tyle jednak w braku stosownych uregulowań w regulaminie pracowniczym instytucja lub agencja może przewidzieć wewnętrzne procedury i zasady umożliwiające wysłuchanie członka personelu tymczasowego zanim zostanie podjęta decyzja w sprawie przyszłości jego zatrudnienia, zwłaszcza poprzez przyjęcie wewnętrznych wytycznych, pod warunkiem, że skorzystanie z takiej możliwości nie doprowadzi do odstąpienia od wyraźnej normy regulaminu pracowniczego lub warunków zatrudnienia. W tym względzie, w obszarze, w którym instytucji lub agencji przysługuje przyznany im przez regulamin pracowniczy szeroki zakres uznania, takie wewnętrzne wytyczne mogą przyjmować postać zakomunikowanej całości personelu decyzji mającej na celu zapewnienie danym urzędnikom i pracownikom identycznego traktowania. W sytuacji, gdy instytucja lub agencja wydaje taką decyzję, to decyzja ta jako taka powinna być uznana za instrukcyjną zasadę postępowania, którą administracja sama sobie narzuciła i od której – o ile wyraźnie nie przedstawi powodów skłaniających ją do tego – nie może odstąpić pod rygorem naruszenia zasady równego traktowania. (zob. pkt 46–48) Odesłanie: Trybunał, wyroki: Louwage/Komisja, 148/73, EU:C:1974:7, pkt 12; Lux/Trybunał Obrachunkowy, 129/82 i 274/82, EU:C:1984:391, pkt 20 Sąd Pierwszej Instancji, wyroki: Schneider/Komisja, T‑54/92, EU:T:1994:283, pkt 19; Monaco/Parlament, T‑92/96, EU:T:1997:105, pkt 46 Sąd do spraw Służby Publicznej, wyroki: Petrilli/Komisja, F‑98/07, EU:F:2009:7, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo; Bernard/Europol, F‑99/07 i F‑45/08, EU:F:2009:84, pkt 79 i przytoczone tam orzecznictwo

W ramach wdrażania wewnętrznych wytycznych agencji Unii dotyczących procedury przedłużenia umów o pracę na czas określony w charakterze pracownika tymczasowego, w szczególności dialogu prowadzonego pomiędzy agencją a danym pracownikiem co do możliwości przedłużenia jego umowy o pracę, agencja powinna czuwać nad tym, by dany pracownik został jasno poinformowany o przedmiocie spotkania ze swym przełożonym po to, by mógł skutecznie przedstawić swój punkt widzenia zanim zostanie wydana decyzja mająca dla niego niekorzystne skutki w odniesieniu do wygaśnięcia jego umowy o pracę. Tym samym, nawet jeśli wytyczne nie ustanawiają formy pisemnej w przedmiocie dialogu przewidzianego pomiędzy przełożonym a danym pracownikiem, a więc jeśli informacja o celu spotkania może zostać podana ustnie i wynikać z kontekstu, w jakim ono się odbywa, pisemne wezwanie zainteresowanego może okazać się bardziej stosowne. (zob. pkt 55)

W sytuacji, gdy terminy instrukcyjne przewidziane w wytycznych agencji Unii dotyczących procedury przedłużenia umów o pracę na czas określony w charakterze pracownika tymczasowego nie są przestrzegane, trzeba jeszcze, by taka nieprawidłowość mogła wpływać na treść decyzji w sprawie nieprzedłużenia umowy. W tym względzie w sytuacji, gdy rozpatrywane stanowisko ma zostać zlikwidowane, to skutki budżetowe – postrzegane w kategoriach wydatków na funkcjonowanie agencji – propozycji nieprzedłużenia umowy o pracę w charakterze pracownika tymczasowego z pracownikiem zajmującym to stanowisko są faktycznie neutralne, ponieważ taka decyzja potwierdza jedynie, że nie skorzysta się z wyasygnowanych środków, odwołanych na kolejny rok budżetowy. W rezultacie, w przypadku zawartego w wewnętrznych wytycznych wymogu, by decyzja o nieprzedłużeniu umowy została przed swym wydaniem przedstawiona służbom kadrowym, biorąc pod uwagę to, że wspomniane służby mogą nie zgłosić żadnych komentarzy na temat propozycji decyzji, która nie była w stanie wywoływać żadnych skutków budżetowych, skierowanie decyzji w sprawie nieprzedłużenia umowy do tych służb, nawet w wyznaczonym terminie, nie mogłoby mieć wpływu na treść i stąd na zgodność z prawem tej decyzji. (zob. pkt 67, 69, 70) Odesłanie: Sąd Pierwszej Instancji, wyrok Wunenburger/Komisja, T‑246/04 i T‑71/05, EU:T:2007:34, pkt 149 i przytoczone tam orzecznictwo

Organizacja i funkcjonowanie służby należą do wyłącznej właściwości instytucji, a hierarchia jest wyłącznie odpowiedzialna za organizację służb. Jedynie do niej należy ocena potrzeb służby oraz w konsekwencji przydzielenie pozostającego w jej dyspozycji personelu. Instytucje i agencje Unii mają również swobodę w zakresie budowy struktur swych jednostek administracyjnych z uwzględnieniem czynników, takich jak charakter i skala powierzonych im zadań, oraz możliwości budżetowych. Tymczasem swoboda ta wiąże się ze swobodą w zakresie likwidacji miejsc pracy i zmiany przydziału zadań w interesie większej wydajności organizacji pracy lub w celu spełnienia nałożonych przez instancje polityczne Unii wymogów budżetowych odnośnie do cięć w zatrudnieniu, a także kompetencji w zakresie zmiany przydziału zadań wykonywanych poprzednio przez osobę obsadzoną na likwidowanym stanowisku pracy, przy czym ta likwidacja stanowiska zatrudnienia nie musi podlegać warunkowi, by wszystkie wymagane zadania zostały wykonywane przez mniej osób niż przed reorganizacją. Ponadto, likwidacja stanowiska pracy nie musi oznaczać utraty ważności zadań, które były wykonywane na tym stanowisku. W rezultacie, decydując, z nadrzędnych względów budżetowych, o likwidacji raczej stanowisk asystenckich, niż stanowisk administratorów oraz określając i utrzymując spośród stanowisk asystenckich obsadzonych przez członków personelu tymczasowego, których umowy wygasają w trakcie bieżącego roku, jedno, którego likwidacja miałaby najmniejszy wpływ operacyjny, instytucja pozostaje w granicach przysługującego jej w tym obszarze uznania. (zob. pkt 81–83) Odesłanie: Trybunał, wyroki: Labeyrie/Komisja, 16/67, EU:C:1968:37, s. 445; Geist/Komisja, 61/76, EU:C:1977:127, pkt 38; Bellardi-Ricci i in./Komisja, 178/80, EU:C:1981:310, pkt 19 Sąd Pierwszej Instancji, wyroki: Scheuer/Komisja, T‑108/89, EU:T:1990:45, pkt 41; Pitrone/Komisja, T‑46/89, EU:T:1990:62, pkt 60; Sebastiani/Parlament, T‑163/89, EU:T:1991:49, pkt 33; Lacruz Bassols/Trybunał Sprawiedliwości, T‑109/92, EU:T:1994:16, pkt 88; Cesaratto/Parlament, T‑108/96, EU:T:1997:115, pkt 48–51; Karatzoglou/AER, T‑471/04, EU:T:2008:540, pkt 59