Na wstępie należy przede wszystkim wyjaśnić, że wszystkie sytuacje rozpatrywane w postępowaniach głównych dotyczą odmowy uwzględnienia przez właściwy organ krajowy wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt do celów łączenia rodzin, złożonego w Belgii przez obywatela państwa trzeciego będącego członkiem rodziny obywatela belgijskiego, w charakterze zstępnego, rodzica lub legalnie z nim zamieszkującego partnera życiowego, ze względu na to, że wobec owego obywatela państwa trzeciego wydana została decyzja o zakazie wjazdu. Sąd odsyłający zwraca uwagę, że zgodnie z prawem krajowym zanim skarżący w postępowaniach głównych będą mogli skutecznie wystąpić o wydanie im zezwolenia na pobyt do celów łączenia rodzin, co do zasady muszą oni złożyć w państwie swojego pochodzenia wniosek o uchylenie lub zawieszenie zakazu wjazdu na terytorium, którym są objęci.

Wykładni art. 20 TFUE należy dokonywać w ten sposób, że:stoi on na przeszkodzie praktyce państwa członkowskiego polegającej na odrzucaniu takich wniosków tylko ze wskazanego wyżej powodu, bez zbadania, czy dany obywatel Unii i dany obywatel państwa trzeciego nie pozostają w stosunku zależności, który skutkuje tym, że w przypadku odmowy przyznania pochodnego prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego ów obywatel Unii jest w praktyce zmuszony do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość, skutkiem czego zostaje pozbawiony możliwości skutecznego korzystania z istoty praw przysługujących mu w związku z posiadanym przez niego statusem obywatela Unii.

Sprzeczne z celem realizowanym przez art. 20 TFUE byłoby bowiem zobowiązywanie obywatela państwa trzeciego do opuszczenia, na czas nieokreślony, terytorium Unii w celu złożenia wniosku o uchylenie lub zawieszenie wydanego wobec niego zakazu wjazdu na jego terytorium, bez uprzedniego sprawdzenia, czy ów obywatel państwa trzeciego nie pozostaje z obywatelem Unii, będącym członkiem jego rodziny, w stosunku zależności, który zmusza tego obywatela Unii do towarzyszenia obywatelowi państwa trzeciego w jego państwie pochodzenia, mimo że właśnie ze względu na rzeczony stosunek zależności owemu obywatelowi państwa trzeciego co do zasady przysługuje pochodne prawo pobytu na gruncie art. 20 TFUE.

Trybunał orzekł w tym względzie, że istnieją sytuacje bardzo szczególne, w których na zasadzie wyjątku – mimo że prawo wtórne dotyczące prawa pobytu obywateli państw trzecich nie podlega zastosowaniu i mimo że dany obywatel Unii nie skorzystał z przysługującej mu swobody przemieszczania się – nie powinno się jednak odmawiać prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego będącemu członkiem rodziny wspomnianego obywatela z uwagi na to, że w przeciwnym wypadku naruszona zostałaby skuteczność (effet utile) obywatelstwa Unii, jeżeli w konsekwencji takiej odmowy ów obywatel byłby w praktyce zmuszony do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość, a co za tym idzie, zostałby pozbawiony możliwości skutecznego korzystania z istoty praw przysługujących mu w związku z posiadanym przez niego statusem obywatela Unii (zob. podobnie wyroki: z dnia 8 marca 2011 r., Ruiz Zambrano (C‑34/09, EU:C:2011:124, pkt 43, 44); z dnia 10 maja 2017 r., Chavez Vilchez (C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 63). Niemniej odmowa przyznania prawa pobytu obywatelowi państwa trzeciego może podważyć skuteczność (effet utile) obywatelstwa Unii jedynie wówczas, jeżeli ów obywatel państwa trzeciego pozostaje z obywatelem Unii, będącym członkiem jego rodziny, w stosunku zależności, skutkiem czego ów obywatel Unii byłby zmuszony do towarzyszenia obywatelowi państwa trzeciego oraz do opuszczenia terytorium Unii rozpatrywanego jako całość (zob. podobnie wyroki: z dnia 15 listopada 2011 r., Dereci i in., C‑256/11, EU:C:2011:734, pkt 65–67; z dnia 6 grudnia 2012 r., O i in., C‑356/11 i C‑357/11, EU:C:2012:776, pkt 56; a także z dnia 10 maja 2017 r., Chavez-Vilchez i in., C‑133/15, EU:C:2017:354, pkt 69). W rozpatrywanym przypadku należy stwierdzić, że praktyka, której dotyczą spory w postępowaniach głównych, dotyczy

(zob. pkt 39, 51, 52, 58, 62; pkt 2 sentencji)