OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

ELEANOR SHARPSTON

przedstawiona w dniu 28 stycznia 2016 r. ( 1 )

Sprawa C‑96/15

Saint Louis Sucre, następca prawny Saint Louis Sucre SNC,

przeciwko

Directeur général des douanes et droits indirects

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal de grande instance de Nanterre (sąd okręgowy w Nanterre, Francja)]

„Opłaty produkcyjne w sektorze cukru — Metoda obliczania — Przeniesienie ilości znajdujących się w składach na koniec roku gospodarczego — Traktowanie w chwili zaprzestania stosowania opłat produkcyjnych — Prawo do zwrotu — Bezpodstawne wzbogacenie — Swoboda przedsiębiorczości”

1. Trybunał miał już okazję – w szczególności w wyrokach Jülich I ( 2 ) i Jülich II ( 3 ) – do dokonania wykładni złożonych przepisów dotyczących obliczania wysokości opłat produkcyjnych przeznaczonych na finansowanie refundacji wywozowych w kontekście wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru w odniesieniu do lat gospodarczych 2001/2002–2005/2006. We wspomnianych latach gospodarczych producenci ( 4 ) mieli prawo do przeniesienia określonych ilości znajdujących się w składach z jednego roku na kolejny. Począwszy od roku gospodarczego 2006/2007, który rozpoczął się w dniu 1 lipca 2006 r., przeprowadzono reformę wspólnej organizacji rynku, przerywając bezpośredni związek pomiędzy finansowaniem refundacji wywozowych a opłatami produkcyjnymi. Tribunal de grande instance de Nanterre (sąd okręgowy w Nanterre, Francja), złożył do Trybunału wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w celu ustalenia, w jaki sposób należy stosować opłaty produkcyjne w odniesieniu do ilości znajdujących się w składach w dniu 30 czerwca 2006 r., ponieważ kwestia ta nie była przedmiotem rozważań Trybunału ani w wyroku Jülich I, ani Jülich II.

Ramy prawne

Przegląd

2. Wspólną organizację rynku w sektorze cukru ustanowiono w 1967 r. ( 5 ), a następnie kilkakrotnie dostosowano, zmieniono lub zreformowano, ostatnio przed wystąpieniem zdarzeń istotnych dla okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w drodze rozporządzenia nr 1785/81 ( 6 ) i rozporządzenia nr 2038/99 ( 7 ).

3. W czasie istotnym dla okoliczności faktycznych sprawy kwestię tę regulowało rozporządzenie nr 1260/2001 ( 8 ), które przyjęto zarówno w celu uwzględnienia rozwoju sytuacji, jak również wypełnienia zobowiązań w ramach porozumień, będących wynikiem Rundy Urugwajskiej wielostronnych negocjacji handlowych. Porozumienie w sprawie rolnictwa nakładało na Wspólnotę wymóg stopniowego zmniejszania wsparcia dla wywozu, w szczególności cukru w ramach gwarancji kwot produkcyjnych, zarówno w odniesieniu do ilości, jakich dotyczy, jak i poziomu danych subsydiów, w trakcie okresu przejściowego, od roku gospodarczego 2001/2002 do roku gospodarczego 2005/2006 ( 9 ).

4. W ujęciu bardzo ogólnym system wprowadzony na mocy tego rozporządzenia obejmował trzy klasy produkcji, zwane odpowiednio, cukrem klasy A, B i C. Cukier klasy A przypisany był do kwoty, odpowiadającej zasadniczo zapotrzebowaniu na rynku wewnętrznym. Cukier klasy B był objęty dalszą kwotą. Produkcja w ramach kwot A i B mogła być przedmiotem sprzedaży na rynku wewnętrznym (gdzie korzystała ze sztucznie zawyżonych cen utrzymywanych w ramach mechanizmu interwencyjnego) lub eksportu do państw trzecich z korzyścią w postaci refundacji wywozowych, mających na celu wyrównanie różnicy pomiędzy ceną na rynku wewnętrznym a znacznie niższymi cenami na rynku światowym. System refundacji miał być w zamierzeniu systemem samofinansowania w tym sensie, że był finansowany z podstawowych opłat nałożonych na produkcję klasy A i B wynoszących do 2% ceny interwencyjnej i uzupełniony – w razie konieczności – poprzez nałożenie opłaty dodatkowej (wynoszącej do 37,5% tej ceny) na samą produkcję klasy B. Wszelka produkcja nieobjęta tymi kwotami stanowiła cukier klasy C. Nie mogła ona być wprowadzona do obrotu w ramach Wspólnoty w danym roku gospodarczym, ale mogła być przedmiotem wywozu niepodlegającego jakiejkolwiek refundacji (ani jakiejkolwiek opłacie) lub składowana jako przeniesiona na kolejny rok gospodarczy, w którym zostałaby zaliczona na poczet przydzielonych producentowi kwot A i B.

5. Szczegółowe zasady dotyczące wdrożenia rozporządzenia nr 1260/2001 ustanowiono w rozporządzeniu nr 314/2002 ( 10 ).

6. W 2005 r. w drodze orzeczenia Światowej Organizacji Handlu (WTO) ( 11 ) zobowiązano Unię do ograniczenia wywozu subsydiowanego cukru białego do 1,37 mln ton, w porównaniu do poprzedniej średniorocznej wartości 6,5 mln ton. Z tego względu konieczne było przeprowadzenie bardziej radykalnych reform. Zarówno rozporządzenie nr 1260/2001, jak i rozporządzenie nr 314/2002 uchylono i zastąpiono ze skutkiem od dnia 1 lipca 2006 r., odpowiednio, rozporządzeniem nr 318/2006 ( 12 ) i rozporządzeniem nr 952/2006 ( 13 ). Ponadto rozporządzenie nr 320 2006 ( 14 ) przewidywało restrukturyzację przemysłu cukrowego.

7. W celu uwzględnienia kwestii, jakie pojawiły się w związku z przejściem do nowego systemu, w drodze rozporządzenia nr 493/2006 ( 15 ) ustanowiono środki przejściowe.

Rozporządzenie nr 1260/2001

8. W preambule rozporządzenia nr 1260/2001 przewidziano między innymi: „(9) Przyczyny, które dotychczas doprowadziły do przyjęcia przez Wspólnotę systemu kwot produkcyjnych […], wciąż pozostają aktualne. Jednakże system ten został tak dostosowany, […] mając na celu dostarczenie Wspólnocie instrumentów niezbędnych do zapewnienia, w sprawiedliwy a zarazem skuteczny sposób, żeby producenci sami pokrywali pełne koszty zbytu nadwyżek produkcji wspólnotowej wykraczającej ponad spożycie […]. […] (11) Wspólna organizacja rynków w sektorze cukru opiera się, po pierwsze, na zasadzie, że producenci powinni ponosić pełną odpowiedzialność finansową za straty poniesione w każdym roku gospodarczym wynikające ze zbytu tej części produkcji wspólnotowej, w ramach kwoty, która stanowi nadwyżkę ponad wewnętrzne spożycie Wspólnoty […]. (12) […] Należy utrzymać sektorowy system samofinansowania poprzez opłaty produkcyjne oraz system kwot produkcyjnych. (13) Producenci zatem powinni nadal ponosić odpowiedzialność finansową poprzez płacenie podstawowych opłat produkcyjnych [Przestrzeganie zasady odpowiedzialności finansowej producentów będzie zatem nadal zagwarantowane poprzez podstawowe opłaty produkcyjne], jakimi obciążona jest cała produkcja cukru A i B, które są jednak ograniczone do 2% ceny interwencyjnej dla cukru białego, oraz opłaty B, jaką obciążona jest produkcja cukru B do limitu wynoszącego 37,5% tej ceny. […] […] (15) W dowolnym roku gospodarczym spożycie, produkcja, przywóz, zapasy i poziomy przeniesienia na kolejny rok, oraz średnia strata, która może zostać poniesiona w ramach systemu samofinansowania, mogą być tak kształtowane, że kwoty produkcyjne przeznaczone dla każdego przedsiębiorstwa w sektorze cukru doprowadzą do uzyskania wolumenu wywozu przekraczającego wolumen określony w [porozumieniu WTO w sprawie rolnictwa]. Gwarancje związane z kwotami powinny dlatego być dostosowane w każdym roku gospodarczym tak, aby Wspólnota mogła wywiązać się ze swoich zobowiązań [Z tego względu należy przewidzieć dostosowanie w każdym roku gospodarczym gwarancji wynikających z kwot w taki sposób, aby umożliwić wywiązanie się przez Wspólnotę ze swoich zobowiązań]”.

9. Zgodnie z definicjami zawartymi w art. 1 ust. 2 lit. e), f) i g) rozporządzenia nr 1260/2001 „cukier A” i „cukier B” oznaczają każdą ilość produkcji cukru przypisaną dla konkretnego roku gospodarczego w ramach, odpowiednio, kwoty A i B danego przedsiębiorstwa, a z kolei „cukier C” oznacza każdą ilość produkcji przypisaną do konkretnego roku gospodarczego, która wykracza ponad sumę kwot A i B danego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstwa, które nie posiada kwot.

10. Rozdział 2 tytułu I („Kwoty”) obejmował art. 10–21. Artykuł 10 stanowił w szczególności: „1. Rozdział 2 stosuje się do lat gospodarczych od 2001/2002 do 2005/2006. 2. Podstawowymi ilościami dla produkcji cukru A i B […] są ilości ustanowione w art. 11 ust. 2. 3. Gwarancje zbytu cukru […] wyprodukowan[ego] w ramach kwoty mogą zostać zmniejszone dla jednego lub kilku lat gospodarczych w celu wypełnienia zobowiązań Wspólnoty w ramach [porozumienia WTO w sprawie rolnictwa]. 4. Do celów stosowania ust. 3 ilości gwarantowane w ramach kwot będą ustanawiane przed dniem 1 października dla każdego roku gospodarczego na podstawie prognoz odnoszących się do produkcji, przywozu, spożycia, składowania, przeniesienia, pozostałej ilości przeznaczonej na wywóz oraz średnich strat, które prawdopodobnie mogą zostać poniesione przez system samofinansowania w rozumieniu art. 15 ust. 1 lit. d). Jeżeli prognozy takie wykażą, że ilości pozostałe przeznaczone na wywóz dla danego roku gospodarczego są wyższe niż maksimum ustanowione w porozumieniu, to ilości gwarantowane zostaną obniżone o taką różnicę […].

[…]”.

11. Na mocy art. 11 podstawowe ilości A i B były ustalane dla poszczególnych państw członkowskich w celu przydzielenia ich producentom, jako przysługujące im kwoty A i B. Artykuł 13 stanowił, że cukier C nie mógł być zbywany na rynku wewnętrznym, lecz musiał być wywożony bez dalszego przetworzenia przed dniem 1 stycznia następującym z upływem danego roku gospodarczego lub przeniesiony zgodnie z art. 14.

12. Artykuł 14 ust. 1 stanowił: „Każde przedsiębiorstwo może podjąć decyzję o przeniesieniu na kolejny rok gospodarczy całości albo części cukru, który wyprodukowało w ilości przewyższającej jego kwotę, tak aby cukier taki był traktowany jako część produkcji tego roku. Decyzja taka jest nieodwołalna. Każde przedsiębiorstwo może podjąć decyzję o przeniesieniu na następny rok gospodarczy całości albo części swojej produkcji cukru A i cukru B, który stał się cukrem C po zastosowaniu przepisów art. 10 ust. 3, 4, 5 i 6, tak aby cukier taki był traktowany jako część produkcji tego roku. Taka decyzja jest nieodwołalna. […]” ( 16 ).

13. Co się tyczy obliczania opłat produkcyjnych w celu pokrycia kosztów zbytu nadwyżek produkcji poniesionych przez Wspólnotę, art. 15 ust. 1–4 stanowił w szczególności: „1. Przed końcem każdego roku gospodarczego należy zarejestrować: a) prognozę produkcji cukru A i B […] przypisanych do danego roku gospodarczego; b) prognozę ilości cukru […] zbywan[ego] w celu spożycia we Wspólnocie podczas danego roku gospodarczego; c) nadwyżkę przeznaczoną na wywóz uzyskaną poprzez odjęcie ilości określonej w lit. b) od ilości określonej w lit. a); d) oszacowanie średniej straty lub dochodu na tonę cukru wynikającego z wywiązania się ze zobowiązań dotyczących wywozu podczas bieżącego roku gospodarczego. Taka średnia strata lub dochód są równe różnicy między całkowitą kwotą refundacji a całkowitą kwotą opłat[ ( 17 )] na całkowity wolumen związany z danymi zobowiązaniami dotyczącymi wywozu. e) oszacowanie całkowitej straty lub dochodu uzyskanego poprzez pomnożenie nadwyżki, określonej w lit. c), przez średnią stratę lub dochód określone w lit. d). 2. Przed końcem roku gospodarczego 2005/2006 […] dla lat gospodarczych od 2001/2002 do 2005/2006 następujące jest rejestrowane kumulacyjnie [rejestruje się kumulatywnie, co następuje]: a) nadwyżka przeznaczona na wywóz ustalona na podstawie ostatecznej produkcji cukru A i B […], jak również ostateczna ilość cukru […] zbywanego w celu spożycia we Wspólnocie; b) średnia strata lub dochód na tonę cukru wynikający z całości danych zobowiązań dotyczących wywozu, obliczony przy zastosowaniu metody opisanej w ust. 1 lit. d) akapit drugi powyżej; c) całkowita strata lub dochód uzyskane poprzez pomnożenie nadwyżki określonej w lit. a) przez średnią stratę lub dochód, określony w lit. b); d) całkowita suma pobranych podstawowych opłat produkcyjnych i opłat B. Oszacowanie całkowitej straty lub dochodu określonych w ust. 1 lit. e) jest dostosowywane w oparciu o różnicę między kwotami określonymi w lit. c) i d). 3. […] jeżeli wielkości odnotowane w oparciu o ust. 1 i dostosowane zgodnie z ust. 2 powodują przewidywalną całkowitą stratę, wówczas strata taka powinna zostać podzielona przez szacowaną produkcję cukru A i B […] przypisaną do bieżącego roku gospodarczego. Wynikająca stąd kwota jest nakładana na wytwórców jako podstawowa opłata produkcyjna na ich produkcję cukru A i B […]. […] 4. Jeżeli maksymalna dozwolona podstawowa opłata produkcyjna nie pokrywa w pełni całkowitej straty określonej w ust. 3 akapit pierwszy, niepokryte saldo jest dzielone przez szacowaną produkcję cukru B […] przypisaną do danego roku gospodarczego. Wynikająca stąd kwota jest nakładana na wytwórców jako opłata B na [jego] produkcję cukru B […]. […]”.

14. Artykuł 15 ust. 8 przewidywał przyjęcie szczegółowych zasad zastosowania kwot opłat, które mają być zebrane ( 18 ).

Rozporządzenie nr 314/2002

15. Na podstawie, między innymi, art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 1260/2001 Komisja przyjęła rozporządzenie nr 314/2002, którego art. 6 ust. 4 miał pierwotnie następujące brzmienie: „Ilości określone w art. 15 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 ustala się na podstawie sum następujących ilości: a) ilości cukru […] sprzedanych we Wspólnocie przeznaczonych do bezpośredniego spożycia lub spożycia po przemysłowym przetworzeniu; b) ilości cukru denaturowanego; c) ilości cukru […] przywiezionych z państw nieczłonkowskich jako produkty przetworzone. Sumy ilości cukru […] wywiezione [wyeksportowane] do państw nieczłonkowskich jako produkty przetworzone oraz ilości produktów podstawowych wyrażonych jako cukier biały, dla których zostały wydane świadectwa refundacji produkcyjnych, określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001, odejmuje się od sumy określonej w akapicie pierwszym” ( 19 ).

16. Tekst ten został zastąpiony, z mocą od dnia 1 lipca 2003 r., rozporządzeniem nr 1140/2003. Przepis w zmienionym brzmieniu stanowił, co następuje: „Ilości przeznaczone do spożycia na terenie Wspólnoty, które mają być ewidencjonowane na mocy art. 15 ust. 1 lit. b) i ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 ustala się poprzez zsumowanie ilości […]: a) składowanych na początku roku gospodarczego; b) wyprodukowanych w ramach kwot A i B; c) importowanych w stanie naturalnym; d) wchodzących w skład importowanych produktów przetworzonych; odejmując [od] ilości, o których mowa w pierwszym akapicie, [ilości ( 20 )] […]: a) wyeksportowan[e] w stanie naturalnym; b) wchodząc[e] w skład eksportowanych produktów przetworzonych; c) składowan[e] w końcu roku gospodarczego; d) dla których wydano świadectwa do dopłat produkcyjnych, na mocy art. 7 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001. […]”.

17. Podczas rozprawy w niniejszej sprawie Komisja jasno stwierdziła, a Saint Luis Sucre nie zakwestionowała tego, że zmiana brzmienia odzwierciedlała nie zmianę metody obliczania, ale jedynie wyrażała tę metodę w sposób jaśniejszy i bardziej jednoznaczny.

Rozporządzenie nr 493/2006

18. Komisja przyjęła rozporządzenie nr 493/2006 na podstawie, między innymi, art. 44 rozporządzenia nr 318/2006, które przewidywało możliwość przyjęcia środków przejściowych w celu ułatwienia przejścia z sytuacji rynkowej w roku gospodarczym 2005/2006 do sytuacji rynkowej w roku gospodarczym 2006/2007, w szczególności poprzez zmniejszenie ilości, która może być produkowana w ramach przyznanej kwoty.

19. Zgodnie z motywem 8 rozporządzenia nr 493/2006, aby dokonać wyliczenia, ustalenia i pobrania opłat produkcyjnych w roku gospodarczym 2005/2006, niektóre przepisy, w szczególności rozporządzenia nr 314/2002, powinny mieć nadal zastosowanie po dniu 30 czerwca 2006 r. W dalszej części motyw ten brzmiał: „Wysokość opłat wylicza się na podstawie danych statystycznych regularnie uaktualnianych. Zważywszy, że opłaty dla całego okresu rozpoczynającego się od roku gospodarczego 2001/2002 do roku gospodarczego 2005/2006 wyznacza się po raz ostatni, bez możliwości, jak było to w poprzednich latach, skorygowania wyliczeń w późniejszym okresie, na podstawie uaktualnionych danych, należy przenieść wyliczenie i ustalenie wysokości opłat na dzień 15 lutego 2007 r. w celu zagwarantowania wiarygodności obliczeń i przydatności wykorzystanych danych statystycznych”.

20. Zgodnie z art. 6 rozporządzenia nr 493/2006 rozporządzenie nr 314/2002, zmienione [wspomnianym] rozporządzeniem, należało zatem stosować do ustalenia i pobierania opłat produkcyjnych w roku gospodarczym 2005/2006, łącznie z korektami dotyczącymi wyliczenia opłat w latach gospodarczych 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004 i 2004/2005, określonych w art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001. W myśl art. 12 ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 493/2006, w odniesieniu do roku gospodarczego 2005/2006, kwoty i opłaty należało ustalić przed dniem 15 lutego 2007 r.

Zreformowany system

21. Reforma z 2006 r. miała na celu głównie zapewnienie konkurencyjności poprzez ograniczenie nieopłacalnej zdolności produkcyjnej w celu ustabilizowania rynków, zapewniając zaopatrzenie, a także złagodzenia skutków społeczno-gospodarczych dla ludności rolniczej w regionach objętych reformą. Główne cechy reformy obejmowały: ograniczenie kwot produkcyjnych; stopniowe obniżanie cen; (ostatecznie) zawieszenie mechanizmu refundacji wywozowych; a także środki restrukturyzacyjne i środki na rzecz dywersyfikacji, finansowane za pośrednictwem tymczasowego funduszu restrukturyzacji ( 21 ).

22. Co się tyczy kwot, art. 7 rozporządzenia nr 318/2006 przewidywał odtąd jedną, niezróżnicowaną kwotę, równą sumie kwot A i B przydzielonych poszczególnym przedsiębiorstwom w roku gospodarczym 2005/2006. Jednakże na mocy art. 8 przedsiębiorstwa mogły także zwrócić się o przydział dodatkowej kwoty (w ramach całkowitego limitu na państwo członkowskie) w zamian za jednorazową opłatę wynoszącą 730 EUR na tonę.

23. Refundacje wywozowe nie zostały zniesione. Artykuły 32 i 33 rozporządzenia nr 318/2006 dotyczyły zakresu i ustalania refundacji wywozowych, przyznanych w latach 2006/2007 i 2007/2008 ( 22 ). Jednakże zawieszono je rok później ( 23 ) i od tamtej pory ich nie przyznano. Ponadto art. 14 rozporządzenia nr 318/2006 umożliwiał przedsiębiorstwom, podobnie jak art. 14 rozporządzenia nr 1260/2001 w niniejszej sprawie, przeniesienie całości lub części nadwyżki ich produkcji wykraczającej poza posiadaną kwotę, tak aby nadwyżki te były traktowane jako część produkcji z następnego roku gospodarczego.

24. Zmianie uległy jednak szczegółowe zasady finansowania refundacji wywozowych (oraz – ogólnie rzecz biorąc – wspólna organizacja rynku). Zgodnie z motywem 19 rozporządzenia nr 318/2006: „Należy wprowadzić opłatę produkcyjną przeznaczoną na finansowanie wydatków związanych ze wspólną organizacją rynków w sektorze cukru”. Nowa opłata miała być w zamierzeniu przeznaczona na finansowanie ogólnych wydatków, a nie jedynie refundacji wywozowych. W związku z tym obliczanie jej wysokości pozostawało bez związku z kwotami rzeczonych refundacji. Artykuł 16 ust. 1 rozporządzenia nr 318/2006 wprowadził opłatę produkcyjną obowiązującą od roku gospodarczego 2007/2008 (nie pobrano jej w roku 2006/2007), a w art. 16 ust. 2 ustalono zryczałtowaną kwotę 12 EUR za tonę cukru kwotowego. Tymczasowy fundusz restrukturyzacji ustanowiony w drodze rozporządzenia nr 320/2006 finansowany był jednak niezależnie przez znacznie wyższą „tymczasową składkę restrukturyzacyjną” regulowaną przez to rozporządzenie ( 24 ).

Rozporządzenia ustalające kwoty opłat na lata gospodarcze od 2002/2003 do 2005/2006; wyroki Trybunału

25. Rozporządzenie nr 164/2007 ( 25 ) ustalało wysokość opłat produkcyjnych na rok gospodarczy 2005/2006. Zastosowano taką samą metodę obliczania, jak przez cztery poprzednie lata gospodarcze, w wyniku czego kwota podstawowej opłaty produkcyjnej wyniosła 6,333 EUR za tonę cukru białego dla cukru A i cukru B, ale nie wymagało to (inaczej niż w latach poprzednich) określenia opłaty B.

26. Następnie, w dniu 8 maja 2008 r., Trybunał w wyroku Jülich I stwierdził nieważność rozporządzeń ustalających wysokość opłat za lata gospodarcze 2002/2003 i 2003/2004 ( 26 ), zasadniczo na tej podstawie, że uwzględniały one, w mianowniku stosunku pozwalającego na obliczenie „średniej straty na tonę” dla celów art. 15 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1260/2001, jedynie te wywozy w ramach kwot A i B, w odniesieniu do których refundacje zostały rzeczywiście wypłacone, natomiast pomijały zawartość ilościową wchodzących w skład eksportowanych produktów przetworzonych oraz tych, w odniesieniu do których nie wypłacono refundacji wywozowych ( 27 ).

27. W rezultacie Komisja przyjęła rozporządzenie nr 1193/2009 ( 28 ), zmieniające nie tylko rozporządzenia, których nieważność stwierdzono, lecz także rozporządzenie nr 164/2007, na podstawie skorygowanej metody obliczania, która zmieniała nieznacznie niektóre rozpatrywane opłaty produkcyjne (obniżając wysokość opłaty podstawowej z 6,333 EUR do 6,133 EUR za tonę cukru białego dla cukru A i cukru B w rozporządzeniu nr 164/2007).

28. W dniu 11 grudnia 2010 r. Komisja wydała komunikat „oficjalnie uznający za przestarzałe niektóre akty prawa Unii w zakresie rolnictwa” ( 29 ), w tym rozporządzenie nr 164/2007, ponieważ „opłaty zostały skorygowane rozporządzeniem [nr] 1193/2009”. Stwierdzono, że na skutek komunikatu wymienione akty miały zostać „usunięte z obowiązującego dorobku prawnego”, a Urząd Publikacji wezwano do wycofania tych aktów ze spisu obowiązującego prawodawstwa Unii mimo braku oficjalnego uchylenia.

29. Rozporządzenie nr 1193/2009 zostało jednak unieważnione przez Trybunał w dniu 27 września 2012 r. wyrokiem Jülich II zasadniczo na tej podstawie, że w swoich skorygowanych obliczeniach Komisja uwzględniła w „całkowitej kwocie refundacji” dla celów art. 15 ust. 1 lit. d) rozporządzenia nr 1260/2001 (licznik stosunku pozwalającego na obliczenie średniej straty) wszystkie dostępne refundacje, a nie tylko te, które zostały rzeczywiście wypłacone.

30. Następnie Rada przyjęła rozporządzenie nr 1360/2013 ( 30 ). W preambule tego rozporządzenia uwzględniono wyroki Trybunału Jülich I i Jülich II oraz wskazano w szczególności: „(11) W związku z powyższym opłaty w sektorze cukru należy ustalić na właściwym poziomie. W odniesieniu do wywozu […] »średnią stratę« w rozumieniu art. 15 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 należy obliczyć, dzieląc faktycznie wypłacone refundacje przez wywiezione ilości, niezależnie od tego, czy wypłacono refundację. »Nadwyżkę przeznaczoną na wywóz« w rozumieniu art. 15 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 należy również obliczyć na podstawie całego wywozu, niezależnie od tego, czy wypłacono refundację. […] (21) Zastosowanie metody, o której mowa w motywie 11, w odniesieniu do roku gospodarczego 2005/2006 skutkuje poziomem 1,2335%, jeśli chodzi o podstawową opłatę produkcyjną, i nie wymaga ustalenia opłaty B. Ponownie obliczona całkowita strata zostaje w całości pokryta wpływami z podstawowej opłaty produkcyjnej, a zatem w odniesieniu do tego roku gospodarczego nie ma potrzeby ustalania dodatkowego współczynnika, o którym mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001. […]”.

31. Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1360/2013 opłaty produkcyjne na lata gospodarcze od 2001/2002 do 2005/2006 są określone w pkt 1 załącznika. Podstawowa opłata produkcyjna na rok gospodarczy 2005/2006 wynosiła 7,794 EUR za tonę cukru białego; w odniesieniu do wszystkich pozostałych lat gospodarczych opłata pozostała niezmieniona i wynosiła 12,638 EUR za tonę. Opłata B pozostała niezmieniona w odniesieniu do lat gospodarczych 2001/2002, 2004/2005 i 2005/2006 (gdy wynosiła 0), a w roku gospodarczym 2002/2003 została obniżona ze 126,139 EUR do 103,447 EUR za tonę, a w 2003/2004 ze 170,929 EUR do 109,061 EUR za tonę.

Okoliczności faktyczne, postępowanie i pytania prejudycjalne

32. Spółka Saint Louis Sucre jest producentem cukru z siedzibą we Francji, podlegającym w czasie istotnym dla okoliczności faktycznych niniejszej sprawy przepisom w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru, a zatem zobowiązanym do uiszczania opłat produkcyjnych zgodnie z rozporządzeniem nr 1260/2001.

33. Poboru tych opłat dokonuje się na podstawie przepisów francuskiego ogólnego kodeksu podatkowego, zgodnie ze szczegółowymi uregulowaniami w dziedzinie podatków pośrednich wydanymi przez Direction des douanes et droits indirects (dyrekcję ds. ceł i podatków pośrednich, zwaną dalej „organem podatkowym”).

34. Ponieważ w ocenie spółki Saint Louis Sucre była ona zobowiązana niesłusznie uiścić za rok gospodarczy 2005/2006 opłaty przeznaczone na finansowanie refundacji wywozowych ustalane na podstawie ilości składowanego cukru, który nie był przedmiotem wywozu w dniu wygaśnięcia systemu wspólnej organizacji rynku regulującego te opłaty i refundacje, spółka ta wniosła sprzeciw, w dniu 28 grudnia 2008 r., domagając się zwrotu kwoty 158982544 EUR ( 31 ), który to sprzeciw został oddalony przez organ podatkowy w dniu 30 września 2009 r.

35. W dniu 19 listopada 2009 r. spółka Saint Louis Sucre wniosła skargę na tę decyzję oddalającą sprzeciw i zwróciła się do sądu odsyłającego, aby przed rozstrzygnięciem sprawy skierował do Trybunału wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni oraz ważności obowiązujących w tamtym czasie rozporządzeń. Na żądanie stron, w oczekiwaniu na wyrok Trybunału w sprawie Jülich I, w dniu 6 września 2010 r. postępowanie zostało zawieszone. W następstwie wyroków Jülich I i Jülich II oraz przyjęcia rozporządzenia nr 1360/2013 spółka Saint Louis Sucre w dniu 5 marca 2014 r. przedstawiła sądowi odsyłającemu swoje uwagi.

36. Spółka podniosła, że chociaż rozporządzenie 1360/2013 umożliwia obliczenie wysokości kwoty, której zwrotu się ona domaga, to nierozstrzygnięta pozostaje kwestia zwrotu opłat dotyczących cukru, który był składowany, ale nie stał się przedmiotem wywozu pod koniec obowiązywania wspólnej organizacji rynków, skoro na mocy rozporządzenia nr 318/2006 mechanizm opłat produkcyjnych przestał obowiązywać. Spółka ta przypomina o ogólnych celach wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru, które zostały wytyczone, między innymi, przez rozporządzenie nr 1260/2001 oraz, w szczególności, o wymogu samofinansowania, który nie ma już zastosowania, wobec czego część uiszczonych opłat nie została przeznaczona na finansowanie wywozu, ale zasiliła budżet Unii. Zapasy w ilości 5669000 ton cukru w ramach kwoty, zgromadzone do dnia 30 czerwca 2006 r. zostały uwzględnione jako przeznaczona na wywóz ale nie wywieziona nadwyżka, i w odniesieniu do tej ilości nie nastąpił żaden zwrot opłat.

37. Spółka Saint Louis Sucre zwróciła uwagę, iż w wyroku Jülich I Trybunał potwierdził, że „ilości produktów, które mogą być składowane na koniec roku gospodarczego, należy uwzględnić przy ustalaniu nadwyżki przeznaczonej na wywóz jako ilości, które nie zostały spożyte, podczas gdy z definicji na tym etapie nie korzystają one z instrumentów wspierania zbytu” ( 32 ), ale nigdy nie wypowiedział się na temat konsekwencji wygaśnięcia tego systemu, jakie powinny wynikać w ramach niniejszej sprawy.

38. Spółka Saint Louis Sucre podnosi, że art. 15 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 1260/2001 zezwalała na zwrot opłat produkcyjnych w razie braku odnowienia mechanizmu. W konsekwencji Komisja była zobowiązana do wprowadzenia środków przejściowych przewidzianych w art. 44 rozporządzenia nr 314/2002 w taki sposób, aby zapewnić skuteczność art. 15 rozporządzenia nr 1260/2001. Spółka Saint Louis Sucre powołuje się na zasadę zakazującą bezpodstawnego wzbogacenia jako zasadę ogólną prawa Unii i utrzymuje, iż Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, uznając, że może zrezygnować ze zwrotu opłat odpowiadających niewywiezionym zapasom, mimo że rzeczywiście wywieziona ilość była znana pod koniec okresu ponownego obliczania opłat, kiedy to wspólna organizacja rynków dobiegła końca. Spółka ta dodaje, że restrykcje finansowe nałożone na jej działalność w efekcie braku zwrotu nadmiernych opłat są nieproporcjonalne i niemożliwe do zaakceptowania oraz że stanowią one naruszenie swobody przedsiębiorczości.

39. Tribunal de grande instance de Nanterre zwraca się zatem do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie następujących pytań: „1) Czy art. 15 ust. 2 i art. 8 [rozporządzenia nr 1260/2001], stosowany w świetle motywów 9 i 11 tego aktu oraz wyroków [Jülich I i Jülich II], a także ogólnych zasad prawa [Unii], a mianowicie zasady zakazującej bezpodstawnego wzbogacenia, zasady proporcjonalności i zasady swobody przedsiębiorczości, należy interpretować w ten sposób, że producent cukru ma prawo do zwrotu opłat produkcyjnych uiszczonych z tytułu ilości objętego kwotą cukru, która była jeszcze składowana w dniu 30 czerwca 2006 r., wobec faktu, że system opłat produkcyjnych nie został odnowiony po tej dacie mocą [rozporządzenia nr 318/2006]? 2a) W wypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na poprzednie pytanie prejudycjalne – czy podlegająca zwrotowi na rzecz producentów kwota opłat powinna zostać ustalona wyłącznie na podstawie ilości cukru składowanego w dniu 30 czerwca 2006 r.? 2b) W wypadku udzielenia odpowiedzi przeczącej na poprzednie pytanie prejudycjalne[ ( 33 ) ] – czy ilość cukru przyjęta za podstawę wymiaru kwoty opłat podlegających zwrotowi powinna być oparta na zmianie stanu wspólnotowych zapasów cukru w okresie od 1 lipca 2001 r. do 30 czerwca 2006 r.? 3) Czy wysokość opłat podlegających zwrotowi może zostać prawidłowo obliczona poprzez pomnożenie stanu zapasów cukru uwzględnionego na podstawie odpowiedzi na drugie pytanie prejudycjalne przez średnią ważoną »średnich strat« stwierdzonych w okresie wspólnej organizacji rynku 2001/2006, czy też powinna ona zostać obliczona inaczej, a jeśli tak to w jaki sposób? 4) W wypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na poprzednie pytania, czy rozporządzenie nr 164/2007 […] jest nieważne?”.

40. Uwagi na piśmie przedstawiły Trybunałowi spółka Saint Louis Sucre, rządy belgijski i francuski, a także Komisja Europejska.

41. W odpowiedzi na pytania skierowane przez Trybunał na piśmie wspomniane strony przedstawiły swoje stanowiska w przedmiocie statusu rozporządzenia nr 164/2007 oraz w kwestii tego, czy Trybunał powinien uznać, że poprzez swoje pytanie czwarte sąd odsyłający zwrócił się do niego z wnioskiem o wydanie orzeczenia w przedmiocie ważności rozporządzenia nr 1360/2013; z kolei Komisja przedstawiła Trybunałowi dane wykorzystane w celu obliczenia wysokości opłat ustalonych w ostatnim z wymienionych rozporządzeń.

42. Spółka Saint Louis Sucre, rząd francuski i Komisja przedstawiły swoje stanowiska ustnie podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 11 listopada 2015 r.

Ocena

W przedmiocie dopuszczalności wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

43. Rząd francuski twierdzi przede wszystkim, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest w całości oczywiście niedopuszczalny.

44. Po pierwsze, sąd odsyłający nie przedstawił powodów uzasadniających wystąpienie z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, a jedynie zauważył, że kwestią sporną w ramach toczącego się przed nim postępowania jest wykładnia aktu Unii. Sąd ten nie podjął próby rozstrzygnięcia rzeczonego sporu, ale zwyczajnie zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie pytań zaproponowanych przez spółkę Saint Louis Sucre.

45. Po drugie, odesłanie prejudycjalne nie zawiera wystarczającego opisu – i w ramach tego odesłania nie dokonano wystarczającego opisu – okoliczności faktycznych postępowania głównego. W wyrokach Jülich I i Jülich II zobowiązano Komisję do podjęcia środków koniecznych w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w unieważnionych rozporządzeniach. Ostatecznie producenci cukru otrzymali zwrot na mocy rozporządzenia nr 1360/2013 w kwietniu 2015 r., ale wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożono w styczniu 2015 r., w żaden sposób nie weryfikując zasadności pytań w sytuacji ewentualnego zwrotu.

46. Nie przekonuje mnie argument podniesiony przez rząd francuski.

47. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pytania przedstawione przez sąd krajowy korzystają z domniemania, iż mają one znaczenie dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w trybie prejudycjalnym, o które wnioskował sąd krajowy, jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu przed sądem krajowym, gdy problem jest natury hipotetycznej, bądź gdy Trybunał nie dysponuje informacjami w zakresie stanu faktycznego lub prawnego niezbędnymi do udzielenia przydatnej odpowiedzi na pytania, które zostały mu postawione ( 34 ).

48. Jednakże, oprócz powyższego, konieczność dokonania wykładni prawa Unii, która będzie przydatna dla sądu krajowego, wymaga, aby sąd ten określił okoliczności faktyczne i prawne, na których tle wyłoniły się przedstawione przezeń pytania, albo co najmniej wskazał stan faktyczny stanowiący podstawę tych pytań. Ponadto postanowienie odsyłające musi wskazywać dokładne powody, dla których sąd krajowy powziął wątpliwości w przedmiocie wykładni prawa Unii i uznał za konieczne przedstawienie pytań prejudycjalnych ( 35 ).

49. W niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę fakt, że postanowienie odsyłające jest zwięzłe i nie daje Trybunałowi pełnego obrazu, jeżeli chodzi o argumenty prawne podniesione w postępowaniu głównym. Jednakże w moim przekonaniu kontekst prawny i faktyczny sporu został przedstawiony z wystarczającą szczegółowością, a zakres pytań prejudycjalnych jest jasny. Od sądu odsyłającego wymaga się wydania orzeczenia w przedmiocie ważności ostatecznego obliczenia wysokości opłat w sytuacji wygaśnięcia systemu opłat produkcyjnych w dniu 30 czerwca 2006 r., w szczególności w przedmiocie zasadności włączenia ilości znajdujących się w składach w tym dniu. Ponadto ani Komisja, ani żaden z rządów, które przedstawiły uwagi, nie miały trudności ze sformułowaniem tych uwag w oparciu o treść postanowienia odsyłającego ( 36 ).

50. Uważam zatem, że sam wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest dopuszczalny.

W przedmiocie dopuszczalności i zakresu pytania czwartego

51. Rząd francuski kwestionuje także w szczególności dopuszczalność pytania czwartego (dotyczącego ważności rozporządzenia nr 164/2007), podnosząc, że sąd odsyłający nie wyjaśnia, w jaki sposób rzeczone rozporządzenie, zastąpione w pierwszej kolejności rozporządzeniem nr 1193/2009, a następnie rozporządzeniem nr 1360/2013, może być istotne w kontekście postępowania głównego.

52. Pierwotnie spółka Saint Louis Sucre twierdziła w swoich uwagach na piśmie, że rozporządzenie nr 164/2007 jest nieważne; rząd belgijski stwierdził, że jest ono ważne, a Komisja podniosła, iż nie ma konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie czwarte z tego względu, że Trybunał stwierdził nieważność rozporządzenia nr 164/2007 w wyroku Jülich II.

53. Następnie, w odpowiedzi na skierowane przez Trybunał pytanie pisemne, rząd belgijski oraz Komisja stwierdziły, że Trybunał powinien interpretować pytanie czwarte jako dotyczące ważności rozporządzenia nr 1360/2013. Rząd francuski podzielił ten pogląd, z zastrzeżeniem swoich bardziej ogólnych wątpliwości w przedmiocie dopuszczalności; podobnie jak spółka Saint Louis Sucre, pod warunkiem że stwierdzenie nieważności pozostanie bez wpływu na zwroty, do których uzyskania producenci zostali już uprawnieni na mocy tego rozporządzenia.

54. Moim zdaniem konieczne jest zatem zbadanie statusu rozporządzenia nr 164/2007 w czasie istotnym z punktu widzenia wystąpienia okoliczności faktycznych postępowania głównego.

55. W czasie gdy z inicjatywy spółki Saint Louis Sucre w dniu 19 listopada 2009 r. wszczęto postępowanie główne, rozporządzenie nr 164/2007 obowiązywało, ale zostało „sprostowane” rozporządzeniem nr 1193/2009, przyjętym w celu zapewnienia zgodności z wyrokiem Jülich I i znajdującym zastosowanie – w zakresie dotyczącym rozporządzenia nr 164/2007 – począwszy od dnia 23 lutego 2007 r. Jednak z uwagi na fakt, że rozporządzenie nr 1193/2009 weszło w życie dopiero w dniu 9 grudnia 2009 r. ( 37 ), można przyjąć, że opłaty produkcyjne pobrane od spółki Saint Louis Sucre w czasie, gdy z inicjatywy tej spółki wszczęto postępowanie główne, obliczono w oparciu o pierwotny tekst rozporządzenia nr 164/2007. W przeciwieństwie do twierdzeń Komisji w wyroku Jülich I nie stwierdzono nieważności rozporządzenia nr 164/2007 (rozporządzenie to nie zostało jeszcze nawet przyjęte w chwili sporządzania postanowienia odsyłającego w tym postępowaniu), ale w uzasadnieniu wyroku istotnie zobowiązano Komisję do zmiany rozporządzenia zgodnie z prawidłowymi obliczeniami.

56. Wymaganego sprostowania dokonano w drodze rozporządzenia nr 1193/2009 w oparciu o zmienione obliczenia, które zostały uznane przez Trybunał za nieprawidłowe w wyroku Jülich II, na mocy którego unieważniono ostatnie z wymienionych rozporządzeń.

57. Można wobec tego przyjąć, że rozporządzenie nr 164/2007 w pierwotnym brzmieniu było prawnie obowiązujące przez cały czas istotny z punktu widzenia stanu faktycznego postępowania głównego, ale na skutek wyroków Trybunału w sprawach Jülich I i Jülich II należało w każdym razie stwierdzić jego nieważność, niezależnie od tego, czy w brzmieniu pierwotnym, czy skorygowanym rozporządzeniem nr 1193/2009, ponieważ opierało się ono na obliczeniach uznanych wcześniej za bezprawne. Nie uważam jednak, aby komunikat Komisji z dnia 11 grudnia 2010 r. ( 38 ), który nie jest aktem prawnym Unii w rozumieniu art. 288 TFUE, miał jakiekolwiek znaczenie w tym względzie.

58. Skoro rozporządzenie nr 164/2007 nie może mieć zastosowania, to na jakiej podstawie można zgodnie z prawem pobrać od spółki Saint Louis Sucre ostateczne opłaty produkcyjne odnoszące się do lat gospodarczych od 2001/2002 do 20005/2006?

59. Jedyną możliwość stanowi rozporządzenie nr 1360/2013, które weszło w życie w dniu 20 grudnia 2013 r. (zanim złożono wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym), a które stosowało się od tego samego dnia co pierwotne rozporządzenia. Chociaż rozporządzenie nr 164/2007 nie zostało uchylone ani tym, ani innym aktem, nie mogło ono stanowić podstawy do naliczania opłat produkcyjnych, ponieważ – niezależnie od tego, czy w brzmieniu pierwotnym, czy skorygowanym rozporządzeniem nr 1193/2009 – opierało się ono na obliczeniach uznanych przez Trybunał za nieważne.

60. Jestem zatem zdania, że wszelkie zarzuty dotyczące kwoty spornych opłat produkcyjnych należy poddać ocenie w odniesieniu do obliczeń stanowiących podstawę samego rozporządzenia nr 1360/2013.

61. Niemniej pragnę w tym miejscu wyrazić wątpliwości związane z podejściem legislacyjnym Komisji w tych kwestiach. O ile cel, jakim jest wyeliminowanie martwych przepisów z dorobku prawnego Unii, jest godny pochwały, należy realizować go z rozwagą. W sytuacji gdy rzeczywiście wyczerpano wszelkie możliwe skutki aktu prawnego, najwłaściwszym sposobem postępowania musi być jego uchylenie. Pozostawienie aktu prawnego, znajdującego się jednak w próżni legislacyjnej, poprzez „oficjalne uznanie go za przestarzały” ( 39 ) będzie rodzić wątpliwości i wprowadzać w błąd. Ma to zastosowanie tym bardziej w przypadku aktu takiego jak rozporządzenie nr 164/2007, które – dalekie od wyczerpania wszelkich skutków w dniu 11 grudnia 2010 r., kiedy to został opublikowany komunikat Komisji – w rzeczywistości zachowało moc obowiązującą w wersji skorygowanej rozporządzeniem nr 1193/2009. Moim zdaniem w interesie nie tylko samego Trybunału, ale przede wszystkim wszystkich osób i podmiotów podlegających przepisom prawa Unii, Komisja powinna dokonać przeglądu praktyki stosowanej w tym względzie.

W przedmiocie oceny merytorycznej pytania pierwszego i czwartego

62. Poprzez pytanie pierwsze sąd krajowy zasadniczo zmierza do ustalenia, czy rozporządzenie nr 1260/2001 należy interpretować w ten sposób, że z chwilą wygaśnięcia wspólnej organizacji rynku, regulowanej wspomnianym rozporządzeniem, i zastąpienia „sprawiedliwego, a zarazem skutecznego” systemu samofinansowania (w ramach którego opłaty podstawowe i opłaty B miały w zamierzeniu służyć finansowaniu refundacji wywozowych) przez system zryczałtowanych opłat produkcyjnych (niezwiązanych już szczególnie z refundacjami wywozowymi), producenci mają prawo do zwrotu opłat produkcyjnych uiszczonych z tytułu ilości znajdujących się w składach w dacie wygaśnięcia wspólnej organizacji rynku.

63. Pytanie czwarte jest ściśle związane z pytaniem pierwszym, ponieważ dotyczy bezpośrednio ważności rozporządzenia nr 1360/2013, zastępującego rozporządzenie nr 164/2007, w którym ustalono rozpatrywane opłaty produkcyjne na podstawie obliczeń uwzględniających ilości znajdujące się w składach w dacie wygaśnięcia wspólnej organizacji rynku, regulowanej rozporządzeniem nr 1260/2001.

64. Rozpatrzę te dwa pytania łącznie. Spółka Saint Louis Sucre twierdzi, że na pytania te należy odpowiedzieć w ten sposób, iż rozporządzenie nr 1360/2013 jest nieważne w zakresie, w jakim ostateczny stan składów uwzględniono w obliczeniach; a producenci mają zatem prawo do uzyskania zwrotu. Rządy belgijski i francuski oraz Komisja podtrzymują tezę przeciwną.

65. Przy rozpatrzeniu tych kwestii pomocne może się okazać wyraźne uświadomienie sobie struktury i sposobu działania systemu samofinansowania na mocy rozporządzenia nr 1260/2001 oraz powiązania tego systemu z dwoma systemami, odpowiednio, poprzedzającym go i następującym po nim.

66. Co się tyczy ogólnej struktury systemu, z preambuły rozporządzenia nr 1260/2001 jasno wynika, że opłaty produkcyjne miały na celu w szczególności pokrycie kosztów refundacji wywozowych oraz że rozporządzenie miało w zamierzeniu służyć obliczaniu wysokości tych opłat w taki sposób, aby było to możliwe. Jednakże w szczególności z art. 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1260/2001 i art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002 jasno wynika także, że obliczanie nie polegało na zwyczajnym zsumowaniu kosztów i rozdzieleniu ich między ilości wyprodukowane w ramach kwot A i B ( 40 ).

67. W ujęciu szczegółowym opłaty podstawowe oraz opłaty B ustalano zgodnie z art. 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1260/2001, dzieląc całkowitą stratę za poszczególne okresy przez produkcję cukru A i cukru B w tym okresie. W myśl art. 15 ust. 1 i 2 całkowita strata obejmowała nadwyżkę przeznaczoną na wywóz pomnożoną przez średnią stratę na tonę. Przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie obliczania nadwyżki przeznaczonej na wywóz; spółka Saint Louis Sucre nie kwestionuje obliczenia średniej straty na tonę czy danych dotyczących produkcji.

68. Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1260/2001 nadwyżka przeznaczona na wywóz za poszczególne okresy zasadniczo obejmowała ilości wyprodukowane w ramach kwot A i B, pomniejszone o ilości zbyte w celu spożycia w Unii ( 41 ).

69. Te ostatnie, zgodnie z art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002, są ustalane poprzez zsumowanie (i) ilości znajdujących się w składach na początku odpowiedniego okresu (zapasy początkowe), (ii) ilości wyprodukowanych oraz (iii) ilości przywiezionych w tym okresie, oraz przez odjęcie od tej sumy (i) ilości wywiezionych w tym okresie (ii) ilości znajdujących się w składach na koniec okresu (zapasy końcowe) oraz (iii) ilości wykorzystywanych w przemyśle chemicznym, korzystających z refundacji produkcyjnych.

70. Można by zatem zauważyć, gdyby wyeliminować z tych obliczeń zapasy końcowe, że ilości zbyte w celu spożycia w Unii zwiększyłyby się (ponieważ w przeciwnym razie zapasy końcowe zostałyby odjęte od tych ilości), a kwota nadwyżki przeznaczonej na wywóz zostałaby obniżona (ponieważ nadwyżkę przeznaczoną na wywóz ustala się poprzez odjęcie ilości zbytych w celu spożycia od ilości wyprodukowanych). W efekcie obniżeniu uległaby strata całkowita (ustalana przez pomnożenie średniej straty przez nadwyżkę przeznaczoną na wywóz), a więc kwota opłat produkcyjnych (ustalana przez podzielenie straty całkowitej przez produkcję cukru A i cukru B).

71. Co się tyczy powiązania z poprzednim systemem, zasada pełnego samofinansowania refundacji wywozowych przez producentów funkcjonuje od czasu reformy wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru w 1981 r. Brzmienie art. 28 rozporządzenia nr 1785/81 było niemal identyczne, jak brzmienie art. 15 rozporządzenia nr 1260/2001 ( 42 ). W tym zakresie sytuacja będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była jedynie kontynuacją stanu rzeczy w ramach poprzedniego systemu. Wzór na obliczenie „ilości zbytych w celu spożycia” na rynku wewnętrznym także pozostał w niezmienionej formie, chociaż definicję wyrażono w sposób jaśniejszy i bardziej jednoznaczny wraz ze zmianą art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002 w drodze rozporządzenia nr 1140/2003 ( 43 ).

72. Co się tyczy powiązania z kolejnym systemem, konieczność finansowania refundacji wywozowych obowiązywała przynajmniej do końca roku gospodarczego 2007/2008, ale poprzednią metodę obliczania wysokości opłat produkcyjnych przeznaczonych w szczególności na pokrycie refundacji wywozowych zastąpiono prostą, zryczałtowaną opłatą produkcyjną, mającą w zamierzeniu przyczyniać się do finansowania systemu w ujęciu całościowym (w tym wszelkich przyznanych refundacji wywozowych) ( 44 ). Jednakże należy zauważyć, że w art. 6 rozporządzenia nr 493/2006, z powodów wyszczególnionych w motywie 8 tego rozporządzenia, wyraźnie potwierdzono, że art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001 należało stosować do ustalenia i pobierania opłat produkcyjnych za cały okres od roku gospodarczego 2001/2002 do roku 2005/2006, po ustaleniu ostatecznych danych statystycznych.

73. Przechodząc teraz do uwag przedstawionych w niniejszej sprawie, pragnę zauważyć w pierwszej kolejności, że spółka Saint Louis Sucre nie kwestionuje faktu, iż ostatecznych obliczeń dokonano z zachowaniem pełnej zgodności z literalnym brzmieniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001 i art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002 – gdzie wzór na obliczanie nadwyżki przeznaczonej na wywóz wyraźnie uwzględnia ilości znajdujące się w składach na koniec okresu – i z poszanowaniem wyroków Trybunału w sprawach Jülich I i Jülich II.

74. Spółka Saint Louis Sucre podnosi raczej, że w sytuacji, gdy system refundacji wywozowych finansowany przez opłaty produkcyjne przeznaczone w szczególności na pokrycie kosztów tych refundacji zamieniono na system, w którym nie istniało już powiązanie pomiędzy opłatami a refundacjami, nie było uzasadnienia dla uznania ilości znajdujących się w składach w czasie zmiany systemu za część „nadwyżki przeznaczonej na wywóz”, mogącej być podstawą do wypłaty refundacji finansowanych w ramach starego systemu. Wszelkie refundacje wywozowe do wypłaty w odniesieniu do tych ilości byłyby finansowane w ramach nowego systemu. Ostateczne obliczenie wysokości opłat w ramach starego systemu nie powinno zatem uwzględniać tych ilości. W tym celu należało zastosować taką wykładnię art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001 oraz art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002, zgodnie z którą przy dokonywaniu ostatecznego obliczenia stosowano by raczej pojęcie nadwyżki „wywiezionej” niż „przeznaczonej na wywóz”. Komisja powinna była przyjąć środki przejściowe, aby to umożliwić, lub powinna była wcześniej skorzystać z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 10 rozporządzenia nr 1260/2001 w celu zredukowania kwot A i B, aby na koniec starego systemu w składach znajdowały się tylko minimalne ilości; niemniej jednak nawet w braku tego rodzaju środków systematyczna wykładnia przepisów w świetle towarzyszącego im kontekstu i celu wymaga wyłączenia ostatecznych zapasów z obliczeń.

75. Istotą tych argumentów jest twierdzenie, że art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002 należy interpretować w ten sposób – w przeciwieństwie do jego wyraźnego brzmienia – że na koniec okresu od roku gospodarczego 2001/2002 do 2005/2006 ilości „znajdujące się w składach na koniec roku gospodarczego” wyłącza się z zakresu kwot podlegających odliczeniu zgodnie z akapitem drugim tego przepisu, tak aby stworzyć ostateczną i szczelną barierę pomiędzy sposobem finansowania w ramach starego systemu a tym przewidzianym w nowym systemie.

76. Aby wykładnia sprzeczna z brzmieniem tego przepisu była słuszna, należy wykazać, że wykładnia literalna sprzeczna jest albo z rozporządzeniem nr 1260/2001, albo z ogólnym systemem wspólnej organizacji rynku w sektorze cukru.

77. Co się tyczy zgodności z rozporządzeniem nr 1260/2001, pragnę zauważyć, że art. 15 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia zawiera wyraźne odniesienia do nadwyżki „przeznaczonej na wywóz”, a nie nadwyżki „wywiezionej”. Jasne jest, że ilości cukru znajdujące się w składach są przeznaczone na wywóz, ale jeszcze nie zostały wywiezione. Uwzględnienie tych ilości przy obliczaniu nadwyżki przeznaczonej na wywóz jest zatem całkowicie zgodne z art. 15 rozporządzenia nr 1260/2001; nieuwzględnienie ich byłoby wręcz sprzeczne z tym artykułem. Ponadto odniesienia do „przewidywalnej” całkowitej straty, nawet po dokonaniu dostosowania przewidzianego na koniec okresu od roku gospodarczego 2001/2002 do 2005/2006 w art. 15 ust. 2, z art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 1260/2001 wynika, że strata mogła nie zostać jeszcze poniesiona w całości ( 45 ). Jak stwierdził Trybunał w swoim wyroku Jülich I, „metoda obliczania przewidywanej całkowitej straty w każdym razie ma ustalić w sposób perspektywiczny i umowny straty wynikające ze zbycia nadwyżek produkcji wspólnotowej” ( 46 ).

78. Niemniej, czy możliwe jest, aby zarówno rozporządzenie nr 1260/2001, jak i rozporządzenie nr 314/2002 były w tym względzie sprzeczne z – jak określa to spółka Saint Louis Sucre – „kontekstem, celem i skutkiem” wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru?

79. Nie sądzę.

80. Po pierwsze, należy mieć na uwadze, że prawodawca Unii dysponuje w dziedzinie wspólnej polityki rolnej szerokim zakresem uznania, który koresponduje z odpowiedzialnością polityczną przyznaną mu w art. 40–43 TFUE. W konsekwencji kontrola sądu winna ograniczać się do oceny, czy dany środek nie jest dotknięty oczywistym błędem lub nie stanowi nadużycia władzy lub też czy dany organ nie przekroczył w sposób oczywisty granic przysługującego mu uznania ( 47 ).

81. Następnie należy zauważyć, że wspólna organizacja rynku w sektorze cukru istnieje od wielu lat i była poddawana kolejnym reformom, czasem nieznacznym, a czasem bardziej radykalnym. Sam rynek jednak zawsze rozwijał się i nadal rozwija się, z roku na rok odnotowując wahania poziomów produkcji, zapasów i wywozów. To samo można powiedzieć o jego wspólnej organizacji. Można oczywiście wskazać jej początek, w dniu 1 lipca 1967 r., i możliwe, że kiedyś nastąpi punkt końcowy, po którym wspólna organizacja rynku w sektorze cukru przestanie mieć rację bytu. Kiedy już taki punkt końcowy nastąpi – jeżeli w ogóle – konieczne będzie dokonanie ostatecznego rozliczenia księgowego w stosownej dacie i nie będzie mowy o przenoszeniu płatności, ilości czy obliczeń na przyszły okres. W międzyczasie jednak próba całkowitego odcięcia się od poprzedniego stanu rzeczy przy okazji każdej reformy i zerowanie rozliczeń na przyszłość byłoby sztuczne i bezproduktywne. Oczywiście, jeżeli chodzi o niektóre parametry, tego rodzaju odcięcie się i rozpoczęcie rozliczeń od nowa jest nieuniknione – im bardziej gruntowny charakter reform, tym bardziej prawdziwe będzie powyższe twierdzenie.

82. Reforma z 2006 r., chociaż daleko idąca, nie skutkowała rezygnacją ani z systemu refundacji wywozowych, ani z możliwości przeniesienia zapasów przez producentów z jednego roku gospodarczego na kolejny, tak aby zaliczały się one do produkcji za ten kolejny rok. W szczególności w celu skorzystania z refundacji wywozowych w roku gospodarczym 2006/2007 producenci mogli, w roku 2005/2006, powołać art. 14 rozporządzenia nr 1260/2001, aby przenieść zapasy na kolejny rok gospodarczy ( 48 ). Nastąpiło wyraźne zachodzenie na siebie wspólnej organizacji rynku za okres od roku gospodarczego 2001/2002 do roku 2005/2006 i zreformowanego systemu obowiązującego od roku 2006/2007 przez kolejne lata.

83. Wydaje mi się w związku z tym, że nie zachodzi żadna niezgodność pomiędzy tym stanem rzeczy a kontynuacją stosowania nadwyżki przeznaczonej na wywóz, a nie wywiezionej, jako elementu obliczeń przewidywanej całkowitej straty, która ma być finansowana przez producentów. W każdym razie nie ma dowodów wskazujących na jakikolwiek oczywisty błąd lub nadużycie władzy, lub też na oczywiste przekroczenie uprawnień dyskrecjonalnych przez Radę lub Komisję.

84. W szczególności argument podniesiony przez spółkę Saint Louis Sucre, zgodnie z którym ilości znajdujące się w składach na koniec roku gospodarczego 2005/2006 nie stanowiły obciążenia dla budżetu Unii, na skutek czego doszło do bezpodstawnego wzbogacenia Unii, wydaje się niemożliwy do utrzymania. Refundacje wywozowe zostały przyznane w kolejnym roku w odniesieniu do ilości stanowiących nadwyżki względem zapotrzebowania na rynku wewnętrznym, przy czym ilości te musiały być dodane do ilości znajdujących się w składach i ilości przeniesionych.

85. Co się tyczy finansowania wspomnianych refundacji, spółka Saint Louis Sucre twierdzi zasadniczo, że nie były one objęte opłatami w ramach systemu samofinansowania w odniesieniu do okresu od roku 2001/2002 do 2005/2006, które były w szczególności przeznaczone na finansowanie refundacji wywozowych przyznanych za wspomniany okres.

86. Nie przekonuje mnie ten argument. Włączenie ostatecznych zapasów do obliczenia nadwyżki przeznaczonej na wywóz ma na celu uwzględnienie faktu, że zapasy te są rzeczywiście przeznaczone na wywóz i mogą skutkować przyznaniem refundacji wywozowych. W celu „zapewnienia, w sprawiedliwy, a zarazem skuteczny sposób, żeby producenci sami pokrywali pełne koszty zbytu nadwyżek produkcji […] wykraczającej ponad spożycie” ( 49 ) – nadwyżek utworzonych lub zgromadzonych w okresie od roku 2001/2002 do 2005/2006 – konieczne jest uwzględnienie wszystkich elementów stanowiących część tych nadwyżek przy obliczaniu opłat produkcyjnych należnych w odniesieniu do tego okresu.

87. Ponadto spółka Saint Louis Sucre podczas rozprawy podniosła, że refundacje wywozowe przyznane w roku 2006/2007 zostały sfinansowane ze środków stanowiących przychód ze sprzedaży dodatkowych kwot w tym samym roku gospodarczym, zgodnie z art. 8 rozporządzenia nr 318/2006. Przychód ten był więcej niż wystarczający do tego celu i nie było potrzeby naliczenia opłat produkcyjnych z tytułu przeniesienia zapasów w roku 2005/2006.

88. Przeciwnie, wydaje się dość jasne, że przychód ze sprzedaży dodatkowych kwot był przeznaczony na sfinansowanie zarówno wydatków ogólnych odnoszących się do wspólnej organizacji rynku, jak i konkretnych kosztów zapewnienia, aby dodatkowe kwoty (przewyższające kwoty przeniesione z poprzednich kwot A i B) mogły korzystać z cen interwencyjnych lub refundacji wywozowych. Z jednej strony, sprzedaż dodatkowych kwot przyniosła jednorazową kwotę sprzedaży, nawet jeżeli sprzedane kwoty mogłyby powodować powstanie wydatków przez szereg lat; z drugiej strony, opłatę produkcyjną naliczono jedynie od roku gospodarczego 2007/2008, tak więc dodatkowe źródło miało być przeznaczone na sfinansowanie wydatków ogólnych w roku 2006/2007.

89. Kolejnym argumentem podnoszonym (z pewnym naciskiem) przez spółkę Saint Louis Sucre jest to, że Komisja powinna była – jak to ujęła skarżąca – „zmienić klasyfikację” kwot produkcyjnych zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 1260/2001 ( 50 ) w celu zapewnienia, aby wyłącznie minimalne (ewentualne) zapasy cukru A i B znajdowały się w składach na koniec roku gospodarczego 2005/2006, a nie bardzo znaczne zapasy wynoszące 5669000 ton, które spowodowały naliczenie szczególnie wysokich opłat produkcyjnych.

90. Jednakże – jak słusznie wskazała podczas rozprawy Komisja – art. 10 rozporządzenia nr 1260/2001 nie stanowi narzędzia w zakresie zarządzania rynkiem dla wewnętrznych celów Unii; jego funkcja polega na dostosowaniu kwot do międzynarodowych zobowiązań zawartych w porozumieniu WTO w sprawie rolnictwa. Ponadto dostosowania tego rodzaju miały już miejsce przez kilka lat gospodarczych w okresie od roku 2001/2002 do 2005/2006. Wreszcie, nie rozumiem, w jaki sposób producenci mogliby powoływać obowiązek Komisji w zakresie dostosowania kwot w celu wypełnienia zobowiązań międzynarodowych na poparcie twierdzenia, że ilości znajdujące się w składach należy, dla celów wewnętrznych, wyłączyć z obliczenia nadwyżki przeznaczonej na wywóz. Producenci mogli dokonać przeniesienia dowolnie dużego lub niewielkiego wolumenu. Jeżeli ich zdaniem dany wolumen mógł następnie skorzystać z refundacji wywozowych, powinni oni byli być przygotowani na to, że wolumen ten będzie włączony do nadwyżki przeznaczonej na wywóz; jeżeli nie byli co do tego przekonani, rozsądniej z ich strony byłoby unikać utrzymywania rzeczonych ilości w składach.

91. Podsumowując rozważania w przedmiocie tych pytań, nie mogę doszukać się niczego w prawodawstwie, jego celach czy kontekście, co wymagałoby zastosowania wykładni art. 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1260/2001 w związku z art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 314/2002, zgodnie z którą ilości znajdujące się w składach na koniec roku gospodarczego 2005/2006 należało wyłączyć z obliczenia nadwyżki przeznaczonej na wywóz na koniec okresu od roku gospodarczego 2001/2002 do roku 2005/2006. W rezultacie nie ma powodów, aby kwestionować zasadność rozporządzenia nr 1360/2013.

W przedmiocie pytań drugiego i trzeciego

92. Z uwagi na stanowisko przyjęte odnośnie do ważności obliczeń stanowiących podstawę do ustalenia wysokości opłat produkcyjnych w rozporządzeniu nr 1360/2013 uważam, że nie ma potrzeby – i jest wręcz niemożliwe – aby odnieść się do pytań drugiego i trzeciego, skierowanych we wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, które mają za przedmiot metody ustalania kwot podlegających zwrotowi w wypadku, gdy wysokość rzeczonych kwot ustalono w sposób nieprawidłowy. Postawienie takich pytań byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdyby wiadomo było, który aspekt obliczenia był nieprawidłowy.

Wnioski

93. W świetle wszystkich powyższych rozważań jestem zdania, iż na pytania podniesione przez Tribunal de grande instance de Nanterre Trybunał powinien odpowiedzieć w następujący sposób: — rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/2001 w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru nie upoważnia producenta cukru do otrzymania zwrotu opłat produkcyjnych uiszczonych na podstawie ilości kwot cukru ciągle znajdujących się w składach w dniu 30 czerwca 2006 r.; oraz że — badanie rozporządzenia Rady (UE) nr 1360/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. ustalającego wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006, współczynnik wymagany do obliczenia dodatkowej opłaty na lata gospodarcze 2001/2002 i 2004/2005 oraz kwoty do zapłacenia przez producentów cukru na rzecz sprzedawców buraków w związku z różnicą między maksymalną opłatą a opłatami do pobrania w odniesieniu do lat gospodarczych 2002/2003, 2003/2004 i 2005/2006 nie wykazało istnienia żadnego czynnika, który mógłby powodować jego nieważność.

( 1 ) Język oryginału: angielski.

( 2 ) Wyrok Zuckerfabrik Jülich, C‑5/06 i od C‑23/06 do C‑36/06, EU:C:2008:260.

( 3 ) Wyrok Zuckerfabrik Jülich i in., C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10, EU:C:2012:591.

( 4 ) W prawodawstwie termin ten stosowany jest czasem w odniesieniu do plantatorów, w odróżnieniu od wytwórców, a czasem zamiennie z terminem „wytwórcy”. W niniejszej opinii będę stosować określenie „producenci” jako termin ogólny, z wyjątkiem sytuacji, w których konieczne jest użycie terminu „wytwórcy” w cytacie.

( 5 ) Rozporządzenie Rady nr 44/67/EWG z dnia 21 lutego 1967 r. w sprawie pewnych środków wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru w roku gospodarczym 1967/1968 (Dz.U. L 40, s. 597).

( 6 ) Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 30 czerwca 1981 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 177, s. 4).

( 7 ) Rozporządzenie Rady (WE) z dnia 13 września 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 252, s. 1), uchylające i zastępujące rozporządzenie nr 1785/81, a następnie uchylone i zastąpione rozporządzeniem nr 1260/2001.

( 8 ) Rozporządzenie Rady (WE) z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 178, s. 1 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 33, s. 17). Produkcja w sektorze cukru obejmuje cukier, izoglukozę oraz syrop inulinowy. Z uwagi na to, że dwa ostatnie produkty mają bardzo nieznaczny udział w rynku i nie są istotne w kontekście niniejszej sprawy, w dalszej części pominę odniesienia do jakichkolwiek innych produktów poza cukrem.

( 9 ) Zobacz motywy 9 i 10 rozporządzenia nr 1260/2001.

( 10 ) Rozporządzenie Komisji (WE) z dnia 20 lutego 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania systemu kwot w sektorze cukru (Dz.U. L 50, s. 40 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 35, s. 190), zmienione w szczególności rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1140/2003 z dnia 27 czerwca 2003 r. zmieniającym, w sektorze cukru, rozporządzenia (WE) nr 779/96 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania w odniesieniu do przekazywania informacji i nr 314/2002 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania systemu kwot (Dz.U. L 160, s. 33 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 3, t. 39, s. 172).

( 11 ) Appellate Body Report, European Communities – Export Subsidies on Sugar, postępowanie WT/DS265/AB/R, WT/DS266/AB/R, WT/DS283/AB/R, przyjęte w dniu 19 maja 2005 r., DSR 2005:XIII, 6365.

( 12 ) Rozporządzenie Rady (WE) z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 58, s. 1), uchylone i zastąpione z kolei, ze skutkiem od dnia 1 października 2008 r., rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku) (Dz.U. L 299, s. 1).

( 13 ) Rozporządzenie Komisji (WE) z dnia 29 czerwca 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 w odniesieniu do zarządzania rynkiem wewnętrznym cukru oraz systemu kwot (Dz.U. L 178, s. 39).

( 14 ) Rozporządzenie Rady (WE) z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiające tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 58, s. 42).

( 15 ) Rozporządzenie Komisji (WE) z dnia 27 marca 2006 r. ustanawiające środki przejściowe w ramach reformy wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru i zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1265/2001 i (WE) nr 314/2002 (Dz.U. L 89, s. 11).

( 16 ) Brzmienie tego artykułu było niemal identyczne, jak brzmienie jego poprzedników, art. 27 rozporządzenia nr 1785/81 i art. 32 rozporządzenia nr 2038/99.

( 17 ) Skoro nigdy nie pobrano żadnych opłat wywozowych, różnica „między całkowitą kwotą refundacji a całkowitą kwotą opłat” stanowiła po prostu całkowitą kwotę refundacji.

( 18 ) Brzmienie art. 15 rozporządzenia nr 1260/2001 było niemal identyczne, jak brzmienie jego poprzedników – art. 28 rozporządzenia nr 1785/81 i art. 33 rozporządzenia nr 2038/99 (zob. także wyrok Eridania zuccherifici nazionali i in., 250/84, EU:C:1986:22, pkt 9, 10).

( 19 ) Artykuł 7 ust. 3 dotyczył cukru stosowanego w przemyśle chemicznym. Tekst pierwotny art. 6 ust. 4 w swojej wymowie przypomina art. 5 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1443/82 z dnia 8 czerwca 1982 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania systemu kwot w sektorze cukru (Dz.U. L 158, s. 17), określającego przepisy wykonawcze dotyczące rozporządzenia nr 1785/81, uchylonego i zastąpionego rozporządzeniem nr 314/2002.

( 20 ) Brzmienie w wersji angielskiej zmienione rozporządzeniem nr 1140/2003 nie zawiera słów w nawiasach kwadratowych. Jednakże z innych wersji językowych, sprzed wprowadzenia zmian, jasno wynika, że zdrowy rozsądek nakazywałby włączenie tych słów w celu uzyskania właściwego znaczenia.

( 21 ) Zobacz także wstęp do sprawozdania specjalnego nr 6 Trybunału Obrachunkowego Unii Europejskiej, zatytułowanego „Czy osiągnięto główne cele reformy rynku cukru?” (http://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR10_06/SR10_06_EN.PDF).

( 22 ) Zobacz, odpowiednio, rozporządzenie Komisji (WE) nr 958/2006 z dnia 28 czerwca 2006 r. dotyczące stałego przetargu na ustalenie refundacji wywozowych na cukier biały w odniesieniu do roku gospodarczego 2006/2007 (Dz.U. L 175, s. 49) i rozporządzenie Komisji (WE) nr 900/2007 z dnia 27 lipca 2007 r. dotyczące stałego przetargu na ustalenie refundacji wywozowych na cukier biały do końca roku gospodarczego 2007/2008 (Dz.U. L 196, s. 26).

( 23 ) Zobacz w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) nr 947/2008 z dnia 25 września 2008 r. zawieszające refundacje wywozowe dla cukru białego oraz cukru surowego wywożonego w stanie nieprzetworzonym (Dz.U. L 258, s. 60).

( 24 ) Ustaloną w wysokości 126,40 EUR od tony kwoty w roku gospodarczym 2006/2007, 173,80 EUR od tony w roku 2007/2008 i 113,30 EUR od tony w roku 2008/2009 (art. 11 rozporządzenia nr 320/2006; zob. także art. 1).

( 25 ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 164/2007 z dnia 19 lutego 2007 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na rok gospodarczy 2005/2006 (Dz.U. L 51, s. 17).

( 26 ) Odpowiednio, rozporządzenia Komisji (WE) nr 1762/2003 z dnia 7 października 2003 r. ustalającego wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na rok gospodarczy 2002/2003 (Dz.U. L 254, s. 4) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1775/2004 z dnia 14 października 2004 r. ustalającego wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na rok gospodarczy 2003/2004 (Dz.U. L 316, s. 64).

( 27 ) W postanowieniu w sprawach połączonych SAFBA, od C‑175/07 do C‑184/07, EU:C:2008:543, Trybunał podobnie stwierdził nieważność rozporządzenia Komisji (WE) nr 1686/2005 z dnia 14 października 2005 r. ustalającego kwoty opłat produkcyjnych oraz współczynnik dodatkowej opłaty w sektorze cukru na rok gospodarczy 2004/2005 (Dz.U. L 271, s. 12).

( 28 ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1193/2009 z dnia 3 listopada 2009 r. dokonujące sprostowania rozporządzeń (WE) nr 1762/2003, (WE) nr 1775/2004, (WE) nr 1686/2005 i (WE) nr 164/2007 oraz ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006 (Dz.U. L 321, s. 1).

( 29 ) Dz.U. C 336, s. 1.

( 30 ) Rozporządzenie Rady (UE) nr 1360/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. ustalające wysokość opłat produkcyjnych dla sektora cukru na lata gospodarcze 2001/2002, 2002/2003, 2003/2004, 2004/2005 i 2005/2006, współczynnik wymagany do obliczenia dodatkowej opłaty na lata gospodarcze 2001/2002 i 2004/2005 oraz kwoty do zapłacenia przez producentów cukru na rzecz sprzedawców buraków w związku z różnicą między maksymalną opłatą a opłatami do pobrania w odniesieniu do lat gospodarczych 2002/2003, 2003/2004 i 2005/2006 (Dz.U. L 343, s. 2). Rozporządzenie nr 1360/2013 zostało przyjęte przez Radę na podstawie art. 43 ust. 3 TFUE, a nie przez Komisję, ponieważ rozporządzenie nr 1260/2001 zostało uchylone i nie upoważniało już Komisji do przyjmowania tego rodzaju rozporządzeń (zob. uzasadnienie wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia nr 1360/2013, pkt 3; zob. także moja opinia w sprawach połączonych Zuckerfabrik Jülich, C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10, EU:C:2011:701 (Jülich II), pkt 60–72).

( 31 ) Z uwag przedstawionych przez Saint Louis Sucre podczas rozprawy można by wnioskować, że – w porównaniu z wielkościami przedstawionymi przez Komisję – ta znaczna suma stanowi według szacunków Saint Louis Sucre przypadającą na spółkę (na podstawie udziału w rynku wynoszącego nieco ponad 6%) część wszystkich kwot zarówno opłat podstawowych, jak i opłat B od cukru, zebranych we wszystkich państwach członkowskich przez wszystkie lata gospodarcze od 2001/2002 do 2005/2006. W takim wypadku kwota roszczenia wydawałaby się znacznie przewyższać kwotę, jaka mogłaby zostać naliczona w wyniku dostosowania ograniczonego do pomijania przy obliczeniach ilości składowanych w dniu 30 czerwca 2006 r.

( 32 ) Punkt 39 wyroku.

( 33 ) Co moim zdaniem należy rozumieć jako „pytanie drugie lit. a)”, a nie „pytanie pierwsze”.

( 34 ) Zobacz na przykład wyrok w sprawach połączonych Melki i Abdeli, C‑188/10 i C‑189/10, EU:C:2010:363, pkt 27 i przytoczone tam orzecznictwo.

( 35 ) Zobacz na przykład wyrok Mulders, C‑548/11, EU:C:2013:249, pkt 28 i przytoczone tam orzecznictwo.

( 36 ) Zobacz na przykład wyrok w sprawach połączonych Azienda Agricola Ettore Ribaldi i in., C‑480/00, C‑482/00, C‑484/00, od C‑489/00 do C‑491/00, od C‑497/00 do C‑499/00, EU:C:2004:179, pkt 74.

( 37 ) Przyjęto je w dniu 3 listopada 2009 r., ale opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 8 grudnia 2009 r., przy czym art. 6 stanowił, że miało ono wejść w życie następnego dnia po publikacji, a art. 4, zastępujący art. 1 rozporządzenia nr 164/2007, należało stosować od dnia 23 lutego 2007 r.

( 38 ) Zobacz pkt 28 i przypis 29 powyżej.

( 39 ) Przyjmuję, że – przynajmniej w wersjach angielskiej i francuskiej komunikatu, w których stosuje się określenie „obsolescence” (proces wychodzenia z użycia) – zamiarem Komisji było raczej uzyskanie znaczenia „desuetude” (stan dezaktualizacji).

( 40 ) Zobacz także wyrok Jülich I, w szczególności pkt 41, 43.

( 41 ) Artykuł 15 ust. 1 lit. a)–c) i art. 15 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1260/2001.

( 42 ) Zobacz przypis 16 powyżej; zob. także wyrok Jülich I, pkt 30, 31.

( 43 ) Zobacz pkt 15–17 powyżej; wyjaśnienie miało jedynie charakter formalny, a spółka Saint Louis Sucre nie twierdzi, że obejmowała jakąkolwiek zmianę istotną z punktu widzenia wniesionej przez nią skargi.

( 44 ) Zobacz pkt 21–24 powyżej.

( 45 ) Co prawda w pkt 94–98 mojej opinii w sprawach połączonych Zuckerfabrik Jülich, C‑113/10, C‑147/10 i C‑234/10, EU:C:2011:701 (Jülich II) wyraziłam pogląd, że niemożliwe było wskazanie intencji ustawodawcy zakładającej „zawężenie wyliczenia tylko do prognozowanych refundacji wywozowych, bez względu na to, czy zostały one wypłacone czy też nie – i to nawet po udostępnieniu ostatecznych liczb”. Jest to jednak zupełnie inna kwestia. W niniejszej sprawie istotne jest to, że ostateczne liczby, po ich udostępnieniu, odzwierciedlały ilości znajdujące się w składach na koniec okresu, co do których można przewidywać, że mogą stać się przedmiotem wywozu, a zatem stanowiły część nadwyżki przeznaczonej na wywóz; nie mają one w zamierzeniu odnosić się do ilości rzeczywiście wywiezionych.

( 46 ) Punkt 43 wyroku, wyróżnienie moje.

( 47 ) Zobacz na przykład wyrok Agrargenossenschaft Neuzelle, C‑545/11, EU:C:2013:169, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo.

( 48 ) Artykuł 14 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1260/2001.

( 49 ) Motyw 9 rozporządzenia nr 493/2006; zob. pkt 8 powyżej.

( 50 ) Zobacz pkt 10 powyżej.