ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Sprawa C-127/05

Komisja Wspólnot Europejskich

przeciwko

Zjednoczonemu Królestwu Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Polityka społeczna — Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników — Dyrektywa 89/391/EWG — Artykuł 5 ust. 1 — Obowiązek zapewnienia przez pracodawcę bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w każdym aspekcie odnoszącym się do pracy — Odpowiedzialność pracodawcy”

Opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego przedstawiona w dniu 18 stycznia 2007 r. I - 4621

Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 14 czerwca 2007 r. I - 4651

Streszczenie wyroku

Polityka społeczna – Ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników – Dyrektywa 89/391 w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy

(dyrektywa Rady 89/391, art. 5 ust. 1 i 4 oraz art. 6–12)

Komisja nie wykazała w sposób wystarczający, że zawężając do granic racjonalnej wykonalności obowiązek zapewnienia przez pracodawcę bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w każdym aspekcie odnoszącym się do miejsca pracy, Zjednoczone Królestwo uchybiło zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 5 ust. 1 i 4 dyrektywy 89/391 w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy.

Jeśli chodzi o zakres odpowiedzialności pracodawcy z uwagi na konsekwencje wszelkich zdarzeń szkodliwych dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, art. 5 ust. 1 dyrektywy 89/391 poddaje pracodawcę obowiązkowi zapewnienia pracownikom bezpiecznego środowiska pracy, którego treść jest dokładnie określona w art. 6–12 tej dyrektywy, jak również wielu dyrektyw szczegółowych, które przewidują środki zapobiegawcze, jakie muszą być przyjęte w pewnych szczególnych sektorach produkcji. Przepis ten ogranicza się do ustanowienia ogólnego obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa spoczywającego na pracodawcy, bez rozstrzygania co do formy odpowiedzialności, a w szczególności odpowiedzialności niezależnie od winy.

Co do art. 5 ust. 4 akapit pierwszy dyrektywy 89/391, który przewiduje prawo państw członkowskich do ograniczenia odpowiedzialności pracodawców „wszędzie tam, gdzie zaistnieją nadzwyczajne lub nieprzewidziane okoliczności, będące poza kontrolą pracodawcy, lub też w wypadku wyjątkowych okoliczności, których konsekwencji nie można było uniknąć, pomimo stosowania wszystkich środków ostrożności”, to ma on na celu wyjaśnienie zakresu pewnych postanowień tej dyrektywy, precyzując zakres swobody działania, jakim dysponują państwa członkowskie przy transpozycji tej dyrektywy do prawa krajowego. Natomiast nie można wyprowadzić z tego przepisu, w oparciu o wykładnię a contrario, zamiaru nałożenia na państwa członkowskie przez prawodawcę wspólnotowego obowiązku wprowadzenia systemu odpowiedzialności niezależnie od winy pracodawców.

(por. pkt 41, 42, 48, 49, 58)
„Data zakończenia procedury rejestracji” w rozumieniu art. 10 ust. 1 dyrektywy Rady 89/104 o znakach towarowych winna być określana w każdym państwie członkowskim stosownie do obowiązujących w tym państwie przepisów proceduralnych dotyczących rejestracji.

Przepis ten definiuje zatem początek okresu używania, a co za tym idzie moment rozpoczęcia biegu terminu pięciu lat, który przepis ten przewiduje, poprzez odniesienie do procedury rejestracji, dziedziny, która nie została zharmonizowana dyrektywą. Wynika stąd, że państwa członkowskie mają swobodę w organizowaniu procedury rejestracji i że do nich zatem należy w szczególności decyzja, kiedy procedura ta winna być uznana za zakończoną.

(por. pkt 27–31oraz pkt 1 sentencji)
Pytania dotyczące wykładni prawa wspólnotowego, z którymi zwrócił się sąd krajowy w ramach stanu prawnego i faktycznego, za którego ustalenie jest on odpowiedzialny i którego prawidłowość nie podlega ocenie przez Trybunał, korzystają z domniemania znaczenia dla sprawy. Odmowa wydania przez Trybunał orzeczenia w trybie prejudycjalnym, o które wnioskował sąd krajowy, jest możliwa tylko wtedy, gdy jest oczywiste, że wykładnia prawa wspólnotowego, o którą wnioskowano, nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem sporu przed sądem krajowym, gdy problem jest natury hipotetycznej, bądź gdy Trybunał nie dysponuje elementami stanu faktycznego albo prawnego, które są konieczne do udzielenia użytecznej odpowiedzi na pytania, które zostały mu przedstawione. To domniemanie znaczenia dla sprawy nie może zostać obalone przez sam fakt, iż jedna ze stron postępowania przed sądem krajowym podważa określone okoliczności, których prawidłowość nie podlega ocenie Trybunału, a od których zależy określenie przedmiotu tego sporu.

(por. pkt 22, 23)
Nie podlegają zakresowi stosowania art. 3 ust. 1 dyrektywy 69/335 dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału spółdzielnie rolnicze, w których udziały nie mogą być przedmiotem transakcji na giełdzie i których członkowie mogą zbyć należące do nich udziały jedynie po podjęciu stosownej decyzji przez radę nadzorczą oraz pod warunkiem, że statut zezwala na zbycie, które może zostać dokonane wyłącznie na rzecz innych członków tych spółdzielni.

Ponieważ wykonują one działalność gospodarczą, która chociaż nie ma na celu osiągania zysków kapitałowych, to niemniej jednak prowadzi do wzmocnienia rozwoju gospodarczego i społecznego jej członków, spółdzielnie takie wykonują działalność skierowaną na zysk i na podstawie art. 3 ust. 2 dyrektywy powinny zostać uznane za podmioty zrównane ze spółkami kapitałowymi.

(por. pkt 41, 42)
Sprawa C-335/05

Řízení Letového Provozu ČR, s. p.

przeciwko

Bundesamt für Finanzen

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Köln)

„Trzynasta dyrektywa VAT — Artykuł 2 ust. 2 — GATS — Klauzula największego uprzywilejowania — Wykładnia wtórnego prawa wspólnotowego z uwzględnieniem umów międzynarodowych zawartych przez Wspólnotę”

Opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego przedstawiona w dniu 15 lutego 2007 r. I - 4309

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 7 czerwca 2007 r. I - 4324

Streszczenie wyroku

Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Zwrot podatku podatnikom niemającym siedziby na terytorium Wspólnoty

(dyrektywa Rady 86/560, art. 2 ust. 2)

Artykuł 2 ust. 2 trzynastej dyrektywy 86/560 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych — warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium Wspólnoty, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą uzależnić dokonywanie zwrotu podatku od zagwarantowania przez państwa trzecie porównywalnych korzyści odnoszących się do podatków obrotowych, musi być interpretowany w ten sposób, że wyrażenie „państwa trzecie” obejmuje wszystkie państwa trzecie oraz że przepis ten nie wpływa na możliwość przestrzegania przez państwa członkowskie zobowiązań, jakie na nich ciążą na mocy umów międzynarodowych, takich jak Układ ogólny w sprawie handlu usługami, ani na odpowiedzialność za ich przestrzeganie.

W istocie art. 2 ust. 2 trzynastej dyrektywy, podobnie jak pozostałe jej przepisy, mówi w sposób wyraźny o wszystkich państwach trzecich, bez jakiejkolwiek różnicy.

Ponadto przepis ten, pozostawiając każdemu państwu członkowskiemu swobodę uznania co do wprowadzenia bądź niewprowadzenia warunku wzajemności w stosunku do każdego państwa trzeciego, pozwala państwom członkowskim na dostosowanie swych ustawodawstw — w miarę jak umowy zawierane z określonymi państwami trzecimi ograniczają zakres tej swobody — do wymogów tych umów. W tych okolicznościach wymóg interpretowania wtórnego prawa wspólnotowego w miarę możliwości zgodnie z umowami międzynarodowymi zawartymi przez Wspólnotę nie oznacza, że wyrażenie „państwa trzecie” zawarte w tym przepisie musi być interpretowane jako ograniczające się do państw trzecich, które nie mogą się powołać na klauzulę największego uprzywilejowania, o której mowa w art. II ust. 1 Układu ogólnego w sprawie handlu usługami.

(por. pkt 15, 18–21 i sentencja)
Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1612/68 w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty stoi na przeszkodzie temu, by małżonek pracownika migrującego wykonującego działalność zawodową w państwie członkowskim, pozostający bez pracy, mający miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, wyłączony został z uprawnienia do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem z tego powodu, iż nie miał on ani stałego, ani zwykłego miejsca zamieszkania w pierwszym państwie członkowskim, skoro przyznanie takiego zasiłku małżonkowi pracownika stanowi korzyść dla całej rodziny, niezależnie od tego, który rodzic o niego występuje, a tym samym umożliwia zmniejszenie zobowiązania, ciążącego na pracowniku, do uczestniczenia w kosztach utrzymania rodziny, i stanowi zatem dla niego „korzyść socjalną” w rozumieniu tego przepisu.

Tego rodzaju wymóg posiadania miejsca zamieszkania należy uznać za pośrednio dyskryminujący gdy można uznać, że ze swej natury dotyka on bardziej pracowników migrujących lub ich małżonków, którzy najczęściej mają miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim, niż pracowników krajowych, i że w konsekwencji istnieje ryzyko postawienia tych pierwszych w gorszej sytuacji.

W kontekście ustawodawstwa krajowego realizującego cele polityki rodzinnej, przyznającego zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem osobom, które wytworzyły rzeczywistą więź ze społeczeństwem kraju, i zgodnie z którym znaczący wkład w krajowy rynek pracy stanowi także skuteczny element integracji ze społeczeństwem, nie można odmówić przyznania zasiłku, o którym mowa, małżonkom, którzy nie mają miejsca zamieszkania na terytorium krajowym, lecz z których jeden wykonuje w tym państwie działalność zawodową w pełnym wymiarze.

(por. pkt 26, 30–33, 36–38 oraz pkt 2 sentencji)
Sprawa C-430/05

Ntionik Anonymi Etaireia Emporias H/Y, Logismikou kai Parochis Ypiresion Michanografisis

i

Ioannis Michail Pikoulas

przeciwko

Epitropi Kefalaiagoras

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Symvoulio tis Epikrateias)

„Dyrektywa 2001/34/WE — Artykuł 21 — Dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu — Prospekty — Publikacja nieprawidłowych informacji — Osoby odpowiedzialne — Członkowie zarządu”

Opinia rzecznika generalnego E. Sharpston przedstawiona w dniu 8 marca 2007 r. I - 5837

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 5 lipca 2007 r. I - 5848

Streszczenie wyroku

Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Spółki – Dyrektywa 2001/34 – Dopuszczenie papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/34, art. 21)

Artykuł 21 dyrektywy 2001/34 w sprawie dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu giełdowego oraz informacji dotyczących tych papierów wartościowych, które podlegają publikacji, powinien być interpretowany w ten sposób, że nie sprzeciwia się on temu, aby prawodawca krajowy w przypadku, gdy informacje zawarte w prospekcie opublikowanym w związku z dopuszczeniem papierów wartościowych do publicznego obrotu na giełdzie okazują się nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd, ustanowił sankcje administracyjne nie tylko wobec osób, które zostały wyraźnie wskazane w tym prospekcie jako osoby odpowiedzialne, lecz również wobec emitenta tych papierów wartościowych, a także, nie czyniąc różnicy, wobec członków zarządu emitenta, niezależnie od tego, czy członkowie zarządu zostali wskazani w tym prospekcie jako osoby odpowiedzialne.

W istocie, jako że dyrektywa nie przewiduje w sposób wyraźny systemu sankcji mającego zastosowanie do osób, na których ciąży odpowiedzialność za prospekt, państwa członkowskie mają prawo wyboru sankcji, które wydają im się stosowne. Jednak muszą one wykonywać przysługującą im kompetencję z poszanowaniem prawa wspólnotowego i zasad ogólnych, a tym samym, z poszanowaniem zasady proporcjonalności.

W tym zakresie system sankcji cywilnych, karnych lub administracyjnych ustanowionych na poziomie krajowym wobec ww. osób nie jest sprzeczny z celem tej dyrektywy polegającym na zagwarantowaniu inwestorom w szczególności stosownej informacji, gdy jest proporcjonalny do rozmiaru naruszenia polegającego na przedstawieniu w tym prospekcie niedokładnych lub wprowadzających w błąd informacji.

(por. pkt 50, 52, 53, 55, 56 i sentencja)
Z art. 58 konwencji wykonawczej do układu z Schengen (KWUS) wynika, że umawiające się państwa mają prawo stosować przepisy prawa krajowego o rozszerzonym zakresie obowiązywania, dotyczące zasady ne bis in idem w odniesieniu do orzecznictwa sądowego za granicą. Jednak tenże przepis nie upoważnia w żaden sposób umawiającego się państwa do odstąpienia od osądzenia przestępstwa związanego ze środkami odurzającymi wbrew obowiązkom wynikającym z art. 71 KWUS w związku z art. 36 jednolitej konwencji o środkach odurzających, zawartej w Nowym Jorku w dniu 30 marca 1961 r. w ramach Narodów Zjednoczonych, z tego jedynie powodu, że oskarżony został już skazany w innym umawiającym się państwie za inne przestępstwa w wykonaniu tego samego przestępnego zamiaru. Za to przepisy te nie stoją na przeszkodzie temu, by — w prawie krajowym — właściwe sądy, przed którymi toczy się drugie postępowanie, przy wymierzaniu kary brały pod uwagę kary już ewentualnie wymierzone w pierwszym postępowaniu.

(por. pkt 33–35)
Sprawa C-213/05

Wendy Geven

przeciwko

Land Nordrhein-Westfalen

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundessozialgericht)

„Pracownik przygraniczny — Rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 — Zasiłek wychowawczy — Odmowa przyznania — Przywilej socjalny — Warunek miejsca zamieszkania”

Opinia rzecznika generalnego L.A. Geelhoeda przedstawiona w dniu 28 września 2006 r. I - 6349

Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 18 lipca 2007 r. I - 6362

Streszczenie wyroku

Swobodny przepływ osób – Pracownicy – Równość traktowania – Przywileje socjalne

(rozporządzenie Rady nr 1612/68, art. 7 ust. 2)

Artykuł 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1612/68 w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty nie stoi na przeszkodzie pozbawieniu, na podstawie przepisu krajowego państwa członkowskiego, obywatela innego państwa członkowskiego zamieszkującego w tym państwie i wykonującego w pierwszym państwie członkowskim dodatkową działalność zawodową (w wymiarze niższym niż 15 godzin tygodniowo), prawa do przywileju socjalnego takiego jak zasiłek wychowawczy, ze względu na to, że nie posiada on w pierwszym państwie ani stałego miejsca zamieszkania, ani zwykłego miejsca pobytu.

Polityka społeczna pozostaje, na obecnym etapie rozwoju prawa wspólnotowego, we właściwości państw członkowskich, które dysponują szerokim zakresem uznania przy wykonywaniu tej kompetencji. Jednakże ten zakres uznania nie może w istocie naruszać treści praw podmiotów indywidualnych wynikających z postanowień traktatu gwarantujących ich podstawowe wolności.

W kontekście mających na celu politykę prorodzinną przepisów krajowych, przyznających zasiłek wychowawczy osobom posiadającym wystarczająco ścisłe powiązanie ze społecznością krajową, niezastrzegających tego zasiłku wyłącznie dla osób, które zamieszkują na terytorium krajowym, sytuacja, w której pracownik niemający miejsca zamieszkania w danym państwie członkowskim nie wykonuje tam wystarczająco znaczącej działalności zawodowej, może stanowić właściwe uzasadnienie odmowy przyznania rozpatrywanego przywileju socjalnego.

(por. pkt 21, 26–28 i sentencja)
Dyrektywę 90/434 w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów, dotyczących spółek różnych państw członkowskich należy interpretować w ten sposób, że system podatkowy obejmujący różne korzyści podatkowe ma zastosowanie bez różnicy do wszystkich transakcji połączenia, podziału, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów, bez względu na to, czy ich przyczyny mają charakter finansowy, gospodarczy, czy też czysto podatkowy.

Wszystkie organy państw członkowskich przy stosowaniu prawa wspólnotowego mają obowiązek interpretowania go w miarę możliwości zgodnie z treścią i celem dyrektyw wspólnotowych, w celu osiągnięcia zamierzonego przez nie celu. O ile prawdą jest, że wymóg wykładni zgodnej nie może prowadzić do tego, aby dyrektywa sama z siebie i niezależnie od ustawy krajowej dokonującej transpozycji nakładała na jednostki obowiązki lub też ustanawiała bądź zaostrzała odpowiedzialność karną osób, które naruszyły jej przepisy, o tyle jednak co do zasady państwo członkowskie może powołać się wobec jednostek na wykładnię zgodną prawa krajowego.

(por. pkt 45)
Jak wynika z jej motywów: piątego, szóstego i dziewiątego dyrektywa 91/414 dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin ma na celu usunięcie przeszkód w wewnątrzwspólnotowym handlu tymi środkami przy zachowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt. W tych ramach po to, by mogła skutecznie realizować wyznaczony jej cel oraz biorąc pod uwagę konieczność dokonywania przez nią złożonych ocen technicznych, Komisji należy przyznać szeroki zakres swobodnego uznania.

Korzystanie ze swobodnego uznania nie jest jednak wyjęte spod kontroli sądu. W ramach tej kontroli sąd wspólnotowy musi bowiem poddać weryfikacji poszanowanie zasad proceduralnych, prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych przez Komisję, brak oczywistego błędu w ocenie tych okoliczności faktycznych oraz brak nadużycia władzy.

W szczególności, jeżeli jedna ze stron powołuje się na oczywisty błąd w ocenie, popełniony przez właściwą instytucję, sąd wspólnotowy musi sprawdzić, czy instytucja ta starannie i bezstronnie zbadała wszystkie istotne okoliczności danej sprawy, na które powołano się na poparcie wyciągniętych z nich wniosków.

(por. pkt 74–77)
Nie można skutecznie powoływać się na przepisy dyrektywy 85/611 w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), w brzmieniu zmienionym dyrektywą 2005/1, by na jej podstawie przyjąć wąską interpretację pojęcia „specjalnych funduszy inwestycyjnych [funduszy powierniczych]” zawartego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy. Chociaż z preambuły i przepisów dyrektywy 85/611 wynika, że ma ona na celu koordynację przepisów krajowych dotyczących przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, to jednak, w chwili przyjmowania szóstej dyrektywy wspólnotowa terminologia w dziedzinie funduszy powierniczych nie była jeszcze zharmonizowana, ponieważ dyrektywa 85/611, która w art. 1 ust. 3 zawiera definicję przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, została przyjęta dopiero w 1985 r.

Interpretacja art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy, zgodnie z którą zwolnione z podatku od wartości dodanej byłoby zarządzanie funduszami o zmiennym kapitale, lecz nie funduszami o stałym kapitale, byłaby sprzeczna z zasadą neutralności podatkowej, na której między innymi opiera się wspólny system podatku od wartości dodanej ustanowiony przez szóstą dyrektywę i który sprzeciwia się temu, by podmioty gospodarcze, które dokonują takich samych transakcji, były traktowane odmiennie w zakresie poboru podatku od wartości dodanej. W istocie fundusze o stałym kapitale nie wykazują żadnych istotnych różnic, które uniemożliwiałyby zakwalifikowanie ich, obok funduszy o zmiennym kapitale, do funduszy powierniczych, o których mowa w art. 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy.

Artykuł 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, iż przyznaje on państwom członkowskim swobodne uznanie w przedmiocie określenia funduszy mających siedzibę na ich terytorium, które objęte są zakresem pojęcia „specjalnych funduszy inwestycyjnych [funduszy powierniczych]” dla celów zwolnienia od podatku przewidzianego w tym przepisie. Jednakże państwa członkowskie muszą wykonywać to uprawnienie z poszanowaniem celu tej dyrektywy, jakim jest ułatwianie inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pośrednictwem przedsiębiorstw inwestycyjnych, zapewniając przestrzeganie zasady neutralności podatkowej z punktu widzenia poboru podatku od wartości dodanej związanego z zarządzaniem funduszami powierniczymi pozostającymi w stosunku konkurencji z innymi funduszami powierniczymi, takimi jak fundusze objęte zakresem zastosowania dyrektywy 85/611 w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS), w brzmieniu zmienionym dyrektywą 2005/1.

(por. pkt 54 oraz pkt 2 sentencji)
Sprawa C-331/05 P

Internationaler Hilfsfonds eV

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

„Odwołanie — Odpowiedzialność pozaumowna — Związek przyczynowy — Koszty postępowania przed Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich”

Opinia rzecznika generalnego V. Trstenjak przedstawiona w dniu 28 marca 2007 r. I - 5477

Wyrok Trybunału (druga izba) z dnia 28 czerwca 2007 r. I - 5505

Streszczenie wyroku

Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki

(art. 288 akapit drugi WE; regulamin Sądu, art. 91 lit. b))

Okoliczność, że koszty postępowania przed Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich nie podlegają zwrotowi na podstawie art. 91 lit. b) regulaminu Sądu Pierwszej Instancji, pozostaje bez znaczenia w odniesieniu do kwestii, czy koszty te mogą stanowić przedmiot odszkodowania na podstawie art. 288 akapit drugi WE. Wspomniany art. 91 stosuje się wyłącznie w odniesieniu do kosztów postępowania przed Sądem, z wyłączeniem fazy go poprzedzającej. Prawo do zwrotu kosztów postępowania oraz do odszkodowania podlegają zasadniczo innym warunkom i są od siebie niezależne.

Co do wymaganego związku przyczynowego zarówno regulamin Trybunału, jak i regulamin Sądu stanowią, że koszty postępowania poniesione przez strony podlegają zwrotowi tylko o tyle, o ile są konieczne dla celów postępowania. Natomiast wymagany związek przyczynowy w ramach art. 288 akapit drugi WE istnieje wówczas, gdy szkoda jest bezpośrednim skutkiem rozpatrywanego działania sprzecznego z prawem.

Zwrócenie się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest wynikiem swobody wyboru zainteresowanych. Tak powstałe zgodnie z wolą skarżącego koszty nie mogą zatem być uważane za szkodę, którą można przypisać instytucji.

(por. pkt 22, 23, 27)