Keywords

Summary



Keywords

Obywatelstwo Unii Europejskiej – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Prawo stałego pobytu obywateli Unii

(dyrektywa 2004/38 Parlementu Europejskiego i Rady, art. 16 ust. 1, 4)

Summary

Artykuł 16 ust. 1 i 4 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, należy interpretować w ten sposób, że:

- do celów nabycia prawa stałego pobytu na podstawie art. 16 ust. 1 dyrektywy 2004/38 należy uwzględniać okresy pięciu lat nieprzerwanego pobytu, które dobiegły końca przed upływem terminu do dokonania transpozycji tej dyrektywy, czyli przed dniem 30 kwietnia 2006 r., zgodnie z przepisami prawa Unii obowiązującymi przed tą datą; i

- nieobecności w przyjmującym państwie członkowskim nieprzekraczające dwóch kolejnych lat, które miały miejsce przed dniem 30 kwietnia 2006 r., ale po okresie pięciu lat nieprzerwanego legalnego pobytu, który dobiegł końca przed tą datą, nie mają wpływu na nabycie prawa stałego pobytu na podstawie art. 16 ust. 1 wspomnianej dyrektywy.

Nie budzi wątpliwości, że przepisy prawa Unii wydane w zastosowaniu art. 18 WE przed przyjęciem dyrektywy 2004/38 nie przewidywały uzyskania określonego w art. 16 tej dyrektywy prawa stałego pobytu w następstwie legalnego pobytu na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego przez nieprzerwany okres pięciu lat. Jednakże wykładnia, zgodnie z którą do celów nabycia prawa stałego pobytu powinno się uwzględniać jedynie okresy pięciu lat nieprzerwanego legalnego pobytu rozpoczęte po dniu 30 kwietnia 2006 r., prowadziłaby do tego, że takie prawo mogłoby zostać nabyte dopiero począwszy od dnia 30 kwietnia 2011 r. Taka wykładnia oznaczałaby, że okresy pobytu obywateli Unii, które miały miejsce zgodnie z przepisami prawa Unii obowiązującymi przed dniem 30 kwietnia 2011 r. byłyby pozbawione jakichkolwiek skutków w zakresie nabycia prawa stałego pobytu, co jest sprzeczne z celem dyrektywy 2004/38 i pozbawia ją skuteczności. Ponadto wykładnia, zgodnie z którą do celów nabycia prawa stałego pobytu przewidzianego w art. 16 dyrektywy 2004/38 powinno się uwzględniać jedynie okresy pięciu lat nieprzerwanego legalnego pobytu, które dobiegły końca w dniu 30 kwietnia 2006 r. lub po tej dacie, jest sprzeczna z celem tej dyrektywy i pozbawia ją skuteczności. Ustawodawca Unii uzależnił bowiem uzyskanie prawa stałego pobytu na podstawie art. 16 ust. 1 dyrektywy 2004/38 od integracji obywatela Unii w przyjmującym państwie członkowskim. Tymczasem, z tym leżącym u podstaw art. 16 dyrektywy 2004/38 zamysłem integracji nie do pogodzenia jest pogląd, zgodnie z którym wymagany stopień integracji zależy od tego, czy pięcioletni nieprzerwany pobyt zakończył się przed dniem 30 kwietnia 2006 r., czy po tym dniu. Ponadto w zakresie, w jakim prawo stałego pobytu przewidziane w art. 16 dyrektywy 2004/38 mogło zostać nabyte dopiero począwszy od dnia 30 kwietnia 2006 r., uwzględnienie okresów pobytu, które dobiegły końca przed tą datą nie oznacza nadania art. 16 dyrektywy 2004/38 mocy wstecznej, a jedynie umożliwia, by sytuacje zaistniałe przed upływem terminu do dokonania transpozycji wywoływały skutki w teraźniejszości.

Ponadto realizacja zarówno celów i zamysłu dyrektywy 2004/38, służących ułatwieniu korzystania z podstawowego prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich oraz wzmocnieniu tego prawa, jak i – bardziej szczegółowo – celów i zamysłu art. 16 tej dyrektywy, zmierzających do promowania spójności społecznej i wzmocnienia za pomocą prawa stałego pobytu poczucia obywatelstwa Unii, zostałaby poważnie zagrożona, gdyby owego prawa stałego pobytu odmawiano obywatelom Unii, którzy legalnie zamieszkiwali na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego przez nieprzerwany okres pięciu lat, który dobiegł końca przed dniem 30 kwietnia 2006 r., tylko z powodu czasowych nieobecności nieprzekraczających dwóch kolejnych lat, mających miejsce po upływie tego okresu, ale przed wspomnianą datą. Co więcej ponieważ do celów nabycia prawa stałego pobytu przewidzianego w art. 16 ust. 1 dyrektywy 2004/38 należy uwzględniać także pięcioletnie okresy pobytu, które dobiegły końca przed dniem 30 kwietnia 2006 r., to w sposób konieczny art. 16 ust. 4 tej dyrektywy musi znajdować zastosowanie do tych okresów. W przeciwnym wypadku państwa członkowskie byłyby zobowiązane na podstawie art. 16 wspomnianej dyrektywy do przyznania prawa stałego pobytu również w przypadku dłuższych nieobecności stawiających pod znakiem zapytania więź łączącą daną osobę z przyjmującym państwem członkowskim.

(por. pkt 33, 35-38, 53, 56, 59; sentencja)