Sprawy połączone C‑400/13 i C‑408/13

Sophia Marie Nicole Sanders

przeciwko

Davidowi Verhaegenowi

oraz

Barbara Huber

przeciwko

Manfredowi Huberowi

(wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

złożone przez Amtsgericht Düsseldorf i Amtsgericht Karlsruhe)

„Odesłanie prejudycjalne — Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości — Współpraca w sprawach cywilnych — Rozporządzenie nr 4/2009 — Artykuł 3 — Właściwość do orzekania w przedmiocie powództwa dotyczącego zobowiązania alimentacyjnego skierowanego przeciwko osobie, która ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim — Przepisy krajowe ustanawiające koncentrację właściwości”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 18 grudnia 2014 r.

Współpraca sądowa w sprawach cywilnych – Jurysdykcja, prawo właściwe, uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych w zakresie zobowiązań alimentacyjnych – Rozporządzenie nr 4/2009 – Jurysdykcja w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych – Sąd miejsca zwykłego pobytu wierzyciela – Przepisy krajowe ustanawiające koncentrację właściwości sądowej w zakresie transgranicznych zobowiązań alimentacyjnych – Dopuszczalność – Przesłanki – Realizacja celów prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, ochrony interesów wierzycieli alimentacyjnych oraz ułatwienia odzyskiwania wierzytelności – Ocena przez sąd krajowy

[rozporządzenie Rady nr 4/2009, art. 3 lit. b)]

Artykuł 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi krajowemu, który ustanawia koncentrację właściwości sądowej w zakresie transgranicznych zobowiązań alimentacyjnych na rzecz sądu pierwszej instancji właściwego dla siedziby sądu odwoławczego, z wyjątkiem sytuacji, gdy ten przepis krajowy przyczynia się do wdrożenia celu polegającego na prawidłowym administrowaniu wymiarem sprawiedliwości oraz chroni interes wierzycieli alimentacyjnych, ułatwiając jednocześnie skuteczne dochodzenie takich należności, co powinny jednak ustalić sądy odsyłające.

O ile wdrożenie celów wskazanych w art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009 nie wymaga, by państwa członkowskie ustanawiały sądy właściwe w każdym miejscu, o tyle jest istotne, by wśród sądów wskazanych do rozstrzygania sporów w zakresie zobowiązań alimentacyjnych sądem właściwym był sąd, który zapewnia szczególnie bliski związek z miejscem, w którym wierzyciel alimentacyjny ma miejsce zwykłego pobytu. Tymczasem przepis krajowy, który wskazuje jako sąd miejsca, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu w rozumieniu art. 3 lit. b) owego rozporządzenia, sąd, którego okręg mógłby nie pokrywać się z okręgiem sądu właściwego dla sporów wewnętrznych mających ten sam przedmiot, niekoniecznie przyczynia się do wdrożenia celu bliskości, do którego zmierza ten przepis.

Ponadto taka zasada krajowa może jednocześnie spełnić wymogi polegające na ustanowieniu środków pozwalających na zapewnienie skutecznego dochodzenia należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych w sytuacjach transgranicznych oraz na zabezpieczeniu interesów wierzycieli alimentacyjnych i ułatwieniu prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości. Jednakże o ile koncentracja właściwości sądowej przyczynia się do rozwinięcia szczególnej wiedzy fachowej, która może poprawić skuteczność dochodzenia należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych, jednocześnie zapewniając prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości oraz służąc interesom stron sporu, o tyle nie można wykluczyć, że taka koncentracja ograniczy skuteczne dochodzenie należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych w sytuacjach transgranicznych, co wymaga konkretnej analizy przez sąd odsyłający sytuacji istniejącej w danym państwie członkowskim.

(por. pkt 35, 36, 39, 44–47; sentencja)

Sprawy połączone C‑400/13 i C‑408/13

Sophia Marie Nicole Sanders

przeciwko

Davidowi Verhaegenowi

oraz

Barbara Huber

przeciwko

Manfredowi Huberowi

(wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

złożone przez Amtsgericht Düsseldorf i Amtsgericht Karlsruhe)

„Odesłanie prejudycjalne — Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości — Współpraca w sprawach cywilnych — Rozporządzenie nr 4/2009 — Artykuł 3 — Właściwość do orzekania w przedmiocie powództwa dotyczącego zobowiązania alimentacyjnego skierowanego przeciwko osobie, która ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim — Przepisy krajowe ustanawiające koncentrację właściwości”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 18 grudnia 2014 r.

Współpraca sądowa w sprawach cywilnych — Jurysdykcja, prawo właściwe, uznawanie i wykonywanie orzeczeń sądowych w zakresie zobowiązań alimentacyjnych — Rozporządzenie nr 4/2009 — Jurysdykcja w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych — Sąd miejsca zwykłego pobytu wierzyciela — Przepisy krajowe ustanawiające koncentrację właściwości sądowej w zakresie transgranicznych zobowiązań alimentacyjnych — Dopuszczalność — Przesłanki — Realizacja celów prawidłowego wymiaru sprawiedliwości, ochrony interesów wierzycieli alimentacyjnych oraz ułatwienia odzyskiwania wierzytelności — Ocena przez sąd krajowy

[rozporządzenie Rady nr 4/2009, art. 3 lit. b)]

Artykuł 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi krajowemu, który ustanawia koncentrację właściwości sądowej w zakresie transgranicznych zobowiązań alimentacyjnych na rzecz sądu pierwszej instancji właściwego dla siedziby sądu odwoławczego, z wyjątkiem sytuacji, gdy ten przepis krajowy przyczynia się do wdrożenia celu polegającego na prawidłowym administrowaniu wymiarem sprawiedliwości oraz chroni interes wierzycieli alimentacyjnych, ułatwiając jednocześnie skuteczne dochodzenie takich należności, co powinny jednak ustalić sądy odsyłające.

O ile wdrożenie celów wskazanych w art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 4/2009 nie wymaga, by państwa członkowskie ustanawiały sądy właściwe w każdym miejscu, o tyle jest istotne, by wśród sądów wskazanych do rozstrzygania sporów w zakresie zobowiązań alimentacyjnych sądem właściwym był sąd, który zapewnia szczególnie bliski związek z miejscem, w którym wierzyciel alimentacyjny ma miejsce zwykłego pobytu. Tymczasem przepis krajowy, który wskazuje jako sąd miejsca, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu w rozumieniu art. 3 lit. b) owego rozporządzenia, sąd, którego okręg mógłby nie pokrywać się z okręgiem sądu właściwego dla sporów wewnętrznych mających ten sam przedmiot, niekoniecznie przyczynia się do wdrożenia celu bliskości, do którego zmierza ten przepis.

Ponadto taka zasada krajowa może jednocześnie spełnić wymogi polegające na ustanowieniu środków pozwalających na zapewnienie skutecznego dochodzenia należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych w sytuacjach transgranicznych oraz na zabezpieczeniu interesów wierzycieli alimentacyjnych i ułatwieniu prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości. Jednakże o ile koncentracja właściwości sądowej przyczynia się do rozwinięcia szczególnej wiedzy fachowej, która może poprawić skuteczność dochodzenia należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych, jednocześnie zapewniając prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości oraz służąc interesom stron sporu, o tyle nie można wykluczyć, że taka koncentracja ograniczy skuteczne dochodzenie należności z tytułu zobowiązań alimentacyjnych w sytuacjach transgranicznych, co wymaga konkretnej analizy przez sąd odsyłający sytuacji istniejącej w danym państwie członkowskim.

(por. pkt 35, 36, 39, 44–47; sentencja)