Pojęcie „odpowiednich zobowiązań finansowych” zawarta w art. 2 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2002/47 w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, obejmuje sytuację, w której zabezpieczenie obejmuje wszystkie wierzytelności banku względem posiadacza rachunku bankowego. Po pierwsze bowiem, w braku wyraźnego ograniczenia przewidzianego w tekście dyrektywy 2002/47 wyrażenie „zobowiązania, które przyznają prawo do rozliczeń gotówkowych”, zawarte w definicji ustanowionej w art. 2 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2002/47, należy rozumieć jako obejmujące każde zobowiązanie przyznające prawo do rozliczeń gotówkowych, a zatem także zwykłe zobowiązania pieniężne posiadacza rachunku względem swego banku, takie jak opłaty za prowadzenie odnośnego rachunku.

O ile prawdą jest, jak wynika z motywów 1 i 4 dyrektywy 2002/47 w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, że została ona przyjęta w kontekście obowiązywania w szczególności dyrektywy 98/26 w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych, a prawodawca Unii uznał, że należy poddać wspólnej regulacji zabezpieczenia ustanowione w ramach systemów, których dotyczy ta ostatnia dyrektywa, o tyle jednak dyrektywa 2002/47, jak stanowi również jej motyw 4, uzupełniła istniejące akty prawne poprzez regulację dalszych zagadnień, wykraczając poza te akty prawne w odniesieniu do niektórych kwestii przez nie regulowanych. Wynika stąd, że nie można uznać, by przedmiotowy zakres stosowania dyrektywy 2002/47 ograniczał się do środków zdeponowanych na rachunkach wykorzystywanych w ramach systemów płatności i rozrachunku papierów wartościowych, o których mowa w art. 1 i 2 dyrektywy 98/26.

Zabezpieczenie finansowe nie jest bowiem co do zasady objęte zakresem stosowania dyrektywy 2002/47, jeżeli zostało ono ustanowione po wszczęciu postępowania upadłościowego. Artykuł 8 ust. 1 i 3 tej dyrektywy sprzeciwia się temu, aby postępowanie upadłościowe mogło mieć retroaktywny skutek w odniesieniu do zabezpieczeń finansowych ustanowionych przed wszczęciem takiego postępowania. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 rzeczonej dyrektywy jeżeli zabezpieczenie zostało ustanowione po wszczęciu takiego postępowania, umowa w sprawie zabezpieczenia wywołuje skutki prawne i jest wiążąca względem stron trzecich wyłącznie wyjątkowo, to znaczy jedynie wówczas, gdy zabezpieczenie zostało ustanowione w dniu wszczęcia tego postępowania, a przyjmujący zabezpieczenie przedstawi dowód, że nie wiedział i nie mógł wiedzieć o rozpoczęciu tego postępowania. Z powyższego wynika, że z zastrzeżeniem sytuacji przewidzianych w art. 8 ust. 2 tejże dyrektywy nie obejmuje ona zabezpieczeń ustanowionych po rozpoczęciu postępowania upadłościowego.

System wprowadzony dyrektywą 2002/47 w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych, wykluczając uzależnienie ustanowienia zabezpieczeń finansowych od dokonywania czynności formalnych, przyznaje przyjmującym takie zabezpieczenia prawo do realizacji tych zabezpieczeń niezależnie od wszczęcia postępowania upadłościowego w stosunku do dającego zabezpieczenie. System ten przyznaje zatem pewną korzyść w odniesieniu do zabezpieczeń finansowych w porównaniu do innych rodzajów gwarancji nieobjętych zakresem stosowania tej dyrektywy. Tymczasem taka różnica traktowania oparta jest na obiektywnym kryterium związanym ze zgodnym z prawem celem założonym w dyrektywie 2002/47, jakim jest wzmocnienie pewności prawa i skuteczności zabezpieczeń finansowych w celu zapewnienia stabilności systemu finansowego.

Ponadto, stosowanie dyrektywy 2002/47 z przedmiotowego punktu widzenia zależy od ustanowienia zabezpieczenia i wymaga, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 2 tej dyrektywy, aby to ustanowienie nastąpiło przed wszczęciem postępowania upadłościowego. Wynika stąd, że kwoty wpłacone na rachunek dającego zabezpieczenie po wszczęciu postępowania upadłościowego nie mogą co do zasady być objęte systemem wprowadzonym dyrektywą 2002/47. Ponadto, co się tyczy stosowania tej dyrektywy z podmiotowego punktu widzenia, jej art. 1 ust. 3 zezwala państwom członkowskim na wykluczenie umów dotyczących zabezpieczenia finansowego, w których jedną ze stron jest osoba wymieniona w art. 1 ust. 2 lit. e) tej dyrektywy. Wreszcie, system wprowadzony dyrektywą 2002/47 dotyczy wyłącznie części aktywów dającego zabezpieczenie, w odniesieniu do której zgodził się on na pewną formę pozbawienia posiadania. W tej sytuacji nie można podważyć ważności dyrektywy 2002/48 w świetle zasady równego traktowania.

(zob. pkt 50–53)