Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Zarzuty – Brak lub niewystarczający charakter uzasadnienia – Odróżnienie od oczywistego błędu w ocenie

(art. 230 WE i 253 WE)

2. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzja Komisji w dziedzinie pomocy państwa – Decyzja dotycząca pomocy na restrukturyzację przedsiębiorstwa przeżywającego trudności

(art. 87 ust. 1 i 3 lit. c) WE i art. 253 WE; wspólnotowe wytyczne dotyczące pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności)

3. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Kontrola sądowa – Granice

(art. 87 ust. 3 lit. c) WE)

4. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Uprawnienie do uchwalenia wytycznych – Skutek wiążący – Kontrola sądowa

(art. 87 ust. 3 lit. c) WE)

5. Skarga o stwierdzenie nieważności – Zaskarżony akt – Ocena zgodności z prawem w oparciu o informacje dostępne w momencie wydania aktu – Wnioski a posteriori – Brak wpływu

(art. 230 WE)

6. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem – Pomoc na restrukturyzację przedsiębiorstwa przeżywającego trudności — Określenie przedsiębiorstw przeżywających trudności

(art. 87 ust. 3 lit. c) WE; wspólnotowe wytyczne dotyczące pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności, pkt 4, 5 lit. a) i pkt 6)

7. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem – Pomoc na restrukturyzację przedsiębiorstwa przeżywającego trudności – Przesłanki – Ograniczenie kwoty pomocy do ściśle niezbędnego minimum – Stosowanie planu restrukturyzacji obejmującego obowiązek sprzedaży składników majątkowych, które nie są niezbędne – Konsekwencje – Obowiązek przeznaczenia całego przychodu ze sprzedaży na sfinansowanie planu restrukturyzacji

(art. 87 ust. 3 lit. c) WE; wspólnotowe wytyczne dotyczące pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności, pkt 40)

8. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem – Pomoc na restrukturyzację przedsiębiorstwa przeżywającego trudności – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Uprawnienie do dokonania przybliżonej oceny przychodu netto ze sprzedaży składników majątkowych przewidzianej w planie restrukturyzacji – Granice

(art. 87 ust. 3 lit. c) WE)

9. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Konwalidacja braku uzasadnienia w trakcie postępowania spornego – Niedopuszczalność

(art. 253 WE)

Summary

1. Zarzut naruszenia art. 253 WE jest zarzutem odrębnym od zarzutu oczywistego błędu w ocenie. O ile pierwszy z nich, polegający na niespełnieniu lub niewystarczającym spełnieniu istotnych wymogów proceduralnych w rozumieniu art. 230 WE stanowi bowiem zarzut, który sąd wspólnotowy powinien zbadać z urzędu, o tyle drugi, dotyczący zgodności z prawem decyzji co do meritum, polega na naruszeniu reguły prawnej związanej ze stosowaniem traktatu w rozumieniu tegoż art. 230 WE i może być rozpatrywany przez sąd wspólnotowy, tylko jeżeli skarżący go podniósł. Obowiązek uzasadnienia i słuszność uzasadnienia są więc oddzielnymi kwestiami.

Przy dokonywaniu oceny poszanowania obowiązku uzasadnienia decyzji Komisji Sąd nie może rozpatrywać materialnej zgodności z prawem podanego przez nią uzasadnienia tej decyzji.

Wynika z tego, że w ramach zarzutu braku lub niedostatku uzasadnienia fragmenty tego zarzutu i zawarte w nim argumenty mające podważać zasadność takiej decyzji są bezskuteczne i nieistotne.

(por. pkt 52, 58, 59)

2. Zakres obowiązku uzasadnienia zależy od charakteru danego aktu i od okoliczności, jakie towarzyszą jego przyjęciu. Uzasadnienie powinno ukazywać w jasny i jednoznaczny sposób tok rozumowania instytucji, po pierwsze, tak aby zainteresowani mogli zapoznać się z uzasadnieniem danego aktu oraz aby mogli bronić swych praw i zweryfikować zasadność decyzji, a po drugie, tak aby sąd wspólnotowy mógł sprawować kontrolę zgodności aktów instytucji z prawem.

Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne elementy faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 253 WE, winna opierać się nie tylko na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulującego daną dziedzinę.

W szczególności Komisja nie musi zająć stanowiska wobec wszystkich argumentów zainteresowanych stron, takich jak kwestie, które są oczywiście niezwiązane ze sprawą, bez znaczenia lub wyraźnie drugorzędne, lecz wystarczy, że przedstawi ona fakty i względy prawne o zasadniczym znaczeniu dla wydawanej przez nią decyzji.

W odniesieniu do kwalifikacji jako pomocy obowiązek uzasadnienia wymaga wskazania powodów, dla których Komisja uznaje, że dana pomoc objęta jest zakresem przedmiotowym art. 87 ust. 1 WE.

Jeśli chodzi obowiązek uzasadnienia w zakresie zgodności danej pomocy państwa na restrukturyzację z art. 87 ust. 3 lit. c) WE, to uważa się go za spełniony, jeżeli w decyzji Komisji podane są powody, dla których uznaje ona, że pomoc jest uzasadniona z punktu widzenia warunków określonych we wspólnotowych wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności, a w szczególności istnienia planu restrukturyzacji, ukazania w sposób zadowalający perspektywy długoterminowej rentowności i proporcjonalności pomocy w stosunku do wkładu beneficjenta.

(por. pkt 62–66, 132)

3. Przy stosowaniu art. 87 ust. 3 lit. c) WE Komisji przysługuje szeroki zakres swobodnego uznania, z czym wiąże się dokonywanie złożonych ocen ekonomicznych i społecznych, które należy przeprowadzać w świetle uwarunkowań wspólnotowych. Kontrola sądowa, której podlega korzystanie z tego swobodnego uznania, ogranicza się zatem do weryfikacji przestrzegania zasad proceduralnych i dotyczących uzasadnienia, a także do kontroli prawdziwości ustaleń faktycznych oraz braku naruszenia prawa, oczywistego błędu w ocenie stanu faktycznego lub nadużycia władzy. Rola Sądu nie polega zatem na zastępowaniu oceny ekonomicznej autora decyzji własną oceną.

(por. pkt 137, 138)

4. Komisja jest związana wytycznymi i komunikatami, które wydaje w zakresie kontroli pomocy państwa, o ile nie odbiegają one od postanowień traktatu i są akceptowane przez państwa członkowskie.

Tak więc jeżeli Komisja dokonuje oceny pojedynczego przypadku pomocy w świetle takich wytycznych, które sama wcześniej przyjęła, nie można uznać, że przekracza zakres swobodnego uznania lub rezygnuje z prawa do niego. Po pierwsze, nadal przysługuje jej bowiem prawo do uchylenia lub zmiany tych wytycznych, jeśli okoliczności tego wymagają. Po drugie, wytyczne dotyczą wyodrębnionego zakresu, a u ich podstaw leży dążenie Komisji do postępowania zgodnie z polityką, którą wyznaczyła.

W tych okolicznościach do Sądu należy zatem sprawdzenie, czy przestrzegano wymogów, które Komisja sama na siebie nałożyła, takich jak te, o których mowa w wytycznych.

(por. pkt 139–141)

5. W ramach skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 230 WE legalność aktu wspólnotowego ocenia się na podstawie stanu faktycznego i prawnego w chwili ustanowienia aktu i nie może być uzależniona od ewentualnych możliwości jego obejścia ani od wniosków a posteriori dotyczących stopnia jego skuteczności.

W szczególności złożone oceny Komisji należy badać jedynie pod kątem tych informacji, którymi dysponowała w chwili, gdy je przeprowadzała.

(por. pkt 142, 143)

6. Chociaż zgodnie ze wspólnotowymi wytycznymi dotyczącymi pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności dane przedsiębiorstwo „w każdym przypadku” uważa się za przeżywające trudności, jeżeli znaczna część kapitału podstawowego została utracona, nic nie stoi na przeszkodzie temu, by przedsiębiorstwo wykazało przy pomocy innych wskaźników, że przeżywa ono trudności finansowe w rozumieniu wytycznych, nawet jeżeli nie utraciło ono znacznej części kapitału podstawowego.

(por. pkt 185)

7. Skoro w celu skorzystania z pomocy na restrukturyzację przedsiębiorstwo zobowiązało się w swoim planie restrukturyzacji do zbycia składników majątkowych, które nie były niezbędne, to powinno przeznaczyć cały przychód ze sprzedaży tych aktywów na sfinansowanie planu restrukturyzacji. Obowiązek ten wcale nie oznacza, że beneficjent pomocy jest zmuszony użyć wszystkich swoich środków, aby zmniejszyć kwotę przyznanej pomocy, a jedynie, że musi on wykorzystać wszystkie środki uzyskane ze składników majątkowych uznanych za niebędące niezbędnymi do prowadzenia działalności przedsiębiorstwa w ramach restrukturyzacji. Taki wkład środków własnych beneficjenta w plan restrukturyzacji wymagany jest, aby zapewnić, że pomoc ograniczona jest, zgodnie z pkt 40 wspólnotowych wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności, do ścisłego minimum niezbędnego do umożliwienia restrukturyzacji w zależności od środków finansowych będących w dyspozycji beneficjenta, jego akcjonariuszy lub grupy handlowej, do której należy.

(por. pkt 266, 313)

8. W przypadku gdy Komisja ocenia zgodność pomocy na restrukturyzację z rynkiem wspólnotowym, nie ma ona obowiązku szacowania konkretnego kosztu każdego z działań, jakie ma podjąć dane przedsiębiorstwo. Poza tym, że dokładna ocena poszczególnych pozycji po stronie wydatków jest w każdym razie niepewna z racji tego, że planowane środki są środkami zakładanymi, Komisja może bowiem, korzystając ze swego szerokiego zakresu swobodnego uznania, ograniczyć się do oceny globalnej.

Wynika z tego że Komisja ma w zasadzie prawo, korzystając z przysługującego jej szerokiego zakresu swobodnego uznania, przyjąć przybliżoną wartość przychodu netto ze sprzedaży składników majątkowych przewidzianej w planie restrukturyzacji, biorąc pod uwagę trudność dokładnego ocenienia tego przychodu.

Skoro jednak składniki majątkowe, których sprzedaż przewidziana była w tymże planie, zostały faktycznie zbyte i skoro z tego tytułu Komisja zna rzeczywistą kwotę przychodu netto z tej sprzedaży, to Komisja nie może w szczególności w świetle zasady zakazu pomocy państwa ustanowionej w art. 87 ust. 1 WE ograniczyć się przy ustalaniu minimalnego charakteru pomocy do oszacowania „z grubsza” środków płynnych przedmiotowego przedsiębiorstwa.

(por. pkt 272, 273, 278, 282, 283)

9. Uzasadnienie decyzji powinno znajdować się w samym tekście tej decyzji, a późniejszych wyjaśnień Komisji nie można uwzględnić, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności. Wynika z tego, że sama decyzja powinna być wystarczająca, a jej uzasadnienie nie może wynikać z pisemnych lub ustnych wyjaśnień udzielonych później, gdy decyzja ta stanie się już przedmiotem skargi do sądu wspólnotowego.

(por. pkt 287)