Sprawa C‑245/15

SC Casa Noastră SA

przeciwko

Ministerul Transporturilor – Inspectoratul de Stat pentru Controlul în Transportul Rutier (ISCTR)

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Judecătoria Balş – Judeţul Olt)

Odesłanie prejudycjalne – Transport drogowy – Przepisy socjalne – Odstępstwa – Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 – Artykuł 3 lit. a) – Rozporządzenie (WE) nr 1073/2009 – Artykuł 2 pkt 3 – Usługi regularne polegające na przewozie osób – Pojęcie – Przewóz bezpłatny zorganizowany przez podmiot gospodarczy dla swych pracowników do i z miejsca wykonywania pracy w pojazdach do niego należących, prowadzonych przez jednego z pracowników

Streszczenie – wyrok Trybunału (dziesiąta izba) z dnia 2 marca 2017 r.

Transport – Transport drogowy – Przepisy socjalne – Odstępstwa – Usługi regularne polegające na przewozie osób – Pojęcie – Szczególne usługi regularne – Organizowana przez pracodawcę usługa przewozu na nieprzekraczającej 50 km trasie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania – Włączenie

[rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady: nr 561/2006, art. 3 lit. a), art. 4 lit. n); nr 1073/2009 art. 2 pkt 3–5; rozporządzenie Rady nr 684/92, art. 2 pkt 1, 4]

Artykuł 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz art. 2 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006, należy interpretować w ten sposób, że usługi przewozu pracowników na trasie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania organizowane przez ich pracodawcę, których trasa nie przekracza 50 km, wchodzą w zakres stosowania określonego w art. 3 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006 odstępstwa, zgodnie z którym rozporządzenie to nie ma zastosowania do takich usług transportowych.

Ze względu na strukturę rozporządzenia nr 684/92 oraz na definicję pojęcia „szczególnych usług regularnych” okazuje się, że zamiar prawodawcy Unii Europejskiej polegał na wyłączeniu z zakresu stosowania rozporządzenia nr 561/2006 zarówno usług regularnych, jak i szczególnych usług regularnych, z zastrzeżeniem, że dana trasa nie przekracza 50 km.

Na podstawie art. 4 lit. n) tego rozporządzenia „regularne przewozy osób” oznaczają krajowe lub międzynarodowe usługi zdefiniowane w art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 684/92.

Trybunał wyjaśnił w tym względzie, że wspomniany art. 2 pkt 1 określa dwie kategorie takich usług, wprowadzając rozróżnienie pomiędzy usługami regularnymi i szczególnymi usługami regularnymi. Usługi regularne, powszechnie dostępne, oznaczają usługi polegające na przewozie osób w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, przy czym osoby te wsiadają na z góry określonych przystankach i wysiadają na z góry określonych przystankach. Szczególne usługi regularne są świadczone na takich samych warunkach, lecz jedynie dla określonych kategorii pasażerów (wyrok z dnia 30 kwietnia 1998 r., Clarke & Sons i Ferne, C‑47/97, EU:C:1998:185, pkt 16), a mianowicie w odniesieniu do przewozu pracowników między miejscem zamieszkania a miejscem pracy, przewozu do i z instytucji edukacyjnych dla uczniów i studentów i przewozu żołnierzy i ich rodzin między państwem pochodzenia a miejscem zakoszarowania.

W drugiej kolejności należy zauważyć, że rozporządzenie nr 1073/2009 zawiera w art. 2 pkt 5, podobnie jak art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 684/1992, definicję „działalności transportowej prowadzonej na potrzeby własne”, zgodnie z którą to definicją chodzi o działalność prowadzoną w celach niekomercyjnych i niezarobkowych, pod warunkiem że, po pierwsze, działalność transportowa jest dla osoby fizycznej lub prawnej, która świadczy tę działalność, jedynie działalnością o charakterze pomocniczym. Po drugie, wspomniana definicja wskazuje, że pojazdy powinny być własnością tej osoby lub być przez nią pozyskane na warunkach odroczenia płatności, lub być przedmiotem długoterminowej umowy leasingu, oraz pojazdy te powinny być prowadzone przez członka personelu tej osoby fizycznej lub osoby prawnej lub przez tę osobę fizyczną, lub personel zatrudniony przez dane przedsiębiorstwo lub pozostający w jego dyspozycji na mocy zobowiązania umownego.

Należy zaś stwierdzić, że kategoria usług regularnych, która obejmuje szczególne usługi regularne, i kategoria działalności transportowej prowadzonej na potrzeby własne nie wykluczają się wzajemnie. Działalność transportowa prowadzona na potrzeby własne może przyjąć formę szczególnych usług regularnych lub usług okazjonalnych, które to usługi okazjonalne zostały zdefiniowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 jako usługi nieobjęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.

Jedyna różnica pomiędzy szczególnymi usługami regularnymi przeznaczonymi dla osób trzecich i takimi samymi usługami świadczonymi w ramach przewozu na potrzeby własne wynika zatem ze statusu organizatora usług. Różnica ta nie może zaś uzasadniać wyłączenia szczególnych usług regularnych świadczonych w ramach przewozu na potrzeby własne z zakresu stosowania odstępstwa określonego w art. 3 lit. a) rozporządzenia nr 561/2006.

(zob. pkt 30, 31, 33, 37, 43, 49, 51; sentencja)