WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)

z dnia 31 stycznia 2007 r.

Sprawa T‑166/04

C

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

Urzędnicy – Wykonanie wyroku Sądu – Skarga o stwierdzenie nieważności – Umorzenie postępowania – Skarga o odszkodowanie – Niezgodne z prawem działanie administracji – Utrata szansy

Przedmiot: Skarga mająca za przedmiot, po pierwsze, stwierdzenie nieważności dorozumianego oddalenia wniosku skarżącego o wykonanie wyroku Sądu oraz w razie potrzeby decyzji oddalającej jego zażalenie z dnia 12 lutego 2004 r., a po drugie, zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu poniesionej szkody i doznanej krzywdy.

Orzeczenie: Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostaje umorzone. Komisja wypłaci skarżącemu C. kwotę 15 000 EUR. Komisja zostaje obciążona kosztami postępowania.

Streszczenie

1. Urzędnicy – Skarga – Interes prawny

(art. 233 WE; regulamin pracowniczy urzędników, art. 90, 91)

2. Urzędnicy – Skarga – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Obowiązek podjęcia środków wykonawczych

(art. 233 WE)

3. Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji

(art. 233 WE; regulamin pracowniczy urzędników, art. 91)

1. Zasadniczo sposób, w jaki instytucja wykonuje wyrok stwierdzający nieważność aktu instytucji dotyczy bezpośrednio jego adresata. Może on zatem zwrócić się do sądu wspólnotowego o stwierdzenie ewentualnego uchybienia zobowiązaniom instytucji, które na niej ciążą na mocy wiążących przepisów.

Nie jest tak w przypadku żądania stwierdzenia nieważności odrzucenia kandydatury skarżącego na wolne stanowisko pracy, podniesionego w ramach skargi kwestionującej sposób, w jaki instytucja wykonała wyrok stwierdzający nieważność, jeśli skarżący przeszedł na emeryturę po wniesieniu skargi. W takim przypadku postępowanie zostaje umorzone. Instytucja nie może bowiem wówczas ponownie wziąć pod uwagę kandydatury skarżącego na to stanowisko, a jedynym możliwym środkiem wykonawczym wobec niego jest przyznanie odszkodowania. Niemniej jednak jeśli taka skarga zawiera również żądanie odszkodowania, należy odwołać się celem oceny zgodności z prawem zachowania zarzucanego instytucji do zarzutów i argumentów przedstawionych w ramach wniosku o odszkodowanie.

(zob. pkt 25–27, 29)

Odesłanie:

Trybunał: sprawy połączone 341/85, 251/86, 258/86, 259/86, 262/86, 266/86, 222/87 i 232/87 Van der Stijl i in. przeciwko Komisji, 28 lutego 1989 r., Rec. str. 511, pkt 18

Sąd Pierwszej Instancji: sprawy połączone T‑148/96 i T‑174/96 Brognieri przeciwko Komisji, 22 kwietnia 1999 r., Rec.FP str. I‑A‑65, II‑329, pkt 22 i przytoczone tam orzecznictwo

2. Administracja narusza art. 233 WE i działa niezgodnie z prawem, co może powodować odpowiedzialność po jej stronie, jeśli – ze względu na niemożliwość wykonania – powstrzymuje się od podjęcia choćby najmniejszego działania celem wykonania wyroku stwierdzającego nieważność i nie podejmuje jakichkolwiek kroków względem skarżącego celem znalezienia możliwości uregulowania spornej kwestii. O ile bowiem obiektywne okoliczności stoją na przeszkodzie temu, by administracja wykonała wyrok stwierdzający nieważność, o tyle obowiązek staranności wymaga, aby możliwie najszybciej poinformowała o tym skarżącego, jak również rozpoczęła z nim dialog celem uzgodnienia słusznego odszkodowania za poniesioną przez niego szkodę.

(zob. pkt 49, 52)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑11/00 Hautem przeciwko EBI, 12 grudnia 2000 r., Rec. str. II‑4019, pkt 43 i przytoczone tam orzecznictwo

3. Jeśli administracja działa niezgodnie z prawem, ponieważ uchybia swojemu obowiązkowi wykonania wyroku stwierdzającego nieważność odrzucenia kandydatury skarżącego na wolne stanowisko pracy, różnicy wynagrodzenia i uprawnień emerytalnych, jakie skarżący otrzymywałby, gdyby został powołany na to stanowisko, nie można uznać za szkodę wystarczająco pewną, aby móc opierać na niej roszczenie o odszkodowanie. Nawet bowiem w braku niezgodności z prawem, która doprowadziła do odrzucenia jego kandydatury, skarżący nie posiadał żadnej pewności co do swojego ostatecznego powołania, ponieważ ze swej natury jest to zdarzenie hipotetyczne, wiąże się bowiem z szerokim zakresem uznania, z jakiego korzysta organ powołujący w zakresie naboru i awansowania, zarówno jeśli chodzi o porównanie zasług kandydatów, jak i organizację postępowania w sprawie naboru swoich pracowników.

Jeśli chodzi o krzywdę, to krzywda doznana ze względu na niezgodność z prawem działania administracji posiada natomiast charakter rzeczywisty i pewny. Ponieważ bowiem zasługi skarżącego nie zostały należycie uwzględnione, z pewnością doznał on krzywdy w związku z poczuciem utraty szansy objęcia spornego stanowiska i uznania jego kwalifikacji, a to ze wzglądu na niezgodne z prawem zachowanie administracji. Ponieważ nie podjęła ona żadnego środka wykonawczego mającego na celu uwzględnienie kandydatury skarżącego w zgodnych z prawem okolicznościach, utrata szansy skarżącego stała się ostateczna i pewna w dniu odmowy wykonania obowiązku wynikającego z wyroku stwierdzającego nieważność.

Administracja nie może powoływać się w tym względzie na orzecznictwo, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności przez sąd wspólnotowy decyzji leżącej u podstaw takiej krzywdy zasadniczo wystarczy, by ją naprawić. Taka teza bowiem opiera się na obowiązku administracji podjęcia środków wykonawczych wyroku.

(zob. pkt 66, 68, 70–72)

Odesłanie:

Trybunał: sprawy połączone 126/75, 34/76 i 92/76 Giry przeciwko Komisji, 27 października 1977 r., Rec. str. 1937, pkt 28

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑365/00 AICS przeciwko Parlamentowi, 11 czerwca 2002 r., Rec. str. II‑2719, pkt 79, 80