PL
ZbiórOrzeczeń
ECLI:EU:F:2010 :99 1WYROK SĄDU D O SPRAW S ŁUŻBY PU BLICZNEJ
(pierwsza izba)
z dnia 14 września 2010 r.
Sprawa F-79/09
AE
pr zeciwko
Komisji Europejskiej
Służba publiczna — Urzędnicy — Zabezpieczenie społeczne — Ubezpieczenie z tytułu w y padków 
i chorób zawodow ych — Artykuł 73 regulaminu pracowniczego — Odmowa uznania zawodowego 
podłoża choroby — Nadwrażliwość na pola elektromagnetyczne
Pr zedmiot:Skarga wniesiona na podstawie art. 236 WE i art. 152 E WEA, w której AE domaga się 
stwierdzenia nieważności odmownej decyzji Komisji z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie 
uznania d olegliwości, na kt óre cierpi, za chorobę zawodową oraz decyzji Komisji 
oddalającej zażalenie na omawianą decyzję, a także zasądzenia o d K omisji kw oty 
12 000  EUR t ytułem z adośćuczynienia za krzy wdę, jakiej, twierdzi, doznał.
Or zec zenie:Komisja zostaje obciążona zapłatą kw oty 2 000  EUR. W pozostałym zakresie skarga zostaje 
oddalona. K omisja p okry wa, p oza w łasnymi ko sztami, jedną czwartą ko sztów 
poniesionych przez skarżącego. Skarżący pokry wa trzy czwarte własnych ko sztów.
Stresz c zenie
1. Urzędnicy — Zabezpieczenie społeczne — Ubezpieczenie z tytułu wypadków i chorób zawodowych — 
Komisja lekarska — Wyznaczenie lekarzy
(regulamin pracowniczy, art. 73; zasady ubezpieczenia od ryzyka wypadku i choroby zawodowej, art. 22)
2. Urzędnicy — Zabezpieczenie społeczne — Ubezpieczenie z tytułu wypadków i chorób zawodowych — 
Opinia lekarska — Odmowa podpisania sprawozdania przez jednego z członków kom isji lekarskiej
(regulamin pracowniczy, art. 73)
3. Urzędnicy — Zabezpieczenie społeczne — Ubezpieczenie z tytułu wypadków i chorób zawodowych — 
Opinia lekarska — Uznanie przysługujące kom isji lekarskiej
(regulamin pracowniczy, art. 73; zasady ubezpieczenia od ryzyka wypadku i choroby zawodowej, art. 23)
4. Urzędnicy — Zabezpieczenie społeczne — Ubezpieczenie z tytułu wypadków i chorób zawodowych — 
Ustalenie zawodowego podłoża ch oroby
(regulamin pracowniczy, art. 73; zasady ubezpieczenia od ryzyka wypadku i choroby zawodowej, art. 3)
2 ECLI:EU:F:2010 :99STRESZCZ ENIE–SPRAWAF-79/09
AEPRZECIWKOKOMISJI
5. Urzędnicy — Zabezpieczenie społeczne — Ubezpieczenie z tytułu wypadków i chorób zawodowych — 
Choroba zawodowa — Pojęcie
(regulamin pracowniczy, art. 73; zasady ubezpieczenia od ryzyka wypadku i choroby zawodowej, art. 3 
ust. 2)
6. Prawo U nii — Zasady — Dochowanie rozsądnego terminu — Naruszenie w postępowaniu 
administracyjnym — Skutki
(Karta praw podstawowych U nii Eu ropejskiej, art. 41 u st. 1)
7. Prawo Unii — Zasady — Dochowanie rozsądnego terminu — Postępowanie administracyjne — 
Kryteria oceny
1. Wspólne zasady ubezpieczenia u rzędników U nii od ryzyka w y padku i choroby zawodowej nie 
ustalają ż adnego s zczególnego w y mogu w zakresie specjalizacji członków ko misji lekarskiej 
i pozostawiają pe łną swobodę w y boru własnego lekarza zarówno z ainteresowanemu urzędnikowi, jak 
i administracji. Niewątpliwie ar t. 22 no w ych zasad u bezpieczenia, które w eszły w życie w dniu 
1 stycznia 2006 r., przewiduje, że trzeci lekarz m usi mieć „potwierdzone kw alifikacje w ocenie 
i leczeniu urazów organizmu”. Jednakże przepis ten reguluje jedynie kw estie w y znaczenia trzeciego 
lekarza, a więc w żaden sposób nie narusza ani prawa zainteresowanego urzędnika d o w y znaczenia, 
z pełną swobodą, lekarza, do którego ma on z aufanie, ani swobody ad ministracji odnośnie do w y boru 
lekarza reprezentującego ją w ramach ko misji lekarskiej.
Zasady ubezpieczenia nie przewidują ponadto prawa w y łączenia lekarzy w y znaczonych do zasiadania 
w komisji lekarskiej, ponieważ prawa urzędnika są chronione dzięki obecności jego zaufanego lekarza 
oraz lekarza w y znaczonego w uzgodnieniu z nim.
(zob. pkt 51, 54)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa 186/80 Su ss przeciwko K omisji, 14 lipca 1981 r., Rec. s. 2041 , pkt 9–11
2. Sprawozdanie ko misji lekarskiej nie jest obarczone uchybieniem p roceduralnym z tego względu, że 
jeden z jej członków odmówił jego podpisania, skoro w y kazano, że członek, kt óry się wstrzymał od 
złożenia podpisu, miał okazję przedstawić swój punkt w idzenia dwóm pozostałym członkom.
(zob. pkt 56)
Odesłanie:
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-31/89 S abbatucci przeciwko P arlamentowi, 21 czerwca 1990 r., Rec. s. II-265, 
publikacja streszczenia, pkt 2; sprawa T-20/00 OP Komisja przeciwko C amacho-Fernandes, 27 lutego 2003 r., RecFP 
s. I-A-75, II-405, pkt 47, 48
3. Zadanie ko misji lekarskiej, przewidziane w art. 23 w spólnych zasad u bezpieczenia urzędników U nii 
od ryzyka w y padku i choroby zawodowej, polegające na całkowicie obiekty wnym i niezawisłym 
dokonaniu oceny kw estii me dycznych w y maga, po pierwsze, tego, aby ko misja dysponowała wszelkimi 
danymi, które mogą okazać się użyteczne, a po dr ugie, aby miała pe łną swobodę oceny. Opinie ściśle 
medyczne w y dane przez ko misję lekarską n ależy uznać za ostateczne, o ile w y dane zostały zgodnie 
z prawem. Sąd uprawniony jest w y łącznie do sprawdzenia, czy, po pierwsze, powołanie i działanie tej 
komisji przebiegały prawidłowo, i po dr ugie, czy jej opinia jest zgodna z prawem, a w szczególności 
czy zawiera u zasadnienie umożliwiające ocenę przesłanek, n a podstawie kt órych została w y dana, 
a także czy istnieje w niej zrozumiały związek m iędzy me dycznymi ustaleniami a wnioskami, jakie 
zawiera. W sytuacji gdy ko misja lekarska b ada z łożone kw estie o charakterze me dycznym d otyczące
ECLI:EU:F:2010 :99 3STRESZCZ ENIE–SPRAWAF-79/09
AEPRZECIWKOKOMISJI
 zwłaszcza trudnej dia gnozy lub związku p rzyczynowego m iędzy dolegliwościami, na jakie cierpi 
zainteresowany, a w ykony waną przez niego działalnością zawodową w instytucji, należy do niej między 
innymi wskazanie w swej opinii informacji, na kt órych się opiera, a w przypadku z nacznych 
rozbieżności także w skazanie p owodów, dla kt órych j ej o pinia o dbiega o d p oprzednich, 
korzystniejszych dla zainteresowanego, sprawozdań lekarskich.
(zob. pkt 64, 65)
Odesłanie:
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-300/97 L atino p rzeciwko K omisji, 15 grudnia 1999 r., RecFP s. I-A-259, II-1263 , 
pkt 41, 78; sprawa T-27/98 N ardone przeciwko K omisji, 15 grudnia 1999 r., RecFP s. I-A-267, II- 1293 , pkt 30, 
68, 87; sprawa T-145/01 L atino p rzeciwko K omisji, 26 lutego 2003 r., RecFP s. I-A-59, II-337, pkt 47
Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F-39/05 B eau przeciwko K omisji, 28 czerwca 2006 r., Zb.Orz.SP s. I-A-1-51, 
II-A-1-175, pkt 35
4. Zgodnie z art. 3 ust. 2 w spólnych zasad u bezpieczenia u rzędników U nii od ryzyka w y padku 
i choroby zawodowej, jeśli rozpatry wana dolegliwość nie została w y mieniona w europejskim w y kazie 
chorób zawodow ych, załączonym do zalecenia K omisji 90/326, do zainteresowanego urzędnika n ależy 
dostateczne w y kazanie, że jego problemy zdrowotne powstały w trakcie lub w związku z pełnieniem 
przez niego służby w instytucjach Unii. Jest to przyczyna, dla której w w ypadku w ątpliwości co do 
takiego podłoża choroby w łaściw y o rgan m a prawo odmówić uznania, że choroba m a podłoże 
zawodowe, ponieważ żadna no rma czy zasada n ie przewiduje, że wątpliwości rozstrzyga się na ko rzyść 
urzędnika.
(zob. pkt 82)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C-180/03 P Latino p rzeciwko K omisji, 11 lutego 2004 r., Rec. s. I-1587 , pkt 36–39
5. W złożonych sytuacjach, w których choroba urzędnika znajduje swe źródło w wielu przyczynach, tak 
zawodow ych, jak i pozazawodow ych, fizycznych lub psychicznych, z których ka żda p rzyczyniła się do 
jej w y stąpienia, zadaniem ko misji lekarskiej jest określenie, czy pe łnienie obowiązków w służbie 
instytucji Unii ma bezpośredni związek z chorobą urzędnika, na przykład, jako c zynnik w y w ołujący tę 
chorobę. W takich w y padkach, aby uznać zawodowe podłoże choroby, nie w y maga się, by jej jedyną, 
istotną, przeważającą lub dominującą przyczyną było pe łnienie obowiązków służbow ych.
(zob. pkt 83)
Odesłanie:
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-4/96 S przeciwko T rybunałowi Sprawiedliwości, 9 lipca 1997 r., Rec. s. II-1125 , 
pkt 79, 80
6. Obowiązek p rzestrzegania r ozsądnego t erminu w przypadku p rowadzenia p ostępowań 
administracyjnych stanowi ogólną zasadę prawa Unii, której poszanowanie gwarantuje sąd Unii i która 
jest ujęta jako j eden z aspektów p rawa do dobrej ad ministracji w art. 41 u st. 1 K arty praw 
podstawow ych Unii Europejskiej.
Jednakże n aruszenie zasady p rzestrzegania r ozsądnego terminu n ie u zasadnia, co d o zasady, 
stwierdzenia n ieważności d ecyzji w y danej p o z akończeniu p ostępowania ad ministracyjnego. 
Nieprzestrzeganie z asady r ozsądnego t erminu w pły wa b owiem n a w ażność p ostępowania 
administracyjnego tylko w sytuacji, gdy zbytnia przewlekłość może mieć wpły w n a samą treść decyzji
4 ECLI:EU:F:2010 :99STRESZCZ ENIE–SPRAWAF-79/09
AEPRZECIWKOKOMISJI
 w ydanej po zakończeniu postępowania ad ministracyjnego. Tym s amym e wentualna przewlekłość 
w rozpatry waniu wniosku o uznanie zawodowego podłoża choroby nie może zasadniczo mieć wpły wu 
na samą treść opinii ko misji lekarskiej ani na treść w y danej przez instytucję decyzji końcowej. Taka 
przewlekłość nie m oże bowiem, poza w y jątkow ymi sytuacjami, zmienić dokonanej przez ko misję 
lekarską o ceny co do zawodowego podłoża choroby. Główną praktyczną kon sekwencją stwierdzenia 
przez Sąd do spraw Służby Publicznej nieważności decyzji w y danej w świetle oceny ko misji lekarskiej 
byłby skutek przeciwny do zamierzonego, w postaci dalszego w y dłużenia postępowania ze względu na 
to, że było ono j uż zbyt przewlekłe.
Niemniej jednak sąd U nii m a m ożliwość obciążenia ad ministracji z urzędu zapłatą odszkodowania 
w w ypadku p rzekroczenia rozsądnego terminu, gdyż takie odszkodowanie stanowi najlepszą formę 
kompe nsacji dla urzędnika, pod warunkiem ż e strony miały możliwość bezpośredniego przedstawienia 
sw ych uwag w przedmiocie takiego rozwiązania.
(zob. pkt 99–101, 104 )
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C-39/00 P SGA p rzeciwko K omisji, 13 grudnia 2000 r., Rec. s. I-11201 , pkt 44; sprawa 
C-197/09 RX-II M przeciwko E MEA, 17 grudnia 2009 r., pkt 41
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-67/01 JCB Service przeciwko K omisji, 13 stycznia 2004 r., Rec. s. II-49, pkt 36, 40 
i przytoczone tam o rzecznictwo; sprawa T-394/03 A ngeletti przeciwko K omisji, 11 kwietnia 2006 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-2-95, II-A-2-441, pkt 162–167
Sąd: sprawa T-491/08 P Bui Van przeciwko K omisji, 12 maja 2010 r., pkt 88
Sąd do spraw S łużby Publicznej: sprawa F-33/08 V przeciwko K omisji, 21 października 2009 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-403, II-A-1-2159 , pkt 211, odwołanie w toku p rzed Sądem U nii Europejskiej, sprawa T-510/99 P
7. Oceny rozsądnego charakteru czasu trwania postępowania ad ministracyjnego dokonuje się w świetle 
okoliczności da nej spraw y, a w szczególności jej kon tekstu, ko lejnych e tapów p ostępowania 
prowadzonego przez instytucję, zachowania stron w trakcie tego postępowania, złożoności oraz wagi 
sporu dla różnych jego uczestników.
(zob. pkt 105)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C-185/95 P Baustahlgewebe przeciwko K omisji, 17 grudnia 1998 r., Rec. s. I-8417 , pkt 29; sprawa 
C-385/07 P Der Grüne Punkt - Duales System D eutschland przeciwko K omisji, 16 lipca 2009 r., Zb.Orz. s. I-6155 , 
pkt 182–188
Sąd Pierwszej Instancji: sprawy p ołączone T-213/95 i T-18/96 S CK i FNK przeciwko K omisji, 22 października 
1997 r., Rec. s. II-1739 , pkt 55