64

W tych okolicznościach Østre Landsret (sąd apelacyjny regionu wschodniego) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) a) Czy powołanie się przez państwo członkowskie na art. 1 ust. 2 dyrektywy [90/435] dotyczący stosowania przepisów krajowych mających na celu zapobieganie oszustwom i nadużyciom wiąże się z przyjęciem założenia, że owo państwo członkowskie przyjęło szczególny przepis wykonawczy do art. 1 ust. 2 tej dyrektywy, czy też że w tym prawie krajowym ustanowione zostały powszechnie obowiązujące przepisy lub zasady dotyczące nadużyć i oszustw, które mogą być interpretowane zgodnie z rzeczonym art. 1 ust. 2? b) Jeśli na pytanie pierwsze lit. a) należy odpowiedzieć twierdząco, czy § 2 ust. 1 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym »odstąpienie od opodatkowania dywidend zależy od spełnienia warunków zgodnie z dyrektywą […] 90/435 […]«, można uznać za taki szczególny krajowy przepis w rozumieniu art. 1 ust. 2 dyrektywy 90/435? 2) a) Czy postanowienie zawarte w podpisanej przez dwa państwa członkowskie umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania sporządzonej zgodnie z [modelową konwencją podatkową OECD], zgodnie z którą opodatkowanie wypłaconych dywidend jest uzależnione od tego, czy spółkę otrzymującą dywidendy można uznać za ich właściciela, stanowi oparte na umowie postanowienie niezbędne do zapobiegania nadużyciom finansowym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 [dyrektywy 90/435]? b) Jeśli tak – to czy użyty w art. 1 ust. 2 dyrektywy 90/435 wyraz »umowy« należy interpretować w ten sposób, że wiąże się on z przyjęciem założenia, iż państwo członkowskie może zgodnie ze swym prawem krajowym powoływać się na umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania na niekorzyść podatnika? 3) Jeśli Trybunał udzieli odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie lit. a), czy wówczas do sądów krajowych należy określenie zakresu, jaki obejmuje pojęcie »właściciela«, czy też pojęcie to przy stosowaniu dyrektywy 90/435 należy interpretować w ten sposób, że pojęciu temu należy nadać szczególne znaczenie zgodne z prawem Unii, które podlega kontroli Trybunału? 4) a) Jeśli Trybunał udzieli odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie lit. a) i odpowie na pytanie trzecie w ten sposób, że określenie zakresu, jaki obejmuje pojęcie »właściciela«, nie należy do sądów krajowych, czy wówczas pojęcie to należy interpretować w ten sposób, że spółka będąca rezydentem w danym państwie członkowskim, która – w sytuacji takiej jak ta rozpatrywana w niniejszej sprawie – otrzymuje dywidendy od spółki zależnej w innym państwie członkowskim, jest »właścicielem« tych dywidend w rozumieniu tego pojęcia w kontekście prawa Unii? b) Czy pojęcie »właściciela« należy interpretować zgodnie z odpowiadającym pojęciem z art. 1 ust. 1 dyrektywy [2003/49], w związku z jej art. 1 ust. 4? c) Czy pojęcie to należy zatem interpretować jedynie z uwzględnieniem komentarzy do tego art. 10 [modelowej konwencji podatkowej OECD z 1977 r.] (pkt 12), czy też przy dokonywaniu wykładni tej można zastosować późniejsze komentarze, między innymi ten dokonany w 2003 r. w przedmiocie »spółek pośredniczących«, czy też ten dokonany w 2014 r. w przedmiocie »zobowiązań umownych lub wynikających z przepisów prawnych«? d) Jakie znaczenie dla rozpatrzenia kwestii, czy spółkę otrzymującą dywidendy można uznać za ich »właściciela«, ma to, czy ta spółka otrzymująca dywidendy jest umownie lub na podstawie przepisów prawa zobowiązana do dalszego przekazania tych dywidend innemu podmiotowi? e) Jakie znaczenie dla rozpatrzenia kwestii, czy spółkę otrzymującą dywidendy można uznać za ich »właściciela«, ma to, że sąd odsyłający, po dokonaniu oceny okoliczności faktycznych sprawy rozpatrywanej w postępowaniu głównym, stwierdzi, iż spółka otrzymująca dywidendy – pomimo że nie jest ani umownie, ani na podstawie przepisów prawa zobowiązana do dalszego przekazania otrzymanych dywidend innemu podmiotowi – nie ma »pełnego« prawa do »korzystania i pobierania korzyści« z dywidend, o którym mowa w sporządzonych w 2014 r. komentarzach do [modelowej konwencji podatkowej OECD z 1977 r.]? 5) Czy, jeżeli w niniejszej sprawie ustalono, że – istnieją »przepisy krajowe lub postanowienia oparte na umowach mające na celu zapobieganie oszustwom i nadużyciom« (zob. art. 1 ust. 2 dyrektywy 90/435), – dywidenda jest wypłacana przez będącą rezydentem w państwie członkowskim spółkę (A) do spółki dominującej (B) w innym państwie członkowskim i stamtąd przekazywana spółce dominującej (C) tej drugiej spółki, będącej z kolei rezydentem państwa spoza Unii lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, która też przekazała te środki dalej do swej spółki dominującej (D), również będącej rezydentem państwa spoza Unii lub [EOG], – pomiędzy tym pierwszym państwem a państwem rezydencji spółki (C) nie zawarto umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, – pomiędzy tym pierwszym państwem a państwem rezydencji spółki (D) zawarto umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz – to pierwsze państwo, zgodnie z jego przepisami krajowymi, nie mogłoby żądać poboru podatku u źródła od dywidend wypłaconych przez spółkę (A) na rzecz spółki (D), w przypadku gdyby spółka (D) była bezpośrednim właścicielem spółki (A), zachodzi nadużycie w rozumieniu dyrektywy, skutkiem czego spółka (B) nie może korzystać z ochrony na podstawie tej dyrektywy? 6) Jeśli będącej rezydentem w danym państwie członkowskim spółki (dominującej) nie można w danym przypadku uznać na podstawie art. 1 ust. 2 dyrektywy 90/435 za zwolnioną z podatku u źródła z tytułu dywidendy otrzymanej od spółki (zależnej) będącej rezydentem w innym państwie członkowskim, czy art. 43 WE w związku z art. 48 WE (czy też art. 56 WE) wyklucza ustawodawstwo, zgodnie z którym to drugie państwo członkowskie opodatkowuje podatkiem od dywidend spółkę dominującą będącą rezydentem w innym państwie członkowskim, przy czym to państwo członkowskie uznaje będące jego rezydentami spółki dominujące – w podobnych okolicznościach – za zwolnione z podatku od takich dywidend? 7) Jeśli będącej rezydentem w danym państwie członkowskim spółki (dominującej) nie można w danym przypadku uznać na podstawie art. 1 ust. 2 dyrektywy 90/435 za zwolnioną z podatku u źródła z tytułu dywidend otrzymanych od spółki (zależnej) będącej rezydentem w innym państwie członkowskim, a spółkę dominującą uznaje się w tym drugim państwie członkowskim za objętą w nim w zakresie omawianych dywidend ograniczonym obowiązkiem podatkowym, czy art. 43 WE w związku z art. 48 WE (czy też art. 56 WE) wyklucza ustawodawstwo, zgodnie z którym to drugie państwo członkowskie nakłada na spółkę zobowiązaną do poboru podatku u źródła w przypadku zwłoki w płatności wymóg uiszczenia odsetek za zwłokę o wyższej stawce niż stawka odsetek za zwłokę wymaganych w tym państwie członkowskim w przypadku skierowania roszczenia z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych do spółki będącej rezydentem tego państwa członkowskiego? 8) Jeśli Trybunał udzieli odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie lit. a) i odpowie na pytanie trzecie w ten sposób, że określenie zakresu, jaki obejmuje pojęcie »właściciela«, nie należy do sądów krajowych, i jeśli będącej rezydentem w państwie członkowskim spółki (dominującej) nie można w związku z tym uznać za zwolnioną z podatku u źródła na podstawie dyrektywy 90/435 z tytułu dywidend otrzymanych od spółki (zależnej) będącej rezydentem w innym państwie członkowskim, czy wówczas to drugie państwo członkowskie jest zobowiązane zgodnie z dyrektywą 90/435 i art. 10 WE do wskazania, kogo w tej sytuacji państwo to uznaje za właściciela dywidend? 9) Jeśli będącej rezydentem w danym państwie członkowskim spółki (dominującej) nie można w danym przypadku uznać, w związku z dyrektywą 90/435, za zwolnioną z opodatkowania u źródła z tytułu dywidendy otrzymanej od spółki (zależnej) będącej rezydentem w innym państwie członkowskim, czy art. 43 WE z związku z art. 48 WE (bądź też art. 56 WE), razem lub każdy z osobna, wyklucza ustawodawstwo, zgodnie z którym: – to inne państwo członkowskie nakłada na spółkę zależną obowiązek poboru podatku u źródła z tytułu dywidend oraz odpowiedzialność wobec organów publicznych za niepobrany u źródła podatek, podczas gdy nie ma takiego obowiązku poboru podatku u źródła, w przypadku gdy spółka dominująca jest rezydentem w tym państwie członkowskim? – drugie państwo członkowskie nalicza odsetki za zwłokę od należnego podatku u źródła? Trybunał jest proszony o udzielenie odpowiedzi na pytanie dziewiąte z uwzględnieniem odpowiedzi na pytania szóste i siódme. 10) W sytuacji, gdy: – spółka (dominująca) będąca rezydentem w państwie członkowskim spełnia wskazany w dyrektywie 90/435 wymóg posiadania (w 2005 r. i 2006 r.) co najmniej 20% kapitału zakładowego spółki (zależnej) będącej rezydentem w innym państwie członkowskim, – tej spółki (dominującej) nie można w danym przypadku uznać na podstawie art. 1 ust. 2 dyrektywy 90/435 za zwolnioną z podatku u źródła z tytułu dywidendy wypłaconej przez spółkę zależną, – (bezpośredni lub pośredni) akcjonariusz (akcjonariusze) lub udziałowiec (udziałowcy) spółki dominującej, będący rezydentami kraju trzeciego, są uznani za właścicieli rozpatrywanej dywidendy, – ci (pośredni czy też bezpośredni) akcjonariusze lub udziałowcy również spełniają wyżej wskazany wymóg dotyczący udziału w kapitale, czy wówczas art. 56 WE wyklucza ustawodawstwo, zgodnie z którym państwo członkowskie, w którym znajduje się spółka zależna, opodatkowuje rozpatrywaną dywidendę w sytuacji, gdy to państwo członkowskie uznaje, że spółki będące rezydentami, które spełniają wynikający z dyrektywy 90/435 wymóg dotyczący udziału w kapitale, czyli posiadały w latach podatkowych 2005 i 2006 co najmniej 20% kapitału zakładowego spółki wypłacającej dywidendę (15% w latach 2007 i 2008, a następnie 10%), są zwolnione z podatku od tych dywidend?”.