Sprawa T-2/11

Republika Portugalska

przeciwko

Komisji Europejskiej

„EFOGR — Sekcja Gwarancji — EFRG i EFRROW — Wydatki wyłączone z finansowania — Wydatki dokonane w ramach programu POSEI (lata budżetowe 2005, 2006 i 2007)”

Streszczenie – wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 7 czerwca 2013 r.

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 54)

W ramach procedury rozliczania rachunków Sekcji Gwarancji pierwsze pisemne powiadomienie przez Komisję państw członkowskich na zakończenie kontroli, których ona dokonała, winno, zgodnie z art. 11 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 885/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW, przedstawiać wyniki przeprowadzonej przez Komisję kontroli weryfikującej dotyczącej wydatków, które nie zostały dokonane przez dane państwo członkowskie zgodnie z zasadami wspólnotowymi, i wskazywać środki zaradcze, które mają zostać podjęte w celu zapewnienia zgodności z tymi zasadami. W tym względzie to pisemne powiadomienie powinno umożliwić państwu członkowskiemu dokładne zapoznanie się z zastrzeżeniami Komisji, tak aby powiadomienie to mogło pełnić funkcję ostrzeżenia nadaną mu w art. 8 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1663/95 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 729/70 w odniesieniu do procedury rozliczania rachunków Sekcji Gwarancji EFOGR i w art. 7 ust. 4 rozporządzenia nr 1258/1999 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej. Zatem w pierwszym pisemnym powiadomieniu, o którym mowa w tymże art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1663/95, Komisja winna wystarczająco dokładnie wskazać przedmiot prowadzonego przez jej służby dochodzenia i stwierdzone w jego trakcie uchybienia, ponieważ mogą one zostać następnie podniesione jako dowód poważnych i racjonalnych wątpliwości, jakie instytucja ta może żywić wobec wyników kontroli przeprowadzonych przez władze krajowe czy też przekazanych przez nie danych i, co za tym idzie, uzasadniać korekty finansowe zastosowane w końcowej decyzji o wyłączeniu z finansowania wspólnotowego niektórych wydatków poniesionych przez dane państwo członkowskie w ramach EFOGR. Jedynie takie powiadomienie umożliwia pełne zrozumienie zastrzeżeń Komisji i może stanowić punkt odniesienia przy obliczaniu terminu 24 miesięcy przewidzianego w art. 7 ust. 4 akapit piąty rozporządzenia nr 1258/1999 oraz w art. 31 rozporządzenia nr 1290/2005. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1663/95 i art. 11 rozporządzenia nr 885/2006 w związku z art. 7 ust. 4 akapit piąty rozporządzenia nr 1258/1999 Komisja nie może wyłączyć z finasowania wspólnotowego wydatków dokonanych ponad 24 miesiące przed podaniem na piśmie do wiadomości danego państwa członkowskiego wyników kontroli weryfikujących. Niespełnienie wymogu ustanowionego w art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1663/95 oraz w art. 11 rozporządzenia nr 885/2006 pozbawiłoby znaczenia gwarancję proceduralną przyznaną państwom członkowskim na mocy art. 7 ust. 4 akapit piąty rozporządzenia nr 1258/1999, która to gwarancja ogranicza w czasie możliwość odmowy finansowania wydatków przez EFOGR. (por. pkt 57–62, 79)

W ramach procedury rozliczania rachunków EFOGR o wynikach kontroli weryfikujących, które stanowią podstawę dla jakiejkolwiek korekty, państwo członkowskie powinno być powiadomione tak wcześnie, jak to tylko możliwe, aby mogło ono jak najszybciej zaradzić stwierdzonym uchybieniom i w konsekwencji uniknąć nowych korekt w przyszłości. Ponadto zarówno z art. 8 rozporządzenia nr 1663/95 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia nr 729/70 w odniesieniu do procedury rozliczania rachunków Sekcji Gwarancji EFOGR, jak i z art. 11 rozporządzenia nr 885/2006 wynika, że w przypadku niezaradzenia przez dane państwo członkowskie stwierdzonym przez Komisję nieprawidłowościom instytucja ta może ze względu na nieprzestrzeganie zasad wspólnotowych wyłączyć z finansowania wspólnotowego wydatki, których nieprawidłowości te dotyczą, aż do dnia, w których wdrożone zostaną zastosowane przez nią środki zaradcze. W tym względzie w sytuacji gdy wyniki nie są podane do wiadomości na czas i gdy nieprawidłowości uzasadniające zastosowanie korekty finansowej zachodzą również po dacie pisemnego podania ich do wiadomości, Komisja ma prawo – a wręcz obowiązek – uwzględnić tę sytuację przy określaniu okresu, którego winna dotyczyć dana korekta finansowa. Jednak obowiązek Komisji na zastosowanie korekty finansowej w odniesieniu do okresu poprzedzającego tą datę nie może zostać rozciągnięty na okres, w odniesieniu do którego nie zrealizowano zadania z zakresu kontroli i który poprzedzał datę podania do wiadomości pierwszego powiadomienia o kontroli, ze względu na to, iż państwo członkowskie, poinformowane jedynie o nieprawidłowościach stwierdzonych po zakończeniu będących przedmiotem kontroli lat gospodarczych, nie mogło podjąć na czas jakichkolwiek środków zaradczych. Przyjęcie jakiejkolwiek innej interpretacji skutkowałoby zezwoleniem Komisji na zastosowanie tej korekty finansowej w odniesieniu do okresu poprzedzającego datę pierwszego powiadomienia bez poinformowania państwa członkowskiego i dania mu możliwości zaradzenia tym nieprawidłowościom. (por. pkt 63, 79, 80, 82–85)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 99–102, 131–133)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 108, 109, 112, 149)

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przez organy krajowe w trakcie kontroli na miejscu polegającej na zbadaniu prób dotyczących wniosków o przyznanie pomocy dokonanej na podstawie art. 58 rozporządzenia nr 43/2003 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzeń nr 1452/2001, 1453/2001 i 1454/2001 w odniesieniu do pomocy dla lokalnej produkcji roślin uprawnych w regionach peryferyjnych Unii Europejskiej nie można uznać okoliczności odmowy przez te organy płatności jedynie w odniesieniu do tych wniosków, których nieprawidłowość już została stwierdzona, za stanowiącą zaradzenie uchybieniu mogące zagwarantować, że za pomocą EFOGR zostaną sfinansowane jedynie wnioski spełniające wymogi określone w przepisach prawa Unii. Organy krajowe powinny bowiem były uwzględnić odsetek błędów stwierdzonych w odniesieniu do próby kontrolnej i zastosować go do całości danych statystycznych, co umożliwiłoby oszacowanie poniesionej przez EFOGR straty. (por. pkt 128, 129)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 138–140)

W ramach procedury rozliczania rachunków Sekcji Gwarancji w sytuacji gdy zamiast odrzucić całość wydatków, których dotyczyło naruszenie, Komisja zadała sobie trud ustanowienia zasad zmierzających do zróżnicowanego potraktowania różnych przypadków nieprawidłowości, stosownie do stopnia uchybienia i stopnia ryzyka ponoszonego przez EFOGR, to do państwa członkowskiego należy wykazanie, że kryteria te są arbitralne i niesprawiedliwe. (por. pkt 147)