Keywords

Summary



Keywords

1. Komisja – Zobowiązania członków – Artykuł 213 ust. 2 WE

(art. 213 ust 2 WE)

2. Komisja – Zobowiązania członków – Naruszenie – Sankcje

(art. 213 ust 2 WE)

3. Komisja – Zobowiązania członków – Naruszenie – Postępowanie

(art. 213 ust 2 WE)

4. Komisja – Zobowiązania członków – Naruszenie – Postępowanie

(art. 213 ust 2 WE)

5. Komisja – Zobowiązania członków – Naruszenie – Postępowanie

(art. 213 ust 2 WE)

6. Komisja – Zobowiązania członków – Naruszenie – Postępowanie

(art. 213 ust 2 WE)

7. Komisja – Zobowiązania członków – Naruszenie – Okoliczności faktyczne badane w ramach postępowania karnego

(art. 213 ust 2 WE)

Summary

1. Artykuł 213 ust. 2 akapit trzeci WE, który zakazuje członkom Komisji wykonywania jakiejkolwiek działalności równocześnie z pełnieniem funkcji i który nakłada na nich obowiązek stosowania się do zobowiązań wynikających z ich funkcji, wymienia niektóre obowiązki jedynie tytułem przykładu.

W przepisie tym w żaden sposób nie ograniczono pojęcia „zobowiązań wynikających z funkcji”, należy je więc interpretować w sposób szeroki. Ważne jest bowiem, ze względu na istotne zadania, jakie zostały im powierzone, by członkowie Komisji przestrzegali jak najbardziej rygorystycznych norm postępowania. Pojęcie to należy więc rozumieć w ten sposób, że obejmuje ono, poza obowiązkiem uczciwości i roztropności, wymienionym wprost w tym akapicie, całość zobowiązań wynikających z funkcji członka Komisji, do których należy ustanowiony w akapicie pierwszym tego artykułu obowiązek działania w sposób w pełni niezależny i w ogólnym interesie Wspólnoty.

Członkowie Komisji zobowiązani są więc w każdej chwili stawiać ogólny interes Wspólnoty nie tylko ponad interesy narodowe, lecz także ponad swój interes osobisty.

Postępowanie członków Komisji winno zatem być bez zarzutu, nie oznacza to jednak, że każde najmniejsze odstępstwo od tej normy może być powodem sankcji na podstawie art. 213 ust. 2 WE. Konieczne jest tu naruszenie o istotnej wadze.

(por. pkt 68–72)

2. Zgodnie z art. 213 ust. 2 akapit trzeci WE Trybunał może, w razie naruszenia zobowiązań wynikających z funkcji członka Komisji, orzec sankcję polegającą na dymisji lub pozbawieniu zainteresowanego prawa do emerytury lub innych podobnych korzyści. Dymisja może nastąpić tylko w sytuacji, gdy naruszenie zostanie popełnione i trwa podczas pełnienia przez członka Komisji funkcji, pozbawienie prawa do emerytury lub innych podobnych praw może natomiast nastąpić zarówno w razie popełnienia naruszenia w trakcie kadencji, jak i po jej upływie. W braku określenia zakresu pozbawienia prawa do emerytury lub innych podobnych praw Trybunał władny jest orzec całkowite lub częściowe pozbawienie tego prawa, w zależności od wagi naruszenia.

Stąd okoliczność, iż kadencja członka Komisji wygasła, w związku z czym nie można orzec jego dymisji, nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu wobec tego członka Komisji sankcji w przypadku naruszenia popełnionego w trakcie trwania kadencji, lecz wykrytego po jej upływie.

W związku z powyższym art. 213 ust. 2 WE stanowi właściwą podstawę prawną skargi do Trybunału, która ma celu stwierdzenie, że członek Komisji naruszył zobowiązania ciążące na nim na mocy tego postanowienia, i orzeczenie o całkowitym lub częściowym pozbawieniu go prawa do emerytury lub innych podobnych korzyści.

(por. pkt 73–75)

3. Niezależnie od tego, że art. 213 ust. 2 WE nie określa żadnego terminu do wniesienia skargi w nim przewidzianej, termin, jakim dysponuje w tej mierze Komisja, nie jest nieograniczony. W braku przepisów na ten temat instytucja ta winna dbać o to, by nie opóźniać bez końca chwili wykonania przysługujących jej uprawnień, w trosce o poszanowanie podstawowego wymogu pewności prawa, i by zapobiec utrudnianiu pozwanym odpowiedzi na jej argumenty, a w związku z tym nie naruszyć prawa do obrony.

(por. pkt 90)

4. Mimo braku szczegółowych zasad określających sposób wnoszenia skargi przewidzianej w art. 213 ust. 2 WE, powinno to nastąpić z poszanowaniem prawa do obrony, ponieważ poszanowanie tego prawa w każdym postępowaniu wszczętym wobec określonej osoby i mogącym doprowadzić do niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia stanowi podstawową zasadę prawa wspólnotowego i należy je zapewnić nawet w braku jakichkolwiek uregulowań dotyczących tego postępowania. W tym zakresie poszanowanie prawa do obrony wymaga, by osobie, wobec której Komisja wszczęła postępowanie administracyjne, umożliwiono w jego trakcie przedstawienie w sposób użyteczny jej punktu widzenia co do rzeczywistego i istotnego charakteru zarzucanych zdarzeń i okoliczności, a także co do dokumentów, na których Komisja opiera zarzut naruszenia prawa wspólnotowego.

Zatem jeśli instytucja adresuje do zainteresowanego członka pismo zawierające zarzuty, w którym podsumowano wszystkie zarzucane mu czyny i ich analizę z prawnego punktu widzenia, udostępnia mu akta sprawy, wzywa do przedstawienia uwag w terminie co najmniej dwóch miesięcy i dokonuje jego przesłuchania, to instytucja ta przeprowadza postępowanie w trybie pozwalającym na poszanowanie prawa do obrony.

(por. pkt 103, 104, 110)

5. Artykuł 2 ust. 1 protokołu nr 7 do europejskiej konwencji praw człowieka, zgodnie z którym każdy, kto został uznany przez sąd za winnego popełnienia przestępstwa, ma prawo do rozpatrzenia przez sąd wyższej instancji jego sprawy, tak w przedmiocie orzeczenia o winie, jak i co do kary, przyznaje prawo, od którego, zgodnie z art. 2 ust. 2 tego protokołu, mogą być stosowane wyjątki, między innymi gdy zainteresowany był sądzony w pierwszej instancji przez sąd najwyższy.

W związku z tym założywszy nawet, że postanowienie to znajduje zastosowanie w przypadku postępowania w trybie art. 213 ust. 2 WE, brak możliwości zaskarżenia orzeczenia Trybunału nie stanowi w żadnym razie uchybienia powodującego naruszenie prawa członków Komisji do skutecznej ochrony sądowej i nie pozwala zatem stwierdzić bezprawności skargi do Trybunału.

(por. pkt 112, 113)

6. Postępowania dyscyplinarne wobec urzędników lub pracowników Wspólnot oraz postępowania przeciwko członkom Komisji nie podlegają tym samym zasadom. Pierwsze z nich unormowane są przepisami regulaminu pracowniczego urzędników Wspólnot Europejskich, drugie zaś podlegają osobnej procedurze na podstawie art. 213 ust. 2 WE. W związku z tym rozstrzygnięcia przyjęte w przypadku pierwszych z tych postępowań niekoniecznie dają się przenieść na drugie z nich.

(por. pkt 118)

7. W zakresie w jakim ustalenia poczynione w trakcie postępowania karnego dotyczą okoliczności faktycznych identycznych z rozpatrywanymi w ramach postępowania w trybie art. 213 ust. 2 WE i zostały włączone do akt sprawy przed Trybunałem, może on wziąć je pod uwagę, rozpatrując okoliczności faktyczne będące podstawą zarzutów stawianych danej osobie. Trybunał nie jest jednakże związany kwalifikacją prawną okoliczności faktycznych dokonaną w ramach postępowania karnego. Jego zadaniem jest ustalenie, w pełnym zakresie przysługującej mu swobody oceny, czy czyny zarzucane w postępowaniu na podstawie art. 213 ust. 2 WE stanowią naruszenie obowiązków wynikających z funkcji członka Komisji.

(por. pkt 120, 121)