Z art. 48 i 49 warunków zatrudnienia pracowników Europejskiego Banku Centralnego wynika, że opinii komitetu pracowniczego należy zasięgnąć we wszystkich kwestiach dotyczących wynagrodzenia. W związku z tym należy zasięgnąć jego opinii przed wydaniem decyzji w sprawie ogólnej waloryzacji wynagrodzeń. Natomiast zgodnie z tymi przepisami należy zasięgnąć opinii komitetu pracowniczego tylko w kwestiach „systemu emerytalnego”. Wprawdzie należy wysłuchać tego, co ma do powiedzenia komitet pracowniczy, przed ustaleniem i zmianą przepisów dotyczących systemu emerytalnego, lecz nie przed wydaniem każdej decyzji wykonawczej do tych przepisów, w tym decyzji o corocznej podwyżce emerytur wydanej na podstawie art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia.

Prawo do rokowań zbiorowych w ujęciu art. 28 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka ma na celu umożliwienie rokowań między partnerami społecznymi w celu ustalenia warunków pracy. Tymczasem w przypadku gdy prawa i obowiązki pracowników są już w wystarczającym stopniu określone w mających zastosowanie przepisach, których ważność nie jest kwestionowana, takie rokowania nie są w każdym razie wymagane prze to prawo podstawowe.

W kwestii corocznej podwyżki emerytur byłych pracowników Europejskiego Banku Centralnego metodologia rządząca podwyżką emerytur określona jest w art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia pracowników Banku. Przepis ten stanowi, że w razie gdy stawka procentowa ogólnej waloryzacji wynagrodzeń za dany rok przekracza inflację, Rada Prezesów stosuje stawkę ogólnej waloryzacji wynagrodzeń do indeksacji emerytur, gdy ustali, działając na podstawie opinii aktuariusza programu emerytalnego, że sytuacja finansowa funduszu na to pozwala. Jeżeli sytuacja finansowa funduszu na to nie pozwala, emerytury wzrastają w zależności od inflacji.

Choć kryterium dotyczące sytuacji finansowej funduszu nie jest bardziej skonkretyzowane w załączniku III do warunków zatrudnienia, omawiany system emerytalny jest systemem polegającym na kapitalizacji, w którym wypłacane emerytury finansowane są zasadniczo ze świadczeń podstawowych i świadczeń elastycznych. Zatem wymóg, by sytuacja finansowa funduszu pozwalała na stosowanie stawki ogólnej waloryzacji wynagrodzeń, ma na celu zapewnienie, by podwyżka emerytur nie zagroziła finansowaniu programu emertytalnego w ujęciu długoterminowym. Zatem to w świetle tego celu Rada Prezesów powinna ocenić sytuację finansową funduszu i podjąć decyzję o podwyżce emerytur.

W tej sytuacji istnienie mechanizmu gwarancyjnego określonego w załączniku III do warunków zatrudnienia nie może być brane pod uwagę do celów oceny sytuacji finansowej funduszu. Wspomniany mechanizm gwarancyjny ma bowiem na celu ochronę wpłaconych kwot przez ujemnym zyskiem z inwestycji, lecz nie przed podwyżką emerytur, na którą nie pozwala sytuacja finansowa funduszu. Istnienie tego mechanizmu gwarancyjnego nie przyznaje więc Radzie Prezesów żadnej swobody działania w zakresie oceny sytuacji finansowej funduszu.

Ponadto przestrzeganie metodologii określonej w art. 17 ust. 7 załącznika III warunków zatrudnienia podlega kontroli sądu Unii. Tym samym w sytuacji, w której Rada Prezesów nie zastosowałaby stawki ogólnej waloryzacji wynagrodzeń do emerytur, chociaż sytuacja finansowa funduszu na to pozwalała, jej decyzja mogłaby zostać zakwestionowana przed sądem Unii.

Dlatego też prawa i obowiązki byłych pracowników Europejskiego Banku Centralnego są wystarczająco ustalone w metodologii określonej w art. 17 ust. 7 załącznika III do ww. warunków zatrudnienia.

Wniosku tego nie podważa fakt, że ocena sytuacji finansowej funduszu wymaga oceny ekonomicznej i że tego rodzaju ocena podlega kontroli sądowej jedynie w ograniczonym zakresie.

W tym względzie, z jednej strony, ograniczona kontrola sądowa nie oznacza, że sąd Unii powstrzymuje się od jakiejkolwiek kontroli. Sąd Unii powinien bowiem w takim przypadku dokonać weryfikacji nie tylko rzetelności przytoczonego materiału dowodowego, jego wiarygodności i spójności, ale także kontroli tego, czy te materiały stanowią zbiór istotnych danych, które należy wziąć pod uwagę w celu oceny złożonej sytuacji, i czy może on stanowić podstawę dla wniosków wyciągniętych na jego podstawie.

Z drugiej strony, zgodnie z art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia, Rada Prezesów powinna działać po zasięgnięciu opinii aktuariusza, czyli opinii eksperta. Taka opinia eksperta ma na celu ułatwienie jej dokonania oceny sytuacji finansowej funduszu. Ułatwia ona również kontrolę sądową decyzji. W sytuacji gdy Rada Prezesów postąpi zgodnie z opinią aktuariusza, uwzględnia ona opinię eksperta będącego osobą postronną wobec Rady Prezesów i personelu Banku. Natomiast w sytuacji gdy Rada Prezesów postanowi nie zgodzić się z tą opinią, winna ona podać powody, dla których ma opinię odmienną.

(zob. pkt 155–163)

Odesłanie:

Sąd: sprawa T‑201/04 Microsoft przeciwko Komisji, 17 września 2007 r., Zb.Orz. s. II‑3601, pkt 87–89