Nie ma charakteru hipotetycznego, ma znaczenie dla sporu i jest w związku z tym dopuszczalne pytanie prejudycjalne, w którym sąd odsyłający rozważa w ramach sporu dotyczącego zarzut dostawcy energii elektrycznej, przeciwko zwolnieniu przyznanemu na podstawie prawa krajowego niektórym operatorom systemów zaopatrzenia w energię z obowiązku pozostawienia swobodnego dostępu do ich systemów, w sytuacji gdy przepisy dyrektywy sprzeciwiają się takiemu systemowi odstępstw, który przyznaje to zwolnienie bez wzięcia pod uwagę zdolności technicznych tych systemów.

Zakresem zastosowania tego przepisu jest objęty, a w konsekwencji uznany za system dystrybucyjny energii elektrycznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 dyrektywy 2003/54, system znajdujący się na przynależnym mu terenie zakładowym i służący głównie do przesyłania energii wewnątrz danego przedsiębiorstwa lub powiązanych z nim przedsiębiorstw, którym przesyłana jest w celu dostawy do odbiorców końcowych energia elektryczna niemająca bardzo wysokiego lub wysokiego napięcia, niezależnie od ilości energii przesyłanej danym systemem i niezależnie od okoliczności, że obsługa tego systemu jest wyłącznie działalnością uzupełniającą wobec głównej działalności przedsiębiorstwa.

Zasada swobodnego dostępu, która stanowi jeden z zasadniczych środków, które państwa członkowskie są zobowiązane wprowadzić w życie w celu zakończenia procesu tworzenia rynku wewnętrznego energii elektrycznej, zgodnie z art. 20 ust. 1 dyrektywy 2003/54 dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, znajduje zastosowanie do systemów przesyłowych i systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej.

Wykładni art. 20 ust. 1 dyrektywy 2003/54 dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej należy dokonywać w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisu krajowego, który zwalnia niektórych operatorów systemów zaopatrzenia w energię z obowiązku pozostawienia stronom trzecim swobodnego dostępu do tych systemów, z uwagi na fakt, że systemy te znajdują się na przynależnym im terenie zakładowym i służą głównie do przesyłania energii wewnątrz własnego przedsiębiorstwa lub powiązanych z nim przedsiębiorstw.

W istocie, o ile przepis ten powierza państwom członkowskim zadanie przyjęcia środków koniecznych dla wdrożenia systemu dostępu stron trzecich do systemów przesyłowych lub dystrybucyjnych i w konsekwencji państwa członkowskie mają zgodnie z art. 249 WE swobodę wyboru formy i środków, które mają być podjęte w celu wdrożenia takiego systemu, o tyle biorąc pod uwagę znaczenie zasady swobodnego dostępu do systemów przesyłowych lub dystrybucyjnych, taki zakres swobody nie zezwala im na odejście od wskazanej zasady poza przypadkami, w których dyrektywa ta przewiduje wyjątki lub odstępstwa.

Nie jest tak w przypadku przepisów krajowych, które nie są objęte zakresem zastosowania któregokolwiek z wyjątków lub odstępstw od wspomnianej zasady przewidzianych w dyrektywie:

— po pierwsze, odstępstwo, o którym mowa w jej art. 20 ust. 2, który stanowi, że aby operator systemu dystrybucyjnego mógł odmówić dostępu do swego systemu, jeśli nie dysponuje konieczną zdolnością, niezbędne jest uzasadnienie w każdym poszczególnym przypadku, i który nie zezwala państwom członkowskim na ustanowienie odstępstw w sposób ogólny bez dokonania konkretnej oceny tego braku zdolności, lub

— po drugie, odstępstwo, o którym mowa w art. 3 ust. 8 dyrektywy, w przypadku gdy z jednej strony odstępstwo przewidziane w danych przepisach nie jest uzasadnione ryzykiem, że operatorzy systemów nie będą mogli wypełnić swych obowiązków w zakresie usługi publicznej, z powodu tego swobodnego dostępu i gdy z drugiej strony odstępstwo to jest uzasadnione jedynie uwarunkowaniami geograficznymi i prawnymi obszaru, na którym rzeczone systemy są wykorzystywane, lub

— po trzecie, poprzez stosowanie art. 26 ust. 1 dyrektywy, który zawiera odstępstwa od jej art. 20, które uzasadnione są poważnymi problemami dla działania małych systemów wydzielonych w zakresie, w jakim dane państwo członkowskie ani nie zwróciło się, ani nie otrzymało niezbędnej zgody Komisji wydanej w drodze decyzji opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(por. pkt 55, 57, 58, 60–65; sentencja)