Keywords

Summary



Keywords

1. Pytania prejudycjalne – Ocena ważności – Pytanie w przedmiocie ważności decyzji, która nie została zaskarżona na podstawie art. 230 WE

(art. 230 WE i 234 WE)

2. Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Pytanie pozbawione w sposób oczywisty znaczenia dla sprawy

(art. 234 WE)

3. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Adresaci – Przedsiębiorstwa – Pojęcie

(art. 87 ust. 1 WE)

4. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Adresaci – Przedsiębiorstwa – Pojęcie

(art. 87 ust. 1 WE)

5. Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie

(art. 87 ust. 1 WE)

6. Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Charakter selektywny środka

(art. 87 ust. 1 WE)

7. Pomoc przyznawana przez państwa – Wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi – Naruszenie konkurencji – Kryteria oceny

(art. 87 ust. 1 WE)

8. Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie

(art. 87 ust. 1 WE)

Summary

1. Wobec tego, że pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności decyzji Komisji zostało przedłożone przez sąd krajowy z urzędu, a nie na wniosek zainteresowanego podmiotu, który mając możliwość wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności tej decyzji, nie skorzystał z niej w terminie przewidzianym w art. 230 WE, ww. pytania prejudycjalnego nie można uznać za niedopuszczalne z powołaniem się na tę ostatnią okoliczność.

(por. pkt 72–74)

2. Trybunał może pozostawić bez rozstrzygnięcia pytanie prejudycjalne dotyczące oceny ważności aktu wspólnotowego, gdy jest oczywiste, że owa wnioskowana przez sąd krajowy ocena nie ma żadnego związku ze stanem faktycznym lub przedmiotem postępowania przed tym sądem.

(por. pkt 75)

3. Pojęcie „przedsiębiorstwa” w prawie konkurencji obejmuje każdą jednostkę wykonującą działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania.

Działalność gospodarczą stanowi każda działalność polegająca na oferowaniu towarów lub usług na danym rynku. O ile najczęściej działalność gospodarcza jest wykonywana bezpośrednio na rynku, o tyle nie jest jednak wykluczone, że może ona być prowadzona przez przedsiębiorcę w bezpośrednim kontakcie z rynkiem, a pośrednio przez inny podmiot kontrolujący tego przedsiębiorcę w ramach gospodarczej całości, którą razem tworzą.

W tym kontekście zwykłe dzierżenie udziałów, nawet kontrolnych, nie wystarczy, aby uznać za gospodarczą działalność podmiotu dzierżyciela tych udziałów, jeżeli polega ona jedynie na wykonywaniu praw związanych ze statusem akcjonariusza lub członka oraz ewentualnym pobieraniu dywidend, zwykłych pożytków z prawa własności danego dobra. Natomiast podmiot, który posiadając udziały kontrolne w spółce, skutecznie wykonuje tę kontrolę poprzez bezpośrednie lub pośrednie wywieranie wpływu na zarządzanie nią, powinien być uważany za uczestniczący w działalności gospodarczej wykonywanej przez kontrolowane przedsiębiorstwo i z tego tytułu sam powinien być uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE.

W przeciwnym razie sam podział przedsiębiorstwa na dwa odrębne podmioty, z których pierwszy prowadziłby bezpośrednio wcześniejszą działalność gospodarczą, a drugi kontrolowałby ten pierwszy poprzez wywieranie wpływu na zarządzanie nim, wystarczyłby, aby pozbawić skuteczności zasady wspólnotowe dotyczące pomocy państwa. Umożliwiłby on drugiemu podmiotowi korzystanie z subwencji lub innych ulg przyznanych przez państwo lub za pomocą zasobów państwowych i na spożytkowanie w całości lub w części z korzyścią dla tego pierwszego, również w interesie całości gospodarczej, którą tworzą te dwa podmioty.

Zatem może zostać zakwalifikowana jako „przedsiębiorstwo” w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, w związku z tym może podlegać przepisom prawa wspólnotowego dotyczącym pomocy państwa osoba prawna, taka jak fundacja bankowa, kontrolująca kapitał spółki bankowej, której ustrój przewiduje zasady, które ukazują zadania wykraczające poza zwykłe lokowanie kapitału przez inwestora, umożliwiają więc wykonywanie funkcji kontrolnych, ale również inicjatywę i pomoc finansową oraz obrazują w ten sposób istnienie strukturalnych i funkcjonalnych związków pomiędzy fundacjami bankowymi a spółkami bankowymi.

(por. pkt 107–118, 125 oraz pkt 1 sentencji)

4. Osoby prawnej, takiej jak fundacja bankowa, której działalność ogranicza się do przekazywania środków organizacjom niemającym celu zarobkowego, nie można zakwalifikować jako „przedsiębiorstwa” w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE. W istocie działalność taka ma charakter wyłącznie społeczny i nie jest wykonywana na rynku w konkurencji z innymi przedsiębiorcami. W ramach tej działalności fundacja bankowa działa jak instytucja dobroczynna lub organizacja charytatywna, a nie jak przedsiębiorstwo.

Natomiast, jeżeli fundacja bankowa działająca w dziedzinach interesu publicznego i użyteczności publicznej wykorzystuje uprawnienie przyznane jej przez ustawodawcę krajowego do dokonywania czynności finansowych, gospodarczych, w zakresie nieruchomości i ruchomości, koniecznych lub użytecznych do realizacji tych celów, może ona oferować towary lub usługi na rynku w konkurencji z innymi przedsiębiorcami, na przykład w dziedzinach takich jak badania naukowe, edukacja, sztuka lub zdrowie.

W takim przypadku tego rodzaju fundację bankową należy uznać za przedsiębiorstwo, jako wykonującą działalność gospodarczą niezależnie od tego, że oferowanie towarów lub usług jest dokonywane bez celu zarobkowego, ponieważ owa oferta pozostaje w stosunku konkurencji z tymi przedsiębiorcami, którzy mają taki cel, i powinna ona zatem podlegać przepisom wspólnotowym dotyczącym pomocy państwa.

(por. pkt 119–125 oraz pkt 1 sentencji)

5. Pojęcie pomocy jest bardziej ogólne niż pojęcie subwencji, ponieważ obejmuje ono nie tylko świadczenia pozytywne takie jak same subwencje, ale również instrumenty, które w różnej formie zmniejszają zwykłe obciążenia budżetu przedsiębiorstwa i które przez to, mimo że nie są subwencjami w ścisłym znaczeniu tego słowa, mają taki sam charakter i identyczne skutki.

Wynika z tego, że instrument, poprzez który władze publiczne przyznają niektórym przedsiębiorstwom zwolnienie podatkowe, które wprawdzie nie jest związane z przekazaniem zasobów państwowych, ale stawia beneficjentów w lepszej sytuacji finansowej niż innych podatników, stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE. Tak samo może stanowić pomoc państwa działanie polegające na przyznaniu niektórym przedsiębiorstwom obniżenia podatku lub odroczenia płatności należnego w zwykłym trybie podatku.

(por. pkt 131, 132)

6. Ulga podatkowa przyznawana niektórym przedsiębiorstwom przy uwzględnieniu ich formy prawnej – osoba prawna prawa publicznego lub fundacja – oraz sektorów, w których wykonują one działalność, nie ma zastosowania do wszystkich przedsiębiorców, a zatem nie może być uznana za ogólny instrument polityki podatkowej lub ekonomicznej, co oznacza, że jest selektywna.

(por. pkt 135, 136, 138)

7. Artykuł 87 ust. 1 WE zakazuje pomocy, która wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi i zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji. Do celów zakwalifikowania działania krajowego jako zakazanej pomocy państwa nie jest konieczne stwierdzenie faktycznego wpływu pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi i rzeczywistego zakłócenia konkurencji, lecz jedynie zbadanie, czy pomoc może mieć wpływ na tę wymianę handlową i zakłócać konkurencję. W szczególności, gdy pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw konkurencyjnych w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej, należy uznać, że ma ona wpływ na tę ostatnią. W tym zakresie okoliczność, że dany sektor ekonomiczny jest przedmiotem liberalizacji na płaszczyźnie wspólnotowej, może oznaczać faktyczny lub potencjalny wpływ pomocy na konkurencję, jak i na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

Ponadto nie jest konieczne, aby uprzywilejowane przedsiębiorstwo uczestniczyło w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej. Jeżeli mianowicie państwo członkowskie przyznaje pomoc przedsiębiorstwu, działalność krajowa może być przez to utrzymana lub zwiększona z tym skutkiem, że zmniejszą się szanse wejścia na rynek przedsiębiorstw mających siedzibę w innych państwach członkowskich. Ponadto wzmocnienie przedsiębiorstwa, które dotychczas nie uczestniczyło w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej, może postawić je w sytuacji umożliwiającej mu wejście na rynek innego państwa członkowskiego.

(por. pkt 139–143)

8. Zwolnienie z potrącenia dywidend przypadających fundacjom bankowym, posiadającym udziały w spółkach bankowych i które służą wyłącznie celom dobroczynnym, edukacyjnym, wychowawczym, naukowym i badawczym, może być zakwalifikowane jako pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE. W istocie taki środek krajowy jest finansowany przez państwo. Ponadto jest on selektywny. Wreszcie korzyść taką uzyskuje sektor usług finansowych, który był przedmiotem ważnego procesu liberalizacji na poziomie wspólnotowym; proces ten zaostrzył konkurencję, która może już skutkować swobodnym przepływem kapitału przewidzianym w traktacie oraz może wzmacniać, po pierwsze, w kategoriach finansowania lub płynności finansowej pozycję jednostki gospodarczej działającej w sektorze bankowym, utworzonej przez fundację bankową i spółkę bankową, a po drugie, pozycję fundacji bankowej w działalności wykonywanej w szczególności w dziedzinie społecznej, naukowej lub kulturalnej.

(por. pkt 133, 138, 145, 146 oraz pkt 2 sentencji)