Keywords

Summary



Keywords

1. Transport – Transport lotniczy – Dyrektywa 2009/12 – Opłaty lotniskowe – Zakres stosowania – Naruszenie zasady równego traktowania – Brak

(art. 80 ust. 2 WE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12)

2. Transport – Transport lotniczy – Dyrektywa 2009/12 – Opłaty lotniskowe – Zakres stosowania – Naruszenie zasady proporcjonalności – Brak

(art. 5 akapit trzeci WE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/12)

3. Prawo wspólnotowe – Zasady – Zasada pomocniczości – Stosowanie w dziedzinie transportu lotniczego

(art. 5 akapit drugi WE, art. 80 WE)

Summary

1. Porównywalność odmiennych sytuacji należy oceniać w świetle ogółu cechujących je elementów. Elementy te winny być w szczególności określone i ocenione w świetle przedmiotu i celu aktu Unii, który wprowadza rzeczone rozróżnienie. Należy poza tym uwzględnić zasady i cele dziedziny prawa, do której należy sporny akt.

Dyrektywa 2009/12 w sprawie opłat lotniskowych opiera się na art. 80 ust. 2 WE, który stanowi, że Rada może zadecydować, czy, w jakim zakresie i w jakim trybie właściwe przepisy mogą być przyjęte dla transportu morskiego i lotniczego. Tym samym traktat, upoważniając Radę do zadecydowania zarówno o chwili, jak i zakresie jej interwencji dla transportu morskiego i lotniczego, powierza jej szerokie uprawnienia normatywne w zakresie przyjmowania stosownych reguł wspólnych. Kontrolując wykonanie tej kompetencji, sąd Unii nie może zastąpić oceny prawodawcy Unii swoją własną oceną, lecz musi ograniczyć się do zbadania, czy ocena ta jest dotknięta oczywistym błędem albo stanowi nadużycie władzy lub czy prawodawca nie przekroczył w oczywisty sposób granic przysługujących mu uprawnień normatywnych.

W każdym razie dopuszczalne jest, aby prawodawca ów odwołał się do kategoryzacji stosownie do obiektywnych kryteriów i na podstawie ustaleń ogólnych w celu wprowadzenia generalnych i abstrakcyjnych uregulowań. Jest tak tym bardziej, gdy wprowadzenie przez prawodawcę Unii wspólnej polityki łączy się z koniecznością oceny złożonej sytuacji gospodarczej, jak to ma miejsce z reguły w dziedzinie transportu lotniczego.

Biorąc pod uwagę owe kryteria wykonywanie kompetencji przez prawodawcę Unii, przy przyjmowaniu dyrektywy 2009/12, nie jest dotknięte oczywistym błędem ani nie stanowi nadużycia władzy, a uznając, że drugorzędne porty lotnicze państw członkowskich nie znajdują się w tej samej sytuacji, w stosunku do użytkowników portów lotniczych, co główne porty lotnicze, prawodawca ten nie przekroczył w oczywisty sposób granic uprawnień normatywnych przysługujących mu w dziedzinie polityki transportu lotniczego. W istocie w państwach członkowskich, w których żaden port lotniczy nie osiąga minimalnej wielkości przewidzianej w dyrektywie 2009/12, port lotniczy o największym ruchu pasażerskim w skali roku należy uważać za punkt dostępu do danego państwa, co sprawia, iż znajduje się on w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do użytkowników portów lotniczych. Natomiast portów lotniczych, które nie są włączone do zakresu stosowania dyrektywy 2009/12 nie można – niezależnie od rzeczywistych rozmiarów rocznego ruchu pasażerskiego – uważać za główne porty lotnicze państw członkowskich, w których są położone. Takie porty lotnicze można uważać za drugorzędne porty lotnicze państw członkowskich mające dla przedsiębiorstw lotniczych zasadniczo inne znaczenie strategiczne w stosunku do głównych portów lotniczych, co stawia je w innych sytuacjach w stosunku do użytkowników portów lotniczych w zakresie ustalania opłat lotniskowych.

(por. pkt 32-35, 47, 48, 50)

2. Jeżeli chodzi o sądową kontrolę przestrzegania wymogów wynikających z zasady proporcjonalności w dziedzinach, w których prawodawca dysponuje szerokimi uprawnieniami normatywnymi, jak w dziedzinie transportu lotniczego jedynie oczywiście niewłaściwy charakter środka przyjętego w jednej z tych dziedzin w stosunku do celu, jaki zamierzają zrealizować właściwe instytucje, może podważyć zgodność z prawem tego środka. Jednakże, nawet posiadając tego rodzaju uprawnienia, prawodawca wspólnotowy jest zobowiązany do oparcia swej decyzji na obiektywnych kryteriach. Ponadto w ramach analizy ograniczeń wynikających z różnych, możliwych do zastosowania środków, prawodawca powinien zbadać, czy cele zamierzone w przyjętym środku mogą uzasadniać powstanie negatywnych skutków gospodarczych, nawet znaczących, po stronie niektórych podmiotów.

Dyrektywa 2009/12 w sprawie opłat lotniskowych, nie narusza zasady proporcjonalności poprzez włączanie do jej zakresu stosowania portów lotniczych o największym ruchu pasażerskim w skali roku położonych w państwach członkowskich, w których żaden port lotniczy nie osiąga minimalnej wielkości przewidzianej przez tę dyrektywę, niezależnie od rzeczywistej wielkości tego ruchu.

Jeżeli chodzi o kwestię tego, czy rozwiązanie polegające na przyjęciu przez dyrektywę 2009/12 ram nakazujących przestrzeganie wspólnych zasad w celu ustalania opłat lotniskowych na poziomie krajowym jest odpowiednie, by zrealizować cel rzeczonej dyrektywy, w sytuacji gdy istnieje ryzyko, że zarządzający portami lotniczymi znajdą się w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do ich użytkowników i w konsekwencji ryzyko nadużycia ich pozycji w zakresie ustalania opłat lotniskowych, ramy te są zasadniczo odpowiednie, aby zapobiec zrealizowaniu się takiego ryzyka.

Jeżeli chodzi o proporcjonalność owej dyrektywy, nic nie pozwala stwierdzić, iż obciążenia wynikające z systemu ustanowionego przez nią, dla danych portów lotniczych lub państw członkowskich są oczywiście nieproporcjonalne w stosunku do korzyści z niego wynikających.

(por. pkt 62-64, 66, 68, 69)

3. Gdy prawodawca Unii powołuje się na art. 80 WE jako podstawę prawną, zasada pomocniczości ma zastosowanie, ponieważ postanowienie to nie przyznaje mu kompetencji wyłącznej w celu przyjmowania przepisów w dziedzinie transportu lotniczego.

(por. pkt 79)