Keywords

Summary



Keywords

1. Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Polityka imigracyjna – Powrót nielegalnie przebywających obywateli państwa trzeciego – Dyrektywa 2008/115 – Przedmiot – Pełna harmonizacja przepisów krajowych dotyczących pobytu cudzoziemców – Wyłączenie

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115)

2. Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Polityka imigracyjna – Powrót nielegalnie przebywających obywateli państwa trzeciego – Obywatel podlegający postępowaniu w sprawie powrotu w rozumieniu dyrektywy 2008/115 – Przepisy krajowe poddające nielegalny pobyt karze więzienia – Niedopuszczalność

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115, art. 8)

3. Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Polityka imigracyjna – Powrót nielegalnie przebywających obywateli państwa trzeciego – Obywatel, który został poddany postępowaniu w sprawie powrotu w rozumieniu dyrektywy 2008/115 – Przepisy krajowe poddające nielegalny pobyt karze więzienia w wypadku niepowodzenia postępowania w sprawie powrotu – Dopuszczalność – Przesłanki – Przestrzeganie podstawowych praw

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115)

Summary

1. Dyrektywa 2008/115 w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, dotyczy jedynie powrotów obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie w państwie członkowskim, a w szczególności wydawania decyzji nakazujących powrót oraz wykonywania tych decyzji. Celem jej nie jest zatem pełna harmonizacja norm krajowych dotyczących pobytu cudzoziemców.

W rezultacie omawiana dyrektywa nie sprzeciwia się temu, by prawo państwa członkowskiego kwalifikowało pobyt nielegalny jako wykroczenie i przewidywało sankcje karne celem zniechęcenia czy też powstrzymania przed popełnieniem takiego naruszenia norm krajowych w obszarze pobytu na terytorium krajowym. Nie sprzeciwia się ona również umieszczeniu w ośrodku detencyjnym celem ustalenia, czy pobyt obywatela państwa trzeciego ma charakter legalny. W istocie naruszony zostałby cel dyrektywy 2008/115, czyli skuteczny powrót nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, gdyby państwa członkowskie nie mogły zapobiec, poprzez pozbawienie wolności, takie jak zatrzymanie, ucieczce osoby podejrzanej o nielegalny pobyt, zanim nawet zaistniałaby możliwość wyjaśnienia jej sytuacji.

(por. pkt 28–30)

2. Wykładni dyrektywy 2008/115 w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich należy dokonywać w ten sposób, że sprzeciwia się ona uregulowaniu państwa członkowskiego poddającemu nielegalny pobyt sankcjom karnym, jeśli uregulowanie to zezwala na poddanie karze pozbawienia wolności obywatela państwa trzeciego, który przebywając nielegalnie na terytorium tego państwa członkowskiego i nie chcąc dobrowolnie opuścić tego terytorium, nie został poddany środkom przymusu w rozumieniu art. 8 tej dyrektywy i wobec którego, zakładając, że został umieszczony w ośrodku detencyjnym celem przygotowania i realizacji wydalenia, nie upłynął maksymalny termin stosowania tego środka detencyjnego.

W istocie nałożenie i wykonanie kary pozbawienia wolności w trakcie postępowania w sprawie powrotu przewidzianego dyrektywą 2008/115 nie przyczynia się do realizacji wydalenia z terytorium, które jest celem tego postępowania, czyli fizycznego transferu zainteresowanego poza terytorium państwa członkowskiego. Kara taka nie stanowi zatem „środka” czy „środka przymusu” w rozumieniu art. 8 owej dyrektywy.

(por. pkt 37, 50; sentencja)

3. Wykładni dyrektywy 2008/115 w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich należy dokonywać w ten sposób, że nie sprzeciwia się ona uregulowaniu państwa członkowskiego poddającemu nielegalny pobyt sankcjom karnym, jeśli zezwala ono na poddanie karze pozbawienia wolności obywatela państwa trzeciego, wobec którego zastosowano postępowanie w sprawie powrotu określone w omawianej dyrektywie i który dalej nielegalnie przebywa na rozpatrywanym terytorium, a brak jest uzasadnionego powodu przemawiającego przeciwko powrotowi.

W istocie o ile państwa członkowskie, które wiąże dyrektywa 2008/115, nie mogą wymierzać nielegalnie przebywającym obywatelom państw trzecich kary pozbawienia wolności w sytuacjach, w których powinni oni, na podstawie wspólnych norm i procedur ustalonych w omawianej dyrektywie, zostać wydaleni z terytorium i mogą, w celu przygotowania i wykonania tego środka w postaci wydalenia z terytorium, co najwyżej zostać umieszczeni w ośrodku detencyjnym, o tyle nie wyklucza to prawa państw członkowskich do przyjęcia lub utrzymania w mocy przepisów, w razie potrzeby z zakresu prawa karnego, regulujących, z poszanowaniem zasad omawianej dyrektywy i jej celu, sytuację, w której środki przymusu nie pozwoliły na przeprowadzenie wydalenia obywatela państwa trzeciego, który nielegalnie przebywa na ich terytorium.

W tym względzie należy podkreślić, że w ramach stosowania krajowych przepisów postępowania karnego wymierzenie sankcji musi odbywać się z pełnym poszanowaniem praw podstawowych, w szczególności praw gwarantowanych mocą europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

(por. pkt 46, 49, 50; sentencja)