WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (trzecia izba)

z dnia 3 kwietnia 2003 r.

Konkurencja – Koncentracje – Rozporządzenie (EWG) nr 4064/89 – Skarga wniesiona przez osobę trzecią – Dopuszczalność – Zobowiązania w trakcie pierwszej fazy badania – Licencja na znak towarowy – Zmiana zobowiązań – Terminy – Pomoc finansowa ze strony państwa – Rażąco niska cena przejęcia – Istnienie poważnych wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem – Brak zobowiązań na rynkach wykazujących poważne problemy w zakresie konkurencji

W sprawie T‑114/02

BaByliss SA, z siedzibą w Montrouge (Francja), reprezentowana przez adwokata J.P. Gunthera,

strona skarżąca,

popierana przez:

De’Longhi SpA, z siedzibą w Treviso (Włochy), reprezentowaną przez adwokatów M. Merolę, D. Domenicucciego i I. van Schendel,

interwenient,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez V. Superti, K. Wiednera i F. Lelièvre’a, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

popieranej przez:

SEB SA, z siedzibą w Écully (Francja), reprezentowaną przez adwokatów D. Voillemota i R. Hautbourga,

interwenient,

mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji SG (2002) D/228078 z dnia 8 stycznia 2002 r. o niewnoszeniu sprzeciwu wobec koncentracji pomiędzy SEB a Moulinex i uznaniu jej za zgodną ze wspólnym rynkiem oraz z Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym pod warunkiem wypełnienia zaproponowanych zobowiązań (sprawa COMP/M.2621 – SEB/Moulinex),

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI

WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (trzecia izba),

w składzie: K. Lenaerts, prezes, J. Azizi i M. Jaeger, sędziowie,

sekretarz: J. Palacio González, główny administrator,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 9 października 2002 r.,

wydaje następujący

Wyrok

Ramy prawne

1 Zgodnie z art. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 4064/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw [Dz.U. L 395, s. 1, w wersji sprostowanej w Dz.U. 1990, L 257, s. 13, zmienionej rozporządzeniem Rady (WE) nr 1310/97 z dnia 30 czerwca 1997 r. (Dz.U. L 180, s. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 4064/89”] rozporządzenie to stosuje się do wszystkich koncentracji o wymiarze wspólnotowym określonych w ust. 2 i 3 tego przepisu.

2 Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 4064/89 koncentracje o wymiarze wspólnotowym powinny być uprzednio zgłoszone Komisji.

3 Ponadto art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 4064/89 stanowi, że koncentracja o wymiarze wspólnotowym nie może być wprowadzona w życie ani przed jej zgłoszeniem, ani zanim zostanie uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem. Artykuł 7 ust. 4 upoważnia jednak Komisję do przyznania na wniosek odstępstwa od powyższego obowiązku zawieszenia koncentracji.

4 Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 4064/89 jeżeli Komisja stwierdza, że zgłoszona koncentracja podlega wprawdzie temu rozporządzeniu, ale nie wzbudza poważnych wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem, to podejmuje ona decyzję o niewnoszeniu sprzeciwu i uznaje ją za zgodną ze wspólnym rynkiem (dalej „faza I”).

5 Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 4064/89 jeżeli Komisja stwierdza, że zgłoszona koncentracja podlega temu rozporządzeniu i wzbudza poważne wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem, to podejmuje ona decyzję o wszczęciu postępowania (dalej „faza II”).

6 Artykuł 6 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia stanowi:

„Jeżeli Komisja stwierdza, że na skutek zmian wprowadzonych przez zainteresowane przedsiębiorstwa, zgłoszona koncentracja nie budzi już poważnych wątpliwości w rozumieniu ust. 1 lit. c), to zgodnie z ust. 1 lit. b) może ona zdecydować o uznaniu tej koncentracji za zgodną ze wspólnym rynkiem.

Komisja może opatrzyć decyzję, o której mowa w ust. 1 lit. b), warunkami i obowiązkami w celu zapewnienia, że zainteresowane przedsiębiorstwa wywiążą się z zobowiązań złożonych wobec Komisji w celu uczynienia koncentracji zgodną ze wspólnym rynkiem” [tłumaczenie nieoficjalne].

7 Zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 447/98 z dnia 1 marca 1998 r. w sprawie zgłoszeń, terminów i przesłuchań przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 4064/89 (Dz.U. L 61, s. 1), „[z]obowiązania proponowane Komisji przez zainteresowane przedsiębiorstwa na podstawie art. 6 ust. 2 rozporządzenia […] nr 4064/89, które w zamiarze stron mają tworzyć podstawę dla decyzji na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b) niniejszego rozporządzenia, są przedstawiane Komisji w ciągu nie więcej niż trzech tygodni od daty otrzymania zgłoszenia”.

8 W komunikacie w sprawie środków zaradczych dopuszczalnych na mocy rozporządzenia nr 4064/89 i rozporządzenia nr 447/98 (Dz.U. 2001, C 68, s. 3, zwanym dalej „komunikatem w sprawie środków zaradczych”) Komisja ustanawia wytyczne, którymi zamierza się kierować w kwestii zobowiązań.

9 Na podstawie art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 4064/89 Komisja ma wyłączne kompetencje do wydawania decyzji przewidzianych w tym rozporządzeniu. Artykuł 21 ust. 2 precyzuje ponadto, że państwa członkowskie nie stosują własnych przepisów krajowych z zakresu konkurencji do koncentracji o wymiarze wspólnotowym.

10 Artykuł 9 akapit drugi lit. a) rozporządzenia nr 4064/89 pozwala jednak Komisji na przekazanie badania koncentracji o wymiarze wspólnotowym państwom członkowskim, w przypadku gdy ta koncentracja grozi stworzeniem lub umocnieniem pozycji dominującej, w wyniku czego skuteczna konkurencja byłaby znacząco utrudniona na rynku w obrębie tego państwa członkowskiego, który to rynek wykazuje wszystkie cechy rynku odrębnego.

Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu

I – Przedsiębiorstwa, których dotyczy sprawa

11 Niniejsza skarga, wniesiona przez BaByliss SA (zwaną dalej również „skarżącą”), zmierza do stwierdzenia nieważności decyzji, w której Komisja zaaprobowała – pod pewnymi warunkami – koncentrację pomiędzy SEB i Moulinex.

12 Skarżąca jest przedsiębiorstwem francuskim, kontrolowanym przez amerykańską grupę Conair, która specjalizuje się w produkcji i sprzedaży małych artykułów gospodarstwa domowego (zwanych dalej także „małym AGD”), określanych mianem urządzeń do pielęgnacji urody (np. suszarek do włosów, lokówek i elektrycznych szczotek do włosów, maszynek elektrycznych, depilatorów dla kobiet i urządzeń do pielęgnacji ciała), oznaczonych znakiem towarowym BaByliss. Grupa Conair prowadzi działalność we wszystkich segmentach małych artykułów gospodarstwa domowego (kuchnia, pielęgnacja urody, czyszczenie) w Stanach Zjednoczonych i na świecie, głównie pod znakami towarowymi Conair, BaByliss, Interplak, Forfex, Cuisinart, Revlon i Vidal Sassoon.

13 SEB jest przedsiębiorstwem francuskim działającym w sektorze projektowania, produkcji i sprzedaży małych artykułów gospodarstwa domowego na poziomie światowym. SEB sprzedaje swoje towary w ponad 120 krajach pod dwoma znakami towarowymi o zasięgu światowym (Tefal i Rowenta) oraz czterema lokalnymi znakami towarowymi (Calor i SEB we Francji i w Belgii, Arno w Brazylii i w państwach Mercosur, Samurai w państwach paktu andyjskiego). Grupy towarów sprzedawane przez SEB pod tymi różnymi znakami towarowymi to: urządzenia kuchenne (minipiekarniki, frytownice, tostery, urządzenia do przygotowywania posiłków nieformalnych), urządzenia do ciepłych napojów (kafetiery elektryczne, ekspresy do kawy, czajniki elektryczne), roboty kuchenne, żelazka i wytwornice pary, urządzenia do pielęgnacji ciała (depilacja, czesanie, golenie itp.), odkurzacze, wentylatory i grzejniki domowe, przybory kuchenne.

14 Moulinex jest również przedsiębiorstwem francuskim prowadzącym działalność w sektorze projektowania, produkcji i sprzedaży małych artykułów gospodarstwa domowego na poziomie światowym. Moulinex sprzedaje te same grupy towarów co SEB pod dwoma międzynarodowymi znakami towarowymi (Moulinex i Krups) oraz jednym lokalnym znakiem towarowym (Swan w Zjednoczonym Królestwie). Moulinex prowadzi również sprzedaż kuchenek mikrofalowych.

II – Postępowanie krajowe

15 W dniu 7 września 2001 r. tribunal de commerce de Nanterre (sąd handlowy w Nanterre) wszczął postępowanie naprawcze w stosunku do grupy Moulinex. Zgodnie z prawem francuskim zarządcy sądowi ustanowieni przez tribunal de commerce mieli za zadanie ustalenie, czy przedsiębiorstwo będące przedmiotem sądowego postępowania naprawczego jest w stanie kontynuować swą działalność czy też powinno zostać przejęte przez osoby trzecie, czy wreszcie powinno zostać zlikwidowane. Jako że w niniejszym przypadku kontynuowanie działalności Moulinex okazało się niemożliwe, zarządcy sądowi próbowali znaleźć przedsiębiorstwo, które by przejęło całość lub część działalności Moulinex.

16 W ramach tego postępowania grupa SEB zgłosiła swoją kandydaturę do przejęcia pewnych składników majątkowych Moulinex związanych z małymi artykułami gospodarstwa domowego, to jest:

– wszystkich praw związanych z używaniem znaków towarowych Moulinex, Krups i Swan w odniesieniu do wszystkich produktów objętych tymi znakami;

– części środków produkcji (osiem z 18 zakładów produkcyjnych i niektórych elementów wyposażenia znajdujących się w nieprzejmowanych zakładach) umożliwiających produkcję przynajmniej niektórych modeli wszystkich produktów wytwarzanych przez Moulinex, z wyjątkiem odkurzaczy i kuchenek mikrofalowych;

– pewnych spółek zajmujących się sprzedażą, co w Europie ograniczało się do spółek niemieckiej i hiszpańskiej.

17 W piśmie z dnia 25 września 2001 r. Babyliss – mając zamiar rozszerzenia swojej działalności w sektorze małych artykułów gospodarstwa domowego we Francji i na szczeblu światowym – przesłała zarządcom sądowym Moulinex ofertę zakupu całości przedsiębiorstwa Krups na świecie, w tym w szczególności materiałów, elementów wyposażenia, zapasów, praw własności przemysłowej i sieci dystrybucji Krups.

18 W orzeczeniu z dnia 22 października 2001 r. tribunal de commerce de Nanterre przyjął plan przejęcia zaproponowany przez SEB.

III – Postępowanie przed Komisją

19 W dniu 27 września 2001 r. Komisja przyznała na wniosek SEB odstępstwo od zawieszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 4 rozporządzenia nr 4064/89. W uzasadnieniu swej decyzji Komisja podniosła przede wszystkim fakt, iż zarządcy sądowi postawili wymóg, aby wszelkie oferty przejęcia miały charakter bezwarunkowy. Odstępstwo przyznane przez Komisję ograniczało się do zarządu przejętymi częściami przedsiębiorstwa.

20 W dniu 13 listopada 2001 r. Komisja otrzymała na podstawie art. 4 rozporządzenia nr 4064/89 zgłoszenie planu nabycia przez SEB pewnych składników majątkowych Moulinex.

21 W dniu 21 listopada 2001 r. Komisja opublikowała w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich zawiadomienie przewidziane w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 4064/89. Zgodnie z pkt 4 tego zawiadomienia Komisja wzywała „zainteresowane osoby trzecie do przedstawienia jej ewentualnych uwag na temat planowanej koncentracji”.

22 W wyniku tej publikacji BaByliss w swych pismach z dnia 27 i 29 listopada 2001 r. podzieliła się z Komisją swoimi obawami w związku z planowaną koncentracją ze względu na istotne skutki antykonkurencyjne zbliżenia między SEB i Moulinex w sektorze, do którego BaByliss zamierzała wkrótce wejść. BaByliss podkreślała w tym zakresie, iż widzi siebie jako potencjalnego konkurenta SEB‑Moulinex w dziedzinie małych artykułów gospodarstwa domowego, a w szczególności w sektorze małych urządzeń kuchennych, w którym rozwija swoją działalność pod znakiem towarowym Cuisinart. Pismem z dnia 29 listopada 2001 r., załączonym do pisma opatrzonego tą samą datą, BaByliss zwróciła się do Komisji z propozycją całkowitego przejęcia obejmującego cały personel i wszystkie składniki majątkowe Moulinex we Francji, załączając biznesplan Cuisinart („Stratégie Cuisinart en France”), datowany na listopad 2001 r.

23 W piśmie z dnia 30 listopada 2001 r. BaByliss odpowiedziała na kwestionariusz skierowany przez Komisję do konkurentów, który został jej przesłany w dniu 27 listopada 2001 r.

24 W dniu 5 grudnia 2001 r. strony koncentracji zaproponowały Komisji zobowiązania.

25 Tego samego dnia przedstawiciele BaByliss spotkali się z Komisją w związku z planowaną koncentracją.

26 Pismem z dnia 6 grudnia 2001 r. BaByliss wyraziła względem Komisji swoje zastrzeżenia co do możliwości przekazania przez tę instytucję na podstawie art. 9 rozporządzenia nr 4064/89 całości lub części sprawy krajowym organom ochrony konkurencji, gdyby złożyły one odpowiedni wniosek.

27 W dniu 7 grudnia 2001 r. francuskie organy ochrony konkurencji złożyły do Komisji na podstawie art. 9 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 4064/89 wniosek o częściowe przekazanie sprawy w odniesieniu do skutków przedmiotowej koncentracji dla konkurencji we Francji na niektórych rynkach sprzedaży małych artykułów gospodarstwa domowego.

28 Wskutek krytycznych uwag zgłoszonych przez Komisję strony koncentracji zmieniły swoje początkowe zobowiązania w dniu 18 grudnia 2001 r.

29 W dniu 20 grudnia 2001 r. BaByliss przekazała Komisji swoje uwagi odnoszące się do udziałów w rynku, jakie SEB‑Moulinex posiadałaby w wyniku przedmiotowej koncentracji w kategoriach produktów badanych przez Komisję.

30 W piśmie z dnia 21 grudnia 2001 r. BaByliss odpowiedziała na kwestionariusz dotyczący zobowiązań stron koncentracji, który to kwestionariusz został jej przesłany przez Komisję w dniu 20 grudnia 2001 r.

31 W wyniku uwag zainteresowanych osób trzecich strony koncentracji po raz kolejny zmieniły swoje zobowiązania.

32 W dniu 28 grudnia 2001 r. skarżąca przedstawiła ofertę częściowego przejęcia Moulinex.

33 W dniu 3 stycznia 2002 r. BaByliss uzupełniła swoje odpowiedzi na kwestionariusz dotyczący zobowiązań stron koncentracji, który to kwestionariusz został jej przesłany przez Komisję w dniu 20 grudnia 2001 r. Skarżąca wyraziła ponadto po raz kolejny swoje zainteresowanie nabyciem w całości bądź w części składników majątkowych Moulinex. Powtórzyła ona również swoje obawy co do swojej pozycji oraz pozycji dominującej SEB‑Moulinex, która byłaby wynikiem przedmiotowej koncentracji w odniesieniu do pewnych kategorii produktów małego AGD w najważniejszych krajach europejskich.

34 W dniu 8 stycznia 2002 r. Komisja zatwierdziła pod pewnymi warunkami koncentrację pomiędzy SEB i Moulinex (zwana dalej „zaskarżoną decyzją”) na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b) i art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 4064/89 oraz art. 57 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG).

35 Zaskarżona decyzja nie dotyczy jednak rynku francuskiego, albowiem Komisja tego samego dnia przychyliła się do wniosku władz francuskich o częściowe przekazanie sprawy.

36 W dniu 8 lipca 2002 r. francuski ministre de l’Économie (minister gospodarki) zatwierdził koncentrację, nie nakładając zobowiązań, na podstawie tzw. „doktryny niewypłacalnego przedsiębiorstwa”.

Zaskarżona decyzja

I – Właściwe rynki produktowe

37 W motywie 16 zaskarżonej decyzji Komisja podnosi, że sektor gospodarczy, którego dotyczy przedmiotowa koncentracja, to sektor sprzedaży małych artykułów gospodarstwa domowego, na który składa się trzynaście kategorii produktów: frytownice, minipiekarniki, tostery, opiekacze do kanapek i gofrownice, urządzenia do posiłków nieformalnych („stone grill”, „wok party”, „raclette”, „fondue” itp.), grille elektryczne i stołowe, urządzenia do gotowania ryżu i do gotowania na parze, kafetiery elektryczne, czajniki elektryczne, ekspresy do kawy, miksery i podobne roboty kuchenne, żelazka i wytwornice pary oraz urządzenia do pielęgnacji ciała (urządzenia do pielęgnacji zdrowia i urody). Pierwszych jedenaście kategorii produktów określa się wspólnie jako urządzenia kuchenne.

38 Komisja uważa, że każda kategoria urządzeń małego AGD może stanowić odrębny rynek produktowy (motyw 25 zaskarżonej decyzji). Wnioski Komisji opierają się głównie na analizie zastępowalności z punktu widzenia popytu, albowiem każda z kategorii spełnia właściwe sobie funkcje i jest przeznaczona do innego rodzaju użytku końcowego. Komisja zaprzecza przy tym istnieniu zastępowalności z punktu widzenia podaży. Podkreśla ona bowiem, że nawet przy założeniu, iż wszyscy producenci są w stanie produkować wszystkie urządzenia małego AGD, koszty i czas potrzebne do wejścia na nowy rynek produktowy mogą być znaczące.

II – Właściwe rynki geograficzne

39 Komisja uważa, że „krajową definicję właściwych rynków geograficznych należy uznać za najbardziej prawdopodobną na końcu badania w pierwszej fazie” (motyw 30 zaskarżonej decyzji).

III – Znaczenie znaku towarowego

40 Komisja stwierdza, że znaki towarowe są dla konsumentów końcowych jednym z głównych czynników wyboru i stanowią zatem jeden z najważniejszych elementów konkurencji pomiędzy producentami małego AGD (motyw 36 zaskarżonej decyzji).

41 W tym względzie Komisja podnosi, że SEB i Moulinex inwestują znaczne kwoty, aby ich znaki towarowe pozostały nadal znane (motyw 38 zaskarżonej decyzji). Stwierdza ona również, że oferty składane w ramach sprzedaży Moulinex dotyczyły niemal wyłącznie znaków towarowych tej grupy, nie zaś zakładów produkcyjnych (motyw 39 zaskarżonej decyzji).

IV – Analiza konkurencji

42 W odniesieniu do skutków przedmiotowej koncentracji dla konkurencji Komisja w pierwszym rzędzie odrzuca tezę, według której skutki przedmiotowej koncentracji w niczym nie różnią się od sytuacji konkurencji, jaka miałaby miejsce w przypadku likwidacji grupy Moulinex. W tym względzie stwierdza ona, co następuje:

„Po przeprowadzeniu dochodzenia w pierwszej fazie nie można przyjąć argumentacji tego rodzaju, gdyż od samego początku postępowania naprawczego wszczętego przez sąd wobec Moulinex szereg przedsiębiorstw wykazało zainteresowanie przejęciem znaków towarowych będących w posiadaniu grupy. Co więcej, nie można wykluczyć, iż pewne elementy wyposażenia lub prawa własności przemysłowej zostałyby przejęte przez osoby trzecie inne niż SEB. Z uwagi na znaczenie znaku towarowego na rynkach właściwych wskazane osoby trzecie byłyby prawdopodobnie w stanie przywrócić całkowicie lub w części zdolność konkurencyjną Moulinex” (motyw 41 zaskarżonej decyzji).

43 Na koniec swej analizy Komisja dochodzi do wniosku, że zgłoszona koncentracja wzbudza poważne wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem na szeregu rynków dotyczących urządzeń kuchennych (motyw 44 zaskarżonej decyzji). W kwestii rynków geograficznych badanych w zaskarżonej decyzji Komisja zauważa, co następuje:

– w Portugalii, w Grecji, w Belgii i w Niderlandach, gdzie SEB i Moulinex jeszcze przed koncentracją zajmowały niekiedy znaczącą pozycję w zakresie małego AGD, pozycja SEB zostałaby wzmocniona przez przyłączenie Moulinex i transakcja prowadziłaby do połączenia – w pewnych przypadkach wysokich – udziałów w rynku w odniesieniu do dużej części spośród rozpatrywanych kategorii produktów. Zdaniem Komisji owa siła rynkowa zostaje dodatkowo wzmocniona za sprawą jednego jedynego „portfela” obejmującego kilka znaków towarowych, podczas gdy tacy uczestnicy rynku jak Philips, Braun czy Taurus posiadają jedynie jeden znak towarowy (motywy 43, 45–47 zaskarżonej decyzji);

– w Niemczech, w Austrii, w Danii, w Szwecji i w Norwegii transakcja w sposób istotny zmieniłaby warunki konkurencji na szeregu rynków produktowych (motyw 43 zaskarżonej decyzji);

– wreszcie w innych państwach członkowskich transakcja jedynie marginalnie zmieniłaby warunki konkurencji (motyw 43 zaskarżonej decyzji).

44 Zdaniem Komisji zgłoszona koncentracja wzbudza również poważne wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem na następujących rynkach (motyw 128 zaskarżonej decyzji):

– Niemcy: frytownice i grille;

– Austria: frytownice i urządzenia do posiłków nieformalnych;

– Belgia: roboty kuchenne, ekspresy do kawy, czajniki elektryczne, tostery, posiłki nieformalne, grille, żelazka i wytwornice pary;

– Dania: frytownice i piekarniki przenośne;

– Grecja: frytownice, czajniki elektryczne, opiekacze do kanapek i gofrownice, ekspresy do kawy i roboty kuchenne;

– Norwegia: frytownice i piekarniki przenośne;

– Niderlandy: frytownice, ekspresy do kawy, minipiekarniki, urządzenia do posiłków nieformalnych, grille, żelazka i wytwornice pary;

– Portugalia: frytownice, tostery, kafetiery elektryczne, ekspresy do kawy, czajniki elektryczne, minipiekarniki, opiekacze do kanapek i gofrownice, urządzenia do posiłków nieformalnych, grille i roboty kuchenne;

– Szwecja: frytownice.

45 Z drugiej strony Komisja dochodzi do wniosku, że koncentracja nie wzbudza poważnych wątpliwości w odniesieniu do rynków pielęgnacji ciała, na których bez względu na kraj (z wyjątkiem Francji) czy przyjętą definicję rynków produktowych łączny udział stron w rynku jest mniejszy niż 20% (motyw 44 zaskarżonej decyzji).

V – Zobowiązania stron koncentracji

46 W świetle zobowiązań zaproponowanych przez strony koncentracji Komisja uważa jednak, że poważne wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem mogą zostać wyeliminowane, albowiem zobowiązania te stanowią bezpośrednią i natychmiastową odpowiedź na problemy związane z konkurencją, które zostały stwierdzone w decyzji w odniesieniu do poszczególnych rynków poza Francją.

47 Początkowo zobowiązania zaproponowane przez strony koncentracji w dniu 5 grudnia 2001 r. przewidywały wycofanie na okres dwóch lat z całego EOG produktów oznaczonych znakiem towarowym Moulinex należących do następujących kategorii: frytownice, piekarniki przenośne, urządzenia do posiłków nieformalnych, grille, żelazka i wytwornice pary. Niemniej zdaniem Komisji te początkowe zobowiązania nie pozwoliłyby na zajęcie miejsca grupy Moulinex przez jednego uczestnika rynku i nie dotyczyły wszystkich rynków, na których koncentracja mogłaby wzbudzać poważne wątpliwości (motyw 135 zaskarżonej decyzji).

48 Wobec tego w dniu 18 grudnia 2001 r. strony „ulepszyły swoją propozycję, aby uczynić ją bardziej wykonalną i skuteczną” (motyw 135 zaskarżonej decyzji). Propozycja ta przewidywała wyłączną licencję na znak towarowy Moulinex na okres trzech lat (połączoną z zobowiązaniem do niewprowadzania na rynek produktów pod znakiem towarowym Moulinex przez okres kolejnego roku) dla wszystkich kategorii produktów w Belgii, w Grecji, w Niderlandach i w Portugalii oraz dla frytownic w Niemczech, w Austrii, w Danii, w Norwegii i w Szwecji. Podmioty korzystające z takiej licencji byłyby zobowiązane do zaopatrywania się w tostery, kafetiery elektryczne, czajniki elektryczne i roboty kuchenne u licencjodawcy.

49 Niemniej osoby trzecie wezwane do przedstawienia uwag wypowiedziały się krytycznie na temat powyższych zobowiązań, w szczególności w odniesieniu do okresu obowiązywania licencji oraz okresu niewprowadzania na rynek, obowiązku zaopatrywania się u licencjodawcy, braku środków służących zaradzeniu skutkom zgłoszonej koncentracji dla konkurencji na niektórych rynkach, braku wystarczająco poważnych okoliczności uzasadniających pod względem gospodarczym wejście nowego podmiotu na rynki właściwe, jak również braku rzeczywistej kontroli licencjobiorcy nad znakiem towarowym Moulinex w ramach środków zaradczych dotyczących w szczególności frytownic, ponieważ SEB zachowuje prawo do korzystania z tego znaku towarowego w stosunku do innych produktów (motyw 136 zaskarżonej decyzji).

50 Jak wynika z decyzji, SEB „dopracowała” zatem swoje zobowiązania, rozszerzając licencję na znak towarowy na wszystkie produkty małego AGD dla terytorium Niemiec, Austrii, Danii, Norwegii i Szwecji. W ten sposób SEB dostosowała swoje zobowiązania odnoszące się do tych pięciu krajów do zobowiązań zaproponowanych już w stosunku do Belgii, Grecji, Niderlandów i Portugalii. Jednocześnie SEB przedłużyła okres obowiązywania licencji do pięciu lat (i do trzech lat okres niewprowadzania na rynek) oraz zniosła obowiązek zaopatrywania się u licencjodawcy ciążący na licencjobiorcy (motyw 137 zaskarżonej decyzji).

51 Zobowiązania zaakceptowane przez Komisję zostały streszczone w zaskarżonej decyzji w następujący sposób:

„129 W każdym z tych państw członkowskich SEB zobowiązuje się do udzielenia osobie trzeciej wyłącznej licencji na używanie znaku towarowego Moulinex, obejmującej sprzedaż wszystkich trzynastu kategorii małych artykułów gospodarstwa domowego.

130 W myśl owych zobowiązań umowa licencyjna zostanie zawarta z jedną lub kilkoma osobami trzecimi na okres pięciu lat. Podczas obowiązywania umowy licencyjnej i przez kolejne trzy lata po jej wygaśnięciu SEB nie będzie miała prawa do wprowadzania do obrotu w państwach członkowskich, o których mowa w niniejszej sprawie, żadnych urządzeń przeznaczonych do użytku domowego pod znakiem towarowym Moulinex. Grupa SEB zobowiązała się ponadto do niewprowadzania do obrotu w powyższych państwach modeli z gamy Moulinex pod innym znakiem towarowym, w zakresie w jakim licencjobiorca zdecydował się na zaopatrywanie się u SEB bądź na korzystanie z licencji obejmującej prawa własności przemysłowej.

131 Powyższa licencja ma zezwalać na używanie znaku towarowego Moulinex w celu umożliwienia licencjobiorcy ustanowienia lub umocnienia jego własnego znaku towarowego na właściwych rynkach geograficznych. W tym celu w okresie obowiązywania licencji licencjobiorca będzie miał prawo do używania znaku towarowego Moulinex samego lub w połączeniu z jego własnym znakiem towarowym oraz do przejścia w każdej chwili z »co-branding« na swój własny znak towarowy. SEB będzie uprawniona do czuwania nad tym, aby logotyp Moulinex był przestrzegany przez licencjobiorcę lub licencjobiorców.

132 Licencjobiorca lub licencjobiorcy będą mieli wolny wybór w przedmiocie tego, czy i jak zaopatrywać się w poszczególne produkty w poszczególnych krajach, o których mowa. Jeśli taka jest ich wola, będą oni mogli zażądać od SEB zawarcia umowy dostawy na cały okres obowiązywania umowy licencyjnej lub na część tego okresu oraz w odniesieniu do wszystkich lub części kategorii produktów, o których mowa. Tego rodzaju dostawa powinna odpowiadać 65% wolumenu sprzedaży pod znakiem towarowym Moulinex w 2000 r. Należy zauważyć, że SEB proponuje jednak, aby na licencjobiorcę uprawnionego na terytorium Niemiec nałożony został obowiązek zaopatrywania się u SEB w roboty kuchenne. SEB uzasadnia ten wyjątek koniecznością utrzymania miejsc pracy w zakładach produkcji przejętych w wyniku orzeczenia tribunal de commerce de Nanterre.

133 Grupa SEB zobowiązuje się ponadto do udzielenia każdemu licencjobiorcy, który złoży odpowiedni wniosek, licencji obejmującej prawa własności przemysłowej (wzory, patenty i know-how) dotyczącej jednego modelu lub kilku modeli z gamy Moulinex, aby licencjobiorcy mogli sami wytwarzać te modele lub mogli zlecać ich wytwarzanie wybranym przez siebie osobom trzecim.

134 Grupa SEB zobowiązuje się wyznaczyć pełnomocnika, który będzie miał najpierw za zadanie zapewnić należyte wykonanie zobowiązań przez grupę SEB. SEB zobowiązuje się do zawarcia umowy lub umów licencyjnych dotyczących znaku towarowego, o którym mowa w zobowiązaniach, w ciągu […] licząc od dnia otrzymania decyzji Komisji w sprawie zezwolenia. Jeżeli po upływie powyższego terminu SEB nie zawarła wszystkich lub części umów przewidzianych w zobowiązaniach, pełnomocnik będzie odpowiedzialny za znalezienie jednego lub kilku licencjobiorców i zawarcie powyższych umów najpóźniej w ciągu […]. Wybór licencjobiorcy lub licencjobiorców wymaga zgody Komisji”.

52 Komisja uważa, że dzięki powyższym zobowiązaniom pozyskanie dodatkowych udziałów w rynku spowodowane przez zgłoszoną koncentrację zostaje znacznie ograniczone. Stwierdza ona, że jedynie zwiększenie wartości sprzedaży produktów oznaczonych znakiem towarowym Krups nie zostało wyeliminowane. Niemniej, zdaniem Komisji, zwiększenie udziałów w rynku związane ze znakiem towarowym Krups może stwarzać problemy z punktu widzenia konkurencji jedynie na rynkach ekspresów do kawy i urządzeń do nieformalnych posiłków w Portugalii (motyw 139 zaskarżonej decyzji).

53 W opinii Komisji zaproponowane zobowiązania pozwalają na przywrócenie w sposób trwały warunków skutecznej konkurencji. Pięcioletni okres przewidziany dla licencji umożliwi bowiem licencjobiorcy przeprowadzenie migracji z produktów oznaczonych znakiem towarowym Moulinex do produktów objętych jego własnym znakiem towarowym z niewielką stratą dla SEB, jeżeli SEB będzie w stanie ponownie wprowadzić znak towarowy Moulinex na rynki właściwe. Komisja zwraca w tym względzie uwagę na to, że średnia żywotność produktów małego AGD wynosi trzy lata. Zdaniem Komisji przejście na własny znak towarowy jest tym bardziej ułatwione, że licencjobiorca będzie jedynym uprawnionym do znaku towarowego Moulinex dla wszystkich produktów małego AGD w danej strefie geograficznej (motyw 140 zaskarżonej decyzji).

54 Komisja uważa, że rozszerzenie zobowiązań odnoszących się do licencji wyłącznej na wszystkie produkty małego AGD, a zatem na produkty, co do których Komisja nie miała poważnych wątpliwości, jest konieczne dla zapewnienia skuteczności i wykonalności powyższych środków zaradczych. Gdyby bowiem licencje dotyczyły ograniczonej liczby produktów, licencjobiorca miałby znacznie ograniczone pole manewru do przeprowadzenia „rebrandingu”, albowiem znak towarowy Moulinex byłby używany w danych krajach przez dwa konkurujące ze sobą podmioty: SEB i podmiot uprawniony do korzystania z licencji ograniczonej do niektórych produktów (motyw 141 zaskarżonej decyzji).

55 Co więcej, Komisja podnosi, że licencjobiorca będzie miał możliwość samodzielnego wytwarzania produktów Moulinex, jeśli tylko będzie chciał, zaś SEB może zostać zmuszona do umożliwienia licencjobiorcy korzystania z nowych modeli, które zaprojektuje dla gamy produktów Moulinex w krajach, których nie dotyczą zobowiązania (motyw 142 zaskarżonej decyzji).

56 Wreszcie Komisja podkreśla, że zgodnie z zobowiązaniami licencjobiorca lub licencjobiorcy muszą być już obecni na rynku lub być ewentualnie w stanie wejść na rynek, jak również muszą być oni zdolni do utrzymania się na rynku i być niezależni, nie mogą mieć żadnych powiązań z SEB oraz muszą mieć kompetencje i motywację konieczne do prowadzenia aktywnej i skutecznej konkurencji na rynkach właściwych. W myśl zobowiązań ten licencjobiorca lub ci licencjobiorcy muszą dysponować własnym znakiem towarowym, który będzie mógł być używany w połączeniu ze znakiem towarowym Moulinex (motyw 144 zaskarżonej decyzji).

57 Komisja uważa zatem (w motywie 146 zaskarżonej decyzji), że zobowiązania zaproponowane przez strony wystarczają do usunięcia wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem we wskazanych powyżej dziewięciu krajach, pod warunkiem że strony wypełnią następujące zobowiązania:

„a) zobowiązanie do udzielenia licencji wyłącznej na używanie znaku towarowego Moulinex przez okres pięciu lat w odniesieniu do sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego z trzynastu kategorii produktów wymienionych w niniejszej decyzji, jak zostało określone w pkt 1 lit. a) zobowiązań znajdujących się w załączniku do niniejszej decyzji;

b) zobowiązanie do niewprowadzania do obrotu we wskazanych krajach produktów oznaczonych znakiem towarowym Moulinex przez okres obowiązywania umowy licencyjnej oraz przez okres trzech lat po jej wygaśnięciu, jak zostało przewidziane w pkt 1 lit. c);

c) zobowiązanie do niewprowadzania do obrotu modeli produktów Moulinex pod innym znakiem towarowym niż Moulinex na terytoriach, w odniesieniu do których licencjobiorca lub licencjobiorcy zawarli umowę dostawy lub otrzymali licencję obejmującą prawa własności przemysłowej, jak zostało przewidziane w pkt 1 lit. e);

d) zobowiązanie do zawarcia z każdym licencjobiorcą, który sobie tego zażyczy, umowy dostawy (za cenę sprzedaży odpowiadającą kosztowi wytworzenia powiększonemu o ogólne koszty związane z produkcją i dostawą produktów licencjobiorcy), lub do udzielenia licencji obejmującej prawa własności przemysłowej dla wszystkich produktów, których dotyczy niniejsza sprawa, z wyjątkiem robotów kuchennych w Niemczech, jak zostało przewidziane w pkt 1 lit. d) zobowiązań;

e) zobowiązanie do prowadzenia ogólnej polityki zmierzającej do rozwoju nowych modeli i do zachowania pełnej wartości gospodarczej i konkurencyjnej znaku towarowego Moulinex w każdym z dziewięciu państw, których dotyczy niniejsza sprawa, aż do wygaśnięcia umów licencyjnych, jak zostało przewidziane w pkt 1 lit. h) zobowiązań;

f) zobowiązanie do zawarcia umowy lub umów dotyczących licencji wyłącznej na znak towarowy dla 9 wskazanych powyżej krajów w terminach przewidzianych w pkt 1 lit. h) i w pkt 2 lit. e) ppkt iv) zobowiązań;

g) zobowiązanie odnoszące się do zatwierdzenia przez Komisję licencjobiorcy lub kilku licencjobiorców przewidziane w pkt 1 lit. i) zobowiązań, oraz

h) zastosowanie się do wszelkich sugestii ze strony pełnomocnika służących wypełnieniu zobowiązań lub wykonaniu powierzonych mu zadań, jak zostało przewidziane w pkt 2 lit. e) ppkt ii) zobowiązań”.

58 Szczegóły zobowiązań podjętych przez SEB są zawarte w załączniku do zaskarżonej decyzji.

59 Punkt 2 lit. g) załącznika przewiduje:

„Gdyby zatwierdzenie niniejszej koncentracji przez inny organ ochrony konkurencji zostało uzależnione od zobowiązań, które pozostają w sprzeczności z niniejszymi zobowiązaniami albo prowadzą do sytuacji wykraczającej poza to, co konieczne do przywrócenia konkurencji na każdym z rynków właściwych, to grupa SEB może wystąpić do Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie niniejszych zobowiązań w celu wyeliminowania tych sprzeczności lub zwolnienia grupy SEB z całości lub z części warunków i obowiązków zawartych w niniejszych zobowiązaniach, które nie są już konieczne”.

VI – Pomoc państwa

60 W odpowiedzi na argumenty niektórych osób trzecich, które zarzucały SEB korzystanie z pomocy państwa ze strony władz francuskich w związku z planowanym przejęciem, Komisja stwierdza w motywie 10 zaskarżonej decyzji, że mając na uwadze wstępne badanie programu władz francuskich, nie wydaje się, aby interwencje publiczne przewidziane w ramach sądowego postępowania naprawczego były środkami przysparzającymi korzyści SEB. Komisja uważa zatem, że ich skutki nie powinny być brane pod uwagę przy badaniu przewidywanej koncentracji dokonywanym na podstawie rozporządzenia nr 4064/89.

Przebieg postępowania i żądania stron

61 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 15 kwietnia 2002 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę. W odrębnym piśmie złożonym tego samego dnia skarżąca przedstawiła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym na podstawie art. 76a regulaminu postępowania przed Sądem.

62 W piśmie z dnia 30 kwietnia 2002 r. Komisja poinformowała Sąd, że nie sprzeciwia się wnioskowi o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym. Ponadto Komisja podkreśliła, że skarżąca nie wykazała, że zaskarżona decyzja dotyczy jej indywidualnie.

63 Pismem z dnia 8 maja 2002 r. sekretarz Sądu poinformował pozwaną, iż jej wniosek o przedłużenie terminu do złożenia odpowiedzi na skargę do dnia 24 czerwca 2002 r. został uwzględniony. Ponadto, aby nie opóźniać postępowania, wezwał on pozwaną do poruszenia ewentualnych kwestii dopuszczalności skargi wraz ze stanowiskiem co do istoty sprawy.

64 Pismem z dnia 17 czerwca 2002 r. sekretarz Sądu wezwał skarżącą w ramach środków organizacji postępowania do udzielenia odpowiedzi na szereg pisemnych pytań w terminie do dnia 28 czerwca 2002 r.

65 W dniu 24 czerwca 2002 r. Komisja przedłożyła swoją odpowiedź na skargę zawierającą jej zastrzeżenia co do dopuszczalności skargi oraz posiłkowo jej stanowisko co do istoty sprawy.

66 W dniu 28 czerwca 2002 r. skarżąca przedłożyła swoje odpowiedzi na pytania Sądu.

67 Postanowieniem z dnia 2 lipca 2002 r. Sąd (trzecia izba) przychylił się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym na podstawie art. 76a regulaminu postępowania przed Sądem.

68 Stosownie do żądania sekretarza w dniu 18 lipca 2002 r. skarżąca złożyła swoje uwagi na temat dopuszczalności skargi, odnosząc się do odpowiedzi na skargę przedłożoną przez Komisję.

69 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 19 lipca 2002 r. SEB wniosła o dopuszczenie jej do sprawy w charakterze interwenienta w celu poparcia żądań Komisji. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 29 lipca 2002 r. De’Longhi wniosła o dopuszczenie jej do sprawy w charakterze interwenienta w celu poparcia żądań skarżącej. Postanowieniem z dnia 16 września 2002 r. prezes trzeciej izby uwzględnił te wnioski. Co więcej, na wnioski złożone odpowiednio przez SEB i De’Longhi pierwszej z nich zezwolono na złożenie uwag, zaś drugiej – na przedstawienie pewnych dokumentów przytoczonych w jej wniosku o dopuszczenie do sprawy w charakterze interwenienta.

70 Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd (trzecia izba) postanowił otworzyć procedurę ustną i w ramach środków organizacji postępowania wezwał strony do przedstawienia określonych dokumentów oraz do udzielenia odpowiedzi na pytania pisemne. Strony zastosowały się do powyższego wezwania w wyznaczonym im terminie.

71 Podczas rozprawy w dniu 9 października 2002 r. wysłuchano wystąpień stron i ich odpowiedzi na pytania ustne.

72 Skarżąca, popierana przez De’Longhi, wnosi do Sądu o:

– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

– obciążenie Komisji kosztami postępowania.

73 Komisja wnosi do Sądu o:

– odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej lub, ewentualnie, oddalenie skargi jako bezzasadnej;

– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

74 SEB wnosi do Sądu o:

– odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej lub, ewentualnie, oddalenie skargi jako bezzasadnej;

– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

W przedmiocie dopuszczalności

I – Argumenty stron

75 Skarżąca, popierana przez De’Longhi, twierdzi, że zaskarżony akt dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie w rozumieniu art. 230 WE. BaByliss jest bowiem nowym podmiotem wchodzącym na rynek małego AGD kuchennego, a zatem znajduje się on w bezpośredniej konkurencji do SEB i Moulinex. Ponadto skarżąca podkreśla, że brała czynny udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji.

76 Komisja utrzymuje, że zaskarżona decyzja nie dotyczy indywidualnie skarżącej.

77 W pierwszej kolejności Komisja podnosi, że sama okoliczność, iż BaByliss zareagowała spontanicznie na przewidzianą w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 4064/89 publikację zawiadomienia o planowanej koncentracji w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, nawiązując z nią kontakt, nie wystarcza do wykazania, że zaskarżona decyzja dotyczy indywidualnie BaByliss. Zdaniem Komisji BaByliss nie wykazała w żaden sposób, że zaskarżona decyzja ma wpływ na jej sytuację ze względu na pewne szczególne dla niej cechy lub na sytuację faktyczną, która indywidualizuje ją w sposób podobny do SEB.

78 Komisja podkreśla, że podobnie jak skarżąca wiele przedsiębiorstw uczestniczyło czynnie w postępowaniu. Sama okoliczność, że przedsiębiorstwo przedstawiło uwagi, nie uzasadnia tego, iż decyzja dotyczy indywidualnie tego przedsiębiorstwa. Wnikliwa analiza koncentracji wymaga bowiem regularnego kontaktu z licznymi podmiotami występującymi w obrocie gospodarczym.

79 W drugiej kolejności Komisja stwierdza, że zgodnie z art. 2 statutu BaByliss „przedmiotem działalności spółki są: wszelkie działania w zakresie produkcji, przetwarzania, reprezentowania, przywozu, wywozu, sprzedaży hurtowej, półhurtowej i detalicznej wszelkich artykułów i towarów odnoszących się w szczególności do fryzjerstwa i urody, perfumerii i upominków”, podczas gdy koncentracja będąca przedmiotem zezwolenia udzielonego w zaskarżonej decyzji dotyczy sektora małych artykułów gospodarstwa domowego, który nie pozostaje w żadnym związku z „fryzjerstwem, urodą, perfumerią i innymi artykułami upominkowymi”.

80 W trzeciej kolejności Komisja zwraca uwagę na to, że skarżąca przedstawia się jako „nowy podmiot wchodzący na rynek” małego AGD kuchennego, ale – jak przyznaje sama skarżąca – ani w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ani w dacie wniesienia jej skargi skarżąca nie wprowadziła na rynek choćby jednego urządzenia małego AGD. Zresztą sama BaByliss definiuje siebie jako „potencjalnego konkurenta”. Komisja podnosi, że choć skarżąca oświadczyła, iż „oficjalnie” wprowadzi na rynek tego rodzaju towary w dniu 15 maja 2002 r., nie przedstawiła jednak na to żadnego dowodu.

81 W czwartej kolejności Komisja podnosi, że nic nie pozwala uznać, że produkty sprzedawane przez BaByliss, spółkę z siedzibą we Francji, pozostają w bezpośredniej konkurencji z urządzeniami sprzedawanymi przez SEB na rynkach geograficznych, wobec których Komisja wyraziła poważne wątpliwości, albowiem Komisja nie wypowiedziała się na temat sytuacji na rynku francuskim, która jest analizowana przez francuskie organy ochrony konkurencji.

82 W piątej kolejności Komisja utrzymuje, że skarżąca niesłusznie sądzi, iż może oprzeć się na „wyrokach w sprawie Air France”. Jej sytuacja jest zupełnie odmienna od sytuacji Air France. W sprawie T‑2/93 Francja przeciwko Komisji zakończonej wydaniem wyroku z dnia 19 maja 1994 r., Rec. s. II‑323 Sąd stwierdził bowiem przede wszystkim, że sytuacja konkurencji na rynkach właściwych została oceniona przez Komisję zwłaszcza z uwzględnieniem sytuacji Air France (pkt 45 wyroku), która była jedynym poważnym konkurentem przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji, podczas gdy skarżąca jest całkowicie nieobecna na rynkach, których dotyczy koncentracja. Komisja podnosi również, że Sąd zwrócił uwagę na to, że Air France była zmuszona – na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy nią, rządem francuskim i Komisją – do całkowitego pozbycia się swych udziałów w spółce TAT (pkt 46 wyroku), podczas gdy w niniejszej sprawie BaByliss nie może powołać się na żadne porozumienie lub decyzję o analogicznym zakresie, które pozwoliłyby jej wykazać, że jej sytuacja faktyczna indywidualizuje ją w sposób podobny do SEB. Komisja podkreśla, że w wyroku Sądu z dnia 24 marca 1994 r. w sprawie T‑3/93 Air France przeciwko Komisji, Rec. s. II‑121 Air France była głównym konkurentem British Airways, podczas gdy w niniejszej sprawie BaByliss jest jedynie jednym z wielu przedsiębiorstw, które uważa się za konkurenta (w dodatku potencjalnego) SEB.

83 Komisja pragnie wreszcie zwrócić uwagę na to, że nowa wykładnia art. 230 WE, jaką Sąd przyjął w wyroku z dnia 3 maja 2002 r. w sprawie T‑177/01 Jégo-Quéré SA przeciwko Komisji Rec. s. II‑2365, pkt 51, nie skutkuje dopuszczalnością skargi, gdyż z jednej strony zaskarżona decyzja jest decyzją indywidualną, która nie ma generalnego charakteru, zaś z drugiej strony zaskarżona decyzja nie ogranicza w żaden sposób praw skarżącej (która w dodatku nie jest obecna na rynkach, których dotyczy koncentracja) i nie nakłada na nią żadnego obowiązku. Powyższa decyzja nie wpływa zatem w sposób pewny i bezpośredni na sytuację prawną skarżącej.

84 SEB utrzymuje, że zaskarżona decyzja nie dotyczy indywidualnie skarżącej. SEB podkreśla w tym względzie między innymi, że skarżąca mogła sama przedstawić konkretną i poważną ofertę przejęcia w ramach sądowego postępowania naprawczego, gdyby była rzeczywiście zainteresowana przejęciem całości lub części składników majątkowych Moulinex. Tymczasem, jak przypomina SEB, pierwsza oferta przejęcia Moulinex przedstawiona przez skarżącą nie była poważna i została uznana za niedopuszczalną przez tribunal de commerce de Nanterre, zaś kolejne oferty miały miejsce po koncentracji, a ich jedynym celem było podanie w wątpliwość planu zbycia zaproponowanego przez SEB. SEB dodaje, że skarżąca nie wykazała żadnego zainteresowania uzyskaniem licencji na znak towarowy Moulinex, chociaż taka licencja mogłaby – w świetle wspomnianej przez nią strategii rozwoju – umożliwić jej wejście na rynki właściwe i na zajęcie na nich trwałej i skutecznej pozycji.

85 SEB zauważa również, że do tej pory produkty BaByliss nie zostały jeszcze wprowadzone do obrotu na żadnym z rynków geograficznych, których dotyczy zaskarżona decyzja; odnosi się to nawet do Francji, gdzie działalność skarżącej ograniczyła się do prezentacji w liońskiej restauracji w maju 2002 r. SEB podkreśla, że skarżąca nie została również wymieniona przez Komisję w ramach przeprowadzonej przez nią analizy konkurencji, i to ani jako obecny, ani jako potencjalny konkurent.

86 SEB podnosi wreszcie, że skarżąca nie uczestniczyła w szczegółowym postępowaniu dochodzeniowym prowadzonym przez sprawozdawców Conseil de la concurrence (rady ds. konkurencji) we Francji, ani nawet nie była obecna, ani reprezentowana na rozprawie przed Conseil de la concurrence.

II – Ocena Sądu

87 Zgodnie z art. 230 akapit czwarty WE „każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść […] skargę na decyzje, których jest adresatem, oraz na decyzje, które mimo przyjęcia w formie rozporządzenia lub decyzji skierowanej do innej osoby dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie”.

88 Skarżąca nie jest jedną ze stron koncentracji i nie jest adresatem zaskarżonej decyzji. Należy zatem zbadać, czy decyzja ta dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie.

89 Bezpośredni charakter oddziaływania nie może być kwestionowany. Jako że zaskarżona decyzja pozwala na natychmiastową realizację planowanej koncentracji, jest ona w stanie spowodować natychmiastową zmianę sytuacji na rynkach właściwych, która zależy wówczas wyłącznie od woli stron (zob. ww. wyrok z dnia 24 marca 1994 r. w sprawie Air France przeciwko Komisji, pkt 80).

90 Należy zatem zbadać, czy powyższa decyzja dotyczy również indywidualnie skarżącej.

91 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, że decyzja ta dotyczy ich indywidualnie tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia ich od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata decyzji” (zob. wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawie 25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. s. 197, 223).

92 W pierwszej kolejności w odniesieniu do udziału w postępowaniu Sąd stwierdza, że bezsporne jest, iż skarżąca – po opublikowaniu komunikatu przewidzianego w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 4064/89 – pismami z dnia 27, 29 i 30 listopada 2001 r. oraz z dnia 6, 20, 21 i 28 grudnia 2001 r. przedstawiła Komisji swoje uwagi na temat skutków omawianej koncentracji dla sytuacji konkurencji na rynkach właściwych, jak również na temat swojej własnej sytuacji. Ponadto Komisja wysłuchała skarżącej przy okazji spotkania w dniu 5 grudnia 2001 r., jak również przy okazji konferencji telefonicznej w dniu 4 stycznia 2002 r. z pracownikami odpowiedzialnymi za zbadanie projektu koncentracji.

93 Ponadto BaByliss zgłosiła przy tej okazji zasadniczo te same uwagi krytyczne, które przedstawiła w skardze wniesionej do Sądu. Jej uwagi odnosiły się głównie do oceny skutków koncentracji dla różnych właściwych rynków geograficznych i produktowych, a w szczególności dla sytuacji BaByliss, jak również do oceny skuteczności zobowiązań zaproponowanych przez SEB w celu rozwiązania problemów w zakresie konkurencji powstałych w związku z przejęciem Moulinex.

94 Należy wreszcie zauważyć, że pisma skierowane przez skarżącą do Komisji nie stanowią jedynie jednostronnego działania, o które Komisja nie prosiła, lecz że Komisja wezwała ją między innymi do przedłożenia jej uwag w przedmiocie zobowiązań zaproponowanych przez strony koncentracji.

95 Z powyższego wynika, że skarżąca brała czynny udział w postępowaniu. Choć – jak słusznie podnosi Komisja – zwykły udział w postępowaniu nie wystarcza wprawdzie sam w sobie do wykazania, że decyzja dotyczy skarżącej indywidualnie, w szczególności w dziedzinie koncentracji, których wnikliwe badanie wymaga regularnego kontaktu z wieloma przedsiębiorstwami, to jednak czynny udział w postępowaniu administracyjnym stanowi okoliczność braną zazwyczaj pod uwagę przez orzecznictwo w dziedzinie konkurencji, w tym w bardziej szczególnej dziedzinie kontroli koncentracji, w celu ustalenia – w połączeniu z innymi szczególnymi okoliczności – dopuszczalności skargi (zob. w szczególności wyroki Trybunału: z dnia 28 stycznia 1986 r. w sprawie 169/84 Cofaz i in. przeciwko Komisji, Rec. s. 391, pkt 24, 25; z dnia 31 marca 1998 r. w sprawach połączonych C‑68/94 i C‑30/95 Francja przeciwko Komisji, zwany „wyrokiem w sprawie Kali & Salz”, Rec. s. I‑1375, pkt 54; jak również ww. wyrok z dnia 19 maja 1994 r. w sprawie Air France przeciwko Komisji, pkt 44).

96 W drugiej kolejności w odniesieniu do statusu skarżącej jako konkurenta należy przede wszystkim przypomnieć, że BaByliss oświadczyła – czemu nie zaprzeczyły ani Komisja, ani SEB – że jest jednym z głównych podmiotów działających na rynku produktów małego AGD, zwanych produktami „dla urody” lub produktami do pielęgnacji ciała (suszarki, lokówki i szczotki elektryczne, maszynki elektryczne, depilatory dla kobiet i urządzenia do pielęgnacji ciała itp.).

97 Zgodnie z motywem 16 zaskarżonej decyzji sektorem gospodarczym, którego dotyczy przedmiotowa koncentracja, jest sektor sprzedaży małych artykułów gospodarstwa domowego, na który składa się trzynaście kategorii produktów, tj. jedenaście kategorii urządzeń kuchennych, żelazka i wytwornice pary oraz kategoria urządzeń do pielęgnacji ciała. Z tego wynika, że omawiana koncentracja – jak wskazano zresztą w motywie 16 zaskarżonej decyzji – dotyczy rynku urządzeń do pielęgnacji ciała. Tymczasem ani Komisja, ani SEB nie kwestionowały tego, że skarżąca jest jednym z głównych konkurentów/uczestników na tym rynku produktów zwanych produktami „dla urody” lub do pielęgnacji ciała.

98 Ponadto należy zauważyć, że zobowiązania również dotyczą wszystkich trzynastu kategorii małych artykułów gospodarstwa domowego, a zatem również urządzeń zwanych urządzeniami „dla urody” lub do pielęgnacji ciała.

99 Poza tym, nawet jeśli skarżąca ani w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, ani w chwili wniesienia skargi nie była bezpośrednio obecna na żadnym z dwunastu pozostałych rynków, do których odnosi się koncentracja, to jednak twierdziła ona, że jest co najmniej potencjalnym konkurentem, albowiem obecnie wchodzi na europejski rynek małego AGD kuchennego.

100 Komisja i SEB nie podważały dopuszczalności skargi wniesionej przez potencjalnego konkurenta, jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – chodzi o rynki oligopolistyczne, które charakteryzują się między innymi istnieniem znaczących barier wejścia wynikających z silnej lojalności wobec marki oraz trudnościami w dostępie do sprzedaży detalicznej (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 27 listopada 1997 r. w sprawie T‑290/94 Kaysersberg przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2137).

101 Komisja i SEB podkreśliły natomiast, że twierdzenie, jakoby skarżąca była potencjalnym konkurentem, nie jest wykazane ani poparte żadnymi dowodami. Niemniej w swych odpowiedziach na pisemne pytania Sądu oraz w swych uwagach odnoszących się do zarzutu niedopuszczalności skarżąca podniosła w tym względzie, że korzystając z doświadczenia na rynku amerykańskim, od początku 2001 r. podejmuje kroki w celu wprowadzenia w życie strategii wejścia na europejski rynek małego AGD kuchennego pod znakiem towarowym Cuisinart, a w szczególności do segmentów rynku obejmujących minipiekarniki, tostery, ekspresy do kawy, miksery i inne roboty kuchenne, co potwierdzają następujące fakty: pierwsze studium europejskiego rynku małego AGD kuchennego (luty 2001 r.), techniczne studium dotyczące dostosowania napięcia elektrycznego produktów Cuisinart (luty–sierpień 2001 r.), trzyletnia umowa w sprawie partnerstwa z Paulem Bocusem (październik 2001 r.) i specjalistyczne wystawy z Paulem Bocusem w Orlando i w Chicago prezentujące produkty Cuisinart (wrzesień 2001 r. i maj 2002 r.), finalizacja strategii i budżetu na 2002 r. w związku z wprowadzeniem Cuisinart w Europie (listopad 2001 r.), negocjacje z najważniejszymi klientami francuskimi dotyczące umieszczenia znaku towarowego Cuisinart na liście oferowanych produktów (grudzień 2001 r. – maj 2002 r.), oficjalna promocja w prasie francuskiej (przewidziana na marzec 2002 r., ale ostatecznie odroczona) i wreszcie 16 maja 2002 r. „oficjalna data wprowadzenia Cuisinart we Francji u Paula Bocusego w Lyonie, w obecności około pięćdziesięciu zaproszonych gości”. BaByliss zamierza następnie przeprowadzić penetrację segmentu kafetier elektrycznych i ekspresów do kawy oraz segmentu frytownic.

102 Podkreślana przez Komisję oraz SEB okoliczność, że rzeczywiste wejście skarżącej na rynki, na które ma wpływ koncentracja, było wielokrotnie odraczane w stosunku do zapowiedzi BaByliss, nie może stanowić wystarczającego powodu do wyciągnięcia wniosku, że BaByliss nie może zostać uznana za potencjalnego konkurenta. Sam fakt, że wejście na rynek zabiera więcej czasu, niż to było przewidziane, nie oznacza bowiem, że wejście to nie będzie miało miejsca, tym bardziej, że – jak sama Komisja stwierdza w motywie 24 zaskarżonej decyzji – „koszty i czas potrzebne do wejścia na nowy rynek produktowy mogą być znaczne, zważywszy na charakterystyczne cechy danego rynku”, i że „aby wejść na nowy rynek produktowy, konkurent – bez względu na to, czy jest już obecny, czy też nie na innych sąsiednich rynkach lub na właściwym rynku produktowym w innej strefie geograficznej – musi upewnić się, że będzie miał wystarczający zbyt, a zatem że będzie miał wystarczający wolumen sprzedaży [i że w związku z tym] musi zadbać o wpisanie jego produktów na listę oferowanych produktów przez klientów będących sprzedawcami detalicznymi oraz o to, że konsumenci końcowi zapoznają się z jego znakiem towarowym, co zabiera pewną ilość czasu i pochłania znaczne środki finansowe na marketing i reklamę”.

103 Z powyższego wynika również, że zanim jeszcze produkty BaByliss zostały rzeczywiście wprowadzone do sprzedaży na rynkach, BaByliss znalazła się w stosunku bezpośredniej konkurencji do SEB‑Moulinex w zakresie jej produktów wpisanych na listę produktów oferowanych przez głównych klientów‑dystrybutorów. W tym względzie skarżąca wyjaśniła, że testy pokazowe są przewidziane w „pewnej liczbie sklepów” wybranych w ramach sieci Auchan i Monoprix, począwszy od października 2002 r. W tym zakresie BaByliss jawi się jako aktualny konkurent stron koncentracji w odniesieniu do wszystkich rynków małego AGD kuchennego, na które ma ona zamiar wejść w krótkim czasie pod znakiem towarowym Cuisinart. Podobnie skarżąca zauważa, co nie zostało podważone, że produkty do pielęgnacji ciała, jak również małe urządzenia kuchenne należą do tego samego działu towarów u wszystkich klientów, że ci sami kupcy wpisują produkty na listy oferowanych produktów oraz że polityki zakupu są powiązane, w wyniku czego łączny obrót ze sprzedaży tych kategorii jest brany pod uwagę w ramach wspólnych celów odnoszących się do obniżek związanych z osiągnięciem całkowitego obrotu.

104 Choć – jak podkreśla Komisja – biznesplan skarżącej datowany na listopad 2001 r. przewidywał wyraźnie, przynajmniej krótkoterminowo, wejście jedynie na rynek francuski, którego właśnie nie dotyczy zaskarżona decyzja, należy jednak zauważyć, że skarżąca wyjaśniła, iż strategia grupy BaByliss polega na wprowadzeniu znaku towarowego Cuisinart najpierw na rynku francuskim w celu nabycia doświadczenia w marketingu produktów i skoncentrowania istotnych inwestycji tam, gdzie całość organizacji grupy jest silna, oraz że zamierza ona oprzeć się na sukcesie penetracji powyższego rynku francuskiego, aby następnie dokonać ekspansji również na inne państwa członkowskie.

105 Ponadto należy przypomnieć, że BaByliss należy w 100% do Conair, spółki prawa amerykańskiego, która prowadzi działalność we wszystkich segmentach małego AGD (kuchnia, pielęgnacja urody, czyszczenie) w Stanach Zjednoczonych i na świecie, głównie pod znakami towarowymi BaByliss, Conair i Revlon.

106 Nawet jeśli BaByliss nie jest obecna na rynku, na który ma wpływ koncentracja w rozumieniu rozporządzenia nr 4064/89, jej pozycja na rynku urządzeń do pielęgnacji ciała, jak również działalność i doświadczenie jej spółki dominującej Conair dają jej podstawy, które uzasadniają uznanie jej za „potencjalnego” konkurenta i ułatwiają jej wejście na rynek małego AGD kuchennego.

107 Wreszcie w odniesieniu do argumentu Komisji opartego na przedmiocie działalności spółki BaByliss wystarczy stwierdzić, że działalność BaByliss nie ogranicza się jedynie do sektora fryzjerstwa i urody, o czym świadczy użycie wyrażenia „w szczególności” w definicji przedmiotu jej działalności.

108 W trzeciej kolejności należy zauważyć, że z uwagi na planowaną penetrację europejskiego rynku małych artykułów gospodarstwa domowego BaByliss wielokrotnie zgłaszała swoją gotowość przejęcia Moulinex bądź przynajmniej niektórych składników majątkowych tego przedsiębiorstwa.

109 I tak w dniu 25 września 2001 r. skarżąca przedłożyła pierwszą ofertę częściowego przejęcia odnoszącą się do wszystkich składników majątkowych Krups (praw własności intelektualnej, materiału i elementów wyposażenia, zakładu produkcyjnego w Meksyku, zapasów, sieci dystrybucji) za cenę 100 mln EUR.

110 SEB utrzymuje, że powyższa oferta nie może indywidualizować skarżącej, ponieważ była ona niedopuszczalna i nie została nawet wzięta pod uwagę przez tribunal de commerce de Nanterre.

111 W tym względzie skarżąca twierdzi, że nie dano jej możliwości przygotowania globalnej oferty odnoszącej się do wszystkich składników majątkowych i personelu Moulinex, albowiem mimo odpowiednich wniosków złożonych na piśmie nie uzyskała dostępu do żadnych informacji finansowych dotyczących spółki. Jedynie spółka SEB była w stanie przeprowadzić kompletny audyt zakładów Moulinex i tym samym przedstawić zarządcom sądowym bardziej całościową ofertę przejęcia Moulinex.

112 Podobnie De’Longhi w piśmie skierowanym do Komisji w dniu 3 grudnia 2001 r. w następujących słowach powiadomiła o braku przejrzystości charakteryzującym postępowanie w sprawie zbycia Moulinex:

„SEB przygotowała swoją ofertę jako ofertę nabycia częściowego, które ograniczało się do niektórych zakładów produkcyjnych Moulinex i do związanej z nimi działalności. Następnie udało jej się jednak przejąć również matryce i inne narzędzia produkcyjne związane z działalnością, która nie została przeniesiona […], co nie spowodowało nawet zmiany proponowanej ceny. Podobnie SEB uzyskała w praktyce możliwość używania znaku towarowego Moulinex dla całości swojej produkcji, za co nie przewidziano żadnego świadczenia wzajemnego mimo wartości tego znaku towarowego, który jest liderem w Europie w rozpatrywanym sektorze […]. Tłumaczy to niepewność, jaka towarzyszyła warunkom zbycia w chwili pojawienia się przejawów zainteresowania. Wynikiem takiej sytuacji było to, że większość konkurentów SEB nie przedstawiła żadnej oferty. To stanowiło też powód, dla którego warunki i sposób przeprowadzenia transakcji nie zostały podane do wiadomości publicznej lub zostały upublicznione dopiero bardzo niedawno, już po udzieleniu przybicia”.

113 SEB zaprzeczyła tym twierdzeniom. W tym zakresie przypomniała ona, że ponieważ w niniejszej sprawie nie chodziło o sądowe postępowanie likwidacyjne, przedkładane mogły być jedynie oferty mające na celu uzdrowienie przedsiębiorstwa, oraz że w terminach przewidzianych w ramach sądowego postępowania naprawczego zarządcom sądowym zostały złożone jedynie trzy oferty całkowitego lub częściowego przejęcia składników majątkowych Moulinex, tj. oferty złożone przez Euroland, przez spółkę Participation industrielle i przez grupę SEB. Pierwsze dwie oferty zostały uznane przez tribunal de commerce de Nanterre za niedopuszczalne, podczas gdy inne przejawy zainteresowania, które docierały do zarządców sądowych, dotyczyły głównie jedynie znaku towarowego Krups. Te różne przejawy zainteresowania, w szczególności te ze strony BaByliss, które nie dotyczyły akcji spółki Krups, lecz jedynie niektórych z jej aktywów, miały zdaniem SEB bardzo ograniczony charakter i nie wpisywały się w plan uzdrowienia, albowiem nie przewidywały przejęcia żadnego z zakładów przemysłowych Moulinex ani żadnych pracowników, a zatem nie były dopuszczalne. W tych okolicznościach tribunal de commerce de Nanterre zadecydował, że „w rzeczywistości pozostaje jedynie” oferta „złożona przez grupę SEB”. SEB podkreśla, że w ramach odwołania wniesionego od tego orzeczenia cour d’appel de Versailles (sąd odwoławczy w Wersalu) oddalił wszelkie zarzuty dotyczące postępowania prowadzonego przez zarządców sądowych, podczas gdy między innymi BaByliss, która dobrowolnie uczestniczyła w tym postępowaniu jako interwenient, podnosiła, że „tempo i pośpiech w przejęciu nie pozwoliły zainteresowanym spółkom, a w szczególności spółce Euroland i SA BaByliss, na zaznajomienie się z aktami i przygotowanie w normalnych warunkach i w odpowiednich terminach planu kontynuacji przez Euroland i planu zbycia przez SA BaByliss”.

114 Należy przypomnieć w tym względzie, że kwalifikacje dokonane na szczeblu krajowym są nieistotne dla oceny charakteru działalności w świetle przepisu prawa wspólnotowego (wyrok Sądu z dnia 12 grudnia 2000 r. w sprawie T‑128/98 Aéroports de Paris przeciwko Komisji, Rec. s. II‑3929, pkt 128). Ponadto okoliczność, że oferta BaByliss została uznana w świetle prawa francuskiego za niedopuszczalną, gdyż nie odpowiadała ona planowi uzdrowienia poprzez przejęcie przedsiębiorstwa, nie zmienia w niczym tego, iż poprzez ową ofertę skarżąca już w dnia 25 września 2001 r. przejawiła swoje zainteresowanie przejęciem co najmniej części Moulinex.

115 Następnie skarżąca okazała swoje zainteresowanie spółką Moulinex, składając trzy dodatkowe oferty jej częściowego lub całkowitego przejęcia, tj.:

– ofertę całkowitego przejęcia Moulinex z dnia 29 listopada 2001 r., która to oferta przewidywała przejęcie całego personelu we Francji, czyli około 5500 osób, oraz składników majątkowych Moulinex, w tym zapasów za symboliczną cenę jednego euro; o ofercie tej powiadomione zostały: Komisja w ramach przeprowadzanego przez nią badania omawianej tu koncentracji, jak również dyrekcja generalna ds. konkurencji, konsumentów i zwalczania oszustw (DGCCRF) i przedstawiciel ministra gospodarki we Francji;

– ofertę częściowego przejęcia Moulinex z dnia 28 grudnia 2001 r.: ta nowa oferta odnosiła się do nabycia całej działalności Krups na świecie, przemysłowych elementów wyposażenia i związanego z nią personelu za kwotę, która zostanie określona na podstawie rozmiaru aktywów, których będzie dotyczyć; o ofercie tej została powiadomiona Komisja w ramach przeprowadzanego przez nią badania omawianej tu koncentracji i została ona przekazana władzom francuskim;

– ofertę przejęcia niektórych składników majątkowych Moulinex z dnia 15 lutego 2002 r.: BaByliss skierowała nową ofertę przejęcia Moulinex do zarządców sądowych tego przedsiębiorstwa, która to oferta obejmowała składniki majątkowe Moulinex nieprzejęte przez SEB, w których skład wchodziły zakłady w Alençon, Bayeux i Falaise oraz wszystkie materiały przeznaczone do produkcji kuchenek mikrofalowych; cena zaproponowana przez BaByliss wynosiła 150 000 EUR.

116 Jakkolwiek powyższe oferty nie spełniały ustalonych warunków lub były skierowane do władz, które nie były właściwe do ich rozpatrzenia, lub też zostały przedłożone po przeprowadzeniu koncentracji, a w przypadku oferty z dnia 15 lutego 2002 r. – dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji, to świadczą one jednak o wyraźnym i ciągłym zainteresowaniu skarżącej przejęciem Moulinex lub niektórych składników majątkowych tego przedsiębiorstwa okazywanym od dnia 25 września 2001 r.

117 Z całości powyższych rozważań wynika, że koncentracja pomiędzy SEB i Moulinex dotyczy skarżącej bezpośrednio i indywidualnie oraz że jej skarga zmierzająca do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jest dopuszczalna.

Co do istoty

118 Skarżąca podnosi cztery zarzuty na poparcie swojej skargi o stwierdzenie nieważności. Zarzut pierwszy opiera się na naruszeniu istotnych wymogów proceduralnych, jako że Komisja przyjęła zobowiązania SEB przedstawione po terminie. W zarzucie drugim skarżąca utrzymuje, że Komisja naruszyła prawo, zezwalając na koncentrację po zakończeniu fazy I bez wszczynania fazy II. W zarzucie trzecim skarżąca podnosi, że decyzja jest dotknięta oczywistym błędem w ocenie, albowiem podjęte zobowiązania nie są wystarczające do zaradzenia problemom w zakresie konkurencji. W zarzucie czwartym skarżąca twierdzi, że Komisja naruszyła prawo, nie badając, czy rażąco niska cena zapłacona przez SEB za przejęcie Moulinex oraz pomoc finansowa przyznana przez państwo francuskie nie umocniły pozycji SEB.

I – W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu istotnych wymogów proceduralnych, jako że Komisja przyjęła zobowiązania SEB przedstawione po terminie

Argumenty stron

119 Skarżąca twierdzi, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą formalną, jako że Komisja zezwoliła w niej na przeprowadzenie spornej transakcji na podstawie zobowiązań przedstawionych przez SEB po upływie przepisowego trzytygodniowego terminu biegnącego od dnia otrzymania zgłoszenia.

120 Skarżąca przypomina, że zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98 „[z]obowiązania [w trakcie fazy I] […] są przedstawiane Komisji w ciągu nie więcej niż trzech tygodni od daty otrzymania zgłoszenia”. Przytacza ona ponadto pkt 37 swojego komunikatu w sprawie środków zaradczych:

„Ponieważ środki zaradcze w fazie I mają zapewnić bezpośrednie rozstrzygnięcie dla wyraźnie widocznych problemów dla konkurencji, jedynie ograniczone modyfikacje proponowanych zobowiązań mogą być zaakceptowane. Modyfikacje te, przedstawiane w ramach bezpośredniej odpowiedzi na wynik konsultacji, obejmują objaśnienia, sprecyzowania i/lub inne udoskonalenia zapewniające, by zobowiązania były wykonalne i skuteczne”.

121 Skarżąca twierdzi, że w niniejszym przypadku Komisja naruszyła art. 18 rozporządzenia nr 447/98 oraz pkt 37 komunikatu w sprawie środków zaradczych, akceptując nowe zobowiązania ze strony SEB ponad dziesięć dni po upływie przepisanego trzytygodniowego terminu.

122 W dniu 5 grudnia 2001 r., tj. dniu, w którym upływał termin do złożenia zobowiązań, SEB zaproponowała bowiem Komisji zobowiązanie polegające na zwykłym wstrzymaniu sprzedaży niektórych grup produktów oznaczonych znakiem towarowym Moulinex na całym EOG przez okres dwóch lat (motyw 135 zaskarżonej decyzji). Sama Komisja uznała, że zobowiązanie tego rodzaju nie było w stanie rozwiązać problemów w zakresie konkurencji powstałych w wyniku omawianej koncentracji. W tym względzie znamienne jest to, że Komisja nie uznała nawet za konieczne przeprowadzenie badania rynku mającego na celu dokonanie oceny ich skuteczności.

123 Skarżąca podnosi, iż dopiero w dniu 18 grudnia 2001 r., tj. pięć tygodni po zgłoszeniu omawianej koncentracji, SEB przedstawiła nowe zobowiązania polegające na udzieleniu osobie trzeciej licencji wyłącznej na znak towarowy Moulinex w odniesieniu do wszystkich grup produktów, których dotyczy koncentracja, na okres trzech lat. Dodaje ona, że ta druga propozycja zobowiązań stanowiła ze swej strony przedmiot trzeciej propozycji, która wprowadziła istotne zmiany w przededniu wydania zaskarżonej decyzji, doprowadzając do rozwiązania ostatecznie zatwierdzonego przez Komisję (motywy 129–134 zaskarżonej decyzji).

124 Zdaniem skarżącej z powyższego wynika, że propozycje zobowiązań druga i trzecia przedstawione przez SEB odbiegają w znacznym stopniu od propozycji przedstawionej początkowo przez SEB, i to zarówno pod względem ich charakteru, jak i pod względem ich zasięgu i czasu trwania. Wobec tego propozycje te nie mogą zostać uznane za zwykłe ulepszenie pierwotnych zobowiązań w rozumieniu komunikatu Komisji, lecz stanowią nowe zobowiązania. Komisja powinna była zatem w tym stadium postępowania podjąć decyzję o wszczęciu fazy II.

125 Tytułem porównania skarżąca podkreśla, że w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Komisji z dnia 14 marca 2000 r. uznającej koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem oraz z funkcjonowaniem porozumienia EOG (sprawa COMP/M.1672 – Volvo/Scania) (Dz.U. 2001, L 143, s. 74) zgodnie z motywami 359 i 362 Volvo przedstawiła pierwszą propozycję zobowiązań w wyznaczonym terminie (w fazie II w tym przypadku), a następnie piętnaście dni później przygotowała nową propozycję zobowiązań. Komisja odmówiła wzięcia pod uwagę tych drugich zobowiązań z tego powodu, że „nowa propozycja nie zawierała żadnego elementu, którego Volvo nie mogła była zawrzeć w zobowiązaniu przedstawionym w ramach trzymiesięcznego terminu”.

126 Komisja utrzymuje, że twierdzenie, iż „naruszyła istotne wymogi proceduralne, przyjmując zobowiązania przedstawione przez SEB po terminie”, jest pozbawione wszelkich podstaw.

Ocena Sądu

127 Należy przypomnieć, że w trakcie fazy I strony koncentracji zaproponowały Komisji trzy razy zobowiązania, tj. w dniu 5 grudnia 2001 r., w dniu 18 grudnia 2001 r. oraz w późniejszej, bliżej nieokreślonej dacie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w dniu 8 stycznia 2002 r.

128 Treść poszczególnych zobowiązań można streścić następująco:

– w pierwotnej wersji z dnia 5 grudnia 2001 r. (zwanej dalej „pierwotną wersją zobowiązań”) zobowiązania przewidywały wycofanie z całego EOG na okres dwóch lat pięciu kategorii omawianych produktów oznaczonych znakiem towarowym Moulinex;

– w zmienionej wersji z dnia 18 grudnia 2001 r. (zwanej dalej „zmienioną wersją zobowiązań”) zobowiązania przewidywały licencję wyłączną na znak towarowy Moulinex na okres trzech lat, której towarzyszyło zobowiązanie do niewprowadzania na rynek produktów pod znakiem towarowym Moulinex przez kolejny rok po wygaśnięciu licencji, dla wszystkich kategorii produktów w Belgii, w Grecji, w Niderlandach i w Portugalii oraz dla kategorii frytownic w Niemczech, w Austrii, w Danii, w Norwegii i w Szwecji, jak również zobowiązanie licencjobiorcy do zaopatrywania się u licencjodawcy w cztery kategorie omawianych produktów;

– wreszcie w ostatecznej wersji zatwierdzonej w zaskarżonej decyzji (zwanej dalej „ostateczną wersją zobowiązań”), zobowiązania przewidywały licencję wyłączną na znak towarowy Moulinex na okres pięciu lat, której towarzyszyło zobowiązanie do niewprowadzania na rynek produktów pod znakiem towarowym Moulinex przez kolejne trzy lata po wygaśnięciu licencji, dla wszystkich kategorii produktów małego AGD w Austrii, w Niemczech, w Belgii, w Danii, w Grecji, w Norwegii, w Niderlandach, w Portugalii i w Szwecji oraz zobowiązanie licencjobiorcy w Niemczech do zaopatrywania się u licencjodawcy przez okres dwóch lat w jedną kategorię omawianych produktów.

129 Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98:

„Zobowiązania proponowane Komisji przez zainteresowane przedsiębiorstwa na podstawie art. 6 ust. 2 rozporządzenia […] nr 4064/89, które w zamiarze stron mają tworzyć podstawę dla decyzji na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b) niniejszego rozporządzenia, są przedstawiane Komisji w ciągu nie więcej niż trzech tygodni od daty otrzymania zgłoszenia”.

130 Jako że w niniejszej sprawie zgłoszenie koncentracji zostało dokonane w dniu 13 listopada 2001 r., zgodnie z metodą obliczania terminów zdefiniowaną w art. 6–9 oraz w art. 18 ust. 3 rozporządzenia nr 447/98 termin do przedstawienia Komisji propozycji zobowiązań w trakcie fazy I upłynął w dniu 5 grudnia 2001 r. Z tego wynika, że pierwotna wersja zobowiązań została złożona Komisji w terminie wymaganym przez art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98.

131 Niemniej jednak bezsporne jest, że pierwotna wersja zobowiązań nie jest wersją, która została ostatecznie zatwierdzona przez Komisję w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z motywem 135 zaskarżonej decyzji pierwotna wersja zobowiązań nie pozwalała Komisji na rozwianie wszystkich poważnych wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem, albowiem nie umożliwiała wstąpienia jednego uczestnika rynku w miejsce Moulinex i nie dotyczyła wszystkich rynków, na których koncentracja mogła wzbudzać poważne wątpliwości.

132 Bezsporne jest zatem, że zarówno zmieniona wersja zobowiązań, jak i ostateczna wersja zobowiązań zostały złożone przez strony koncentracji po upływie trzytygodniowego terminu przewidzianego w art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98. W tych okolicznościach należy zbadać, czy Komisja miała prawo przyjąć powyższe zobowiązania bez naruszania powyższego przepisu.

133 Celem przeprowadzenia tego badania należy najpierw wziąć pod uwagę brzmienie mających tu zastosowanie przepisów rozporządzeń nr 4064/89 i nr 447/98.

134 Należy zauważyć, że zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98 strony koncentracji mają obowiązek przedstawić Komisji w terminie trzech tygodni zobowiązania, które „w zamiarze stron mają tworzyć podstawę” dla decyzji wydanej na końcu fazy I.

135 Podobnie art. 10 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 4064/89 przewiduje, że faza I może zostać przedłużona do sześciu tygodni, jeśli po zgłoszeniu koncentracji uczestniczące w niej przedsiębiorstwa przedstawiają na podstawie art. 6 ust. 2 owego rozporządzenia zobowiązania, które „w opinii stron powinny zostać wzięte pod uwagę” przy wydawaniu decyzji kończącej fazę I.

136 Z brzmienia powyższych przepisów wynika, że trzytygodniowy termin przewidziany w art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98 jest terminem wiążącym strony koncentracji w tym znaczeniu, że jeśli przedstawią one zobowiązania po upływie tego terminu, Komisja nie ma obowiązku brać ich pod uwagę na etapie fazy I. Natomiast z treści przytoczonych powyżej przepisów nie wynika, że Komisji zakazuje się wzięcia pod uwagę tego rodzaju spóźnionych zobowiązań.

137 Aby ustalić, czy art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98 powinien być interpretowany w ten sposób, należy jednak przeanalizować treść wskazanego przepisu w świetle celów, jakie przepis ten realizuje.

138 W tym względzie należy zwrócić uwagę na to, że powyższy przepis został wprowadzony przez rozporządzenie nr 447/98, na mocy którego uchylone zostało rozporządzenie Komisji (WE) nr 3384/94 z dnia 21 grudnia 1994 r. w sprawie zgłoszeń, terminów i przesłuchań przewidzianych w rozporządzeniu nr 4064/89 (Dz.U. L 377, s. 1) po wydaniu rozporządzenia nr 1310/97. To ostatnie rozporządzenie wprowadziło do rozporządzenia nr 4064/89 przepisy regulujące ofertę w przedmiocie zobowiązań w trakcie fazy I. Zgodnie z motywem 16 rozporządzenia nr 447/98 Komisja wskazuje, że terminy do przedstawiania zobowiązań przewidzianych przez owo rozporządzenie są konieczne „[w] celu umożliwienia Komisji dokonania prawidłowej oceny zobowiązań, których celem jest osiągnięcie koncentracji zgodnej ze wspólnym rynkiem, oraz aby zapewnić należyte konsultacje z innymi zaangażowanymi [zainteresowanymi] stronami, stronami trzecimi oraz władzami państw członkowskich”.

139 Z powyższego motywu wynika, że wprowadzając termin przewidziany w art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98, Komisja miała na celu zapewnienie sobie koniecznego czasu dla dokonania oceny zaproponowanych zobowiązań i skonsultowania się z osobami trzecimi. Chociaż cel ten wymaga koniecznie, aby termin przewidziany w powyższym przepisie był wiążący dla stron koncentracji, by nie mogły one przedstawiać zobowiązań przed zakończeniem fazy I w terminie, który nie pozostawiałby Komisji czasu koniecznego do dokonania oceny i przeprowadzenia konsultacji z osobami trzecimi, to jednak nie jest konieczne, aby termin ten był również wiążący dla Komisji, gdyż mając na uwadze okoliczności danego przypadku, może ona uznać, iż krótszy termin jest wystarczający do przeprowadzenia takiej oceny i konsultacji.

140 Z powyższego wynika, że art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98 powinien być rozumiany w ten sposób, iż strony koncentracji nie mogą wprawdzie zmusić Komisji do wzięcia pod uwagę zobowiązań i zmian do tych zobowiązań przedstawionych po upływie trzytygodniowego terminu, ale Komisja musi mieć możliwość zezwolenia na przeprowadzenie koncentracji na podstawie owych zobowiązań, nawet jeśli zmiany zostały wprowadzone po upływie trzytygodniowego terminu, jeśli uważa, że dysponuje wystarczającą ilością czasu na ich zbadanie.

141 Wobec tego Komisja miała prawo przyjąć zmienioną wersję zobowiązań, jak również ostateczną wersję zobowiązań po upływie trzytygodniowego terminu przewidzianego w art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98, albowiem termin ten nie jest dla niej wiążący.

142 W każdym razie należy stwierdzić, że wbrew temu, co twierdzi skarżąca, przyjmując powyższe zobowiązania, Komisja działała zgodnie z zasadami, które przedstawiła w swoim komunikacie w sprawie środków zaradczych.

143 Tytułem wstępu należy w tej kwestii podkreślić, że – w przeciwieństwie do tego, co sugeruje Komisja w swej odpowiedzi na skargę – wskazany komunikat nie jest pozbawiony wszelkiej mocy wiążącej. Komisja jest bowiem związana komunikatami, które wydaje w dziedzinie kontroli koncentracji w zakresie, w jakim nie odbiegają one od norm traktatu i rozporządzenia nr 4064/89 (zob. podobnie wyroki Trybunału: z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie C‑382/99 Niderlandy przeciwko Komisji, Rec. s. I‑5163, pkt 24; z dnia 26 września 2002 r. w sprawie C‑351/98 Hiszpania przeciwko Komisji, Rec. s. I‑8031, pkt 53). Ponadto Komisja nie może odchodzić od reguł, które sama sobie narzuciła (zob. w szczególności wyrok Sądu z dnia 17 grudnia 1991 r. w sprawie T‑7/89 Hercules Chemicals przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1711, pkt 53).

144 W swoim komunikacie w sprawie środków zaradczych Komisja oświadczyła:

„37 Jeżeli ocena wykaże, że oferowane zobowiązania nie są dostateczne do usunięcia problemów dla konkurencji wynikłych z koncentracji, strony zostaną o tym odpowiednio poinformowane. Ponieważ środki zaradcze w fazie I mają zapewnić bezpośrednie rozstrzygnięcie dla wyraźnie widocznych problemów dla konkurencji, jedynie ograniczone modyfikacje proponowanych zobowiązań mogą być zaakceptowane. Modyfikacje te, przedstawiane w ramach bezpośredniej odpowiedzi na wynik konsultacji, obejmują objaśnienia, sprecyzowania i/lub inne udoskonalenia zapewniające, by zobowiązania były wykonalne i skuteczne”.

145 Jeśli chodzi o zmiany wprowadzone w niniejszej sprawie w zmienionej wersji zobowiązań przez ostateczną wersję zobowiązań, oczywiste jest – czemu nie przeczy zresztą skarżąca – że stanowią one ograniczone modyfikacje w rozumieniu pkt 37 komunikatu w sprawie środków zaradczych. W porównaniu z poprzednią wersją ostateczna wersja zobowiązań ogranicza się bowiem do wydłużenia okresu obowiązywania licencji wyłącznej i następującego po nim zakazu wprowadzania na rynek określonych produktów, do rozciągnięcia na kolejnych pięć państw członkowskich przyjętej dla pierwszych czterech państw zasady, zgodnie z którą licencja obejmować będzie wszystkie produkty małego AGD, jak również do zredukowania zakresu obowiązku zaopatrywania się u licencjodawcy. Ponieważ powyższe zmiany dotyczą wyłącznie zakresu obowiązywania w czasie, w aspekcie produktowym i w aspekcie geograficznym zobowiązań przewidzianych w ich zmienionej wersji, mogą one zostać uznane za ograniczone modyfikacje zmierzające do sprecyzowania lub udoskonalenia pierwotnej wersji zobowiązań w rozumieniu pkt 37 komunikatu w sprawie środków zaradczych.

146 W odniesieniu do zmian wprowadzonych przez zmienioną wersję do pierwotnej wersji zobowiązań, które to zmiany polegają na przekształceniu obowiązku wycofania znaku towarowego Moulinex w obowiązek udzielenia licencji wyłącznej na powyższy znak towarowy, należy stwierdzić, że podobnie jak wycofanie znaku towarowego udzielenie licencji wyłącznej skutkuje pozbawieniem właściciela znaku towarowego Moulinex – tj. w tym przypadku SEB – prawa do używania tego znaku na określonych obszarach. W tym zakresie okoliczność, że udzielenie licencji wyłącznej pozwala ponadto osobie trzeciej na używanie znaku towarowego, może zostać uznana za „udoskonalenie” w stosunku do zwykłego wycofania.

147 Ponadto zgodnie z pkt 1 lit. c) zobowiązań SEB powstrzyma się od używania znaku towarowego Moulinex przez okres trzech lat po wygaśnięciu umów licencyjnych. Ponadto pkt 1 lit. a) akapit drugi pozwala licencjobiorcom na zaprzestanie używania znaku towarowego Moulinex w każdej chwili w okresie obowiązywania licencji w celu ostatecznego przejścia na ich własny znak towarowy. Na podstawie tych dwóch postanowień znak towarowy Moulinex zostanie wycofany z rynku przez okres co najmniej trzech lat i – przynajmniej teoretycznie – maksymalnie przez okres ośmiu lat. Z tego wynika, że wbrew temu, co utrzymuje skarżąca, ostateczna wersja zobowiązań nie ogranicza się do zastąpienia wycofania znaku towarowego Moulinex przewidzianego w pierwotnej wersji zobowiązań udzieleniem licencji na ów znak, lecz umacnia nieużywanie znaku towarowego Moulinex przez SEB poprzez zobowiązanie jej do udzielenia licencji. Również z tego powodu ostateczna wersja zobowiązań jawi się jako „udoskonalenie” w stosunku do ich pierwotnej wersji.

148 Ponadto nawet jeśli nie przeprowadzono w sposób wyraźny konsultacji z osobami trzecimi w sprawie pierwotnej wersji zobowiązań, powyższe udoskonalenie może zostać uznane za „bezpośredni[ą] odpowied[ź] na wynik konsultacji” z osobami trzecimi zmierzającą do zapewnienia, aby zobowiązania były „wykonalne i skuteczne”. W odpowiedzi na pytanie 25 kwestionariusza skierowanego do konkurentów sama skarżąca podkreśliła, iż trwała pozycja na każdym z krajowych właściwych rynków produktowych zakłada dwie bardzo istotne kwestie: lojalność konsumentów wobec znaku towarowego i dostęp do różnych sieci dystrybucji. Mając na uwadze tę odpowiedź, Komisja mogła logicznie wywnioskować z konsultacji z osobami trzecimi, że licencja wyłączna na znak towarowy Moulinex stanowi natychmiastową odpowiedź na problemy stwierdzone przez te osoby, albowiem w przeciwieństwie do zwykłego wycofania znaku towarowego tego rodzaju licencja umożliwia wstąpienie w miejsce Moulinex podmiotu gospodarczego dysponującego znanym znakiem towarowym i mającego dostęp do kanałów dystrybucji.

149 Jak ponadto wynika z akt sprawy Sądu, w informacji datowanej na dzień 17 grudnia 2001 r. „w sprawie ewentualnych zobowiązań SEB” De’Longhi wyraźnie wskazała Komisji, że „alternatywnie do przeniesienia SEB mogłaby zostać zobowiązana do udzielenia licencji na znak towarowy Moulinex nabywcom będącym osobami trzecimi na wszystkich rynkach krajowych, na których koncentracja pociąga za sobą wyjątkowo poważne skutki antykonkurencyjne”. Nawet jeśli De’Longhi przedstawiła ową sugestię w odpowiedzi na kwestionariusz dotyczący zobowiązań z dnia 3 stycznia 2002 r. – co podkreśliła na rozprawie – to jednak sugestia ta stanowi sygnał, który potwierdza to, że Komisja mogła zasadnie przypuszczać, nie popełniając przy tym oczywistego błędu, że zobowiązanie do udzielenia licencji stanowiło natychmiastową odpowiedź na konsultacje z osobami trzecimi, albowiem De’Longhi sama opowiedziała się za taką opcją, zanim jeszcze została ona zaproponowana przez SEB.

150 Z wszystkich powyższych powodów zmieniona wersja zobowiązań oraz ostateczna wersja zobowiązań mogą zostać uznane za ograniczone modyfikacje, które w rozumieniu pkt 37 komunikatu w sprawie środków zaradczych mogą być przyjęte przez Komisję po upływie terminu przewidzianego w art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98.

151 W konsekwencji zarzut pierwszy należy oddalić w całości.

II – W przedmiocie zarzutu drugiego, opartego na tym, że Komisja naruszyła prawo, zezwalając na koncentrację bez wszczynania II fazy postępowania

Argumenty stron

152 Skarżąca podnosi, że Komisja naruszyła prawo, nie wszczynając na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 4064/89 II fazy postępowania, choć przesłanki wydania zezwolenia po zakończeniu fazy I nie zostały spełnione, gdyż zobowiązania przedstawione przez SEB nie pozwalały na jednoznaczne wykluczenie wszystkich poważnych wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem.

153 Skarżąca przypomina, że komunikat w sprawie środków zaradczych przewiduje, iż „zobowiązania przedłożone Komisji w fazie I muszą być wystarczające do tego, by jednoznacznie wykluczyć »poważne wątpliwości«” co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem. Mówiąc dokładniej, zobowiązania podjęte w trakcie fazy I mogą prowadzić do wydania zezwolenia bez wszczynania fazy II jedynie wtedy, gdy:

– problemy w zakresie konkurencji powstałe w wyniku koncentracji są łatwe do stwierdzenia;

– powyższe zobowiązania są wystarczające do jednoznacznego wykluczenia wszystkich poważnych wątpliwości, a zatem są tak skonstruowane, że dostarczają bezpośredniej odpowiedzi na stwierdzone problemy w zakresie konkurencji;

– powyższe zobowiązania jawią się jako „natychmiastowa odpowiedź” na wyniki konsultacji prowadzonych przez Komisję z podmiotami gospodarczymi obecnymi na rynku oraz ze stronami.

154 W komunikacie w sprawie środków zaradczych Komisja dochodzi do następującego wniosku:

„Zobowiązania w fazie I mogą być wyłącznie akceptowane w pewnych rodzajach sytuacji. Kwestia konkurencji musi być tak wyraźna, a środki zaradcze tak precyzyjne, by nie było konieczne podejmowanie dogłębnej analizy [problem w zakresie konkurencji musi być tak oczywisty i środki zaradcze muszą być tak jasne, że nie jest konieczne wszczynanie szczegółowego dochodzenia]”.

155 Skarżąca podnosi również, że w ww. sprawie Volvo przeciwko Scania Komisja odrzuciła propozycję zobowiązań przedstawioną przez strony koncentracji, stwierdziwszy, co następuje:

„Nie jest możliwe dojście do wniosku, że nowa propozycja wyeliminowałaby w sposób oczywisty i bezdyskusyjny wszystkie problemy w zakresie konkurencji, które zostały zasygnalizowane. Mając na względzie złożoność nowych propozycji, Komisja nie była w stanie skutecznie ich ocenić w krótkim czasie pozostałym do upłynięcia terminu przewidzianego w art. 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie koncentracji. Konieczne byłoby dodatkowe dochodzenie, jak również zebranie opinii zainteresowanych osób trzecich zgodnie z właściwymi przepisami rozporządzenia w sprawie koncentracji”.

156 W świetle powyższych okoliczności skarżąca uważa, że Komisja nie mogła, nie naruszając prawa, udzielić zezwolenia na koncentrację na zakończenie fazy I. Skarżąca uważa bowiem, że Komisja nie mogła na zakończenie tej fazy uznać z wystarczającą pewnością, że przyjęte zobowiązania pozwalają na rozwianie wszelkich wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem.

157 Zdaniem skarżącej trzy okoliczności wskazują na to, że na zakończenie fazy I Komisja nie była w stanie ustalić z wymaganą pewnością, że zaciągnięte zobowiązania były wystarczające do rozwiązania wszelkich problemów w zakresie konkurencji powstałych w wyniku koncentracji.

158 Po pierwsze, skarżąca podkreśla, że według jej wiedzy Komisja nigdy nie zezwoliła w przeszłości na koncentrację jedynie na podstawie zobowiązań do udzielenia licencji na znak towarowy. W praktyce Komisji tego rodzaju zobowiązania towarzyszyły zawsze innym środkom zaradczym, takim jak zbycie składników majątkowych, bądź uzupełniały wspomniane środki. Skarżąca podnosi w tym względzie, że sama Komisja w pkt 16 swojego komunikatu w sprawie środków zaradczych przewiduje, iż „[g]dy problem dla konkurencji wynika z poziomego nakładania się obszaru działalności przedsiębiorstw, przedmiotem zbycia musi być jak najbardziej odpowiednie przedsiębiorstwo” [„w przypadku gdy problem w zakresie konkurencji wynika z poziomego nakładania się działalności przedsiębiorstw, przedmiotem zbycia musi być najbardziej odpowiedni obszar działalności”]. Zdaniem skarżącej Komisja nie mogła zatem dysponować doświadczeniem, które umożliwiałoby jej ustalenie z wystarczającą pewnością, czy zwykłe zobowiązanie do udzielenia licencji na znak towarowy mogło rozwiązać jednoznacznie stwierdzone problemy w zakresie konkurencji.

159 Po drugie, skarżąca twierdzi, że Komisja nie miała wystarczającego wyobrażenia o skuteczności przyjętych zobowiązań. Zdaniem skarżącej w odróżnieniu od zwykłego zobowiązania do zbycia, którego skutki mogą zostać łatwo ocenione przez Komisję, skuteczność zobowiązania do udzielenia licencji na znak towarowy jest z racji swej natury trudniejsza do ocenienia, albowiem zależy ona od wielu czynników, takich jak okres obowiązywania licencji, następujący po nim okres rezygnacji ze znaku i dokładny zakres licencji. Ponadto fakt, iż w programie zobowiązań przewidzianych przez Komisję licencje na znak towarowy Moulinex mogą zostać udzielone różnym przedsiębiorstwom w zależności od poszczególnych produktów i krajów, komplikuje jeszcze bardziej ocenę skutków tych zobowiązań. Stąd skarżąca stoi na stanowisku, że bez przeprowadzenia szczegółowego badania Komisja nie była w stanie ocenić z wystarczającą precyzją, czy po przeprowadzeniu koncentracji licencjobiorca lub licencjobiorcy mogli rzeczywiście stanowić realną przeciwwagę dla SEB‑Moulinex w zakresie każdej z kategorii produktów oraz dla każdego z krajów, których dotyczy ta sprawa.

160 Po trzecie, skarżąca podkreśla, że kwestionariusz zmierzający do dokonania oceny skuteczności zmienionej wersji zobowiązań przedstawionych przez SEB został wysłany do zainteresowanych osób trzecich w dniu 20 grudnia 2001 r., przy czym odpowiedź była wymagana do dnia 21 grudnia 2001 r. Jej zdaniem ten wyjątkowo krótki termin na odpowiedź w żadnym wypadku nie dawał zapytanym osobom trzecim możliwości przedstawienia precyzyjnej i szczegółowej opinii w przedmiocie przewidywalnych skutków proponowanych zobowiązań. Skarżąca przyznaje, że bardzo krótki termin na odpowiedź może zostać wyznaczony w pewnych przypadkach, gdy chodzi o zobowiązania, których skutki – jak na przykład w przypadku zbycia składników majątkowych – są łatwe do ocenienia. Natomiast w przypadku gdy chodzi o złożone zobowiązania, i to w dodatku rzadko praktykowane, jednodniowy termin nie może być w żadnym razie uznany za wystarczający, aby umożliwić zainteresowanym osobom trzecim przedstawienie szczegółowej opinii.

161 Komisja kwestionuje, jakoby naruszyła prawo, postanawiając o zezwoleniu na koncentrację po zakończeniu fazy I bez wszczynania postępowania w sprawie szczegółowego dochodzenia.

Ocena Sądu

162 Tytułem wstępu należy stwierdzić, że utrzymując, iż Komisja naruszyła prawo, nie wszczynając fazy II, chociaż zobowiązania przedłożone przez SEB nie były wystarczające, aby móc jednoznacznie wykluczyć wszystkie poważne wątpliwości, skarżąca podważa ocenę gospodarczą, która skłoniła Komisję do zaakceptowania zobowiązań zaproponowanych przez SEB. W tym zakresie zarzut ten pokrywa się z zarzutem trzecim opartym na oczywistym błędzie w ocenie w odniesieniu do zdolności zobowiązań do rozwiązania powstałych problemów w zakresie konkurencji. Z tego względu ten aspekt omawianego tu zarzutu zostanie zbadany w ramach zarzutu trzeciego.

163 Należy zauważyć, że zgodnie z motywem 8 rozporządzenia nr 1310/97 zobowiązania podjęte w trakcie fazy I mogą zostać przyjęte, „gdy problem konkurencji można sprawnie zidentyfikować i łatwo mu zaradzić”. Podobnie w pkt 37 komunikatu w sprawie środków zaradczych jest także mowa o tym, że środki prawne w fazie I „mają zapewnić bezpośrednie rozstrzygnięcie dla wyraźnie widocznych problemów dla konkurencji”.

164 W odniesieniu do charakteru problemów w zakresie konkurencji w niniejszym przypadku należy stwierdzić, że skarżąca nie wskazuje na inne problemy w zakresie konkurencji niż te, które zidentyfikowała Komisja w zaskarżonej decyzji.

165 W tym względzie należy zresztą zwrócić uwagę na to, że w niniejszej sprawie Komisja oparła się na ostrożnej analizie konkurencji. Wbrew temu, co utrzymywały w trakcie postępowania administracyjnego strony dokonujące zgłoszenia, w których opinii rynki miały światowy zakres geograficzny, zgodnie z motywem 30 zaskarżonej decyzji Komisja przyjęła bowiem krajową definicję rynków geograficznych „za najbardziej prawdopodobną na końcu badania w pierwszej fazie”. Podobnie w celu dokonania oceny pozycji konkurencyjnej nowego podmiotu po przeprowadzeniu koncentracji Komisja zsumowała udziały w rynku należące do SEB i do Moulinex, zakładając brak strat w sprzedaży po stronie Moulinex, choć sam kontekst przejęcia był zdolny wywołać tego typu straty, i bezsporne jest, że zaprzestano sprzedaży niektórych modeli Moulinex. W motywie 42 zaskarżonej decyzji Komisja podniosła zatem, że nie można wykluczyć „przynajmniej na zakończenie pierwszej fazy dochodzenia, że połączony podmiot jest w stanie przywrócić zdolność konkurencyjną Moulinex do poziomu sprzed wszczęcia sądowego postępowania naprawczego”.

166 Należy więc przyznać, że Komisja precyzyjnie zidentyfikowała problemy w zakresie konkurencji wiążące się z omawianą koncentracją.

167 Skarżąca podnosi trzy argumenty mające świadczyć o tym, że Komisja nie mogła uznać z wystarczającą pewnością, że zaproponowane zobowiązania umożliwiają rozwianie wątpliwości co do zgodności koncentracji ze wspólnym rynkiem, a zatem że naruszyła prawo, zezwalając na koncentrację na zakończenie fazy I. Argumenty te dotyczą po pierwsze charakteru zobowiązań, po drugie, niewystarczająco jasnego obrazu, który miała Komisja dla dokonania oceny skuteczności zobowiązań, a po trzecie, terminu wyznaczonego osobom trzecim na przygotowanie komentarzy dotyczących zobowiązań.

168 W pierwszej kolejności w kwestii charakteru zaproponowanych zobowiązań należy przypomnieć, że w niniejszym przypadku zobowiązania te polegają na zawarciu umów o licencję wyłączną na znak towarowy Moulinex w dziewięciu państwach członkowskich w odniesieniu do wszystkich trzynastu produktów, o których tu mowa, na okres pięciu lat, oraz na zobowiązaniu grupy SEB do powstrzymania się od jakiejkolwiek sprzedaży pod znakiem towarowym Moulinex przez okres obowiązywania umowy licencyjnej oraz trzech kolejnych lat po wygaśnięciu tej umowy.

169 Ani rozporządzenie nr 4064/89, ani komunikat w sprawie środków zaradczych nie przewidują wyraźnie, jaki rodzaj zobowiązań może lub musi zostać zaakceptowany na zakończenie fazy II czy też w ramach fazy I. Jako że rozporządzenie nr 4064/89 ma na celu zapobieganie tworzeniu lub umacnianiu struktur rynkowych, które mogłyby znacząco utrudnić skuteczną konkurencję na wspólnym rynku, zaproponowane zobowiązania muszą mieć w każdym razie taki charakter, który pozwala Komisji na dojście do wniosku, że rozpatrywana koncentracja nie tworzy ani nie umacnia pozycji dominującej. W tym zakresie nie ma różnicy pod względem rodzaju pomiędzy zobowiązaniami podjętymi w trakcie fazy I a zobowiązaniami podjętymi w trakcie fazy II, nawet jeśli te pierwsze – biorąc pod uwagę fakt, że w trakcie fazy I nie jest przeprowadzana szczegółowa analiza rynku – nie tylko muszą umożliwiać wyciągnięcie wniosku, że koncentracja nie tworzy ani nie umacnia pozycji dominującej, ale muszą ponadto być wystarczające do jednoznacznego wykluczenia wszelkich poważnych wątpliwości w tym względzie.

170 Nawet jeśli zbycie składników majątkowych przedsiębiorstwa stanowi często najbardziej odpowiedni środek zaradczy do tego, by rozwiązać łatwo problem w zakresie konkurencji, w szczególności w przypadku poziomego nakładania się działalności przedsiębiorstw, nie można a priori wykluczyć, że umowa licencyjna może stanowić właściwy środek dla zaradzenia zidentyfikowanym problemom w zakresie konkurencji. I tak w wyroku z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie T‑102/96 Gencor przeciwko Komisji, Rec. s. II‑753, pkt 319 Sąd uznał, że „nie można wykluczać a priori, że zobowiązania na pierwszy rzut oka dotyczące zachowań rynkowych, takie jak nieużywanie przez pewien okres danego znaku towarowego lub udostępnienie konkurentom pewnej części mocy produkcyjnej przedsiębiorstwa powstałego w wyniku koncentracji czy też bardziej ogólnie dostępu do istotnej infrastruktury na niedyskryminacyjnych warunkach, mogą także zapobiec powstaniu lub umocnieniu pozycji dominującej”.

171 Podkreślana przez skarżącą okoliczność, że Komisja nigdy nie zezwoliła w przeszłości na koncentrację jedynie na podstawie zobowiązań do udzielenia licencji na znak towarowy, jest bez znaczenia dla sprawy. Nie można bowiem zarzucać Komisji, że zaakceptowała zobowiązania zaproponowane przez SEB, jedynie z tego powodu, że nigdy przedtem nie zezwoliła na koncentrację jedynie na podstawie zobowiązań do udzielenia licencji na znak towarowy, jeśli zobowiązania te mogą skutecznie rozwiązać zidentyfikowane problemy w zakresie konkurencji. Kwestia ta, która odnosi się do treści zobowiązań, zostanie zbadana w ramach zarzutu opartego na niewystarczającym charakterze zobowiązań.

172 Ponadto z akt sprawy wynika, że podczas postępowania administracyjnego kilka osób trzecich, w tym De’Longhi, wskazało Komisji, że umowa licencyjna może w pewnych okolicznościach być wystarczająca do rozwiązania problemów w zakresie konkurencji zidentyfikowanych w niniejszym przypadku.

173 Fakt, że znaki towarowe mają zasadnicze znaczenie w sektorze, na który ma wpływ koncentracja, oraz stanowią dla konsumentów końcowych jeden z głównych czynników wyboru, nie jest podważany. Oferty przejęcia Moulinex dotyczyły zresztą niemal wyłącznie znaków towarowych tej grupy, a nie zakładów produkcyjnych. Sama skarżąca wykazała zainteresowanie przede wszystkim nabyciem znaku towarowego Krups. W niniejszym przypadku nie jest kwestionowane to, że zbycie materialnych składników majątkowych przedsiębiorstwa miałoby jedynie marginalny wpływ na strukturę konkurencji. Wymaganie zbycia niematerialnych aktywów, na które składają się prawa do znaku towarowego, sprowadzałoby się co do zasady do częściowego zakazu koncentracji, co byłoby sprzeczne z zasadą proporcjonalności, gdyby zobowiązania do udzielenia licencji na znak towarowy były w stanie zapobiec utworzeniu lub umocnieniu pozycji dominującej SEB‑Moulinex.

174 Należy zatem dojść do wniosku, że skarżąca nie wykazała, iż Komisja nie miała możliwości ustalenia, czy osoba lub osoby trzecie są w stanie stanowić realną przeciwwagę dla SEB‑Moulinex. W tym względzie należy wręcz stwierdzić, że w ostatecznej wersji zobowiązań Komisja zawarła uwagę odnoszącą się do cech licencjobiorcy i nakazała, aby osoba lub osoby mające korzystać z licencji zostały jej przedstawione do zatwierdzenia, by były zdolne do utrzymania się na rynku i niezależne oraz by miały kompetencje do prowadzenia skutecznej konkurencji na rynku właściwym.

175 Wreszcie wbrew temu, co sugeruje skarżąca, z zobowiązań zaproponowanych przez SEB wynika, iż nie będzie możliwości istnienia kilku licencjobiorców w jednym kraju, albowiem zobowiązania wprost przewidują w pkt 1 lit. a), że licencja jest wyłączna w każdym z państw członkowskich, których dotyczy koncentracja, oraz w pkt 1 lit. c), że licencja będzie dotyczyć wszystkich małych artykułów gospodarstwa domowego oraz że ani licencjobiorca, ani SEB nie będą mogli używać znaku towarowego Moulinex dla innych produktów.

176 W drugiej kolejności w przedmiocie zarzutu, że Komisja nie dysponowała wystarczającym obrazem sytuacji w zakresie skuteczności zatwierdzonych zobowiązań, wystarczy zauważyć, że nawet jeśli skuteczność licencji na znak towarowy zależy od szeregu czynników trudniejszych do skontrolowania niż zbycie składników majątkowych przedsiębiorstwa, to nie można jednak wykluczyć a priori tego, iż Komisja była w stanie dokonać oceny odpowiednich parametrów w ramach fazy I.

177 Należy zresztą stwierdzić, że Komisja właśnie wzięła pod uwagę wszystkie kryteria przytoczone przez skarżącą i mogła je przetestować na rynku. Dzięki własnej analizie oraz odpowiedziom udzielonych przez osoby trzecie, z którymi Komisja się skonsultowała, instytucja ta była zatem w stanie lepiej zidentyfikować braki początkowo zaproponowanych zobowiązań i wprowadzić do nich konieczne ulepszenia w odniesieniu do okresu obowiązywania licencji, następującego po nim okresu rezygnacji ze znaku towarowego oraz dokładnego zakresu licencji. Ostateczna wersja zobowiązań przewiduje zatem w szczególności:

– przedłużenie o dwa lata okresu obowiązywania umowy licencyjnej i następującego po nim okresu obowiązywania zakazu konkurencji, przewidzianych początkowo na okres, odpowiednio, trzech lat i jednego roku [pkt 1 lit. c) akapit pierwszy zobowiązań];

– rozszerzenie umów licencyjnych na wszystkie produkty, których dotyczy sprawa, oraz zakaz wprowadzania do obrotu p