Sprawa T‑19/07

Systran SA

i Systran Luxembourg SA

przeciwko

Komisji Europejskiej

Odpowiedzialność pozaumowna – Przetarg na realizację projektu dotyczącego obsługi i rozbudowy lingwistycznej systemu do tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji – Kody źródłowe sprzedawanego programu komputerowego – Naruszenie praw autorskich – Nieuprawnione ujawnienie know‑how – Skarga o odszkodowanie – Spór pozaumowny – Dopuszczalność – Rzeczywista i pewna szkoda – Związek przyczynowy – Ryczałtowy szacunek kwoty odszkodowania

Streszczenie wyroku

1. Skarga o odszkodowanie – Przedmiot – Skierowane przeciwko Unii na podstawie art. 288 akapit drugi WE żądanie odszkodowania – Wyłączna właściwość sądu Unii – Ocena charakteru umownego lub pozaumownego ponoszonej odpowiedzialności – Kryteria

(art. 235 WE, 238 WE, 240 WE, 288 akapit drugi WE; regulamin postępowania przed Sądem, § 113)

2. Skarga o odszkodowanie – Przedmiot – Naprawienie szkód wynikających z zarzucanego Komisji naruszenia jej obowiązku ochrony poufności know‑how – Pozaumowna podstawa odpowiedzialności– Właściwość sądu Unii

(art. 235 WE, 287 WE, 288 akapit drugi WE; karta praw podstawowych, art. 41)

3. Postępowanie – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne

(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 21 akapit pierwszy, art. 53 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Sądem, art. 44 § 1 lit. c))

4. Skarga o odszkodowanie – Właściwość sądu Unii – Właściwość do orzekania w przedmiocie naruszenia przez Komisję prawa autorskiego – Przesłanki

(art. 235 WE, 288 akapit drugi WE)

5. Skarga o odszkodowanie – Właściwość sądu Unii – Obciążenie Unii obowiązkiem naprawienia szkody zgodnie z ogólnymi zasadami wspólnymi dla praw państw członkowskich w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej

(art. 235 WE, 288 akapit drugi WE)

6. Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki – Wystarczająco istotne naruszenie normy prawnej przyznającej uprawnienia jednostkom – Rzeczywista i pewna szkoda – Związek przyczynowy

(art. 288 akapit drugi WE)

7. Zbliżanie ustawodawstw – Prawo autorskie i prawa pokrewne – Dyrektywa 91/250 – Ochrona prawna programów komputerowych – Działania podlegające ograniczeniom – Wyjątki – Zakres

(dyrektywa Rady 91/250, art. 4, 5)

8. Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki – Wystarczająco istotne naruszenie normy prawnej przyznającej uprawnienia jednostkom

(art. 288 akapit drugi WE)

1. W zakresie odpowiedzialności umownej sąd Unii jest właściwy wyłącznie w przypadku istnienia odpowiedniej klauzuli arbitrażowej w rozumieniu art. 238 WE. W braku takiej klauzuli Sąd nie może na podstawie art. 235 WE rozpoznać skargi odszkodowawczej opartej w rzeczywistości na umowie. W przeciwnym wypadku Sąd rozszerzyłby swoją właściwość poza spory, których rozpoznanie jest dla niego w sposób wyczerpujący zastrzeżone na mocy art. 240 WE, ponieważ postanowienie to poddaje spory, których stroną jest Unia, powszechnej jurysdykcji sądów krajowych. Właściwość sądu Unii w zakresie odpowiedzialności ma charakter odstępstwa od zasad prawa powszechnego i należy ją w związku z tym interpretować zawężająco, tak że Sąd może rozpoznawać wyłącznie skargi, które wywodzą się z umowy lub które posiadają ścisły związek ze zobowiązaniami wynikającymi z umowy.

Natomiast w zakresie odpowiedzialności pozaumownej sąd Unii jest właściwy bez konieczności wyrażenia uprzedniej zgody przez strony sporu. W celu określenia właściwości na podstawie art. 235 WE Sąd powinien zbadać, w świetle poszczególnych istotnych okoliczności sprawy, czy żądanie odszkodowawcze przedstawione przez stronę skarżącą opiera się w sposób obiektywny i całościowy na zobowiązaniach pochodzenia umownego lub pozaumownego, umożliwiających określenie umownej lub pozaumownej podstawy sporu. Przesłanki te można wywieść między innymi z analizy zarzutów stron, okoliczności leżących u podstaw szkody, której naprawienia skarżący żądają, oraz treści postanowień umownych lub przepisów dotyczących zobowiązań pozaumownych, na które powołują się skarżący w celu rozstrzygnięcia spornej kwestii. Sąd, gdy zajmuje się sprawą z dziedziny odpowiedzialności pozaumownej, może zatem oczywiście zbadać treść umowy, tak jak to czyni w przypadku jakiegokolwiek dokumentu, na który powołuje się strona w uzasadnieniu swej argumentacji, aby wiedzieć, czy może ona podważyć właściwość rzeczową, która została mu wyraźnie powierzona w art. 235 WE. Badanie to objęte jest badaniem okoliczności faktycznych, przytoczonych w celu ustalenia właściwości Sądu, której brak stanowi bezwzględną przeszkodę procesową w rozumieniu art. 113 regulaminu postępowania.

(por. pkt 58-62)

2. Zasada, na mocy której przedsiębiorstwa mają prawo do ochrony ich tajemnicy handlowej, której wyraz stanowi art. 287 WE, jest ogólną zasadą prawa Unii. Artykuł 41 Karty praw podstawowych także powołuje się na konieczność poszanowania przez administrację uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej.

Tajemnice handlowe obejmują informacje techniczne dotyczące know‑how, których nie tylko ujawnienie publiczne, ale także zwykłe przekazanie podmiotowi prawa odmiennemu od tego, który dostarczył informacje, może poważnie naruszyć interesy tego ostatniego. Aby informacje były objęte – ze względu na swój charakter – zakresem zastosowania art. 287 WE, przede wszystkim konieczne jest, by były one znane jedynie ograniczonej liczbie osób. Następnie musi chodzić o informacje, których ujawnienie może wyrządzić poważną szkodę osobie, która ich dostarczyła, lub osobie trzeciej. Wreszcie konieczne jest, by interesy, które mogą być naruszone w wyniku ujawnienia informacji, obiektywnie zasługiwały na ochronę.

Zważywszy, że w niniejszej sprawie chodzi o ocenę rzekomo bezprawnego i powodującego powstanie szkody charakteru ujawnienia przez Komisję osobie trzeciej informacji chronionych przez prawo własności lub know‑how bez wyraźnej zgody ich posiadacza w świetle ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich mających zastosowanie w tym zakresie, a nie postanowień umownych przewidzianych przez umowy zawarte w przeszłości dotyczące kwestii, które nie dotyczą prawa autorskiego i know‑how strony skarżącej, spór ma charakter pozaumowny.

(por. pkt 79, 80, 103)

3. Każda skarga musi wskazywać przedmiot sporu oraz zawierać zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów. Wskazanie to powinno być wystarczająco jasne i precyzyjne, aby pozwolić stronie pozwanej na przygotowanie swojej obrony, a sądowi Unii na dokonanie kontroli sądowej. Aby zagwarantować pewność prawa i prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości, konieczne jest, aby istotne okoliczności faktyczne i prawne, na których oparta jest skarga, wynikały z samej jej treści, choćby w zwięzłej formie, lecz w sposób spójny i zrozumiały. Aby uczynić zadość tym wymogom, skarga mająca na celu naprawienie szkód wyrządzonych przez instytucję powinna zawierać między innymi elementy umożliwiające sądowi zidentyfikowanie zachowania, które skarżąca jej zarzuca.

(por. pkt 107, 108)

4. W sytuacji gdy, w ramach skargi dotyczącej odpowiedzialności pozaumownej, pojęcie naruszenia prawa autorskiego jest przytoczone łącznie z pojęciem ochrony poufności know‑how wyłącznie w celu zakwalifikowania zachowania Komisji jako bezprawnego, oceny bezprawnego charakteru rozpatrywanego zachowania dokonuje się w świetle ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich i nie wymaga ona wydania przez właściwy krajowy organ władzy wcześniejszej decyzji.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę właściwość przyznaną sądowi Unii w art. 235 WE i art. 288 akapit drugi WE w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej i w braku krajowego środka prawnego umożliwiającego uzyskanie naprawienia szkody przez Komisję, rzekomo wyrządzonej skarżącemu ze względu na naruszenie praw autorskich do oprogramowania, należy stwierdzić, że nic nie stoi na przeszkodzie, by pojęcie naruszenia prawa własności intelektualnej użyte przez skarżącego mogło być uwzględnione w celu zakwalifikowania zachowania Komisji jako bezprawnego w ramach skargi odszkodowawczej.

Pojęcie naruszenia prawa własności intelektualnej użyte przez skarżącego w ramach tego rodzaju skargi interpretuje się tylko w świetle ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich, które są w odniesieniu do programów komputerowych powtarzane lub formułowane przez poszczególne dyrektywy harmonizujące. Sąd jest zatem właściwy do stwierdzenia naruszenia prawa własności intelektualnej w rozumieniu, jakie może być nadane temu pojęciu przez właściwy krajowy organ władzy państwa członkowskiego na podstawie prawa tego państwa w ramach tego rodzaju skargi o odszkodowanie.

(por. pkt 115-117)

5. Z art. 288 akapit drugi WE i art. 235 WE wynika, że sąd Unii jest właściwy do nałożenia na Unię obowiązku naprawienia szkody w każdej formie, która jest zgodna z ogólnymi zasadami wspólnymi dla praw państw członkowskich w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej, w tym w formie naprawienia szkody w naturze, jeśli okaże się ono zgodne z tymi zasadami, w stosownym przypadku w postaci nakazu podjęcia określonych działań lub ich zaprzestania. W konsekwencji Unia nie może być wykluczona co do zasady z zakresu stosowania odpowiedniego środka proceduralnego ze strony sądu Unii, ponieważ tenże sąd posiada wyłączną właściwość do orzekania w przedmiocie skargi o naprawienie przypisywanej jej szkody.

Naprawienie całości szkody rzekomo wyrządzonej w przypadku, gdy zarzuca się Komisji naruszenie prawa autorskiego wymaga, by posiadacz tego prawa uzyskał przywrócenie jego prawa w stanie nienaruszonym, a takie przywrócenie wymaga co najmniej, niezależnie od ewentualnego odszkodowania pieniężnego, bezzwłocznego zaprzestania naruszania jego prawa. Naprawienie całości szkody w podobnych przypadkach może także przyjąć formę konfiskaty lub zniszczenia wyniku naruszenia prawa własności intelektualnej lub publikacji decyzji Sądu na koszt Komisji.

(por. pkt 120-123)

6. Powstanie odpowiedzialności pozaumownej Unii w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: bezprawności zarzucanego instytucji postępowania, rzeczywistego charakteru szkody i istnienia związku przyczynowego między zarzucanym postępowaniem a podnoszoną szkodą.

Niezgodne z prawem zachowanie zarzucane instytucji musi polegać na wystarczająco istotnym naruszeniu normy prawnej przyznającej uprawnienia jednostkom. Jeżeli dana instytucja dysponuje znacznie ograniczoną swobodą uznania bądź nie ma takiej swobody, zwykłe naruszenie prawa Unii może być wystarczające do stwierdzenia wystąpienia wystarczająco istotnego naruszenia.

Szkoda, której naprawy się żąda powinna być rzeczywista i pewna i powinien istnieć wystarczająco bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem instytucji a szkodą.

(por. pkt 126, 127, 268)

7. Wyjątek prawny przewidziany w art. 5 dyrektywy 91/250 w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych dla działań objętych wyłącznym prawem autora programu i określonych w art. 4 tejże dyrektywy, ma zastosowanie wyłącznie do prac realizowanych przez prawnego nabywcę programu komputerowego, a nie prac powierzonych osobie trzeciej przez tego nabywcę. Ten wyjątek jest także ograniczony do działań koniecznych do umożliwienia prawnemu nabywcy użytkowania programu komputerowego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, w tym w celu korekty błędów.

(por. pkt 225)

8. Stanowi wystarczająco istotne naruszenie praw autorskich i know‑how, jakie posiada przedsiębiorstwo w odniesieniu do oprogramowania, naruszenie, które może prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii, okoliczność przyznania sobie przez Komisję prawa do realizacji prac prowadzących do modyfikacji elementów dotyczących omawianego oprogramowania, takich jak na przykład kodów źródłowych, bez uprzedniej zgody tego przedsiębiorstwa.

(por. pkt 250, 261)

WYROK SĄDU (trzecia izba)

z dnia 16 grudnia 2010 r.( )

Odpowiedzialność pozaumowna – Przetarg na realizację projektu dotyczącego obsługi i rozbudowy lingwistycznej systemu do tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji – Kody źródłowe sprzedawanego programu komputerowego – Naruszenie praw autorskich – Nieuprawnione ujawnienie know‑how – Skarga o odszkodowanie – Spór pozaumowny – Dopuszczalność – Rzeczywista i pewna szkoda – Związek przyczynowy – Ryczałtowy szacunek kwoty odszkodowania

W sprawie T‑19/07

Systran SA, z siedzibą w Paryżu (Francja),

Systran Luxembourg SA, z siedzibą w Luksemburgu (Luksemburg),

reprezentowana przez J.P. Spitzera oraz E. De Boissieuego, adwokatów,

strona skarżąca,

przeciwko

Komisji Europejskiej, reprezentowanej początkowo przez E. Montaguti oraz F. Benyona, a następnie przez E. Traversę oraz E. Montaguti, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez A. Berenbooma oraz M. Isgoura, adwokatów,

strona pozwana,

mającej za przedmiot skargę o naprawienie szkody poniesionej rzekomo przez skarżące ze względu na niezgodne prawem zachowania w następstwie ogłoszonego przez Komisję przetargu dotyczącego obsługi i rozbudowy językowej jej systemu do tłumaczenia zautomatyzowanego,

SĄD (trzecia izba),

w składzie: J. Azizi, prezes, E. Cremona i S. Frimodt Nielsen (sprawozdawca), sędziowie,

sekretarz: T. Weiler, administrator,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 27 października 2009 r.,

wydaje następujący

Wyrok

Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu

I – W przedmiocie poszczególnych wersji oprogramowania Systran

1 Należy wyróżnić cztery wersje oprogramowana do tłumaczeń zautomatyzowanych Systran (zwanego także „systemem Systran”):

– wersję pierwotną (zwaną dalej „Systran Mainframe”), stworzoną w 1968 r. przez Petera Tomę i sprzedawaną przez kalifornijską spółkę World Translation Center, Inc. (WTC) oraz inne spółki powiązane (zwane dalej, ogólnie, „grupą WTC”);

– wersję używaną początkowo przez Komisję Europejską (zwaną dalej „EC‑Systran Mainframe”), która była przedmiotem szeregu umów zawartych w latach 1975–1987 pomiędzy grupą WTC a Komisją, Komisją a usługodawcami oraz grupą Systran (grupą, która przejęła grupę WTC) a Komisją;

– nową wersję (zwaną dalej „Systran Unix”), która została utworzona przez pierwszą skarżącą, Systran SA (zwaną dalej „Systran”), w związku z nabyciem w 1986 r. grupy WTC, aby mogła funkcjonować w środowiskach Unix i Windows; wersja ta była tworzona przez grupę Systran od 1993 r.;

– nową wersję używaną przez Komisję (zwaną dalej „EC‑Systran Unix”), która była przedmiotem umowy zawartej w 1997 r. pomiędzy drugą skarżącą, Systran Luxembourg SA (zwaną dalej „Systran Luxembourg”) a Komisją.

II – Historia stosunków pomiędzy stronami

2 Przedstawienie historii stosunków handlowych pomiędzy stronami, grupą WTC, a następnie podmiotem, który ją przejął – grupą Systran z jednej strony, a Komisją z drugiej strony jest konieczne, by móc określić zakres praw własności i użytkowania dotyczących poszczególnych wersji oprogramowania Systran używanych przez Komisję, czyli EC‑Systran Mainframe, a następnie EC‑Systran Unix. Komisja powołuje się na tę historię w celu poparcia twierdzenia, że niniejsza skarga ma źródło w umowie, podczas gdy skarżące podnoszą, że żadna z umów, których skądinąd nie wskazują, nie ma wpływu na ich prawa własności intelektualnej i skargę.

A – Pierwszy okres: od Systran Mainframe do EC‑Systran Mainframe

3 Strony zgadzają się co do okoliczności, że twórcą oprogramowania do tłumaczeń zautomatyzowanych Systran jest P. Toma i że spółki grupy WTC były wyłącznymi właścicielami wersji Systran Mainframe tego oprogramowania.

1. Umowy pierwotne zawarte między WTC (i innymi spółkami) a Komisją

4 W dniu 22 grudnia 1975 r. WTC i Komisja zawarły umowę dotyczącą po pierwsze zainstalowania i udoskonalania systemu zautomatyzowanego tłumaczenia angielsko‑francuskiego Systran, a po drugie opracowania systemu zautomatyzowanego tłumaczenia francusko‑angielskiego Systran (zwaną dalej „pierwotną umową”).

5 Artykuł 1 akapit pierwszy pierwotnej umowy, zatytułowany „Przedmiot”, posiada następujące brzmienie:

„Kontrahent zobowiązuje się, na rachunek Komisji, do późniejszego udoskonalania swojego systemu zautomatyzowanego tłumaczenia angielsko‑francuskiego SYSTRAN (zwanego dalej »systemem podstawowym«) oraz opracowania systemu zautomatyzowanego tłumaczenia francusko‑angielskiego SYSTRAN”.

6 Artykuł 3 pierwotnej umowy, zatytułowany „Wynagrodzenie”, stanowi:

„W zamian za prace wykonywane w ramach niniejszej umowy Komisja wypłaca kontrahentowi kwotę w wysokości 161 800 USD według następujących zasad:

[…]

Kwota ta obejmuje rekompensatę za koncesję prawa do użytkowania systemu podstawowego w okresie obowiązywania umowy. Pokrywa ona wszelkie wydatki poniesione przez Kontrahenta w wykonaniu niniejszej umowy, w tym koszty personelu, czas pracy komputera, koszty przemieszczania się i dostawy”.

7 Artykuł 4 umowy pierwotnej, zatytułowany „Użytkowanie systemu po wygaśnięciu umowy” posiada następujące brzmienie:

„a) Strony umowy ustalają, że prawa do systemu w postaci istniejącej w dniu wygaśnięcia umowy (zwanej dalej „zmodyfikowanym systemem”) i do związanej z nim dokumentacji są przyznane przez Kontrahenta na rzecz Komisji w ograniczonym zakresie, czyli wyłącznie na potrzeby własne Komisji i na podobne potrzeby organów administracji publicznej państw członkowskich Wspólnoty i wyłącznie do celów tłumaczenia z angielskiego na francuski i z francuskiego na angielski, bez ograniczenia w czasie. […]

b) Jeśli po wygaśnięciu niniejszej umowy Komisja będzie zamierzała nadal rozwijać, we własnym zakresie lub za pośrednictwem podmiotu trzeciego, zmodyfikowany system przez zastosowanie innych par języków Wspólnoty, wypłaci Kontrahentowi kwotę ryczałtową nieprzekraczającą 100 000 USD za pierwszą parę językową i 80 000 USD za każdą następną parę językową lub 200 000 USD za każdą kombinację obejmującą nowy język. Kwoty te pokrywają prawo Komisji do użytkowania w sposób wyłączny i swobodny rozwiniętego zmodyfikowanego systemu, bez ograniczenia w czasie.

Ponadto jeśli po wykonaniu niniejszej umowy Komisja będzie zamierzała zwrócić się do Kontrahenta o dokonanie dalszej rozbudowy zmodyfikowanego systemu przez zastosowanie innej pary języków, wypłaci mu kwotę ryczałtową nieprzekraczającą 25 000 USD za pierwszą parę językową i 20 000 USD za każdą następną parę językową lub 50 000 USD za każdą kombinację obejmującą nowy język.

c) Kontrahent ma prawo do użytkowania na własny rachunek i do swych własnych celów zmodyfikowanego systemu w postaci, w jakiej został on opracowany w ramach niniejszej umowy i umów dotyczących dalszej rozbudowy przez zastosowanie innych par języków, jak wyjaśniono w lit. b) akapit drugi, z wyjątkiem słownictwa opracowanego specjalnie dla Komisji. Dostęp do słownictwa zostanie przyznany Kontrahentowi w indywidualnych przypadkach za roczną opłatą za najem nieprzekraczającą 20% kosztów; zostaną one udostępnione Kontrahentowi bezpłatnie wyłącznie w celu demonstracji”.

8 Na mocy art. 5 lit. f) pierwotnej umowy do umowy miało zastosowanie prawo luksemburskie, a sądami właściwymi w przypadku sporu były sądy luksemburskie.

9 Po okresie objętym umową pierwotną w latach 1976–1987 Komisja zawarła kilka umów ze spółkami grupy WTC w celu, po pierwsze, ulepszenia systemu Systran, a po drugie opracowania nowych par językowych (czyli w sumie dziewięciu par językowych).

10 Ponadto Komisja zawarła z różnymi spółkami, zewnętrznymi wobec grupy WTC, które nie były stronami umowy, umowy zezwalające na używanie systemu Systran na rzecz organów rządowych państw członkowskich i instytucji Wspólnoty. W jednej z tych umów, nazwanej „Protokołem w sprawie porozumienia o współpracy technicznej”, zawartej w dniu 18 stycznia 1985 r. ze spółką francuską, Gachot SA, Komisja wskazała, że „system Systran, oprogramowanie i słowniki, pozostają własnością Komisji” (art. 4, zatytułowany „Prawa do użytkowania”). Na podstawie tego protokołu w sprawie porozumienia Komisja upoważniła spółkę Gachot do wykorzystywania „systemu zautomatyzowanego tłumaczenia Systran na korzyść organów europejskiego sektora publicznego”, a w zamian spółka Gachot dostarczyła Komisji informacje dotyczące jakości dokonanych tłumaczeń, umożliwiając jej ulepszenie wyników pracy systemu (art. 1, zatytułowany „Przedmiot”). Współpraca pomiędzy Komisją a spółką Gachot odbywała się bez wkładu finansowego (art. 3, zatytułowany „Wydatki”).

2. Umowa o współpracy pomiędzy grupą Systran a Komisją

11 Na mocy szeregu umów zawartych od września 1985 r. spółka Gachot nabyła spółki grupy WTC, które były właścicielami technologii Systran i wersji Systran Mainframe, i po tym nabyciu stała się spółką Systran.

12 W piśmie z dnia 2 lutego 1987 r., skierowanym przez dyrektora generalnego dyrekcji generalnej (DG) „Telekomunikacja, przemysł informacyjny i innowacje” do spółki Gachot, Komisja zwróciła się o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań, co uczyniono w piśmie z dnia 5 lutego 1987 r.:

„Pytanie 1: Czy pan Jean Gachot może udowodnić, że jest on (sam lub spółka Gachot […]) właścicielem lub akcjonariuszem większościowym spółek WTC i Systran Institut, i że akceptuje wszelkie zobowiązania podjęte przez jego spółki wobec Komisji?”.

„Odpowiedź: Nasza spółka wykupiła wszystkie akcje pana P. Tomy w WTC i Latsec oraz 76% akcji Systran Institut. Jesteśmy zatem upoważnieni do wypowiadania się w imieniu całej grupy i reprezentowania jej wobec Komisji”.

„Pytanie 2: Co się stanie z tymi zobowiązaniami, w przypadku gdy pan J. Gachot (lub [spółka] Gachot) przestanie być właścicielem (lub akcjonariuszem większościowym) tych spółek? Czy pan J. Gachot zobowiązuje się do zapewnienia przestrzegania tych zobowiązań przez ewentualnych kupujących?”.

„Odpowiedź: Nie planuje się żadnego zbycia. Wprost przeciwnie, nasza grupa prowadzi politykę stałego rozwoju w tym zakresie. Ponadto Komisja nie powinna mieć żadnych powodów do obawy w tym zakresie, ponieważ umowy są zawarte pomiędzy WTC a Komisją, czyli osobami prawnymi, i żadna zmiana w zakresie posiadania papierów wartościowych tych spółek nie może w żadnym przypadku podważyć zawartych umów”.

„Pytanie 3: Czy pan J. Gachot może potwierdzić, że Komisja, w związku z zawarciem różnych umów z WTC i Systran Institut, posiada niewyłączne prawa do użytkowania w europejskim sektorze publicznym dotyczące [dziewięciu] wersji językowych Systran?”.

„Odpowiedź: Z umów zawartych pomiędzy WTC a Komisją wyraźnie wynika […], że Komisja posiada niewyłączne prawa do użytkowania dla swych własnych potrzeb, a także potrzeb agencji rządowych państw członkowskich Wspólnoty w odniesieniu do wersji językowych Systran II w zakresie [par] języków nabytych przez nią […]”.

„Pytanie 8: Czy pan J. Gachot nadal zgadza się na upoważnienie organów międzyrządowych, których zakres działania przekracza terytorium Wspólnoty, do użytkowania [oprogramowania] Systran w zamian za honoraria autorskie na jego rzecz?”.

„Odpowiedź: Spółka Gachot zamierza oczywiście udostępnić system Systran organom międzynarodowym, których zakres działania przekracza terytorium Wspólnoty, w zależności od różnych umów zawartych pomiędzy spółką Gachot a takimi organami […]”.

„Pytanie 14: Czy spółka WTC byłaby gotowa do zbycia na rzecz Komisji prawa do użytkowania na takich samych warunkach jak poprzednio systemu Systran hiszpańsko‑angielskiego? Czy cena byłaby zbliżona do ceny zapłaconej za system niemiecko‑angielski?”.

„Odpowiedź: Spółka WTC w pełni zgadza się na zbycie Komisji licencji na niewyłączne użytkowanie systemu hiszpańsko‑angielskiego, a ewentualnie także włosko‑angielskiego i portugalsko‑angielskiego. Cena i warunki będą zależeć głównie od stanu zaawansowania systemów w momencie, kiedy Komisja będzie je nabywać”.

„Pytanie 15: Czy spółka WTC byłaby gotowa opracować nowe systemy obejmujące duński i grecki jako języki docelowe i zbyć je Komisji z prawami do użytkowania (niewyłącznymi) w sektorze publicznym i prywatnym?”.

Odpowiedź: WTC w pełni zgadza się na opracowanie każdego systemu obejmującego pary języków europejskich, a także innych systemów, których Komisja mogłaby potrzebować”.

„Pytanie 16: Czy pan J. Gachot byłby zainteresowany konwersją systemu Systran na język C pod systemem Unix, która zwiększyłaby możliwość jego przenoszenia na płaszczyźnie informatycznej? Czy byłby on gotowy do sfinansowania całości lub części wymaganych inwestycji (koszt wynosiłby prawdopodobnie około miliona ECU)?”.

„Odpowiedź: Konwersja systemu Systran na język C pod systemem Unix jest projektem, który braliśmy pod uwagę. Ale wydaje nam się, że ważniejsze jest skoncentrowanie naszych wysiłków najpierw na poprawie jakości tłumaczeń, a także ujednoliceniu różnych wersji [systemu] Systran. Konwersja [systemu] Systran pod systemem Unix, jakkolwiek interesująca, jest związana z udostępnieniem środków finansowych […]”.

13 Faksem z dnia 5 marca 1987 r. skierowanym przez urzędnika DG „Telekomunikacja, przemysł informacyjny i innowacje” do spółki Gachot Komisja opisała w sposób następujący treść „porozumienia w sprawie Systran”, którego negocjacje trwały:

„Prawa, cele i obowiązki

W ramach Porozumienia prawa nabyte przez obydwie strony są w pełni równoważne.

Grupa Systran jest właścicielem oprogramowań podstawowych, a prawa do używania przez Komisję dotyczące dziewięciu nowych [par] językowych rozciągają się tylko na instytucje wspólnotowe i oficjalne organy państw członkowskich.

Komisja jest natomiast właścicielem leksykonów, które ulepszyła w 1975 r.

Każda ze stron zainwestowała około 8 mln ECU w celu nabycia praw i stara się zatem odnieść korzyść ze swych inwestycji.

Komisja ma moralny obowiązek umożliwienia gospodarce wspólnotowej korzystania z inwestycji dokonanych przez jej podatników, podczas gdy Grupa Systran zamierza szybko rozpocząć sprzedaż systemu w Europie.

Te dwa cele są w pełni zbieżne i dające się pogodzić w ramach proponowanego Porozumienia.

Ponadto w interesie Komisji i Grupy Systran jest uczynienie z [oprogramowania] Systran skutecznego narzędzia za pomocą harmonizacji oprogramowań i słowników […]”.

14 W dniu 4 sierpnia 1987 r. grupa Systran i Komisja podpisały umowę dotyczącą wspólnej organizacji rozbudowy i ulepszenia systemu tłumaczenia Systran dla języków urzędowych Wspólnoty, obecnych i przyszłych, a także jego zastosowania (zwaną dalej „umową o współpracy”).

15 W umowie o współpracy w ramach „[u]wag wstępnych” wskazano:

„1. System Systran, opracowany przez grupę WTC, jest systemem zautomatyzowanego tłumaczenia, który obejmuje oprogramowanie podstawowe, oprogramowania językowe i peryferyjne oraz różne słowniki dwujęzyczne.

2. W dniu 22 września 1975 r. Komisja zawarła ze spółką WTC umowę dotyczącą użytkowania systemu Systran przez Komisję oraz opracowania tego systemu przez WTC.

Komisja i spółka WTC zawarły później inne umowy, mające na celu po pierwsze ulepszenie istniejącego systemu, a po drugie rozwijanie systemów dla [nowych par] językowych.

Umowy te, zawarte w latach 1976–1985, miały na celu opracowanie, ulepszenie oprogramowań do tłumaczenia i słowników podstawowych dla danych języków.

3. Obsługa i dalszy rozwój systemów zostały zapewnione w ramach szeregu kolejnych umów zawartych pomiędzy Komisją a spółkami świadczącymi usługi. Umowy te odnosiły się do własnych potrzeb i celów Komisji.

4. Od 1985 r. Komisja zawarła z różnymi spółkami umowy upoważniające je do używania systemu Systran na korzyść organów rządowych i instytucji Wspólnot Europejskich w zamian za informacje umożliwiające Komisji ulepszenie wyników pracy systemu.

5. Strony stwierdzają zatem, że Komisja posiada licencję na użytkowanie systemu podstawowego i ulepszeń […] wniesionych przez WTC, ograniczoną do terytorium Wspólnot Europejskich w sektorach wyszczególnionych w [ust.] 4 powyżej.

6. Ulepszenia i rozszerzenia wniesione do systemu Systran przez Komisję i jej kontrahentów [wskazane w ust. 3 powyżej], zwłaszcza słowniki, są wyłączną własnością Komisji.

7. Strony stwierdzają, że ich interesem oraz interesem użytkowników Systran jest ciągłe ulepszanie tego systemu. Postanowiły one zawrzeć niniejszą umowę o współpracy w celu połączenia wysiłków i dokonywania w ten sposób ulepszeń.

W tym duchu strony przyznają sobie wzajemnie prawo do użytkowania systemu Systran, który może być zmieniany poprzez wprowadzanie udoskonaleń, które zostaną zrealizowane dzięki użytkowaniu systemu zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym”.

16 Artykuł 4 umowy o współpracy, dotyczący „[p]raw własności”, stanowi:

„Poszczególne wersje językowe Systran i ich komponenty pozostają własnością partnerów, do których należą w dniu podpisania umowy.

Spółki grupy Systran zobowiązują się do cesji ich praw dopiero po wcześniejszym poinformowaniu służb Komisji i udzieleniu przez nie zgody. Cesjonariusz będzie musiał przejąć prawa i obowiązki wynikające dla tych spółek z niniejszej umowy o współpracy”.

17 Wprowadzenie do załącznika I do umowy o współpracy stanowi:

„O ile Komisja zawsze była właścicielem leksykonów i innych komponentów, które opracowała dla poszczególnych wersji Systran, prawa własności oprogramowania podstawowego zostały rozdzielone pomiędzy kilka spółek, a Komisja zawarła umowy i porozumienia dotyczące użytkowania systemu i jego ulepszeń oraz rozbudowy między innymi z [WTC] i Systran Institut.

Ponieważ spółka Gachot […] była od początku 1986 r. głównym akcjonariuszem tych spółek, niniejsza ogólna umowa dotycząca rozbudowy i użytkowania Systran została zawarta pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami […]”.

18 Artykuł 4a umowy o współpracy, dotyczący „[u]lepszeń i opłat”, stanowi:

„Każde rozszerzenie i ulepszenie systemu wynikające z jego eksploatacji przez [g]rupę Systran będzie natychmiast przekazywane do wiadomości i do dyspozycji Komisji.

Każde rozszerzenie i ulepszenie systemu wynikające z jego eksploatacji przez Komisję będzie natychmiast przekazywane do wiadomości i do dyspozycji [g]rupy Systran.

Każda modyfikacja systemu niewynikająca z jego eksploatacji w ścisłym tego słowa znaczeniu będzie przedmiotem negocjacji pomiędzy stronami.

W początkowym okresie dwóch lat każda strona będzie mogła korzystać z nowych rozwiązań i ulepszeń wniesionych przez drugą stronę, bez konieczności uiszczania z tego tytułu jakiejkolwiek opłaty.

Po upływie tego okresu i biorąc pod uwagę nabyte doświadczenie, Komisja i grupa Systran określą umowne zasady ich przyszłej współpracy”.

19 Artykuł 5 umowy o współpracy, dotyczący „[p]raw do użytkowania”, stanowi:

„a) Komisja posiada prawo użytkowania w sektorze publicznym na terytorium Wspólnoty wspólnego systemu w jego najbardziej rozwiniętej wersji i do udzielania licencji do użytkowania tego systemu krajowym i międzynarodowym organom publicznym z siedzibą na terytorium Wspólnoty, jak określono w [ust. 4] uwag wstępnych.

b) […]

c) Spółki [g]rupy Systran zobowiązują się do umożliwienia każdemu prywatnemu organowi użytkowania systemu na warunkach zgodnych z zastosowaniem handlowym”.

20 Na mocy art. 11 i 12 umowy o współpracy do umowy ma zastosowanie prawo belgijskie, a każdy spór pomiędzy stronami dotyczący interpretacji, wykonania lub niewykonania umowy podlega arbitrażowi.

21 W latach 1988–1989 Komisja zawarła cztery umowy ze spółką Gachot w celu uzyskania licencji na użytkowanie oprogramowania Systran w odniesieniu do par języków: niemiecki – angielski, niemiecki – francuski, angielski – grecki, hiszpański – angielski i hiszpański – francuski.

22 Listem poleconym z dnia 11 grudnia 1991 r. Komisja rozwiązała umowę o współpracy zgodnie z jej art. 8, z sześciomiesięcznym okresem wypowiedzenia. Na podstawie tego postanowienia było przewidziane, że po upływie trzech lat każda ze stron dysponuje systemem Systran w stanie, jaki on osiągnął dla każdej z nich. Zdaniem Komisji rozwiązanie uzasadnione było okolicznością, że Systran nie przestrzegała swych zobowiązań umownych i zamierzała żądać zapłaty za rozszerzenia dotyczące dwóch par językowych (francuski – włoski i francuski – hiszpański), które zostały zrealizowane przez Komisję i udostępnione Systran na podstawie umowy o współpracy. W dacie rozwiązania umowy o współpracy wersja EC‑Systran Mainframe obejmowała szesnaście wersji językowych.

23 Następnie grupa Systran stworzyła i wprowadziła na rynek nową wersję oprogramowania Systran, mogącego funkcjonować w systemach operacyjnych Unix i Windows (Systran Unix), podczas gdy Komisja opracowała wersję EC‑Systran Mainframe dla szesnastu ww. par języków, do której dodano parę językową grecki – francuski, opracowaną z pomocą kontrahenta zewnętrznego, która funkcjonowała w systemie operacyjnym Mainframe niekompatybilnym z systemami operacyjnymi Unix i Windows.

B – Drugi okres: od Systran Unix do EC‑Systran Unix

24 W celu umożliwienia funkcjonowania wersji EC‑Systran Mainframe w środowiskach Unix i Windows zostały zawarte cztery umowy pomiędzy Systran Luxembourg a Komisją (zwane dalej „umowami o migracji”).

25 W dniu 19 grudnia 1997 r., przed podpisaniem pierwszej umowy o migracji, Komisja zwróciła się pismem do Systran o udzielenie zgody w odniesieniu do kilku kwestii, między innymi dwóch kwestii następujących:

„Używanie [n]azwy Systran

Podczas prezentacji, a także w dokumentacji lub korespondencji odnosimy się często do »systemu zautomatyzowanego tłumaczenia Komisji«. Zważywszy, że jest on oparty na systemie Systran, byłoby bardziej logiczne używanie w tych przypadkach nazwy Systran lub […] [W]ersja WE Systran.

2. Zasada wzajemnego użytkowania systemów [spółki] Systran […] i Komisji

Komisja będzie mogła użytkować produkty spółki Systran […] na swym serwerze. Spółka ta będzie mogła użytkować system Komisji.

Spółka Systran […] i jej spółki zależne zobowiązują się od tego momentu do niedochodzenia żadnego roszczenia pieniężnego wynikającego z umów zawartych w przeszłości pomiędzy »[g]rupą Systran« a Komisją”.

26 Dnia 22 grudnia 1997 r., w dniu podpisania pierwszej umowy o migracji, Systran odpowiedziała na to żądanie Komisji, wskazując:

„1. Używanie [n]azwy Systran

Wyrażamy zgodę na używanie przez Komisję znaku towarowego SYSTRAN. Powinien on być używany konsekwentnie dla każdego systemu zautomatyzowanego tłumaczenia pochodzącego od pierwotnego systemu Systran. W konsekwencji udzielamy prawa do używania znaku towarowego SYSTRAN wyłącznie w celu rozpowszechniania lub udostępniania systemu zautomatyzowanego tłumaczenia Systran.

2. Zasada wzajemnego użytkowania systemów [spółki] Systran […] i Komisji

Wyrażamy zgodę na użytkowanie przez Komisję produktów Systran w środowisku Unix lub Windows do jej własnych potrzeb.

Spółka Systran zobowiązuje się do niedochodzenia żadnego roszczenia pieniężnego wynikającego z wykonania umów zawartych w przeszłości pomiędzy grupą Systran a Komisją”.

27 Artykuł 2 pierwszej umowy o migracji, zawartej pomiędzy Systran Luxembourg a Komisją, podaje następującą definicję „[s]ystemu do tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji”:

„System tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji, zwany »Systran EC version« [wersja WE Systran], oznacza szczególną wersję systemu zautomatyzowanego tłumaczenia Systran opracowanego pierwotnie przez »World Translation Center«, La Jolla, USA, który Komisja Europejska następnie, od 1976 r., rozwijała do własnych celów. System tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji różni się od »Systran Original Version« [pierwotnej wersji systemu Systran], czyli systemu zautomatyzowanego tłumaczenia opracowanego i sprzedawanego przez Systran SA France i jej spółki zależne”.

(The Commission’s machine translation system, or ‘Systran EC version’, designates a specific version of the Systran machine translation system originally developed by the World Translation Center, La Jolla, USA, which since 1976 has been further developed by the European Commission for internal purposes. The Commission’s machine translation system is distinct from the ‘Systran Original Version’, which refers to the machine translation system developed and commercialised by Systran S.A. of France and its subsidiaries.)

28 Artykuł 13 pierwszej umowy o migracji, zatytułowany „Patenty, certyfikaty użyteczności (modele użyteczności), znaki towarowe, wzory i modele przemysłowe, prawa własności przemysłowej i intelektualnej”, stanowi:

„1. Komisja jest bezzwłocznie informowana o każdym wyniku lub każdym patencie uzyskanym przez Kontrahenta [czyli Systran Luxembourg] w wykonaniu niniejszej umowy; ten wynik lub patent należą do Wspólnot Europejskich, które mogą nimi swobodnie dysponować, z wyjątkiem przypadków, w których istnieją już prawa własności przemysłowej lub intelektualnej.

2. System tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji, w tym jego komponenty, nawet zmodyfikowane podczas wykonywania umowy, pozostają własnością Komisji, z wyjątkiem przypadków, w których istnieją już prawa własności przemysłowej lub intelektualnej.

[…]

5. W przypadku wszczęcia postępowania przez osobę trzecią, zwłaszcza gdy chodzi o dochodzenie prawa, nawet po wykonaniu umowy, strona zaangażowania w postępowanie informuje o tym bezzwłocznie drugą stronę; obydwie strony działają wspólnie i przekazują sobie wzajemnie informacje i dowody, które posiadają lub uzyskują”.

(1. Any results or patent obtained by the Contractor [tzn. Systran Luxembourg] in performance of this contract shall be immediately reported to the Commission and shall be the property of the European Communities, which may use them as they see fit, except where industrial or intellectual property rights already exist.

2. The Commission’s machine translation system, together with all its components shall, whether modified or not in the course of the contract, remain the property of the Commission, except where industrial or intellectual property rights already exist.

[…]

5. At the first sign of proceedings by a third party, in particular of a claim, even after completion of the contract, the party involved shall notify the other party as soon as possible and the two parties shall then act in unison and provide each other with all the information and evidence that they possess or obtain.)

29 Na mocy art. 15 i 16 pierwszej umowy o migracji prawem mającym zastosowanie do tej umowy jest prawo luksemburskie, a każdy spór pomiędzy Wspólnotą a Systran Luxembourg, dotyczący tej umowy, objęty jest właściwością sądów luksemburskich.

30 Ponadto pierwszy aneks do czwartej umowy o migracji określał datę końcową tej umowy na dzień 15 marca 2002 r. i stanowił, że „Kontrahent zobowiązuje się do wykonania do dnia 15 marca 2002 r. wszystkich prac będących przedmiotem umowy, a w szczególności: zaktualizowania dowodu posiadania wszelkich praw (znaków towarowych, patentów, praw własności intelektualnej i przemysłowej, praw autorskich etc.) dochodzonych przez grupę Systran i związanych z systemem zautomatyzowanego tłumaczenia Systran”. Zdaniem Komisji Systran Luxembourg nie przekazała jej tych informacji.

C – Trzeci okres: od ogłoszenia przetargu z dnia 4 października 2003 r.

31 W dniu 4 października 2003 r. Komisja opublikowała ogłoszenie o przetargu na obsługę i rozbudowę lingwistyczną systemu zautomatyzowanego tłumaczenia Komisji. W tym przetargu dwie części na dziesięć, które obejmowało zamówienie, zostały przyznane spółce Gosselies. Chodzi o części, które używały angielskiego lub francuskiego jako języka źródłowego.

32 Pismem z dnia 31 października 2003 r. Systran zwróciła się do Komisji z następującym pismem:

„Zapoznaliśmy się z ogłoszeniem o przetargu z dnia 4 października 2003 r. […] Po zapoznaniu się z tym dokumentem wydaje nam się, że prace, jakie [Komisja] zamierza podjąć, mogą naruszać prawa własności intelektualnej naszej spółki. W trosce o utrzymanie klimatu konstruktywnej współpracy pomiędzy naszą spółką a Komisją pragniemy uzyskać Państwa zdanie na ten temat. Z powyżej wspomnianych względów nie możemy zgłosić się do tego przetargu”.

33 W odpowiedzi z dnia 17 listopada 2003 r. Komisja wskazała:

„Zapoznałem się z Państwa pismem z dnia 31 października 2003 r. Nie wydaje nam się, by prace, jakie zamierzamy zrealizować, mogły naruszyć prawa własności intelektualnej. Podzielam Państwa życzenie utrzymania dobrych stosunków zawodowych, z zachowaniem procedur Komisji”.

34 Po tej wymianie pism pomiędzy Systran a Komisją nastąpiły kolejne, a Komisja zorganizowała spotkania w celu udzielenia wyjaśnień dotyczących żądań tej spółki.

35 W ramach tych kontaktów skarżące podniosły następujące okoliczności:

– grupa Systran posiada oprogramowanie do tłumaczeń zautomatyzowanych zwane „Systran” (lub „systemem Systran”) i tworzy jego różne wersje;

– w wyniku szeregu umów zawartych pomiędzy grupą Systran a Komisją Systran dostosowała swoje oprogramowanie w celu stworzenia wersji zwanej „EC‑Systran”;

– w latach 1999–2002 grupa Systran zapewniła migrację wersji EC‑Systran, aby umożliwić jej funkcjonowanie w środowisku Unix; w tym celu grupa Systran wykorzystała wcześniej istniejące prawa Systran do pierwotnego oprogramowania i podstawowej części oprogramowania systemu Systran dla środowiska Unix, całkowicie przerobionego przez grupę Systran w 1993 r. dla jej własnych potrzeb.

36 W odpowiedzi Komisja wskazała, że wspomniane okoliczności, podobnie jak dokumentacja techniczna przedstawiona w dniu 6 stycznia 2005 r. przez eksperta w dziedzinie informatyki skarżących, nie stanowią „dowodu praw własności intelektualnej”, na które powołuje się grupa Systran w odniesieniu do oprogramowania Systran. Wobec braku „dokumentów o mocy dowodowej” w tym zakresie Komisja stwierdziła, że grupa Systran nie ma prawa sprzeciwić się pracom realizowanym przez spółkę, która wygrała sporny przetarg.

37 Podsumowując, grupa Systran nie mogła powołać się na prawa, które posiadała w odniesieniu do oprogramowania Systran, którego wersję Systran Unix sprzedaje, w celu zakazania działania, które uważa za naruszenie prawa własności intelektualnej do tego oprogramowania przez Komisję.

Przebieg postępowania i żądania stron

38 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 25 stycznia 2007 r. skarżące wniosły niniejszą skargę.

39 W ramach środków organizacji postępowania strony zostały wezwane w dniu 1 grudnia 2008 r. do udzielenia odpowiedzi na serię pytań dotyczących umownej lub pozaumownej podstawy skargi (zwaną dalej „pierwszą serią pytań”).

40 Strony odpowiedziały na pierwszą serię pytań w dniu 30 stycznia i 2 lutego 2009 r.

41 W związku ze sprawozdaniem sędziego sprawozdawcy Sąd (trzecia izba) postanowił otworzyć postępowanie ustne i w ramach środków organizacji postępowania wezwał strony do udzielenia odpowiedzi na kolejną serię pytań dotyczących wersji Systran Unix, praw użytkownika, charakteru działań wymaganych w ramach spornego zamówienia i działań spółki Gosselies w odniesieniu do projektowania i sprzedaży oprogramowań do tłumaczenia (zwaną dalej „drugą serią pytań”).

42 Strony odpowiedziały na drugą serię pytań w dniu 14 października 2009 r.

43 Podczas rozprawy w dniu 27 października 2009 r. wysłuchano wystąpień stron i ich odpowiedzi na zadane przez Sąd pytania.

44 Podczas tej rozprawy strony zostały wezwane przez Sąd do uczestnictwa w nieformalnym spotkaniu pojednawczym. Po tym spotkaniu strony poinformowały, że przekażą Sądowi treść ugody, jeśli zostanie ona zawarta przed dniem wydania niniejszego wyroku. Żadne powiadomienie w tym zakresie nie zostało Sądowi doręczone.

45 W protokole z rozprawy przypomniano główne okoliczności przedstawione podczas rozprawy w odniesieniu do umownego lub pozaumownego charakteru skargi, bezprawnego zachowania zarzucanego Komisji i oceny szkody, na którą powołują się skarżące. Ten protokół, a także protokół z nieformalnego spotkania zostały doręczone stronom.

46 Postanowieniem z dnia 26 marca 2010 r. Sąd (trzecia izba) nakazał ponowne otwarcie postępowania ustnego w celu wezwania stron w ramach środków organizacji postępowania do udzielenia odpowiedzi na serię pytań dotyczących czynników, które należy uwzględnić w celu oszacowania szkody (zwaną dalej „trzecią serią pytań”).

47 Strony odpowiedziały na trzecią serię pytań w dniach 4 i 5 maja 2010 r.

48 W świetle tych odpowiedzi i w ramach środków organizacji postępowania skarżące i Komisja zostały wezwane do przedstawienia uwag w przedmiocie odpowiedzi drugiej strony na trzecią serię pytań. Sąd także chciał uzyskać wyjaśnienia na temat określonych okoliczności, na które powołują się strony w ich odpowiedziach (zwane dalej „czwartą serią pytań”).

49 Strony przedstawiły swoje uwagi i odpowiedziały na czwartą serię pytań w dniu 11 czerwca 2010 r. Następnie postępowanie ustne zostało zamknięte.

50 Skarżące wnoszą do Sądu o:

– nakazanie natychmiastowego zaprzestania przez Komisję naruszania praw własności intelektualnej i ujawniania informacji;

– nakazanie konfiskaty wszystkich będących w posiadaniu Komisji oraz spółki Gosselies nośników zawierających prace z zakresu informatyki opracowane przez spółkę Gosselies na podstawie wersji EC‑Systran Unix i Systran Unix z naruszeniem praw Systran i wydania ich Systran lub przynajmniej ich zniszczenia pod kontrolą urzędnika sądowego;

– nakazanie Komisji zapłaty kwoty wynoszącej co najmniej 1 170 328 EUR na rzecz Systran Luxembourg i 48 804 000 EUR, uzupełniająco, na rzecz Systran;

– nakazanie ogłoszenia decyzji Sądu na koszt Komisji w gazetach specjalistycznych i czasopismach specjalistycznych oraz na specjalistycznych stronach internetowych wybranych przez Systran;

– w każdym razie, obciążenie Komisji kosztami postępowania.

51 Komisja wnosi do Sądu o:

– stwierdzenie niedopuszczalności skargi;

– w przypadku stwierdzenia dopuszczalności skargi, oddalenie skargi jako bezzasadnej;

– obciążenie skarżących kosztami postępowania.

Co do prawa

I – W przedmiocie dopuszczalności

A – W przedmiocie części żądań mających na celu nakazanie Komisji przez Sąd wypłaty odszkodowania za podnoszoną szkodę

52 Komisja podnosi trzy zarzuty niedopuszczalności w odniesieniu do trzeciej części żądań, której celem jest nakazanie jej wypłaty odszkodowania za podnoszoną przez skarżące szkodę. Po pierwsze, to żądanie odszkodowawcze jest niedopuszczalne ze względu na jego umowną podstawę, ponieważ Sąd może ocenić zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności intelektualnej do oprogramowania i ujawniania know‑how tylko na podstawie poszczególnych umów zawartych pomiędzy grupą Systran a Komisją, które nie zawierają klauzuli arbitrażowej wskazującej Sąd. Po drugie, żądanie odszkodowawcze jest także niedopuszczalne we względu na brak jednoznaczności skargi, ponieważ nie zawiera ona szczegółowych informacji dotyczących przepisów prawnych, które zostały naruszone przez Komisję, i dostarcza niewiele informacji na temat naruszenia prawa własności intelektualnej do oprogramowania i ujawniania know‑how zarzucanych przez skarżące. Po trzecie, Sąd nie jest właściwy do orzekania w zakresie naruszenia prawa własności intelektualnej w ramach skargi odszkodowawczej, jak to wynika z postanowienia z dnia 5 września 2007 r. w sprawie T‑295/05 Document Security Systems przeciwko EBC, Zb.Orz. s. II‑2835, zwanego dalej „postanowieniem w sprawie Document Security Systems”.

1. W przedmiocie podstawy skargi

a) Argumenty stron

53 Komisja utrzymuje, że Sąd nie może ocenić istnienia naruszenia prawa własności intelektualnej do oprogramowania i bezprawnego charakteru ujawnienia informacji, nie odwołując się do poszczególnych umów regulujących stosunki pomiędzy grupą Systran a Komisją w latach 1975–2002. Ewentualna odpowiedzialność, jaką Komisja mogłaby ponosić ze względu na wykorzystywanie wersji EC‑Systran Unix i Systran Unix oprogramowania Systran, ma charakter umowny. W związku z tym należy odnieść się do art. 288 akapit pierwszy WE, na mocy którego „[o]dpowiedzialność umowna Wspólnoty podlega prawu właściwemu dla danej umowy”. A zatem w przypadku braku klauzuli arbitrażowej w rozumieniu art. 238 WE Sąd w sposób oczywisty nie posiada właściwości.

54 W odpowiedzi na skierowane do Komisji pytanie Sądu o wskazanie, na podstawie których postanowień umownych uważa się za uprawnioną do działania, jakie podjęła w ramach spornego zamówienia bez zgody skarżących, Komisja podnosi po pierwsze, że wyraża wątpliwości co do okoliczności, że skarżące posiadają prawa własności intelektualnej w odniesieniu do wersji Systran Unix oprogramowania Systran, a po drugie, że „formalnie kwestionuje fakt, że skarżące posiadają prawa w odniesieniu do oprogramowania EC‑Systran Unix”. W szczególności Komisja utrzymuje, że posiada „wyłącznie prawa własności” w odniesieniu do „kodów źródłowych językowych części oprogramowania” na mocy poszczególnych umów zawartych w latach 1975–2002 i prac jej służb w zakresie udoskonalenia tych części. Na mocy tych umów Komisja posiada prawo, tak przed migracją, jak i po migracji, zlecenia wykonania rozszerzeń dotyczących wersji EC‑Systran Unix we współpracy z kontrahentami trzecimi. W tym zakresie Komisja cytuje art. 4 protokołu z porozumienia o współpracy technicznej, ust. 6 uwag wstępnych do umowy o współpracy i art. 13 ust. 1 i 2 umów o migracji zawartych z Systran Luxembourg, na mocy których system tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji pozostaje jej własnością.

55 Skarżące podnoszą zasadniczo, że Sąd jest właściwy na mocy art. 288 akapit drugi WE. W rozpatrywanej sprawie niniejsza skarga znajduje swą podstawę w okoliczności, że Komisja wykonywała lub zlecała wykonanie modyfikacji oprogramowania Systran Unix lub jego wersji EC‑Systran Unix bez zgody skarżących, a więc niemających źródła w umowie, podczas gdy nie posiadała praw umożliwiających jej modyfikację, a tym bardziej zlecenie wykonania modyfikacji bez zgody skarżących.

56 W odpowiedzi na pytania skierowane przez Sąd skarżące podkreślają, że Komisji nigdy nie udzielono zgody na dostarczenie spornych elementów jakiejkolwiek osobie trzeciej. Wobec braku postanowienia umownego pozwalającego na użytkowanie i ujawnienie informacji, których dokonano, Komisja, działając poza ramami określonymi przez umowy, ponosi odpowiedzialność pozaumowną objętą wyłączną właściwością Sądu.

b) Ocena Sądu

Uwagi dotyczące właściwości w dziedzinie umownej i pozaumownej

57 Właściwość Sądu do rozpoznania skargi odszkodowawczej różni się w zależności od umownego lub pozaumownego charakteru rozpatrywanej odpowiedzialności. W dziedzinie odpowiedzialności umownej art. 238 WE wskazuje, że Trybunał jest właściwy do orzekania na mocy klauzuli arbitrażowej przewidzianej w umowie prawa publicznego lub prawa prywatnego zawartej przez Wspólnotę lub na jej rachunek. W dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej art. 235 WE stanowi, że Trybunał jest właściwy do orzekania w sporach dotyczących odszkodowań określonych w art. 288 akapit drugi WE, który obejmuje szkody wyrządzone przez instytucje lub ich pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.

58 A zatem w zakresie odpowiedzialności umownej Sąd jest właściwy wyłącznie w przypadku istnienia odpowiedniej klauzuli arbitrażowej w rozumieniu art. 238 WE. W braku takiej klauzuli Sąd nie może na podstawie art. 235 WE rozpoznać skargi odszkodowawczej opartej w rzeczywistości na umowie. W przeciwnym wypadku Sąd rozszerzyłby swoją właściwość poza spory, których rozpoznanie jest dla niego w sposób wyczerpujący zastrzeżone na mocy art. 240 WE, ponieważ postanowienie to poddaje spory, których stroną jest Wspólnota, powszechnej jurysdykcji sądów krajowych (zob. podobnie wyrok Trybunału z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie C‑214/08 P Guigard przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. I‑91*, pkt 35–41; postanowienie Sądu z dnia 18 lipca 1997 r. w sprawie T‑44/96 Oleifici Italiani przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1331, pkt 35, 38; wyrok Sądu z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie T‑154/01 Distilleria Palma przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑1493, pkt 50).

59 Natomiast w zakresie odpowiedzialności pozaumownej Trybunał jest właściwy bez konieczności wyrażenia uprzedniej zgody przez strony sporu. Właściwość Trybunału wynika bowiem bezpośrednio z art. 235 WE i art. 288 akapit drugi WE w odniesieniu do skarg mających na celu uzyskanie od Wspólnoty odszkodowania za szkody o charakterze pozaumownym wyrządzone przez Komisję.

60 W celu określenia właściwości na podstawie art. 235 WE Sąd powinien zbadać w świetle poszczególnych istotnych okoliczności sprawy, czy żądanie odszkodowawcze przedstawione przez skarżących opiera się w sposób obiektywny i całościowy na zobowiązaniach pochodzenia umownego lub pozaumownego, umożliwiających określenie umownej lub pozaumownej podstawy sporu. Przesłanki te można wywieść między innymi z analizy zarzutów stron, okoliczności leżących u podstaw szkody, której naprawienia skarżący żądają, oraz treści postanowień umownych lub przepisów dotyczących zobowiązań pozaumownych, na które powołują się skarżący w celu rozstrzygnięcia spornej kwestii (zob. podobnie ww. w pkt 58 wyrok w sprawie Guigard przeciwko Komisji, pkt 35–38).

61 W tym zakresie należy podnieść, że właściwość Sądu w zakresie odpowiedzialności ma charakter odstępstwa od zasad prawa powszechnego i należy ją w związku z tym interpretować zawężająco, tak że Sąd może rozpoznawać wyłącznie skargi, które wywodzą się z umowy lub które posiadają ścisły związek ze zobowiązaniami wynikającymi z umowy (zob. wyrok Trybunału z dnia 20 lutego 1997 r. w sprawie C‑114/94 IDE przeciwko Komisji, Rec. s. I‑803, pkt 82 i przytoczone tam orzecznictwo). Byłoby tak w szczególności, gdyby z okoliczności faktycznych wynikało, że Komisja jest upoważniona na mocy umowy do zlecenia osobie trzeciej prac przewidzianych w ogłoszeniu o przetargu lub że, biorąc pod uwagę iż prace te zostały przewidziane w jednym lub kilku postanowieniach umownych, należałoby stwierdzić, że przedmiotem sporu jest w rzeczywistości żądanie odszkodowawcze wywodzące się z umowy (zob. podobnie ww. w pkt 58 wyrok sprawie Guigard przeciwko Komisji, pkt 35, 36 w odniesieniu do uwzględnienia okoliczności faktycznych oraz pkt 38 w odniesieniu do rzeczywistego przedmiotu żądania odszkodowawczego).

62 Należy także podkreślić, że o ile w celu dokonania oceny zasadności tej argumentacji Sąd powinien zbadać treść poszczególnych umów zawartych pomiędzy grupą WTC/Systran a Komisją w latach 1975–2002, które zostały powołane przez Komisję w uzasadnieniu jej argumentacji, takie zadanie objęte jest zakresem badania właściwości i nie może doprowadzić jako takie do zmiany charakteru sporu, nadając mu podstawę umowną. W przeciwnym wypadku charakter sporu, a w konsekwencji sąd właściwy mógłby ulec zmianie przez zwykły fakt, że strona pozwana powołuje się na istnienie jakiegokolwiek stosunku umownego ze stroną skarżącą, nawet wtedy gdy badanie powołanych umów umożliwiałoby stwierdzenie, że nie mają one w tym względzie znaczenia. Sąd, gdy zajmuje się sprawą z dziedziny odpowiedzialności pozaumownej, może zatem oczywiście zbadać treść umowy, tak jak to czyni w przypadku jakiegokolwiek dokumentu, na który powołuje się strona w uzasadnieniu swej argumentacji, aby wiedzieć, czy może ona podważyć właściwość rzeczową, która została mu wyraźnie powierzona w art. 235 WE. Badanie to objęte jest badaniem okoliczności faktycznych, przytoczonych w celu ustalenia właściwości Sądu, której brak stanowi bezwzględną przeszkodę procesową w rozumieniu art. 113 regulaminu postępowania.

63 Tytułem porównania, w sprawie dotyczącej żądania przedłużenia umowy, w której skarżący powoływał się na naruszenie zobowiązań pochodzenia umownego oraz pozaumownego, Trybunał orzekł, że zwykłe przytoczenie przepisów prawnych, które nie wynikają z tej umowy, ale zobowiązują strony, nie może w konsekwencji zmienić umownego charakteru sporu i wykluczyć go z zakresu jurysdykcji sądu właściwego (ww. w pkt 58 wyrok w sprawie Guigard przeciwko Komisji, pkt 43). A zatem w sprawie dotyczącej skutków przetargu, w której skarżące powołują się wyłącznie na naruszenie zobowiązań pozaumownych, zwykłe powołanie się przez ich kontrahenta na zobowiązania umowne, które nie przewidują spornego zachowania, nie może w konsekwencji zmienić charakteru pozaumownego sporu i wykluczyć go z zakresu jurysdykcji sądu właściwego.

64 Poza tym ogólnie, do strony, która powołuje się na naruszenie danego obowiązku, należy ustalenie jego treści oraz zastosowania do danych okoliczności sprawy. Z tego względu należy zbadać argumenty dotyczące żądania odszkodowawczego przedstawione przez skarżące przed argumentami podniesionymi przez Komisję dotyczącymi istnienia zawartego w umowie upoważnienia do ujawnienia osobie trzeciej informacji, które mogą być chronione z tytułu praw autorskich i know‑how.

Badanie żądania odszkodowawczego przedstawionego przez skarżące

65 W rozpatrywanej sprawie żądanie odszkodowawcze zostało przedstawione przez skarżące wyłącznie na podstawie art. 235 WE i art. 288 akapit drugi WE. Skarżące nie powołują się na postanowienia umowne uzgodnione z Komisją ani nie opierają się na nich. Te postanowienia umowne są powoływane wyłącznie przez Komisję w uzasadnieniu tezy, zgodnie z którą jest ona upoważniona do podejmowania działań, które są jej zarzucane w niniejszej sprawie.

66 W celu poparcia żądania odszkodowawczego skarżące powołują się na dwa bezprawne i wyrządzające szkodę zachowania o charakterze pozaumownym. Po pierwsze, Komisja bezprawnie ujawniła know‑how Systran osobie trzeciej, ponieważ świadczenie usług opisanych w ogłoszeniu o przetargu bezwzględnie wymagało ujawnienia, bez zgody skarżących, i modyfikacji kodu źródłowego oprogramowania Systran, którego jedynymi właścicielami są skarżące. Po drugie Komisja dopuściła się naruszenia prawa własności intelektualnej do oprogramowania w wyniku realizacji bez zgody skarżących przez spółkę Gosselies nowych rozszerzeń wersji EC‑Systran Unix, wersji oprogramowania Systran, która jest niemalże identyczna z wersją Systran Unix, a zatem od niej zależna, opracowana i sprzedawana przez grupę Systran, jedynego właściciela odpowiednich praw własności intelektualnej.

67 W rozpatrywanej sprawie okolicznością powodującą powstanie szkód, których naprawienia żądają skarżące, czyli zachowaniem rzekomo bezprawnym, które niesie dla skarżących niekorzystne skutki, jest zatem ujawnienie przez Komisję, bez zgody skarżących, osobie trzeciej, spółce Gosselies, kodów źródłowych, których ochrony dochodzi grupa Systran, uważająca się za ich właściciela na podstawie zasad ogólnych wspólnych dla praw państw członkowskich w zakresie prawa autorskiego i know‑how.

68 W szczególności skarżące utrzymują, że jako autor oprogramowania Systran i wersji Systran Unix mogą sprzeciwić się każdemu wykorzystaniu, modyfikacji, adaptacji lub ulepszeniu dzieła pochodnego, którym jest EC‑Systran Unix, na które nie wyraził zgody właściciel oprogramowania pierwotnego. Skarżące korzystają zatem na podstawie przepisów prawa z „prawa sprzeciwu”, którego celem jest zagwarantowanie ochrony określonych danych, których są właścicielami, wobec używania przez Komisję lub przekazywania osobie trzeciej, na które nie wyrażono zgody.

69 W uzasadnieniu tego prawa skarżące powołują się tytułem ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich na konwencję berneńską o ochronie dzieł literackich i artystycznych z dnia 9 września 1886 r., ze zmianami (zwaną dalej „konwencją berneńską”), dyrektywę Rady 91/250/EWG z dnia 14 maja 1991 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych (Dz.U. L 122, s. 42), dyrektywę 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (wersja po sprostowaniu Dz.U. L 195, s. 16). Te przepisy i postanowienia, które mogą w danym przypadku stanowić zobowiązania pozaumowne, jak to zostało przyznane przez Komisję w odpowiedzi na pytanie Sądu w tej kwestii postawione podczas rozprawy, są powtórzone w ustawodawstwach państw członkowskich. Zasadniczo te przepisy i postanowienia ustanawiają następujące zasady ogólne: ze względu na sam fakt utworzenia autor programu komputerowego posiada w odniesieniu do niego wyłączne prawo własności intelektualnej, skuteczne wobec wszystkich; z zastrzeżeniem dowodu przeciwnego, autorem jest osoba lub osoby, pod nazwiskiem lub nazwą której lub których program komputerowy jest rozpowszechniany; autor programu komputerowego posiada, z zastrzeżeniem pewnych wyjątków, wyłączne prawo do jego powielania lub do zezwalania na jego powielanie, adaptację lub rozpowszechnianie.

70 Należy stwierdzić, że w ten sposób skarżący przedstawili wystarczająco dużo informacji, by umożliwić sformułowanie na tym etapie analizy wniosku, że grupa Systran może powoływać się na prawa autorskie w odniesieniu do wersji Systran Unix oprogramowania Systran, którą opracowała i którą sprzedaje pod swoją nazwą.

71 Natomiast z braku dowodu na okoliczność, że skarżące nie są posiadaczami rozpatrywanych praw, Komisja w oczywisty sposób nie podważyła w sposób skuteczny właściwości Sądu poprzez zakwestionowanie praw autorskich, na które powołuje się grupa Systran w odniesieniu do tej wersji oprogramowania Systran.

72 Po pierwsze, zwykłe wątpliwości wyrażone przez Komisję w odniesieniu do okoliczności, czy skarżące są posiadaczami praw własności intelektualnej do wersji Systran Unix oprogramowania Systran, są w tym zakresie niewystarczające (zob. pkt 54 powyżej). Taka argumentacja nie osiąga stopnia pewności dowodu wymaganego w celu zakwestionowania możliwości, by grupa Systran mogła powoływać się na prawa autorskie do wersji Systran Unix oprogramowania Systran w świetle ww. ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich, ponieważ opiera się na ogólnych i niewystarczająco precyzyjnych twierdzeniach w świetle właściwości danego oprogramowania i sprawozdań z ekspertyzy prawnej i technicznej przedstawionych przez skarżące.

73 Po drugie, nie przesądzając wyniku dyskusji odnoszącej się do meritum sporu, należy wskazać, że Sąd wezwał Komisję do wyjaśnienia treści jej wątpliwości co do praw własności, na które powołują się skarżące, a skarżące, aby przedstawiły swe stanowisko w tym zakresie. Eksperci powołani przez skarżące przedstawili zatem szereg argumentów prawnych i technicznych w uzasadnieniu istnienia praw autorskich grupy Systran zarówno w odniesieniu do przepisanego oprogramowania, jak i wersji tego oprogramowania, które używają jego kodu źródłowego (opinia P. Sirinellego, profesora na Uniwersytecie Panthéon‑Sorbonne Paris‑I, w przedmiocie ochrony przez prawo autorskie oprogramowania przepisanego, zwana dalej „drugą opinią Sirinellego”; nota techniczna H. Bitana w przedmiocie nowego i odrębnego charakteru, planów napisania, składu i struktury oprogramowania Systran Unix w stosunku do oprogramowania Systran Mainframe i oprogramowania EC‑Systran Mainframe, zwana dalej „drugą notą techniczną Bitana”). W szczególności z argumentów tych wynika, że wersja Systran Unix nie jest zwykłym powieleniem wcześniej istniejącej wersji Systran Mainframe, jak próbuje utrzymywać Komisja, ale przepisaniem w języku C wszystkich programów napisanych pierwotnie w języku asembler, i że wersje zasadniczo różnią się od siebie. Bezsporne jest także, że wersja Systran Unix zastąpiła wersję Systran Mainframe, która z czasem stała się przestarzała.

74 Mimo wyraźnego żądania Sądu w tym zakresie Komisja nie dostarczyła dowodów technicznych, które mogłyby podważyć istnienie praw autorskich grupy Systran w odniesieniu do wersji Systran Unix oprogramowania Systran lub elementów informatycznych, które tworzą program lub stanowią operacyjny kod źródłowy, zwłaszcza w odniesieniu do elementów odnoszących się do podstawowej części oprogramowania i do programów językowych oprogramowania, przy czym skarżące nie podważają praw własności Komisji w odniesieniu do słowników opracowanych przez jej służby w celu uwzględnienia specyfiki języka używanego przez tę instytucję.

75 Po trzecie, w toku postępowania spornego Komisja została skłoniona do przyznania, że grupa Systran rzeczywiście posiadała prawa własności intelektualnej w tym kontekście. A zatem Komisja przyznała w duplice, że nie podważa okoliczności, że Systran jest posiadaczem praw w odniesieniu do oprogramowania Systran Unix, sprzedawanego przez tę spółkę, wskazując jednocześnie, że jest prawdopodobne, że grupa Systran wykorzystywała nowe rozwiązanie zrealizowane dla Komisji w ramach wersji EC‑Systran Mainframe i EC‑Systran Unix, aby je zintegrować z wersją Systran Unix. W szczególności Komisja podniosła podczas rozprawy, że nie podważa w rzeczywistości, że Systran jest posiadaczem praw w odniesieniu do tych oprogramowań, niezależnie od tego, czy jest to wersja Mainframe, czy też oczywiście wersja Unix, czyniąc jednak jednocześnie zastrzeżenie w odniesieniu do elementów, które zostały zintegrowane w sposób bezprawny z pierwotną wersją Systran Unix w związku z zawartymi z nią wcześniej umowami.

76 Jednakże jak wskazał Sąd w ramach drugiej serii pytań i ponownie podczas rozprawy, należy stwierdzić, że wersja Systran Unix wyprzedza o kilka lat wersję EC‑Systran Unix. Jest zatem mało prawdopodobne, by grupa Systran mogła zintegrować w wersji Systran Unix, którą opracowała i sprzedaje, nowe rozwiązania zrealizowane następnie w ramach wersji EC‑Systran Unix, aby zaspokoić potrzeby własne Komisji w dziedzinie językowej i terminologicznej. Komisja nie była w stanie poprzeć swego twierdzenia w tym zakresie.

77 Podobnie żaden element materialny nie pozwala poprzeć argumentu Komisji, jakoby było prawdopodobne, że elementy wersji EC‑Systran Mainframe, opracowanej w oparciu o wersję Systran Mainframe skarżących, zostały zintegrowane w sposób bezprawny z wersją pierwotną Systran Unix. Argument ten jest skądinąd podważony w odniesieniu do kodu źródłowego oprogramowania, szczególnie co do podstawowej części oprogramowania i programów językowych, które są z nim związane, przez wyjaśnienia eksperta technicznego skarżącej, zgodnie z którymi program napisany w języku asembler różni się znacznie od programu napisanego w języku C (zob. drugą notę techniczną Bitana, w szczególności przykład przetwarzania w języku asembler i w języku C ciągu liter „Hello world!”). To wyjaśnienie techniczne nie zostało podważone przez Komisję.

78 W odniesieniu do ochrony powołanej z tytułu know‑how skarżące podnoszą, że know‑how określa się ogólnie jako „wszystkie informacje techniczne, które są poufne, istotne i zidentyfikowane w jakikolwiek właściwy sposób”. Twierdzą w tym zakresie, że ujawnienie przez Komisję osobie trzeciej takich informacji, w braku jakiejkolwiek zgody z ich strony, stanowi bezprawne zachowanie, które może prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty na podstawie art. 288 akapit drugi WE.

79 W uzasadnieniu tego argumentu skarżące słusznie odwołują się do wyroku Trybunału z dnia 7 grudnia 1985 r. w sprawie 145/83 Adams przeciwko Komisji, Rec. s. 3539, pkt 34, w którym Trybunał przyznał, że obowiązek zachowania poufności ciążący na Komisji i jej personelu na mocy art. 287 WE stanowi ogólną zasadę prawa. Zasada ogólna, na mocy której przedsiębiorstwa mają prawo do ochrony ich tajemnicy handlowej, której wyraz stanowi art. 287 WE, została także potwierdzona w wyroku Trybunału z dnia 19 maja 1994 r. w sprawie C‑36/92 P SEP przeciwko Komisji, Rec. s. I‑1911, pkt 36. Artykuł 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, proklamowanej w dniu 7 grudnia 2000 r. w Nicei (Dz.U. C 364, s. 1), także powołuje się na konieczność poszanowania przez administrację „uprawnionych interesów poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej”.

80 Tajemnice handlowe obejmują informacje techniczne dotyczące know‑how, których nie tylko ujawnienie publiczne, ale także zwykłe przekazanie podmiotowi prawa odmiennemu od tego, który dostarczył informacje, może poważnie naruszyć interesy tego ostatniego (zob. podobnie wyrok Sądu z dnia 18 września 1996 r. w sprawie T‑353/94 Postbank przeciwko Komisji, Rec. s. II‑921, pkt 87). Aby informacje były objęte – ze względu na swój charakter – zakresem zastosowania art. 287 WE, przede wszystkim konieczne jest, by były one znane jedynie ograniczonej liczbie osób. Następnie musi chodzić o informacje, których ujawnienie może wyrządzić poważną szkodę osobie, która ich dostarczyła, lub osobie trzeciej. Wreszcie konieczne jest, by interesy, które mogą być naruszone w wyniku ujawnienia informacji, obiektywnie zasługiwały na ochronę (wyroki Sądu z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie T‑198/03 Bank Austria Creditanstalt przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑1429, pkt 71; z dnia 12 października 2007 r. w sprawie T‑474/04 Pergan Hilfsstoffe für industrielle Prozesse przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑4225, pkt 65).

81 W rozpatrywanej sprawie należy zatem stwierdzić, że informacje techniczne, które objęte są tajemnicą handlową przedsiębiorstwa i które zostały przekazanie Komisji do określonych celów, nie mogą być ujawnione osobie trzeciej do innych celów bez zgody danego przedsiębiorstwa.

82 Należy stwierdzić, że skarżące zarzucają w sposób wystarczający pod względem prawnym, by uzasadnić właściwość przyznaną Sądowi na mocy art. 235 WE, naruszenie przez Komisję zobowiązań pozaumownych dotyczących prawa autorskiego i know‑how odnoszących się do wersji Systran Unix oprogramowania Systran.

83 Komisja nie była w stanie podważyć tego wniosku i należy zbadać drugą część jej argumentacji, zgodnie z którą w swoim przekonaniu posiadała ona wynikające z umowy zezwolenie na podjęcie działań zarzucanych jej w niniejszej sprawie.

Analiza argumentów podniesionych przez Komisję w uzasadnieniu istnienia wynikającego z umowy zezwolenia na ujawnienie osobie trzeciej informacji, które mogą być chronione z tytułu praw autorskich i know‑how

84 W niniejszej sprawie bezprawne i wyrządzające szkodę działania podjęte przez Komisję polegają w szczególności na zarzucanym ujawnieniu osobie trzeciej, spółce Gosselies, bez zgody skarżących, informacji, które mogą być chronione z tytułu praw autorskich i know‑how grupy Systran.

85 Żaden element akt sprawy nie umożliwia stwierdzenia, że Komisja była upoważniona na podstawie umowy do przekazania spółce Gosselies informacji dotyczących wersji Systran Unix i know‑how odnoszącego się do tej wersji.

86 W pierwszym rzędzie żadna umowa zawarta pomiędzy stronami nie dotyczy wyraźnie kwestii ewentualnego zlecenia osobie trzeciej wykonania określonych prac dotyczących wersji EC‑Systran Unix. Kiedy Systran skontaktowała się z Komisją w celu rozpatrzenia tej kwestii, Komisja ograniczyła się w rzeczywistości do zaprzeczenia, że Systran przysługują prawa do wersji Systran Unix oprogramowania Systran, i do stwierdzenia, że grupa Systran nie miała prawa sprzeciwić się pracom powierzonym spółce Gosselies (zob. pkt 31–37 powyżej).

87 W drugim rzędzie w odpowiedzi na pytanie Sądu dotyczące tej kwestii Komisja powołuje się na trzy postanowienia umowne w celu poparcia stwierdzenia, że mogła zwrócić się do spółki Gosselies w celu zlecenia unowocześnienia wersji EC‑Systran Unix oprogramowania Systran, a grupa Systran nie może się temu sprzeciwić, powołując się na prawa autorskie i know‑how dotyczące wersji Systran Unix tego oprogramowania (zob. pkt 53 powyżej).

88 Po pierwsze, Komisja powołuje się na art. 4 zatytułowany „Prawa użytkowania” protokołu do umowy o współpracy technicznej, zawartej w dniu 18 stycznia 1985 r. przez Komisję ze spółką Gachot, zanim spółka ta przejęła grupę WTC i przyjęła nazwę Systran, który stanowi między innymi, że „system Systran, oprogramowania i słowniki pozostają własnością Komisji”.

89 Należy stwierdzić, że postanowienie to nie może nadać niniejszemu sporowi charakteru umownego. Przede wszystkim ww. postanowienie nie jest skuteczne wobec skarżących, których prawa własności odnoszące się do oprogramowania Systran, a zwłaszcza wersji Systran Mainframe, nie opierają się na protokole podpisanym w dniu 18 stycznia 1985 r. przez Komisję ze spółką Gachot (zob. pkt 10 powyżej). Prawa własności grupy Systran dotyczące oprogramowania Systran i jego wersji Systran Mainframe powstały bowiem później, w momencie przejęcia grupy WTC przez spółkę Gachot (zob. pkt 11 powyżej i dokumenty przedstawione w załącznikach 5–7 do repliki). Następnie o ile nikt nie podważa, że w dniu 18 stycznia 1985 r. spółka Gachot nie posiadała żadnego prawa własności dotyczącego systemu Systran, tym bardzie niemożliwe jest wywiedzenie z ww. postanowienia, że Komisja może, od tego dnia i ze względu na ten protokół, dochodzić pełnego prawa własności do systemu i jego oprogramowań, w tym jej części podstawowej i kodów źródłowych. Taki wniosek narusza prawa własności, jakie posiadała wówczas grupa WTC w odniesieniu do systemu Systran, a zwłaszcza wersji Systran Mainframe, które nie zostały podważone przez Komisję (zob. pkt 3 powyżej), które to prawa zostaną później przekazane spółce Gachot, która stanie się później spółką Systran. Wreszcie należy podnieść w każdym razie, że niniejsza sprawa nie dotyczy praw, jakie posiada grupa Systran w odniesieniu do wersji Systran Mainframe, która stała się przestarzała, ale prawa, jakie posiada grupa Systran w odniesieniu do wersji Systran Unix, która zastąpiła tę wersję i która jest napisana w innym języku, aby mogła funkcjonować w nowym środowisku informatycznym.

90 Po drugie, Komisja powołuje się na ust. 6 uwag wstępnych umowy o współpracy zawartej pomiędzy Komisją a grupą Systran (czyli wówczas spółką WTC, spółką Latsec, spółką Systran Institut i spółką Gachot), w którym wskazano, że „[u]lepszenia i nowe rozwiązania, które do systemu Systran wniosła Komisja i jej kontrahent [wskazane w ust. 3], zwłaszcza słowniki, są wyłączną własnością Komisji”. To postanowienie należy zatem czytać w związku z ust. 3 wspomnianych uwag wstępnych, na mocy którego:

„Obsługa i dalsze rozszerzanie systemów zostały zapewnione w ramach kolejnej serii umów pomiędzy Komisją a spółkami świadczącymi usługi. Umowy te dotyczyły własnych potrzeb i celów Komisji”.

91 Postanowienia te także nie uzasadniają umownego charakteru niniejszego sporu. Na mocy bowiem tych dwóch ustępów uwag wstępnych ulepszenia i nowe rozwiązania wniesione do systemu Systran przez Komisję i jej kontrahentów zewnętrznych przed zawarciem umowy o współpracę w dniu 4 sierpnia 1987 r., zwłaszcza w odniesieniu do słowników, są wyłączną własnością Komisji. Ta wyłączna własność nie jest podważana przez skarżące, które w swych pismach nie powołują się na prawo własności w odniesieniu do słowników, ulepszeń lub nowych rozwiązań wniesionych w szczególności przez Komisję lub na jej rachunek, aby zaspokoić jej potrzeby terminologiczne. Prawa przytoczone przez skarżące oparte są na systemie podstawowym, czyli części zasadniczej i procedurach językowych, których autorem jest grupa Systran i w odniesieniu do których posiada ona know‑how.

92 Ponadto inne ustępy tych uwag wstępnych umożliwiają wyjaśnienie relacji pomiędzy Komisją a spółkami grupy Systran i ocenę praw, których może dochodzić ta grupa w odniesieniu do systemu Systran, w momencie gdy istniały jeszcze wyłącznie wersje kompatybilne ze środowiskiem Mainframe. A zatem zgodnie z uwagami wstępnymi:

„1. System Systran, opracowany przez grupę WTC, jest systemem zautomatyzowanego tłumaczenia, który obejmuje oprogramowanie podstawowe, oprogramowania językowe i peryferyjne oraz różne słowniki dwujęzyczne.

2. W dniu 22 września 1975 r. Komisja zawarła ze spółką WTC umowę dotyczącą użytkowania systemu Systran przez Komisję oraz opracowania tego systemu przez WTC.

Komisja i spółka WTC zawarły później inne umowy, mające na celu po pierwsze ulepszenie istniejącego systemu, a po drugie rozwijanie systemów dla [nowych par] językowych.

Umowy te, zawarte w latach 1976–1985, miały na celu opracowanie, ulepszenie oprogramowań do tłumaczenia i słowników podstawowych dla danych języków.

[…]

5. Strony stwierdzają zatem, że Komisja posiada licencję na użytkowanie systemu podstawowego i ulepszeń […] wniesionych przez WTC, ograniczoną do terytorium Wspólnot Europejskich w sektorach wyszczególnionych w [ust.] 4 powyżej.

[…]

7. Strony twierdzą, że ich interesem oraz interesem użytkowników Systran jest ciągłe ulepszanie tego systemu. Postanowiły one zawrzeć niniejszą umowę o współpracy w celu połączenia ich wysiłków i dokonywania w ten sposób ulepszeń.

W tym duchu strony przyznają sobie wzajemnie prawo do użytkowania systemu Systran, który może być zmieniany poprzez wprowadzanie udoskonaleń, które zostaną zrealizowane dzięki użytkowaniu systemu zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym”.

93 Z postanowień, które przewidują stosunek umowny istniejący w tym czasie pomiędzy Komisją a grupą Systran, wynika, po pierwsze, że rola grupy Systran w tworzeniu systemu Systran oraz w jego rozwoju początkowym i późniejszym dla Komisji została wyraźnie uznana, a po drugie, że mowa jest wyłącznie o prawach użytkowania przyznanych Komisji przez grupę Systran, a nie o prawach własności, a fortiori wyłącznych, dotyczących całości tego systemu. W każdym razie nie uczyniono żadnego odniesienia w tych postanowieniach do interwencji osoby trzeciej w celu dokonania w tym systemie modyfikacji, na które grupa Systran nie wyraziła wcześniej zgody.

94 Wreszcie, podobnie jak w odniesieniu do art. 4 protokołu do umowy o współpracy technicznej, należy podnieść, że niniejsza sprawa nie dotyczy praw grupy Systran w odniesieniu do wersji Systran Mainframe, która stała się przestarzała, ale praw tej grupy w odniesieniu do wersji Systran Unix, która ją zastąpiła i jest napisana w innym języku, aby funkcjonować w nowym środowisku informatycznym.

95 Po trzecie, Komisja odwołuje się do art. 13 ust. 1 i 2 umów o migracji, zatytułowanego „Patenty, świadectwa użyteczności (modele użyteczności), znaki towarowe, wzory i modele przemysłowe, prawa własności przemysłowej i intelektualnej”, na mocy których system tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji pozostaje jej własnością. W rozpatrywanej sprawie należy podnieść, że te dwa ustępy pierwszej umowy o migracji posiadają następujące brzmienie:

„1. Komisja jest bezzwłocznie informowana o każdym wyniku lub każdym patencie uzyskanym przez Kontrahenta [czyli Systran Luxembourg] w wykonaniu niniejszej umowy; ten wynik lub patent należą do Wspólnot Europejskich, które mogą nimi swobodnie dysponować, z wyjątkiem przypadków, w których istnieją już prawa własności przemysłowej lub intelektualnej.

2. System tłumaczenia zautomatyzowanego Komisji, w tym jego komponenty, nawet zmodyfikowane podczas wykonywania umowy, pozostają własnością Komisji, z wyjątkiem przypadków, w których istnieją już prawa własności przemysłowej lub intelektualnej”.

96 Artykuł 13 ust. 1 i 2 pierwszej umowy o migracji czyni zatem wyraźne zastrzeżenie w odniesieniu do wcześniej istniejących praw własności intelektualnej lub przemysłowej. Komisja nie może zatem powoływać się na to postanowienie w celu poparcia twierdzenia, że jest bezsporne, iż skarżące zrzekły się dochodzenia ich praw autorskich i ich know‑how odnoszących się do systemu Systran. Prawa te, a w szczególności te, które dotyczą wersji Systran Unix oprogramowania Systran, istniały przed datą podpisania umów o migracji, które zawarto w momencie, gdy wersja EC‑Systran Mainframe używana przez Komisję stała się przestarzała.

97 Ponadto z art. 13 pierwszej umowy o migracji – jak wskazali podczas rozprawy skarżący – wynika, że ust. 1 odnosi się wyłącznie do części zwanej „EC” przygotowania wersji EC‑Systran Unix oprogramowania Systran, czyli wszystkich wyników i patentów, które mogą być uzyskane przez Systran Luxembourg, rozpatrywanego kontrahenta, w ramach wprowadzania w życie umów o migracji. Własność tego, co istniało przed uzyskaniem tych ewentualnych wyników i patentów, czyli wersja Systran Unix, od której pochodzi wersja EC‑Systran Unix, nie jest objęta zakresem umowy. A zatem umowy te nie podważają praw odnoszących się do części podstawowej wersji Systran Unix niezmodyfikowanej w wersji EC‑Systran Unix. W odniesieniu do ust. 2 tego postanowienia wyraźnie odnosi się on do „systemu zautomatyzowanego tłumaczenia Komisji”, czyli wersji EC‑Systran Mainframe oprogramowania Systran (zob. definicję podaną w art. 2 pierwszej umowy o migracji, powtórzoną w pkt 27 powyżej), nie rozstrzyga zatem kwestii praw do wersji Systran Mainframe, przy czym obydwie te wersje są przestarzałe ze względu na wersję Systran Unix.

98 Ponadto należy stwierdzić, że Systran nie jest stroną umów o migracji i nie mogła zatem zbyć czegokolwiek Komisji w odniesieniu do praw dotyczących wersji Systran Unix oprogramowania Systran, które opracowała i sprzedaje. Na podstawie zasady względnego skutku umów, którą można uznać za podstawową zasadę wspólną dla państw członkowskich w dziedzinie umów, umowy o migracji nie są zatem skuteczne jako takie wobec Systran. W tym zakresie zakładając nawet, że Systran Luxembourg nie przekazała Komisji do dnia 15 marca 2002 r. „zaktualizowanego dowodu wszystkich praw […] dochodzonych w odniesieniu do grupy Systran i związanego z systemem zautomatyzowanego tłumaczenia Systran” (zob. powyżej pkt 30), nie może to doprowadzić do pozbawienia Systran możliwości powołania się przeciwko Komisji na prawa, które posiada ze względu na nabycie spółek grupy WTC, a zwłaszcza utworzenie i sprzedaż wersji Systran Unix, znanych Komisji. Należy także podnieść, że jak wskazały skarżące podczas rozprawy i czego Komisja nie podważyła, Systran Luxembourg nie była w momencie podpisania umów o migracji spółką w pełni zintegrowaną z grupą Systran, ale przedsiębiorstwem wspólnym, łączącym jednocześnie interesy przedsiębiorstw, które pracowały wcześniej z Komisją w celu zapewnienia obsługi wersji EC‑Systran Mainframe oraz interesy grupy Systran w Luksemburgu.

99 Wreszcie w każdym razie zasadą w dziedzinie własności intelektualnej jest, że nie można domniemywać klauzuli o zbyciu praw własności. Co do zasady, taka klauzula nie może być dorozumiana, ale musi być wyraźnie przewidziana. W rozpatrywanej sprawie z dokumentów przekazanych Sądowi przez strony nie wynika żadne postanowienie umowne dotyczące zbycia praw własności intelektualnej Systran czy też przedsiębiorstwa grupy Systran, na które można by się powołać w stosunku do wersji Systran Unix oprogramowania Systran.

100 Z powyższego wynika, że żadne z postanowień umownych przytoczonych przez Komisję nie pozwala na poparcie tezy, że niniejszy spór ma bezsprzecznie charakter umowny. Te postanowienia umowne, które odnoszą się do minionego okresu, a nawet do całkowicie nieaktualnych spraw w odniesieniu do umów dotyczących wersji Systran Mainframe, która w latach 90. stała się przestarzała ze względu na rozwój środowiska informatycznego, nie umożliwiają stwierdzenia, że Komisja była lub jest upoważniona przez grupę Systran do ujawnienia osobie trzeciej informacji, które mogą być chronione z tytułu praw autorskich i know‑how podnoszonych w odniesieniu do wersji Systran Unix oprogramowania Systran, opracowanej i sprzedawanej przez tę grupę.

101 W świetle wszystkich powyższych rozważań należy stwierdzić, że z treści żądania odszkodowawczego skarżących i ogólnych zasad wspólnych dla państw członkowskich przytoczonych w celu udowodnienia praw własności skarżących do wersji Systran Unix oprogramowania Systran i konieczności uzyskania uprzedniej zgody jej autora przed ujawnieniem osobie trzeciej jej treści, która została powielona w wersji pochodnej EC‑Systran Unix, wynika, że skarżące wykazały w sposób wystarczający pod względem prawnym i faktycznym elementy konieczne do umożliwienia Sądowi działania w ramach jego właściwości pozaumownej, która została mu powierzona na mocy traktatu.

102 Poza tym analiza poszczególnych postanowień umownych przytoczonych przez Komisję w celu ustalenia umownej podstawy żądania odszkodowawczego umożliwia ustalenie braku zbycia prawa autorskiego lub pozwolenia na ujawnienie przez grupę Systran osobie trzeciej informacji dotyczących wersji Systran Unix.

103 Z całości tej analizy wynika, że rozpatrywany spór ma charakter pozaumowny. Chodzi bowiem o ocenę rzekomo bezprawnego i powodującego powstanie szkody charakteru ujawnienia przez Komisję osobie trzeciej informacji chronionych przez prawo własności lub know‑how bez wyraźnej zgody ich posiadacza w świetle ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich mających zastosowanie w tym zakresie, a nie postanowień umownych przewidzianych przez umowy zawarte w przeszłości dotyczące kwestii, które nie dotyczyły prawa autorskiego i know‑how Systran w odniesieniu do wersji Systran Unix.

104 Należy zatem oddalić twierdzenia Komisji dotyczące niedopuszczalności skargi ze względu na jej rzekomo umowną podstawę.

2. W przedmiocie braku jednoznaczności skargi

a) Argumenty stron

105 Komisja utrzymuje, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ nie spełnia wymogu określonego w art. 44 § 1 lit. c) regulaminu postępowania, na mocy którego skarga powinna zawierać „przedmiot sporu oraz zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów”. W skardze nie przedstawiono wyjaśnień w odniesieniu do przepisów prawnych, które zostały naruszone przez Komisję, i dostarczono w niej niewiele informacji dotyczących naruszenia prawa do oprogramowania i ujawnienia know‑how, zarzucanych przez skarżące.

106 Skarżące podnoszą co do zasady, że skarga jest wystarczająco szczegółowa, aby umożliwić Komisji przygotowanie obrony, a Sądowi wydanie orzeczenia w sprawie.

b) Ocena Sądu

107 Zgodnie z art. 21 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości mającym zastosowanie do Sądu na mocy art. 53 akapit pierwszy tego statutu oraz z art. 44 § 1 lit. c) regulaminu postępowania przed Sądem każda skarga musi wskazywać przedmiot sporu oraz zawierać zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów. Wskazanie to powinno być wystarczająco jasne i precyzyjne, aby pozwolić stronie pozwanej na przygotowanie swojej obrony, a Sądowi na dokonanie kontroli sądowej. Aby zagwarantować pewność prawa i prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości, konieczne jest, aby istotne okoliczności faktyczne i prawne, na których oparta jest skarga, wynikały z samej jej treści, choćby w zwięzłej formie, lecz w sposób spójny i zrozumiały (postanowienia Sądu: z dnia 28 kwietnia 1993 r. w sprawie T‑85/92 De Hoe przeciwko Komisji, Rec. s. II‑523, pkt 20; z dnia 11 lipca 2005 r. w sprawie T‑294/04 Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑2719, pkt 23).

108 Aby uczynić zadość tym wymogom, skarga mająca na celu naprawienie szkód wyrządzonych przez instytucję powinna zawierać między innymi elementy umożliwiające zidentyfikowanie zachowania, które skarżąca jej zarzuca (ww. w pkt 107 postanowienie w sprawie Internationaler Hilfsfonds przeciwko Komisji, pkt 24).

109 W rozpatrywanej sprawie skarżące wskazują w skardze, że Komisja bezprawnie ujawniła know‑how Systran osobie trzeciej w związku z udzieleniem zamówienia i że dokonała w ten sposób naruszenia prawa do oprogramowania z naruszeniem praw autorskich. Chodzi o dwa zachowania bezprawne i powodujące powstanie szkody, których dopuściła się Komisja (zob. pkt 66 powyżej). W świetle tych wskazówek Komisja była w stanie przygotować swoją obronę.

110 Należy zatem oddalić zarzuty Komisji dotyczące niedopuszczalności skargi ze względu na brak jednoznaczności skargi.

3. W przedmiocie braku właściwości Sądu do stwierdzenia naruszenia prawa własności intelektualnej do oprogramowania w ramach skargi dotyczącej odpowiedzialności pozaumownej

a) Argumenty stron

111 Komisja utrzymuje, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ Sąd nie posiada właściwości do orzekania w przedmiocie naruszenia prawa własności intelektualnej do oprogramowania w ramach skargi dotyczącej odpowiedzialności pozaumownej, jak stwierdzono w postanowieniu w sprawie Document Security Systems, pkt 52 powyżej. W tym względzie Komisja podnosi, że w odróżnieniu od ogólnej harmonizacji wspólnotowej w dziedzinie prawa znaków towarowych, prawo autorskie było przedmiotem tylko częściowej harmonizacji, która dotyczy jednakże ochrony oprogramowania (dyrektywa 91/250). Niemniej jednak w przypadku prawa autorskiego, tak jak w przypadku prawa patentowego, skarga w przedmiocie naruszenia prawa własności intelektualnej nie została wymieniona wśród środków prawnych, których właściwość jest przyznana sądom wspólnotowym. Tak samo jest w przypadku know‑how, które w ogóle nie jest przedmiotem harmonizacji wspólnotowej. Komisja odrzuca tutaj jakąkolwiek analogię do rozwiązania przyjętego ww. w pkt 79 wyroku w sprawie Adams przeciwko Komisji z tego względu, że skarżące nie powołują się na naruszenie art. 287 WE, ale podnoszą wyłącznie bezprawne ujawnienie know‑how, nie przedstawiając innego wyjaśnienia ani dowodu. Ponadto, w odróżnieniu do ww. sprawy Adams przeciwko Komisji, w niniejszej sprawie informacje zostały zebrane w ramach stosunków umownych, a nie w ramach przekazania dokumentów objętych tajemnicą.

112 Skarżące podnoszą, że biorąc pod uwagę harmonizację wspólnotową, która została dokonana w odniesieniu do ochrony oprogramowania z tytułu prawa autorskiego (dyrektywa 91/250), należy stwierdzić, że Sąd jest właściwy do oceny naruszenia przez Komisję prawa autorskiego do oprogramowania. Niniejsza sprawa nie może zatem być uzależniona od wykonania krajowego środka prawnego, który nie umożliwiałby uzyskania naprawienia szkody, w przeciwieństwie do sprawy, która doprowadziła do wydania ww. w pkt 52 postanowienia w sprawie Document Security Systems, dotyczącej ochrony patentów. Chodzi o zapewnienie skutecznej ochrony prawnej skarżących. W odniesieniu do bezprawnego ujawnienia know‑how skarżące podkreślają znaczenie ww. w pkt 79 wyroku w sprawie Adams przeciwko Komisji, który nadaje wymiar ogólnej zasady prawa obowiązkowi zachowania poufności, nałożonemu na Komisję i jej pracowników na podstawie art. 287 WE.

b) Ocena Sądu

113 Komisja powołuje się na ww. w pkt 52 postanowienie w sprawie Document Security Systems, by uzasadnić tezę, że Sąd nie posiada właściwości do orzekania w przedmiocie naruszenia prawa własności intelektualnej w ramach skargi odszkodowawczej.

114 Należy jednakże podnieść, że we wspomnianej sprawie Sąd odróżnił skargę w przedmiocie naruszenia prawa patentowego złożoną przez skarżącą od skargi odszkodowawczej sensu stricto. W ramach swoich żądań skarżąca wniosła bowiem do Sądu, by orzekł, że Europejski Bank Centralny (EBC) naruszył prawa przyznane spornym patentem, i zasądził od EBC odszkodowanie z tytułu naruszenia praw przyznanych spornym patentem (ww. w pkt 52 postanowienie w sprawie Document Security Systems, pkt 25). W odpowiedzi Sąd najpierw podniósł, że nie posiada właściwości do orzekania w sprawie skargi w przedmiocie naruszenia prawa patentowego (ww. w pkt 52 postanowienie w sprawie Document Security Systems, pkt 50–75). W odniesieniu do skargi odszkodowawczej sensu stricto Sąd wyraźnie wskazał, że jest właściwy do orzekania w jej przedmiocie na mocy postanowień art. 235 WE w związku z art. 288 akapit drugi WE (ww. w pkt 52 postanowienie w sprawie Document Security Systems, pkt 76). Ta skarga odszkodowawcza została jednak uznana za oczywiście pozbawioną podstawy prawnej, ponieważ skarżąca nie przestawiła w tej sprawie żadnego dowodu, który mógłby dowieść bezprawności zachowania zarzucanego stronie pozwanej (ww. w pkt 52 postanowienie w sprawie Document Security Systems, pkt 80–82).

115 W rozpatrywanej sprawie należy podnieść, że pojęcie naruszenia prawa autorskiego jest przytoczone łącznie z pojęciem ochrony poufności know‑how wyłącznie w celu zakwalifikowania zachowania Komisji jako bezprawnego w ramach skargi dotyczącej odpowiedzialności pozaumownej. Tej oceny bezprawnego charakteru rozpatrywanego zachowania dokonuje się w świetle ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich i nie wymaga ona wydania przez właściwy krajowy organ władzy wcześniejszej decyzji, jak to było w przypadku różnych spornych patentów w sprawie, która doprowadziła do wydania ww. w pkt 52 postanowienia w sprawie Document Security Systems. A zatem EBC wniósł skargi o unieważnienie w kilku państwach członkowskich i niektóre sądy, do których skargi zostały złożone, wypowiedziały się w przedmiocie tych skarg w pierwszej instancji i orzeczenia te – sprzeczne ze sobą, w zależności od tego, który sąd je wydał – były przedmiotem odwołań (ww. w pkt 52 postanowienie w sprawie Document Security Systems, pkt 21–24), co w żadnym razie nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

116 W konsekwencji, biorąc pod uwagę właściwość przyznaną Sądowi w art. 235 WE i art. 288 akapit drugi WE w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej i w braku krajowego środka prawnego umożliwiającego uzyskanie naprawienia szkody przez Komisję, rzekomo wyrządzonej skarżącym ze względu na podnoszone naruszenie prawa własności intelektualnej, należy stwierdzić, że nic nie stoi na przeszkodzie, by pojęcie naruszenia prawa własności intelektualnej użyte przez skarżące mogło być uwzględnione w celu zakwalifikowania zachowania Komisji jako bezprawnego w ramach skargi odszkodowawczej.

117 Pojęcie naruszenia prawa własności intelektualnej użyte przez skarżące w ramach niniejszej skargi odszkodowawczej interpretuje się tylko w świetle ogólnych zasad wspólnych dla praw państw członkowskich, które są w odniesieniu do programów komputerowych powtarzane lub formułowane przez poszczególne dyrektywy harmonizujące. Należy zatem oddalić zarzuty Komisji dotyczące niedopuszczalności skargi ze względu na brak właściwości Sądu do stwierdzenia naruszenia prawa własności intelektualnej w rozumieniu, jakie może być nadane temu pojęciu przez właściwy krajowy organ władzy państwa członkowskiego na podstawie prawa tego państwa.

B – W przedmiocie pozostałych żądań

118 Komisja podnosi, że szereg żądań przedstawionych przez skarżące jest niedopuszczalnych. Chodzi o żądania mające na celu, by Sąd nakazał natychmiastowe zaprzestanie naruszania przez Komisję prawa własności intelektualnej i ujawniania informacji, konfiskatę lub zniszczenie określonych danych informatycznych będących w posiadaniu Komisji i spółki Gosselies oraz publikację na koszt Komisji decyzji Sądu w wyspecjalizowanych gazetach i czasopismach, a także na wyspecjalizowanych stronach internetowych.

119 W tym zakresie Komisja odnosi się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym również w przypadku spraw o odszkodowanie sąd wspólnotowy nie może, nie naruszając prerogatyw władzy administracyjnej, kierować do instytucji wspólnotowej nakazów (zob. wyrok Sądu z dnia 10 maja 2006 r. w sprawie T‑279/03 Galileo International Technology i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. II‑1291, zwany dalej „wyrokiem w sprawie Galileo”, pkt 60 i przytoczone tam orzecznictwo).

120 Należy przypomnieć, że art. 288 akapit drugi WE stanowi, że „[w] dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnota powinna naprawić, zgodnie z zasadami ogólnymi, wspólnymi dla praw państw członkowskich, szkody wyrządzone przez jej instytucje lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji”. Postanowienie to dotyczy zarówno wymogów odpowiedzialności pozaumownej, jak i sposobów wykonania i zakresu prawa do uzyskania naprawienia szkody. Ponadto art. 235 WE przyznaje jurysdykcję Trybunałowi w sporach o naprawienie szkody, o których mowa w art. 288 akapit drugi WE.

121 Z tych dwóch postanowień – które w przeciwieństwie do art. 40 akapit pierwszy EWWiS, który przewidywał wyłącznie naprawienie szkody finansowej, nie wykluczają naprawienia szkody w naturze – wynika, że Trybunał jest właściwy do nałożenia na Wspólnotę obowiązku naprawienia szkody w każdej formie, która jest zgodna z ogólnymi zasadami wspólnymi dla praw państw członkowskich w dziedzinie odpowiedzialności pozaumownej, w tym w formie naprawienia szkody w naturze, jeśli okaże się ono zgodne z tymi zasadami, w stosownym przypadku w postaci nakazu podjęcia określonych działań lub ich zaprzestania (ww. w pkt 119 wyrok w sprawie Galileo, pkt 63).

122 W konsekwencji Wspólnota nie może być wykluczona co do zasady z zakresu stosowania odpowiedniego środka proceduralnego ze strony Trybunału, ponieważ Trybunał posiada wyłączną właściwość do orzekania w przedmiocie skargi o naprawienie szkody, którą można przypisać Wspólnocie (zob. co do środka nakazu w dziedzinie znaków towarowych ww. w pkt 119 wyrok w sprawie Galileo, pkt 67).

123 Naprawienie całości szkody rzekomo wyrządzonej w rozpatrywanej sprawie wymaga, by posiadacz prawa autorskiego uzyskał przywrócenie jego prawa w stanie nienaruszonym, a takie przywrócenie wymaga co najmniej, niezależnie od ewentualnego odszkodowania pieniężnego, bezzwłocznego zaprzestania naruszania jego prawa. To właśnie poprzez żądanie wydania w rozpatrywanej sprawie nakazu skarżące dążą do uzyskania zaprzestania naruszania przez Komisję ich praw autorskich (zob. podobnie ww. w pkt 119 wyrok w sprawie Galileo, pkt 71). Naprawienie całości szkody może także przyjąć formę konfiskaty lub zniszczenia wyniku naruszenia prawa własności intelektualnej lub publikacji decyzji Sądu na koszt Komisji.

124 W konsekwencji należy oddalić zarzuty Komisji dotyczące niedopuszczalności żądań nieodnoszących się do żądania wypłacenia odszkodowania za podnoszoną szkodę.

125 Z powyższych ustaleń wynika, że wszystkie podniesione wobec niniejszej skargi zarzuty niedopuszczalności należy oddalić.

II – Co do istoty

126 Powstanie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: bezprawności zarzucanego instytucji postępowania, rzeczywistego charakteru szkody i istnienia związku przyczynowego między zarzucanym postępowaniem a podnoszoną szkodą (wyroki Trybunału z dnia 29 września 1982 r. w sprawie 26/81 Oleifici Mediterranei przeciwko EWG, Rec. s. 3057, pkt 16; z dnia 9 listopada 2006 r. w sprawie C‑243/05 Agraz i in. przeciwko Komisji, Zb.Orz. s. 10833, pkt 26).

A – W przedmiocie praw, na które powołują się skarżące, i bezprawności zachowania Komisji

127 Niezgodne z prawem zachowanie zarzucane instytucji musi polegać na wystarczająco istotnym naruszeniu normy prawnej przyznającej uprawnienia jednostkom (wyrok Trybunału z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie C‑352/98 P Bergaderm i Goupil przeciwko Komisji, Rec. s. I‑5291, pkt 42). Jeżeli dana instytucja dysponuje znacznie ograniczoną swobodą uznania bądź nie ma takiej swobody, zwykłe naruszenie prawa wspólnotowego może być wystarczające do stwierdzenia wystąpienia wystarczająco istotnego naruszenia (ww. wyrok w sprawie Bergaderm i Goupil przeciwko Komisji, pkt 44).

128 Co do zasady skarżące podnoszą, że istnieje zasadnicze podobieństwo pomiędzy wersją Systran Unix, opracowaną przez grupę Systran w 1993 r., a wersją EC‑Systran Unix, opracowaną przez Systran Luxembourg w celu zaspokojenia potrzeb Komisji od dnia 22 grudnia 1997 r. To duże podobieństwo umożliwia skarżącym sprzeciwienie się ujawnieniu osobie trzeciej bez ich zgody treści wersji EC‑Systran Unix ze względu na prawa autorskie i know‑how odnoszące się do wersji Systran Unix. Realizacja spornego przetargu prowadzi zatem do naruszenia praw autorskich i bezprawnego ujawnienia know‑how grupy Systran, co może spowodować powstanie odpowiedzialności pozaumownej Wspólnoty.

129 Komisja podważa istnienie praw dochodzonych przez grupę Systran w odniesieniu do oprogramowania Systran. Utrzymuje, że jest posiadaczem praw własności intelektualnej koniecznych do podjęcia przez nią rozpatrywanych działań i że nie można jej zarzucać, że dokonała naruszenia prawa własności intelektualnej lub ujawnienia know‑how stanowiącego naruszenie w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE.

1. W przedmiocie porównania poszczególnych wersji oprogramowania Systran

a) Argumenty stron

130 Skarżące rozróżniają trzy części oprogramowania Systran, które wzajemnie ze sobą współdziałają, czyli główną część oprogramowania, programy językowe – zwane także „procedurami językowymi” – oraz słowniki. W tym kontekście skarżące podnoszą, że wersja Systran Unix jest dziełem pierwotnym, a wersja EC‑Systran Unix jest dziełem pochodnym od tego dzieła pierwotnego. Porównanie tych dwóch wersji umożliwia w rzeczywistości stwierdzenie, iż są one niemalże identyczne lub co najmniej zasadniczo podobne. Skądinąd nie mogłoby być inaczej, ponieważ w celu opracowania wersji EC‑Systran Unix, w dniu 22 grudnia 1997 r., Systran Luxembourg powielił wersję Systran Unix, opracowaną przez Systran w 1993 r., aby zintegrować z nią słowniki wersji EC‑Systran Mainframe