Keywords

Summary



Keywords

1. Konkurencja – Koncentracje – Analiza dokonywana przez Komisję – Ocena natury ekonomicznej – Koncentracja w formie konglomeratu – Uprawnienia dyskrecjonalne w zakresie oceny – Kontrola sądowa – Granice

(rozporządzenie Rady nr 4064/89, art. 2)

2. Konkurencja – Koncentracje – Ocena zgodności ze wspólnym rynkiem – Koncentracja w formie konglomeratu – Przedstawienie rygorystycznej prospektywnej analizy opierającej się na solidnych dowodach

(rozporządzenie Rady nr 4064/89, art. 2 ust. 2 i 3)

3. Konkurencja – Koncentracje – Ocena zgodności ze wspólnym rynkiem – Koncentracja w formie konglomeratu – Uwzględnienie sprzecznych z zasadami konkurencji zachowań mogących wywołać efekt dźwigni – Dopuszczalność – Brak obowiązku oceny prawdopodobieństwa tych zachowań przez Komisję w świetle niebezpieczeństw związanych z ich przyjęciem przez przedsiębiorstwo

(art. 82 WE, rozporządzenie Rady nr 4064/89, art. 2 ust. 2 i 3)

4. Konkurencja – Koncentracje – Analiza dokonywana przez Komisję – Zobowiązania danych przedsiębiorstw mogące spowodować uznanie zgłoszonej koncentracji za zgodną ze wspólnym rynkiem – Uwzględnienie zarówno zobowiązań dotyczących zachowań rynkowych, jak i zobowiązań dotyczących struktury

(rozporządzenie Rady nr 4064/89, art. 2 ust. 2 i 3 i art. 8 ust. 2)

5. Konkurencja – Koncentracje – Ocena zgodności ze wspólnym rynkiem – Uwzględnienie wykluczenia lub znaczącego zmniejszenia potencjalnej konkurencji prowadzących do umocnienia pozycji dominującej – Dopuszczalność – Obowiązek udowodnienia zarzucanego przez Komisję umocnienia pozycji dominującej – Niewystarczalność samego stwierdzenia, że przedsiębiorstwo przejmujące zajmuje wyraźną pozycję dominującą

(rozporządzenie Rady nr 4064/89, art. 2 ust. 1, 2 i 3)

Summary

1. Przepisy materialnoprawne rozporządzenia, a w szczególności art. 2 tego rozporządzenia, przyznają Komisji pewne uprawnienia dyskrecjonalne, zwłaszcza w zakresie oceny natury ekonomicznej. W konsekwencji kontrola wykonywania tychże uprawnień przez sędziego wspólnotowego – istotnych dla określenia reguł w dziedzinie koncentracji – powinna być dokonywana z uwzględnieniem granic uznania, które wyznaczają normy o charakterze ekonomicznym stanowiące część przepisów dotyczących koncentracji.

Jeśli nawet Trybunał uznaje, że Komisji przysługują pewne granice uznania w dziedzinie ekonomicznej, nie oznacza to, że sędzia wspólnotowy powinien powstrzymać się od kontroli interpretacji danych natury ekonomicznej dokonanej przez Komisję. W istocie sędzia wspólnotowy powinien dokonać zwłaszcza weryfikacji nie tylko materialnej dokładności przytoczonego materiału dowodowego, jego ścisłości i spójności, ale także kontroli tego, czy te materiały stanowią zbiór istotnych danych, które należy wziąć pod uwagę w celu oceny złożonej sytuacji, i czy może on stanowić poparcie dla wniosków wyciągniętych na jego podstawie. Kontrola taka jest tym bardziej konieczna, gdyż chodzi tu o prospektywną analizę niezbędną do zbadania planowanej koncentracji mającej skutek konglomeratu.

(por. pkt 38–39)

2. Prospektywna analiza, tak jak analiza niezbędna w dziedzinie kontroli koncentracji, winna być dokonana z dużą ostrożnością, gdyż nie chodzi o zbadanie wydarzeń, które zaszły w przeszłości i co do których dysponujemy zwykle licznymi materiałami pozwalającymi na zrozumienie ich przyczyn, ani nawet aktualnych wydarzeń, ale o dokonanie prognozy wydarzeń, które dopiero nastąpią w przyszłości, zgodnie z większym lub mniejszym prawdopodobieństwem, gdy nie została jeszcze wydana żadna decyzja zakazująca lub określająca warunki takiej planowanej koncentracji.

Zatem analiza prospektywna polega na zbadaniu, w jaki sposób dana koncentracja mogłaby zmienić czynniki wpływające na stan konkurencji na danym rynku w celu weryfikacji, czy wynikałoby z niej znaczące utrudnienie dla skutecznej konkurencji. Taka analiza wymaga wyobrażenia szeregu powiązanych ze sobą przyczyn i skutków celem wyboru jedynie tych, których prawdopodobieństwo zaistnienia jest największe.

Analiza koncentracji w formie konglomeratu jest analizą prospektywną, w przypadku której uwzględnienie jakiegoś odcinka czasu w przyszłości z jednej strony i efektu dźwigni niezbędnego do zaistnienia znaczącego utrudnienia skutecznej konkurencji z drugiej strony oznaczają słabo postrzegalny, niepewny i trudny do wykazania łańcuch przyczynowo‑skutkowy. W tym kontekście jakość materiału dowodowego przedstawionego przez Komisję celem wykazania konieczności podjęcia decyzji uznającej koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem jest szczególnie istotna, gdyż funkcją tego materiału jest umocnienie oceny Komisji, według której w sytuacji nieprzyjęcia takiej decyzji przewidziany przez nią scenariusz dotyczący trendów ekonomicznych stałby się prawdopodobny.

(por. pkt 42–44)

3. W trakcie dokonywanej przez Komisję analizy koncentracji w formie konglomeratu prawdopodobieństwo przyjęcia sprzecznych z zasadami konkurencji zachowań mogących wywołać efekt dźwigni powinno być poddane pełnej weryfikacji, czyli z uwzględnieniem zarówno czynników zachęcających do podjęcia takich zachowań, jak i czynników, które ograniczają, a nawet wykluczają taką zachętę, w tym ewentualnej bezprawności tych zachowań.

Jednakże sprzeciwiałoby się prewencyjnemu celowi rozporządzenia nr 4064/89 w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw wymaganie od Komisji, aby w przypadku każdej planowanej koncentracji Komisja oceniała, w jakim zakresie czynniki zachęcające do przyjęcia sprzecznych z zasadami konkurencji zachowań zostałyby ograniczone, a nawet wykluczone ze względu na bezprawność tych zachowań, prawdopodobieństwo ich wykrycia, wszczęcia w tym względzie postępowania przez właściwe władze na poziomie zarówno wspólnotowym, jak i krajowym, oraz sankcje pieniężne, które mogłyby z tego wynikać.

W istocie taka analiza nakładałaby obowiązek zupełnej i szczegółowej analizy mogących mieć zastosowanie regulacji różnych porządków prawnych oraz systemu ścigania praktykowanego w tych porządkach. Ponadto analiza taka byłaby użyteczna, jeśli istniałby wysoki stopień prawdopodobieństwa wystąpienia okoliczności, które można byłoby podnieść jako część sprzecznego z zasadami konkurencji zachowania.

Z powyższego wynika, że na etapie oceny planowanej koncentracji analiza zmierzająca do ustalenia prawdopodobnego istnienia naruszenia art. 82 WE i do zapewnienia, że naruszenie to zostanie poddane sankcji w kilku porządkach prawnych byłaby zbyt spekulatywna i nie pozwoliłaby Komisji na oparcie swojej oceny na całokształcie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych celem weryfikacji, czy odpowiadają one takiemu opisowi scenariusza rozwoju ekonomicznego jak efekt dźwigni.

(por. pkt 74–77)

4. Co się zaś tyczy zaproponowanych przez dane przedsiębiorstwa zobowiązań mogących spowodować uznanie zgłoszonej koncentracji za zgodną ze wspólnym rynkiem, to zasadą jest, że powinny one umożliwić Komisji wyciągnięcie wniosku, iż sporna koncentracja nie stworzyłaby ani nie umocniłaby pozycji dominującej w rozumieniu art. 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 4064/89 w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw. Z tej zasady wynika, że bez znaczenia jest, czy zaproponowane zobowiązanie może być określone jako dotyczące zachowań rynkowych, czy też jako zobowiązanie dotyczące struktury, i że nie można wykluczać a priori, że zobowiązania na pierwszy rzut oka dotyczące zachowań rynkowych, takie jak nieużywanie przez pewien okres danego znaku towarowego lub udostępnienie konkurentom pewnej części mocy produkcyjnej przedsiębiorstwa będącego wynikiem koncentracji czy też bardziej ogólnie dostępu do istotnej infrastruktury na niedyskryminujących warunkach, mogą także zapobiec powstaniu lub umocnieniu pozycji dominującej.

(por. pkt 86)

5. Według art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 4064/89 w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw, aby ocenić zgodność koncentracji ze wspólnym rynkiem, Komisja bierze pod uwagę całokształt okoliczności, takich jak struktura właściwych rynków, rzeczywista lub potencjalna konkurencja ze strony innych przedsiębiorstw, pozycja rynkowa przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji oraz ich siła ekonomiczna i finansowa, możliwości wyboru dostawców i użytkowników, bariery wejścia na rynek oraz trendy podaży i popytu.

Wobec powyższego sam fakt, że przedsiębiorstwo przejmujące zajmuje już wyraźną pozycję dominującą na danym rynku, nawet jeśli stanowi istotną okoliczność, to jednak nie wystarcza sam w sobie do uzasadnienia wniosku, że zmniejszenie potencjalnej konkurencji, w obliczu której stoi to przedsiębiorstwo, stanowi umocnienie jego pozycji dominującej.

W istocie potencjalna konkurencja, którą stwarza producent substytutów w części właściwego rynku, stanowi jedynie jedną z wielu okoliczności, którą należy wziąć pod uwagę w ocenie, czy koncentracja może skutkować umocnieniem pozycji dominującej. W tym względzie nie można wykluczyć, że osłabienie potencjalnej konkurencji zostanie zrównoważone przez inne czynniki w ten sposób, że pozycja przedsiębiorstwa zajmującego już pozycję dominującą pozostanie w wyniku tego niezmieniona.

(por. pkt 125–127)