Zbiór Orzeczeń  
OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO 
EVGENIEGO TANCHEVA 
przedstawiona w dniu 27 lutego 2020 r. 1 
SprawaC-8 9 7 / 1 9 PPU  
I.N.,  
pr zy udziale:  
Federacji Rosyjskiej  
[wniosek o w ydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Vrhovni sud (sąd najw yższy,  
Chorwacja)]  
Porozumienie EOG a swoboda korzystania z usług – Wzajemne zaufanie a wspólny europejski system  
azylow y – Rozporządzenie Dublin III a państwa stowarzyszone w ramach Schengen – Wniosek  
o ekstradycję złożony przez państwo trzecie w państwie członkowskim Unii Europejskiej w odniesieniu  
do oby watela EFTA – Udzielenie przez to państwo EFTA azylu objętemu wnioskiem o ekstradycję  
oby watelowi EOG przed uzyskaniem przez niego oby watelstwa ze względu na ryzyko narażenia na  
nieludzkie i poniżające traktowanie oraz nierzetelny proces karny w przypadku odesłania (refoulement)  
do wnioskującego państwa trzeciego – Zatrzymanie i aresztowanie przez państwo członkowskie Unii  
oby watela EOG w celu ekstradycji na potrzeby ścigania w związku z tymi samymi przestępstwami,  
które były przedmiotem rozważań w postępowaniu w sprawie udzielenia azylu w państwie EFTA –  
Dyskryminacja ze względu na przynależność państwową w odniesieniu do ekstradycji –  
Umowa międzynarodowa między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii  
w sprawie procedury przekazy wania osób a współpraca sądowa w sprawach karnych – Kwestia tego,  
czy państwo członkowskie, do którego państwo trzecie skierowało wniosek o ekstradycję, jest  
zobowiązane poinformować o nim państwo EOG – Kwestia tego, czy państwo członkowskie Unii jest  
zobowiązane przekazać oby watela EOG państwu pochodzenia zamiast uwzględnić wniosek  
o ekstradycję złożony przez państwo trzecie – Wyrok Trybunału w sprawie Petruhhin –  
Ryzyko bezkarności – Artykuły 4, 19 i 47 karty praw podstawow ych  
1. I.N. jest oby watelem Federacji Rosyjskiej (zwanej dalej „Rosją”), który w dniu 19 czerwca 2019 r. 
został oby watelem Republiki Islandii (zwanej dalej „Islandią”), po tym jak kraj ten przyznał mu status 
uchodźcy w dniu 8 czerwca 2015 r. W dniu 30 czerwca 2019 r., przeby wając na wakacjach, został I.N. 
aresztowany przez władze Chorwacji, kiedy przekraczał ze swoją rodziną autobusem granicę między 
tym państwem członkowskim a Słowenią, i pozostaje w areszcie. Zatrzymanie nastąpiło na podstawie 
w ydanego w dniu 20 maja 2015 r. przez biuro Interpolu w Moskwie międzynarodowego listu 
gończego. 
2. Rosja wnosi o ekstradycję I.N. z Chorwacji w związku z zarzutem łapownictwa i jest wspierana przez 
reprezentującą ją prokuraturę Chorwacji (zwaną dalej „prokuraturą”). Chorwacka konstytucja w yklucza 
ekstradycję własnych oby wateli, ale nie osób niebędących oby watelami tego państwa, takich jak I.N., 
w sytuacji gdy, tak jak w przypadku Rosji, nie ma umow y o ekstradycji. Prokuratura twierdzi, że prawo 
Unii nie w yklucza ekstradycji w okolicznościach postępowania głównego. 
1 Język oryginału: angielski. 
PL 
ECLI:EU:C:2020 :128 1 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
3. Islandia wnosi o bezpieczny przejazd (safe passage) I.N. do Islandii w sytuacji, w której 
postępowanie, w ramach którego dążysię do jego ścigania w Rosji, w ydaje się stanowić część 
podstaw y udzielenia I.N. azylu przed uzyskaniem przez niego oby watelstwa islandzkiego. 
4. Na poparcie wniosku o bezpieczny przejazd (safe passage) I.N. i Islandia próbują powoły wać się na 
prawo Unii, a w szczególności na prawo EOG 2. Jednocześnie Islandia powołuje się na art. 18 
i 21 TFUE, które, jak orzekł Trybunał w w yroku Petruhhin 3, sprzeciwiają się dyskryminacji ze względu 
na przynależność państwową w odniesieniu do ekstradycji oby wateli Unii, którzy skorzystali z prawa do 
swobodnego przemieszczania się do państw trzecich, ale z zastrzeżeniami, które są ważne i istotne dla 
postępowania głównego. 
5. Jest to istota wniosku o w ydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Vrhovni sud 
(sąd najw yższy, Chorwacja; zwany dalej „sądem odsyłającym”). Stwarza on Trybunałowi okazję do 
w ypowiedzenia się w przedmiocie styczności prawa EOG z prawem Unii oraz konsekwencji 
w ynikających z uczestnictwa państw trzecich takich jak Islandia w dorobku Schengen w charakterze 
państwa stowarzyszonego w ramach Schengen 4, a w szczególności powiązania Islandii 
z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. 
w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego 
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego 
w jednym z państw członkowskich przez oby watela państwa trzeciego lub bezpaństwowca 5 (zwanego 
dalej „rozporządzeniem Dublin III”). Uczestnictwo zarówno Islandii 6, jak i Chorwacji 
w rozporządzeniu Dublin ma szczególne znaczenie dla postępowania głównego, podobnie jak – 
w szerszym ujęciu – wspólny europejski system azylow y 7. 
2 Artykuł 216 ust. 2 TFUE stanowi, że umowy zawarte przez Unię wiążą instytucje Unii i państwa członkowskie. Zobacz na przykład wyrok 
z dnia 30 kwietnia 1974 r., Haegeman (181/73, EU:C:1974 :41, pkt 5). 
3 Wyrok z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630). 
4 Zobacz umowa zawarta przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotycząca włączenia tych dwóch państw we 
wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen (Dz.U. 1999 , L 176, s. 36) (zwana dalej „umową o uczestnictwie w dorobku 
Schengen”). 
5 Dz.U. 2013 , L 180, s. 31. Rozporządzenie to w art. 48 uchyla rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003 z dnia 18 lutego 2003 r. (Dublin II). 
6 Umowa między Wspólnotą Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii dotycząca kryteriów i mechanizmów określania państwa 
właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl złożonego w państwie członkowskim lub w Islandii lub Norwegii (Dz.U. 2001 , L 93, s. 38). 
7 Podstawowe zasady wspólnego europejskiego systemu azylowego, wynikające z prawa pierwotnego i wtórnego, to art. 67, 78 i 80 TFUE oraz 
art. 18 karty; rozporządzenie Dublin III; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. 
w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) 
nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku 
o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca 
oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby ochrony 
porządku publicznego, oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1077 /2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego 
Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (zwane dalej „rozporządzeniem 
Eurodac”) (Dz.U. 2013 , L 180, s. 1); dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011 /95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm 
dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu 
uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (wersja przekształcona) 
(zwana dalej „dyrektywą kwalifikacyjną”) (Dz.U. 2011 , L 337, s. 9); dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013 /32/UE z dnia 26 czerwca 
2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (wersja przekształcona) (zwana dalej „dyrektywą 
w sprawie procedur azylowych”) (Dz.U. 2013 , L 180, s. 60); dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013 /33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. 
w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (zwana dalej 
„dyrektywą w sprawie przyjmowania”) (Dz.U. 2013 , L 180, s. 96); rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 439/2010 z dnia 
19 maja 2010 r. w sprawie utworzenia Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (Dz.U. 2010 , L 132, s. 11); dyrektywa Rady 
2001 /55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standard ów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu 
wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz 
z jego następstwami (Dz.U. 2001 , L 212, s. 12). 
ECLI:EU:C:2020 :128 2 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
6. Oprócz tego należy wziąć pod uwagę Umowę między Unią Europejską a Republiką Islandii 
i Królestwem Norwegii w sprawie procedury przekazy wania osób pomiędzy państwami członkowskimi 
Unii Europejskiej a Islandią i Norwegią 8 (zwaną dalej „umową w sprawie procedury przekazy wania 
osób”), a w tle jest jeszcze szereg aktów Rady Europy mających wpły w na ekstradycję 9 oraz Konwencja 
genewska dotycząca statusu uchodźców 10. Trzeba również należycie uwzględnić w ynikający z prawa 
Unii zakaz w ydawania osób narażonych na nieludzkie i poniżające traktowanie albo kara nie, co 
dotyczy zarówno w ydawania do państw trzecich 11, jak i wewnętrznie między państwami członkowskimi 
Unii, w kontekście europejskiego nakazu aresztowania 12 (jak odzwierciedlono to odpowiednio w art. 19 
i 4 karty), a także w ydawania w sytuacji domniemanych nieprawidłowości systemow ych w w ymiarze 
sprawiedliwości państwa przyjmującego, które zagrażają rzetelnemu procesowi sądowemu (art. 47 
karty) 13. 
7. W odpowiedzi na pierwsze pytanie prejudycjalne doszedłem do wniosku, żewładze chorwackie były 
w świetle zasad w ypracowanych w w yroku Petruhhin zobowiązane poinformować władze islandzkie 
ozłożonym przez Rosję wniosku o ekstradycję I.N. i nadal mają obowiązek przekazy wać Islandii 
wszelkie posiadane przez nie materiały, które mogłyby pomóc władzom islandzkim w podjęciu decyzji 
o ewentualnym ściganiu I.N. w Islandii i dążeniu do jego powrotu do tego kraju. 
8. Ponadto ze względu na obowiązek wzajemnego zaufania co do jakości i zgodności z prawem 
przepisów uczestniczących państw, który jest podstawą wspólnego europejskiego systemu azylowego, 
a w szczególności rozporządzenia Dublin III, władze chorwackie, w tym sądy, nie mogą działać 
w sposób niespójny z decyzją o udzieleniu azylu w ydaną wpaństwie stowarzyszonym w ramach 
Schengen, takim jak Islandia, w ramach wspólnego europejskiego systemu azylowego. Taka 
niespójność miałaby miejsce, gdyby (i) Chorwacja powstrzymałasię od poinformowania Islandii 
o wniosku o ekstradycję dotyczącym tych samych lub podobnych zarzutów podnoszonych 
w postępowaniu karnym, w związku z którymi Islandia udzieliła I.N. azylu, ponieważ Islandia ustaliła, 
że jest państwem członkowskim odpowiedzialnym za rozpatrzenie wniosku w świetle rozporządzenia 
Dublin III 14, (ii) jakiekolwiek jej organy, w tym sądy, dokonały rozstrzygnięcia w kwestii ryzyka 
narażenia I.N. na nieludzkie lub poniżające traktowanie lub rażące naruszenie przez Rosję prawa do 
sądu w sposób niezgodny z wcześniejszą decyzją Islandii o udzieleniu mu azylu w 2015 r. 
9. Odpowiadając na drugie pytanie prejudycjalne: z uwagi na to, że Islandia nie złożyła jeszcze wniosku 
o ekstradycję, na Chorwacji nie spoczy wa obecnie czynny obowiązek przekazania I.N. Islandii na 
podstawie umow y w sprawie procedury przekazy wania osób 15.Dosądów chorwackich będzie należało 
ustalenie, czy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, ewentualny nakaz aresztowania w ydany 
ostatecznie przez Islandię – w związku z umową w sprawie procedury przekazy wania osób – zapewnia 
ochronę przed bezkarnością równoważną ekstradycji, bez zwolnienia przy tym tych sądów z obowiązku 
działania w sposób spójny z decyzją Islandii o udzieleniu azylu w 2015 r. 
8 Dz.U. 2006 , L 292, s. 2. Umowa ta zostaławłączona do prawa Unii decyzją Rady z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie zawarcia Umowy 
między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie procedury przekazywania osób między państwami 
członkowskimi Unii Europejskiej a Islandią i Norwegią (Dz.U. 2014 , L 343, s. 1) (zwanej dalej „umową w sprawie procedury przekazywania 
osób”). 
9 Europejska konwencja o ekstradycji (ETS nr 024). Europejska konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych (ETS nr 030), która weszła 
w życie w dniu 12 czerwca 1962 r. Rosja ratyfikowała obie te konwencje, a Drugi protokół dodatkowy do Europejskiej konwencji o pomocy 
prawnej w sprawach karnych (ETS nr 182) wszedł w życie w odniesieniu do Rosji w dniu 1 stycznia 2020 r. Pod egidą Rady Europy przyjęto 
również europejską Konwencję o przekazywaniu osób skazanych (ETS nr 112). 
10 Podpisana w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r., weszław życie w dniu 22 kwietnia 1954 r. [Zbiór traktatów ONZ, tom 189, s. 150, nr 2545 
(1954 )], uzupełniona Protokołem dotyczącym statusu uchodźców, zawartym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r., który wszedł w życie 
w dniu 4 października 1967 r. (zwane dalej łącznie „konwencją genewską”). 
11 Postanowienie z dnia 6 września 2017 r., Peter Schotthöfer & Florian Steiner (C-473/15, EU:C:2017 :633, pkt 24 i przytoczone tam 
orzecznictwo). 
12 Zobacz na przykład wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech) (C-220/18 PPU , 
EU:C:2018 :589). 
13 Wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Minister for Justice and Equality (Nieprawidłowości w systemie sądownictwa), (C-216/18 PPU , EU:C:2018 :586). 
14 Zobacz przypis 5 powyżej. 
15 Zobacz przypis 8 powyżej. 
ECLI:EU:C:2020 :128 3 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
I. Ramy prawne 
A. Prawo Unii Europejskiej 
10. Artykuł 18 ust. 1 TFUE stanowi: 
„W zakresie zastosowania traktatów i bez uszczerbku dla postanowień szczególnych, które one 
przewidują, zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową”. 
11. Artykuł 2 ust. 1 Konwencji w ykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między 
rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki 
Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach 16 stanowi: 
„Granice wewnętrzne mogą być przekraczane w każdym miejscu, bez poddawania przekraczających je 
osób jakiejkolwiek kontroli”. 
12. Artykuł 2 Protokołu (nr 19) w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej 17 
stanowi: 
„Dorobek Schengen stosuje się do państw członkowskich, o których mowa w artykule 1, bez 
uszczerbku dla artykułu 3 Aktu przystąpienia z 16 kwietnia 2003 r. i artykułu 4 Aktu przystąpienia 
z 25 kwietnia 2005 r. Rada zastępuje Komitet Wykonawczy utworzony na mocy układów z Schengen”. 
13. Artykuł 6 akapit pierwszy Protokołu (nr 19) w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii 
Europejskiej 18 stanowi: 
„Republika Islandii i Królestwo Norwegii są włączone we wprowadzanie w życie dorobku Schengen 
i w jego dalszy rozwój. Właściwe procedury uzgadnia się w tym celu w układzie z tymi państwami 
zawartym przez Radę stanowiącą na zasadzie jednomyślności członków w ymienionych w artykule 1. 
Układ taki zawiera postanowienia dotyczące udziału Islandii i Norwegii w ponoszeniu wszelkich 
skutków finansow ych w ynikających z wprowadzenia w życie niniejszego Protokołu”. 
14. Artykuł 1 umow y o uczestnictwie w dorobku Schengen 19 stanowi: 
„Republika Islandii i Królestwo Norwegii, zwane dalej, odpowiednio, »Islandią« i »Norwegią«, są 
odpowiednio związane z działalnością Wspólnoty Europejskiej i Unii Europejskiej w dziedzinach 
objętych postanowieniami określonymi w załącznikach A i B do niniejszej Umow y i ich dalszego 
rozwoju. 
Niniejsza Umowa tworzy wzajemne prawa i obowiązki zgodnie z określonymi w nim [niej] 
procedurami”. 
16 Dz.U. 2000 , L 239, s. 19. Zwana dalej „konwencją wykonawczą do układu z Schengen”.  
17 Dz.U. 2012 , C 326, s. 1.  
18 Ibidem.  
19 Zobacz przypis 4 powyżej.  
ECLI:EU:C:2020 :128 4 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
15. Artykuł 4 ust. 1 i art. 4 ust. 2 zdanie pierwsze aktu przystąpienia Republiki Chorwacji 20 stanowi: 
„1. Przepisy dorobku Schengen, o których mowa w Protokole w sprawie dorobku Schengen 
włączonego w ramy Unii Europejskiej (zwanym dalej »protokołem w sprawie Schengen«), załączonym 
do TUE i TFUE, oraz akty oparte na tym dorobku lub w inny sposób z nim związane, w ymienione 
wzałączniku II 21, jak również wszelkie dalsze akty przyjęte przed dniem przystąpienia, są wiążące dla 
Chorwacji i mają zastosowanie w Chorwacji od dnia przystąpienia. 
2. Przepisy dorobku Schengen włączone w ramy Unii Europejskiej oraz akty oparte na tym dorobku 
lub w inny sposób z nim związane, które nie zostały w ymienione w ustępie 1, chociaż są wiążące dla 
Chorwacji od dnia przystąpienia, stosuje się w tym państwie jedynie na podstawie decyzji Rady podjętej 
w tym celu, po sprawdzeniu, zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami oceny Schengen, czy 
w Chorwacji zostały spełnione niezbędne warunki dla stosowania wszystkich części tego dorobku, 
włączając w to skuteczne stosowanie wszystkich przepisów Schengen zgodnie z uzgodnionymi 
wspólnymi standarda mi i zasadami podstawow ymi […]”. 
B. Prawo EOG 
16. Artykuł 4 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym 22 (zwanego dalej „porozumieniem 
EOG”) stanowi: 
„W zakresie stosowania niniejszego Porozumienia i bez uszczerbku dla zawartych w nim postanowień 
szczególnych zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową”. 
17. Artykuł 36 ust. 1 porozumienia EOG stanowi: 
„W ramach postanowień niniejszego Porozumienia zakazane są ograniczenia w swobodnym 
świadczeniu usług na terytorium Umawiających się Stron w odniesieniu do oby wateli państw 
członkowskich WE oraz państw EFTA mających swe przedsiębiorstwo w państwie członkowskim WE 
lub w państwie EFTA, innym niż państwo odbiorcy świadczenia”. 
C. Prawo państwa członkowskiego 
18. Artykuł 9 konstytucji Republiki Chorwacji („Narodne novine” nr 56/90, 135/97, 113/00, 28/01, 
76/10 i 5/14) stanowi: 
„Oby watel Republiki Chorwacji nie możebyć w ydalony z Republiki Chorwacji ani pozbawiony 
oby watelstwa, ani poddany ekstradycji do innego państwa, z w yjątkiem w ykonania decyzji o ekstradycji 
lub przekazaniu w ydanej zgodnie z traktatem międzynarodow ym lub acquis communautaire”. 
19. Artykuł 12 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 Zakon o međunarodnoj pravnoj pomoći u kaznenim stvarima (ustaw y 
omiędzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych, „Narodne novine” 178/04, zwanej dalej 
„ZOMPO”) stanowi, że wniosek o udzielenie międzynarodowej pomocy prawnej można oddalić,jeżeli 
(1) wniosek dotyczy czynu uważanego za przestępstwo polityczne lub czynu związanego z takim 
przestępstwem […]; (3) uwzględnienie wniosku mogłoby doprowadzić do naruszenia suwerenności, 
20 Zobacz decyzję Rady Unii Europejskiej z dnia 5 grudnia 2011 r. w sprawie przyjęcia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej oraz załączony 
do niej akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Chorwacji oraz dostosowań w Traktacie o Unii Europejskiej, Traktacie 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktacie ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Dz.U. 2012 , L 112, s. 6). 
21 Załącznik II rozpoczyna się od Układu między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki 
Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz.U. 2000 , L 239, s. 13; zwanego 
dalej „układem z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r.”). 
22 Dz.U. 1994 , L 1, s. 3. 
ECLI:EU:C:2020 :128 5 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
bezpieczeństwa, porządku prawnego lub innych istotnych interesów Republiki Chorwacji; oraz 
(4) można zasadnie przypuszczać, że osoba, przeciwko której złożono wniosek o ekstradycję, 
w przypadku ekstradycji byłaby ścigana lub ukara na z powodu swojej rasy, religii, narodowości, 
przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych lub że jej sytuacja uległaby 
pogorszeniu z któregokolwiek z tych powodów. 
20. Artykuł 55 ZOMPO stanowi: 
„(1) w przypadku gdy sądwłaściw y uzna, że ustawowe przesłanki ekstradycji nie zostały spełnione, 
w ydaje postanowienie o oddaleniu wniosku o ekstradycję i niezwłocznie przekazuje je do Vrhovni sud 
(sądu najw yższego) Republiki Chorwacji, który po w ysłuchaniu właściwego prokuratora utrzymuje 
w mocy, uchyla lub zmienia to postanowienie”. 
II. Okolic zności faktyc zne w postępowaniu głównym i pr zedstawione pytania prejudycjalne 
21. Jak wspomniano pow yżej, w dniu 20 maja 2015 r. biuro Interpolu w Moskwie w ydało 
międzynarodow y list gończy w celu zatrzymania I.N. w związku z postępowaniem karnym w sprawie 
łapownictwa, a konkretniej formy łapownictwa znanej jako łapownictwo bierne (art. 290 ust. 5 
kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej). I.N. podejrzewano o to, że jako dyrektor w ydziału 
licencjonowania i certyfikacji rosyjskiego ministerstwa sytuacji nadzw yczajnych w Republice Karelii, po 
uprzednim porozumieniu z innymi urzędnikami ministerstwa oraz naduży wając swoich uprawnień 
służbow ych, przyjął łapówkę w w ysokości 833 000 rubli rosyjskich (RUB) (około 11 700 EUR) od 
przedstawiciela firmy za w ydanie mu w zamian licencji na montaż, wsparcie techniczne i napraw y 
urządzeń przeciwpożarow ych w budynkach i na placach budow y. 
22. W dniu 30 czerwca 2019 r. I.N. został zatrzymany na chorwackim przejściu granicznym na 
podstawie w yżej wspomnianego międzynarodowego listu gończego. Na granicy I.N. w ylegitymował się 
islandzkim dokumentem podróży dla uchodźców nr […], ważnym od dnia 25 lutego 2019 r. do dnia 
25 lutego 2021 r. 
23. W dniu 1 lipca 2019 r. I.N. został doprowadzony przed sędziego śledczego Županijski sud (sądu 
okręgowego w Zagrzebiu, Chorwacja). w dniu 1 lipca 2019 r. Županijski sud (sąd okręgow y 
w Zagrzebiu) zastosował wobec I.N., zgodnie z art. 47 ZOMPO, areszt ekstradycyjny. I.N. pozostaje 
w areszcie, po tym jak nie uwzględniono jego odwołań. 
24. W dniu 1 sierpnia 2019 r. departament spraw konsularnych, w ydział ds. wiz i cudzoziemców 
w ministerstwie spraw zagranicznych i europejskich Republiki Chorwacji przekazał do Županijski sud 
(sądu okręgowego) w Zagrzebiu notę z ambasady Islandii, w której stwierdza się, że I.N. posiada 
oby watelstwo islandzkie, jak również pobyt stały w Islandii. W nocie wskazuje się, że I.N. uzyskał 
oby watelstwo islandzkie w dniu 19 czerwca 2019 r. Przed uzyskaniem tego oby watelstwa był on 
w posiadaniu dokumentu podróży dla uchodźców nr […]. W nocie podkreślono również, żerząd 
Islandii zwraca się z prośbą o zapewnienie I.N. bezpiecznego przejazdu (safe passage) do Islandii w jak 
najkrótszym terminie. 
25. W dniu 6 sierpnia 2019 r. do Županijski sud (sądu okręgowego) w Zagrzebiu wpłynął wniosek 
prokuratury Federacji Rosyjskiej o ekstradycję I.N. do Federacji Rosyjskiej, zgodnie z postanowieniami 
Europejskiej konwencji o ekstradycji 23. O ekstradycję wniesiono w celu ścigania za dziewięć 
przestępstw łapownictwa biernego z art. 290 ust. 3 kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej oraz pięć 
przestępstw łapownictwa biernego z art. 290 ust. 5 lit. a) kodesku karnego Federacji Rosyjskiej. Na 
poparcie wniosku o ekstradycję załączono również zgodnie z postanowieniami Europejskiej konwencji 
o ekstradycji dokumenty, ponieważ między Chorwacją a Rosją nie obowiązy wała umowa o ekstradycji. 
23 Zob. przypis 9 powyżej. 
ECLI:EU:C:2020 :128 6 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
26. We wniosku wskazano ponadto, że prokuratura Federacji Rosyjskiej zapewnia, iż celem wniosku 
o ekstradycję nie jest ściganie danej osoby ze względów politycznych, ze względu na rasę, religię, 
narodowość czy poglądy oraz że I.N. będzie miał do dyspozycji wszystkie możliwości skorzystania 
z obrony, w tym z pomocy adwokata, a także że nie będzie poddawany torturom, okrutnemu lub 
nieludzkiemu traktowaniu ani kara niu naruszającemu godność ludzką. 
27. W dniu 5 września 2019 r. rozpatrująca sprawę izba Županijski sud (sądu okręgowego) 
w Zagrzebiu uznała, że zostały spełnione przewidziane w art. 33, 34 i 37 ZOMPO ustawowe 
przesłanki ekstradycji dla ścigania cudzoziemca I.N. 
28. W dniu 30 września 2019 r. I.N. odwołał się do sądu odsyłającego. Zgodnie z postanowieniem 
odsyłającym I.N. oświadczył,iż istnieje konkretne, poważne i racjonalnie przewidy walne ryzyko, że 
w przypadku ekstradycji możebyć poddany torturom oraz nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu. 
W odwołaniu wskazał między innymi, że jego status uchodźcy został uznany w Islandii właśnie ze 
względu na konkretne postępowanie karne w Rosji, że jest posiadaczem ważnego islandzkiego 
dokumentu podróży dla uchodźców oraz że Županijski sud (sąd okręgow y) w Zagrzebiu faktycznie 
odebrał mu ochronę międzynarodową przyznaną w Islandii. Podniósł również, że Županijski sud (sąd 
okręgow y) w Zagrzebiu dokonał błędnej w ykładni w yroku Trybunału w sprawie Petruhhin 24. 
29. Zgodnie z orzecznictwem sądu odsyłającego wniosek o ekstradycję należy oddalić,jeżeli istnieje 
rzeczy wiste ryzyko, że w przypadku ekstradycji danej osoby może ona zostać poddana torturom, 
nieludzkiemu traktowaniu lub kara niu. W postanowieniu odsyłającym stwierdzono, że okoliczności te 
zostaną rozpatrzone w ramach postępowania odwoławczego. 
30. Niemniej jednak sąd odsyłający ma wątpliwości co do tego, czy przed rozstrzygnięciem wniosku 
o ekstradycję na podstawie przepisów prawa Unii należałoby poinformować Islandię, która przyznała 
I.N. oby watelstwo, o wniosku o ekstradycję, tak aby państwo to mogło, jeśli w ykaże takie życzenie, 
zwrócić się o przekazanie mu jego oby watela, by przeprowadzić postępowanie w celu zapobieżenia 
ryzyku bezkarności. 
31. Ponieważ istnieją wątpliwości co do stosowania prawa Unii, sąd odsyłający w dniu 26 listopada 
2019 r. zawiesił postępowanie i skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące 
pytania prejudycjalne: 
„1. Czy art. 18 TFUE należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie Unii Europejskiej, 
które decyduje o ekstradycji do państwa trzeciego oby watela państwa niebędącego członkiem Unii 
Europejskiej, ale należącego do strefy Schengen, zobowiązane jest poinformować o wniosku 
o ekstradycję państwo należące do strefy Schengen, którego oby watelem jest dana osoba? 
2. W przypadku gdy odpowiedź na pow yższe pytanie będzie twierdząca, a państwo należące do strefy 
Schengen zwróciłosię o przekazanie danej osoby w celu przeprowadzenia postępowania, z powodu 
którego złożono wniosek o ekstradycję – czy należytę osobę przekazać temu państwu zgodnie 
z Umową między Unią Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii w sprawie 
procedury przekazy wania osób między państwami członkowskimi Unii Europejskiej a Islandią 
i Norwegią?”. 
32. Postanowienie odsyłające wpłynęło do sekretariatu Trybunału Sprawiedliwości w dniu 5 grudnia 
2019 r. i podjęto decyzję o rozpoznaniu go w pilnym trybie prejudycjalnym. 
24 Wyrok z dnia 6 września 2019 r. (C-182/15, EU:C:2016 :630). 
ECLI:EU:C:2020 :128 7 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
33. Uwagi na piśmie zostałyzłożone do Trybunału przez I.N., prokuraturę, Republikę Chorwacji 
i Komisję Europejską. I.N. i Komisja wzięli udział w rozprawie, która odbyłasię w Trybunale w dniu 
31 stycznia 2020 r., podobnie jak Republika Grecka, Irlandia, Republika Islandii, Królestwo Norwegii 
i Urząd Nadzoru EFTA. 
III. Stresz c zenie uwag na piśmie i uwag pr zedstawionyc h ustnie 
34. I.N. podnosi, żewładze islandzkie ustaliły, iż złożył on właściw ym rosyjskim organom zeznania 
przeciwko swoim przełożonym w administracji publicznej w odniesieniu do ich działalności 
korupcyjnej, ale ze względu na powiązania tych przełożonych z w ysokimi urzędnikami w administracji 
publicznej to jego objęto ściganiem, a nie ich. 
35. I.N. twierdzi, że ściganie go jest bezprawne i budzi wątpliwości, a Chorwacja działa z naruszeniem 
art. 6 EKPC. I.N. utrzymuje, że jego status uchodźcy nadal ma znaczenie dla spraw y i należałogo 
uwzględnić. Zwraca ponadto uwagę, że nie może ubiegać się o azyl na podstawie prawa chorwackiego, 
ponieważ status uchodźcy został mu już przyznany, a z orzecznictwa chorwackiego trybunału 
konstytucyjnego z 2018 r. w ynika, żesądy chorwackie są zobowiązane brać pod uwagę 
międzynarodową ochronę przyznawaną na podstawie rozporządzenia Dublin III 25. 
36. Pojęcie równego traktowania w zakresie czterech swobód ma kluczowe znaczenie dla relacji między 
państwami członkowskimi EOG i Unii (zobacz moty w 15 i art. 4 porozumienia EOG) , podobnie jak 
jednolita w ykładnia porozumienia EOG i prawodawstwa Unii. Celem jest jednorodność tych dwu 
systemów (art. 105 porozumienia EOG) . 
37. I.N. dodaje, że orzecznictwo Trybunału w ydane na podstawie art. 18 TFUE znajduje zastosowanie 
w drodze analogii, ponieważ art. 4 porozumienia EOG zasadniczo go powiela. Osoba, która znajduje się 
w sytuacji objętej zakresem stosowania porozumienia EOG, musi być zatem traktowana w ten sam 
sposób, niezależnie od przynależności państwowej 26, a postępowanie główne jest objęte zakresem 
stosowania art. 36 porozumienia EOG, które powiela zasadniczo art. 56 TFUE, dotyczący swobodnego 
przepły wu usług. Gdyby oby watele EOG nie mogli powoły wać się na ochronę przed ekstradycją na 
podstawie w yroku Petruhhin 27, rzadziej korzystaliby z usług biur podróży oferujących podróże po 
Europie. 
38. I.N. dodaje, że swobodny przepły w w EOG osób nieczynnych zawodowo, które nie są objęte żadną 
z czterech swobód, wchodzi niekiedy w zakres stosowania porozumienia EOG, ponieważ dyrekty wa 
2004 /38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa oby wateli 
Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw 
członkowskich 28 zostaławłączona do prawa EOG na mocy decyzji Wspólnego Komitetu EOG 
nr 158/2007 z dnia 7 grudnia 2007 r. zmieniającej załączniki V („Swobodny przepły w pracowników”) 
i VIII („Prawo przedsiębiorczości”) do porozumienia EOG 29. W w yrokach w sprawach Gunnarsson 30 
i Jabbi 31 Trybunał EFTA dokonał szerokiej w ykładni dyrekty w y 2004 /38, aby zrekompe nsować brak 
w prawie EOG przepisu odpowiadającego art. 21 TFUE dotyczącemu oby watelstwa. 
25 Zobacz przypis 5 powyżej.  
26 I.N. powołuje się na wyrok z dnia 2 lutego 1989 r., Cowan (186/87, EU:C:1989 :47, pkt 10).  
27 Wyrok z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630).  
28 Zmieniająca rozporządzenie (EWG) nr 1612 /68 i uchylająca dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG,  
75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz.U. 2004 , L 158, s. 77). 
29 Dz.U. 2008 , L 124, s. 20. 
30 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 24 listopada 2014 r. w sprawie E-27/13, Gunnarsson przeciwko Landsbankinn (Report of the EFTA Court, 
2014 , s. 1090 ). 
31 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie E-28/15, Jabbi przeciwko rządowi Norwegii (Report of the EFTA Court, 2016 , 
s. 575). 
ECLI:EU:C:2020 :128 8 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
39. I.N. podnosi, że zapobieganie bezkarności stanowi uzasadniony cel pozwalający na ograniczenie 
podstawow ych wolności, ale ten sam cel możebyć osiągnięty za pomocąśrodków mniej 
restrykcyjnych niż ekstradycja 32, i powołuje się na umowę w sprawie procedury przekazy wania osób 
obowiązującą między Unią a Islandią i Norwegią 33, której treść odpowiada niemal całkowicie decyzji 
ramowej Rady 2002 /584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu 
aresztowania i procedury w ydawania osób między państwami członkowskimi 34. I.N. wskazuje na 
podobieństwo definicji europejskiego nakazu aresztowania w art. 1 decyzji 2002 /584/WSiSW i w art. 2 
ust. 5 umow y w sprawie procedury przekazy wania osób 35. 
40. Zdaniem prokuratury, ponieważ Islandia nie jest państwem członkowskim Unii, I.N. przysługiwały 
w chwili zatrzymania prawa w ynikające z porozumienia EOG, ale nie te w ynikające z TFUE 
w odniesieniu do oby wateli państw członkowskich Unii. Prawo do swobodnego przemieszczania się 
w ynikające z porozumienia EOG ma zakres węższy niż prawa przyznane na mocy art. 21 TFUE, 
a poza tym nie obejmuje ekstradycji. W konsekwencji zasada niedyskryminacji ustanowiona w art. 4 
porozumienia EOG nie ma zastosowania w postępowaniu głównym 36. 
41. Ponadto w chorwackim postępowaniu w sprawie ekstradycji nie ma praktyki przekazy wania 
oskarżonego państwu, którego jest oby watelem, a nie państwu wnoszącemu o ekstradycję. Nie jest to 
środek mniej restrykcyjny w rozumieniu w yroku Petruhhin, ponieważ przedłuża on okres aresztu 
ekstradycyjnego. Nie ma więc konieczności informowania Islandii o postępowaniu w sprawie 
ekstradycji, o którym i tak zresztą wie. 
42. Na rozprawie Irlandia wniosła do Trybunału o zrewidowanie orzecznictwa w ynikającego z w yroku 
Petruhhin poprzez zastosowanie podejścia zaproponowanego w tej sprawie przez rzecznika generalnego 
Y. Bota 37, zgodnie z którym osoby niebędące i będące oby watelami nie znajdują się w odniesieniu do 
przepisów w yłączających ekstradycję do państw trzecich w porówny walnej sytuacji, gdyżściganie 
oby wateli w państwach członkowskich pochodzenia ma na celu zapobieganie bezkarności. W zakresie 
rewizji ustaleń przyjętych w w yroku Petruhhin Irlandia odwołuje się w szczególności do pkt 47, 48 
i 49. 
43. Na rozprawie Grecja podniosła, że zasady w ynikające z w yroku Petruhhin powinny znaleźć 
zastosowanie. Jej zdaniem I.N. korzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się i nie możebyć 
dyskryminowany ze względu na przynależność państwową, mimo że Grecja nie w yklucza, iż 
ekstradycja do państwa trzeciego możesłużyć uzasadnionemu celowi, takiemu jak zapobieganie 
bezkarności. Ważne było to, aby sąd odsyłający dokonał oceny powodów, dla których I.N. przyznano 
status uchodźcy. Grecja powołałasię na art. 3, 4, 28 i 36 porozumienia EOG 38. 
44. Na rozprawie Urząd Nadzoru EFTA podkreślił, że porozumienie EOG stanowi porządek prawny 
sui generis oparty na wzajemnym zaufaniu i współpracy oraz charakteryzujący się bliskością 
podstawow ych wartości wspólnych dla państw członkowskich Unii i EFTA 39. Klauzula dotycząca 
dobrej wiary z art. 3 porozumienia EOG odpowiada art. 4 TUE. System ten charakteryzuje się 
dynamicznym ujednolicaniem przepisów materialnoprawnych, a państwa EFTA są równe państwom 
członkowskim Unii jeżeli chodzi o wnioski ustawodawcze Komisji (art. 99 ust. 1 porozumienia EOG) ; 
32 I.N. powołuje się na wyroki z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630) oraz z dnia 13 listopada 2018 r., Raugevicius 
(C-247/17, EU:C:2018 :898). 
33 Zobacz przypis 8 powyżej. 
34 Dz.U. 2002 , L 190, s. 1. Zwanej dalej „decyzją ramową w sprawie ENA”. 
35 Zobacz przypis 8 powyżej. 
36 W odniesieniu do prawa do swobodnego przemieszczania się, o którym mowa w art. 21 TFUE, oraz odstępstw od niego prokuratura powołuje 
się na wyroki: z dnia 12 maja 2011 r., Runevič-Vardyn i Wardyn (C-391/09, EU:C:2011 :291); z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, 
EU:C:2016 :630): oraz z dnia 13 listopada 2018 r., Raugevicius (C-247/17, EU:C:218:898). 
37 C-182/15, EU:C:2016 :330. 
38 Grecja powołałasię również na inne orzeczenia, takie jak wyrok z dnia 5 lipca 2007 r., Komisja/Belgia (C-522/04, EU:C:2007 :405). 
39 W tym względzie powołano się na dwa pierwsze motywy porozumienia EOG. 
ECLI:EU:C:2020 :128 9 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
następuje tu ciągły proces konsultacji (art. 99 ust. 3 porozumienia EOG) . Odnośne akty prawne Unii 
dodaje się do porozumienia EOG i stają się one częścią dorobku, jeśli nie zostają dostosowane 
(art. 102 porozumienia EOG) . Jednorodność zapewniają art. 6 i 105 porozumienia EOG. Orzecznictwo 
Trybunału EFTA i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wzmacnia to dynamiczne 
ujednolicanie, a różnice między nimi nie rozciągają się na jego podstaw y i wartości. 
45. Urząd Nadzoru EFTA stwierdził zatem, że Chorwacja ograniczyła prawo I.N. do swobodnego 
przemieszczania się, a orzecznictwo w ynikające z w yroku Petruhhin ma takie samo zastosowanie do 
oby wateli EOG. Zastosowanie art. 4 porozumienia EOG w związku z odpowiednim postanowieniem 
porozumienia EOG dotyczącym swobodnego przemieszczania się osiąga ten sam skutek. 
46. Urząd Nadzoru EFTA powołał się również na postanowienie z dnia 6 września 2017 r. Peter 
Schotthöfer & Florian Steiner 40. Oby wateli Unii i oby wateli EOG, którzy swobodnie się 
przemieszczają, należy chronić przed ekstradycją do państw trzecich powodującą narażanie na 
nieludzkie i poniżające traktowanie, o którym mowa w art. 19 karty. 
47. Urząd Nadzoru EFTA uważa, że orzeczenie w sprawie Schotthöfer odzwierciedla zasadę 
bezwzględną, a Chorwacja powinna ufać ocenie dokonanej przez Islandię w odniesieniu do skutków 
ekstradycji. Należyzałożyć, że podstaw y przyznania statusu uchodźcy są trafne 41. Nie zniknęły one wraz 
z nadaniem I.N. oby watelstwa islandzkiego. Urząd Nadzoru EFTA zwraca uwagę, że w prawie 
islandzkim znajduje się odesłanie do art. 15 dyrekty w y kwalifikacyjnej 42. Twierdzi on, że art. 21 TFUE 
nie może ograniczać prawa do swobodnego przemieszczania się, które przysługuje również na mocy 
prawa EOG, a w dorobku dotyczącym prawa do swobodnego przemieszczania się nie dokonuje się 
rozróżnienia w zależności od tego, czy ograniczenie jest oparte na prawie cy wilnym, karnym czy prawie 
publicznym. 
48. Na rozprawie Islandia przedstawiła bliższe informacje o podróżach I.N. Odbył on lot z małżonką 
i dwójką dzieci z Islandii do Wiednia, a następnie wsiadł do autobusu do Zagrzebia, planującspędzić 
wakacje na chorwackich plażach. 
49. Islandia podnosi, że w yrok Petruhhin ma zastosowanie w postępowaniu głównym, ponieważ 
dotyczący usług art. 36 porozumienia EOG odpowiada art. 56 TFUE, a w w yroku Cowan 43 Trybunał 
stwierdził, żeusługi turystyczne są usługami i dyrekty wa 2004 /38 jest włączona do prawa EOG. 
Powołano się również na w yrok Trybunału EFTA w sprawie Wahl przeciwko Republice Islandii 44, 
a Islandia argumentowała, że art. 4 porozumienia EOG odpowiada art. 18 TFUE. 
50. Zdaniem Islandii Chorwacja była zobowiązana udostępnić jej informacje niezbędne do podjęcia 
decyzji w kwestii tego, czy powinna ścigać I.N., a następnie przekazać I.N. zgodnie z umową 
w sprawie procedury przekazy wania osób 45. 
51. Islandzka dyrekcja ds. imigracji udzieliła ochrony międzynarodowej w dniu 8 czerwca 2015 r. na 
podstawie zeznania, które uznano za szczegółowe, pozbawione sprzeczności, jasne, spójne, wiarygodne 
i realistyczne. Udzielenie tej ochrony uzasadniono również ogólnym stanem praw człowieka w Rosji 
w tym czasie, opisanym w raportach organizacji pozarządow ych oraz raportach krajow ych 
imiędzynarodow ych, powszechną korupcją w administracji i w ymiarze sprawiedliwości oraz 
nienormalnie niskim odsetkiem uwzględnianych apelacji w sprawach karnych (1%). Islandia była 
40 C-473/15, EU:C:2017 :633.  
41 Tutaj Urząd Nadzoru EFTA powołuje się na wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r., N.S. i in. (C-411/10 i C-493/10, EU:C:2011 :865, pkt 83).  
42 Zobacz przypis 7 powyżej.  
43 Wyrok z dnia 2 lutego 1989 r. (C-186/87, EU:C:1989 :47).  
44 Wyrok z dnia 22 lipca 2013 r. w sprawie E-15/12, Wahl przeciwko Republice Islandii (Report of the EFTA Court, 2013 , s. 534).  
45 Zobacz przypis 8 powyżej.  
ECLI:EU:C:2020 :128 10 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
świadoma, że przeciwko I.N. w ydano czerwoną notę w odniesieniu do przestępstwa, którego 
popełnienie mu zarzucano, kiedy otrzymał ochronę międzynarodową. Nie odpowiedziała na wnioski 
Rosji dotyczące ustalenia miejsca pobytu I.N. Od 2015 r. ochrony międzynarodowej udzielono 
12 oby watelom Rosji spośród 47, którzy złożyli wnioski. Czworo z nich to I.N. i jego rodzina. 
52. Ponadto Islandia podniosła na rozprawie, że przestrzegania karty w ymaga się również w kontekście 
EOG 46, a I.N. miał być chroniony przed systemow ymi problemami rosyjskiego w ymiaru 
sprawiedliwości 47. 
53. Po odbyciu przesłuchania w odniesieniu do tego, co miałanamyśli, wnioskując o zapewnienie 
bezpiecznego przejazdu (safe passage), Islandia dodała, że w dniu 24 lipca 2019 r. ambasada Islandii 
w Berlinie otrzymała notę werbalną informującą o aresztowaniu I.N. w miesiącu, który upłynął. 
Ambasador odpowiedział zgodnie z Konwencją wiedeńską o stosunkach konsularnych 48 na tę notę, że 
jego rząd życzy sobie, aby sprawnie przeprowadzono postępowanie i jak najszybciej zapewniono 
bezpieczny przejazd (safe passage). Umowa w sprawie procedury przekazy wania osób nie miała 
wówczas zastosowania 49. 
54. Islandia oświadczyła, że m ożebyć właściwa, aby ścigać I.N. na podstawie art. 6 islandzkiego 
kodeksu karnego, ale jest to kwestia decyzji niezależnej prokuratury. I.N., jako oby watel, nie może 
zostać poddany ekstradycji z Islandii w świetle islandzkiej ustaw y o ekstradycji. 
55. Podczas rozpraw y Norwegia argumentowała, że w porozumieniu EOG nie ma postanowienia 
odpowiadającego art. 21 TFUE. Właściw ymi postanowieniami porozumienia EOG były art. 4, 28 i 36, 
lecz w yłącznie do sądu odsyłającego należała decyzja, które ze swobód znajdowały ewentualnie 
zastosowanie, i nie może istnieć domniemanie, że I.N. był usługobiorcą, co również podlegało 
rozstrzygnięciu przez sąd chorwacki. Dyrekty wa 2004 /38 też nie może mieć znaczenia dla spraw y. Nie 
reguluje ona bowiem wniosków o ekstradycję. Sprawa karna nie jest objęta zakresem stosowania 
porozumienia EOG. 
56. Norwegia zwraca uwagę, żesąd najw yższy Norwegii zwrócił się do Trybunału EFTA, aby w zawisłej 
przed nim sprawie Campbell 50 zmienił swoje podejście zastosowane w w yroku w sprawie Jabbi 51, 
w którym uznano, że dyrekty wę 2004 /38 można interpretować w ten sposób, iż przyznaje ona te same 
prawa, które w ynikają z art. 21 TFUE. Norwegia uważa, że w yrok w sprawie Jabbi jest niespójny z art. 6 
porozumienia EOG, i zwraca się do Trybunału o orzeczenie, że prawa oparte w yłącznie na art. 21 
TFUE nie są objęte zakresem stosowania porozumienia EOG, ponieważ nie ma w nim postanowienia 
odpowiadającego temu postanowieniu. 
57. W odniesieniu do pierwszego pytania prejudycjalnego Norwegia twierdziła, że umowa w sprawie 
procedury przekazy wania osób zawarta między Islandią a Norwegią stanowi zw ykłą umowę 
międzynarodową, która nie wchodzi w zakres prawa EOG, i że nie można jej interpretować w ten sam 
sposób co decyzji ramowej w sprawie ENA 52. Ich kontekst i cel są różne, nawet jeśli brzmienie jest 
podobne. W w yroku Petruhhin położono nacisk właśnie na kontekst i cel. 
46 Islandia powołałasię na wyrok z dnia 26 lutego 2013 r., Åkerberg Fransson (C-617/10, EU:C:2013 :105).  
47 Którym sprzeciwia się art. 47 karty. Wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Minister for Justice and Equality (C-216/18 PPU , EU:C:2018 :586).  
48 Zbiór traktatów ONZ, tom 596, s. 261.  
49 Zobacz przypis 8 powyżej. Umowa w sprawie procedury przekazywania osób weszław życie w dniu 1 listopada 2019 r.  
50 Sprawa E-4/19, Campbell przeciwko rządowi norweskiemu (w toku).  
51 Wyrok z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie E-28/15, Jabbi przeciwko rządowi Norwegii (Report of the EFTA Court, 2016 , s. 575).  
52 Zobacz przypis 34 powyżej. Norwegia twierdziła, że umowa w sprawie procedury przekazywania osób podlegała raczej Konwencji wiedeńskiej  
o prawie traktatów (1969 ), Zbiór traktatów ONZ, tom 1155 , s. 331. 
ECLI:EU:C:2020 :128 11 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
58. W w yroku Petruhhin uznano, że nierówne traktowanie mogłoby być uzasadnione zapobieganiem 
bezkarności, a przyjęte środki muszą być odpowiednie dla osiągnięcia tego celu. Wymaga się ustalenia 
środka, który w mniejszym stopniu ogranicza swobodę przemieszczania się, ale jest równie skuteczny 
w zapobieganiu bezkarności, co ekstradycja 53. 
59. Zdaniem Norwegii decyzja ramowa w sprawie ENA pozwala sądowi krajowemu na przyznanie 
takiego pierwszeństwa, lecz umowa w sprawie procedury przekazy wania osób już nie, ponieważ ma 
inny cel i kontekst i nie przyświeca jej ani cel związany ze wzajemnym zaufaniem odpowiadający art. 4 
ust. 4 decyzji ramowej w sprawie ENA 54, ani cel przewidziany w art. 3 ust. 2 TUE (zobacz w yrok 
Petruhhin). W w yroku Petruhhin również powołano się na art. 1 ust. 2 decyzji ramowej w sprawie 
ENA, przyznając mu pierwszeństwo, podczas gdy w umowie w sprawie procedury przekazy wania osób, 
której preambuła odnosi się jedynie do „wzajemnego zaufania”, nie ma podobnego postanowienia. 
Artykuł 3 porozumienia EOG w ymaga, aby umawiające się państwa ułatwiały współpracę, ale nie 
przewiduje dodatkow ych w ymogów, o których mowa w art. 4 TUE. Artykuł 19 ust. 1 umow y 
w sprawie procedury przekazy wania osób w ymaga rozpatrzenia wszystkich właściw ych okoliczności, 
a w szczególności tych, o których mowa w art. 1 tej umow y. 
60. Jeśli chodzi o pytanie drugie – prawa podstawowe stanowią część prawa EOG 55, a art. 19 karty 
w yklucza w ydalenie z narażeniem na nieludzkie i poniżające traktowanie albo kara nie 56. Według 
Norwegii sąd odsyłający jest zobowiązany ocenić materiał dowodow y dotyczący rzeczy wistego ryzyka 
narażenia na nieludzkie i poniżające traktowanie w przypadku ekstradycji do Rosji, a także uwzględnić 
decyzję władz islandzkich o udzieleniu statusu uchodźcy oraz materiał dowodow y, na którym ją 
oparto 57. 
61. Chorwacja twierdzi, że art. 28 i 36 porozumienia EOG odpowiadają art. 45 i 56 TFUE 58, zauważając 
jednocześnie, że art. 21 TFUE obejmuje osoby udające się do innych państw członkowskich 
z powodów, które nie są związane z działalnością gospodarczą. Artykuł 21 TFUE dotyczy oby wateli 
EOG, ponieważ dyrekty wa 2004 /38 nie ogranicza się do działalności gospodarczej. 
62. Ponieważ I.N. skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się, jego 
sytuacja jest objęta zakresem zastosowania traktatów w rozumieniu art. 18 TFUE i zakazem 
dyskryminacji ze względu na przynależność państwową 59, który odpowiada art. 4 porozumienia EOG. 
63. Chorwacja twierdzi, że, w świetle w yroku Petruhhin 60, aby zapobiec bezkarności i zastosować 
środki, które w jak najmniejszym stopniu ograniczają swobodę przemieszczania się, należy zastosować 
wszelkie środki wzajemnej pomocy i współpracy, jakie istnieją w prawie karnym. W tym celu 
Chorwacja powołuje się na zakres stosowania przepisów dorobku Schengen w świetle art. 6 Protokołu 
nr 19 w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy prawa Unii, mającego zastosowanie do Islandii 
i Norwegii. 
53 Norwegia powołuje się na pkt 37 i 40 wyroku z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630). 
54 Zobacz przypis 34 powyżej. 
55 Norwegia powołałasię na wyrok Trybunału EFTA z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie E-14/15, Holship Norge AS przeciwko Norsk 
Transportarbeiderforbund, (Report of the EFTA Court, 2016 , s. 240, pkt 123). 
56 Wyrok z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630, pkt 62). 
57 Ibidem, pkt 58, 62. 
58 Chorwacja powołuje się na wyroki: z dnia 11 września 2007 r., Komisja/Niemcy (C-318/05, EU:C:2007 :495, pkt 32 i przytoczone tam 
orzecznictwo); z dnia 21 grudnia 2016 r., Komisja/Portugalia (C-503/14, EU:C:2016 :979, pkt 35, 70). 
59 Chorwacja powołuje się na wyrok z dnia 2 lutego 1989 r., Cowan (186/87, EU:C:1989 :47, pkt 17–19). 
60 Wyrok z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630). 
ECLI:EU:C:2020 :128 12 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
64. Chorwacja powołuje się na Konwencję w ykonawczą do układu z Schengen 61. Podstawow ym celem 
tego układu jest ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, gwarantującej 
swobodny przepły w osób zarówno dla oby wateli Unii, jak i cudzoziemców przeby wających na 
terytorium Unii. 
65. Konwencja w ykonawcza do układu z Schengen przewiduje wprowadzenie podstawow ych przepisów 
dotyczących wzajemnej pomocy w sprawach karnych (tytuł III, dotyczący policji i bezpieczeństwa, 
rozdział 2), na którym opiera się obecnie rozwój wzajemnej pomocy sądowej w sprawach karnych. 
Dorobek Schengen obejmuje również System Informacyjny Schengen 62. 
66. W konsekwencji Chorwacja uważa, że w ymianie informacji z państwem członkowskim, którego 
dana osoba jest oby watelem, powinno się przyznać pierwszeństwo, w celu umożliwienia temu państwu 
członkowskiemu ścigania tej osoby – w zakresie, w jakim jest ono właściwe – za czyny popełnione poza 
terytorium kraju oraz w ydania nakazu aresztowania zgodnie z umową w sprawie procedury 
przekazy wania osób. 
67. Wreszcie Chorwacja podnosi, że zasada non-refoulement i nienarażania na nieludzkie i poniżające 
traktowanie jest podstawową zasadą międzynarodowego prawa uchodźczego. Gdyby I.N. zwrócił się 
o udzielenie mu azylu w Chorwacji, wniosek ten nie zostałby uwzględniony na podstawie art. 43 ust. 1 
chorwackiej ustaw y o ochronie międzynarodowej, ponieważ ochrona międzynarodowa zostałamujuż 
udzielona przez państwo członkowskie EOG. 
68. Chorwacja wskazuje, że Islandia stosuje rozporządzenie Dublin III 63 i uczestniczy w Eurodac 64. 
W związku z tym, jak twierdzi Chorwacja, można przyjąć, że Islandia przestrzega przepisów Unii 
dotyczących azylu i ochrony międzynarodowej. W 2014 r. Islandia zawarła porozumienie 
z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu 65 w sprawie warunków jej udziału w pracach tej 
instytucji 66. 
69. W związku z tym, jak utrzymuje Chorwacja, mimo że obecnie w EOG nie działa system 
wzajemnego uznawania decyzji azylow ych, ramy prawne w yznacza wspólny europejski system azylow y, 
a przesłanki udzielania azylu są we wszystkich państwach jednolite. 
70. W przeciwieństwie do Chorwacji Komisja stoi na stanowisku, że posiadany przez Islandię status 
strony porozumienia EOG jest bardziej istotny dla rozstrzygnięcia sporu niż jej przynależność do strefy 
Schengen. Komisja twierdzi, że określone postanowienia porozumienia EOG prowadzą do tego samego 
skutku co sytuacja w sprawie Petruhhin. Na rozprawie Komisja przyznała, że w postępowaniu głównym 
brakowało pewnych elementów układanki ze spraw y Petruhhin, takich jak fakt, że I.N. nie jest 
oby watelem Unii, ale brak tych elementów można było zrekompe nsować innymi postanowieniami 
porozumienia EOG. 
61 Zobacz przypis 16 powyżej. 
62 Składa się on z trzech rozporządzeń. Rozporządzenie (UE) 2018 /1860 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie 
użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen do celów powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz.U. 2018 , L 312, 
s. 1); rozporządzenie (UE) 2018 /1861 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania 
iużytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych, zmieniające Konwencję wykonawczą do układu 
z Schengen oraz zmieniające i uchylające rozprządzenie (WE) nr 1987 /2006 (Dz.U. 2018 , L 312, s 14); rozporządzenie (UE) 2018 /1862 
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego 
Schengen (SIS) w dziedzinie współpracy policyjnej i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, zmieniające i uchylające 
decyzję Rady 2007 /533/WSiSW oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1986 /2006 i decyzję Komisji 
2010 /261/UE (Dz.U. 2018 , L 312, s. 56). 
63 Zobacz przypis 6 powyżej. 
64 Zobacz przypis 7 powyżej. 
65 Zobacz przypis 7 powyżej. 
66 Chorwacja powołuje się na decyzję Rady 2014 /194/UE z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii, uzgodnień między Unią 
Europejską a Republiką Islandii dotyczących warunków udziału tego państwa w pracach Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu 
(Dz.U. 2014 , L 106, s. 2). 
ECLI:EU:C:2020 :128 13 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
71. Komisja przypomina, że zgodnie z art. 1 porozumienia EOG jego celem jest „wspieranie stałego 
i zrównoważonego wzmacniania stosunków handlow ych i gospodarczych między Umawiającymi się 
Stronami na równych warunkach konkurencji oraz przestrzegania tych samych zasad, w celu 
stworzenia jednorodnego Europejskiego Obszaru Gospodarczego”. 
72. Komisja przytacza wspólną deklarację Umawiających się Stron do decyzji Wspólnego Komitetu 
EOG nr 158/2007 uwzględniającej w porozumieniu EOG dyrekty wę 2004 /38/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady 67 iwłączającej dyrekty wę 2004 /38 do prawa EOG, w której stwierdzono między 
innymi, że pojęcie oby watelstwa Unii nie ma odpowiednika w prawie EOG, a porozumienie EOG nie 
stanowi podstaw y dla politycznych praw oby wateli państw EOG. 
73. Wszystkie prawa i swobody przewidziane w dyrekty wie 2004 /38 są jednak włączone do prawa 
EOG. Z zastrzeżeniem pewnych warunków oby watele EOG mają prawo przemieszczać się po EOG 
oraz przeby wać w umawiającym się państwie EOG, nie narażającsię na dyskryminację, przez okres do 
trzech miesięcy, nawet jeślinie są czynni zawodowo 68. Komisja twierdzi, żedosądu odsyłającego należy 
rozstrzygnięcie, czy sytuacja I.N. jest objęta zakresem przedmiotow ym art. 28 lub 36 porozumienia 
EOG oraz dyrekty w y 2004 /38, wskazując, że I.N. mógł korzystać ze swojego prawa do korzystania 
zusług jako turysta 69. Komisja uważa, że I.N. jest w każdym w ypadku objęty zakresem stosowania 
porozumienia EOG z uwagi na fakt, że w yjechał z Islandii do Chorwacji. Ma zatem prawo do ochrony 
przed dyskryminacją (art. 4 porozumienia EOG i art. 18 TFUE). 
74. Zdaniem Komisji Trybunał oparł zasadniczo w yrok Petruhhin nie na abstrakcyjnym pojęciu 
oby watelstwa, lecz na prawie do swobodnego przemieszczania się i na art. 18 TFUE. Komisja twierdzi 
ponadto, że w w yroku Pisciotii 70 punktem w yjścia dla zastosowania procedury z w yroku Petruhhin jest 
w ystąpienie dyskryminacji w świetle art. 18 TFUE, odpowiadającego art. 4 porozumienia EOG. 
75. Komisja utrzymuje, że warto porównać w yrok TrybunałuO. i B. 71 z w yrokiem Trybunału EFTA 
w sprawie Jabbi 72. W w yroku O. i B. Trybunał w y w iódł z art. 21 TFUE pochodne prawo pobytu 
przysługujące oby watelowi państwa trzeciego będącemu członkiem rodziny oby watela Unii w państwie 
członkowskim pochodzenia tego ostatniego. W w yroku w sprawie Jabbi Trybunał EFTA doszedł do 
takiego samego wniosku, stosując dyrekty wę 2004 /38 do oby wateli EOG, którzy nie są czynni 
zawodowo, mimo że Trybunał odmówił zastosowania dyrekty w y 2004 /38 w taki sposób w w yroku 
O. i B. 
76. Komisja zauważa, że porozumienie EOG uznaje „uprzy wilejowane stosunki między Wspólnotą 
Europejską, jej państwami członkowskimi a państwami EFTA”, oparte na „bliskości, trwałych 
73 74wspólnych wartościach” i „wspólnych zasadach” oraz mające na celu „osiągnięcie i utrzymanie 
[przez umawiające się strony] jednolitej w ykładni i stosowania niniejszego porozumienia oraz tych 
67 Zobacz przypis 30 powyżej. 
68 Komisja powołuje się na art. 4–7 dyrektywy 2004 /38 oraz na pkt 78 i 79 wyroku Trybunału EFTA z dnia 22 lipca 2013 r. w sprawie E-15/12, 
Wahl przeciwko Republice Islandii (Report of the EFTA Court, 2013 , s. 534). 
69 Tutaj Komisja powołuje się na wyroki: z dnia 2 lutego 1989 r., Cowan (186/87, EU:C:1989 :47, pkt 14–17) oraz z dnia 25 kwietnia 2012 r. 
w sprawie E-13/11, Granville (Report of the EFTA Court, 2012 , s. 400, pkt 37). 
70 Wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r. (C-191/16, EU:C:2018 :222). 
71 Wyrok z dnia 12 marca 2014 r. (C-456/12, EU:C:2014 :135). 
72 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie E-28/15, Jabbi przeciwko rządowi Norwegii (Report of the EFTA Court, 2016 , s. 575, 
pkt 66–77). Komisja powołuje się również na wyrok Trybunału EFTA z dnia 24 listopada 2014 r. w sprawie E-27/13, Gunnarsson przeciwko 
Landsbankinn (Report of the EFTA Court, 2014 , s. 1090 , pkt 79–82). 
73 Motyw drugi porozumienia EOG. 
74 Motyw czwarty. 
ECLI:EU:C:2020 :128 14 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
przepisów prawodawstwa wspólnotowego, które co do istoty zostały powtórzone” w porozumieniu 
EOG, a także „osiągnięcie równości traktowania osób fizycznych i podmiotów gospodarczych 
w zakresie czterech swobód” 75. Artykuły 105 i 106 porozumienia EOG przewidują jednolitą 
w ykładnię 76. 
77. W związku z tym Komisja dochodzi do wniosku, że należy zastosować zasady w ypracowane 
w w yroku Petruhhin, argumentując, żewładze islandzkie mają do dyspozycji narzędzie odpowiadające 
europejskiemu nakazowi aresztowania 77, a mianowicie umowę w sprawie procedury przekazy wania 
osób. Komisja stwierdza, żewładze chorwackie muszą poinformować Islandię owpły wie wniosku 
o ekstradycję złożonego przez Rosję, aby pozwolić Islandii na zwrócenie się o powrót danej osoby na 
podstawie umow y w sprawie procedury przekazy wania osób, w sytuacji gdy Islandia jest w stanie 
prowadzić postępowanie karne w odniesieniu do swojego oby watela. Chorwacja ma nadać wnioskowi 
Islandii pierwszeństwo 78, a po jego otrzymaniu jest zobowiązana w ysłać I.N. do Islandii. 
IV. Analiza 
A. Określenie kluczowych elementów sporu w ramach wielowarstwowego systemu prawnego 
78. Na wstępie warto podkreślić, że w postępowaniu głównym w grę wchodzi siedem systemów 
prawnych. Są to trzy krajowe systemy prawne – islandzki, chorwacki i rosyjski – oraz trzy 
ponadnarodowe – Unii Europejskiej, Rady Europy i Europejskiego Obszaru Gospodarczego – wraz 
z powszechnymi instrumentami prawnymi należącymi do systemu prawa międzynarodowego 
publicznego, takimi jak Konwencja genewska dotycząca statusu uchodźców 79. Systemy te nakładają się 
na siebie w szeregu koncentrycznych kręgów, przy czym żaden z nich nie ma hegemonii nad innym, 
zw yłączeniem w yjątkowej sytuacji, w której któryś z nich – poza rosyjskim i islandzkim – miałby 
naruszać pierwszeństwo, jedność i skuteczność prawa Unii 80. 
79. Taka kwestia nie pojawia się jednak bezpośrednio w postępowaniu głównym. Ponadnarodow y 
porządek prawny, taki jak prawo Unii, jako dodatkow y porządek konstytucyjny nie stoi zatem 
w hierarchii w yżej ani niżej niż sąd odsyłający 81, czy też którykolwiek z pozostałych nakładających się 
porządków prawnych. Działają one jak synergie, które wzajemnie na siebie wpły wają 82. 
80. W sumie, porządkując te systemy prawne, należy stwierdzić, że ramy prawne niniejszej spraw y 
tworzy szereg porządków prawnych, przy czym każdy z nich jest interhierarchiczny, ale nie tworzy 
żadnej jednostki intrahierarchicznej. 
75 Motyw piętnasty. 
76 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie E-28/15, Jabbi przeciwko rządowi Norwegii (Report of the EFTA Court, 2016 , s. 575, 
pkt 68, 70). 
77 Zobacz przypis 34 powyżej. 
78 Tutaj Komisja powołuje się na wyroki z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630, pkt 49) i z dnia 10 kwietnia 2018 r., 
Pisciotti (C-191/16, EU:C:2018 :222). 
79 Zobacz przypis 10 powyżej. 
80 Zobacz wyrok z dnia 26 lutego 2013 r., Melloni (C-399/11, EU:C:2013 :107, w szczególności pkt 58, 59). Zobacz niedawny wyrok z dnia 
29 lipca 2019 r., Spiegel Online (C-516/17, EU:C:2019 :625, pkt 21). 
81 I. Pernice, Multilevel Constitutionalism and the Crisis of Democracy in Europe, 11 (2015 ), European Constitutional Law Review, s. 541, 544 
i 545. 
82 Zobacz K. Lenaerts, The European Court of Human Rights and the Court of Justice of the European Union: Creating Synergies in the Field of 
Fundamental Rights Protection, 1 (2018 ), Il Diritto del’Unione Europea, s. 9, oraz wystąpienie na ten sam temat na wydziale prawa 
Uniwersytetu Sofijskiego w dniu 23 marca 2018 r. 
ECLI:EU:C:2020 :128 15 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
81. Pierwszym zadaniem, jakie stoi przed Trybunałem, jest zatem określenie norm, które pozwolą mu 
odpowiedzieć na pytania prejudycjalne w kontekście, jak to ujęto, wielopoziomowej współpracy 
europejskich sądów konstytucyjnych 83, a mianowicie Trybunału, Europejskiego Trybunału Praw 
Człowieka oraz – w niniejszej sprawie – sądu najw yższego Chorwacji 84. Istotnie w postępowaniu 
głównym trio to przekształca się w kwartet, biorąc pod uwagę znaczenie roli Trybunału EFTA i jego 
orzecznictwa dla rozstrzygnięcia niniejszego sporu. 
82. Chociaż TFUE nie zawiera w yraźnego przepisu odzwierciedlającego art. 6 porozumienia EOG 85, 
Trybunał, zwróciwszy uwagę, że jednym z podstawow ych celów porozumienia EOG było rozszerzenie 
rynku wewnętrznego ustanowionego na terytorium Unii na państwa członkowskie EFTA, orzekł, że 
liczne postanowienia porozumienia EOG zmierzały „do zagwarantowania jego w ykładni w sposób 
możliwie jednolity w całym EOG […]. Do Trybunału należy w tym zakresie czuwanie nad tym, aby 
zasady porozumienia EOG, zasadniczo identyczne z zasadami traktatu, były interpretowane w sposób 
jednolity w państwach członkowskich” 86. Ta tak zwana zasada jednorodności wzmacnia miejsce EOG 
w wielopoziomow ym porządku konstytucyjnym będącym przedmiotem niniejszej analizy 87. 
83. Kluczowe elementy sporu podlegającego rozstrzygnięciu to: (1) zakres prawa do przemieszczania 
się i korzystania z usług, a także zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, których 
ochrona przewidziana jest zarówno w TFUE (art. 56 i 18) 88, jak i w porozumieniu EOG (art. 36 i 4); 
(2) obiekty wne uzasadnienie w yraźnego ograniczenia tego prawa; (3) normy i okoliczności faktyczne 
mające znaczenie dla obiekty wnego uzasadnienia w okolicznościach postępowania głównego, w tym 
zasady w ynikające ze wspólnego europejskiego systemu azylowego, rola wzajemnego zaufania i umowa 
w sprawie procedury przekazy wania osób; (4) zapewnienie I.N. prawa podstawowego polegającego na 
nienarażaniu go na nieludzkie i poniżające traktowanie lub na rażące naruszenie prawa do sądu, 
podlegającego ochronie w art. 6 i 13 EKPC oraz art. 4, 19 i 47 karty 89. 
83 A. Voßkuhle, Multilevel Cooperation of the European Constitutional Court „Der Europäische Verfassungsgerichtsverbund”, 6 (2010 ), 
European Constitutional Law Review, s. 175. 
84 W kwestii sądów konstytucyjnych państw członkowskich w tym parad ygmacie zob. P. Popelier, A. Mazmanyan i W. Vandenbruwaene (eds.), 
The Role of Constitutional Courts in Multilevel Governance, Intersentia, 2013 . 
85 Pierwsza wersja porozumienia EOG zawierała takie postanowienie (art. 104 ust. 1). Jednak w opinii przedstawionej zgodnie z art. 228 ust. 1 
akapit drugi traktatu – Projekt umowy pomiędzy Wspólnotą a krajami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu dotyczącej utworzenia 
Europejskiego Obszaru Gospodarczego. (opinia 1/91, EU:C:1991 :490) Trybunał uznał to postanowienie za niezgodne z prawem Unii. Zobacz 
C. Baudenbacher, The EFTA Court: Structure and Tasks, w: The Handbook of EEA Law Springer, 2016 , s. 179, 188. 
86 Wyrok z dnia 23 września 2003 r., Ospelt i Schlössle Weissenberg (C-452/01, EU:C:2003 :493, pkt 29). Zobacz na przykład niedawne wyroki: 
z dnia 20 października 2011 r., Komisja/Niemcy (C-284/09, EU:C:2011 :670, pkt 95); z dnia 19 lipca 2012 r., A (C-48/11, EU:C:2012 :485, 
pkt 22); z dnia 11 września 2014 r., Essent Belgium (od C-204/12 do C-208/12, EU:C:2014 :2192 , pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo). Co 
się tyczy Sądu zob. wyrok z dnia 22 stycznia 1997 r., Opel Austria/Rada (T-115/94, EU:T:1997 :3). 
87 O braku hierarchii między nakładającymi się na siebie obszarami świadczą komentarze mówiące o tym, że Trybunał EFTA przywiązuje 
większą wagę do prawa do rzetelnego procesu sądowego przewidzianego w art. 6 EKPC niż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. 
Zobacz na przykład B. Baudenbacher, The EFTA Court and the Court of Justice of the European Union: Coming in Parts But Winning 
Minds, w: The Court of Justice and the Construction of Europe: Analyses and Perspectives on Sixty Years of Case-law, T.M.C. Asser Press 
(2013 ), s. 198, gdzie odniesiono się do zamieszczonego na blogu komentarza E.B. de la Serre’a dotyczącego wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., 
KME Germany i in./Komisja (C-272/09 P, EU:C:2011 :810) oraz wyroku z dnia 8 grudnia 2011 r., Chlakor/Komisja (C-386/10 P, 
EU:C:2011 :815). 
88 Artykuł 45 karty również chroni prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Unii. 
89 Inne właściwe normy prawa europejskiego to Europejska konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych (ETS nr 030), która weszła 
w życie w dniu 12 czerwca 1962 r. Rosja ratyfikowała obie te konwencje, a Drugi protokół dodatkowy do Europejskiej konwencji o pomocy 
prawnej w sprawach karnych (ETS nr 182) wszedł w życie w odniesieniu do Rosji w dniu 1 stycznia 2020 r. Pod egidą Rady Europy przyjęto 
również europejską Konwencję o przekazywaniu osób skazanych (ETS nr 112). 
ECLI:EU:C:2020 :128 16 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
B. Określenie istotnych norm 
1. Swoboda korzystania z usług 
a) Artykuł 36 i art. 4 porozumenia EOG 
84. W odniesieniu do określenia odnośnych norm na podstawie przedstawionego Trybunałowi na 
rozprawie materiału dotyczącego działań I.N. W chwili wjazdu na terytorium Chorwacji, a mianowicie 
przeby wania na wakacjach (pkt 48 pow yżej), można stwierdzić, że korzystał on z usług na podstawie 
art. 36 porozumienia EOG dotyczącego ich swobodnego przepły wu. Trybunał orzekł, że art. 36 
porozumienia EOG „jest analogiczny do art. 56 TFUE”, w związku z czym należy uznać, że 
ograniczenie z art. 56 TFUE „co do zasady jest również niezgodne z tymże art. 36” 90. Trybunał 
stwierdził ponadto, że treść art. 4 porozumienia EOG jest prawie identyczna z treścią art. 18 TFUE, 
więc artykuł ten powinien być interpretowany „w sposób jednolity” z art. 18 TFUE 91. Należy pamiętać, 
że I.N., korzystajączusług turystycznych, był dyskryminowany ze względu na przynależność 
państwową w odniesieniu do ochrony przed ekstradycją. 
85. Co istotne, Trybunał EFTA zastosował w yrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Cowan 92, 
ustanawiając prawo do korzystania z usług 93, w kontekście czego pojawił się zakaz dyskryminacji ze 
względu na przynależność państwową.Można to przenieść na grunt postępowania głównego, 
w którym prawo to jest przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości, a nie Trybunału EFTA. 
86. W rzeczy wistości ograniczenie prawa I.N. do korzystania z usług turystycznych – pozbawienie 
wolności w ramach postępowania karnego w celu ekstradycji podczas przeby wania na wakacjach – 
byłodużo poważniejsze niż to pojawiające się w sprawie Cowan 94. Sprawa ta dotyczyła w ykluczenia 
z uczestnictwa w funduszu mającym zapewnić odszkodowanie za napaść podczas wakacji, której 
następstwa pojawiłysię dopiero po wakacjach. 
87. Ponadto, jak podniósł na rozprawie Urząd Nadzoru EFTA, okoliczność, że ograniczenie nastąpiło 
w kontekście stosowania prawa karnego, nie ma znaczenia (zob. pkt 47 pow yżej), biorąc pod uwagę, że 
w orzecznictwie Trybunału nie jest znane rozróżnienie między ograniczeniami opartymi na prawie 
cy wilnym, administracyjnym lub karnym. Dodam, że jeszcze przed wejściem w życie porozumienia 
EOG z orzecznictwa Trybunału w ynikałojuż, że przepisy prawa karnego mogą byćźródłem ograniczeń 
w swobodnym przepły wie 95, a zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową był już 
stosowany przez Trybunał w kontekście postępowań karnych 96. 
90 Wyrok z dnia 11 grudnia 2014 r., Komisja/Hiszpania (C-678/11, EU:C:2014 :2434 , pkt 66). Zobacz także np. wyrok z dnia 6 października 
2009 r., Komisja/Hiszpania (C-153/08, EU:C:2009 :618, pkt 48): „Ponieważ postanowienia art. 36 porozumienia EOG mają to samo znaczenie 
prawne co, zasadniczo identyczny, art. 49 WE” [obecnie art. 56 TFUE], wnioski dotyczące art. 49 WE, w tym uzasadnienie dyskryminacji, 
„mają zastosowanie mutatis mutandis do tego przepisu”. 
91 Wyrok z dnia 11 września 2014 r., Essent Belgium (od C-204/12 do C-208/12, EU:C:2014 :2192 , pkt 123 w związku z pkt 72). Trybunał 
powołał się na wyroki z dnia 1 kwietnia 2004 r., Bellio F.lli (C-286/02, EU:C:2004 :212, pkt 34 i 35) oraz z dnia 10 kwietnia 2008 r., 
Komisja/Portugalia (C-265/06, EU:C:2008 :210, pkt 30). 
92 Wyrok z dnia 2 lutego 1989 r. (186/87, EU:C:1989 :47). 
93 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 25 kwietnia 2002 r. w sprawie E-13/11, Granville (Report of the EFTA Court, 2012 , s. 400, pkt 37). 
94 Wyrok z dnia 2 lutego 1989 r., Cowan (186/87, EU:C:1989 :47). 
95 Wyrok z dnia 24 listopada 1993 r., Keck i Mithouard (C-267/91 i C-268/91, EU:C:1993 :905). 
96 Na przykład wyrok z dnia 10 lipca 1984 r., Kirk (63/83, EU:C:1984 :255). 
ECLI:EU:C:2020 :128 17 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
88. Dla pełności w y w odu dodam, że wbrew temu, co twierdziła na rozprawie Norwegia (pkt 55 
pow yżej), sądy państw członkowskich nie mają monopolu w zakresie ustalania, której ze swobód 
dotyczy dana sprawa, a z utrwalonego orzecznictwa Trybunału w ynika, że powinien on dostarczyć 
sądowi odsyłającemu wszelkich niezbędnych wskazówek w świetle prawa Unii w celu umożliwienia 
mu rozstrzygnięcia toczącego się przed nim postępowania 97. 
89. Odpowiadając na pytania prejudycjalne, będę się zatem odnosił do art. 36 i 4 porozumienia EOG 
(zob. pkt 124 poniżej). 
b) Artykuł 21 TFUE nie ma znaczenia dla postępowania głównego 
90. Po ustaleniu, że art. 36 i 4 porozumienia EOG stanowią kluczowe normy istotne dla rozstrzygnięcia 
spraw y, dyskusję na temat tego, czy możliwe jest przeniesienie praw przyznanych oby watelom Unii na 
mocy art. 21 TFUE na oby wateli EOG, można odłożyć na później, pomimo poruszenia tych zagadnień 
w argumentacji przedstawionej przez uczestników postępowania 98. Jak zauważył na rozprawie 
pełnomocnik Urząd Nadzoru EFTA, art. 21 TFUE nie może ograniczać prawa do swobodnego 
przemieszczania się, które przysługuje już na mocy porozumienia EOG (pkt 47 pow yżej). 
91. Niezależnie od tego, jaki jest status praw w ynikających z art. 21 TFUE w świetle prawa EFTA, co 
wkrótce ponownie będzie przedmiotem rozważań 99 Trybunału EFTA (zob. pkt 56 pow yżej), nie ma on 
znaczenia dla w yniku postępowania głównego 100. Wystarczy tutaj stwierdzić, że sceptycyzm co do 
znaczenia orzecznictwa w ypracowanego przez Trybunał w yłącznie na podstawie art. 21 TFUE – 
którego próbkę przedstawioną przez Komisję omawiam w pkt 75 pow yżej – w ydawałby się 
uzasadniony, zważy wszy, że art. 21 TFUE wszedł do traktatów na mocy traktatu lizbońskiego 
z 2007 r., a więcdługo po wejściu w życie porozumienia EOG, które nastąpiło w dniu 1 stycznia 
1994 r. 101. 
97 Zobacz na przykład ostatnio wyrok z dnia 8 maja 2019 r., Związek Gmin Zagłębia Miedziowego (C-566/17, EU:C:2019 :390, pkt 44).  
98 Zobacz pkt 38, 40, 55, 56, 61 i 75 powyżej.  
99 Zobacz najpierw wyrok Trybunału EFTA z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie E-28/15, Jabbi przeciwko rządowi Norwegii (Report of the EFTA  
Court, 2016 , s. 573). I.N. nie podniósł konkretnego zarzutu opartego na dyrektywie 2004 /38, takiego jak naruszenie prawa wjazdu 
przewidzianego w art. 5 tej dyrektywy, co stanowiło przedmiot rozważań w wyroku Trybunału EFTA z dnia 22 lipca 2013 r. w sprawie 
E-15/12, Wahl (Report of the EFTA Court, 2013 , s. 534). W związku z powyższym nie będę dalej analizował dyrektywy 2004 /38, stwierdzając 
jedynie, że jako akt prawa wtórnego podlega ona wykładni zgodnej z aktem prawa pierwotnego, tj. art. 36 porozumienia EOG. Zobacz wyrok 
Trybunału EFTA z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie E-2/11, STX Norway Offshore AS i in. przeciwko państwu norweskiemu (Report of the 
EFTA Court, 2012 , s. 4, pkt 34). 
100 Obecną dyskusję na temat tego, czy obywatelstwo można oddzielić od obywatelstwa państw członkowskich, również można odłożyć na 
później. Zobacz na przykład N. Nic Shuibhine, The Territory of the Union in EU citizenship Law: Charting a Route from Parallel to 
Integrated Narratives (2019 ), Yearbook of European Law 1. 
101 Mam tu na myśli rozróżnienie w prawie EOG między orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości wydanymi przed datą podpisania porozumienia 
EOG, które znajdują zastosowanie do przepisów porozumienia EOG „w zakresie, w jakim są one co do istoty tożsame z odpowiednimi 
zasadami Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą” (art. 6 porozumienia EOG) , a orzeczeniami Trybunału wydanymi po 
dacie podpisania porozumienia EOG. Urząd Nadzoru EFTA i Trybunał EFTA jedynie „we właściwym stopniu uwzględniają zasady wyznaczone 
w odpowiednich orzeczeniach” Trybunału [art. 3 ust. 2 Porozumienia pomiędzy państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru 
i Trybunału Sprawiedliwości (Dz.U. 1994 , L 344, s. 3)]. 
ECLI:EU:C:2020 :128 18 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
2. Obiektywne uzasadnienie 
a) Zapobieganie bezkarności stanowi obiektywne uzasadnienie ograniczenia swobody korzystania z usług 
92. Ograniczenie prawa do swobodnego przepły wu usług turystycznych podlega w świetle prawa EOG 
obiekty wnemu uzasadnieniu 102, podobnie jak w świetle art. 56 TFUE. Czy Chorwacja może powołać się 
na zapobieganie bezkarności jako na obiekty wne uzasadnienie ograniczenia w ynikającego z art. 36 
porozumienia EOG prawa I.N. do swobodnego przepły wu, umieszczając go w areszcie ekstradycyjnym, 
jeżeli takie samo traktowanie nie dotyczy oby wateli Chorwacji? 
93. Dopiero teraz w yrok Petruhhin 103 zaczyna nabierać znaczenia dla postępowania głównego, choć 
w ydaje się, żebył kluczow ym elementem postępowania przed sądami chorwackimi, a tym samym 
w y w arł – być może nadmierny – wpły w na zawartość akt spraw y. 
94. W w yroku Petruhhin Trybunał orzekł, że cel w postaci zapobiegania ryzyku bezkarności osób, 
które popełniły przestępstwo, powinien co do zasady „być uznany za zgodny z prawem Unii” 104,ata 
co do zasady aprobata dla zapobiegania ryzyku bezkarności w celu uzasadnienia ograniczenia 
swobodnego przepły wu została powtórzona w późniejszych w yrokach Pisciotii 105 i Raugevicius 106. 
95. Wydawałoby się, żew świetle w ymogu jednorodności prawa EOG i prawa Unii należy potwierdzić, 
iż Chorwacja może powołać się na zapobieganie ryzyku bezkarności, aresztując I.N. i dokonując jego 
ekstradycji. Z uwagi na to, że ograniczenia swobody przepły wu mogą być oparte na prawie karnym, 
nielogiczne byłoby uniemożliwienie państwu członkowskiemu powołania się na względy również 
mające swoje źródło w stosowaniu prawa karnego celem uzasadnienia takiego ograniczenia. 
96. Stanowi to jednak zagadnienie odrębne od tego, czy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności 
postępowania głównego dotychczasowe działania władz chorwackich „mogą być uzasadnione 
obiekty wnymi względami […], [które] są niezbędne dla ochrony interesów, jakie mają zapewnić, 
i [jedynie w zakresie, w jakim] cele te nie mogą być osiągnięte za pomocą mniej restrykcyjnych 
przepisów” 107. 
b) Brak zasady wzajemnego zaufania w prawie EOG nie stanowi przeszkody w stosowaniu procedury 
wypracowanej w wyroku w sprawie Petruhhin 
97. Przede wszystkim zgadzam się z przedstawioną na rozprawie argumentacją Norwegii, zgodnie 
z którą zasada wzajemnego zaufania, w kształcie, w jakim rozwinęłasię w Unii Europejskiej od 
przyjęcia traktatu lizbońskiego z 2007 r., nie znajduje zastosowania w prawie EOG. Bez względu na 
charakter sui generis systemu prawnego EOG oraz bliskość relacji między państwami EFTA 
ipaństwami członkowskimi Unii, jak w ynika z opisu Urząd Nadzoru EFTA przedstawionego w pkt 44 
pow yżej, a także niezależnie od postanowień porozumienia EOG dotyczących uprzy wilejowanych 
102 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie E-14/15, Holship Norge AS przeciwko Norsk Transportarbeiderforbund (Report 
of the EFTA Court, 2016 , s. 238, pkt 121). 
103 Wyrok z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630). 
104 Ibidem, pkt 37. 
105 Wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r. (C-191/16, EU:C:2018 :222, pkt 47). 
106 Wyrok z dnia 13 listopada 2018 r. (C-247/17, EU:C:2018 :898, pkt 32). Trybunał ostrzegał również przed ryzykiem bezkarności, wypracowując 
swoje orzecznictwo dotyczące ograniczeń w działaniu europejskiego nakazu aresztowania oraz ryzyka narażenia na nieludzkie lub poniżające 
traktowanie albo kara nie. Zobacz wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Generalstaatsanwaltschaft (Warunki pozbawienia wolności na Węgrzech) 
(C-220/18 PPU , EU:C:2018 :589, pkt 85, 86). 
107 Wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r. (C-191/16, EU:C:2018 :222, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo). 
ECLI:EU:C:2020 :128 19 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
stosunków EOG z Unią, na które powołuje się Komisja, co opisuję w pkt 76 pow yżej, pozostaje faktem, 
że zasada wzajemnego zaufania przed przyjęciem traktatu lizbońskiego była, relaty wnie rzecz ujmując, 
w powijakach 108. Jak zauważa Norwegia w pkt 59 pow yżej, art. 3 ust. 2 TUE nie ma odpowiednika 
w porozumieniu EOG. 
98. Nie zgadzam się jednak z Norwegią, kiedy twierdzi, że ponieważ Trybunał w sprawie Petruhhin 
oparł się na odwołaniu do europejskiego nakazu aresztowania jako alternaty w y dla ekstradycji, która 
w mniejszym stopniu ogranicza swobodę przepły wu, intencją Trybunałubyło stwierdzenie, że 
odwołanie się do europejskiego nakazu aresztowania stanowi jedyną dopuszczalną alternaty wę,na 
której może oprzeć się oskarżony, kiedy państwo członkowskie powołuje się na zapobieganie 
bezkarności jako uzasadnienie dla ograniczenia swobody przepły wu. 
99. Znajduje to potwierdzenie w w yroku Pisciotti, w którym – w przeciwieństwo do w yroku Petruhhin 
– nie odwołano się do postanowień decyzji ramowej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania 109 
w odniesieniu do wzajemnej współpracy (porównaj argumenty Norwegii przytoczone w pkt 57–59 
pow yżej). W w yroku Pisciotti nacisk położono raczej na dostępność mechanizmu, na podstawie 
którego oskarżony możebyć faktycznie skutecznie ścigany. Trybunał orzekł tam, co następuje: 
„W tym względzie Trybunał orzekł, że w danym w ypadku należy przyznać pierwszeństwo w ymianie 
informacji z państwem członkowskim, którego oby watelem jest dana osoba, aby umożliwić organom 
tego państwa członkowskiego w ydanie europejskiego nakazu aresztowania dla celów ścigania. A zatem 
gdy do państwa członkowskiego, do którego przemieścił się będący oby watelem innego państwa 
członkowskiego oby watel Unii, wniosek o ekstradycję skierowałopaństwo trzecie, z którym to 
pierwsze państwo członkowskie zawarło umowę o ekstradycji, to pierwsze państwo członkowskie 
powinno powiadomić państwo członkowskie, którego oby watelem jest ta osoba, i w danym w ypadku 
na żądanie tego ostatniego państwa członkowskiego przekazać mu tego oby watela zgodnie 
z przepisami decyzji ramowej Rady 2002 /584, pod warunkiem że to ostatnie państwo członkowskie jest 
zgodnie ze swym prawem krajowym właściwe, aby prowadzić przeciwko tej osobie postępowanie 
związane z czynami popełnionymi poza jego terytorium (zob. podobnie w yrok z dnia 6 września 
2016 r., Petruhhin, C-182/15, EU:C:2016 :630, pkt 48, 50)” 110. 
100. Uważam zatem, że w w yroku tym położono nacisk na istnienie alternaty w y, która gwarantuje 
zapobieganie bezkarności w takim samym lub podobnym stopniu co ekstradycja. Zbadam 
w pkt 119–123 poniżej, czy działanie podjęte dotychczas przez Islandię spełnia to kryterium. 
c) Wzajemne zaufanie a wspólny europejski system azylowy 
101. Chociaż przyznaję, że zgodnie z porozumieniem w sprawie przystąpienia Chorwacji do Unii 
Europejskiej jej uczestnictwo w dorobku Schengen jest jedynie częściowe (pkt 15 pow yżej) 111, to 
jednak Chorwacji uczestniczy we wspólnym europejskim systemie azylow ym. Chorwacja nie tylko 
uczestniczy w rozporządzeniu Dublin III 112 (którego skutki Trybunał rozważał w w yroku A.S. 113) 
108 Zobacz zarys tej kwestii w E. Brouwer, Mutual Trust and the Dublin Regulation: the Protection of Fundamental Rights in the EU and the 
Burden of Proof, 9 (2013 ), Utrecht Law Review, s. 135. 
109 Odnosi się to w równym stopniu do wyroku z dnia 13 listopada 2018 r., Raugevicius (C-247/17, EU:C:2018 :898), który dotyczył wniosku 
państwa trzeciego o wykonanie kary pozbawienia wolności wobec obywatela Unii, który skorzystał z przysługującego mu prawa do 
swobodnego przemieszczania się. 
110 Podkreślenie moje. Wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r., Pisciotti (C-191/16, EU:C:2018 :222, pkt 51). 
111 Może to wkrótce ulec zmianie. Zobacz komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie weryfikacji pełnego stosowania 
dorobku Schengen przez Chorwację COM(2019 ) 497 final. 
112 Zobacz przypis 5 powyżej. 
113 Wyrok z dnia 26 lipca 2017 r., A.S. (C-490/16, EU:C:2017 :585). 
ECLI:EU:C:2020 :128 20 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
i rozporządzeniu Eurodac 114, ale też wdrożyła i regularnie stosuje dyrekty wę kwalifikacyjną 115, 
dyrekty wę w sprawie procedur azylow ych 116 i dyrekty wę w sprawie przyjmowania 117. Jest zatem 
związana art. 80 TFUE, zgodnie z którym wdrażanie wspólnej europejskiej polityki azylowej „podleg[a] 
zasadzie solidarności”. 
102. Szerokie ramy uczestnictwa w rozporządzeniu Dublin III, zarówno dla państw członkowskich, jak 
ipaństw stowarzyszonych w ramach Schengen, takich jak Islandia, były przedmiotem analizy rzecznik 
generalnej E. Sharpston w opinii w sprawach A.S. i Jafari 118. Zauważyła ona, co następuje: 
„Wspólny europejski system azylow y powstał w okolicznościach, w których można było racjonalnie 
założyć, że wszystkie państwa uczestniczące, niezależnie od tego, czy były państwami członkowskimi, 
czy państwami trzecimi, przestrzegały praw podstawow ych, w tym praw gwarantowanych na mocy 
konwencji genewskiej i protokołu z 1967 r. oraz EKPC […], jak również że państwa członkowskie 
mogły mieć zatem wzajemne zaufanie w tej kwestii […] Towłaśnie z uwagi na tę zasadę wzajemnego 
zaufania prawodawca Unii przyjął [rozporządzenie Dublin II] w celu racjonalizacji rozpatry wania 
wniosków o udzielenie azylu i zapobieżenia przeciążeniu systemu w ynikającego z nałożenia na organy 
władzy państwowej obowiązku rozpatrzenia wielu wniosków złożonych przez tę samą osobę ubiegającą 
się o azyl, zwiększenia pewności prawa w zakresie ustalania państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie 
wniosku o udzielenie azylu i w efekcie zapobieżenia zjawisku »forum shopping«, a podstawow ym celem 
tych wszystkich względów jest przyspieszenie rozpatry wania wniosków zarówno w interesie osób 
ubiegających się o azyl, jak i uczestniczących państw […]. Kwestie te dotykają samego sedna koncepcji 
»przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości« […] oraz, w szczególności, WESA, którego 
podstawą jest wzajemne zaufanie oraz domniemanie, iż pozostałe państwa członkowskie przestrzegają 
prawa Unii, a konkretnie praw podstawow ych […]” 119. 
103. Jeśli chodzi o Islandię, w 2001 r. Wspólnota Europejska, w swoim ówczesnym kształcie, zawarła 
z Norwegią i Islandią porozumienie dotyczące kryteriów i mechanizmów określania państwa 
właściwego dla rozpatry wania wniosku o azyl złożonego w Islandii lub Norwegii 120. W konsekwencji, 
jak twierdziła Chorwacja i jak wskazałemto w pkt 68 pow yżej, Islandia uczestniczy w rozporządzeniu 
Dublin III i Eurodac 121, a także współpracuje z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu na 
podstawie umow y międzynarodowej, a jak twierdził również Urząd Nadzoru EFTA, a co wskazałem 
w pkt 47 pow yżej, w prawie islandzkim znajduje się odwołanie do art. 15 dyrekty w y kwalifikacyjnej. 
104. Czynniki te, połączone z szerszym uczestnictwem Islandii w dorobku Schengen jako państwa 
stowarzyszonego w ramach Schengen 122,wiążą Chorwację i Islandię obowiązkiem wzajemnego zaufania 
w odniesieniu do decyzji podejmowanych w obszarze wspólnej europejskiej polityki azylowej, 
a w szczególności rozporządzenia Dublin III. 
114 Zobacz przypis 7 powyżej.  
115 Zobacz przypis 7 powyżej.  
116 Zobacz przypis 7 powyżej.  
117 https://www .asylumineurope.org/reports/country/croatia/annex-i-transposition-ceas-national-legislation  
118 C-490/16 i C-646/16, EU:C:2017 :443.  
119 Podkreślenie moje. Ibidem, pkt 123. Rzecznik generalny powołał się na motywy 2, 3, 19 i 39 rozporządzenia Dublin III oraz wyroki: z dnia  
21 grudnia 2011 r., N.S. i in. (C-411/10 i C-493/10, EU:C:2011 :865); z dnia 6 czerwca 2013 r., MA i in. (C-648/11, EU:C:2013 :367); z dnia 
10 grudnia 2013 r., Abdullahi (C-394/12, EU:C:2013 :813). Przytoczony tekst jest fragmentem wyroku w sprawie Abdullahi, pkt 53. 
120 Decyzja Rady 2001 /258/WE (Dz.U. 2001 , L 93, s. 38). Zobacz również art. 1 umowy przytoczonej w pkt 6 powyżej. 
121 Zobacz odpowiednio przypisy 6 i 7 powyżej. 
122 Wynika to przede wszystkim z umowy o uczestnictwie w dorobku Schengen, przypis 4 powyżej, i obejmuje na przykład układ z Schengen 
z 1985 r., przypis 21 powyżej, oraz, z zastrzeżeniem wyjątków, Konwencję wykonawczą do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. 
między rządami państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej podpisaną w Schengen w dniu 
19 czerwca 1990 r., przypis 16; rozporządzenie Rady (WE) nr 574/1999 z dnia 12 marca 1999 r. określające państwa trzecie, których obywatele 
podlegają obowiązkowi wizowemu przy przekraczaniu granic zewnętrznych państw członkowskich (Dz.U. 1999 , L 72, s. 2) (obecnie 
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018 /1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele 
muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu) (Dz.U. 2018 , L 303, 
s. 39); rozporządzenie Rady (WE) nr 1683 /95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiające jednolity formularz wizowy (Dz.U. 1995 , L 164, s. 1). 
ECLI:EU:C:2020 :128 21 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
105. Należy podkreślić, że wzajemne zaufanie nie ogranicza się w orzecznictwie Trybunału do zaufania 
w odniesieniu do praw podstawow ych osób ubiegających się o azyl oraz właściwego stosowania 
Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców 123. Rozciąga się ono na prawo Unii w bardziej 
ogólnym zakresie 124, zakładając tym samym, że w Islandii prawidłowo zastosowano rozporządzenie 
Dublin III, czy też, jak twierdził Urząd Nadzoru EFTA (pkt 47 pow yżej), musi istnieć domniemanie, że 
Islandia dokonała trafnego rozstrzygnięcia w sprawie azylu, skoro uznałasię za odpowiedzialne 
państwo członkowskie na podstawie rozdziału III rozporządzenia Dublin i rzeczy wiście broniła tej 
decyzji na rozprawie (pkt 51 pow yżej). Podejście to jest również spójne z priorytetami i w ymogami 
organizacyjnymi rozporządzenia Dublin III, jak w yjaśnia rzecznik generalna E. Sharpston w opinii 
przy wołanej w pkt 102 pow yżej (racjonalizacja rozpatry wania wniosków o udzielenie azylu; 
zapobieżenie przeciążeniu systemu; zwiększenie pewności prawa; zapobieżenie zjawisku „forum 
shopping”). 
106. Istotnie, do tej pory Trybunał ograniczał działanie zasady wzajemnego zaufania w kontekście 
rozporządzenia Dublin III w yłącznie w celu zabezpieczenia praw podstawow ych osób ubiegających się 
o azyl 125.Możliwość ograniczania zasady wzajemnego zaufania w ramach rozporządzenia Dublin III ze 
skutkiem w postaci pozbawienia ich tych praw byłaby aksjomatem. 
107. Oznacza to, że Chorwacja ma rację, twierdząc (pkt 68 pow yżej), że Islandia przestrzega przepisów 
Unii dotyczących azylu i ochrony międzynarodowej, a wszystkie mechanizmy współpracy działające 
między tymi dwoma państwami znajdują zastosowanie w ramach rozpatrzenia spraw y I.N. 126. 
Rodzajem wzajemnego zaufania, jaki należy uwzględnić w ocenie odpowiedzi Chorwacji udzielonej 
dotychczas na wnioski Islandii wbrew zasadom w ypracowanym w w yroku Petruhhin, jest raczej 
wzajemne zaufanie w kontekście wspólnego europejskiego systemu azylowego, a nie wzajemne zaufanie 
w kontekście współpracy w sprawach karnych na podstawie prawa Unii czy też rozszerzenie 
i rozwinięcie zasad dobrej wiary nieodłącznie związanych z porozumieniem EOG. Zgodnie 
z moty wem 6 protokołu (nr 19) w sprawie dorobku Schengen 127 istnieje potrzeba utrzymania 
„uprzy wilejowanych stosunków” z Islandią i Norwegią. 
108. Należy dodać, że na wzajemne zaufanie, jakim Chorwacja jest zobowiązana obdarzyć Islandię, 
w żadnym razie nie wpły wa fakt, iż I.N. uzyskał oby watelstwo islandzkie. Po pierwsze, dokumenty 
w ydane przez Islandię, które przyznawały I.N. status uchodźcy, były nadal ważne, kiedy przekraczał on 
chorwacką granicę. Po drugie, I.N. nie mógł ubiegać się o azyl ani na podstawie prawa chorwackiego 
(zobacz pkt 35 i 67 pow yżej), ani na podstawie rozporządzenia Dublin III 128, ponieważ uzyskał już 
status uchodźcy w państwie uczestniczącym w tym rozporządzeniu. Po trzecie, udzielenie azylu 
w Islandii nadal miało znaczenie dla ochrony I.N. przed zachowaniem zakazanym na mocy Konwencji 
genewskiej dotyczącej statusu uchodźców 129 oraz zapobieżenia zjawisku „forum shopping”, co stanowi 
jeden z podstawow ych celów rozporządzenia Dublin III 130. Po czwarte, przysługujący I.N. status 
uchodźcy nie został cofnięty w ramach którejś z procedur określonych w tym celu w prawie Unii 131. 
123 Zobacz przypis 10 powyżej. Zobacz ogólnie D. Lawunmi, The Dublin Regulation and the Charter: an impe tus for change, w: S. Peers i in. 
(eds.), The EU Charter of Fundamental Rights: a Comm entary, Second Edition, Hart Publishing, 2020 (wydanie mające się wkrótce ukazać). 
124 Zobacz na przykład wyrok z dnia 19 marca 2019 r. (Jawo, C-163/17, EU:C:2019 :218, pkt 81). 
125 Zobacz wyrok Trybunału z dnia 21 grudnia 2011 r., N.S. i in. (C-411/10 i C-493/10, EU:C:2011 :865) oraz jego związek z wyrokiem ETPC 
z dnia 21 stycznia 2011 r. w sprawie M.S.S. przeciwko Belgii i Grecji, CE:ECHR:2011 :0121 JUD003069609 . Zobacz niedawny wyrok z dnia 
19 marca 2019 r., Jawo (C-163/17, EU:C:2019 :218). 
126 Wydaje się, że Chorwacja ma rację, twierdząc, że jest, przynajmniej częściowo, związana postanowieniami rozdziału II konwencji wykonawczej 
do układu z Schengen (przypis 16 powyżej) dotyczącego wzajemnej pomocy w sprawach karnych. Zobacz załącznik II do aktu przystąpienia 
Republiki Chorwacji, przypis 20 powyżej. Islandia jest związana postanowieniami rozdziału II dotyczącego wzajemnej pomocy w sprawach 
karnych tej samej konwencji z uwagi na załącznik A część I, umowy o uczestnictwie w dorobku Schengen, przypis 3 powyżej. 
127 Zobacz przypis 17 powyżej. 
128 Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, przypis 5 powyżej, wniosek o azyl „jest rozpatrywany przez jedno państwo członkowskie”. 
129 Zobacz przypis 10 powyżej. Konwencja ta jest źródłem wykładni rozporządzenia Dublin III ze względu na jego motyw 3. 
130 Zobacz opinię rzecznik generalnej E. Sharpston w sprawach A.S. i Jafari, pkt 102 powyżej. 
131 Zobacz dyrektywę w sprawie procedur azylowych, przypis 7 powyżej. 
ECLI:EU:C:2020 :128 22 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
109. Przyznaję, że w art. 1 lit. c) pkt 3 Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców 
w ymieniono przyjęcie nowego oby watelstwa i korzystanie z ochrony państwa, którego oby watelstwo 
dana osoba przyjęła, jako jedną z podstaw ustania statusu uchodźcy. Jednak w świetle celu konwencji 
ustanie statusu w związku z uzyskaniem oby watelstwa może mieć zastosowanie w yłącznie w sytuacji, 
„w której odpada podstawa przyznania statusu uchodźcy, przez co ochrona nie jest już ani potrzebna, 
ani uzasadniona” 132. Jak dowodzi postępowanie główne, osobliwości zarządzania wspólnym 
europejskim systemem azylow ym powodują, że status uchodźcy może pozostać „potrzebny” w celu 
zapewnienia ochrony nawet po uzyskaniu nowego oby watelstwa. To w tym kontekście należy 
interpretować art. 1 lit. c) pkt 3 Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców, co sprzeciwia się 
jego literalnej w ykładni. W preambule konwencji stwierdzono, że „Narody Zjednoczone 
niejednokrotnie w ykazy wałyduże zaniepokojenie losem uchodźców i podejmowały w ysiłki na rzecz 
zapewnienia im możliwie najszerszego korzystania z tych podstawow ych praw i wolności” 133. 
110. Wreszcie nic nie mogłoby być większym przeciwieństwem zapewnienia I.N. praw podstawow ych 
niż pozbawienie go ochrony przyznanej mu w w yniku zastosowania przez Islandię rozporządzenia 
Dublin III ze względu na uzyskanie oby watelstwa islandzkiego. 
d) Odnośne normy dotyczące ochrony praw podstawowych I.N. 
111. Jeśli chodzi o prawa podstawowe, celem I.N. jest uniknięcie narażenia na nieludzkie i poniżające 
traktowanie albo kara nie oraz nierzetelny proces sądow y. W odniesieniu do obu tych kwestii I.N. jest 
traktowany inaczej niż oby watel Chorwacji ze względu na obowiązujący na mocy chorwackiej 
konstytucji zakaz ekstradycji oby wateli. 
112. Na tym etapie pomocne możebyć wskazanie, że postępowanie główne stanowi przykład 
nakładania się na siebie synergii koncentrycznych kręgów obejmujących szereg omawianych 
organizacji międzynarodow ych, ponieważ prawa materialne, które podlegają uwzględnieniu, są 
chronione w podobny sposób we wszystkich trzech instrumentach prawnych – EKPC, karcie 
i porozumieniu EOG – nawet jeśli w innych przypadkach można by je uznać za konkurencyjne. Zakaz 
nieludzkiego i poniżającego traktowania stanowi część wspólnego europejskiego dziedzictwa 
konstytucyjnego. 
113. Przyznaję, że Europejski Trybunał Praw Człowieka zauważył, że „chociaż Trybunał EFTA w yraził 
pogląd, iż postanowienia porozumienia EOG »należy interpretować w świetle praw podstawow ych« 
w celu zwiększenia spójności między prawem EOG a prawem Unii [zob. między innymi w yrok 
Trybunału EFTA w sprawie E-28/15, Yankuba Jabbi (2016 ), pkt 81], porozumienie EOG nie obejmuje 
Karty praw podstawow ych Unii Europejskiej ani jakiegokolwiek odniesienia do innych instrumentów 
prawnych mających ten sam skutek takich jak konwencja” 134. 
114. Jednak w kontekście postępowania głównego nie ma to po prostu znaczenia, ponieważ obowiązek 
sądu umawiających się państw dotyczący zbadania ryzyka narażenia na nieludzkie i poniżające 
traktowanie przed ekstradycją ma podstawę w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 
w świetle art. 3 EKPC 135. Związek z prawem Unii i kartą w ynika z faktu, że Trybunał orzekł,iż „zakaz 
nieludzkiego lub poniżającego traktowania przewidziany w art. 4 karty odpowiada zakazowi zawartemu 
w art. 3 EKPC i w tym względzie jego treść i zakres są zgodnie z art. 52 ust. 3 karty takie same jak te 
132 S. Kapferer, Cancellation of Refugee Status, w: Legal and Protection Policy Research Series, UNHCR PPLA/2003 /02, marzec 2003 , s. 36, 37. 
133 Podkreślenie moje. Zob. przypis 10 powyżej. Zobacz również wyrok z dnia 14 maja 2019 r., M i in. (Cofnięcie statusu uchodźcy) (C-391/16, 
C-77/17 i C-78/17, EU:C:2019 :403, pkt 78, 81) dotyczący statusu konwencji genewskiej w prawie Unii. W pkt 108 Trybunał orzekł, że 
wtórnego prawa Unii nie należy interpretować w ten sposób, że mogłoby ono zachęcać państwa członkowskie „do obejścia ich zobowiązań 
międzynarodowych wynikających z konwencji genewskiej, ograniczając prawa” wynikające z tej konwencji. 
134 Orzeczenie drugiej sekcji obradującej w dniu 5 listopada 2019 r., Konkurrenten. NO A.S. przeciwko Norwegii, skarga nr 47341 /15, pkt 43. 
135 Zobacz na przykład wyrok ETPC z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie TK i SR przeciwko Rosji (ECLI:CE:ECHR:2019 :1119 JUD002849215 /15, 
pkt 78, 91–96). 
ECLI:EU:C:2020 :128 23 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
przyznane mu tą konwencją” 136. Poziom ochrony indy widualnych praw podstawow ych można 
rozszerzyć poprzez zwiększenie zakresu stosowania karty (na przykład być może w odniesieniu do 
ochrony własności na mocy karty, co znajduje odzwierciedlenie w art. 17 karty i zawartym tam 
w yraźnym odesłaniu do własności intelektualnej), ale w postępowaniu głównym nie pojawia się 
sytuacja tego rodzaju. 
115. Związek z prawem EOG polega z kolei na tym, że EKPC jest dobrze ugruntowanym, ważnym 
źródłem prawa EOG, którego moty w 1 stanowi, iż EOG będzie budowany w oparciu o „pokój, 
demokrację oraz prawa człowieka”, co obejmuje związanie umawiających się stron porozumienia EOG 
prawami podstawow ymi, jeżeli przewidują one odstępstwa od prawa EOG 137. 
116. W prawie Unii, podobnie jak w świetle EKPC, zakaz ekstradycji z narażeniem na nieludzkie lub 
poniżające traktowanie ma zastosowanie do każdego, niezależnie od przynależności państwowej. 
Odzwierciedla to słowo „nikt” zawarte w art. 19 ust. 2 karty, a przepis ten przenosi do prawa Unii 
zasady w ypracowane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka na podstawie art. 3 EKPC 138. 
W związku z tym fakt, że I.N. nie jest oby watelem państwa członkowskiego Unii, nie ma znaczenia dla 
w ykony wania tego prawa materialnego, biorąc pod uwagę jego szeroki zakres podmiotow y. Artykuł 19 
ust. 2 znajduje zastosowanie niezależnie od dyskryminacji i oby watelstwa Unii 139. 
117. Jeśli chodzi o zakaz w ydalania z narażeniem na nierzetelny proces sądow y z naruszeniem art. 47 
karty ze względu na systemowe nieprawidłowości, Trybunał uznał go dotychczas w yłącznie 
w kontekście wewnątrzeuropejskim, a ponadto jedynie w związku z europejskim nakazem 
aresztowania 140. Jednakże, jak wskazano w mojej opinii w sprawie Minister for Justice and Equality 141, 
Europejski Trybunał Praw Człowieka zakazuje umawiającym się państwom w ydalania z ich terytoriów 
osób, jeżeli w państwie przeznaczenia narażone są na rzeczy wiste ryzyko rażącego naruszenia prawa 
do sądu z naruszeniem art. 6 EKPC 142. Uważam zatem, że zakres przedmiotow y art. 47 karty obejmuje 
w równym stopniu sytuację, w której każdy, niezależnie od przynależności państwowej 143, jest narażony 
na takie naruszenie prawa do sądu w państwie trzecim, pod warunkiem że jego przypadek jest objęty 
zakresem stosowania karty. Jest tak ze względu na art. 52 ust. 3 karty, który stanowi, że prawa 
przewidziane w karcie, które odpowiadają prawom zagwarantowanym w EKPC, należy interpretować 
w ten sam sposób, pozostawiając Unii swobodne uznanie w zakresie zapewnienia w yższego poziomu 
ochrony. Innymi słow y – jeżeli art. 6 EKPC w yklucza w ydalenie, w sytuacji gdy dana osoba jest 
narażona na ryzyko rażącego naruszenia prawa do sądu, to tym bardziej musi to czynić art. 47 karty. 
136 Wyrok Trybunału z dnia 16 lutego 2017 r., C.K. i in. (C-578/16 PPU , EU:C:2017 :127, pkt 67).  
137 Wyrok Trybunału EFTA z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie E-14/15, Holship Norge AS przeciwko Norsk Transportarbeiderforbund (Report  
of the EFTA Court, 2016 , s. 238, pkt 123). 
138 Zobacz wyjaśnienia do art. 19 ust. 2 karty (Dz.U. 2007 , C 303, s. 17). 
139 Postanowienie z dnia 6 września 2017 r., Peter Schotthöfer & Florian Steiner (C-473/15, EU:C:2017 :633). Tutaj w sentencji odniesiono się do 
obywatelstwa, ale w punktach ukazujących zasady prawne wyw odzące się z art. 19 ust. 2 karty już nie ma takiego odniesienia. Zobacz 
w szczególności pkt 22, 24, 26. W pkt 24 jest odniesienie raczej do „osoby” niż do obywatela. W przedmiocie refoulement i art. 19 ust. 2 karty 
zob. wyrok z dnia 14 maja 2019 r., M i in. (Cofnięcie statusu uchodźcy), C-391/16, C-77/17 i C-78/17, EU:C:2019 :403, pkt 95). 
140 Wyrok z dnia 25 lipca 2018 r., Minister for Justice and Equality (C-216/18 PPU , EU:C:2018 :586). 
141 (C-216/18 PPU , EU:C:2018 :517, pkt 66). 
142 Wyrok ETPC z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie Othman (Abu Qatada) przeciwko Zjednoczonemu Królestwu 
(CE:ECHR:2012 :0117 JUD000813909 , pkt 258). 
143 Zwracam uwagę, że żaden z zakazów dyskryminacji ze względu na przynależność państwową – ani ten z art. 4 porozumienia EOG, ani ten 
z art. 18 TFUE – nie ogranicza się do obywateli odpowiednio EOG lub Unii, art. 21 ust. 2 karty również nie ma takiego charakteru. 
Wkażdym przypadku zakaz wynika z zakresu stosowania odnośnych środków. 
ECLI:EU:C:2020 :128 24 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
118. Przypadek I.N. jest objęty zakresem stosowania karty w dwojaki sposób. Po pierwsze, zarówno na 
mocy prawa EOG, jak i unijnego prawa dotyczącego praw podstawow ych odstępstwa od swobodnego 
przepły wu muszą być zgodne z prawami podstawow ymi 144. Po drugie, biorąc pod uwagę, żesąd 
odsyłający jest zobowiązany do przestrzegania zasady wzajemnego zaufania w świetle rozporządzenia 
Dublin II, wszystkie odnośne przepisy rozporządzenia Dublin III, takie jak art. 3 ust. 1 i zawarty tam 
(dorozumiany) zakaz wielokrotnego składania wniosków o azyl, należy interpretować i stosować 
zgodnie z kartą 145. 
V. Istotne okolic zności faktyc zne i odpowiedzi na pytania prejudycjalne 
119. Odpowiedziałem na pytania prejudycjalne w rozumieniu pkt 7 i 9 pow yżej w świetle zasad 
prawnych określonych w części IV i następujących istotnych okoliczności faktycznych. 
120. Sformułowania użyte w drugim pytaniu prejudycjalnym sugerują, że Islandia wniosła o powrót 
I.N. „w celu przeprowadzenia postępowania, z powodu którego złożono wniosek o ekstradycję”. Jednak 
odpowiedzi na pytania zadawane Islandii na rozprawie w yjaśniły, że komunikat w ydany przez ambasadę 
Islandii w Berlinie w dniu 24 lipca 2019 r. nie zawierał takiego konkretnego wniosku (pkt 53 pow yżej). 
Ponadto pełnomocnik Islandii stwierdził na rozprawie, że Chorwacja była zobowiązana dostarczyć 
Islandii posiadane przez siebie dokumenty, aby mogły one zostać przekazane niezależnemu 
prokuratorowi w Islandii, który następnie rozważy ściganie I.N. w tym kraju (pkt 50 pow yżej). 
W aktach spraw y nie ma jednak żadnego materiału, który wskazy wałby dokładnie, kiedy i czy 
rzeczy wiście Islandia zwróciłasię z takim wnioskiem do Chorwacji. 
121. Nigdy też nie wspomniano również o tym czy spór między Chorwacją a Islandią został przekazany 
Wspólnemu Komitetowi utworzonemu zgodnie z art. 3 Umow y między Wspólnotą Europejską 
a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii dotyczącej kryteriów i mechanizmów określania państwa 
właściwego dla rozpatry wania wniosku o azyl złożonego w państwie członkowskim lub w Islandii lub 
Norwegii 146. 
122. Moim zdaniem udzielenie przez Trybunał odpowiedzi twierdzącej na drugie pytanie prejudycjalne 
i zobowiązanie Chorwacji do podjęcia akty wnych kroków w celu zwolnienia I.N. na podstawie umow y 
w sprawie procedury przekazy wania osób byłoby zatem przedwczesne 147.Jeżeli Islandia w yda nakaz 
aresztowania 148,do sądu chorwackiego będzie należała ocena, na podstawie wszystkich odnośnych 
materiałów dowodow ych, czy to, co proponuje Islandia, stanowi gwarancję zapobieżenia bezkarności, 
która jest równoważna ekstradycji, co stanowi kryterium w w yroku w sprawie Petruhhin (pkt 99 i 100 
pow yżej). W związku z pow yższym ograniczam swoje uwagi w odniesieniu do umow y w sprawie 
procedury przekazy wania osób do stwierdzenia, że na pierwszy rzut oka taka gwarancja jest 
zapewniona, i wbrew argumentom Norwegii (pkt 57–59 pow yżej) nie zmniejsza jej brak w yraźnego 
odniesienia do wzajemnego zaufania, ponieważ rygor porozumienia w ynikającego z umow y w sprawie 
procedury przekazy wania osób ma szerokie podstaw y w innych postanowieniach 149. 
144 Zobacz odpowiednio wyrok Trybunału EFTA z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie E-14/15, Holship Norge AS przeciwko Norsk 
Transportarbeiderforbund (Report of the EFTA Court, 2016 , s. 238, pkt 123) oraz wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., Global Starnet, C-322/16 
(EU:C:2017 :985, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo). 
145 Wyrok z dnia 19 marca 2019 r., Jawo (C-163/17, EU:C:2019 :218, pkt 78). Ponieważ I.N. nie jest obywatelem Unii i decyzja ramowa w sprawie 
ENA (przypis 34 powyżej) nie ma tu zastosowania, nie można transponować do postępowania głównego podstawy zastosowania karty 
przyjętej przez Trybunał w wyroku z dnia 6 września 2016 r., Petruhhin (C-182/15, EU:C:2016 :630). 
146 Przypis 6 powyżej. Zobacz analogicznie wyrok z dnia 16 stycznia 2018 r., E (C-240/17, EU:C:EU:C:2018 :8). Artykuł 3 umowy o uczestnictwie 
w dorobku Schengen (przypis 4) i utworzony w nim Komitet Mieszany mogą mieć również znaczenie dla sprawy. 
147 Zobacz przypis 8 powyżej. 
148 Zobacz wyrok z dnia 10 kwietnia 2018 r., Pisciotti (C-191/16, EU:C:2018 :222, pkt 55). W wyroku tym Trybunał uznał za istotny fakt, że 
władze państwa członkowskiego nigdy nie wydały europejskiego nakazu aresztowania. 
149 Są to na przykład motywy pierwszy, trzeci, ósmy, art. 1 oraz ograniczone podstawy odmowy wykonywania zawarte w art. 4 w połączeniu 
zcałościowym podobieństwem do europejskiego nakazu aresztowania. Zobacz umowa w sprawie procedury przekazywania osób, przypis 8 
powyżej. 
ECLI:EU:C:2020 :128 25 
OPINIA E. TANCHEVA – SPRAWA C-897/19 PPU  
RUSKA FEDERACIJA  
123. Jednocześnie moja odpowiedź na drugie pytanie prejudycjalne w żadnym razie nie daje sądom 
chorwackim zielonego światła na podważenie decyzji Islandii w sprawie udzielenia I.N. azylu z dnia 
11 czerwca 2015 r. (nawet jeśli sądy chorwackie dokonują oceny warunków panujących w Rosji przy 
uwzględnieniu aktualnych okoliczności, a nie tych przeważających w 2015 r.) z uwagi na obowiązek 
wzajemnego zaufania obowiązujący między Islandią a Chorwacją na podstawie ich uczestnictwa we 
wspólnym europejskim systemie azylow ym i bardziej szczegółowo w rozporządzeniu Dublin III 150. 
VI. Wnioski 
124. W związku z pow yższym proponuję udzielić następującej odpowiedzi na pytania prejudycjalne 
przedstawione przez Vrhovni sud (sąd najw yższy, Chorwacja): 
„1. W okolicznościach spraw y w postępowaniu głównym art. 4 i 36 porozumienia EOG należy 
interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie Unii Europejskiej, które decyduje 
o ekstradycji do państwa trzeciego oby watela państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej, 
ale będącego oby watelem państwa stowarzyszonego w ramach Schengen, zobowiązane jest 
poinformować o wniosku o ekstradycję państwo stowarzyszone w ramach Schengen. Ponadto owo 
państwo członkowskie jest zobowiązane przekazy wać państwu stowarzyszonemu w ramach 
Schengen wszelkie posiadane przez siebie materiały, które mogą być pomocne temu państwu 
stowarzyszonemu w podjęciu decyzji o ewentualnym ściganiu danego oby watela i dążeniu do jego 
powrotu do państwa stowarzyszonego w ramach Schengen. Ponadto, ze względu na obowiązek 
wzajemnego zaufania w ynikający z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 
nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów 
ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie 
ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez oby watela państwa 
trzeciego lub bezpaństwowca, władze państwa członkowskiego, w tym jego sądy, nie mogą w żaden 
sposób działać w sposób niespójny z decyzją państwa stowarzyszonego w ramach Schengen 
o udzieleniu azylu poprzedzającą nabycie oby watelstwa tego stowarzyszonego państwa. Ma to 
zastosowanie przy ocenie ryzyka narażenia oby watela państwa stowarzyszonego w ramach 
Schengen na nieludzkie i poniżające traktowanie i na rażące naruszenie prawa do sądu w dacie 
postępowania prowadzonego przez to państwo członkowskie w przypadku jego eskstradycji do 
państwa trzeciego. 
2. W okolicznościach, w których państwo stowarzyszone w ramach Schengen nie skierowało jeszcze 
wniosku o ekstradycję,napaństwie członkowskim nie spoczy wa czynny obowiązek przekazania 
oby watela państwa stowarzyszonego w ramach Schengen na podstawie umow y między Unią 
Europejską a Republiką Islandii i Królestwem Norwegii z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie 
procedury przekazy wania osób pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej a Islandią 
i Norwegią. W przypadku złożenia wniosku o ekstradycję do sądów państwa członkowskiego 
będzie należało ustalenie, czy, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, wniosek o ekstradycję 
zapewnia gwarancje zabezpieczające przed bezkarnością równoważne ekstradycji do państwa 
trzeciego przy jednoczesnym ich związaniu obowiązkiem działania w sposób spójny z wcześniejszą 
decyzją o udzieleniu azylu podjętą przez państwo stowarzyszone w ramach Schengen. 
150 Zobacz przypis 6 powyżej. 
ECLI:EU:C:2020 :128 26