WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (pierwsza izba)

z dnia 6 lutego 2007 r.

Sprawy połączone T‑246/04 i T‑71/05

Jacques Wunenburger

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

Urzędnicy – Sprawozdania z oceny – Postępowania w sprawie oceny za okres 1997/1999 i za okres 1999/2001 – Sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej – Postępowanie w sprawie oceny za okres 2001/2002 – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Skarga o odszkodowanie – Prawo do obrony

Przedmiot: Skarga mająca za przedmiot, po pierwsze, żądanie unieważnienia projektów sprawozdań z oceny skarżącego za okres 1997/1999 i za okres 1999/2001 oraz sprawozdania z przebiegu kariery zawodowej skarżącego w postępowaniu w sprawie oceny za okres 2001/2002, a po drugie, żądanie naprawienia rzekomej szkody.

Orzeczenie: Stwierdza się nieważność decyzji z dnia 11 września 2003 r. przyjmującej sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej skarżącego za okres od dnia 1 lipca 2001 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. Komisja wypłaci skarżącemu kwotę 2500 EUR, oprócz kwoty 2500 EUR już wypłaconej przez organ powołujący, za opóźnienie w sporządzeniu sprawozdań z oceny za okres 1997/1999 i za okres 1999/2001 oraz kwotę w wysokości symbolicznego 1 EUR za opóźnienie w sporządzeniu sprawozdania z przebiegu kariery zawodowej za okres 2001/2002. W pozostałym zakresie skargi zostają oddalone. Komisja pokryje koszty postępowania.

Streszczenie

1. Urzędnicy – Skarga – Akt niekorzystny – Pojęcie – Czynność przygotowawcza

(regulamin pracowniczy urzędników, art. 90, 91)

2. Urzędnicy – Skarga – Wniosek o odszkodowanie złożony razem z wnioskiem o stwierdzenie nieważności

(regulamin pracowniczy urzędników, art. 90, 91)

3. Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z oceny

(regulamin pracowniczy urzędników, art. 43)

4. Urzędnicy – Awans – Porównanie osiągnięć

(regulamin pracowniczy urzędników, art. 43, 45)

5. Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej

(regulamin pracowniczy urzędników, art. 43)

6. Urzędnicy – Ocena – Sprawozdanie z przebiegu kariery zawodowej

(regulamin pracowniczy urzędników, art. 43, 45)

1. Stosownie do art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego niekorzystne są tylko akty lub środki wywołujące wiążące skutki prawne, które powodując znaczącą zmianę sytuacji prawnej skarżącego, w istotny sposób naruszają jego interesy oraz ustalają ostateczne stanowisko instytucji. W przypadku aktów bądź decyzji, których wydanie następuje w kilku etapach, w szczególności po zakończeniu postępowania wewnętrznego, aktami zaskarżalnymi są jedynie te akty, które ustalają ostateczne stanowisko instytucji na koniec tego postępowania, z wyłączeniem aktów tymczasowych, które służą przygotowaniu wydania ostatecznej decyzji.

„Projekt” sprawozdania z oceny stanowi czynność przygotowawczą, niewywołującą żadnych skutków prawnych, które mogłyby bezpośrednio w niekorzystny sposób wpłynąć na interesy danego urzędnika, a zatem nie jest dla niego aktem niekorzystnym.

(zob. pkt 41–43)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑69/92 Seghers przeciwko Radzie, 24 czerwca 1993 r., Rec. str. II‑651, pkt 28; sprawy połączone T‑57/92 i T‑75/92 Yorck von Wartenburg przeciwko Parlamentowi, 28 września 1993 r., Rec. str. II‑925, pkt 36; sprawa T‑6/93 Pérez Jiménez przeciwko Komisji, 15 czerwca 1994 r., RecFP str. I‑A‑155, II‑497, pkt 34; sprawa T‑586/93 Kotzonis przeciwko KSE, 22 marca 1995 r., Rec. str. II‑665, pkt 29; sprawa T‑324/02 McAuley przeciwko Radzie, 17 grudnia 2003 r., RecFP str. I‑A‑337, II‑1657, pkt 28

2. Niezależnie od tego, że skarga o stwierdzenie nieważności i skarga o odszkodowanie są niezależnymi od siebie środkami prawnymi, żądanie odszkodowania jest niedopuszczalne, w przypadku gdy istnieje ścisły związek między skargą o odszkodowanie i uznaną za niedopuszczalną skargą o stwierdzenie nieważności. Ma to miejsce w przypadku, gdy żądanie odszkodowania zmierza wyłącznie do naprawienia skutków aktu, którego dotyczyła skarga o stwierdzenie nieważności, sama uznana za niedopuszczalną, w szczególności w sytuacji gdy jedynym celem skargi o odszkodowanie jest zrekompensowanie utraty wynagrodzenia, do którego nie doszłoby, gdyby skarga o stwierdzenie nieważności została uwzględniona.

Jednak w przypadku gdy źródłem obu skarg są odmienne czynności i zachowania administracji, skarga o odszkodowanie nie może być łączona ze skargą o stwierdzenie nieważności, nawet jeśli obie czynności wywołują ten sam skutek finansowy względem skarżącego, a tym samym niedopuszczalność żądania stwierdzenia nieważności nie skutkuje niedopuszczalnością żądania odszkodowania.

(zob. pkt 46–48)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa 4/67 Collignon przeciwko Komisji, 12 grudnia 1967 r., Rec. str. 469, 480; sprawa 53/70 Vinck przeciwko Komisji, 24 czerwca 1971 r., Rec. str. 601, pkt 8–15; sprawa 79/71 Heinemann przeciwko Komisji, 13 lipca 1972 r., Rec. str. 579; sprawa 346/87 Bossi przeciwko Komisji, 14 lutego 1989 r., Rec. str. 303

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑27/90 Latham przeciwko Komisji, 24 stycznia 1991 r., Rec. str. II‑35, pkt 38; sprawa T‑147/04 Ross przeciwko Komisji, 28 czerwca 2005 r., Zb.Orz.SP str. I‑A‑171, II‑771, pkt 39 i przytoczone tam orzecznictwo

3. Administracja winna czuwać nad okresowym przygotowaniem sprawozdań z oceny w terminach przewidzianych w regulaminie pracowniczym oraz nad ich prawidłowym sporządzaniem zarówno z uwagi na zasadę dobrej administracji, jak i dla ochrony interesów urzędników. Opóźnienie w sporządzeniu sprawozdań z oceny może samo w sobie wyrządzać urzędnikowi krzywdę z tego tylko powodu, że brak takiego sprawozdania w momencie, w którym winny zostać podjęte dotyczące go decyzje, może negatywnie wpłynąć na przebieg jego kariery. Urzędnik, który nie posiada prawidłowych i kompletnych akt osobowych, doznaje z tego względu krzywdy wynikającej ze stanu niepewności i niepokoju, w jakim znajduje się on, jeżeli chodzi o jego zawodową przyszłość. Wobec braku szczególnych okoliczności usprawiedliwiających stwierdzone opóźnienia, administracja dopuszcza się niezgodnego z prawem działania, które może powodować powstanie odpowiedzialności po jej stronie.

(zob. pkt 64, 65)

Odesłanie:

Trybunał: sprawy połączone 156/79 i 51/80 Gratreau przeciwko Komisji, 18 grudnia 1980 r., Rec. str. 3943, pkt 15; sprawy połączone 173/82, 157/83 i 186/84 Castille przeciwko Komisji, 6 lutego 1986 r., Rec. str. 497, pkt 36

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑73/89 Barbi przeciwko Komisji, 8 listopada 1990 r., Rec. str. II‑619, pkt 41; sprawa T‑59/96 Burban przeciwko Parlamentowi, 28 maja 1997 r., RecFP str. I‑A‑109, II‑331, pkt 44, 50; sprawa T‑187/01 Mellone przeciwko Komisji, 12 czerwca 2002 r., RecFP str. I‑A‑81, II‑389, pkt 77, 78

4. Sprawozdanie z oceny stanowi niezbędny element oceny za każdym razem, gdy przełożeni mają uwzględnić przebieg kariery zawodowej urzędnika. Nawet jeśli urzędnik nie nabył żadnych praw do awansu, nie można wykluczyć, że brak sprawozdania z oceny w chwili przeprowadzania danego postępowania w sprawie awansu może mieć wpływ na jego karierę zawodową.

Ponadto, o ile rzeczywiście w szczególnych okolicznościach istnienie innych informacji na temat osiągnięć urzędnika może zrekompensować brak sprawozdania z oceny, o tyle informacje te winny odpowiadać określonym wymogom, których spełnienie winna wykazać pozwana instytucja. W każdym wypadku sprawozdanie z oceny mające charakter nieostateczny i zakwestionowane przez danego urzędnika nie może być jedynym źródłem innych informacji.

(zob. pkt 70–72)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa C‑68/91 P Moritz przeciwko Komisji, 17 grudnia 1992 r., Rec. str. I‑6849, pkt 16

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑202/99 Rappe przeciwko Komisji, 5 października 2000 r., RecFP str. I‑A‑201, II‑911, pkt 38, 40, 52, 56; sprawa T‑278/01 Den Hamer przeciwko Komisji, 7 maja 2003 r., RecFP str. I‑A‑139, II‑665, pkt 95

5. W przypadku gdy mamy do czynienia jednocześnie ze zmianą systemu oceny i przydzieleniem zainteresowanemu nowych obowiązków, które mają zasadniczo inny charakter od poprzednich oraz wiążą się z większą odpowiedzialnością, ewentualne różnice w ocenach urzędnika przy okazji sporządzania dwóch kolejno następujących po sobie sprawozdań z oceny nie mogą zostać określone mianem „obniżenia” wymagającego szczególnego uzasadnienia.

(zob. pkt 95)

6. Prawo urzędnika do obrony zostaje naruszone, jeśli w toku postępowania w sprawie oceny administracja – bez podania uzasadnienia – nie przestrzega wymogów formalnych określonych w dyrektywie wewnętrznej ustanawiającej szczegółowe zasady odnoszące się do urzędników danej jednostki i dotyczące umieszczania w sprawozdaniu z przebiegu kariery zawodowej opinii zebranych w ramach przewidzianych konsultacji, wskutek czego poddawany ocenie urzędnik nie miał możliwości skutecznego przedstawienia swego stanowiska w sprawie takiej opinii.

Zwykła wzmianka w sprawozdaniu z przebiegu kariery zawodowej o tym, że odbyto konsultacje, nie wystarczy, by uprzedzić danego urzędnika o istnieniu opinii, o której zamieszczenie może się on ubiegać.

W przypadku gdy opinia dotycząca urzędnika w wysokiej grupie zaszeregowania, reprezentującego Unię w charakterze szefa przedstawicielstwa, jest szczególnie negatywna i może w związku z tym doprowadzić do obniżenia jego oceny, urzędnik ten winien zostać o tym poinformowany w sposób jasny i jednoznaczny, tak aby miał możliwość skutecznego przedstawienia swego stanowiska.

Jednakże naruszenie prawa do obrony skutkowałoby stwierdzeniem nieważności, w przypadku niewystąpienia takiej nieprawidłowości, tylko wtedy gdyby postępowanie mogło prowadzić do innego rezultatu.

(zob. pkt 134, 147–149)

Odesłanie:

Trybunał: sprawy połączone od 209/78 do 215/78 i 218/78 Van Landewyck i in. przeciwko Komisji, 29 października 1980 r., Rec. str. 3125, pkt 47; sprawa C‑142/87 Belgia przeciwko Komisji, 21 marca 1990 r., Rec. str. I‑959, pkt 48

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑372/00 Campolargo przeciwko Komisji, 23 kwietnia 2002 r., RecFP str. I‑A‑49, II‑223, pkt 39