Keywords

Summary



Keywords

1. Postępowanie – Zarzut zawisłości sporu – Tożsamość stron, przedmiotu i zarzutów w dwóch skargach – Cofnięcie przez skarżącego jednej ze skarg – Zniknięcie zawisłości sporu

2. Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Decyzja Komisji zakazująca wprowadzenia systemu pomocy sektorowej

(art. 230 akapit czwarty WE)

3. Pomoc przyznawana przez państwa – Badanie przez Komisję – Badanie systemu pomocy jako całości – Dopuszczalność

(art. 87 WE, 88 WE)

4. Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie – Przyznanie korzyści beneficjentom

(art. 87 ust 1, ust 3 WE)

5. Odwołanie – Zarzuty – Elementy uzasadnienia wyroku naruszające prawo Unii – Sentencja oparta na innych podstawach prawnych – Oddalenie

6. Pomoc przyznawana przez państwa – Decyzja Komisji stwierdzająca niezgodność systemu pomocy ze wspólnym rynkiem – Obowiązek uzasadnienia

(art. 88 ust 2 WE)

7. Pomoc przyznawana przez państwa – Naruszenie konkurencji – Wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi – Zakres ciężaru dowodu spoczywający na Komisji

(art. 88 WE)

8. Odwołanie – Zarzuty – Błąd w ustaleniach faktycznych – Niedopuszczalność – Kontrola oceny dowodów przez Trybunał – Wykluczenie, z wyjątkiem przypadku ich przeinaczenia

(art. 225 WE; statut trybunału Sprawiedliwości, art. 51 akapit pierwszy; regulamin postępowania przed Trybunałem, art. 112 § 1 akapit pierwszy lit, c))

9. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Pomoc, która może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem – Pomoc na rozwój określonych regionów

(art. 87 ust 3 lit c) WE)

Summary

1. W wypadku odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej spór wynikły z tej skargi, który był zawisły, przestaje istnieć, tak że sytuacja zawisłości sporu już nie występuje. To samo odnosi się do sytuacji, gdy zawisły spór przestaje istnieć z tego powodu, że skarżący wycofuje swoją skargę. Interes w uniknięciu sytuacji, w której podmioty prawne czynią użytek z tej możliwości w sposób sprzeczny z zasadą ekonomii procesowej, nie wymaga, by sytuacja zawisłości sporu istniała nadal nawet z uwagi na skargę, którą skarżący wycofał. Interes ten jest bowiem wystarczająco chroniony przez obciążenie skarżącego kosztami postępowania zgodnie z art. 69 § 5 akapit pierwszy regulaminu postępowania przed Trybunałem lub art. 87 § 5 akapit pierwszy regulaminu postępowania przed Sądem.

(por. pkt 31, 32)

2. W wypadku skargi o stwierdzenie nieważności decyzja dotyczy indywidualnie w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE rzeczywistych beneficjentów indywidualnej pomocy przyznanej na podstawie systemu pomocy, której odzyskanie zostało nakazane przez Komisję.

W istocie nakaz odzyskania pomocy dotyczy indywidualnie wszystkich beneficjentów rozpatrywanego systemu już z tego względu, że od momentu wydania spornej decyzji są oni narażeni na ryzyko, że korzyści, które otrzymali, zostaną odzyskane i tym samym będzie to miało wpływ na ich sytuację prawną. Beneficjenci ci należą zatem do ograniczonego kręgu, przy czym nie jest konieczne badanie dodatkowych przesłanek dotyczących sytuacji, w których decyzji Komisji nie towarzyszy nakaz odzyskania pomocy. Ponadto ewentualność, że w późniejszym czasie korzyści uznane za bezprawne nie zostaną odzyskane od ich beneficjentów, nie wyklucza uznawania ich za podmioty, których decyzja dotyczy indywidualnie.

(por. pkt 53, 56)

3. W przypadku programu pomocy Komisja może ograniczyć się do zbadania cech danego programu, aby ocenić w uzasadnieniu decyzji, czy ze względu na tryby postępowania przewidziane w tym programie zapewnia on swym beneficjentom, w porównaniu z ich konkurentami, znaczną korzyść i prowadzi zasadniczo do uprzywilejowania przedsiębiorstw uczestniczących w wymianie handlowej pomiędzy państwami członkowskimi. A zatem w decyzji dotyczącej takiego programu Komisja nie jest zobowiązana przeprowadzać analizy pomocy przyznanej w każdym indywidualnym przypadku na podstawie tego systemu. Zbadanie indywidualnej sytuacji każdego z przedsiębiorstw, których dana pomoc dotyczy, będzie konieczne dopiero na etapie odzyskiwania pomocy.

W istocie gdy Komisja wypowiada się w sposób generalny i abstrakcyjny w przedmiocie systemu pomocy państwa, który uznaje za niezgodny ze wspólnym rynkiem i nakazuje odzyskanie kwot otrzymanych na podstawie tego systemu, do państwa członkowskiego należy sprawdzenie indywidualnej sytuacji każdego z przedsiębiorstw, którego dotyczą działania podejmowane w celu odzyskania pomocy.

(por. pkt 63, 64, 130)

4. Powody leżące u podstaw środka pomocy nie wystarczają, by taki środek uniknął od razu zakwalifikowania jako „pomoc” w rozumieniu art. 87 WE. Ustęp 1 tego postanowienia nie wprowadza bowiem rozróżnienia pomiędzy interwencjami państwowymi w zależności od ich przyczyn lub celów, ale definiuje interwencje te na podstawie ich skutków.

Okoliczność, że państwo członkowskie dąży przez zastosowanie jednostronnych działań do zbliżenia warunków konkurencji istniejących w danym sektorze gospodarczym do warunków panujących w innych państwach członkowskich, nie pozbawia tych działań charakteru pomocy. Tak samo jest w wypadku środków mających na celu wyrównanie ewentualnych kosztów wynikających z niekorzystnej sytuacji, na jakie są narażone przedsiębiorstwa prowadzące działalność w określonym regionie państwa członkowskiego. Samo bowiem brzmienie traktatu WE, który w art. 87 ust. 3 lit. a) i c) jako pomoc państwa, która może zostać uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem, kwalifikuje „pomoc przeznaczon[ą] na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów” oraz „pomoc przeznaczon[ą] na ułatwianie rozwoju [...] niektórych regionów”, wskazuje, że korzyści o zakresie ograniczonym do części terytorium państwa członkowskiego zobowiązanego do przestrzegania zasad dotyczących pomocy mogą stanowić korzyści o charakterze selektywnym.

W związku z powyższym cel wyrównania kosztów wynikających z niekorzystnej z punktu widzenia konkurencji sytuacji przedsiębiorstw z siedzibą w pewnym regionie państwa członkowskiego, któremu to celowi służą ulgi z tytułu składek na zabezpieczenie społeczne, nie może odebrać tym korzyściom ich charakteru pomocy w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE.

(por. pkt 94–96, 100)

5. Jeśli w uzasadnieniu wyroku Sądu dopuszczono się naruszenia prawa Unii, lecz jego rozstrzygnięcie jest zasadne w świetle innych względów prawnych, tego rodzaju naruszenie nie może doprowadzić do uchylenia tegoż wyroku.

(por. pkt 118)

6. Decyzja Komisji stwierdzającej niezgodność systemu pomocy ze wspólnym rynkiem, której towarzyszy nakaz odzyskania pomocy musi umożliwiać jednoznaczne określenie jej zakresu. Musi ona zawierać w sobie wszystkie elementy istotne do jej wykonania przez władze krajowe i tym samym wykluczać możliwość ustalenia jej rzeczywistej treści dopiero w późniejszym momencie za pomocą wymiany pism między Komisją a władzami krajowymi. W istocie sprawdzenie indywidualnej sytuacji każdego z zainteresowanych beneficjentów, jakiego muszą dokonać władze krajowe, powinno znajdować wystarczającą podstawę w decyzji Komisji stwierdzającej niezgodność systemu pomocy ze wspólnym rynkiem, której towarzyszy nakaz odzyskania pomocy.

(por. pkt 120)

7. Komisja nie ma obowiązku ustalenia realnego wpływu pomocy na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi i rzeczywistego zakłócenia konkurencji, ale jedynie ma obowiązek zbadania, czy pomoc ta może wpłynąć na wymianę handlową i zakłócić konkurencję.

W tym względzie niska kwota pomocy lub okoliczność, że większość beneficjentów tej pomocy prowadzi działalność na szczeblu lokalnym, nie może skutkować tym, że pomoc przyznana na podstawie tego systemu nie jest w stanie wywierać wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi i prowadzić do zakłócenia konkurencji.

(por. pkt 134, 135)

8. Jeżeli wnoszący odwołanie zarzuca przeinaczenie dowodów przez Sąd, winien on – na podstawie art. 225 WE, art. 51 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości i art. 112 § 1 akapit pierwszy lit. c) regulaminu postępowania przed Trybunałem – dokładnie wskazać, które dowody zostały jego zdaniem przeinaczone przez Sąd, oraz wykazać błędy w ocenie, które w jego opinii doprowadziły Sąd do tego przeinaczenia. Takie przeinaczenie dowodów występuje wówczas, gdy – bez potrzeby przeprowadzania nowych dowodów – ocena dowodów istniejących okazuje się w sposób oczywisty błędna.

(por. pkt 152–153)

9. W celu uzasadnienia odmowy zastosowania odstępstwa przewidzianego w art. 87 ust. 3 lit. c) WE Komisja może zgodnie z prawem oprzeć się na okoliczności, że w niniejszym przypadku chodzi o pomoc operacyjną dla przedsiębiorstw. W istocie tego rodzaju pomoc, która co do zasady zakłóca warunki konkurencji, może zostać dozwolona jedynie wyjątkowo zgodnie z komunikatem Komisji dotyczącym sposobu stosowania art. [87] ust. 3 lit. a) i c) [WE] do pomocy regionalnej i wytycznymi w sprawie pomocy państwa na cele regionalne opublikowanymi.

(por. pkt 168)