Keywords

Summary



Keywords

1. Prawo Unii – Prawa przyznane jednostkom – Opłaty pobrane z naruszeniem prawa Unii – Zwrot – Przepisy proceduralne przewidziane w prawie Unii – Termin prekluzyjny – Dopuszczalność – Przesłanka

2. Środki własne Unii Europejskiej – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych – Przesłanki – Złożenie wniosku w terminie trzech lat – Wyjątek – Siła wyższa – Pojęcie – Stwierdzenie nieważności rozporządzenia antydumpingowego – Wyłączenie

(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 236 ust. 2 akapit drugi)

3. Środki własne Unii Europejskiej – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych – Należności uiszczone na podstawie rozporządzenia, którego nieważność stwierdzono – Ustalenie przez Organ ds. Rozstrzygania Sporów Światowej Organizacji Handlu niezgodności owego rozporządzenia z porozumieniem antydumpingowym – Obowiązek zwrotu należności w oparciu o takie ustalenie – Brak – Domniemanie ważności aktów instytucji Unii

(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 236 ust. 2 akapit trzeci)

Summary

1. Zgodny z prawem Unii jest krajowy przepis proceduralny ustanawiający rozsądny termin, w którym podmiot gospodarczy zobowiązany jest wystąpić o zwrot opłaty pobranej z naruszeniem prawa Unii, a w razie uchybienia temu terminowi – przewidujący prekluzję. Taki termin prekluzyjny nie może uczynić w praktyce niemożliwym albo nadmiernie trudnym wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii. W tym względzie trzyletni termin prekluzyjny wydaje się być rozsądny. Zasada ta ma także zastosowanie wówczas, gdy – w drodze wyjątku – ustawodawca Unii postanowi, by dokonać harmonizacji przepisów proceduralnych regulujących wnioski o zwrot nieprawidłowo nałożonych opłat. Rozsądny termin prekluzyjny, niezależnie od tego, czy nałożony przez prawo krajowe, czy unijne, leży w interesie pewności prawa, która chroni zarówno podmiot prywatny, jak i zainteresowany organ administracji publicznej, i nie wyklucza, by podmiot prywatny wykonywał swe prawa przyznane mu przez prawo Unii.

(por. pkt 22, 23)

2. Artykuł 236 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny, w brzmieniu zmienionym na mocy rozporządzenia nr 2700/2000, należy interpretować w ten sposób, że niezgodność rozporządzenia z prawem nie stanowi przejawu siły wyższej w rozumieniu tego przepisu, pozwalającej na przedłużenie trzyletniego terminu, w którym importer może wystąpić o zwrot należności celnych uiszczonych w oparciu o to rozporządzenie.

Po pierwsze, bezprawność rozporządzenia antydumpingowego nie może być uznana za okoliczność nadzwyczajną. Unia oparta jest na zasadzie praworządności, zgodnie z którą instytucje, organy, urzędy i agencje podlegają sądowej kontroli w zakresie zgodności wydawanych przez nie aktów między innymi z traktatami UE i FUE. Z samej natury prawa Unii wynika, że przepisy, które składają się na to prawo, mogą zostać uznane za nieważne.

Po drugie, gdy podmiot gospodarczy jest zdania, że zastosowanie rozporządzenia antydumpingowego naruszyło jego interes, a rozporządzenie to uważa za niezgodne z prawem i złożył wniosek o zwrot uiszczonych należności celnych na podstawie art. 236 ust. 2 kodeksu celnego, zaś wniosek ten został oddalony – podmiot ten może wszcząć postępowanie przed właściwym sądem krajowym, powołując się na niezgodność z prawem tego rozporządzenia. Sąd ten może, a w pewnych wypadkach – jest zobowiązany wystąpić do Trybunału, na zasadach określonych w art. 267 TFUE, z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym ważności kwestionowanego rozporządzenia. Ponieważ spółka podmiot gospodarczy miał sposobność zakwestionowania ważności rozporządzenia przed upływem trzyletniego terminu, określonego w art. 236 ust. 2 akapit pierwszy kodeksu celnego poprzez złożenie wniosku o zwrot na podstawie pierwszego akapitu tego ustępu, nieważność tego rozporządzenia, orzeczona następnie przez Trybunał nie może być uznana za przejaw siły wyższej, który przeszkodził spółce danemu podmiotowi w złożeniu wniosku o zwrot w przewidzianym terminie.

(por. pkt 30, 33–35; pkt 1 sentencji)

3. Artykuł 236 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny, w brzmieniu zmienionym na mocy rozporządzenia nr 2700/2000, należy interpretować w ten sposób, że przepis ten nie zezwala krajowym organom celnym na dokonanie z urzędu zwrotu ceł antydumpingowych pobranych zgodnie z unijnym rozporządzeniem na tej podstawie, że Organ ds. Rozstrzygania Sporów (ORS) uznał, iż rozporządzenie to jest niezgodne z porozumieniem o stosowaniu artykułu VI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r., zawartego w załączniku 1A do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu, podpisanego w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r. i zatwierdzonego decyzją 94/800 dotyczącą zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji porozumień będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994).

Akty instytucji, organów i agencji Unii objęte są bowiem domniemaniem ważności, wobec czego wywołują one skutki prawne aż do czasu ich cofnięcia, stwierdzenia nieważności w wyniku skargi o stwierdzenie nieważności albo uznania za nieważne w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym lub wskutek zarzutu niezgodności z prawem. Ponieważ jedynie Trybunał jest właściwy do stwierdzenia, że akt Unii, taki jak rozporządzenie antydumpingowe, jest nieważny, a celem tej kompetencji jest zapewnienie pewności prawa poprzez jednolite stosowanie prawa Unii okoliczność, że ORS ustalił, że rozporządzenie antydumpingowe narusza porozumienie antydumpingowe, nie wpływa na domniemanie zgodności z prawem takiego rozporządzenia.

(por. pkt 39, 40, 44; pkt 2 sentencji)