Keywords

Summary



Keywords

1. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kwota maksymalna – Obliczanie – Rozróżnienie między kwotą ostateczną a kwotą pośrednią grzywny – Konsekwencje

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

2. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Obniżenie kwoty grzywny w zamian za współpracę obwinionego przedsiębiorstwa z Komisją – Zmniejszenie kwoty wynikającej z zastosowania reguły górnej granicy kwoty grzywien

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 96/C 207/04)

3. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Wytyczne uchwalone przez Komisję – Możliwość uwzględnienia szczególnej sytuacji małych i średnich przedsiębiorstw

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 98/C 9/03)

4. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Miara rzeczywistych ekonomicznych możliwości spowodowania szkód konkurencji na danym rynku – Znaczenie udziału w rynku posiadanego przez zainteresowane przedsiębiorstwo

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

5. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Podział zainteresowanych przedsiębiorstw na kategorie, w których określono taką samą kwotę wyjściową – Warunki

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

6. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Konieczność uwzględnienia obrotów zainteresowanych przedsiębiorstw i zapewnienia proporcjonalności grzywien do ich obrotów – Brak

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

7. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Naruszenia – Popełnienie w sposób umyślny – Pojęcie

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15)

8. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Pierwsza interwencja Komisji w danym sektorze – Zainteresowane przedsiębiorstwa, które są małymi i średnimi przedsiębiorstwami – Wyłączenie

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 98/C 9/03)

9. Konkurencja – Grzywny – Nałożenie – Konieczność zaistnienia korzyści uzyskanej przez przedsiębiorstwo z naruszenia – Brak – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszeń – Okoliczności łagodzące – Brak korzyści – Wyłączenie

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 98/C 9/03, pkt 2 akapit drugi)

10. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Całkowity obrót zainteresowanego przedsiębiorstwa – Obrót osiągnięty z towarów będących przedmiotem naruszenia – Odpowiednie uwzględnienie – Granice

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

11. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Podział zainteresowanych przedsiębiorstw na kategorie, w których określono taką samą kwotę wyjściową – Zaliczenie przedsiębiorstwa do jednej grupy z przedsiębiorstwami, których całkowity obrót był wyższy – Naruszenie zasad proporcjonalności i równego traktowania – Wyłączenie – Warunki

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

Summary

1. Stanowiąc, że Komisja może nakładać grzywny w wysokości 10% wartości obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym przez każde z przedsiębiorstw, które uczestniczyły w naruszeniu, art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 nakazuje, by grzywna, która zostanie ostatecznie nałożona na przedsiębiorstwo, była obniżona, w przypadku gdy jej kwota przekracza 10% obrotu, niezależnie od pośrednich obliczeń, które służą uwzględnieniu okresu trwania oraz wagi naruszenia. Wynika z tego, że górna granica 10% przewidziana przez ten przepis ma zastosowanie jedynie do kwoty grzywny ostatecznie nałożonej przez Komisję, a nie do pośrednich obliczeń, w tym ustalenia kwoty wyjściowej do celów tych obliczeń.

Ponadto, jeśli w swoich obliczeniach Komisja stosuje kwotę pośrednią, w tym kwotę wyjściową, przekraczającą górną granicę 10% wartości obrotu zainteresowanego przedsiębiorstwa, nie można poddawać krytyce tego, że niektóre uwzględnione czynniki, takie jak czas trwania naruszenia, nie mają wpływu na ostateczną kwotę grzywny, ponieważ jest to konsekwencją ustanowionego w art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 zakazu przekraczania górnej granicy 10% wartości obrotu zainteresowanego przedsiębiorstwa.

(por. pkt 38–40)

2. Podejście przyjęte prze Komisję przy ustalaniu kwoty grzywien w dziedzinie konkurencji – zgodnie z którym czynnik dotyczący współpracy uwzględniony jest po zastosowaniu górnej granicy 10% wartości obrotu zainteresowanego przedsiębiorstwa, przewidzianej w art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 i ma zatem bezpośredni wpływ na kwotę kary – zapewnia, że komunikat w sprawie współpracy w sprawach dotyczących karteli może wywrzeć swój pełny skutek. Jeśliby bowiem kwota podstawowa grubo przekraczała granicę 10% przed zastosowaniem tego komunikatu i jeśliby nie można było od razu zastosować tej granicy, zainteresowane przedsiębiorstwo byłoby o wiele mniej chętne do współpracy z Komisją, skoro ostateczna kwota grzywny zostałaby w każdym razie obniżona do 10% bez względu na to, czy miałaby miejsce współpraca.

(por. pkt 41)

3. Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS pozwalają Komisji uwzględnić, jeśli wymagają tego okoliczności, szczególną sytuację, w jakiej znajdują się małe i średnie przedsiębiorstwa.

(por. pkt 42)

4. Przy ocenie „rzeczywistej zdolności ekonomicznej sprawców naruszenia do przyniesienia szkody konkurencji”, dokonywanej w celu ustalania kwot grzywien nakładanych za naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji, która oznacza ocenę rzeczywistego znaczenia przedsiębiorstw na rynku oddziaływania, tzn. ich wpływu na ten rynek, całkowity obrót daje jedynie niezupełny obraz stanu rzeczy. Nie można bowiem wykluczyć, że działalność silnego przedsiębiorstwa na rynku danego produktu, które prowadzi różnego rodzaju działalność, ma charakter uboczny. Podobnie nie można wykluczyć, że przedsiębiorstwo zajmujące znaczącą pozycję na pozawspólnotowym rynku geograficznym ma jedynie słabą pozycję na rynku wspólnotowym lub rynku Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W takich przypadkach fakt, że obrót całkowity zainteresowanego przedsiębiorstwa jest duży, nie oznacza tym samym, że ma ono determinujący wpływ na rynek oddziaływania. Z tego względu wprawdzie udział przedsiębiorstwa w rynku nie może mieć determinującego znaczenia dla stwierdzenia, że przedsiębiorstwo jest częścią silnej ekonomicznie jednostki, jest jednak istotny dla określenia wpływu, jaki mogło ono wywierać na rynek.

(por. pkt 65)

5. Zgodnie z pkt 1A akapit szósty uchwalonych przez Komisję wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS „znaczna dysproporcja” pomiędzy wielkością przedsiębiorstw popełniających naruszenie tego samego typu może uzasadniać zróżnicowanie w ocenie wagi naruszenia Ponadto, o ile Komisja dysponuje pewnym zakresem swobodnego uznania przy określaniu kwoty grzywien i o ile obliczenia grzywny nie polegają jedynie na zastosowaniu zwykłego wzoru matematycznego, o tyle kwota grzywien musi być przynajmniej proporcjonalna do okoliczności uwzględnionych w ocenie wagi naruszenia.

Wynika z tego, że jeśli Komisja w celu ustalenia kwoty grzywien podzieliła zainteresowane przedsiębiorstwa na grupy, w ten sposób, że dla przedsiębiorstw należących do tej samej grupy określono taką samą kwotę wyjściową, to wyznaczone progi dla każdej z grup określonych w ten sposób powinny być spójne i obiektywnie uzasadnione.

(por. pkt 67, 68)

6. Przy ustalaniu kwot grzywien nakładanych za naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji Komisja nie ma obowiązku ich obliczania, biorąc za punkt wyjścia obliczeń kwotę opartą na obrocie zainteresowanych przedsiębiorstw, ani zapewnienia, w przypadku gdy grzywny są nałożone na kilka przedsiębiorstw uczestniczących w tym samym naruszeniu, aby ostateczne kwoty grzywien obliczone dla zainteresowanych przedsiębiorstw oddawały całe zróżnicowanie pomiędzy nimi pod względem całkowitego obrotu lub obrotu na właściwym rynku produktowym.

W tym zakresie art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 nie zabrania, w przypadku gdy grzywny są nałożone na kilka przedsiębiorstw uczestniczących w tym samym naruszeniu, aby kwota grzywny nałożonej na małe lub średnie przedsiębiorstwo i wyrażona w procentach od obrotu nie była wyższa od kwoty grzywien nałożonych na większe przedsiębiorstwa. Z tego przepisu wynika bowiem, że zarówno w przypadku małych i średnich, jak i dużych przedsiębiorstw przy określaniu kwoty grzywny należy uwzględnić wagę i okres trwania naruszenia. W zakresie, w jakim Komisja nakłada na przedsiębiorstwa uczestniczące w tym samym naruszeniu grzywny, które w odniesieniu do każdego przedsiębiorstwa są uzasadnione z punktu widzenia wagi i okresu trwania naruszenia, nie można jej zarzucać, że kwota grzywny niektórych przedsiębiorstw jest wyższa w stosunku do obrotu od grzywien innych przedsiębiorstw.

Zasady te mają zastosowanie, nawet jeśli zainteresowane przedsiębiorstwa są w identycznej sytuacji pod względem wagi i okresu trwania naruszenia.

(por. pkt 73–75)

7. Aby naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji można było uznać za popełnione umyślnie, nie jest konieczne, by przedsiębiorstwo było świadome naruszenia tych reguł, ale wystarczy, że nie mogło nie zauważać, że jego postępowanie miało na celu ograniczenie konkurencji.

Przy nakładaniu grzywien Komisja ma zatem prawo nie uwzględnić faktu, że zainteresowane przedsiębiorstwo nie dysponuje działem prawnym.

(por. pkt 82, 83)

8. Komisja nie ma obowiązku łagodzenia grzywien w dziedzinie konkurencji, jeśli po raz pierwszy podejmuje działania w danym sektorze, i nic nie zobowiązuje jej do łagodzenia kar, jeśli zainteresowane przedsiębiorstwa to małe i średnie przedsiębiorstwa. Górna granica wyznaczona przez art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 i przepisy uchwalonych przez Komisję wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS uwzględniają bowiem wielkość przedsiębiorstwa. Poza względami dotyczącymi wielkości nie ma żadnego powodu, aby małe i średnie przedsiębiorstwa traktować inaczej niż inne przedsiębiorstwa. Fakt bycia małym lub średnim przedsiębiorstwem nie zwalnia przedsiębiorstw z obowiązku przestrzegania reguł konkurencji, jak słusznie podkreśla Komisja.

(por. pkt 84)

9. Wprawdzie kwota kary pieniężnej nałożonej za naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji powinna być proporcjonalna do okresu trwania naruszenia i innych okoliczności, które mogą odgrywać rolę w ocenie wagi naruszenia, w tym między innymi takich jak zysk, jaki przedsiębiorstwo mogło czerpać z tych praktyk, jednak fakt, że naruszenie nie przyniosło przedsiębiorstwu żadnego zysku, nie może stanowić przeszkody w nałożeniu na nie grzywny, która w przeciwnym razie zostałaby pozbawiona elementu odstraszającego. Z powyższego wynika, że przy ustalaniu kwoty grzywien Komisja nie ma obowiązku uwzględnić faktu, że z rozpatrywanego naruszenia nie osiągnięto żadnego zysku.

W tym kontekście, chociaż Komisja może – zgodnie z pkt 2 akapit pierwszy tiret piąte wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS oraz z tytułu okoliczności obciążających – podwyższyć karę, tak aby przekroczyła ona kwotę nielegalnych zysków osiągniętych z naruszenia, to jednak nie oznacza to, że od tego momentu w celu ustalenia kwoty grzywny zobowiązała się ona do określenia zysku finansowego związanego ze stwierdzonym naruszeniem, niezależnie od okoliczności. Innymi słowy, brak korzyści nie może być uznany za okoliczność łagodzącą.

(por. pkt 89–91)

10. Przy ustalaniu kwoty grzywny nakładanej za naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji nie należy przypisywać ani całkowitemu obrotowi przedsiębiorstwa, ani części obrotu osiągniętej z towarów będących przedmiotem naruszenia nieproporcjonalnie dużego znaczenia w porównaniu do innych elementów oceny i, w konsekwencji, wymierzenie stosownej grzywny nie może być wynikiem zwykłego rachunku opartego na całkowitym obrocie, w szczególności w sytuacji, gdy odnośne towary mają jedynie ułamkowy udział w tym obrocie.

(por. pkt 99)

11. Nie stanowi naruszenia ani zasady proporcjonalności, ani równego traktowania okoliczność, że przy obliczaniu kwoty grzywien za naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji w celu uwzględnienia możliwości gospodarczych zainteresowanych przedsiębiorstw i w celu ustalenia grzywien na poziomie zapewniającym ich wystarczająco odstraszający skutek Komisja zalicza dane przedsiębiorstwo do jednej grupy z przedsiębiorstwami, których całkowity obrót był wyższy, z tym skutkiem, że wszystkim zostaje wyznaczona identyczna kwota wyjściowa, jeśli te różne przedsiębiorstwa zostały zaklasyfikowane do tej samej kategorii, ponieważ ich obroty na danym rynku oraz udziały w rynku są bardzo podobne, oraz jeśli w danym przypadku różnica w wielkości zainteresowanego przedsiębiorstwa w stosunku do wielkości innych danych przedsiębiorstw nie jest na tyle istotna, by zaliczyć je do innej grupy.

(por. pkt 69, 111, 112)