Keywords

Summary



Keywords

1. Akty instytucji – Wybór podstawy prawnej – Kryteria – Akt wspólnotowy realizujący dwa cele lub zawierający dwa elementy

2. Środowisko naturalne – Wspólna polityka handlowa – Rozporządzenie dotyczące wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów

(art. 133 WE i175 ust. 1 WE; rozporządzenie nr 304/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady)

3. Skarga o stwierdzenie nieważności – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Ograniczenie przez Trybunał

(art. 231 ust. 2 WE; rozporządzenie nr 304/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady)

Summary

1. Wybór podstawy prawnej wspólnotowego aktu prawnego musi być oparty na obiektywnych okolicznościach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej. Należy do nich w szczególności cel i treść aktu prawnego.

W przypadku gdy analiza wspólnotowego aktu prawnego wykaże, że wyznaczono takiemu aktowi dwa cele lub ma on dwie części składowe, a jeden z tych aspektów można zidentyfikować jako główny lub przeważający, podczas gdy drugi jest jedynie pomocniczy, wówczas ten akt prawny należy wydać na pojedynczej podstawie prawnej, tj. na tej podstawie, która wymagana jest z racji głównego lub przeważającego celu lub takiej części składowej. W wyjątkowych przypadkach natomiast, jeśli zostanie ustalone, że dany akt prawny realizuje większą ilość celów lub ma większą ilość części składowych, które są nierozerwalnie związane, przy czym żaden z aspektów nie jest drugorzędny lub pośredni w stosunku do innych, wówczas taki akt prawny należy wydać na odpowiadających im różnych podstawach prawnych. Jednakże użycie podwójnej podstawy prawnej jest wykluczone, gdy określone dla obu tych podstaw prawnych procedury są ze sobą niezgodne lub gdy połączenie podstaw prawnych może zagrodzić uprawnieniom Parlamentu.

(por. pkt 41–43, 57)

2. Rozporządzenie nr 304/2003 dotyczące wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów łączy zarówno w zakresie celów przyświecających jego autorom, jak i zakresu przedmiotowego, dwie nierozerwalnie ze sobą związane części składowe, z których jedna dotyczy wspólnej polityki handlowej, a druga polityki ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, przy czym żadnej z nich nie można uznać za drugorzędną lub pośrednią w stosunku do drugiej z nich.

W istocie po pierwsze, Konwencja rotterdamska w sprawie procedury zgody po uprzednim poinformowaniu w międzynarodowym handlu niektórymi substancjami chemicznymi i pestycydami, której wykonanie jest głównym celem rozporządzenia nr 304/2003, zawiera dwie części składowe, dotyczące uregulowań w zakresie obrotu oraz ochrony ludzkiego zdrowia i środowiska, które są tak ściśle związane, że decyzję w sprawie zatwierdzenia tej konwencji w imieniu Wspólnoty należało wydać na podstawie art. 133 WE i 175 ust. 1 WE. Rzeczywiście okoliczność, iż jako podstawę prawną dla celów zatwierdzenia umowy międzynarodowej przyjęto postanowienia jednego artykułu traktatu lub większej ich liczby, nie jest wystarczająca, aby wykazać, że postanowienia te należy również przyjąć za podstawę prawną przy wydaniu aktu prawnego, którego celem jest wykonanie tej umowy na płaszczyźnie wspólnotowej. W niniejszym przypadku jednak konieczne jest, by podstawa prawna decyzji w sprawie zatwierdzenia konwencji w imieniu Wspólnoty i rozporządzenia, wdrażającego tę konwencję na płaszczyźnie wspólnotowej, była tożsama, w każdym razie wobec oczywistej zbieżności przepisów tych dwóch aktów, które wyrażają zarówno intencję uregulowania obrotu tymi niebezpiecznymi chemikaliami, jak i racjonalnego nimi zarządzania lub ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska przed zgubnymi skutkami handlu tymi produktami.

Po drugie, przepisy rozporządzenia nr 304/2003, które wykraczają poza zakres przedmiotowy konwencji rotterdamskiej, stanowczo uzasadniają to, by za podstawę prawną oprócz art. 175 ust. 1 WE przyjąć art. 133 WE.

Zatem rozporządzenie nr 304/2003 należało przyjąć w oparciu o dwie odpowiadające im podstawy prawne, czyli w tym przypadku art. 133 WE i 175 ust. 1 WE.

W tym kontekście należy zaznaczyć, po pierwsze, że przyjęcie za podstawę prawną łącznie art. 133 WE i art. 175 ust. 1 WE nie jest wykluczone z powodu niezgodności procedur przewidzianych dla tych dwóch podstaw prawnych, bowiem przyjęcie za podstawę prawną dodatkowo art. 133 WE nie może mieć w tym przypadku żadnego wpływu na zasady głosowania obowiązujące w Radzie, ponieważ na tej samej zasadzie, jak art. 175 ust. 1 WE, art. 133 ust. 4 WE stanowi, że przy korzystaniu z uprawnień nadanych Radzie tym artykułem stanowi ona kwalifikowaną większością głosów. Po drugie, przyjęcie za podstawę prawną łącznie art. 133 WE i art. 175 ust. 1 WE nie jest tym bardziej w stanie zagrozić uprawnieniom Parlamentu, ponieważ o ile z formalnego punktu widzenia w pierwszym z tych artykułów nie przewidziano udziału tej instytucji przy przyjęciu takiego aktu prawnego jak akt omawiany, o tyle jednak drugi z nich pozwala Parlamentowi przyjąć ten akt prawny zgodnie z procedurą współdecydowania.

Wynika stąd, że należy stwierdzić nieważność omawianego rozporządzenia nr 304/2003 w zakresie, w jakim jego podstawę prawną stanowi tylko art. 175 ust. 1 WE.

(por. pkt 44–47, 50, 56–60)

3. Od momentu wejścia w życie rozporządzenia nr 304/2003 dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów reżim prawny, któremu podlega obrót tymi produktami, wynika z tego rozporządzenia i Komisja wydała w charakterze aktów wykonawczych do tego rozporządzenia szereg decyzji w sprawie przywozu wspólnotowego, dotyczących niektórych produktów i substancji chemicznych. Z uwagi na tę okoliczność, a zwłaszcza w celu uniknięcia wszelkiego braku pewności prawnej co do reżimu prawnego, któremu podlega obrót tymi produktami, będącego skutkiem stwierdzenia nieważności tego rozporządzenia, Trybunał winien utrzymać w mocy jego skutki do chwili wydania, w rozsądnym terminie, nowego rozporządzenia na właściwej podstawie prawnej.

(por. pkt 62, 64, 65)