Keywords

Summary



Keywords

1. Akty instytucji – Wybór podstawy prawnej – Kryteria – Akt dotyczący mieszanek paszowych – Przepisy przyczyniające się bezpośrednio do ochrony zdrowia publicznego – Wydanie na podstawie art. 152 ust. 4 lit. b) WE – Zgodność z prawem

(art. 152 ust. 4 lit. b) WE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/2)

2. Ochrona zdrowia publicznego – Mieszanki paszowe – Dyrektywa 2002/2 – Cel ochrony zdrowia publicznego – Odmienne traktowanie uzasadnione obiektywnie

(art. 152 ust. 1 WE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/2, art. 1 pkt 1 lit. b) i art. 1 pkt 4)

3. Ochrona zdrowia publicznego – Mieszanki paszowe – Dyrektywa 2002/2 – Zasada proporcjonalności – Nałożony na producentów obowiązek dostarczania klientom informacji o dokładnej zawartości materiałów paszowych – Naruszenie – Obowiązek oznaczenia zawartości procentowej składników paszy – Naruszenie – Brak

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/2, art. 1 pkt 1 lit. b) i art. 1 pkt 4)

4. Ochrona zdrowia publicznego – Mieszanki paszowe – Dyrektywa 2002/2 – Stosowanie – Przesłanka – Przyjęcie pozytywnej listy materiałów paszowych oznaczonych przez ich nazwę gatunkową – Brak

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/2, motyw 10)

5. Akty instytucji – Zarządzenie zawieszenia stosowania aktu wspólnotowego przez sąd krajowy – Wystąpienie do Trybunału o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie ważności danego aktu – Uprawnienie władz administracyjnych innych państw członkowskich do zarządzenia zawieszenia stosowania tego aktu w oczekiwaniu na orzeczenie Trybunału – Brak

Summary

1. W ramach systemu kompetencji Wspólnoty wybór podstawy prawnej aktu musi opierać się na obiektywnych okolicznościach podlegających kontroli sądowej. Do tych okoliczności zaliczają się w szczególności cel i treść aktu prawnego. Dyrektywa 2002/2 w sprawie obrotu mieszankami paszowymi jest oparta na art. 152 ust. 4 lit. b) WE, umożliwia wydanie przepisów w dziedzinach weterynaryjnej i fitosanitarnej mających bezpośrednio na celu ochronę zdrowia publicznego. Z analizy motywów tejże dyrektywy wynika, że celem, do którego dążył prawodawca wspólnotowy, wydając przepisy dotyczące oznaczania materiałów paszowych figurujące w art. 1 pkt 1 lit. b) i art. 1 pkt 4 było zaradzenie potrzebie dysponowania bardziej szczegółowymi informacjami w dziedzinie oznaczania materiałów paszowych, aby zapewnić w szczególności kontrolę obiegu ewentualnie zanieczyszczonych materiałów paszowych, dzięki której będzie można dotrzeć do określonych partii, z korzyścią dla zdrowia publicznego. Przepisy te mogą w związku z tym przyczynić się bezpośrednio do osiągnięcia celu ochrony zdrowia publicznego a zatem mogły zostać wydane w sposób prawnie skuteczny na podstawie art. 152 ust. 4 lit. b) WE.

(por. pkt 54–57, 60)

2. Cel wskazany w dyrektywie 2002/2 w sprawie obrotu mieszankami paszowymi, a mianowicie ochrona zdrowia publicznego, może uzasadniać ewentualną różnicę w traktowaniu, biorąc pod uwagę przede wszystkim wynikający z art. 152 ust. 1 WE obowiązek zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego przy definiowaniu i realizacji wszystkich polityk i działań Wspólnoty. Ponadto nawet gdyby wykazać, że przepisy równie restrykcyjne jak te figurujące w art. 1 pkt 1 lit. b) i art. 1 pkt 4 tej dyrektywy byłyby uzasadnione także w sektorach, w których kroki takie nie zostały dotychczas podjęte, takich jak sektor żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi, nie stanowiłoby to wystarczającego powodu dla uznania, że przepisy wydane w sektorze stanowiącym przedmiot omawianych przepisów wspólnotowych nie są uzasadnione ze względu na ich dyskryminacyjny charakter. W przeciwnym razie mogłoby to prowadzić do obniżenia poziomu ochrony zdrowia publicznego do poziomu uregulowania przewidującego słabszą ochronę.

(por. pkt 64, 65)

3. Artykuł 1 pkt 1 lit. b) dyrektywy 2002/2 w sprawie obrotu mieszankami paszowymi, który na producentów pasz nakłada obowiązek dostarczenia na wniosek klienta dokładnego składu paszy, jest nieważny w świetle zasady proporcjonalności. W istocie obowiązek ten stanowi istotne naruszenie interesów ekonomicznych producentów, ponieważ zmusza ich do ujawnienia receptur produktów, co niesie ryzyko, że produkty te będą wykorzystywane jako modele, nawet przez samych klientów, i że producenci ci nie będą mogli osiągnąć korzyści z inwestycji, jakie poczynili w dziedzinie badań i innowacji.

Obowiązek taki nie może zostać uzasadniony zamierzonym celem ochrony zdrowia i w sposób oczywisty wykracza ponad to, co jest konieczne do jego realizacji. Przede wszystkim obowiązek ten jest niezależny od jakichkolwiek problemów zanieczyszczenia pasz i należy go spełnić na sam wniosek klienta. Poza tym oznaczenie na etykiecie zawartości procentowej w pewnym przedziale powinno normalnie umożliwić identyfikację paszy, co do której podejrzewa się, że jest zanieczyszczona, w celu oceny powodowanego przez nią niebezpieczeństwa w zależności od wskazanej masy i ewentualnego podjęcia decyzji o jej tymczasowym wycofaniu w oczekiwaniu na wyniki analiz laboratoryjnych lub kontrolę obiegu produktu przez odpowiednie władze publiczne. W końcu niezależnie od procedur kontrolnych dotyczących bezpieczeństwa żywności ustanowionych w ramach rozporządzenia nr 178/2002, przyjętego w tym samym dniu co dyrektywa 2002/2, art. 1 pkt 5 tej dyrektywy przewiduje, że producenci mieszanek paszowych zobowiązani są udostępniać, na wniosek, odpowiedzialnym za wykonywanie urzędowych kontroli władzom wszelkie dokumenty dotyczące składu pasz przeznaczonych do wprowadzenia do obrotu, które umożliwią sprawdzenie ścisłości informacji podanych na etykiecie.

Z drugiej strony art. 1 pkt 4 tej dyrektywy, który nakłada obowiązek oznaczenia, w pewnym przedziale, zawartości procentowej składników paszy, nie narusza zasady proporcjonalności, bowiem w ramach przyznanego prawodawcy wspólnotowemu w tej dziedzinie szerokiego zakresu uznania obowiązek ten stanowi środek, który może przyczynić się do ochrony zdrowia zwierząt i ludzi. Pozwala on bowiem zidentyfikować materiały paszowe, co do których istnieje podejrzenie, że są zanieczyszczone, bez oczekiwania na wynik analiz laboratoryjnych, i na szybkie wycofanie takiej paszy z konsumpcji.

(por. pkt 69, 76, 82–86 oraz pkt 3 sentencji)

4. Wykładni dyrektywy 2002/2 w sprawie obrotu mieszankami paszowymi, należy dokonywać w ten sposób, że jej stosowanie nie jest podporządkowane przyjęciu pozytywnej listy materiałów paszowych oznaczonych ich nazwami gatunkowymi, o której mowa w motywie 10 tej dyrektywy.

W istocie z brzmienia tego motywu wynika, że może on stanowić jedynie wyraz woli prawodawcy wspólnotowego, aby ustanowiona została lista pozytywna materiałów paszowych. Przewiduje on bowiem jedynie przeprowadzenie studium wykonalności, sporządzenie sprawozdania i złożenie stosownych propozycji biorących pod uwagę wnioski ze sprawozdania. Ponadto treść tego motywu nie została powtórzona w części normatywnej dyrektywy, a jej analiza w żaden sposób nie wskazuje na to, iż jej stosowanie jest podporządkowane przyjęciu takiej listy pozytywnej. Mówiąc dokładniej, nie można uznać, że nie jest możliwe przestrzeganie obowiązku etykietowania w braku takiej listy ani że uchylenie dyrektywy 91/357 ustanawiającej kategorie materiałów paszowych, które mogą być używane do opisu mieszanek paszowych dla zwierząt innych niż zwierzęta domowe, uniemożliwiło stosowanie omawianej dyrektywy 2002/2, ponieważ producenci w braku uregulowania wspólnotowego czy nawet krajowego w tej materii mogli używać powszechnie stosowanych oznaczeń gatunkowych materiałów paszowych.

(por. pkt 95–98 oraz pkt 4 sentencji)

5. Nawet jeżeli sąd państwa członkowskiego uznał, że spełnione zostały łącznie przesłanki, w których może on zawiesić stosowanie aktu wspólnotowego, w szczególności kiedy kwestia ważności tego aktu została już przedstawiona Trybunałowi Sprawiedliwości, właściwe krajowe władze administracyjne innego państwa członkowskiego nie mogą zawiesić stosowania tego aktu do chwili orzeczenia o jego ważności przez Trybunał. Wyłącznie bowiem do sądu krajowego należy ocena z uwzględnieniem okoliczności właściwych przedstawionemu mu przypadkowi, czy spełnione zostały przesłanki zarządzenia środków tymczasowych.

W istocie spójność systemu tymczasowej ochrony prawnej wymaga, aby sąd krajowy mógł zarządzić zawieszenie stosowania krajowego aktu administracyjnego opartego na rozporządzeniu wspólnotowym, którego legalność została zakwestionowana. Jednakże jednolite stosowanie prawa wspólnotowego, które jest podstawowym wymogiem wspólnotowego porządku prawnego, wymaga, aby zawieszenie wykonania aktów administracyjnych opartych na rozporządzeniu wspólnotowym, jakkolwiek podlegające krajowym przepisom proceduralnym, w szczególności w odniesieniu do wniesienia i rozpatrzenia skargi, podlegało we wszystkich państwach członkowskich co najmniej warunkom jednolitym i identycznym z warunkami wniosku o zarządzenie środków tymczasowych przez Trybunał. W celu zweryfikowania w szczególności, czy spełnione są warunki dotyczące pilności i zagrożenia poważną i nieodwracalną szkodą, sąd orzekający w przedmiocie środków tymczasowych powinien zbadać okoliczności danego przypadku i ocenić elementy pozwalające na ustalenie, czy niezwłoczne zastosowanie aktu, w przedmiocie którego wniesiono wniosek o przyjęcie środków tymczasowych, mogłoby wyrządzić skarżącemu nieodwracalne szkody, których nie będzie można naprawić w razie stwierdzenia nieważności aktu wspólnotowego. Jako sąd zobowiązany do zastosowania w ramach swoich kompetencji przepisów prawa wspólnotowego i do zapewnienia tym samym pełnej skuteczności tego prawa, sąd krajowy rozpatrujący wniosek o zarządzenie środków tymczasowych powinien uwzględnić wpływ, jaki zarządzony środek może wywrzeć na reżym prawny wprowadzony aktem wspólnotowym w całej Wspólnocie. Powinien on rozważyć z jednej strony łączny efekt, który zostanie wywołany, jeżeli więcej sądów zarządzi również środki tymczasowe z podobnych powodów, a z drugiej strony specyfikę sytuacji wnioskodawcy, która odróżnia go od innych zainteresowanych podmiotów gospodarczych. W szczególności jeżeli zarządzenie środków tymczasowych może nieść ze sobą ryzyko finansowe dla Wspólnoty, sąd krajowy powinien mieć uprawnienie do zażądania od skarżącego złożenia odpowiednich gwarancji.

Krajowe władze administracyjne nie są w stanie stosować środków tymczasowych z poszanowaniem określonych przez Trybunał warunków ich wprowadzenia. Przede wszystkim sam status tych władz nie może z reguły gwarantować bezstronności takiej jak status przyznany sądom krajowym. Nie ma również pewności, że władze te zapewnią kontradyktoryjność właściwą postępowaniu sądowemu, które pozwala na wysłuchanie argumentów przedstawionych przez różne strony przed rozważeniem ich interesów przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

(por. pkt 103–109, 111 oraz pkt 5 sentencji)