Opinion of the Advocate-General



Opinion of the Advocate-General

1. W niniejszym odwołaniu od wyroku Sądu Pierwszej Instancji z dnia 8 czerwca 2005 r. w sprawie T‑315/03 Wilfer przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM)(2) podniesionych zostało kilka kwestii, a w szczególności kwestia prawidłowej wykładni i stosowania pojęcia charakteru opisowego dla celów art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (zwanego dalej „rozporządzeniem”)(3) .

Rozporządzenie

2. Artykuł 7 ust. 1 rozporządzenia wymienia tak zwane „bezwzględne” podstawy odmowy rejestracji znaku towarowego. Bezwzględne podstawy odmowy rejestracji automatycznie wykluczają rejestrację znaku towarowego, w przeciwieństwie do „względnych” podstaw odmowy rejestracji (takich jak podobieństwo pomiędzy znakiem towarowym, o którego rejestrację wniesiono, a istniejącym znakiem towarowym), które w zależności od okoliczności mogą wykluczać rejestrację.

3. Artykuł 7 ust. 1 w odpowiednim zakresie stanowi:

„Nie są rejestrowane:

[…]

b) znaki towarowe, które pozbawione są jakiegokolwiek odróżniającego charakteru;

c) znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, mogących służyć w obrocie do oznaczania rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, pochodzenia geograficznego lub czasu produkcji towaru lub świadczenia usługi, lub innych właściwości towarów lub usług”.

4. Oznaczenia lub wskazówki mieszczące się w zakresie art. 7 ust. 1 lit. c) w dalszym ciągu niniejszej opinii określać będę jako „opisowe”.

5. Przy dokonywaniu wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia należy mieć na uwadze orzecznictwo Trybunału dotyczące wykładni tak samo sformułowanych art. 3 ust. 1 lit. b) i c) dyrektywy o znakach towarowych(4) .

6. Artykuł 59 rozporządzenia stanowi:

„Odwołanie wnosi się na piśmie do Urzędu, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia decyzji, której odwołanie dotyczy. […] Pisemne stanowisko przedstawiające podstawy odwołania wnosi się w terminie czterech miesięcy od daty zawiadomienia o decyzji”.

7. Artykuł 63 ust. 1–3 rozporządzenia stanowi:

„1. Na decyzje izb odwoławczych w sprawie odwołań mogą być wnoszone skargi do Trybunału Sprawiedliwości.

2. Skarga może być wniesiona na podstawie braku właściwości, naruszenia istotnego wymogu proceduralnego, naruszenia traktatu, niniejszego rozporządzenia lub każdego przepisu prawnego dotyczącego ich stosowania lub nadużycia władzy.

3. Trybunał Sprawiedliwości ma właściwość w sprawie stwierdzenia nieważności lub zmiany zaskarżonej decyzji”(5) .

8. Artykuł 74 rozporządzenia stanowi:

„1. W trakcie postępowania Urząd bada stan faktyczny z urzędu; jednakże w postępowaniu odnoszącym się do względnych podstaw odmowy rejestracji Urząd ogranicza się w tym badaniu do stanu faktycznego, dowodów i argumentów przedstawionych przez strony oraz poszukiwanego zadośćuczynienia.

2. Urząd może nie wziąć pod uwagę stanu faktycznego lub dowodów, których zainteresowane strony nie przedstawiły w odpowiednim terminie”.

Okoliczności poprzedzające wniesienie odwołania

9. W październiku 2001 r. H.P. Wilfer wniósł o rejestrację w charakterze wspólnotowego znaku towarowego oznaczenia słownego ROCKBASS dla następujących towarów: „akustyczne urządzenia techniczne, stoły mikserskie, efekty, wzmacniacze, kolumny, głośniki aktywne (combos); futerały, kufry i torby przystosowane dla ww. artykułów”; „instrumenty muzyczne, w szczególności gitary, gitary elektryczne, gitary basowe, gitary akustyczne, akcesoria gitarowe, mianowicie struny, progi, gryfy i pasy; futerały, kufry i torby przystosowane dla ww. artykułów”; „futerały, kufry i torby podróżne”(6) . W dniu 11 marca 2002 r. ekspert OHIM odmówił rejestracji zgodnie z art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia. W dniu 25 marca 2002 r. H.P. Wilfer odwołał się do Pierwszej Izby Odwoławczej OHIM (zwanej dalej „Izbą Odwoławczą”). W dniu 3 lipca 2002 r. złożył on pismo określające podstawy odwołania, a w dniu 2 lipca 2002 r. złożył dodatkowe pismo zawierające oświadczenie M. Roesberga, wydawcy specjalistycznego magazynu muzycznego, oraz informację o zarejestrowaniu znaku towarowego ROCKBASS w Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii.

10. Decyzją z dnia 11 lipca 2003 r. (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”) Izba Odwoławcza oddaliła odwołanie na podstawie art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Izba Odwoławcza co do zasady była zdania, że słowo „rockbass” oznacza gitarę basową, która szczególnie nadaje się do grania muzyki rockowej, a poza tym określa technikę gry na gitarze basowej tzw. „bass-rock”. W związku z tym Izba Odwoławcza uznała, że oznaczenie słowne ROCKBASS opisuje bezpośrednio instrumenty muzyczne i akcesoria do nich oraz inne wymienione w zgłoszeniu towary, w zakresie, w jakim ich opis obejmował towary używane w połączeniu z gitarami basowymi.

11. H.P. Wilfer wniósł do Sądu Pierwszej Instancji skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, podnosząc cztery zarzuty: niezbadanie przez OHIM stanu faktycznego z urzędu, z naruszeniem art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia, nieuwzględnienie przedłożonych przez niego dowodów oraz naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia.

12. Sąd oddalił skargę w całości. Wyrok Sądu został streszczony poniżej – w zakresie istotnym dla niniejszego odwołania – przy przedstawianiu odpowiednich zarzutów odwołania.

Odwołanie

13. Na poparcie wniesionego odwołania H.P. Wilfer podniósł siedem zarzutów.

Pierwszy zarzut odwołania

14. W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił złożony na rozprawie wniosek H.P. Wilfera o uwzględnienie, że był on reprezentowany łącznie przez adwokata i Patentanwalt lub ewentualnie, że był reprezentowany przez adwokata wspieranego przez Patentanwalt. Na podstawie art. 19 statutu Trybunału jedynie adwokat, który jest uprawniony do występowania przed sądem państwa członkowskiego lub innego państwa, które jest stroną porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, może reprezentować lub wspomagać przed Trybunałem stronę nie będącą państwem członkowskim lub instytucją, o których mowa w ust. 1 i 2 tego artykułu(7) .

15. Zgodnie z pierwszym zarzutem odwołania podniesionym przez H.P. Wilfera Sąd dokonał błędnej wykładni art. 19 statutu Trybunału Sprawiedliwości, oddalając jego wniosek o umożliwienie reprezentowania go łącznie przez jego rzecznika patentowego wraz z adwokatem.

16. Skoro jednak na rozprawie H.P. Wilfer cofnął swój pierwszy zarzut, proponuję nie rozważać już tej kwestii.

Drugi zarzut odwołania

17. W zaskarżonym wyroku Sąd odniósł się do zaświadczenia złożonego przez H.P. Wilfera na rozprawie, dotyczącego postępowania w sprawie rejestracji znaku towarowego ROCKBASS w Stanach Zjednoczonych. Sąd przypomniał, że z art. 63 ust. 2 i 3 rozporządzenia wynika, iż stwierdzenie nieważności lub zmiana decyzji Izby Odwoławczej może nastąpić wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub proceduralnego. Ponadto w myśl utrwalonego orzecznictwa zgodność z prawem wspólnotowego aktu prawnego podlega ocenie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejących w chwili wydania tego aktu. W związku z tym zarzut niezgodności z prawem decyzji Izby Odwoławczej może zostać oparty na nowych okolicznościach podniesionych przed Sądem jedynie, jeżeli zostanie udowodnione, że Izba Odwoławcza powinna była uwzględnić te okoliczności z urzędu przed wydaniem decyzji. Skoro zaświadczenie przedłożone przez H.P. Wilfera było późniejsze od zaskarżonej decyzji, a informacja dotycząca postępowania w sprawie rejestracji znaku towarowego ROCKBASS w Stanach Zjednoczonych nie stanowiła okoliczności, którą Izba Odwoławcza powinna była uwzględnić z urzędu przed wydaniem zaskarżonej decyzji, to powyższe zaświadczenie nie może stanowić przyczyny stwierdzenia niezgodności tej decyzji z prawem i w związku z tym nie może być uwzględnione w postępowaniu(8) .

18. Drugi zarzut H.P. Wilfera polega na tym, że poprzez odmowę uwzględnienia tego zaświadczenia Sąd dokonał błędnego zastosowania art. 74 ust. 1 zdanie pierwsze oraz art. 7 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia. Kwestia, czy znak towarowy ma zdolność rejestracyjną jest istotna zarówno w chwili składania wniosku o rejestrację, jak i w chwili jej dokonania.

19. Na rozprawie pełnomocnik H.P. Wilfera wyjaśnił, że podnosząc drugi zarzut odwołania, jego klient nie sugerował, iż Sąd powinien był sam zastosować art. 74 ust. 1 rozporządzenia. Argument jego polegał natomiast na tym, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 74 ust. 1 w zakresie, w jakim uznał, iż Izba Odwoławcza nie musiała z urzędu badać okoliczności dokonania rejestracji w innych państwach. Okoliczność ta została podana do wiadomości Izby Odwoławczej w piśmie złożonym przez H.P. Wilfera w dniu 2 lipca 2003 r.(9) .

20. Znaczenie tego pisma jest przedmiotem trzeciego zarzutu odwołania, opisanego poniżej. Nie wiem w jaki sposób pismo to mogłoby mieć znaczenie w odniesieniu do drugiego zarzutu odwołania, który dotyczy konkretnie pkt 14 wyroku Sądu. W punkcie tym Sąd orzekł co do dopuszczalności uwzględnienia zaświadczenia przedłożonego przez H.P. Wilfera na rozprawie.

21. W tym zakresie ani z przedstawienia przez Sąd obowiązujących przepisów dokonanego w pkt 13 wyroku, ani ze sposobu zastosowania przez niego tych przepisów w toczącej się przed nim sprawie w pkt 14 tego wyroku nie wynika nic, co mogłoby wskazywać, że Sąd dokonał błędnej wykładni lub błędnego zastosowania przepisów prawa(10) . W związku z tym proponowałbym oddalenie drugiego zarzutu odwołania jako bezzasadnego.

Trzeci zarzut odwołania

22. W postępowaniu przed Sądem H.P. Wilfer zarzucił Izbie Odwoławczej, że nieuwzględniła ona dodatkowego pisma z dnia 2 lipca 2003 r. wraz z załącznikami, zawierającego oświadczenie M. Roesberga, wydawcy magazynu muzycznego, oraz informacje o wcześniejszych rejestracjach znaku towarowego ROCKBASS.

23. W zaskarżonym wyroku Sąd orzekł, że art. 59 rozporządzenia nie może być interpretowany w ten sposób, iż uniemożliwia on uwzględnienie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które zostaną przedstawione w trakcie oceny skargi dotyczącej bezwzględnej podstawy odmowy rejestracji po upływie terminu na przedstawienie podstaw odwołania. Artykuł 74 ust. 2 rozporządzenia przyznaje Izbie Odwoławczej swobodę uznania w zakresie uwzględniania nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, przedstawionych po upływie tego terminu. W związku z tym Izba Odwoławcza powinna była poddać ocenie powyższe pismo, aby przynajmniej upewnić się, że nie zawiera ono żadnych nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które wymagałyby zbadania. W związku z tym Izba Odwoławcza, nie poddając ocenie powyższego pisma, dopuściła się uchybienia proceduralnego. Jednakże nieprawidłowość proceduralna pociąga za sobą stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub części tylko, jeżeli zostanie wykazane, że decyzja ta mogłaby mieć inną treść, gdyby nieprawidłowość ta nie miałaby miejsca(11) . Pismo to nie zawierało żadnych nowych argumentów ani środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Oświadczenie zostało przedłożone jedynie celem wsparcia dwóch argumentów, które H.P. Wilfer powołał już przed ekspertem i Izbą Odwoławczą, i w związku z tym nie mogło mieć wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Co do informacji dotyczącej zarejestrowania znaku towarowego ROCKBASS w Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii, to skoro decydującym czynnikiem nie są rejestracje dokonane wcześniej w państwach członkowskich,(12) to tym bardziej rejestracje dokonane w państwach trzecich, których przepisy prawne nie podlegają wspólnotowej harmonizacji nie mogą służyć jako dowód spełnienia kryteriów identycznych z określonymi w art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Sąd doszedł do wniosku, że skoro omawiane pismo nie zawierało żadnych nowych okoliczności faktycznych, które mogłyby wpłynąć na treść zaskarżonej decyzji, to nieuwzględnienie go przez Izbę Odwoławczą nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji(13) .

24. Trzeci zarzut od wołania podniesiony przez H.P. Wilfera polega na tym, że jego zdaniem Sąd nieprawidłowo zastosował art. 74 rozporządzenia, jak również orzecznictwo sądów wspólnotowych dotyczące uchybień proceduralnych. Pismo z dnia 2 lipca 2003 r. zawierało nowe argumenty i dowody, które mogły wpłynąć na treść decyzji Izby Odwoławczej. Gdyby Izba Odwoławcza uwzględniła te dowody, nie podtrzymałaby poglądu, że słowo „rockbass” odnosi się do gitary basowej odpowiedniej zwłaszcza do grania muzyki rockowej. Uwzględnienie pisma mogłoby więc bez wątpienia zmienić treść zaskarżonej decyzji. To samo dotyczy informacji o rejestracji znaków towarowych ROCKBASS w Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i Stanach Zjednoczonych [sic], ponieważ w zaskarżonej decyzji Izba Odwoławcza powołała się na praktykę i reguły leksykalne języka angielskiego. Jeżeli Izba Odwoławcza wzięłaby pod uwagę ocenę dokonaną w krajach angielskojęzycznych, zgodnie z którą oznaczenie ROCKBASS ma charakter fantazyjny i przez to wystarczająco odróżniający, a nie czysto opisowy, zaskarżona decyzja mogłaby mieć inną treść.

25. Moim zdaniem trzeci zarzut odwołania również jest bezzasadny. Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 74 ust. 2 rozporządzenia i w pkt 33 swego wyroku prawidłowo podsumował skutki orzecznictwa Trybunału. To stanowisko znajduje dodatkowe oparcie w niedawnym wyroku Trybunału w sprawie OHIM przeciwko Kaul(14) .

Czwarty, piąty i siódmy zarzut odwołania

26. Czwarty, piąty i siódmy zarzut odwołania dotyczą tej części wyroku Sądu, w której zajmuje się on twierdzeniem H.P. Wilfera, że Izba Odwoławcza w dwojaki sposób naruszyła art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia.

Wyrok Sądu

27. W pierwszej kolejności H.P. Wilfer przywołał różne znaczenia elementów składowych oznaczenia ROCKBASS. Podniósł ponadto, że w języku angielskim grupa syntaktyczna „rock bass” ma określone znaczenie – nazwa gatunku ryby – które w odniesieniu do towarów objętych zgłoszeniem jest szczególnie niezwykłe. Oznaczenie to, wyróżniające się niezwykłą strukturą gramatyczną i wieloznacznością jest postrzegane przez właściwy krąg odbiorców jako słowo fantazyjne(15) .

28. Sąd orzekł, że opisowy charakter oznaczenia musi być oceniany w odniesieniu do towarów i usług objętych wnioskiem o rejestrację(16) . Izba Odwoławcza słusznie przywiązała wagę do znaczeń związanych w szczególny sposób z towarami objętymi zgłoszeniem. W związku z tym słowo „rockbass” oznacza, tak jak stwierdziła Izba Odwoławcza, gitarę basową przeznaczoną do gry muzyki rockowej lub też styl muzyczny grany na gitarze basowej. Ta ocena nie może zostać zakwestionowana przez okoliczność, że słowo to nie figuruje w słownikach jako takie. Opisowy jest taki znak towarowy mający postać neologizmu językowego składającego się z wielu elementów, gdy każdy z nich opisuje cechy towarów lub usług objętych zgłoszeniem, chyba że istnieje wyraźna różnica pomiędzy tym neologizmem a prostą sumą jego elementów. To ostatnie zastrzeżenie zakłada, że z uwagi na niespotykany charakter kombinacji elementów, neologizm wywołuje w odniesieniu do towarów i usług wrażenie, które dostatecznie odbiega od wrażenia wywoływanego przez zwykłe zestawienie jego elementów(17) . Oznaczenie ROCKBASS nie odbiega od reguł leksykalnych języka angielskiego, ponieważ odpowiada prawidłowemu zestawieniu syntaktycznemu obydwu słów, z których jest złożony. W związku z tym słowo to nie ma żadnej niezwykłej struktury(18) i nie wywołuje wrażenia, które odbiegałoby od wrażenia wywoływanego przez zwykłe zestawienie jego elementów(19) .

29. Po drugie, H.P. Wilfer podniósł, że oznaczenie ROCKBASS, mimo iż wywołuje ewentualnie konotację opisową nie może stanowić jednoznacznego, jasnego i wyraźnego wskazania na odnośne towary. W szczególności, ponieważ gitara basowa nie posiada dla muzyki rockowej żadnych cech szczególnych, nie będzie naturalne rozumienie pojęcia „rockbass” jako wskazania na szczególny rodzaj gitar basowych lub jako określenia funkcji gitary basowej. Nawet jeżeli by przyjąć, że pojęcie „rockbass” wskazuje na technikę gry na gitarze basowej, to owo znaczenie nie stanowiłoby opisu przeznaczenia towarów, ponieważ na każdym instrumencie muzycznym można grać praktyczne każdy styl muzyki. W związku z tym brak jest bezpośredniego związku pomiędzy oznaczeniem i gitarami basowymi zwłaszcza, że oznaczenie to nie dotyczy ich cech znamiennych(20) .

30. Sąd doszedł do wniosku, że dla zastosowania art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia wystarcza, iż oznaczenie uznać można za mające charakter opisowy w stosunku do jednego z możliwych sposobów przeznaczenia towaru, który może zostać wzięty pod uwagę przez właściwy krąg odbiorców w ramach podejmowanych przez nich decyzji, i z tego powodu stanowi jego znamienną cechę(21) . Jest bezsporne, że granie muzyki rockowej stanowi jeden z możliwych sposobów przeznaczenia wskazanego towaru. Rock jest szeroko znanym nowoczesnym stylem, z którym kojarzy się gitara elektryczna. W związku z tym wskazanie na ten styl, połączone z odniesieniem do gitary basowej, może zostać uwzględnione przy wyborze gitary szczególnie wtedy, gdy konsument zamierza grać muzykę rockową. Ponadto jak wykazała Izba Odwoławcza odnosząc się do rozmaitych stron internetowych, oznaczenie składające się ze słów „rock” i „bass” może być używane w handlu do oznaczenia elektrycznych gitar basowych przeznaczonych do grania muzyki rockowej. Kwestia, czy tego rodzaju określenie jest całkowicie prawdziwe z technicznego punktu widzenia nie ma znaczenia dla konsumenta, który nie posiada szczególnej wiedzy technicznej. Sąd stwierdził, że w konsekwencji Izba Odwoławcza w odniesieniu do gitary basowej słusznie przyjęła, iż oznaczenie ROCKBASS wskazuje bezpośrednio na ten właśnie towar oraz na jego przeznaczenie, co może być uwzględniane przy podejmowaniu decyzji przez właściwy krąg odbiorców, i w związku z tym miało charakter opisowy(22) .

Czwarty i piąty zarzut odwołania

31. W ramach czwartego zarzutu odwołania H.P. Wilfer podnosi, że Sąd nie uwzględnił innych możliwych znaczeń słowa „rockbass”. W języku niemieckim angielskie słowo „rock” ma ponad 25 różnych znaczeń, a słowo „bass” co najmniej sześć, przy czym znaczenie muzyczne jest niezwykle wielorakie. Ponadto niemieckie słowo „Rock” ma co najmniej pięć różnych znaczeń, a słowo „Bass” co najmniej cztery. H.P. Wilfer w postępowaniu przed Sądem wskazał, że pojęcie „rockbass” może w związku z tym posiadać różne znaczenia. Sąd nie wziął tego pod uwagę, bez podania jakichkolwiek powodów, tym samym wypaczając lub zmieniając sens wyjaśnień H.P. Wilfera oraz naruszając obowiązek uzasadnienia. Ponadto ani zaskarżona decyzja, ani strony internetowe przywołane w niej przez Izbę Odwoławczą nie sugerują, by słowo „rockbass” było ogólnie używane w obrocie w celu określenia gitary basowej przeznaczonej do grania muzyki rockowej. Zatem Sąd również wypaczył stan faktyczny, na którym oparł swoje orzeczenie oraz naruszył obowiązek uzasadnienia.

32. W ramach piątego zarzutu odwołania H.P. Wilfer podnosi, że orzekając, iż znak towarowy ROCKBASS nie ma nietypowej struktury Sąd nie uwzględnił zarówno okoliczności, że pojęcie to może mieć wiele różnych znaczeń, jak również tego, że może przybierać różne formy gramatyczne, na przykład rzeczownik/rzeczownik, czasownik/przymiotnik itp. Pomijając tę argumentację, Sąd wypaczył stan faktyczny, na którym oparł swój wyrok i naruszył obowiązek uzasadnienia.

33. W odniesieniu do czwartego zarzutu odwołania wystarczy zauważyć, że Sąd orzekł, iż należy odmówić rejestracji oznaczenia słownego, jeżeli przynajmniej jedno z jego możliwych znaczeń określa właściwości zgłoszonych towarów lub usług(23) .

34. Moim zdaniem należy w drodze analogii zająć to samo stanowisko w kontekście piątego zarzutu odwołania.

35. W związku z tym uważam, że czwarty i piąty zarzut odwołania są bezzasadne.

Siódmy zarzut odwołania

36. W ramach siódmego zarzutu odwołania H.P. Wilfer podnosi, że Sąd na kilka sposobów naruszył art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia.

37. Po pierwsze, jego zdaniem Sąd dokonywał poszczególnych etapów oceny w niewłaściwym porządku. Najpierw wziął pod uwagę jedynie te możliwe znaczenia, które mogły w jakiś sposób wskazywać na cechy zgłoszonych towarów. W ten sposób doprowadził do powstania błędnego koła. Zdaniem H.P. Wilfera pierwszym etapem oceny powinno być rozważenie możliwych znaczeń z punktu widzenia przeciętnego bezstronnego obserwatora; powiązanie tych znaczeń ze zgłoszonymi towarami powinno nastąpić dopiero w drugim etapie. Gdyby Sąd podszedł do oceny w ten sposób, musiałby wziąć pod uwagę wszystkie znaczenia słowa „rockbass”, które są oczywiste dla przeciętnego bezstronnego muzyka amatora. Wśród tych oczywistych znaczeń znajduje się również gatunek ryby – „rock bass”.

38. Nie zgadzam się z tym twierdzeniem. Moim zdaniem przyjęty przez Sąd sposób oceny polegający na uwzględnieniu tylko tych możliwych znaczeń, które w jakiś sposób mogą wskazywać na cechy zgłoszonych towarów wcale nie tworzy błędnego koła. Jest to konsekwencją zasady, zgodnie z którą należy odmówić rejestracji oznaczenia słownego, jeśli co najmniej jedno z jego możliwych znaczeń określa cechy zgłoszonych towarów lub usług. Dlatego też, nawet jeśli słuszne jest twierdzenie H.P. Wilfera, że pośród znaczeń słowa „rockbass” oczywistych dla przeciętnego zawodowego muzyka lub muzyka amatora (dla wielu, dla których angielski nie jest językiem ojczystym) znajduje się północnoamerykański gatunek ryby słodkowodnej o nazwie „rock bass”(24), to nie jest ono w stanie podważyć sposobu oceny przyjętego przez Sąd.

39. Po drugie, H.P. Wilfer twierdzi, że Sąd nie oparł się na ogólnym wrażeniu wywoływanym przez znak towarowy, lecz badał jego części składowe. Pominął oczywiste fantazyjne i aluzyjne znaczenia określenia ROCKBASS, a zamiast tego powołał się na znaczenia, które w jego ocenie mają charakter opisowy. Pominął znaczenie „styl muzyczny grany na gitarze basowej” i przypisał temu określeniu wyłącznie znaczenie „gitara basowa przeznaczona do gry muzyki rockowej”. Odwołał się tylko do możliwych znaczeń wynikających z rozdzielenia tego określenia na dwa odrębne pojęcia, to jest „rock” rozumiany jako muzyka rockowa i „bass” rozumiany jako gitara basowa. Tym samym pominął całkowicie ogólne wrażenie wywoływane przez określenie ROCKBASS.

40. Nie mogę zgodzić się z tym stwierdzeniem. Rzeczywiście Sąd najpierw przeanalizował części składowe znaku towarowego. Jednakże jest to całkowicie zgodne z utrwalonym orzecznictwem Trybunału dotyczącym znaków towarowych mających postać neologizmu składającego się z wielu elementów, z których każdy opisuje cechy towaru lub usługi objętych zgłoszeniem: co do zasady tego rodzaju znaki towarowe mają charakter opisowy(25) . Następnie Sąd powołał się na wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym nie znajduje ona zastosowania, jeżeli istnieje dostrzegalna różnica pomiędzy neologizmem a zwykłą sumą jego części, prawidłowo stwierdzając, że rozumowanie to zakłada, iż z uwagi na niespotykany charakter kombinacji elementów, neologizm wywołuje w odniesieniu do towarów i usług wrażenie, które dostatecznie odbiega od wrażenia wywoływanego przez zwykłe zestawienie jego elementów. Sąd stwierdził dalej, że oznaczenie ROCKBASS nie odbiega od reguł leksykalnych języka angielskiego, ponieważ odpowiada prawidłowemu zestawieniu syntaktycznemu obydwu słów, z których jest złożony. Sąd doszedł do wniosku, że słowo to nie ma żadnej niezwykłej struktury i nie wywołuje wrażenia, które odbiegałoby od wrażenia wywoływanego przez zwykłe zestawienie jego elementów.

41. Moim zdaniem ta część wyroku Sądu łączy w sobie nienaganną analizę orzecznictwa Trybunału z ustaleniami faktycznymi, które nie podlegają ponownej ocenie przez Trybunał w ramach odwołania.

42. Po trzecie, H.P. Wilfer twierdzi, że Sąd pominął okoliczność, iż sposób przeznaczenia nie wystarcza, by uznać dany znak towarowy za bezpośrednio opisowy. Z pkt 62 wyroku wynika, że Sąd uznał, iż granie muzyki rockowej stanowi jedno z możliwych sposobów przeznaczenia towaru. Uznał przez to, że powyższa wskazówka może mieć podstawowe znaczenie dla nabywcy gitary basowej, który zamierza grać muzykę rockową. Jednak stwierdził, że kwestia, czy tego rodzaju określenie jest całkowicie prawdziwe z technicznego punktu widzenia nie ma znaczenia. Zatem zgodnie z omawianym zarzutem Sąd na skutek błędu w rozumowaniu pominął zasadę, według której, aby można było uznać, że dla właściwego kręgu odbiorców dana okoliczność ma podstawowe znaczenie, niezbędne jest, by odbiorcy ci byli przynajmniej świadomi jej istnienia. W niniejszej sprawie nic nie wskazuje, by zgłoszone towary, to znaczy „instrumenty muzyczne” lub „elektryczne gitary basowe” nadawały się szczególnie do grania określonego stylu muzyki. W związku z tym fakt, że na niektórych zgłoszonych towarach, na przykład na gitarach basowych, można grać określony styl muzyki, taki jak „bass-rock”, nie stanowi podstawowej cechy tych towarów, a tym bardziej innych zgłoszonych instrumentów muzycznych lub akcesoriów. Jak sam Sąd podkreślił w pkt 66 wyroku, opisowy charakter oznaczenia należy oceniać indywidualnie w odniesieniu do każdej kategorii zgłoszonych towarów.

43. Zatem H.P. Wilfer najwyraźniej twierdzi, że sam fakt, iż dane słowo opisuje przeznaczenie towarów lub usług, które mają być objęte zgłoszonym znakiem towarowym nie wystarcza, aby uniemożliwić rejestrację znaku towarowego z powodu jego opisowego charakteru. Przyznaję, że mam pewne trudności ze zrozumieniem, jak ten argument może oprzeć się nawet najbardziej pobieżnemu badaniu brzmienia art. 7 ust. 1 lit. c) rozporządzenia. Przepis ten stanowi jednoznacznie, że „znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek mogących służyć w obrocie do oznaczania […] przeznaczenia […] towarów lub usług” „nie są rejestrowane”.

44. Na rozprawie pełnomocnik H.P. Wilfera podkreślił, że muzyczny styl „bass-rock” nie stanowi odróżniającej cechy towarów lub instrumentów muzycznych. Ponownie nie wiem w jaki sposób argument ten może przysłużyć się H.P. Wilferowi. Z całą pewnością jest oczywiste, że jednym z przeznaczeń gitary basowej jest granie muzyki rockowej. Prawdziwość tego stwierdzenia nie zostanie podważona, jeżeli ktoś kupi gitarę basową z zamiarem (być może nieprzemyślanym) grania na niej muzyki klasycznej. Tym bardziej nie jest w stanie go zakwestionować przykład podany przez pełnomocnika H.P. Wilfera, który twierdził, że z tego stwierdzenia wynika logiczny wniosek, iż znak towarowy Honda Jazz nie ma zdolności rejestracyjnej, ponieważ możliwe jest odtwarzanie muzyki jazzowej w samochodach.

45. W związku z tym jestem zdania, że siódmy zarzut odwołania jest bezzasadny.

Szósty zarzut odwołania

46. W postępowaniu przed Sądem H.P. Wilfer twierdził, że w odniesieniu do akcesoriów gitarowych(26) orzecznictwo sformułowało wymóg przeprowadzenia samodzielnej oceny dla każdego rodzaju towaru lub usługi objętego zgłoszeniem. W niniejszym przypadku słowo „rockbass” nie pozostaje ani w wyraźnym związku z cechami znamiennymi akcesoriów gitarowych z klasy 15, ani z towarami wskazanymi w klasach 9 i 18(27) .

47. W odniesieniu do futerałów, kufrów i toreb z klasy 18 Sąd orzekł, że skoro skarżący nie dokonał żadnego rozróżnienia w ramach tego pojęcia gatunkowego, to należy potwierdzić ocenę dokonaną przez Izbę Odwoławczą w zakresie, w jakim dotyczy ona tej kategorii jako całości. Co do urządzeń z klasy 9, to z argumentów stron wynika, że te same urządzenia mogą być używane dla różnych instrumentów. Zatem używanie ich w połączeniu z gitarą basową stanowi jedynie jedno z ich możliwych zastosowań. Dostatecznie bezpośredni i konkretny związek pomiędzy oznaczeniem i wskazanymi towarami zachodzi, w przypadku gdy technika sugerowana przez oznaczenie zakłada użycie tych towarów lub gdy wymaga ich użycia. W tym przypadku technika ta nie stanowi wyłącznie sposobu zastosowania tych towarów lub usług, lecz typową dla nich funkcję(28) . W związku z tym fakt, że przywołane towary mogą być używane również w inny sposób, na który omawiane oznaczenie nie wskazuje, nie podważa tego stwierdzenia(29) . Nawet jeśli w niniejszym przypadku wspomniane urządzenia nie są przeznaczone wyłącznie do używania w połączeniu z gitarami basowymi, to nie znajdują one jednak zastosowania samodzielnego, niezależnego od użycia instrumentów elektrycznych. Ponadto użycie tych urządzeń jest niezbędne dla gry na gitarach elektrycznych, które nie wydają same z siebie dźwięków muzycznych. W związku z tym możliwość grania na elektrycznej gitarze basowej stanowi funkcję wskazanych w zgłoszeniu urządzeń, a nie tylko jeden z ich licznych sposobów zastosowania. W szczególności łączne używanie towarów należących do tych dwóch kategorii jest konieczne lub przynajmniej wynika z ich właściwości(30) .

48. W ramach szóstego zarzutu odwołania H.P. Wilfer twierdzi, że Sąd pominął okoliczność, iż futerały, kufry i torby przeznaczone do transportowania instrumentów muzycznych i akcesoriów do nich mieszczą się w klasie 15. W związku z tym wykaz towarów w klasie 15 przedstawiony przez H.P. Wilfera obejmuje „futerały, kufry i torby przystosowane dla ww. artykułów”. „Futerały, kufry i torby podróżne” należące do klasy 18 przeznaczone są do wszelkiego użytku poza transportowaniem „urządzeń muzycznych i akcesoriów do nich”. Sąd wypaczył więc okoliczności faktyczne bez podania uzasadnienia.

49. Po drugie, H.P. Wilfer twierdzi, że Sąd orzekając, iż zgłoszone towary należące do klasy 9 „nie znajdują […] jednak zastosowania samodzielnego, niezależnego od użycia instrumentów elektrycznych”(31), wypaczył okoliczności faktyczne bez podania uzasadnienia. H.P. Wilfer wyjaśnił, że żadne z towarów wymienionych w klasie 9 nie zakłada używania „instrumentu muzycznego” lub „gitary elektrycznej”. Przeciwnie, „akustyczne urządzenia techniczne, stoły mikserskie, efekty, wzmacniacze, kolumny, głośniki aktywne (combos)” mogą być równie dobrze używane do przekazywania wielu innych sygnałów dźwiękowych, na przykład głosów zwierząt albo sygnałów video, telewizyjnych lub radiowych. Przyjmowanie, że główną funkcją tych urządzeń jest wspólne ich używanie z elektryczną gitarą basową, jest więc nierealistyczne i arbitralne. Odnosi się to a fortiori do „futerałów, kufrów i toreb przystosowanych do [akustycznych urządzeń technicznych, stołów mikserskich, efektów, wzmacniaczy, kolumn, głośników aktywnych (combos)]”, skoro nie są one oferowane razem z instrumentami muzycznymi czy elektrycznymi gitarami basowymi, lecz jedynie z towarami wymienionymi w klasie 9.

50. Zgadzam się z OHIM, że pierwsza część szóstego zarzutu odwołania, pomimo że została sformułowana jako dotycząca wypaczenia stanu faktycznego, w istocie zmierza do dokonania przez Trybunał ponownej oceny okoliczności faktycznych ustalonych przez Sąd, a wcześniej przez Izbę Odwoławczą. Z zaskarżonej decyzji wynika, że H.P. Wilfer nie wykluczał możliwości, iż futerały, kufry i torby z klasy 18 mogą być używane wraz z gitarami. Na tej podstawie Izba Odwoławcza stwierdziła, że zgłoszony znak towarowy opisuje przeznaczenie owych towarów. Potwierdzenie tego ustalenia dokonane przez Sąd nie może podlegać kontroli w ramach odwołania.

51. Co do drugiej części tego zarzutu, to H.P. Wilfer nie wydaje się kwestionować stwierdzenia Sądu, że jednym z możliwych sposobów używania urządzeń z klasy 9 jest ich używanie łącznie z gitarą basową. Okoliczność, że urządzenia te mogą być używane również w inny sposób, na który omawiane oznaczenie nie wskazuje, nie oznacza, że słowo to nie ma charakteru opisowego(32) . Sąd prawidłowo zatem stwierdził, że oznaczenie to nie mogło zostać zarejestrowane dla urządzeń należących do klasy 9.

52. Z rozważań tych wynika, że szósty zarzut odwołania jest w części niedopuszczalny, a w części bezzasadny.

Wnioski

53. Z podanych wyżej względów uważam, że Trybunał powinien:

– oddalić odwołanie;

– obciążyć H.P. Wilfera kosztami postępowania odwoławczego.

(1) .

(2) – Zb.Orz. str. II‑‑1981.

(3) – Dz.U. 1994, L 11, str. 1.

(4) – Pierwsza dyrektywa Rady 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U. L 40, str. 1). W kontekście innych zasadniczo identycznych przepisów dyrektywy 89/104 i rozporządzenia Trybunał wyjaśnił, że wykładnia jednego z tych przepisów musi być stosowana również w odniesieniu do drugiego: wyrok z dnia 22 czerwca 2000 r. w sprawie C‑425/98 Marca Mode, Rec. str. I‑4861, pkt 26–28.

(5) – Motyw trzynasty rozporządzenia wyjaśnia, że kompetencja przyznana Trybunałowi Sprawiedliwości w sprawach unieważniania i zmiany orzeczeń izb odwoławczych jest odpowiednio wykonywana w pierwszej instancji przez Sąd Pierwszej Instancji zgodnie z decyzją Rady 88/591/EWWiS, EWG, Euratom z dnia 24 października 1988 r., ustanawiającą Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 319, str. 1), zmienioną decyzją 93/350/Euratom, EWWiS, EWG (Dz.U. L 144, str. 21).

(6) – Należące, odpowiednio, do klas 9, 15 i 18 w rozumieniu porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków z dnia 15 czerwca 1957 r. w poprawionym i zmienionym brzemieniu.

(7) – Punkty 10 i 11 zaskarżonego wyroku powołujące postanowienie Sądu z dnia 9 września 2004 r. w sprawie T‑14/04 Alto de Casablanca przeciwko OHIM – Bodegas Chivite (VERAMONTE), Zb.Orz. str. II‑3077, pkt 9 oraz przywołane tam orzecznictwo.

(8) – Punkty 12–14 zaskarżonego wyroku powołujące wyrok Sądu z dnia 26 listopada 2003 r. w sprawie T‑222/02 HERON Robotunits przeciwko OHIM (ROBOTUNITS), Rec. str. II‑4995, pkt 50 i 51 oraz przytoczone tam orzecznictwo.

(9) – Zobacz pkt 9 powyżej.

(10) – Zobacz również pkt 54 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie C‑29/05 P OHIM przeciwko Kaul, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, który potwierdza ocenę dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie.

(11) – Wyrok Trybunału z dnia 29 października 1980 r. w sprawach połączonych od 209/78 do 215/78 i 218/78 Van Landewyck i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 3125, pkt 47; wyrok z dnia 21 marca 1990 r. w sprawie C‑142/87 Belgia przeciwko Komisji, Rec. str. I‑959, pkt 48; oraz wyrok z dnia 21 października 2004 r. w sprawie C‑447/02 P KWS Saat przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. I‑10107, pkt 47–50.

(12) – Wyrok Sądu z dnia 24 listopada 2004 r. w sprawie T‑393/02 Henkel przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. II‑4115, pkt 46 oraz przywołane tam orzecznictwo.

(13) – Punkty 28–36 zaskarżonego wyroku.

(14) – Przywołany w przypisie 10; zob. w szczególności pkt 42, 43 i 63.

(15) – Zobacz pkt 39 zaskarżonego wyroku.

(16) – Wyrok w sprawie ROBOTUNITS, przywołany w przypisie 8, pkt 41.

(17) – W związku z dyrektywą 89/104, zob. wyroki Trybunału z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie C‑363/99 Koninklijke KPN Nederland, Rec. str. I‑1619, pkt 100, oraz w sprawie C‑265/00 Campina Melkunie, Rec. str. I‑1699, pkt 43.

(18) – Wyrok Sądu z dnia 20 marca 2002 r. w sprawie T‑356/00 DaimlerChrysler przeciwko OHIM (CARCARD), Rec. str. II‑1963, pkt 29, oraz wyrok w sprawie ROBOTUNITS, przywołany w przypisie 8, pkt 39.

(19) – Punkty 56–60 zaskarżonego wyroku.

(20) – Zobacz pkt 40 i 41 zaskarżonego wyroku.

(21) – Wyrok w sprawie ROBOTUNITS, przywołany w przypisie 8, pkt 44, oraz wyrok Sądu z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie T‑311/02 Lissotschenko i Hentze przeciwko OHIM, Zb.Orz. str. II‑2957, pkt 41.

(22) – Punkty 61–63 zaskarżonego wyroku.

(23) – Wyrok z dnia 23 października 2003 r. w sprawie C‑191/01 OHIM przeciwko Wrigley, Rec. str. I‑12447, pkt 32; zob. również, w odniesieniu do dyrektywy o znakach towarowych, wyrok w sprawie Campina Melkunie, przywołany w przypisie 17, pkt 38.

(24) – Ambloplites rupestris; po francusku percie des roches, crapet de roche lub rouget de roche; po niemiecku gemeiner Felsenbarsch lub gemeiner Sonnenbarsch.

(25) – Zobacz wyroki, do których odniósł się Sąd, przywołane w przypisie 17. Zobacz również w odniesieniu do rozporządzenia wyrok Trybunału z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie C‑273/05 P Celltech, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 77.

(26) – Wyrok Sądu z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie T‑219/00 Ellos przeciwko OHIM, Rec. str. II‑753, pkt 41.

(27) – Zobacz pkt 42 zaskarżonego wyroku.

(28) – Wyrok Sądu z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie T‑106/00 Streamserve przeciwko OHIM (STREAMSERVE), Rec. str. II‑723, pkt 44.

(29) – Wyrok w sprawie ROBOTUNITS, przywołany w przypisie 8, pkt 47.

(30) – Punkty 70–73 zaskarżonego wyroku.

(31) – Punkt 73.

(32) – Zobacz pkt 33 powyżej.