WYROK TRYBUNAŁU

z dnia 15 lutego 2001 r.( )

Wspólna polityka handlowa – Ochrona przed praktykami dumpingowymi – Artykuł 1 pkt 2 rozporządzenia (EWG) nr 2849/92 – Zmiana ostatecznego cła antydumpingowego nałożonego na przywóz łożysk kulkowych pochodzących z Japonii o maksymalnej średnicy zewnętrznej przekraczającej 30 milimetrów – Odesłanie prejudycjalne w przedmiocie oceny ważności – Brak wniesienia przez skarżącego w postępowaniu przed sądem krajowym skargi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia

W sprawie C‑239/99

mającej za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 234 WE, przez Finanzgericht Düsseldorf (Niemcy) wniosek o wydanie, w ramach zawisłego przed tym sądem sporu między

Nachi Europe GmbH

a

Hauptzollampt Krefeld,

orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie ważności art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2849/92 z dnia 28 września 1992 r. zmieniającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone przez rozporządzenie (EWG) nr 1739/85 w sprawie przywozu łożysk kulkowych pochodzących z Japonii o maksymalnej średnicy zewnętrznej przekraczającej 30 milimetrów (Dz.U. L 286, str. 2),

TRYBUNAŁ,

w składzie: G.C. Rodríguez Iglesias, prezes, C. Gulmann, A. La Pergola (sprawozdawca), M. Wathelet i V. Skouris, prezesi izb, D.A.O. Edward, J.P. Puissochet, P. Jann, L. Sevón, R. Schintgen i F. Macken, sędziowie,

rzecznik generalny: F.G. Jacobs,

sekretarz: H.A. Rühl, główny administrator,

rozważywszy uwagi na piśmie przedstawione:

– w imieniu Nachi Europe GmbH przez N. Polleya i A. Schefflera, Rechtsanwälte,

– w imieniu Rady Unii Europejskiej przez S. Marquardta, działającego w charakterze pełnomocnika, oraz G. Berrischa i H.G. Kamanna, Rechtsanwälte,

– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez V. Kreuschitza i N. Khana, działających w charakterze pełnomocników,

uwzględniając sprawozdanie na rozprawę,

po wysłuchaniu uwag Nachi Europe GmbH, Rady i Komisji na rozprawie w dniu 26 września 2000 r.,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 16 listopada 2000 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1 Postanowieniem z dnia 21 czerwca 1999 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 24 czerwca 1999 r., Finanzgericht Düsseldorf skierował, na mocy art. 234 WE, dwa pytania prejudycjalne w przedmiocie ważności art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2849/92 z dnia 28 września 1992 r. zmieniającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone przez rozporządzenie (EWG) nr 1739/85 w sprawie przywozu łożysk kulkowych pochodzących z Japonii o maksymalnej średnicy zewnętrznej przekraczającej 30 milimetrów (Dz.U. L 286, str. 2).

2 Pytania te zostały podniesione w ramach sporu między Nachi Europe GmbH (zwaną dalej „Nachi Europe”) a Hauptzollamt Krefeld (urzędem celnym w Krefeld, zwanym dalej „Hauptzollamt”) powstałego w wyniku decyzji Hauptzollamt oddalającej wniosek Nachi Europe o zwrot cła antydumpingowego, uiszczonego na podstawie rozporządzenia nr 2849/92.

Ramy prawne

Rozporządzenie nr 2849/92

3 Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1739/85 z dnia 24 czerwca 1985 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych typów łożysk kulkowych i łożysk tocznych pochodzących z Japonii (Dz.U. L 167, str. 3) ustanowiło ostateczne cło antydumpingowe na przywóz łożysk kulkowych pochodzących z Japonii o maksymalnej średnicy zewnętrznej przekraczającej 30 milimetrów. Rozporządzenie nr 1739/85 objęło w szczególności łożyska kulkowe produkowane przez NTN Toyo Bearing Ltd (zwaną dalej „NTN”), Koyo Seiko Co. Ltd. (zwaną dalej „Koyo Seiko”) oraz Nachi Fujikoshi Corporation (zwaną dalej „Nachi Fujikoshi”) ostatecznym cłem antydumpingowym w wysokości odpowiednio 3,2%, 5,5% i 13,9% ceny netto franco granica Wspólnoty towaru przed uiszczeniem opłat celnych.

4 Te stawki cła zostały zmienione przez rozporządzenie nr 2849/92, przyjęte na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2423/88 z dnia 11 lipca 1988 r. w sprawie ochrony przed przywozem dumpingowym lub subsydiowanym z krajów niebędących członkami Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (Dz.U. L 209, str. 1), które weszło w życie w dniu 2 października 1992 r.

5 Jak wynika w szczególności z motywów rozporządzenia nr 2849/92, Rada oceniła, że zniesienie obowiązujących środków antydumpingowych prowadziłoby do ponownego wystąpienia istotnej szkody dla przemysłu wspólnotowego (pkt 39 motywów) oraz że Wspólnota miała oczywisty interes w tym, aby nadal chronić swój przemysł łożysk kulkowych przed nieuczciwą konkurencją polegającą na przywozie dumpingowym (pkt 44 motywów). Po dokonaniu porównania poziomów cen (pkt 45–52 motywów) rozporządzenie nr 2849/92 zmieniło obowiązujące ostateczne cło, między innymi ustalając wysokość jego stawek w art. 1 pkt 2 na 11,6% w odniesieniu do NTN, 13,7% w odniesieniu do Koyo Seiko i 7,7% w odniesieniu do Nachi Fujikoshi.

Wyrok Sądu w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz wyrok Trybunału w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko

6 Na podstawie skargi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia nr 2849/92, wniesionej przez NTN i Koyo Seiko, w wyroku z dnia 2 maja 1995 r. w sprawach połączonych T‑163/94 i T‑165/94 NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie, Rec. str. II‑1381, Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich stwierdził nieważność art. 1 rozporządzenia nr 2849/92 „w zakresie, w jakim nakłada on na skarżące cło antydumpingowe”.

7 Z przytoczonego powyżej wyroku w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie wynika, że Sąd Pierwszej Instancji uznał, że wiele punktów motywów rozporządzenia nr 2849/92 zawierało stwierdzenia, które są dotknięte błędami co do stanu faktycznego lub co do prawa lub też są mylące ze względu na swą niekompletność. Na tej podstawie Sąd doszedł do wniosku, że stwierdzenie zawarte w pkt 39 motywów rozporządzenia, zgodnie z którym przywóz dumpingowy grozi wyrządzeniem istotnej szkody produkcji łożysk kulkowych we Wspólnocie, samo jest dotknięte błędami co do stanu faktycznego i co do prawa.

8 W wyroku z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie C‑245/95 P Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko, Rec. str. I‑401, Trybunał oddalił odwołanie wniesione przez Komisję od przytoczonego powyżej wyroku w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie. Stwierdził między innymi, że ustalony przez Sąd Pierwszej Instancji brak dowiedzenia przez Radę istnienia szkody lub zagrożenia wystąpienia szkody w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 2423/88 jest wystarczający do tego, aby pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności art. 1 rozporządzenia nr 2849/92.

9 Wyciągając wnioski z przytoczonych powyżej wyroków w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko, Komisja opublikowała w dniu 3 czerwca 1998 r. komunikat 98/C 168/04, zatytułowany „Nota w sprawie przywozu łożysk kulkowych pochodzących z Japonii o średnicy zewnętrznej przekraczającej 30 mm” (Dz.U. C 168, str. 6), w którym poinformowała, że importerzy mogą żądać od krajowych organów celnych zwrotu ostatecznego cła pobranego po wejściu w życie rozporządzenia nr 2849/92, w zakresie odnoszącym się do towarów produkowanych przez Koyo Seiko i NTN.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne

10 W listopadzie i grudniu 1995 r. Nachi Europe, będąca spółką zależną Nachi Fujikoshi, dokonała przywozu łożysk kulkowych pochodzących z Japonii i wyprodukowanych przez jej spółkę dominującą, które zostały dopuszczone do swobodnego obrotu przez urząd celny w Mönchengladbach, podlegający Hauptzollamt.

11 Nachi Europe uiściła z tego tytułu cło antydumpingowe w łącznej wysokości 58 891,51 DEM, nałożone na nią na podstawie wezwań do zapłaty z dnia 17 listopada 1995 r. i 29 grudnia 1995 r.

12 Pismem, które Hauptzollamt otrzymał w dniu 19 listopada 1998 r., Nachi Europe zażądała zwrotu zapłaconego przez nią cła antydumpingowego, powołując się na niezgodność z prawem rozporządzenia nr 2849/92, wynikającą z przywołanych powyżej wyroków w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko.

13 Decyzją z dnia 11 stycznia 1999 r. Hauptzollamt oddalił wniosek o zwrot opłat. Oddalił również zażalenie na tę decyzję wniesione przez Nachi Europe.

14 W uzasadnieniu odwołania, które wniosła w konsekwencji do Finanzgericht Düsseldorf, Nachi Europe podniosła, że rozporządzenie nr 2849/92 nakłada cło antydumpingowe na łożyska kulkowe, których przywozu dokonała, oraz że w przytoczonych powyżej wyrokach w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko skargi o stwierdzenie nieważności, wniesione przez innych importerów, zostały uwzględnione.

15 Finanzgericht uznał, że choć przytoczone powyżej wyroki w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko stwierdziły nieważność rozporządzenia nr 2849/92 jedynie w stosunku do skarżących w tych sprawach, nie zaś w stosunku do Nachi Europe, niemniej jednak uzasadnienie owych wyroków prowadzi do wniosku, że art. 1 pkt 2 rzeczonego rozporządzenia jest nieważny w całości.

16 W tych okolicznościach Finanzgericht Düsseldorf postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1) Czy art. 1 pkt 2 rozporządzenia (EWG) nr 2849/92 jest nieważny?

2) W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, z jaką datą nieważność art. 1 pkt 2 rozporządzenia (EWG) nr 2849/92 wywołuje skutki w odniesieniu do skarżącej?”.

W przedmiocie pytania pierwszego

17 Jak wynika z postanowienia odsyłającego, sąd krajowy zmierza w pytaniu pierwszym do ustalenia jedynie tego, czy art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2849/92 jest nieważny w zakresie, w jakim nakłada on cło antydumpingowe w odniesieniu do łożysk kulkowych produkowanych przez Nachi Fujikoshi i przywożonych przez jej spółkę zależną Nachi Europe, tj. jedynych towarów będących przedmiotem zawisłej przed nim sprawy, nie zaś do tego, czy jest on nieważny w całości.

18 W tym względzie należy zbadać, z jednej strony, czy przytoczone powyżej wyroki w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko miały wpływ na ważność art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2849/92 w zakresie, w jakim przepis ten ustanawia cło antydumpingowe obejmujące łożyska kulkowe produkowane przez Nachi Fujikoshi oraz, z drugiej strony, czy w braku takiego wpływu Nachi Europe może w ramach sporu toczącego się przed sądem krajowym podnosić nieważność owego cła antydumpingowego.

W przedmiocie wpływu przytoczonych powyżej wyroków w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie oraz w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko na ważność cła antydumpingowego obejmującego łożyska kulkowe produkowane przez Nachi Fujikoshi

19 Na wstępie należy przypomnieć przesłanki, jakie jednostka musi spełnić, aby móc skutecznie wnieść skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia ustanawiającego cło antydumpingowe, takiego jak rozporządzenie nr 2849/92.

20 Artykuł 230 akapit czwarty WE uzależnia dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności, wniesionej przez osobę fizyczną lub prawną, od spełnienia przesłanki, zgodnie z którą akt, będący przedmiotem zaskarżenia, mimo przyjęcia w formie rozporządzenia, ma dotyczyć jej bezpośrednio i indywidualnie.

21 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rozporządzenia ustanawiające cło antydumpingowe, pomimo iż mają ze względu na swoją naturę i treść charakter normatywny, dotyczą bezpośrednio i indywidualnie między innymi tych producentów i eksporterów, którzy są w stanie dowieść, że zostali zidentyfikowani w aktach Komisji lub Rady, lub że byli objęci dochodzeniami przygotowawczymi (zob. w szczególności wyrok z dnia 21 lutego 1984 r. w sprawach połączonych 239/82 i 275/82 Allied Corporation i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 1005, pkt 12), jak również tych importerów, których ceny odsprzedaży danych towarów stanowią podstawę skonstruowania ceny eksportowej, w przypadku powiązań między eksporterem a importerem (zob. w szczególności wyrok z dnia 11 lipca 1990 r. w sprawach połączonych C‑305/86 i C‑160/87 Neotype Techmashexport przeciwko Komisji i Radzie, Rec. str. I‑2945, pkt 19).

22 Trybunał wyjaśnił, że jeżeli rozporządzenie ustanawiające cło antydumpingowe nakłada różne stawki cła na szereg spółek, danej spółki dotyczą indywidualnie jedynie te przepisy, które nakładają na nią konkretne cło antydumpingowe i określają jego wysokość, nie zaś te przepisy, które nakładają cło antydumpingowe na inne spółki, dlatego też skarga takiej spółki jest dopuszczalna jedynie w zakresie, w jakim ma na celu stwierdzenie nieważności tych przepisów, które odnoszą się wyłącznie do niej (zob. wyroki: z dnia 7 maja 1987 r. w sprawie 240/84 Toyo przeciwko Radzie, Rec. str. 1809 pkt 6 i 7; w sprawie 255/84 Nachi Fujikoshi przeciwko Radzie, Rec. str. 1861, pkt 7 i 8; w sprawie 256/84 Koyo Seiko przeciwko Radzie, Rec. str. 1899, pkt 6 i 7 oraz w sprawie 258/84 Nippon Seiko przeciwko Radzie, Rec. str. 1923, pkt 7 i 8).

23 Właśnie na podstawie przytoczonego orzecznictwa NTN i Koyo Seiko, producenci łożysk kulkowych wskazani imiennie w rozporządzeniu nr 2849/92, wnieśli do Sądu Pierwszej Instancji skargi o stwierdzenie nieważności owego rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczy ono każdego z nich.

24 W przywołanym powyżej wyroku w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie Sąd Pierwszej Instancji uwzględnił skargi tych spółek w granicach złożonych żądań, tj. stwierdził nieważność art. 1 rozporządzenia nr 2849/92 jedynie w zakresie, w jakim nakładał on cło antydumpingowe na spółki NTN Corporation i Koyo Seiko, co pozostawało w zgodzie z orzecznictwem, zgodnie z którym sąd wspólnotowy nie może orzekać ultra petita (zob. wyroki: z dnia 14 grudnia 1962 r. w sprawach połączonych 46/59 i 47/59 Meroni przeciwko Wysokiej Władzy, Rec. str. 783, 801 oraz z dnia 28 czerwca 1972 r. w sprawie 37/71 Jamet przeciwko Komisji, Rec. str. 483, pkt 12), zatem stwierdzenie nieważności nie może wykraczać poza żądania skarżącego (wyrok z dnia 14 września 1999 r. w sprawie C‑310/97 P Komisja przeciwko AssiDomän Kraft Products i in., Rec. str. I‑5363, pkt 52).

25 W tym względzie Trybunał wyjaśnił, że jeśli adresat decyzji postanawia wnieść skargę o stwierdzenie jej nieważności, sąd wspólnotowy rozstrzyga jedynie w przedmiocie tych elementów decyzji, które dotyczą tego adresata, podczas gdy elementy, które dotyczą innych adresatów i które nie zostały zaskarżone, nie wchodzą w zakres przedmiotu sporu podlegającego rozstrzygnięciu przez ten sąd (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko AssiDomän Kraft Products i in., pkt 53).

26 Ponadto Trybunał orzekł, że chociaż absolutna skuteczność wyroku sądu wspólnotowego stwierdzającego nieważność obejmuje zarówno sentencję, jak i motywy stanowiące niezbędną podstawę tego wyroku, niemniej nie może ona pociągać za sobą nieważności aktu, który nie został poddany ocenie sądu wspólnotowego, a który jest niezgodny z prawem z tego samego powodu (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko AssiDomän Kraft Products i in., pkt 54).

27 W tych okolicznościach należy uznać, że stwierdzenie przez Sąd Pierwszej Instancji nieważności art. 1 rozporządzenia nr 2849/92 w przywołanym powyżej wyroku w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie, utrzymanym w mocy przez Trybunał w przywołanym powyżej wyroku w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko, w zakresie, w jakim przepis ten nakłada cło antydumpingowe na spółki NTN i Koyo Seiko, nie wpływa na ważność innych elementów owego rozporządzenia, zwłaszcza cła antydumpingowego obejmującego łożyska kulkowe produkowane przez Nachi Fujikoshi, albowiem te elementy nie wchodziły w zakres przedmiotu sporu, który rozstrzygał sąd wspólnotowy.

W przedmiocie przysługującego Nachi Europe prawa podniesienia zarzutu nieważności cła antydumpingowego w ramach sporu przed sądem krajowym

28 Niezależnie od skutków stwierdzenia częściowej nieważności przez Sąd Pierwszej Instancji w przywoływanym powyżej wyroku w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie należy zbadać, czy Nachi Europe jest uprawniona do podnoszenia w ramach sporu przed sądem krajowym zarzutu nieważności cła antydumpingowego obejmującego łożyska kulkowe produkowane przez Nachi Fujikoshi.

29 Przede wszystkim należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem decyzja wydana przez instytucje wspólnotowe, która nie została zaskarżona przez jej adresata w terminie przewidzianym w art. 230 akapit piąty WE, staje się wobec niego ostateczna (zob. w szczególności wyroki: z dnia 12 października 1978 r. w sprawie 156/77 Komisja przeciwko Belgii, Rec. str. 1881, pkt 20–24, z dnia 10 czerwca 1993 r. w sprawie C‑183/91 Komisja przeciwko Grecji, Rec. str. I‑3131, pkt 9 i 10 oraz z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie C‑188/92 TWD Textilwerke Deggendorf, Rec. str. I‑833, pkt 13). Przyjęta zasada opiera się między innymi na założeniu, że terminy do zaskarżenia decyzji służą ochronie pewności prawa, uniemożliwiając podważanie w nieskończoność wspólnotowych aktów prawnych, wywołujących skutki prawne (wyrok z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie C‑178/95 Wiljo, Rec. str. I‑585, pkt 19).

30 Trybunał orzekł również, że te same wymogi pewności prawa prowadzą do wykluczenia możliwości, aby beneficjent pomocy państwa będącej przedmiotem decyzji Komisji skierowanej bezpośrednio tylko do tego państwa członkowskiego, z którego pochodzi beneficjent, który bez wątpienia mógł był zaskarżyć przedmiotową decyzję, a który dopuścił do upływu nieprzekraczalnego terminu przewidzianego w art. 230 akapit piąty WE, mógł zakwestionować zgodność z prawem owej decyzji przed sądem krajowym w ramach skargi wniesionej przeciwko przyjętym przez władze krajowe środkom wykonawczym odnoszącym się do tej decyzji (ww. wyroki w sprawach: TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 17 i 24 oraz Wiljo, pkt 20 i 21). Trybunał uznał bowiem, iż przyjęcie odmiennego rozwiązania prowadziłoby do przyznania beneficjentowi pomocy uprawnienia do obejścia ostatecznego charakteru, jaki w myśl zasady pewności prawa ma decyzja po upływie terminu do jej zaskarżenia (ww. wyroki w sprawach: TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 18 oraz Wiljo, pkt 21).

31 Należy zbadać, czy, jak twierdzą Rada i Komisja, rozwiązanie przyjęte w przywołanym powyżej wyroku w sprawie TWD Textilwerke Deggendorf może zostać rozszerzone na przypadek, w którym, jak w postępowaniu przed sądem krajowym, to nieważność rozporządzenia antydumpingowego podnoszona jest w zawisłym przed nim sporze przez przedsiębiorstwo znajdujące się w sytuacji takiej jak Nachi Europe.

32 W tym względzie Nachi Europe podniosła podczas rozprawy, że rozwiązanie przyjęte w przywołanym powyżej wyroku w sprawie TWD Textilwerke Deggendorf nie znajduje zastosowania, w przypadku gdy nieważność rozporządzenia jest podnoszona jako kwestia incydentalna, albowiem art. 241 WE umożliwia każdej stronie powoływanie się tytułem incydentalnym na niemożność stosowania rozporządzenia bez względu na upływ terminu przewidzianego w art. 230 akapit piąty WE.

33 W tej kwestii należy przede wszystkim przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stworzone przez art. 241 WE uprawnienie do powoływania się na niemożność stosowania rozporządzenia nie stanowi samodzielnego środka zaskarżenia i może być wykonywane jedynie w sposób incydentalny przy okazji postępowania prowadzonego przed Trybunałem na podstawie innych postanowień traktatu (wyroki: z dnia 14 grudnia 1962 r. w sprawach połączonych 31/62 i 33/62 Wöhrmann i Lütticke, Rec. str. 965, 979; z dnia 16 lipca 1981 r. w sprawie 33/80 Albini przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. 2141, pkt 17; z dnia 11 lipca 1985 r. w sprawach połączonych 87/77, 130/77, 22/83, 9/84 i 10/84 Salerno i in. przeciwko Komisji i Radzie, Rec. str. 2523, pkt 36 oraz postanowienie z dnia 28 czerwca 1993 r. w sprawie C‑64/93 Donatab i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I‑3595, pkt 19).

34 Ponieważ art. 241 WE nie może być powołany przed Trybunałem, gdy brak jest głównej skargi do Trybunału, jego postanowienia nie mogą jako takie znaleźć zastosowania w ramach postępowania prowadzonego na podstawie odesłania prejudycjalnego przewidzianego w art. 234 WE. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 62 swojej opinii, sam art. 234 WE przewiduje mechanizm pozwalający na rozstrzygnięcie kwestii dotyczącej ważności aktu wspólnotowego, gdy kwestia ta, jako incydentalna, jest podnoszona w ramach sporu przed sądem krajowym.

35 Prawdą jest jednak, że art. 241 WE wyraża zasadę ogólną prawa, która przyznaje skarżącemu prawo podniesienia zarzutu niezgodności z prawem aktu wspólnotowego stanowiącego podstawę wydanej wobec niego decyzji krajowej, w ramach wniesionej zgodnie z prawem krajowym skargi na oddalenie jego żądania, wobec czego kwestia ważności tego aktu wspólnotowego może zostać przedłożona Trybunałowi do rozstrzygnięcia w ramach postępowania prejudycjalnego (wyrok z dnia 27 września 1983 r. w sprawie 216/82 Universität Hamburg, Rec. str. 2771, pkt 10 i 12).

36 Trybunał wskazał również, iż owa zasada ogólna przyznaje każdej stronie prawo do kwestionowania ważności wcześniejszych aktów instytucji, stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, celem doprowadzenia do stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy danej strony bezpośrednio i indywidualnie, jeśli strona ta nie ma prawa bezpośredniego zaskarżenia tych aktów w trybie art. 230 WE, a ponosi ich skutki, nie mając przy tym możliwości żądania stwierdzenia ich nieważności (wyrok z dnia 6 marca 1979 r. w sprawie 92/78 Simmenthal przeciwko Komisji, Rec. str. 777, pkt 39 oraz ww. wyrok w sprawie TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 23).

37 Niemniej ta zasada ogólna, która ma na celu zagwarantowanie, aby każdy miał możliwość zakwestionowania aktu wspólnotowego służącego za podstawę niekorzystnej dla niego decyzji, nie wyklucza w każdym razie, że rozporządzenie może stać się niezaskarżalne dla jednostki, względem której należy postrzegać je jako decyzję indywidualną, której stwierdzenia nieważności na podstawie art. 230 WE mogła żądać bez żadnych wątpliwości, co sprzeciwia się temu, aby jednostka ta podnosiła niezgodność z prawem tego rozporządzenia przed sądem krajowym (zob., w zakresie odnoszącym się do decyzji Komisji, ww. wyrok w sprawie TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 24 i 25). Taki wniosek ma zastosowanie do rozporządzeń ustanawiających cło antydumpingowe, a to ze względu na ich podwójną naturę, stwierdzoną przez Trybunał w orzecznictwie przywołanym w pkt 21 niniejszego wyroku, tj. aktu o charakterze normatywnym oraz aktu potencjalnie dotyczącego określonych podmiotów gospodarczych bezpośrednio i indywidualnie.

38 W niniejszej sprawie Nachi Europe, skarżąca przed sądem krajowym, bez wątpienia mogła była żądać stwierdzenia nieważności art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2849/92 w zakresie, w jakim ustanawia ono cło antydumpingowe w odniesieniu do łożysk kulkowych produkowanych przez Nachi Fujikoschi.

39 Jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 32–34 swej opinii, Nachi Europe jest bowiem importerem powiązanym z Nachi Fujikoshi, a jej ceny odsprzedaży omawianych towarów stanowiły podstawę skonstruowania ceny wywozowej, przyjętej w rozporządzeniu nr 2849/92 celem ustalenia marginesu dumpingu w odniesieniu do Nachi Fujikoshi. Zgodnie z orzecznictwem przywołanym w pkt 21 i 22 niniejszego wyroku okoliczność ta pozwala na uznanie, że przepisy przedmiotowego rozporządzenia, które nakładają konkretne cło antydumpingowe na towary produkowane przez Nachi Fujikoshi dotyczą Nachi Europe bezpośrednio i indywidualnie.

40 Z całości powyższych rozważań wynika, że na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, iż ani przywoływany powyżej wyrok Sądu Pierwszej Instancji w sprawach połączonych NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie, ani też przywoływany powyżej wyrok Trybunału w sprawie Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko nie wywierają wpływu na ważność art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2849/92 w zakresie, w jakim przepis ten ustanawia cło antydumpingowe obejmujące łożyska kulkowe produkowane przez Nachi Fujikoshi.

Importer owych towarów, taki jak Nachi Europe, który bez wątpienia miał prawo zwrócenia się do Sądu Pierwszej Instancji celem doprowadzenia do stwierdzenia nieważności nałożonego na nie cła antydumpingowego, ale nie skorzystał z tego prawa, nie może następnie podnosić nieważności tego cła antydumpingowego przed sądem krajowym. W takim przypadku sąd krajowy jest związany ostatecznym charakterem cła antydumpingowego mającego zastosowanie na mocy art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2849/92 do łożysk kulkowych produkowanych przez Nachi Fujikoshi i przywożonych przez Nachi Europe.

W przedmiocie pytania drugiego

41 Ponieważ pytanie drugie zostało zadane przez sąd krajowy jedynie na wypadek udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, odpowiedź na nie jest bezprzedmiotowa.

W przedmiocie kosztów

42 Koszty poniesione przez Radę i Komisję w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi nie podlegają zwrotowi. Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach.

Z powyższych względów

TRYBUNAŁ,

rozstrzygając w przedmiocie pytań postawionych mu przez Finanzgericht Düsseldorf postanowieniem z dnia 21 czerwca 1999 r., orzeka, co następuje:

Ani wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 2 maja 1995 r. w sprawach połączonych T‑163/94 i T‑165/94 NTN Corporation i Koyo Seiko przeciwko Radzie, ani też wyrok Trybunału z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie C‑245/95 P Komisja przeciwko NTN i Koyo Seiko nie wywierają wpływu na ważność art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2849/92 z dnia 28 września 1992 r. zmieniającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone przez rozporządzenie (EWG) nr 1739/85 w sprawie przywozu łożysk kulkowych pochodzących z Japonii o maksymalnej średnicy zewnętrznej przekraczającej 30 milimetrów w zakresie, w jakim przepis ten ustanawia cło antydumpingowe obejmujące łożyska kulkowe produkowane przez Nachi Fujikoshi Corporation.

Importer owych towarów, taki jak Nachi Europe GmbH, który bez wątpienia miał prawo zwrócenia się do Sądu Pierwszej Instancji celem doprowadzenia do stwierdzenia nieważności nałożonego na nie cła antydumpingowego, ale nie skorzystał z tego prawa, nie może następnie podnosić nieważności tego cła antydumpingowego przed sądem krajowym. W takim przypadku sąd krajowy jest związany ostatecznym charakterem cła antydumpingowego mającego zastosowanie na mocy art. 1 pkt 2 rozporządzenia nr 2849/92 do łożysk kulkowych produkowanych przez Nachi Fujikoshi Corporation i przywożonych przez Nachi Europe GmbH.

Rodríguez Iglesias Gulmann La Pergola

Wathelet Skouris Edward

Puissochet Jann Sevón

Schintgen Macken

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 15 lutego 2001 r.

Sekretarz Prezes