Sprawa C‑226/09

Komisja Europejska

przeciwko

Irlandii

Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2004/18/WE – Procedury udzielania zamówień publicznych – Udzielenie zamówienia na usługi tłumaczeń konferencyjnych i tłumaczeń pisemnych – Usługi objęte załącznikiem II B rzeczonej dyrektywy – Usługi niepodlegające wszystkim wymogom tej dyrektywy – Przyznanie wagi kryteriom udzielenia określonego zamówienia po przedłożeniu ofert – Zmiana wagi kryteriów po wstępnej ocenie przedłożonych ofert – Przestrzeganie zasady równego traktowania i obowiązku przejrzystości

Streszczenie wyroku

1. Zbliżanie ustawodawstw – Procedury udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi – Usługi objęte załącznikiem II B dyrektywy 2004/18

(art. 49 TFUE, 56 TFUE; dyrektywa 2004/18 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 21, 23, 35 ust. 4, załącznik II B)

2. Zbliżanie ustawodawstw – Procedury udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi – Usługi objęte załącznikiem II B dyrektywy 2004/18

(dyrektywa 2004/18 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 53)

3. Zbliżanie ustawodawstw – Procedury udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi – Usługi objęte załącznikiem II B dyrektywy 2004/18

(dyrektywa 2004/18 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 21, 23, 35 ust. 4, załącznik II B)

1. Nawet jeżeli organy zamawiające, które udzielają zamówień objętych załącznikiem II B dyrektywy 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, nie podlegają przepisom przewidzianym przez dyrektywę dotyczącym obowiązku przeprowadzenia przetargu z wcześniejszym ogłoszeniem, to jednak podlegają podstawowym zasadom prawa Unii, w szczególności zasadom ustanowionym w traktacie FUE w dziedzinie prawa przedsiębiorczości i swobodnego świadczenia usług.

System ustanowiony przez prawodawcę Unii dla zamówień na usługi objęte wspomnianym załącznikiem II B nie może być zatem interpretowany jako stanowiący przeszkodę dla stosowania zasad wynikających z art. 43 i 49 TFUE i w związku z tym obowiązków zmierzających do zapewnienia przejrzystości procedur oraz równego traktowania ubiegających się o zamówienie, w przypadku gdy zamówienia te mają jednak pewne znaczenie transgraniczne.

(por. pkt 29, 31)

2. Chociaż obowiązek wskazania wagi każdego kryterium udzielenia zamówienia na etapie publikacji ogłoszenia o zamówieniu, jak to przewiduje art. 53 ust. 2 dyrektywy 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, odpowiada wymogowi zagwarantowania przestrzegania zasady równego traktowania oraz wynikającego z niej obowiązku przejrzystości, to nieuzasadnione jest twierdzenie, że zakres tej zasady i tego obowiązku, w braku szczególnego przepisu w tym zakresie w tej dyrektywie, prowadzi do wymagania, aby w ramach zamówień niepodlegających przepisowi takiemu, jak wspomniany art. 53, waga kryteriów, którymi posługuje się organ zamawiający była określona i podana do wiadomości ubiegających się o zamówienie jeszcze przed zaproszeniem ich do składania ofert. W istocie wskazanie wagi kryteriów udzielenia zamówienia, w przypadku gdy zamówienie nie podlega przepisowi takiemu, jak art. 53 ust. 2, nie stanowi obowiązku ciążącego na organie zamawiającym.

(por. pkt 43)

3. Zasady równego traktowania i przejrzystości postępowania w sprawie udzielenia zamówienia oznaczają dla organów zamawiających obowiązek posługiwania się tą samą interpretacją kryteriów udzielenia zamówienia w trakcie całego postępowania. Jeżeli chodzi o same kryteria udzielenia, to tym bardziej nie mogą one ulec jakiejkolwiek zmianie w trakcie postępowania w sprawie udzielenia zamówienia.

W konsekwencji uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy zasady równego traktowania i wynikającej z niej zasady przejrzystości państwo członkowskie, które zmienia wagę kryteriów udzielenia zamówienia na usługi tłumaczeń konferencyjnych i tłumaczeń pisemnych, objęte załącznikiem II B dyrektywy 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, po wstępnej ocenie złożonych ofert.

(por. pkt 59, 60, 66)

WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)

z dnia 18 listopada 2010 r.( )

Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywa 2004/18/WE – Procedury udzielania zamówień publicznych – Udzielenie zamówienia na usługi tłumaczeń konferencyjnych i tłumaczeń pisemnych – Usługi objęte załącznikiem II B rzeczonej dyrektywy – Usługi niepodlegające wszystkim wymogom tej dyrektywy – Przyznanie wagi kryteriom udzielenia określonego zamówienia po przedłożeniu ofert – Zmiana wagi kryteriów po wstępnej ocenie przedłożonych ofert – Przestrzeganie zasady równego traktowania i obowiązku przejrzystości

W sprawie C‑226/09

mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu 19 czerwca 2009 r.,

Komisja Europejska, reprezentowana przez M. Konstantinidisa oraz A.A. Gilly, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona skarżąca,

przeciwko

Irlandii, reprezentowanej przez D. O’Hagana, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez A.M. Collinsa, SC, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

TRYBUNAŁ (czwarta izba),

w składzie: J.C. Bonichot, prezes izby, K. Schiemann, L. Bay Larsen (sprawozdawca), C. Toader i A. Prechal, sędziowie,

rzecznik generalny: P. Mengozzi,

sekretarz: A. Calot Escobar,

uwzględniając procedurę pisemną,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r.

wydaje następujący

Wyrok

1 W skardze Komisja Wspólnot Europejskich wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że poprzez przypisanie wagi kryteriom udzielenia zamówienia na świadczenie usług po upływie terminu na składanie ofert oraz poprzez zmianę owej wagi po wstępnej ocenie przedłożonych ofert Irlandia uchybiła zobowiązaniom wynikającym z zasad równego traktowania oraz przejrzystości w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ramy prawne

2 Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (Dz.U. L 134, s. 114, zwana dalej „dyrektywą”) przewiduje w tytule II rozdział III tak zwane dwupoziomowe jej stosowanie do zamówień publicznych na usługi.

3 Zgodnie z art. 20 dyrektywy zmówienia, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku II A do tej dyrektywy, są udzielane zgodnie z przepisami jej art. 23–55.

4 Artykuły te określają zasady szczególne dotyczące specyfikacji i dokumentów zamówienia (art. 23–27), zasady dotyczące procedur (art. 28–34), reguły dotyczące ogłaszania i przejrzystości (art. 35–43) oraz zasady dotyczące przeprowadzenia procedur (art. 44–55).

5 Z kolei zgodnie z art. 21 dyrektywy „proces udzielania zamówień, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku II B, regulują wyłącznie przepisy art. 23 i [art. ]35 ust. 4”.

6 Ponieważ usługi tłumaczeń konferencyjnych i tłumaczeń pisemnych nie znajdują się w załączniku II A dyrektywy, objęte są one kategorią 27 załącznika B do tej dyrektywy, noszącą nazwę „Inne usługi”.

7 Artykuł 23 dyrektywy ustanawia zasady dotyczące specyfikacji technicznych, które należy dołączyć do dokumentów zamówienia.

8 Artykuł 35 ust. 4 dyrektywy stanowi, że po udzieleniu zamówienia instytucje zamawiające, które udzieliły zamówienia publicznego, przesyłają Komisji ogłoszenie o wynikach procedury udzielania zamówienia.

9 Zgodnie z art. 37 dyrektywy:

„Instytucje zamawiające mogą publikować, zgodnie z art. 36, ogłoszenia o zamówieniach publicznych, które nie podlegają wymogom publikacji określonym w niniejszej dyrektywie”.

10 Artykuł 53 dyrektywy, zatytułowany „Kryteria udzielenia zamówienia”, który nie ma zastosowania do udzielania zamówień objętych załącznikiem II B tej dyrektywy, stanowi w ust. 2:

„Bez uszczerbku dla akapitu trzeciego, w przypadku [gdy zamówienia udziela się na podstawie oferty najkorzystniejszej ekonomicznie], instytucja zamawiająca określa w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia […] wagę przypisaną każdemu z kryteriów wybranych w celu ustalenia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.

[…]

Jeżeli w opinii instytucji zamawiającej przedstawienie wag nie jest możliwe z oczywistych przyczyn, instytucja zamawiająca wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia […] kryteria w kolejności od najważniejszego do najmniej ważnego”.

Okoliczności leżące u podstaw skargi oraz postępowanie poprzedzające wniesienie skargi

11 W dniu 16 maja 2006 r. irlandzkie ministerstwo ds. sprawiedliwości, równouprawnienia oraz reformy prawa irlandzkiego (zwane dalej „organem zamawiającym”) opublikowało Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz.U. S 92) pod numerem 2006/S 92-098663 ogłoszenie o przetargu na świadczenie usług tłumaczeń ustnych i tłumaczeń pisemnych na rzecz kilku instytucji właściwych w sprawie azylu (zwane dalej „spornym zamówieniem”).

12 Ogłoszenie o zamówieniu stanowiło w pkt IV.2.1, iż zamówienie udzielone zostanie najkorzystniejszej ekonomicznie ofercie w oparciu o siedem następujących kryteriów:

„1. Kompletność dostarczonej dokumentacji.

2. Deklarowana zdolność do spełnienia wymagań.

3. Liczba części [zamówienie było podzielone na części], usług i języków.

4. Kwalifikacje oraz doświadczenie w danej dziedzinie.

5. Koszty.

6. Adekwatność przedstawionych warunków.

7. Miejsca odniesienia”.

13 W pkt VI.3 tego ogłoszenia wyjaśniono, iż siedem wymienionych kryteriów nie zostało uszeregowanych w kolejności malejącej pod względem ich znaczenia.

14 W zaproszeniu do składania ofert kryteria te zostały przedstawione w taki sam sposób i ponumerowane od 1 do 7. Niemniej jednak dokument ten w przeciwieństwie do ogłoszenia o przetargu nie wskazywał wyraźnie, iż kryteria te nie zostały wymienione w malejącej kolejności pod względem ich znaczenia.

15 Tym samym waga przypisywana każdemu z siedmiu kryteriów służących opisaniu najkorzystniejszej ekonomicznie z punktu widzenia organu zamawiającego oferty nie została określona ani w ogłoszeniu o przetargu, ani w zaproszeniu do składania ofert. Nie wskazano również tego, czy następnie waga zostanie tym kryteriom nadana.

16 Dwanaście spółek, z których trzy miały siedzibę poza terytorium irlandzkim, złożyło oferty w wyznaczonym w tym celu terminie, który został wyznaczony na dzień 9 czerwca 2006 r.

17 W tym samym dniu członkowie komisji przetargowej otrzymali skalę oceny, zalecającą, aby odnośnym siedmiu kryteriom zostały przypisane następujące wagi:

„1. Kompletność dostarczonej dokumentacji: 0%.

2. Deklarowana zdolność do spełnienia wymagań: 7%.

3. Ilość części, usług i języków: 25%.

4. Kwalifikacje oraz doświadczenie w danej dziedzinie: 30%.

5. Koszty: 20%.

6. Adekwatność przedstawionych warunków: 10%.

7. Miejsca odniesienia: 8%”.

18 Owa skala oceny miała umożliwić każdemu z członków komisji przetargowej dokonanie indywidualnej wstępnej oceny przedstawionych ofert.

19 W dniu 13 czerwca 2006 r. jeden z członków tej komisji po dokonaniu w ten sposób oceny części ofert, skierował pocztą elektroniczną do członków instytucji zamawiającej, którzy sporządzili skalę oceny i przekazali komisji przetargowej złożone oferty, wiadomość, w której proponował zmianę wagi przyznaną kryteriom udzielenia zamówienia.

20 W dniu 22 czerwca w trakcie pierwszego posiedzenia komisja przetargowa postanowiła zmienić wagę przypisaną kryteriom przed przystąpieniem do zbiorowej oceny przedstawionych ofert, obniżając do 25% wagę przypisaną czwartemu kryterium (uprzednio ustaloną na 30%) i podwyższając wagę szóstego kryterium do 15% (wcześniej ustaloną na 10%). Waga przypisana pozostałym kryteriom oceny pozostała zaś niezmieniona.

21 Następnie komisja ta przystąpiła do oceny ofert i do udzielenia zamówienia przy zastosowaniu nowych, dopiero co zaakceptowanych wag przypisanych siedmiu kryteriom.

22 Po otrzymaniu skargi Komisja wymieniła w maju 2007 r. korespondencję z Irlandią.

23 Komisja stwierdziła w szczególności w oparciu o odpowiedzi Irlandii, tak na wezwanie do usunięcia uchybień z dnia 17 października 2007 r., jak i na uzasadnioną opinię z dnia 18 września 2008 r., że postępowanie w sprawie udzielenia spornego zamówienia zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady równego traktowania oraz wynikającego z niej obowiązku przejrzystości, i w związku z tym postanowiła wnieść niniejszą skargę.

W przedmiocie skargi

24 Tytułem wstępu należy stwierdzić, że wiadomo, iż sporne zamówienie objęte jest zakresem stosowania dyrektywy oraz że omawiane usługi tłumaczeń konferencyjnych i tłumaczeń pisemnych należą do kategorii usług niepriorytetowych, o których mowa w załączniku II B do tej dyrektywy.

25 Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 21 dyrektywy „proces udzielania zamówień, których przedmiotem są usługi wymienione w załączniku II B, regulują wyłącznie przepisy art. 23 i [art.] 35 ust. 4”.

26 Z treści art. 21 w związku z art. 23 i art. 35 ust. 4 dyrektywy wynika, że jeżeli zamówienia dotyczą, tak jak w niniejszej sprawie, usług objętych jej załącznikiem II B, organy zamawiające mają obowiązek przestrzegania wyłącznie przepisów dotyczących specyfikacji technicznych oraz przesłania Komisji ogłoszenia o wynikach przeprowadzonego postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego.

27 Natomiast pozostałe przepisy dotyczące koordynacji postępowań przewidzianych przez tę dyrektywę, w szczególności zaś obowiązek dotyczący organizacji przetargu z uprzednim ogłoszeniem oraz przewidziane w niej obowiązki dotyczące kryteriów udzielenia zamówienia, nie mają zastosowania do rzeczonych zamówień.

28 Jeżeli chodzi bowiem o usługi objęte załącznikiem II B do dyrektywy, jej pełne zastosowanie powinno zostać ograniczone, w okresie przejściowym, do zamówień, w przypadku których zastosowanie jej przepisów pozwoli na pełne wykorzystanie możliwości zwiększenia obrotu transgranicznego.

29 Niemniej jednak nawet jeżeli organy zamawiające, które udzielają zamówień objętych rzeczonym załącznikiem II B, nie podlegają przepisom przewidzianym przez dyrektywę dotyczącym obowiązku przeprowadzenia przetargu z wcześniejszym ogłoszeniem, to jednak podlegają podstawowym zasadom prawa Unii, w szczególności zasadom ustanowionym w traktacie FUE w dziedzinie prawa przedsiębiorczości i swobodnego świadczenia usług (wyrok z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie C‑507/03 Komisja przeciwko Irlandii, Zb.Orz. s. I‑9777, pkt 26).

30 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem koordynacja na poziomie Unii procedur udzielania zamówień publicznych ma na celu zniesienie przeszkód w swobodnym przepływie usług i towarów, a zatem ochronę interesów podmiotów gospodarczych mających siedzibę w innym państwie członkowskim (ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii i przytoczone tam orzecznictwo, pkt 27).

31 Z powyższego wynika, że system ustanowiony przez prawodawcę Unii dla zamówień na usługi objęte załącznikiem II B do dyrektywy nie może być interpretowany jako stanowiący przeszkodę dla stosowania zasad wynikających z art. 43 i 49 TFUE, w przypadku gdy zamówienia te mają jednak pewne znaczenie transgraniczne (zob. podobnie ww. wymieniony wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 29) oraz w związku z tym obowiązków zmierzających do zapewnienia przejrzystości procedur oraz równego traktowania ubiegających się o zamówienie (zobacz podobnie wyrok z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie C‑91/08 Wall, Zb.Orz. s. I‑2815, pkt 37).

32 Obowiązek przejrzystości ma zastosowanie w sytuacji, gdy dane zamówienie na usługi może być przedmiotem zainteresowania przedsiębiorcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym zamówienie to ma zostać udzielone (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Komisja przeciwko Irlandii, pkt 29).

33 Okoliczność, iż w niniejszej sprawie sporne zamówienie mogło stanowić przedmiot zainteresowania przedsiębiorstw mających siedzibę w innym państwie członkowskim niż Irlandia wynika z ogłoszenia o tym zamówieniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jak również i z okoliczności, że trzy spośród podmiotów ubiegających się o udzielenie zamówienia miały siedzibę w innym państwie członkowskim niż Irlandia (zobacz podobnie ww. wyrok w sprawie Wall, pkt 35).

34 To w świetle tych rozważań należy zbadać zasadność dwóch podniesionych przez Komisję zarzutów, z których ani jeden, ani drugi nie dotyczy przepisów dyrektywy, zgodnie z którymi powinno odbywać się udzielenie zamówienia objętego załącznikiem II B do dyrektywy, to znaczy art. 23 i art. 35 ust. 4 tej dyrektywy, lecz opiera się na dwóch wymogach wynikających z prawa pierwotnego Unii, to znaczy na wymogu przestrzegania zasady równego traktowania oraz na wynikającym z niej obowiązku przejrzystości.

W przedmiocie pierwszego zarzutu dotyczącego okoliczności, iż przypisanie wagi kryteriom udzielenia zamówienia nastąpiło po upływie terminu na składanie ofert

Argumentacja stron

35 Komisja podnosi, że Irlandia naruszyła zasady równego traktowania i przejrzystości w ten sposób, iż przypisała wagę siedmiu kryteriom udzielenia spornego zamówienia, jedynie po wygaśnięciu terminu na składanie ofert.

36 Uważa, że owo opóźnione przypisanie wagi w sposób znaczny zmieniło znaczenie kryteriów w stosunku do pierwotnie opublikowanego znaczenia kryteriów, na które ubiegający się o zamówienie mogli liczyć w świetle dokumentów zamówienia.

37 W tym zakresie Irlandia wyjaśnia tytułem wstępu, że w przeciwieństwie do tego, co twierdzi Komisja w skardze, organ zamawiający w żaden sposób przed złożeniem ofert nie oświadczył, ani w sposób dorozumiany, ani wyraźny, że kryteria udzielenia zamówienia znajdujące się w ogłoszeniu o zamówieniu oraz w zaproszeniu do składania ofert zostały wymienione w kolejności malejącej pod względem ich znaczenia.

38 Przeciwnie, ogłoszenie o przetargu wskazywało, że kryteria udzielenia nie zostały wymienione w kolejności malejącej pod względem ich znaczenia, a następnie organ zamawiający w żadnym momencie nie dał oznaki, która pozwalałaby przyjąć, iż owo stanowisko jest uzasadnione.

39 Ponadto o ile Irlandia przyznaje że komisja przetargowa wyznaczona przez organ zamawiający przypisała wagę kryteriom udzielenia zamówienia po upływie terminu na składanie ofert, to jednak zaprzecza ona temu, aby ustalenie wartości poszczególnych kryteriów miałoby naruszyć zasady równego traktowania i przejrzystości.

Ocena Trybunału

40 Tytułem wstępu należy stwierdzić, iż okoliczność, że Irlandia wniosła o opublikowanie spornego zamówienia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, na co pozwala art. 36 dyrektywy, w żadnym wypadku nie powoduje powstania obowiązku po stronie tego państwa członkowskiego do udzielenia zamówienia zgodnie z artykułami tej dyrektywy mającymi zastosowanie do zamówień publicznych objętych jej załącznikiem II A (zob. podobnie w drodze analogii odnośnie do zamówienia publicznego nie objętego zakresem zastosowania dyrektywy, wyrok z dnia 22 września 1988 r. w sprawie 45/87 Komisja przeciwko Irlandii, Rec. s. 4929, pkt 9 i 10).

41 Aby można było uznać zasadność pierwszego zarzutu, koniecznym byłoby, aby szczególna zasada dotycząca wcześniejszego przypisywania wagi kryteriom udzielenia zamówienia objętego załącznikiem II A dyrektywy mogła być postrzegana jako stanowiąca bezpośrednią konsekwencję tego, iż organy zamawiające mają obowiązek przestrzegania zasady równego traktowania i wynikającego z niej obowiązku przejrzystości.

42 W tym zakresie z orzecznictwa Trybunału dotyczącego zamówień publicznych udzielanych zgodnie z wszystkimi przepisami poszczególnych dyrektyw w tej dziedzinie, które poprzedzały przyjęcie niniejszej dyrektywy, wynika, że obowiązek wcześniejszego informowania ubiegających się o zamówienie o kryteriach udzielenia zamówienia, oraz w miarę możliwości o ich odnośnej wadze, ma na celu zagwarantowanie przestrzegania zasad równego traktowania i przejrzystości (zob. w szczególności wyroki z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie C‑470/99 Universale-Bau i in., Rec. s. I‑11617, pkt 98, a także wyrok z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie C‑331/04 ATI EAC e.i in., Zb. Orz. s. I‑10109, pkt 22 – 24).

43 Niemniej jednak, chociaż obowiązek wskazania wagi każdego kryterium udzielenia zamówienia na etapie publikacji ogłoszenia o zamówieniu, jak to przewiduje obecnie art. 53 ust. 2 dyrektywy, odpowiada wymogowi zagwarantowania przestrzegania zasady równego traktowania oraz wynikającego z niej obowiązku przejrzystości, to nieuzasadnione jest twierdzenie, że zakres tej zasady i tego obowiązku, w braku szczególnego przepisu w tym zakresie w tej dyrektywie, prowadzi do wymagania, aby w ramach zamówień niepodlegających przepisowi takiemu, jak jej art. 53, waga kryteriów, którymi posługuje się organ zamawiający była określona i podana do wiadomości ubiegających się o zamówienie jeszcze przed zaproszeniem ich do składania ofert. W rzeczywistości bowiem, tak jak to wskazał Trybunał poprzez posłużenie się terminem „w miarę możliwości” w orzeczeniach wymienionych w poprzedzającym punkcie, wskazanie wagi kryteriów udzielenia zamówienia, w przypadku gdy zamówienie nie podlega przepisowi takiemu, jak art. 53 ust. 2 dyrektywy, nie stanowi obowiązku ciążącego na organie zamawiającym.

44 Z powyższego wynika, ze Irlandia, która udostępniła potencjalnym ubiegającym się o zamówienie właściwe informacje dotyczące spornego zamówienia przed datą końcową na składanie ofert, nie naruszyła zasady równego traktowania, ani też wynikającego z niej obowiązku przejrzystości poprzez brak udostępnienia owym ubiegającym się wagi tych kryteriów przed wygaśnięciem terminu na składanie ofert.

45 Dokładniej, w wezwaniu do składania ofert, leżącym u podstaw niniejszej sprawy, organ zamawiający dostarczył więcej informacji niż jest to wymagane przez dyrektywę, a kryteria udzielenia spornego zamówienia nie zostały sformułowane w dokumentach zamówienia w sposób, który pozwalałby na stwierdzenie odmiennego traktowania ze szkodą dla przedsiębiorstw mających siedzibę w innym państwie członkowskim niż Irlandia, które mogłyby być zainteresowane zamówieniem.

46 Poprzez przypisanie wagi tym kryteriom organ zamawiający doprecyzował jedynie warunki, na jakich złożone oferty miały być oceniane, bez naruszenia w jakikolwiek sposób obowiązku przestrzegania samej wykładni kryteriów udzielenia, ponieważ kryteria te nie zostały wymienione w sposób malejący pod względem ich znaczenia.

47 W tym zakresie należy podnieść, iż okoliczność, że kryteria udzielenia zamówienia zostały wyliczone bez wskazania wagi któregokolwiek z nich, nie pozwala na założenie, iż wyliczenie to zostało koniecznie dokonane w kolejności malejącej pod względem ich znaczenia, ani też że kryteria te miałyby posiadać te samą wagę.

48 Ponadto waga kryteriów udzielenia zamówienia podana do wiadomości członkom komisji konkursowej w postaci skali, z jednej strony nie dałaby potencjalnym ubiegającym się, jeżeli znaliby ją oni w trakcie przygotowania ofert, informacji, które mogłyby wpłynąć w znaczący sposób na owo przygotowanie, i z drugiej strony, nie stanowiła ona zmiany tych kryteriów (zob. podobnie wyrok w sprawie ATI EAC i Viaggi di Maio i in., pkt 32).

49 Należy dodać, że niniejsza skarga, w formie, w jakiej została ona złożona do Trybunału, nie zawiera wskazówki pozwalającej na stwierdzenie, że waga kryteriów udzielenia została ustalona po otwarciu kopert zawierających złożone oferty.

50 W tych okolicznościach należy oddalić pierwszy zarzut przedstawiony przez Komisję na poparcie jej skargi jako nieuzasadniony.

W przedmiocie drugiego zarzutu opartego na zmianie wagi kryteriów po wstępnej ocenie

Argumentacja stron

51 Komisja podnosi, ze Irlandia poprzez dokonanie po wstępnej ocenie złożonych ofert, zmiany wagi kryteriów udzielenia zamówienia, która została przedstawiona w skali oceny, naruszyła zasady równego traktowania i przejrzystości.

52 Wyjaśnia, ze taka zmiana, która nastąpiła po wstępnej ocenie ofert stanowi naruszenie zasady równego traktowania, bez konieczności ustalania, czy wstępna ocena ofert dokonana została indywidualnie przez poszczególnych członków komisji przetargowej, czy też zbiorowo przez wszystkich jej członków.

53 Irlandia podnosi, że taka zmiana wagi została dokonana jedynie jednokrotnie, jeszcze zanim owa komisja przystąpiła do zbiorowej oceny którejkolwiek z tych ofert.

54 W związku z tym jej zdaniem waga przyznana w ten sposób kryteriom została stosowana w sposób ciągły w trakcie całego postępowania w sprawie udzielenia spornego zamówienia, i w związku z tym, nie naruszyła ona zasady równego traktowania.

55 Irlandia podkreśla ponadto, że zmiana wagi kryteriów udzielenia była minimalna oraz że nie mogła ona stanowić dyskryminacji wobec któregokolwiek z ubiegających się. Ocena retrospektywna potwierdziłaby, że wybrani kandydaci otrzymaliby zamówienie nawet wówczas, gdyby jego udzielenie nastąpiłoby na podstawie wagi pierwotnie przypisanej kryteriom.

Ocena Trybunału

56 Komisja wnosi do Trybunału o stwierdzenie, że zmiana wagi kryteriów uznania narusza zasadę równego traktowania wynikającą z przepisów traktatu FUE.

57 Jeżeli chodzi w pierwszej kolejności o przebieg postępowania w sprawie udzielenia spornego zamówienia, to należy zauważyć, że zmiana wagi kryteriów udzielenia spornego zamówienia rzeczywiście miała miejsce po tym, jak organ zamawiający podał do wiadomości członków komisji przetargowej wagę kryteriów w formie skali oceny, aby mogli oni dokonać wstępnej oceny złożonych ofert.

58 Członkowie komisji przetargowej nie tylko mieli okazję ocenić indywidualnie oferty przed pierwszym posiedzeniem tej komisji w charakterze organu kolegialnego, ale zostali wezwani do dokonania takiej wstępnej oceny w celu ułatwienia oceny zbiorowej w ramach tej komisji.

59 Należy wreszcie podnieść, o czym orzekł już Trybunał, że w takim kontekście faktycznym zasady równego traktowania i przejrzystości postępowania w sprawie udzielenia zamówienia oznaczają dla organów zamawiających obowiązek posługiwania się tą samą interpretacją kryteriów udzielenia zamówienia w trakcie całego postępowania (zob. podobnie wyrok z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie C‑448/01 EVN i Wienstrom, Rec. s. I‑14527, pkt 92).

60 Jeżeli chodzi o same kryteria udzielenia, to należy słusznie przyznać, że nie mogą one ulec jakiejkolwiek zmianie w trakcie postępowania w sprawie udzielenia zamówienia (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie EVN i Wienstrom, pkt 93).

61 Etap, w trakcie którego przed posiedzeniem komisji konkursowej jej członkowie oceniają indywidualnie oferty, stanowi integralną część postępowanie w sprawie udzielenia danego zamówienia.

62 W tych okolicznościach zmiana wagi kryteriów udzielenia zamówienia, która następuje po rzeczonej fazie, w trakcie której oferty były oceniane po raz pierwszy, oznacza zmianę kryteriów, na podstawie których została dokonana wstępna ocena ofert. Takie zachodnie nie jest zgodne z zasadą równego traktowania i wynikającym z niej obowiązkiem przejrzystości.

63 Wreszcie należy stwierdzić w pierwszej kolejności, że w przeciwieństwie do tego, co podnosi Irlandia, drugi zarzut podniesiony przez Komisję jest zasadny bez konieczności wykazywania, że zmiana odnośnej wagi miała skutek dyskryminacyjny wobec ubiegających się o zamówienie. W zakresie tym wystarcza, aby w chwili dokonania zmiany nie można było wykluczyć, iż mogła ona mieć taki skutek.

64 Po drugie, ponieważ stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nie jest związane ze stwierdzeniem wynikającej z niego szkody (wyrok z dnia 18 grudnia 1997 r. w sprawie C‑263/96 Komisja przeciwko Belgii, Rec. s. I‑7453, pkt 30), Irlandia nie może powoływać się na okoliczność, iż żaden z ubiegających się nie poniósł szkody z tego powodu, gdyż nawet w oparciu o pierwotną wagę kryteriów udzielenia sporne zamówienie nie zostałoby udzielone innemu ubiegającemu się, niż ubiegający wybrany w wyniku postępowania.

65 W związku z tym należy uznać drugi zarzut podniesiony przez Komisję na poparcie jej skargi.

66 W świetle wszystkich powyższych rozważań należy stwierdzić, iż poprzez zmianę wagi kryteriów udzielenia spornego zamówienia po wstępnej ocenie złożonych ofert, Irlandia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy zasady równego traktowania i wynikającego z niej obowiązku przejrzystości, rozumianych w sposób zgodny z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości.

67 W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

W przedmiocie kosztów

68 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Na podstawie art. 69 § 3 regulaminu, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, Trybunał może postanowić, że koszty zostaną podzielone albo że każda ze stron poniesie swoje własne koszty.

69 Ponieważ skarga Komisji została uwzględniona jedynie w części, należy orzec, że każda ze stron poniesie własne koszty.

Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:

1) Poprzez zmianę wagi kryteriów udzielenia spornego zamówienia po wstępnej ocenie złożonych ofert, Irlandia uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy zasady równego traktowania i wynikającego z niej obowiązku przejrzystości, rozumianych w sposób zgodny z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

2) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

3) Komisja Europejska i Irlandia ponoszą swoje własne koszty postępowania.

Podpisy