Sprawa C‑442/16

Florea Gusa

przeciwko

Minister for Social Protection i in.

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Court of Appeal (Irlandia)]

Odesłanie prejudycjalne – Dyrektywa 2004/38/WE – Osoba, która zaprzestała prowadzenia działalności na własny rachunek – Zachowanie statusu osoby prowadzącej działalność na własny rachunek – Prawo pobytu – Przepisy państwa członkowskiego zastrzegające przyznanie zasiłku dla osób poszukujących pracy dla osób posiadających prawo pobytu na terytorium tego państwa członkowskiego

Streszczenie – wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 20 grudnia 2017 r.

Obywatelstwo Unii – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Prawo pobytu przez okres przekraczający trzy miesiące – Pracownicy i osoby prowadzące działalność na własny rachunek – Obywatel państwa członkowskiego, który po czterech latach wykonywania działalności na własny rachunek w przyjmującym państwie członkowskim, zaprzestał tej działalności z uwagi na brak pracy w tym ostatnim państwie członkowskim – Zachowanie statusu osoby prowadzącej działalność na własny rachunek

[dyrektywa 2004/38 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 7 ust. 1 lit. a), ust. 3 lit. b)]

Artykuł 7 ust. 3 lit. b) dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG, należy dokonywać w ten sposób, że obywatel państwa członkowskiego, który po około czterech latach legalnego pobytu i prowadzenia działalności na własny rachunek w innym państwie członkowskim zaprzestał tej działalności z uwagi na należycie odnotowany brak pracy spowodowany niezależnymi od niego względami i zarejestrował się w charakterze osoby poszukującej pracy we właściwym urzędzie pracy tego państwa członkowskiego, zachowuje status osoby prowadzącej działalność na własny rachunek w rozumieniu art. 7 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy.

Po pierwsze, z motywów 3 i 4 dyrektywy 2004/38 wynika bowiem, że celem dyrektywy, w świetle uproszczenia i wzmocnienia prawa podstawowego i indywidualnego wszystkich obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, jest odejście od sektorowego i fragmentarycznego podejścia, które charakteryzowało poprzedzające tę dyrektywę akty prawa Unii dotyczące z osobna w szczególności pracowników najemnych oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek, poprzez opracowanie jednego aktu prawodawczego, który kodyfikuje te akty i dokonuje ich przeglądu (zob. podobnie wyrok z dnia 19 czerwca 2014 r., Saint Prix, C‑507/12, EU:C:2014:2007, pkt 25).

Tymczasem wykładnia art. 7 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy, zgodnie z którą odnosi się on tylko do osób, które przez ponad rok wykonywały pracę najemną, z wyłączeniem osób, które przez taki okres prowadziły działalność na własny rachunek, byłaby sprzeczna z tym celem.

Ponadto taka wykładnia stanowiłaby nieuzasadnione odmienne traktowanie tych dwóch kategorii osób w świetle realizowanego przez ten przepis celu w postaci zabezpieczenia, poprzez utrzymanie statusu pracownika, prawa pobytu osób, które zaprzestały wykonywania działalności zawodowej z powodu braku pracy z przyczyn od nich niezależnych.

Podobnie bowiem jak pracownik najemny, który może w sposób niezamierzony stracić pracę najemną w wyniku, między innymi, rozwiązania stosunku pracy, osoba, która prowadziła działalność na własny rachunek, może zostać zmuszona do zaprzestania tej działalności. Osoba ta znajduje się zatem prawdopodobnie w sytuacji podatności na zagrożenia porównywalnej do sytuacji zwolnionego pracownika. W takich okolicznościach nie byłoby uzasadnione, aby ta osoba nie korzystała w kontekście zachowania prawa do pobytu z takiej samej ochrony, jaką miała osoba, która przestała wykonywać pracę najemną.

(zob. pkt 40–43, 46; sentencja)