Sprawa T-199/14 R

(publikacja fragmentów)

Vanbreda Risk & Benefits

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Postępowanie w przedmiocie środka tymczasowego — Zamówienia publiczne na usługi — Postępowanie przetargowe — Świadczenie usług ubezpieczenia mienia i osób — Odrzucenie oferty jednego z oferentów — Wniosek o zawieszenie wykonania — Dopuszczalność — Fumus boni iuris — Pilny charakter — Wyważenie interesów”

Streszczenie – postanowienie Prezesa Sądu z dnia 4 grudnia 2014 r.

W ramach stosowania przepisów dotyczących wniosków o zastosowanie środków tymczasowych należy uwzględnić szczególną rolę postępowania w przedmiocie środków tymczasowych w procedurach przetargowych. Należy mieć tu również na względzie wprowadzone przez prawodawcę Unii Europejskiej ramy prawne mające zastosowanie do przetargów prowadzonych przez instytucje zamawiające państw członkowskich. W szczególności, jak wynika z motywu 40 rozporządzenia delegowanego nr 1268/2012 w sprawie zasad stosowania rozporządzenia nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii w związku z art. 91 ust. 2 dyrektywy 2014/24 w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18, przepisy materialnoprawne dotyczące zamówień powinny opierać się na dyrektywie 2014/24. Co więcej, jak wskazują, po pierwsze, trzy pierwsze motywy dyrektywy Rady 89/665 w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dotyczących stosowania procedur odwoławczych w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy i roboty budowlane, a po drugie, motyw 3 dyrektywy 2007/66 zmieniającej dyrektywy Rady 89/665 i 92/13 w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych, w celu zapewnienia skutecznego stosowania tych przepisów prawodawca uznał za niezbędne wprowadzenie wymogu ustanowienia procedur oferujących szybkie środki odwoławcze na etapie, na którym naruszenia mogą zostać skorygowane. Ponadto, jak wynika z motywów drugiego, trzeciego i piątego oraz z art. 2 ust. 1 dyrektywy 89/665, w szczególnym kontekście zamówień publicznych środki tymczasowe rozumiane są nie tylko jako środki służące zawieszeniu procedury udzielenia zamówienia, ale także jako środki służące zaradzeniu niezgodności z prawem, co normalnie wchodziłoby w zakres postępowania co do istoty sprawy. Uwzględnienie wpływu tych względów na wykonywanie przez sędziego orzekającego w przedmiocie środków tymczasowych jego kompetencji uzasadnione jest, po pierwsze, faktem, iż tak jak na szczeblu krajowym, środki, o których mowa w rozdziale 1 tytułu 3 regulaminu postępowania przed Sądem, w sprawach dotyczących zamówień publicznych mają na celu zapewnienie skutecznej ochrony sądowej w zakresie stosowania przez instytucje i organy Unii zasad udzielania zamówień publicznych, które zasadniczo opierają się na przepisach dyrektywy 2014/24, a po drugie, zgodnie z ogólną zasadą wykładni w postaci stosowanej w orzecznictwie Trybunału, dyrektywy te ukazują istnienie istotnej zasady prawa zamówień publicznych Unii, mianowicie skutecznej ochrony sądowej oferentów, której szczególne znaczenie wynika z orzecznictwa Trybunału i która jest zagwarantowana w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Zatem o ile bezsporne jest, że Sąd odrzuca jako nieistotny dla sprawy zarzut naruszenia przez instytucję Unii przepisu dyrektywy o udzielaniu zamówień publicznych, której adresatami są z definicji państwa członkowskie, o tyle jednak sąd Unii nie jest pozbawiony możliwości wzięcia pod uwagę ogólnych zasad prawa Unii wyrażonych w tym akcie Unii. W niniejszym przypadku dyrektywy przyjęte w dziedzinie zamówień publicznych jedynie odzwierciedlają w tym względzie szczególnie istotny charakter prawa do skutecznej ochrony sądowej w tej dziedzinie. (por. pkt 16–20)

Co się tyczy przesłanki dotyczącej istnienia fumus boni iuris, jest ona spełniona, jeżeli na etapie postępowania w przedmiocie środka tymczasowego istnieje istotny spór prawny, którego rozstrzygnięcie nie nasuwa się od razu, wobec czego na pierwszy rzut oka skarga nie jest pozbawiona poważnych podstaw. Ponieważ bowiem celem postępowania w przedmiocie środka tymczasowego jest zagwarantowanie pełnej skuteczności ostatecznego orzeczenia, które ma zapaść w sprawie, aby uniknąć luki w ochronie prawnej zapewnianej przez sądy Unii, sędzia orzekający w przedmiocie środków tymczasowych musi ograniczyć się do oceny na pierwszy rzut oka zasadności zarzutów w postępowaniu głównym w celu ustalenia, czy istnieje wystarczająco duże prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi. Mimo że w kontekście postępowania w przedmiocie środków tymczasowych sędzia rozpatrujący wniosek o ich zastosowanie nie jest co do zasady zobowiązany do przeprowadzenia tak szczegółowej analizy, jak w kontekście postępowania głównego, nie można jednak uznać, iż wniosek ten równoznaczny jest z całkowitym zakazem dokonywania szczegółowej oceny. (por. pkt 22, 23)

Szczególnie poważne fumus boni iuris można stwierdzić wówczas, gdy organ zamawiający dopuścił pośrednika ubezpieczeniowego do udziału w postępowaniu przetargowym na zamówienie dotyczące ubezpieczenia mienia oraz osób jako samodzielnego oferenta upoważnionego przez towarzystwa ubezpieczeniowe, co pozwala na ocenę oferty z pominięciem sytuacji ekonomicznej i finansowej towarzystw ubezpieczeniowych, które w ostatecznym rozrachunku będą ubezpieczać ryzyko objęte ochroną, w przeciwieństwie do wszystkich pozostałych przypadków wyraźnie określonych w specyfikacji warunków zamówienia, przy czym rozróżnienie to nie wydaje się obiektywnie uzasadnione w świetle ogólnego kontekstu systemowego. Na pierwszy rzut oka bowiem, po pierwsze, weryfikacja przez komisję przetargową zalet oferty w odniesieniu do warunków ustanowionych w specyfikacji warunków zamówienia staje się iluzoryczna, a po drugie, rzeczony pośrednik może wykorzystać ewentualną przewagę konkurencyjną nad innymi oferentami. (por. pkt 75, 81)

Szczególnie poważne fumus boni iuris można stwierdzić wówczas, gdy w pierwotnej ofercie spółki będącej oferentem dokonano prima facie zmiany nieprawidłowej w świetle art. 112 ust. 1 rozporządzenia finansowego i art. 160 rozporządzenia delegowanego nr 1268/2012 w sprawie zasad stosowania rozporządzenia nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych, z naruszeniem zasady równego traktowania oferentów, mającej zastosowanie w prawie Unii w dziedzinie zamówień publicznych. (por. pkt 120)