Keywords

Summary



Keywords

1. Pytania prejudycjalne – Wystąpienie do Trybunału – Niezbędność orzeczenia w trybie prejudycjalnym oraz znaczenie zadanych pytań – Ocena przez sąd krajowy

(art. 267 TFUE)

2. Konkurencja – Zasady Unii – Stosowanie – Uprawnienie państw członkowskich – Wyznaczenie krajowych organów ochrony konkurencji – Uregulowanie krajowe nie przyznające takim organom konkurencji możliwości uczestniczenia jako strony pozwane w postępowaniach sądowych przed sądem odwoławczym skierowanych przeciwko ich decyzjom – Niedopuszczalność

(rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 35)

Summary

1. W ramach współpracy pomiędzy Trybunałem a sądami krajowymi, ustanowionej na mocy art. 267 TFUE, do sądu krajowego, przed którym sprawa zawisła i którego odpowiedzialnością jest w sprawie przed nim zawisłej orzec, należy dokonanie oceny, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności tej sprawy, zarówno tego, czy wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym jest niezbędne do wydania wyroku w postępowaniu przed sądem krajowym, jak też ocena zasadności pytań, z którymi zwraca się on do Trybunału. Jeżeli zadane przez sądy krajowe pytania dotyczą wykładni przepisu prawa Unii, Trybunał jest co do zasady zobowiązany do wydania orzeczenia, chyba iż jest oczywiste, że wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w rzeczywistości ma na celu skłonienie Trybunału do wydania orzeczenia na tle fikcyjnego sporu lub do sformułowania opinii w przedmiocie zagadnień ogólnych lub hipotetycznych, lub że wykładnia prawa Unii, o którą się zwrócono we wniosku, nie ma żadnego związku z rzeczywistością lub przedmiotem sporu bądź też Trybunał nie dysponuje informacjami o stanie faktycznym i prawnym, które są niezbędne do udzielenia przydatnej odpowiedzi na przedłożone mu pytania.

W tym względzie w ramach odesłania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisu prawa Unii w dziedzinie konkurencji, okoliczność, że sąd krajowy nie wypowiedział się jeszcze w sposób ostateczny w kwestii tego, czy należy stosować wyłącznie krajowe prawo konkurencji, czy też, wręcz przeciwnie, zastosowanie ma również prawo Unii, wcale nie stanowi przeszkody dla dopuszczalności jego odesłania prejudycjalnego. W istocie dla dopuszczalności odesłania prejudycjalnego niespójne byłoby, aby sąd krajowy musiał ostatecznie orzec w kwestii stanowiącej bezpośrednio lub pośrednio przedmiot jego odesłania.

Ponadto ze względu na rozdział kompetencji pomiędzy sądami krajowymi a Trybunałem nie można wymagać od sądu krajowego, aby przed wystąpieniem do Trybunału dokonał wszystkich ustaleń faktycznych i oceny prawnej, które na nim ciążą w ramach jego zadań sądowych. Wystarcza, że z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wynikać będą przedmiot sporu przed sądem krajowym oraz główne kwestie prawa Unii, które umożliwią państwom członkowskim przedstawienie uwag zgodnie z art. 23 statutu Trybunału oraz skuteczne uczestnictwo w postępowaniu przed tym Trybunałem.

(por. pkt 41, 42, 45-47)

2. Wykładni art. 35 rozporządzenia nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 traktatu należy dokonywać w ten sposób, iż sprzeciwia się on uregulowaniom krajowym, które nie przyznają krajowemu organowi ochrony konkurencji możliwości uczestniczenia jako strona pozwana w postępowaniu sądowym skierowanym przeciwko decyzji wydanej przez ten organ. Nieprzyznanie krajowemu organowi ochrony konkurencji praw związanych z byciem stroną w sporze i w konsekwencji uniemożliwienie mu obrony decyzji, jaką wydał on w interesie ogólnym niesie, bowiem ryzyko, że sąd, do którego wniesiono sprawę, będzie całkowicie „związany” zarzutami i argumentami przedstawionymi przez przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa skarżące decyzję. W dziedzinie takiej jak stwierdzanie naruszeń reguł konkurencji i nakładanie grzywien, która obejmuje złożone oceny prawne i ekonomiczne, samo istnienie takiego ryzyka może zagrażać wykonywaniu szczególnego obowiązku zapewnienia skutecznego stosowania art. 101 TFUE i 102 TFUE, które zastąpiły przywołane wcześniej art. 81 i 82, spoczywającego na krajowych organach ochrony konkurencji na mocy rozporządzenia nr 1/2003.

Do krajowych organów ochrony konkurencji należy ocena konieczności i użyteczności ich interwencji w świetle skutecznego stosowania prawa konkurencji Unii. Jednakże systematyczne niestawiennictwo krajowego organu ochrony konkurencji w takich postępowaniach sądowych zagraża skuteczności (effet utile) art. 101 TFUE i 102 TFUE.

W braku uregulowań Unii, zgodnie z zasadą autonomii proceduralnej, państwa członkowskie zachowują uprawnienia do wyznaczenia jednostki lub jednostek należących do krajowego organu ochrony konkurencji i mających możliwość uczestniczenia jako strona pozwana w toczącym się przed sądem krajowym postępowaniu skierowanym przeciwko decyzji wydanej przez ten organ, przy zagwarantowaniu poszanowania praw podstawowych i pełnej skuteczności prawa konkurencji Unii.

(por. pkt 58, 64; sentencja)