Postanowienie Trybunału (ósma izba) z dnia 21 marca 2013 r. – Sani Treyd

(sprawa C-153/12)

„Artykuł 99 regulaminu postępowania — Podatek VAT — Dyrektywa 2006/112/WE — Artykuły 62, 63, 65, 73 i 80 — Ustanowienie prawa zabudowy przez osoby fizyczne niebędące ani podatnikami, ani zobowiązanymi na rzecz spółki w zamian za wzniesienie przez nią budynku na rzecz owych osób fizycznych — Umowa zamiany — Podatek VAT związany z usługami wzniesienia budynku — Zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego — Wymagalność — Zapłata z wyprzedzeniem całości wynagrodzenia — Zaliczka — Podstawa opodatkowania transakcji w wypadku wynagrodzenia w formie towarów lub usług”

1. Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Zdarzenie podatkowe i powstanie obowiązku podatkowego — Dostawa towarów i świadczenie usług — Ustanowienie prawa zabudowy w celu wzniesienia budynku w zamian za usługi budowlane polegające na wybudowaniu lokali znajdujących się w tym budynku — Wymagalność podatku za te usługi budowlane od momentu ustanowienia prawa — Dopuszczalność — Przesłanka — Ustalenie spoczywające na sądzie krajowym — Transakcja zwolniona dokonywana przez osoby niebędące podatnikami ani zobowiązanymi — Brak wpływu (dyrektywa Rady 2006/112, art. 63, 65) (por. pkt 35; pkt 1 sentencji)

2. Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Podstawa opodatkowania — Dostawa towarów i świadczenie usług — Transakcje pomiędzy osobami powiązanymi — Możliwość przyjęcia przez państwa członkowskie wartości rynkowej transakcji za podstawę opodatkowania — Wynagrodzenie w formie towarów lub usług w ramach transakcji osobami niepowiązanymi — Przepisy krajowe przewidujące jako podstawę opodatkowania wartość rynkową towarów lub usług — Niedopuszczalność (dyrektywa Rady 2006/112, art. 73, 80) (por. pkt 44; pkt 2 sentencji)

Przedmiot

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Administratiwen syd – Warna – Wykładnia art. 62 pkt 1, art. 63, 73 i 80 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, s. 1) – Ustawodawstwo krajowe przewidujące, że każda dostawa lub świadczenie, przy których wynagrodzenie jest w całości lub w części określane w towarach lub usługach, są uznawane za stanowiące dwie dostawy lub dwa świadczenia wzajemne – Ustawodawstwo określające datę powstania zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego dla wzajemnych transakcji zamiany na dzień wystąpienia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego dostawy wcześniejszej, nawet gdy świadczenie wzajemne nie zostało jeszcze dokonane – Osoby fizyczne ustanawiające prawo zabudowy na rzecz spółki celem wzniesienia budynku mieszkalnego w zamian za obowiązek spółki do wzniesienia budynku ze swych własnych środków i do przeniesienia na ustanawiających własność 25% całkowitej powierzchni zabudowanej w terminie 12 miesięcy od wydania pozwolenia na budowę – Określenie podstawy opodatkowania – Stosowalność pojęcia powstania zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego do transakcji zwolnionych, również wówczas, gdy zostały one dokonane przez osobę niebędącą ani podatnikiem, ani zobowiązaną

Sentencja

1) Artykuły 63 i 65 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak w sprawie głównej, w sytuacji ustanowienia na rzecz spółki prawa zabudowy w celu wzniesienia budynku, w którym obejmie ona własność w 75% w całkowitej powierzchni budowlanej w zamian za wzniesienie pozostałych 25%, które spółka ta zobowiązuje się wydać w stanie ukończonym osobom, które ustanowiły to prawo zabudowy, nie sprzeciwiają się one temu, aby podatek od wartości dodanej od usług budowlanych stał się wymagalny z chwilą ustanowienia prawa zabudowy, to jest przed wykonaniem owych usług, jeżeli w chwili ustanowienia prawa zabudowy znane są wszystkie istotne elementy przyszłego świadczenia, a w szczególności jeżeli usługi, jakie mają zostać wykonane, zostały precyzyjnie określone, zaś wartość owego prawa można wyrazić w pieniądzu, co ustalić winien sąd odsyłający. W tym kontekście jest bez znaczenia, że ustanowienie owego prawa zabudowy jest transakcją zwolnioną dokonywaną przez osoby niebędące podatnikami ani zobowiązanymi w rozumieniu wskazanej dyrektywy.

2) W okolicznościach takich jak w sprawie głównej, w których transakcja nie miała miejsca między osobami powiązanymi w rozumieniu art. 80 ust. 1 dyrektywy 2006/112, co jednakże winien ustalić sąd odsyłający, art. 73 i 80 owej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisowi krajowemu takiemu jak przepis mający zastosowanie w sprawie głównej, w myśl którego wówczas, gdy wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług jest w całości określane w towarach lub usługach, podstawą opodatkowania dostawy lub usługi jest w każdym razie wartość rynkowa dostarczonych towarów lub wykonanych usług.

Postanowienie Trybunału (ósma izba) z dnia 21 marca 2013 r. – Sani Treyd

(sprawa C-153/12)

„Artykuł 99 regulaminu postępowania — Podatek VAT — Dyrektywa 2006/112/WE — Artykuły 62, 63, 65, 73 i 80 — Ustanowienie prawa zabudowy przez osoby fizyczne niebędące ani podatnikami, ani zobowiązanymi na rzecz spółki w zamian za wzniesienie przez nią budynku na rzecz owych osób fizycznych — Umowa zamiany — Podatek VAT związany z usługami wzniesienia budynku — Zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego — Wymagalność — Zapłata z wyprzedzeniem całości wynagrodzenia — Zaliczka — Podstawa opodatkowania transakcji w wypadku wynagrodzenia w formie towarów lub usług”

1. Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Zdarzenie podatkowe i powstanie obowiązku podatkowego — Dostawa towarów i świadczenie usług — Ustanowienie prawa zabudowy w celu wzniesienia budynku w zamian za usługi budowlane polegające na wybudowaniu lokali znajdujących się w tym budynku — Wymagalność podatku za te usługi budowlane od momentu ustanowienia prawa — Dopuszczalność — Przesłanka — Ustalenie spoczywające na sądzie krajowym — Transakcja zwolniona dokonywana przez osoby niebędące podatnikami ani zobowiązanymi — Brak wpływu (dyrektywa Rady 2006/112, art. 63, 65) (por. pkt 35; pkt 1 sentencji)

2. Harmonizacja ustawodawstw podatkowych — Wspólny system podatku od wartości dodanej — Podstawa opodatkowania — Dostawa towarów i świadczenie usług — Transakcje pomiędzy osobami powiązanymi — Możliwość przyjęcia przez państwa członkowskie wartości rynkowej transakcji za podstawę opodatkowania — Wynagrodzenie w formie towarów lub usług w ramach transakcji osobami niepowiązanymi — Przepisy krajowe przewidujące jako podstawę opodatkowania wartość rynkową towarów lub usług — Niedopuszczalność (dyrektywa Rady 2006/112, art. 73, 80) (por. pkt 44; pkt 2 sentencji)

Przedmiot

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Administratiwen syd – Warna – Wykładnia art. 62 pkt 1, art. 63, 73 i 80 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347, s. 1) – Ustawodawstwo krajowe przewidujące, że każda dostawa lub świadczenie, przy których wynagrodzenie jest w całości lub w części określane w towarach lub usługach, są uznawane za stanowiące dwie dostawy lub dwa świadczenia wzajemne – Ustawodawstwo określające datę powstania zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego dla wzajemnych transakcji zamiany na dzień wystąpienia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego dostawy wcześniejszej, nawet gdy świadczenie wzajemne nie zostało jeszcze dokonane – Osoby fizyczne ustanawiające prawo zabudowy na rzecz spółki celem wzniesienia budynku mieszkalnego w zamian za obowiązek spółki do wzniesienia budynku ze swych własnych środków i do przeniesienia na ustanawiających własność 25% całkowitej powierzchni zabudowanej w terminie 12 miesięcy od wydania pozwolenia na budowę – Określenie podstawy opodatkowania – Stosowalność pojęcia powstania zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego do transakcji zwolnionych, również wówczas, gdy zostały one dokonane przez osobę niebędącą ani podatnikiem, ani zobowiązaną

Sentencja

1) Artykuły 63 i 65 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak w sprawie głównej, w sytuacji ustanowienia na rzecz spółki prawa zabudowy w celu wzniesienia budynku, w którym obejmie ona własność w 75% w całkowitej powierzchni budowlanej w zamian za wzniesienie pozostałych 25%, które spółka ta zobowiązuje się wydać w stanie ukończonym osobom, które ustanowiły to prawo zabudowy, nie sprzeciwiają się one temu, aby podatek od wartości dodanej od usług budowlanych stał się wymagalny z chwilą ustanowienia prawa zabudowy, to jest przed wykonaniem owych usług, jeżeli w chwili ustanowienia prawa zabudowy znane są wszystkie istotne elementy przyszłego świadczenia, a w szczególności jeżeli usługi, jakie mają zostać wykonane, zostały precyzyjnie określone, zaś wartość owego prawa można wyrazić w pieniądzu, co ustalić winien sąd odsyłający. W tym kontekście jest bez znaczenia, że ustanowienie owego prawa zabudowy jest transakcją zwolnioną dokonywaną przez osoby niebędące podatnikami ani zobowiązanymi w rozumieniu wskazanej dyrektywy.