Sprawa C-470/08

Kornelis van Dijk

przeciwko

Gemeente Kampen

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Gerechtshof te Arnhem)

„Wspólna polityka rolna — Zintegrowany system zarządzania i kontroli niektórych systemów pomocy — Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 — System płatności jednolitych — Przeniesienie uprawnień do płatności — Wygaśnięcie umowy dzierżawy — Obowiązki dzierżawcy i wydzierżawiającego”

Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 21 stycznia 2010 r. I ‐ 606

Streszczenie wyroku

Rolnictwo – Wspólna polityka rolna – Zintegrowany system zarządzania niektórymi systemami pomocy i ich kontroli – System płatności jednolitych

(rozporządzenie Rady nr 782/2003, art. 1 tiret drugie, art. 2 lit. a), c), art. 33 ust. 1 lit. a), art. 36 ust. 1, art. 43 ust. 1, art. 46; rozporządzenie Komisji nr 795/2004)

Z żadnego przepisu rozporządzenia nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników czy rozporządzenia nr 795/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady w celu wdrożenia systemu jednolitych płatności określonego w rozporządzeniu nr 1782/2003 nie wynika, że dzierżawca jest zobowiązany, po wygaśnięciu umowy dzierżawy, do wydania wydzierżawiającemu gruntów będących przedmiotem dzierżawy wraz z uprawnieniami do płatności ustanowionymi na tych gruntach lub z nimi związanymi.

Natomiast tak z celów, jak i z systematyki rozporządzenia nr 1782/2003 wynika, że w przypadku braku zastrzeżenia odmiennego uprawnienia do płatności pozostają u dzierżawcy po wygaśnięciu umowy dzierżawy.

W istocie zgodnie z art. 1 tiret drugie rozporządzenia nr 1782/2003 system płatności jednolitych stanowi wsparcie dochodowe dla rolników, którego celem jest zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. Zgodnie z art. 43 ust. 1 tego rozporządzenia, uprawnienia do płatności przyznane rolnikowi na mocy systemu płatności jednolitych zależą od liczby hektarów, które posiadał w okresie referencyjnym, a także płatności, które zostały mu przyznane tytułem tych systemów wsparcia wskazanych w załączniku do owego rozporządzenia. W tym kontekście art. 36 ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003 stanowi, że pomoc przyznawana w ramach systemu płatności jednolitych jest wypłacana w odniesieniu do uprawnień do płatności uzupełnionych o równą liczbę hektarów kwalifikujących się do wsparcia. Natomiast ze wspomnianego postanowienia nie wynika wcale, że uprawnienia do płatności są powiązane z określonymi działkami, a zwłaszcza z działkami, które rolnik posiadał w okresie referencyjnym.

Artykuł 46 rozporządzenia nr 1782/2003, który zawiera możliwość przeniesienia uprawnień do płatności zgodnie z celem, o którym jest mowa w motywie 30 tego rozporządzenia, przewiduje w szczególności w swoim ust. 2, że w przypadku dzierżawy lub podobnych typów transakcji przeniesienie uprawnień do płatności jest dozwolone wyłącznie pod warunkiem, że jest ono powiązane z przeniesieniem odpowiedniej liczby hektarów kwalifikujących się do wsparcia. Przepis ten ma na celu uniknięcie — zgodnie z celem zawartym we wspomnianym motywie 30 — spekulacyjnego przenoszenia praw prowadzącego do kumulacji uprawnień do płatności bez posiadania odpowiadających im podstaw rolniczych. Ponadto zgodnie z art. 33 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 i art. 2 lit. a) i c) tego rozporządzenia system płatności jednolitych jest przeznaczony dla rolników, to znaczy dla osób, które wykonują „działalność rolniczą” polegającą na produkcji, hodowli lub uprawie produktów rolnych lub na utrzymywaniu gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Tymczasem wydzierżawiający grunty jest niekoniecznie rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. W tej sytuacji, jeżeli prawodawca wspólnotowy chciałby, aby po wygaśnięciu dzierżawy uprawnienia do płatności przysługiwały w każdych okolicznościach wydzierżawiającemu, przewidziałby tego rodzaju przepis.

Prawo wspólnotowe nie zobowiązuje zatem dzierżawcy do wydania wydzierżawiającemu, po wygaśnięciu umowy dzierżawy, dzierżawionych gruntów wraz z uprawnieniami do płatności ustanowionymi na tych gruntach lub z nimi związanymi ani do zapłaty wydzierżawiającemu wynagrodzenia.

(por. pkt 25–28, 30, 32, 34–38, 43; sentencja)