19

W tych okolicznościach Areios Pagos (sąd kasacyjny) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy przyjęcie przez państwo członkowskie przepisów mających zastosowanie do organów administracji publicznej, jednostek samorządu terytorialnego i osób prawnych prawa publicznego oraz bardziej ogólnie, do wszystkich podmiotów szeroko pojętego sektora publicznego (osób prawnych prawa prywatnego) jako pracodawców, takich jak przepisy zawarte w art. 34 ust. 1 lit. c), art. 34 ust. 3 akapit pierwszy i art. 34 ust. 4 ustawy 4024/2011, na mocy których pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę prawa prywatnego przez wyżej wymienione podmioty są objęci systemem rezerwy kadrowej na okres nieprzekraczający 24 miesięcy w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wyłącznie w oparciu o kryterium bliskiego przejścia na emeryturę w pełnej wysokości, to jest wówczas, gdy pracownik spełnia przesłanki do jej pobierania, a mianowicie 35 lat opłacania składek, stanowi pośrednią dyskryminację ze względu na wiek w rozumieniu art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 2 lit. b) i art. 3 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2000/78, w szczególności zważywszy na fakt, że zgodnie z odpowiednimi obowiązującymi w owym czasie przepisami w dziedzinie zabezpieczenia społecznego – z pominięciem innych przypadków nieistotnych w niniejszej sprawie – aby pracownik mógł uzyskać prawo do emerytury w pełnej wysokości z tytułu stosunku pracy, musiał on przynależeć do [Idryma Koinonikon Asfaliseon (IK‑i) (instytutu ubezpieczeń społecznych)] lub innej instytucji ubezpieczeń społecznych oraz przepracować (co najmniej) 10500 dni roboczych (35 lat), oraz ukończyć (co najmniej) 58 lat, co nie wyklucza oczywiście, w zależności od indywidualnego przypadku, możliwości ukończenia przez niego rzeczonego okresu ubezpieczenia (35 lat) w innym wieku? 2) Na wypadek udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze, czy ustanowienie systemu rezerwy kadrowej może być obiektywnie i racjonalnie uzasadnione w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt (i) i art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2000/78 natychmiastową koniecznością zapewnienia wyników organizacyjnych, operacyjnych i budżetowych, a w szczególności pilną potrzebą ograniczenia wydatków publicznych, tak aby osiągnąć określone cele ilościowe do końca 2011 r., o której mowa w uzasadnieniu ustawy [4024/2011], jak wskazano w średnioterminowej strategii budżetowej, a co za tym idzie, w celu wypełnienia zobowiązań podjętych przez Republikę Grecką wobec jej partnerów będących kredytodawcami, aby przeciwdziałać poważnemu i przedłużającemu się kryzysowi gospodarczemu oraz finansowemu, który dotknął to państwo, a także dokonać konsolidacji finansów publicznych i ograniczyć ekspansję sektora publicznego? 3) Na wypadek udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie drugie: a) czy przyjęcie środka, takiego jak określony w art. 34 ust. 1 lit. c) ustawy 4024/2011, który przewiduje radykalne obniżenie wynagrodzenia pracowników podlegających systemowi rezerwy kadrowej do 60% ich wynagrodzenia podstawowego otrzymywanego w chwili objęcia rzeczonym systemem, przy czym nie ma obowiązku, aby wspomniani pracownicy świadczyli pracę dla odpowiedniego podmiotu publicznego, oraz który (de facto) prowadzi do utraty ewentualnej podwyżki wynagrodzenia i awansu zawodowego w okresie od objęcia systemem rezerwy kadrowej do czasu odejścia z pracy z powodu przejścia na emeryturę w pełnej wysokości, jest właściwe i konieczne do osiągnięcia wyżej wymienionego celu w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt (i) i art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2000/78, mając na uwadze następujące wszystkie poniższe okoliczności: (i) pracownicy ci zachowują możliwość znalezienia innego zatrudnienia (w sektorze prywatnym) lub wykonywania wolnego zawodu albo prowadzenia działalności gospodarczej w czasie obowiązywania systemu rezerwy kadrowej bez utraty prawa do otrzymania wyżej wymienionego obniżonego wynagrodzenia podstawowego, chyba że wynagrodzenie lub dochód wynikający z nowego zatrudnienia lub nowej działalności przekraczają wynagrodzenie otrzymywane przed objęciem systemem rezerwy kadrowej, w którym to przypadku obniżone wynagrodzenie podstawowe podlega zmniejszeniu o nadwyżkę – art. 34 ust. 1 lit. f) ustawy 4024/2011, (ii) podmiot publiczny będący pracodawcą, a w przypadku jego zniesienia Organismos Apascholisis Ergatikou Dynamikou [krajowy urząd pracy] zobowiązuje się do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne zarówno pracodawcy, jak i pracownika, na rzecz odpowiedniej instytucji ubezpieczeniowej, do czasu przejścia pracownika na emeryturę, w odniesieniu do emerytury podstawowej, ubezpieczenia zdrowotnego, dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego oraz dodatkowych świadczeń socjalnych obliczanych na podstawie wynagrodzeń otrzymywanych przez pracownika przed umieszczeniem go w systemie rezerwy kadrowej – art. 34 ust. 1 lit. d) ustawy 4024/2011, (iii) wyjątki w systemie rezerwy kadrowej dotyczą bardziej narażonych grup społecznych wymagających ochrony (małżonek osoby objętej systemem rezerwy kadrowej, małżonek lub dziecko o stopniu niepełnosprawności wynoszącym co najmniej 67%, mieszkający razem z pracownikiem i pozostający na jego utrzymaniu, pracownik o stopniu niepełnosprawności wynoszącym co najmniej 67%, rodziny wielodzietne, samotni rodzice mieszkający razem z pracownikiem i pozostający na jego utrzymaniu) – art. 34 ust. 1 lit. b) ustawy 4024/2011, (iv) zapewniona jest w pierwszej kolejności możliwość przeniesienia wspomnianych pracowników na inne wolne stanowiska w organach sektora publicznego na podstawie obiektywnych i opartych na kompetencjach kryteriów poprzez ich umieszczenie na listach rankingowych Anótato Symvoúlio Epilogís Prosopikoú [rady najwyższej doboru kadr]– art. 34 ust. 1 lit. a) ustawy 4024/2011, jednak możliwość ta jest faktycznie ograniczona z powodu radykalnego ograniczenia zatrudnienia personelu przez różne instytucje publiczne ze względu na potrzebę zmniejszenia wydatków, (v) zapewniono przyjęcie środków w celu spłaty kredytów na nieruchomości, które pracownicy objęci systemem rezerwy kadrowej otrzymali od Tameío Parakatathikón kai Daneíon [kasy depozytów i konsygnacji], oraz zawarta została umowa między państwem greckim a Énosi Ellinikón Trapezón [związkiem banków greckich] w celu ułatwienia spłaty kredytów, które pracownicy ci zaciągnęli w innych bankach, proporcjonalnie do całkowitego dochodu rodziny oraz ich sytuacji finansowej – art. 34 ust. 10 i 11 ustawy 4024/2011, (vi) niedawno przyjęta ustawa [art. 1 ust. 15 ustawy 4038/2012 – FEK A’ 14] przewiduje priorytetową konieczność przyjęcia rozporządzenia wykonawczego w sprawie emerytur i płatności dla [odnośnych] pracowników, a w każdym wypadku nie później niż cztery miesiące od ich odejścia z pracy i przedstawienia odpowiedniej dokumentacji do celów uznania prawa do emerytury, oraz (vii) wspomniana wyżej utrata możliwości awansu zawodowego i podwyżki wynagrodzenia za okres, w którym pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę prawa prywatnego są objęci systemem rezerwy kadrowej, i do czasu ich odejścia z pracy z powodu przejścia na emeryturę w pełnej wysokości, nie ma miejsca w większości przypadków, w tym w niniejszym przypadku, ponieważ z uwagi na długi okres zatrudnienia pracownika w instytucji publicznej osiągnął on najwyższą skalę wynagrodzeń lub awansu zawodowego zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi awansu? b) Czy przyjęcie środka, takiego jak określony w art. 34 ust. 1 lit. e) ustawy 4024/2011, który prowadzi do utraty całości (lub części) odprawy w przypadku odejścia z pracy lub rozwiązania umowy o pracę pracownika z powodu spełnienia warunków nabycia prawa do emerytury w pełnej wysokości, zgodnie z art. 8 akapit drugi ustawy 3198/1955, odpowiadającej 40% odprawy z tytułu zwolnienia z pracy przewidzianej dla pracowników posiadających ubezpieczenie dodatkowe (która to odprawa, jak ma to miejsce w przypadku instytucji publicznych użyteczności publicznej lub subsydiowanych przez państwo, takich jak strona pozwana w niniejszej sprawie, będąca osobą prawną prawa prywatnego, nie może przekroczyć maksymalnej kwoty 15000 EUR), w następstwie potrącenia z obniżonym wynagrodzeniem otrzymanym w okresie podlegania systemowi rezerwy kadrowej, jest właściwe i konieczne do osiągnięcia wyżej wymienionego celu w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) ppkt (i) i art. 6 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2000/78, mając na uwadze okoliczność, iż odnośni pracownicy otrzymaliby w każdym innym przypadku taką obniżoną odprawę zgodnie z wyżej wymienionymi obowiązującymi przepisami prawa pracy zarówno w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę przez pracownika, jak i w przypadku zwolnienia przez instytucję, w której pracowali?”.