Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Interes prawny – Skarga na uchylony akt prawny

(art. 231 WE, 233 WE)

2. Rolnictwo – Zbliżanie ustawodawstw – Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin – Dyrektywa 91/414 – Procedura włączenia substancji czynnych wchodzących w skład tych środków do załącznika I do tej dyrektywy – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji

(rozporządzenie Komisji nr 451/2000, art. 8; dyrektywa Rady 91/414, art. 8 ust. 2)

3. Rolnictwo – Zbliżanie ustawodawstw – Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin – Dyrektywa 91/414 – Procedura włączenia substancji czynnych wchodzących w skład tych środków do załącznika I do tej dyrektywy – Utrzymujący się brak pewności z naukowego punktu widzenia co do nieszkodliwości substancji

(rozporządzenie Komisji nr 451/2000, art. 6 ust. 1–3, art. 8 ust. 5)

4. Ochrona zdrowia publicznego – Ocena ryzyka – Stosowanie zasady ostrożności – Zakres – Pojęcie ryzyka i zagrożenia

(art. 3 WE, 6 WE, 152 ust. 1 WE, art. 153 ust. 1, 2 WE, art. 174 ust. 1, 2 WE)

5. Rolnictwo – Zbliżanie ustawodawstw – Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin – Dyrektywa 91/414 – Procedura włączenia substancji czynnych wchodzących w skład tych środków do załącznika I do tej dyrektywy

(rozporządzenie Komisji nr 451/2000, art. 8 ust. 8, 9)

6. Rolnictwo – Zbliżanie ustawodawstw – Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin – Dyrektywa 91/414 – Procedura włączenia substancji czynnych wchodzących w skład tych środków do załącznika I do tej dyrektywy – Warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji

(decyzja Rady 1999/468, art. 5 ust. 4)

7. Skarga o stwierdzenie nieważności – Zarzuty – Brak lub niewystarczający charakter uzasadnienia – Błąd w ocenie – Rozróżnienie

(art. 230 WE, 253 WE)

Summary

1. Skarżący może nadal mieć interes prawny w uzyskaniu stwierdzenia nieważności uchylonego aktu, jeżeli jego uchylenie nie niesie tych samych skutków prawnych co ewentualne stwierdzenie jego nieważności przez Sąd. Uchylenie aktu wydanego przez instytucję nie stanowi bowiem stwierdzenia jego bezprawności i wywołuje skutki ex nunc, podczas gdy stwierdzenie nieważności powoduje skutki ex punc.

Co więcej, w razie stwierdzenia nieważności aktu instytucja, która ten akt wydała, jest zobowiązana podjąć działania niezbędne do wykonania wyroku. Działania te polegają w szczególności na zniesieniu skutków bezprawności stwierdzonej w wyroku. W związku z tym zainteresowana instytucja może być zmuszona do przywrócenia sytuacji skarżącego do właściwego stanu lub do zapewnienia, że podobny akt nie zostanie wydany w przyszłości.

(por. pkt 68, 69)

2. Jak wynika z motywów piątego, szóstego i dziewiątego dyrektywy 91/414 dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, ma ona na celu usunięcie przeszkód w wewnątrzwspólnotowym handlu tymi środkami przy zachowaniu wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt. W tym kontekście po to, by Komisja mogła skutecznie realizować wyznaczony jej cel, oraz z uwagi na konieczność dokonywania przez nią złożonych ocen technicznych, należy przyznać jej szeroki zakres swobodnego uznania.

W ramach przepisów art. 8 rozporządzenia nr 451/2000 ustanawiającego szczegółowe zasady realizacji drugiego i trzeciego etapu programu prac określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy 91/414 Komisja nie jest związana opinią Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). O ile bowiem Komisja rzeczywiście podejmuje decyzję o włączeniu lub niewłączeniu substancji do załącznika I do dyrektywy 91/414 po otrzymaniu opinii EFSA, o tyle rozporządzenie nr 451/2000 nie zawiera żadnych wskazówek mówiących, iż Komisja miałaby być zobowiązana zastosować się do opinii EFSA co do treści tych decyzji i nie dysponowała żadnym zakresem uznania. Z powyższych ram prawnych wynika więc jasno, że stanowisko państwa członkowskiego sprawozdawcy w ramach procedury oceny nie ma charakteru decydującego.

(por. pkt 86, 87, 95)

3. Zgodnie z art. 8 ust. 5 rozporządzenia nr 451/2000 ustanawiającego szczegółowe zasady realizacji drugiego i trzeciego etapu programu prac określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy 91/414 dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, z zastrzeżeniem art. 7 wspomnianej dyrektywy, przedłożenie nowych badań nie zostaje zatwierdzone. Jednakże państwo członkowskie sprawozdawca, w porozumieniu z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), może zwracać się do powiadamiających o przedłożenie w określonych okresach dalszych danych uznanych przez państwo członkowskie sprawozdawcę lub EFSA za niezbędne dla wyjaśnienia dokumentacji.

Przekazanie dodatkowych danych może więc mieć na celu jedynie wyjaśnienie kwestii przedstawionych już w kompletnej dokumentacji, jaką powiadamiający powinni złożyć.

Przedstawienie wyników dodatkowych badań jest zaś możliwe tylko pod warunkiem, że badania te były w toku w chwili złożenia kompletnej dokumentacji, że ich przedstawienie zostało zapowiedziane w chwili składnia tej dokumentacji i że zostały one przekazane najpóźniej w rok po złożeniu dokumentacji.

(por. pkt 110, 111, 113)

4. Zgodnie z art. 152 ust. 1 WE przy określaniu i urzeczywistnianiu wszystkich polityk i działań Wspólnoty zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi. Zasada ostrożności jest ogólną zasadą prawa wspólnotowego, nakazującą odpowiednim organom, w ścisłych ramach wykonywanych przez nie kompetencji powierzonych im przez właściwe uregulowania, podjąć stosowne działania w celu zapobieżenia pewnemu potencjalnemu ryzyku dla zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i środowiska, dając pierwszeństwo wymaganiom związanym z ochroną tych interesów przed interesami o charakterze gospodarczym.

Ocena ryzyka polega na ustaleniu – przez instytucję, która ma zostać skonfrontowana z potencjalnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z danego zjawiska – czy nie przekracza ono poziomu ryzyka uznanego za dopuszczalne przez społeczeństwo. A zatem, aby instytucje wspólnotowe mogły dokonać oceny zagrożeń, muszą one, po pierwsze, dysponować naukową oceną ryzyka, a po drugie, określić poziom ryzyka uznany za niedopuszczalny dla społeczeństwa.

Naukowa ocena ryzyka jest procesem naukowym, co do którego powszechnie przyjęto, iż polega on na zidentyfikowaniu w miarę możliwości niebezpieczeństwa, scharakteryzowaniu tego niebezpieczeństwa, ocenie narażenia na to niebezpieczeństwo i scharakteryzowaniu ryzyka.

W tym kontekście „ryzyko” odpowiada stopniowi prawdopodobieństwa wystąpienia skutków negatywnych dla dobra chronionego w systemie prawnym w przypadku dopuszczenia określonych działań lub praktyk. „Zagrożenie” jest natomiast powszechnie używane w szerszym sensie i opisuje każdy produkt lub proces mogący wywoływać negatywne skutki dla zdrowia ludzi.

Określenie poziomu ryzyka uznanego za niedopuszczalny dla społeczeństwa należy zgodnie ze stosownymi przepisami do instytucji wspólnotowej zobowiązanej do dokonania wyboru politycznego, jaki stanowi określenie stosownego poziomu ochrony dla wspomnianego społeczeństwa. Do instytucji takiej należy określenie krytycznego progu prawdopodobieństwa wystąpienia niekorzystnych skutków dla zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i środowiska oraz wagi tych potencjalnych skutków – progu, który ich zdaniem nie jest już dopuszczalny i po którego przekroczeniu wymagane będzie, w interesie zdrowia publicznego, bezpieczeństwa i środowiska, zastosowanie środków zapobiegawczych, mimo istniejącej wciąż niepewności z naukowego punktu widzenia.

Przy określaniu poziomu ryzyka uznanego za niedopuszczalny dla społeczeństwa instytucje wspólnotowe są zobowiązane, na podstawie art. 152 ust. 1 akapit pierwszy WE, do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. Aby ten wysoki poziom ochrony był zgodny ze wskazanym przepisem, niekoniecznie musi on być najwyższy z możliwych pod względem technicznym.

(por. pkt 143–149)

5. W braku przepisu przewidującego bądź wyraźnie, bądź w sposób dorozumiany konsekwencje przekroczenia terminu takiego jak ustanowiony przez art. 8 rozporządzenia nr 451/2000 ustanawiającego szczegółowe zasady realizacji drugiego i trzeciego etapu programu prac określonego w art. 8 ust. 2 dyrektywy 91/414, to przekroczenie może skutkować nieważnością całości lub części aktu, którego proces przyjmowania obejmuje omawiany termin, tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że w braku tej nieprawidłowości dany akt mógł mieć inną treść.

(por. pkt 203)

6. Z art. 5 ust. 4 decyzji 1999/468 ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji wynika, że jeśli przewidziane środki są niezgodne z opinią komitetu lub jeśli opinia nie została przedstawiona, Komisja niezwłocznie przedstawia Radzie propozycję działań, jakie należy podjąć, i informuje o tym Parlament Europejski Posługując się sformułowaniem „niezwłocznie”, ustawodawca wspólnotowy nakazał Komisji działać pilnie, ale pozostawił jej pewien margines swobody. W tym kontekście termin, jakim dysponuje Komisja na rozważenie różnych możliwych sposobów działania, należy oceniać w zależności od złożoności danej sprawy.

Ocena, czy Komisja działała niezwłocznie, wymaga zbadania, czy działała ona w ramach rozsądnego terminu, wziąwszy pod uwagę okoliczności sprawy i z uwzględnieniem przysługującego jej szerokiego marginesu swobody w celu poszukiwania kompromisu.

Stąd, i tym bardziej w przypadku komitetu regulacyjnego, Komisji należy przyznać szeroki margines czasowy, zależny od stopnia trudności, złożoności i delikatności sprawy, w celu poszukiwania kompromisu w ramach komitetu przed poddaniem projektu pod głosowanie.

(por. pkt 211, 218, 219, 222, 223)

7. Zarzut naruszenia art. 253 WE jest zarzutem odrębnym od zarzutu oczywistego błędu w ocenie. O ile bowiem pierwszy z nich, dotyczący braku lub niewystarczającego uzasadnienia, opiera się na naruszeniu istotnych wymogów proceduralnych w rozumieniu art. 230 WE i stanowi zarzut rażącego naruszenia prawa, który sąd wspólnotowy winien uwzględnić z urzędu, o tyle drugi, dotyczący materialnej zgodności decyzji z prawem, opiera się na naruszeniu reguły prawnej związanej ze stosowaniem traktatu w rozumieniu tegoż art. 230 WE i może być badany przez sąd wspólnotowy tylko wówczas, gdy skarżący go podniósł. Obowiązek uzasadnienia i zasadność uzasadnienia są więc oddzielnymi kwestiami.

(por. pkt 245)