Aby pomoc państwa w rozumieniu art. 107 TFUE mogła zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na mocy art. 106 ust. 2 TFUE, muszą być spełnione następujące przesłanki. Pierwsza z nich, dotycząca określenia usługi publicznej, wiąże się z wymogiem, by dana usługa była rzeczywiście świadczona w ogólnym interesie gospodarczym i była jasno określona jako taka przez państwo członkowskie. Druga z nich, dotycząca powierzenia świadczenia usługi publicznej, wiąże się z wymogiem, by państwo członkowskie jednoznacznie powierzyło danemu przedsiębiorstwu zadanie świadczenia owej usługi. Wreszcie trzecia przesłanka została oparta na pojęciu proporcjonalności. Zgodnie z tą przesłanką finansowanie przedsiębiorstwa, na które nałożono zobowiązania w zakresie usług publicznych, należy uznać za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim zastosowanie reguł konkurencji traktatu FUE – takich jak zakazu pomocy państwa – stanowiłoby przeszkodę w wykonywaniu poszczególnego zadania powierzonego temu przedsiębiorstwu, gdyż odstępstwo od reguł konkurencji nie może naruszać rozwoju handlu w sposób pozostający w sprzeczności z interesem Unii.

W sprawach z zakresu pomocy państwa, jeżeli chodzi o zastosowanie art. 106 ust. 2 TFUE, niewątpliwie prawdą jest, że trzecia z przesłanek Altmark, zgodnie z którą rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych celem wykonania zobowiązań z zakresu usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz racjonalnej korzyści z tytułu wypełniania tych zobowiązań, pokrywa się w znacznym zakresie z kryterium proporcjonalności w ramach stosowania tego postanowienia traktatowego.

Jednakże o ile w obu przypadkach w istocie jest stosowane jedno i to samo kryterium, o tyle kontekst i cel tego stosowania pozostaje w każdym z nich odmienny. W przypadku stosowania art. 106 ust. 2 TFUE nie chodzi już bowiem o ustalanie tego, czy dana usługa w ogólnym interesie gospodarczym jest świadczona w normalnych warunkach rynkowych, lecz o zapobieżenie – poprzez dokonanie oceny proporcjonalności pomocy – sytuacji, gdy podmiot, któremu powierzono świadczenie usługi w ogólnym interesie gospodarczym, korzysta z finansowania przewyższającego koszty netto świadczenia usługi publicznej. Wynika stąd, że kwestia, czy przedsiębiorstwo, któremu powierzono świadczenie usługi w ogólnym interesie gospodarczym w zakresie nadawania, może wykonać spoczywające na nim zobowiązania z tytułu usług publicznych mniejszym kosztem, jest bez znaczenia przy ocenie zgodności finansowania z zasobów państwowych tej usługi z regułami prawa Unii w dziedzinie pomocy państwa.

Innymi słowy, koszty usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, jakie należy uwzględnić przy stosowaniu art. 106 ust. 2 TFUE, to rzeczywiste koszty tej usługi, takie, jakimi one są – a nie takie, jakimi mogłyby czy powinny one być na podstawie stosowanych do obliczania rekompensaty obiektywnych i przejrzystych kryteriów opierających się na przykładzie przeciętnego, prawidłowo zarządzanego i odpowiednio wyposażonego przedsiębiorstwa. W tym kontekście kryterium proporcjonalności jest brane pod uwagę przy ocenie rzeczywistych kosztów usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, w sytuacji gdy Komisja ma obowiązek oszacować te koszty, a nie dysponuje materiałem dowodowym umożliwiającym jej dokładne ich obliczenie. Bardziej ogólnie rzecz ujmując, w zastosowaniu kryterium proporcjonalności należy dojść do wniosku, że pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym nie jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim jej kwota przekracza rzeczywisty koszt tej usługi. Z tego powodu ewentualne niespełnienie drugiej przesłanki Altmark, zgodnie z którą parametry, na których podstawie obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób, oraz czwartej przesłanki Altmark, która przewiduje, że jeżeli wybór przedsiębiorstwa nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury przetargowej umożliwiającej wskazanie podmiotu, który byłby w stanie świadczyć takie usługi po najniższych dla społeczności kosztach, poziom rekompensaty powinien zostać określony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i odpowiednio wyposażone w środki umożliwiające świadczenie żądanych usług publicznych, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi kosztów oraz racjonalnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych zobowiązań – jakkolwiek istotne z punktu widzenia analizy kwestii tego, czy taka usługa jest świadczona w normalnych warunkach rynkowych, jest pozbawione znaczenia przy ocenie proporcjonalności pomocy w ramach zastosowania art. 106 ust. 2 TFUE.

(por. pkt 84–90)