Sprawa C‑613/14

James Elliott Construction Limited

przeciwko

Irish Asphalt Limited

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Supreme Court (Irlandia)]

„Odesłanie prejudycjalne — Artykuł 267 TFUE — Właściwość Trybunału — Pojęcie „przepisu prawa Unii” — Dyrektywa 89/106/EWG — Zbliżenie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do wyrobów budowlanych — Norma przyjęta przez Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) na podstawie mandatu Komisji Europejskiej — Publikacja normy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej — Norma zharmonizowana EN 13242:2002 — Norma krajowa wdrażająca normę zharmonizowaną EN 13242:2002 — Spory dotyczące umów między jednostkami — Metoda stwierdzenia (nie)zgodności wyrobu z normą krajową transponującą normę zharmonizowaną — Data stwierdzenia (nie)zgodności wyrobu z tą normą — Dyrektywa 98/34/WE — Procedura udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych — Zakres stosowania”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 27 października 2016 r.

Zbliżanie ustawodawstw – Wyroby budowlane – Dyrektywa 89/106 – Wyroby noszące oznakowanie CE – Domniemanie przydatności do wykorzystania – Charakter wiążący dla sądu krajowego w wypadku uregulowania krajowego przewidującego wymogi dotyczące jakości handlowej i przydatności do zamierzonego zastosowania danego towaru – Brak

Zbliżanie ustawodawstw – Wyroby budowlane – Dyrektywa 89/106 – Przedmiot – Harmonizacja zasad dostępu do rynku wyrobów budowlanych – Istnienie harmonizacji krajowych reguł mających zastosowanie do dowodu w ramach sporu dotyczącego zgodności wyrobu budowlanego z umowną specyfikacją – Brak

Artykuł 267 akapit pierwszy TFUE należy interpretować w ten sposób, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do dokonywania w trybie prejudycjalnym wykładni normy zharmonizowanej w rozumieniu art. 4 ust. 1 dyrektywy 89/106 w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do wyrobów budowlanych, zmienionej dyrektywą 93/68, do której odniesienia zostały opublikowane przez Komisję Europejską w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C. Trybunał jest bowiem właściwy do dokonywania wykładni aktów, które wprawdzie zostały wydane przez organy, których nie można zaliczać do instytucji, organów lub jednostek organizacyjnych Unii, lecz które to akty posiadają charakter środków służących wykonaniu lub stosowaniu aktu prawa Unii, a takie rozwiązanie jest uzasadnione samym celem art. 267 TFUE, który służy zapewnieniu jednolitego stosowania w całej Unii wszystkich przepisów wchodzących w skład porządku prawnego Unii, w celu zapobieżenia, by ich skutki różniły się od siebie w zależności od nadawanej im w poszczególnych państwach członkowskich wykładni. Ponadto okoliczność, iż akt prawa Unii nie rodzi wiążących skutków, nie stoi na przeszkodzie temu, by Trybunał orzekł w ramach postępowania prejudycjalnego na podstawie art. 267 TFUE w przedmiocie wykładni tego aktu. Co się tyczy normy zharmonizowanej, przyjętej na podstawie dyrektywy 89/106 i do której odniesienie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, stanowi ona część prawa Unii, gdyż to poprzez odniesienie do przepisów takiej normy ustala się, czy do danego wyrobu znajduje zastosowanie domniemanie zgodności ustanowione przez art. 4 ust. 2 dyrektywy 89/106. W tym względzie wprawdzie zgodność danego wyrobu budowlanego z wymaganiami zasadniczymi zawartymi w dyrektywie 89/106 może zostać potwierdzona w odpowiednim razie przy pomocy innych środków niż dowód spełnienia norm zharmonizowanych, nie podważa to jednak istnienia skutków prawnych normy zharmonizowanej. Ponadto choć opracowanie takiej normy powierza się organizacji prawa prywatnego, to jednak stanowi ona niezbędny środek wykonawczy, ujęty w ścisłe ramy wymagań zasadniczych określonych w dyrektywie, opracowywany z inicjatywy Komisji i pod jej kierownictwem i kontrolą, a jej skutki prawne zależą od uprzedniej publikacji przez Komisję odniesień do niej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C. (por. pkt 34, 35, 40, 42, 43, 47; pkt 1 sentencji)

Normę zharmonizowaną EN 13242:2002, zatytułowaną „Kruszywa do niezwiązanych i związanych hydraulicznie materiałów stosowanych w obiektach budowlanych i budownictwie drogowym” należy interpretować w ten sposób, iż nie jest ona wiążąca dla sądu krajowego, przed którym zawiśnie spór dotyczący wykonania umowy prawa prywatnego, zobowiązującej jedną ze stron do dostarczenia wyrobu zgodnego z normą krajową wdrażającą normę zharmonizowaną, czy to w odniesieniu do sposobu wykazania zgodności tego wyrobu z umowną specyfikacją, czy do chwili, w której zgodność tego wyrobu należy wykazać. W istocie dyrektywa 89/106 w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do wyrobów budowlanych, zmieniona dyrektywą 93/68, w której wyznaczono cel w postaci usuwania przeszkód w handlu, zmierza do harmonizacji nie warunków i sposobów konkretnego zastosowania wyrobów budowlanych w związku z ich montażem w obiektach budowlanych naziemnych i podziemnych, lecz zasad dostępu tych wyrobów do rynku. Tym samym ani dyrektywa 89/106, ani norma zharmonizowana EN 13242:2002, a w szczególności jej pkt 6.3, określający sposoby ustalenia zawartości siarki w kruszywach, których dotyczy, nie dokonują harmonizacji krajowych uregulowań mających zastosowanie do dowodu w ramach sporu handlowego, czy to w odniesieniu do sposobu wykazania zgodności z umowną specyfikacją wyrobu budowlanego, czy do chwili, w której zgodność tego wyrobu należy wykazać. (por. pkt 51–53; pkt 2 sentencji)

Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 89/106 w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do wyrobów budowlanych, zmienionej dyrektywą 93/68, w świetle jej motywu dwunastego, należy interpretować w ten sposób, że domniemanie, iż wyrób budowlany wyprodukowany zgodnie z normą zharmonizowaną nadaje się do stosowania, nie wiąże sądu krajowego do celów ustalenia jakości handlowej lub przydatności do zamierzonego zastosowania takiego wyrobu, jeżeli uregulowania krajowe o ogólnym charakterze, regulujące sprzedaż towarów wymagają, by wyrób budowlany miał takie cechy. Tego rodzaju domniemanie zgodności zmierza bowiem jedynie do umożliwienia, by wyrób budowlany spełniający warunki ustanowione przez normę zharmonizowaną był objęty swobodnym przepływem w Unii. Zatem omawianej dyrektywy nie można interpretować w ten sposób, że dokonuje ona harmonizacji krajowych unormowań, ewentualnie dorozumianych, mających zastosowanie do umów sprzedaży wyrobów budowlanych. W związku z tym domniemanie przydatności do stosowania, przewidziane w art. 4 ust. 2 dyrektywy 89/106, w świetle jej motywu dwunastego, nie obowiązuje w ramach dotyczącego umowy sporu do celów oceny dochowania przez jedną ze stron umowy krajowego wymogu o charakterze umownym. (por. pkt 57–59, 61; pkt 3 sentencji)