Sprawa C‑249/15

Wind 1014 GmbH

i

Kurt Daell

przeciwko

Skatteministeriet

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Østre Landsret)

Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 56 TFUE – Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Pojazd samochodowy oddany w leasing podmiotowi mającemu miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie członkowskim przez spółkę leasingową z siedzibą w innym państwie członkowskim – Podatek od rejestracji obliczony proporcjonalnie do okresu używania pojazdu – Konieczność uzyskania zgody krajowych organów podatkowych przed dopuszczeniem do ruchu – Uzasadnienie – Zapobieganie obchodzeniu przepisów podatkowych oraz ich stosowaniu w sposób stanowiący oszustwo lub nadużycie – Ochrona kompetencji podatkowej państwa – Proporcjonalność

Streszczenie – wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 18 stycznia 2018 r.

Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Pojazd samochodowy oddany w leasing podmiotowi mającemu miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie członkowskim przez spółkę leasingową z siedzibą w innym państwie członkowskim – Podatek od rejestracji obliczony proporcjonalnie do okresu używania pojazdu – Uregulowanie krajowe uzależniające dopuszczenia pojazdu do ruchu, po zapłaceniu tego podatku, od uprzedniego zezwolenia organów podatkowych – Uregulowanie uzależniające niezwłoczne dopuszczenie do ruchu tego pojazdu od zapłacenia całego podatku od rejestracji – Ograniczenie – Uzasadnienie – Obchodzenie przepisów podatkowych lub ich stosowanie w sposób stanowiący nadużycie – Brak – Naruszenie zasady proporcjonalności

(art. 56 TFUE)

Artykuł 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisów i praktyce administracyjnej państwa członkowskiego takich jak będące przedmiotem postępowania głównego, zgodnie z którymi:

– dopuszczenie do ruchu pojazdu oddanego w leasing podmiotowi mającemu miejsce zamieszkania lub siedzibę w tym państwie członkowskim przez spółkę leasingową z siedzibą w innym państwie członkowskim w celu czasowego używania tego pojazdu w tym pierwszym państwie członkowskim po zapłaceniu podatku od rejestracji obliczonego proporcjonalnie do okresu tego używania jest uzależnione w odniesieniu do tej zapłaty od uprzedniego zezwolenia organów podatkowych pierwszego państwa członkowskiego, bez którego to zezwolenia pojazd nie może być co do zasady dopuszczony do ruchu na jego terytorium, oraz

– możliwość niezwłocznego dopuszczenia do ruchu tego pojazdu w pierwszym państwie członkowskim w czasie rozpatrywania wniosku podatnika złożonego w celu skorzystania z zapłaty podatku od rejestracji tegoż pojazdu, obliczonego proporcjonalnie do okresu jego używania w tym pierwszym państwie członkowskim, jest uzależniona od zapłacenia z góry całego podatku od rejestracji, z zastrzeżeniem prawa do zwrotu nadpłaconej kwoty podatku wraz z odsetkami, jeżeli i w sytuacji gdy podatnik uzyska zezwolenie rzeczonych organów podatkowych na dokonanie zapłaty tak proporcjonalnie obliczonego podatku od rejestracji.

Jeśli chodzi o reżim uprzedniego zezwolenia, jak to wynika z pkt 45, 46 i 50 niniejszego wyroku, jego celem jest zapobieganie obchodzeniu przepisów podatkowych i stosowaniu ich w sposób stanowiący oszustwo lub nadużycie, co zgodnie z orzecznictwem Trybunału stanowi cel mogący uzasadnić ograniczenie swobodnego świadczenia usług.

W związku z tym można uznać, iż reżim uprzedniego zezwolenia, taki jak będący przedmiotem postępowania głównego, może gwarantować realizację celu wskazanego w poprzednim punkcie. W tym przypadku bowiem w ramach postępowania administracyjnego, prowadzącego, w tym konkretnym wypadku, do wydania uprzedniego zezwolenia, organy podatkowe badają, czy spełnione są przesłanki stosowania proporcjonalnego podatku, w szczególności czas trwania umowy leasingu, a także tożsamość rzeczywistego właściciela danego pojazdu. Takie badanie pozwala ustalić kwotę tego podatku w zależności od czasu trwania danego leasingu i w rezultacie okresu zamierzonego używania tego pojazdu na terytorium duńskim. W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że w celu zapewnienia zgodności z prawem Unii, a w szczególności z zasadą proporcjonalności, krajowe przepisy definiujące zasady obliczania takiego podatku muszą uwzględniać okres używania na terytorium odnośnego państwa członkowskiego pojazdu oddanego w leasing przez spółkę z siedzibą w innym państwie członkowskim (zob. podobnie wyrok z dnia 19 września 2017 r., Komisja/Irlandia, C‑552/15, EU:C:2017:698, pkt 95 i przytoczone tam orzecznictwo).

Jednakże sama w sobie okoliczność, że podmiot mający w Danii miejsce zamieszkania lub siedzibę używa czasowo na terytorium duńskim pojazdu oddanego w leasing przez spółkę leasingową z siedzibą w innym państwie członkowskim, nie może być podstawą ogólnego domniemania o wystąpieniu nadużycia i uzasadniać środka naruszającego korzystanie ze swobody podstawowej gwarantowanej traktatem FUE (zob. podobnie wyrok z dnia 4 grudnia 2008 r., Jobra, C‑330/07, EU:C:2008:685, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo).

Co się tyczy możliwości niezwłocznego dopuszczenia do ruchu pojazdu oddanego w leasing podmiotowi mającemu w Danii miejsce zamieszkania lub siedzibę przez spółkę z siedzibą w innym państwie członkowskim w celu czasowego używania tego pojazdu na terytorium duńskim, to jak wynika z pkt 25 niniejszego wyroku, możliwość ta jest uzależniona, na mocy duńskich przepisów i praktyki administracyjnej, od zapłaty całej kwoty podatku od rejestracji, z zastrzeżeniem późniejszego zwrotu nadpłaconej kwoty podatku wraz z odsetkami.

W tym zakresie należy zauważyć, że możliwość ta, przewidziana zgodnie z duńskimi przepisami i praktyką administracyjną, nie bierze pod uwagę okresu używania odnośnego pojazdu w Danii.

Tymczasem należy zauważyć, jak uczyniła to Komisja na rozprawie, że środek krajowy, na mocy którego dopuszczenie do ruchu pojazdów oddanych w leasing podmiotom mającym miejsce zamieszkania lub siedzibę w odnośnym państwie członkowskim przez spółkę z siedzibą w innym państwie członkowskim w celu czasowego używania tych pojazdów w tym pierwszym państwie członkowskim byłoby możliwe po uiszczeniu podatku obliczonego proporcjonalnie do okresu używania takiego pojazdu w tym pierwszym państwie członkowskim, pod warunkiem doręczenia organom podatkowym umowy leasingu, w której to umowie, stosownie do okoliczności, znajdują się informacje wymagane na mocy § 3b ust. 9 ustawy o podatku od rejestracji, i z zastrzeżeniem dokonania przez rzeczone organy kontroli ex post w zakresie spełnienia przesłanek stosowania rzeczonego podatku, stanowiłby środek mniej restrykcyjny niż środek wynikający z przepisów i praktyki administracyjnej państwa członkowskiego opisanych w pkt 22–25 niniejszego wyroku. W ramach takiego środka odnośne państwo członkowskie mogłoby również ograniczyć ważność rejestracji do czasu obowiązywania umowy leasingu.

Środki takie, w połączeniu ewentualnie – w potwierdzonych przypadkach obejścia przepisów podatkowych lub nadużycia – z obowiązkiem obciążającym sam podmiot mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w Danii lub, stosownie do okoliczności, podmiot ten solidarnie z zainteresowaną spółką leasingową, obejmującym uiszczenie różnicy między kwotą proporcjonalnego podatku od rejestracji a kwotą całego podatku od rejestracji, oraz z odpowiednimi sankcjami karnymi, pozwalałyby tym samym zainteresowanemu państwu członkowskiemu na zapobieganie ryzyku wymienionemu w pkt 46 niniejszego wyroku i zwalczanie go.

Należy w związku z tymi stwierdzić, że przepisy i praktyka administracyjna państwa członkowskiego opisane w pkt 22–25 niniejszego wyroku wykraczają poza to, co jest konieczne do realizacji założonych celów tych przepisów i tej praktyki.

(zob. pkt 51–53, 55–57, 59, 60; sentencja)