Keywords

Summary



Keywords

1. Zabezpieczenie społeczne – Pracownicy migrujący – Uregulowania Unii – Podmiotowy zakres stosowania – Przesłanka – Pracownik w rozumieniu rozporządzenia nr 1408/71 – Pojęcie – Osoba ubezpieczona w systemie zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego

(rozporządzenie Rady nr 1408/71, zmienione rozporządzeniem nr 1399/1999, art. 2, art. 4 ust. 1)

2. Zabezpieczenie społeczne – Pracownicy migrujący – Świadczenia dla sierot – Normy Unii – Przedmiot – Ustalenie prawa właściwego

[rozporządzenie Rady nr 1408/71, zmienione rozporządzeniem nr 1399/1999, art. 78 ust. 2 lit. a), b), art. 79 ust. 1 akapit pierwszy]

3. Zabezpieczenie społeczne – Pracownicy migrujący – Kompetencje państw członkowskich w zakresie organizacji swoich systemów zabezpieczenia społecznego – Granice – Przestrzeganie prawa Unii

(rozporządzenie Rady nr 1408/71, zmienione rozporządzeniem nr 1399/1999)

4. Zabezpieczenie społeczne – Pracownicy migrujący – Świadczenia dla sierot – Świadczenia spoczywające na państwie miejsca zamieszkania – Sumowanie okresów niezbędnych dla nabycia prawa do świadczenia – Przepisy krajowe przewidujące uwzględnienie jedynie okresów ubezpieczenia i zatrudnienia, ukończonych w innym państwie członkowskim przez zmarłego rodzica, z wyłączeniem rodzica pozostałego przy życiu – Niedopuszczalność

[art. 21 TFUE, 45–48 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1408/71, zmienione rozporządzeniem nr 1399/1999, art. 72, art. 78 ust. 2 lit. b), art. 79 ust. 1 akapit drugi lit. a)]

Summary

1. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 28–30)

2. Artykuł 78 rozporządzenia nr 1408/71 w brzmieniu zmienionym i zaktualizowanym rozporządzeniem nr 118/97, zmienionym rozporządzeniem nr 1399/1999, reguluje, zgodnie z brzmieniem ust. 2 lit. a) i ust. 2 lit. b) akapit pierwszy, jedynie prawo do świadczeń sierot po zmarłym pracowniku. Także art. 79 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia, jeżeli chodzi o wypłatę świadczeń, dotyczy jedynie sytuacji zmarłego.

Jednakże przepisy te ograniczają się do określenia normy kolizyjnej, której przedmiotem jest wyłącznie określenie w przypadku sierot, których zmarły rodzic miał status pracownika, mającego zastosowanie ustawodawstwa oraz instytucji odpowiedzialnej za wypłatę świadczenia, którego dotyczą. Natomiast nie mają one na celu ustanowienia warunków, od których zależy istnienie prawa do świadczenia dla sierot. Wobec braku harmonizacji na poziomie Unii każde państwo członkowskie nadal ma uprawnienia do określania w swoim ustawodawstwie, z poszanowaniem prawa Unii, warunków przyznawania świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Z tego wynika, że w ramach art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 1 akapit pierwszy owego rozporządzenia status zmarłego pracownika stanowi jedynie łącznik określający z jednej strony możliwość zastosowania tych przepisów, a z drugiej strony, wraz z miejscem zamieszkania, właściwe ustawodawstwo krajowe.

(por. pkt 35–37, 39, 41, 42)

3. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 40, 41)

4. Artykuł 72, art. 78 ust. 2 lit. b) i art. 79 ust. 1 akapit drugi lit. a) rozporządzenia nr 1408/71, w brzmieniu zmienionym i zaktualizowanym rozporządzeniem nr 118/97, zmienionym rozporządzeniem nr 1399/1999, należy interpretować w ten sposób, że jeżeli ustawodawstwo państwa członkowskiego przewiduje, że zarówno zmarły rodzic, jak i rodzic pozostały przy życiu, o ile mają oni status pracowników, mogą uzasadnić nabycie prawa do świadczenia dla sierot, to przepisy te wymagają, aby okresy ubezpieczenia i zatrudnienia, ukończone w innym państwie członkowskim przez rodzica pozostałego przy życiu, były uwzględniane na potrzeby sumowania okresów niezbędnych dla nabycia prawa do świadczenia w pierwszym z tych państw członkowskich. Nie ma w tej kwestii znaczenia, że rodzic pozostały przy życiu nie mógłby powołać się na żaden okres ubezpieczenia ani zatrudnienia w tym państwie członkowskim w okresie referencyjnym, określonym przez to uregulowanie krajowe dla nabycia tego prawa.

W istocie art. 45–48 TFUE, podobnie jak rozporządzenie nr 1408/71, wydane celem ich wdrożenia, mają w szczególności na celu uniknięcie sytuacji, gdy pracownik, który skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się, jest traktowany, bez obiektywnego uzasadnienia, w sposób bardziej niekorzystny niż pracownik, którego cała kariera zawodowa przebiegała tylko w jednym państwie członkowskim. Tymczasem brak uwzględnienia przez państwo członkowskie, na potrzeby ustalenia istnienia prawa do świadczenia dla sierot, okresów ubezpieczenia i zatrudnienia ukończonych w innym państwie członkowskim przez pracownika będącego obywatelem tego państwa, pozostałym przy życiu rodzicem dziecka zmarłego pracownika, może postawić pracownika w mniej korzystnej sytuacji z tego tylko powodu, że skorzystał on z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się, zagwarantowanego przez art. 45 TFUE, i w konsekwencji mógłby zniechęcić go do powrotu do państwa członkowskiego jego pochodzenia po śmierci małżonka, wykonując przysługujące mu prawo do swobodnego przemieszczania się na podstawie tego samego przepisu, bądź art. 21 TFUE.

(por. pkt 54, 55, 62; sentencja)