Keywords

Summary



Keywords

1. Postępowanie – Środki dowodowe – Przesłuchanie świadków – Swobodna ocena dokonywana przez Sąd – Wpływ ogólnej zasady prawa wspólnotowego dotyczącej prawa do rzetelnego procesu sądowego

(regulamin Sądu, art. 68 § 1)

2. Postępowanie – Skarga wszczynająca postępowanie – Wymogi formalne – Zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów – Zarzuty prawne niepodniesione w skardze – Odesłanie do okoliczności przedstawionych w załączniku – Niedopuszczalność

(regulamin Sądu, art. 44 § 1 lit. c))

3. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Przedsiębiorstwo – Pojęcie

(traktat WE, art.85 i 86 (obecnie art. 81 WE i 82 WE))

4. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Naruszenie popełnione przez przedsiębiorstwo – Przypisanie innemu przedsiębiorstwu ze względu na istniejące między nimi powiązania natury ekonomicznej i prawnej – Przesłanki – Niedostateczność samej kontroli kapitałowej

(traktat WE, art. 85 ust.1 (obecnie art. 81 ust. 1 WE))

5. Konkurencja – Decyzje, porozumienia i uzgodnione praktyki – Uczestnictwo przedsiębiorstwa w antykonkurencyjnej inicjatywie – Wystarczający do powstania odpowiedzialności przedsiębiorstwa charakter milczącej zgody bez otwartego zdystansowania się lub zawiadomienia właściwych organów administracyjnych

(traktat WE, art. 85 ust. 1 (obecnie art. 81 ust. 1 WE))

6. Konkurencja – Decyzje, porozumienia i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Kryteria oceny – Cel antykonkurencyjny – Wystarczające stwierdzenie

(traktat WE, art. 85 ust. 1 (obecnie art. 81 ust. 1 WE))

7. Odwołanie – Zarzuty – Zarzut podniesiony po raz pierwszy w odwołaniu – Niedopuszczalność

(statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 51)

8. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Naruszenia – Grzywny – Ustalenie – Kryteria – Podwyższenie ogólnego wymiaru grzywien – Dopuszczalność – Przesłanki

(traktat WE, art. 85 ust. 1 i art. 86 (obecnie art. 81 ust. 1 WE i art. 82 WE); rozporządzenie Rady nr 17)

9. Prawo wspólnotowe – Zasady – Ochrona uzasadnionych oczekiwań – Granice – Nakładanie grzywien za naruszenia reguł konkurencji – Ustalanie kwot grzywien – Metoda obliczania grzywien – Uprawnienia dyskrecjonalne instytucji – Brak wpływu komunikatu w sprawie współpracy

(komunikat Komisji 96/C 207/04)

10. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszeń – Okoliczności łagodzące – Obowiązek Komisji postępowania zgodnie z wcześniejszą praktyką wydawania decyzji – Brak

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

11. Prawo wspólnotowe – Zasady ogólne prawa – Niedziałanie wstecz przepisów karnych – Zakres stosowania – Grzywny nakładane za naruszenie reguł konkurencji – Włączenie – Ewentualne naruszenie tej zasady poprzez zastosowanie do naruszenia, które miało miejsce przed wejściem w życie wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien – Przewidywalny charakter zmian wprowadzonych wytycznymi – Brak naruszenia

(europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 7; rozporządzenie Rady nr 17, art. 15; komunikat Komisji 98/C 9/03)

12. Akty instytucji – Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych za naruszenie reguł konkurencji – Akt o charakterze generalnym – Skutki

(komunikat Komisji 98/C 9/03)

13. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Całkowity obrót danego przedsiębiorstwa – Obrót osiągnięty z towarów będących przedmiotem naruszenia – Odpowiednie uwzględnienie – Granice

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

14. Odwołanie – Właściwość Trybunału – Zakwestionowanie, ze względów słuszności, oceny dokonanej przez Sąd w zakresie kwoty grzywien nałożonych na przedsiębiorstwa – Wyłączenie – Kontrola ograniczona do zbadania, czy Sąd uwzględnił wszystkie czynniki istotne dla oceny wagi naruszenia i wszystkie argumenty podniesione przeciwko nałożonej grzywnie

(traktat WE, art. 85 (obecnie art. 81 WE); statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 51; rozporządzenie Rady nr 17, art. 15)

15. Konkurencja – Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien – Metoda obliczania, która uwzględnia różne elementy zwiększające elastyczność, umniejszając znaczenie dawniej uprzywilejowanego kryterium obrotu przedsiębiorstwa – Zgodność z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 98/C 9/03)

16. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kwota maksymalna – Obliczanie – Rozróżnienie między kwotą ostateczną a kwotą pośrednią grzywny – Konsekwencje

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

17. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Sytuacja finansowa zainteresowanego przedsiębiorstwa – Uwzględnienie – Obowiązek – Brak

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2)

18. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Obniżenie kwoty grzywny w zamian za współpracę obwinionego przedsiębiorstwa – Przesłanki – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji

(rozporządzenie Rady nr 17, art. 15 ust. 2; komunikat Komisji 96/C 207/04, część D pkt 1 i 2)

19. Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Poszanowanie prawa do obrony – Pismo w sprawie przedstawienia zarzutów – Konieczna treść – Wskazanie kryteriów obliczania grzywny, która ma zostać nałożona – Przedwczesne wskazanie – Brak obowiązku wskazania ewentualnej zmiany polityki ustalania wysokości kwoty grzywien

(rozporządzenie Rady nr 17)

20. Odwołanie – Zarzuty – Niewystarczające uzasadnienie – Właściwość Trybunału – Uwzględnienie faktów ustalonych przez Sąd – Zaliczenie

(traktat WE, art. 190 (obecnie art. 253 WE))

21. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzje – Konwalidacja braku uzasadnienia w trakcie postępowania spornego – Niedopuszczalność

(traktat WE, art. 190 (obecnie art. 253 WE))

Summary

1. Nawet jeśli wniosek o przesłuchanie świadków przedstawiony w skardze określa dokładnie fakty, na których okoliczność należy przesłuchać świadka lub świadków, oraz powody uzasadniające to przesłuchanie, to do Sądu należy ocena znaczenia wniosku dla sprawy, biorąc pod uwagę przedmiot sporu i konieczność przesłuchania powołanych świadków.

Nie można kwestionować w tym względzie swobodnej oceny Sądu poprzez przytoczenie ogólnej zasady prawa wspólnotowego wywodzącej się z art. 6 ust. 1 europejskiej konwencji praw człowieka, zgodnie z którą każdy ma prawo do rzetelnego procesu sądowego, a w szczególności zasady wynikającej z ust. 3 lit. d) tego samego artykułu, zgodnie z którą każdy oskarżony ma prawo żądania obecności i przesłuchania świadków obrony na takich samych warunkach jak świadków oskarżenia i która stanowi szczególny aspekt prawa do rzetelnego procesu.

Ten ostatni przepis nie przyznaje bowiem oskarżonemu nieograniczonego prawa do żądania stawiennictwa świadków w sądzie i w zasadzie to sąd krajowy decyduje o konieczności lub możliwości wezwania świadka.

Wspomniany art. 6 ust. 3 nie nakazuje zatem wezwania świadka, ale zmierza do zapewnienia równości broni, aby sporne postępowanie w całości dawało oskarżonemu wystarczającą i odpowiednią możliwość do zakwestionowania ciążących na nim podejrzeń.

(por. pkt 68–71)

2. Z art. 44 § 1 lit. c) regulaminu Sądu wynika, że okoliczności prawne i faktyczne, na których opiera się skarga, muszą przynajmniej w skróconej formie wynikać z samej treści skargi i że w związku z tym nie wystarczy odwołać się w skardze do okoliczności, które przedstawiono w jej załączniku.

Podobnie do obowiązków Sądu nie należy poszukiwanie i odnajdywanie w załącznikach zarzutów, które mógłby uznać za podstawę skargi, albowiem załączniki spełniają funkcję wyłącznie dowodową i dokumentacyjną.

(por. pkt 94, 97, 100)

3. Pojęcie przedsiębiorstwa w prawie konkurencji obejmuje każdą jednostkę wykonującą działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania. Nie wymaga ono posiadania osobowości prawnej przez daną jednostkę gospodarczą.

(por. pkt 112, 113)

4. Niezgodne z zasadami konkurencji zachowanie przedsiębiorstwa można przypisać innemu przedsiębiorstwu wtedy, gdy jego zachowanie na rynku nie jest wynikiem autonomicznej decyzji, ale zasadniczo zastosowania wytycznych wydanych przez to inne przedsiębiorstwo ze względu na istniejące między nimi powiązania natury ekonomicznej i prawnej.

W tym zakresie sama tylko okoliczność, że kapitał dwóch odrębnych spółek handlowych należy do tej samej osoby lub do tej samej rodziny, nie wystarcza do ustalenia, że te dwie spółki tworzą razem jedną jednostkę gospodarczą, co zgodnie ze wspólnotowym prawem konkurencji prowadzi do przypisania działań jednej spółki drugiej spółce i zobowiązaniem jednej spółki do zapłaty grzywny za drugą.

(por. pkt 117, 118)

5. Wystarczy, by Komisja wykazała, że przedsiębiorstwo uczestniczyło w spotkaniach, w trakcie których zawarto antykonkurencyjne porozumienia, nie sprzeciwiając się im wyraźnie, żeby udowodnić w wystarczający sposób, że to przedsiębiorstwo uczestniczyło w kartelu. Jeśli uczestnictwo w takich spotkaniach zostanie wykazane, to na tym przedsiębiorstwie spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, które mogą świadczyć, że jego udziałowi w tych spotkaniach w najmniejszym stopniu nie przyświecał antykonkurencyjny cel, poprzez wykazanie, że poinformowało ono swoich konkurentów o tym, że uczestniczy w tych spotkaniach w innym aniżeli oni celu.

W tym zakresie milcząca zgoda na niedozwoloną inicjatywę bez otwartego zdystansowania się od jej treści lub zawiadomienia o niej organów administracyjnych zachęca do kontynuowania naruszenia i utrudnia jego wykrycie. Współudział ten stanowi bierny rodzaj uczestnictwa w naruszeniu, tym samym może on być podstawą uznania odpowiedzialności tego przedsiębiorstwa w ramach jednolitego porozumienia.

Ponadto okoliczność, że przedsiębiorstwo nie stosuje w praktyce rezultatów spotkania, które miało antykonkurencyjny cel, nie może uwolnić go od odpowiedzialności za udział w kartelu, chyba że zdystansowało się ono otwarcie od treści spotkania.

(por. pkt 142–144)

6. Do zastosowania art. 85 ust. 1 traktatu (obecnie art. 81 ust. 1 WE) wystarczy, że porozumienie ma na celu zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji niezależnie od jego rzeczywistych skutków. Tak więc w przypadku porozumień, do których dochodzi podczas spotkań konkurujących ze sobą przedsiębiorstw, naruszenie tego postanowienia ma miejsce, gdy spotkania mają taki właśnie cel i zmierzają w ten sposób do sztucznej regulacji rynku. W takim przypadku przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność z powodu naruszenia, gdy uczestniczyło w tych spotkaniach, znając ich cel, nawet jeśli potem nie zastosowało w praktyce środków ustalonych podczas tych spotkań.

Udział w kartelu przedsiębiorstw zajmujących pozycję dominującą lub szczególnie silnych ekonomicznie, które mogłyby podjąć środki odwetu wobec innych, o wiele słabszych uczestników, gdyby te zdystansowały się otwarcie od treści spotkań, które miały cel niezgodny z prawem konkurencji, mniej więcej regularny udział przedsiębiorstwa w tych spotkaniach oraz mniej więcej pełne stosowanie w praktyce ustalonych środków nie mają wpływu na istnienie odpowiedzialności, ale mają wpływ na jej zakres, a tym samym na wysokość sankcji.

(por. pkt 145, 150)

7. Dopuszczenie, aby strona po raz pierwszy podniosła przed Trybunałem zarzut, którego nie podniosła przed Sądem, oznaczałoby, że dopuszcza się, aby Trybunał, którego właściwość w zakresie odwołania ma charakter ograniczony, rozpoznał spór, który wykracza poza granice sporu rozpatrzonego przez Sąd. W ramach odwołania właściwość Trybunału ogranicza się zatem do zbadania dokonanej przez Sąd oceny zarzutów, które zostały przed nim podniesione.

(por. pkt 165)

8. Fakt, iż Komisja wymierzała już w przeszłości grzywny w określonej wysokości za określone rodzaje naruszeń, nie może pozbawić jej możliwości podwyższenia tej wysokości w granicach wyznaczonych w rozporządzeniu nr 17, jeśli jest to konieczne, aby zapewnić realizację wspólnotowej polityki konkurencji; natomiast skuteczne stosowanie wspólnotowych reguł konkurencji wymaga, aby Komisja mogła w każdej chwili dostosować wysokość grzywien do potrzeb tej polityki.

W istocie zadanie nadzoru, jakie powierzają Komisji art. 85 ust. 1 i art. 86 traktatu (obecnie art. 81 ust. 1 WE i art. 82 WE), nie obejmuje jedynie ścigania i karania poszczególnych naruszeń, ale obejmuje również obowiązek prowadzenia ogólnej polityki zmierzającej do stosowania w zakresie konkurencji zasad ustanowionych w traktacie i nadawania takiego kierunku zachowaniom przedsiębiorstw.

(por. pkt 169, 170, 227)

9. Podmioty gospodarcze nie mogą pokładać uzasadnionych oczekiwań w utrzymaniu istniejącej sytuacji, bowiem Komisja może ją zmienić w ramach przysługującego jej uznania. Zasadę tę stosuje się niewątpliwie w ramach polityki konkurencji, którą charakteryzuje szeroki zakres uznania Komisji, w szczególności, jeśli chodzi o ustalanie kwoty grzywien.

Przedsiębiorstwa uczestniczące w postępowaniu administracyjnym, które może zakończyć się nałożeniem grzywny, nie mogą mieć zatem uzasadnionych oczekiwań co do tego, że grzywny wymierzone przez Komisję nie przekroczą wysokości wcześniej nakładanych grzywien. Wynika stąd, że uzasadnione oczekiwania nie mogą także dotyczyć metody obliczania grzywien.

Ponadto uzasadnione oczekiwania, które podmioty gospodarcze mogą wywodzić z komunikatu w sprawie współpracy, ograniczają się do zapewnienia możliwości skorzystania z pewnej procentowej obniżki, lecz nie obejmują one jednak metody obliczania grzywien ani tym bardziej określonej wysokości grzywny, która może być obliczona w chwili, w której podmiot gospodarczy decyduje się na realizację zamiaru współpracy z Komisją.

(por. pkt 171–173, 187, 188, 228)

10. Podczas ustalania kwoty grzywny, która ma zostać nałożona za naruszenie reguł konkurencji, sam fakt przyznania przez Komisję zgodnie z wcześniejszą praktyką wydawania decyzji pewnej procentowej obniżki ze względu na określone zachowanie nie oznacza, że ma ona obowiązek przyznania takiej samej, proporcjonalnej obniżki, gdy ocenia podobne zachowanie w ramach późniejszego postępowania administracyjnego.

(por. pkt 192)

11. Zasada niedziałania wstecz prawa karnego, której poświęcony jest art. 7 europejskiej konwencji praw człowieka, jako prawo podstawowe stanowi ogólną zasadę prawa wspólnotowego, której należy przestrzegać przy nakładaniu grzywien za naruszenie reguł konkurencji i która wymaga, by sankcje odpowiadały sankcjom przewidzianym w czasie, w którym doszło do naruszenia.

Pojęcie „prawa” w rozumieniu art. 7 ust. 1 odpowiada pojęciu „ustawy”, które jest użyte w innych przepisach wspomnianej konwencji i obejmuje prawo zarówno stanowione, jak i sędziowskie. Wprawdzie przepisu tego, który stanowi w szczególności, że zarówno czyn zagrożony karą, jak i kara muszą być określone w ustawie (nullum crimen, nulla poena sine lege), nie można interpretować w ten sposób, że zakazuje on stopniowego uszczegóławiania zasad odpowiedzialności karnej, ale może on sprzeciwiać się retroaktywnemu stosowaniu nowej wykładni normy określającej dane naruszenie. Ma to miejsce w przypadku wykładni sądowej, której wynik – biorąc pod uwagę wykładnię spornego przepisu prawnego obowiązującą wówczas w orzecznictwie – nie był logicznie przewidywalny w chwili, w której doszło do naruszenia.

Zgodnie z orzecznictwem w zakresie rozwoju nowej linii orzeczniczej zmiana polityki represyjnej, w tym przypadku ogólnej polityki konkurencji Komisji w zakresie grzywien, w szczególności gdy następuje ona poprzez przyjęcie takich norm postępowania jak wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS, może odnosić skutki z punktu widzenia zasady niedziałania prawa wstecz. Bowiem ze względu w szczególności na ich skutki prawne i ich powszechne obowiązywanie normy postępowania mieszczą się w zasadzie w zakresie pojęcia „prawa” w rozumieniu art. 7 ust. 1 wspomnianej konwencji.

Aby ustalić, czy zasada niedziałania prawa wstecz nie została naruszona, należy sprawdzić, czy dana zmiana była logicznie do przewidzenia w czasie, w którym dokonano naruszeń. W tym względzie znaczenie pojęcia przewidywalności zależy w dużym zakresie od treści konkretnego tekstu, dziedziny, którą obejmuje, oraz liczby i właściwości jego adresatów. Przewidywalność ustawy nie wyklucza konieczności zasięgnięcia porady przez zainteresowaną osobę w celu dokonania oceny, jakie konsekwencje wynikają w danym przypadku z konkretnego aktu. Dotyczy to w szczególności profesjonalistów, którzy przyzwyczajeni są podczas wykonywania swojego zawodu do zachowania szczególnej ostrożności. Można także od nich wymagać, aby z należytą starannością oceniali ryzyko, które stwarza ich zawód.

Ponieważ skuteczne stosowanie wspólnotowych reguł konkurencji wymaga, aby Komisja mogła w każdej chwili dostosować, w granicach wyznaczonych w rozporządzeniu nr 17, wysokość grzywien do potrzeb wspólnotowej polityki konkurencji i w konsekwencji aby mogła ona podnieść wysokość grzywien w stosunku do tych stosowanych w przeszłości, dokonując podniesienia tej wysokości nie tylko poprzez nakładanie grzywien w indywidualnych decyzjach, ale także poprzez stosowanie w konkretnych przypadkach ogólnie obowiązujących norm postępowania, takich jak wytyczne, to w związku z tym wytyczne te – a w szczególności przewidziana w nich nowa metoda obliczania grzywien, przy założeniu, że skutkuje ona podniesieniem wysokości nakładanych grzywien – były dla przedsiębiorstw racjonalnie przewidywalne w czasie popełnienia przez nie naruszeń, które miały miejsce przed wydaniem wytycznych.

(por. pkt 202, 216–219, 222–224, 227–231)

12. Przyjmując normy dotyczące postępowania, których celem jest wywołanie zewnętrznych skutków, jak w przypadku wytycznych, które skierowane są do podmiotów gospodarczych, i ogłaszając poprzez publikację, że będzie je stosować od tej pory do przypadków w nich przewidzianych, dana instytucja sama sobie wyznacza granice uznania i nie może odejść od tych norm bez narażania się na sankcję lub naruszenie ogólnych zasad prawa takich jak zasada równego traktowania lub zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań. Z tego powodu nie można wyłączyć, że takie ogólnie obowiązujące normy postępowania, pod pewnymi warunkami i w zależności od ich treści, mogą wywoływać skutki prawne.

W tym zakresie nawet jeśli wydane przez Komisję wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS nie stanowią podstawy prawnej decyzji nakładającej na podmiot gospodarczy grzywnę, ponieważ opiera się ona na art. 3 i 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17, to określają one w sposób generalny i abstrakcyjny tryb postępowania, jaki narzuciła sobie Komisja dla celów ustalenia kwoty grzywien nałożonych w tej decyzji, i zapewniają w konsekwencji tym przedsiębiorstwom pewność prawa.

(por. pkt 210–213)

13. Wagę naruszeń należy ustalić na podstawie licznych okoliczności, do których należą szczególne okoliczności sprawy, jej kontekst i odstraszające działanie grzywien, przy czym nie ma potrzeby ustalania wiążącej lub wyczerpującej listy kryteriów, które należy obowiązkowo uwzględnić.

Wśród okoliczności, które mogą wpływać na ocenę wagi naruszeń, znajdują się: zachowanie każdego przedsiębiorstwa, rola odgrywana przez każde z nich w ustalaniu uzgodnionych praktyk, korzyść, jaką odniosły z tych praktyk, ich rozmiary i wartość odnośnych towarów oraz zagrożenie, jakie stanowi ten rodzaj naruszeń dla celów Wspólnoty.

Wynika z tego z jednej strony, że w celu ustalenia wysokości grzywny można brać pod uwagę zarówno całkowity obrót przedsiębiorstwa, który stanowi wskazówkę, aczkolwiek przybliżoną i niedoskonałą, wielkości tego przedsiębiorstwa i jego siły gospodarczej, jak i obrót uzyskany z towarów będących przedmiotem naruszenia, który może zatem stanowić wskazówkę co do rozmiaru tego naruszenia. Z drugiej strony wynika z tego, że ani jednemu, ani drugiemu obrotowi nie należy przypisywać nieproporcjonalnie dużego znaczenia w porównaniu z innymi kryteriami oceny i, w konsekwencji, że wymierzenie stosownej grzywny nie może być wynikiem zwykłego rachunku opartego na całkowitym obrocie. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy odnośne towary mają jedynie ułamkowy udział w tym obrocie.

(por. pkt 241–243, 257, 292, 312)

14. W ramach odwołania kontrola Trybunału ma na celu z jednej strony zbadanie, w jakim zakresie Sąd poprawnie z punktu widzenia prawa uwzględnił wszystkie czynniki istotne dla oceny wagi określonego zachowania w świetle art. 85 traktatu (obecnie art. 81 WE) i art. 15 rozporządzenia nr 17, i z drugiej strony sprawdzenie, czy Sąd odpowiedział w sposób wymagany prawem na wszystkie argumenty przedstawione przez wnoszącego odwołanie na rzecz zniesienia lub zmniejszenia grzywny.

Natomiast do obowiązków Trybunału, który rozstrzyga kwestie prawne w ramach odwołania, nie należy zastąpienie własną, bardziej słuszną oceną oceny Sądu, który w ramach nieograniczonego prawa orzekania orzeka o kwotach grzywien nałożonych na przedsiębiorstwa z powodu naruszenia przez nie prawa wspólnotowego.

(por. pkt 244, 245, 303)

15. Ogłaszając w wytycznych metodę, którą zamierzała stosować przy obliczaniu nałożonych grzywien na podstawie art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17, Komisja nie wyszła poza ramy prawne wyznaczone przez ten przepis i nie przekroczyła w żadnym wypadku granic uznania, które przyznał jej prawodawca.

Metoda ta, o ile odchodzi od wcześniejszej praktyki Komisji, zgodnie z którą przypisywała ona większe znaczenie obrotowi ukaranych przedsiębiorstw, o tyle nie narusza w żadnej mierze przepisów tego artykułu, tak jak zostały one zinterpretowane w orzecznictwie, które nie nakazują wcale obliczania grzywien na podstawie kwot opierających się na obrocie danego przedsiębiorstwa. Natomiast przewidując uwzględnienie wielu okoliczności przy ocenie wagi naruszenia, między innymi korzyści uzyskanych na skutek naruszenia lub potrzeby zapewnienia grzywnom odstraszającego skutku, nie wykluczając w żaden sposób uwzględnienia obrotu, a zatem wprowadzając elementy zwiększające elastyczność – metoda ta umożliwia Komisji wykonywanie jej uprawnień dyskrecjonalnych w pełnej zgodności z tymi przepisami.

(por. pkt 252, 254, 258, 260, 261, 267)

16. Górną granicę grzywny, o której mowa w art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17, należy rozumieć tak, że ostateczna kwota nałożonej na przedsiębiorstwo grzywny nie może przekroczyć tej granicy. Przepis ten nie zakazuje zatem Komisji odwoływania się przy dokonywaniu obliczeń do pośredniej kwoty, która przekracza tę granicę. Nie sprzeciwia się on również temu, aby pośrednie obliczenia uwzględniające wagę i czas trwania naruszenia były dokonywane na podstawie kwoty, która przekracza tę granicę. Jeśli po dokonaniu obliczeń okaże się, że ostateczna kwota grzywny powinna zostać zmniejszona o kwotę, o którą przekracza tę górną granicę, fakt, że niektóre czynniki, takie jak waga i czas trwania naruszenia, nie wpływają rzeczywiście na kwotę nałożonej grzywny, jest tylko zwykłą konsekwencją zastosowania do tej ostatecznej kwoty owej górnej granicy.

Owa górna granica służy uniknięciu nakładania grzywien, których przedsiębiorstwa przewidywalnie nie będą w stanie zapłacić ze względu na ich wielkość określoną na podstawie całkowitego obrotu, jakkolwiek w sposób przybliżony i niedoskonały. Chodzi zatem o granicę mającą jednolite zastosowanie do wszystkich przedsiębiorstw i uzależnioną od wielkości każdego z nich, która służy uniknięciu nadmiernych i nieproporcjonalnych grzywien. Ta górna granica, w przeciwieństwie do kryteriów wagi i czasu trwania naruszenia, służy zatem odrębnemu i niezależnemu celowi. Jej jedyną możliwą konsekwencją jest to, że kwota grzywny obliczona na podstawie tych kryteriów zostaje obniżona do dozwolonej maksymalnej wysokości. Jej zastosowanie oznacza, że zainteresowane przedsiębiorstwo nie płaci grzywny, która w zasadzie byłaby należna zgodnie z oceną opartą na tych kryteriach.

(por. pkt 277–283, 323)

17. Komisja nie ma obowiązku uwzględnienia przy ustalaniu kwoty grzywny deficytowej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, ponieważ uznanie takiego obowiązku oznaczałoby zapewnienie przedsiębiorstwom gorzej przystosowanym do warunków rynkowych nieuzasadnionej przewagi nad konkurencją.

(por. pkt 327)

18. Komisja dysponuje uprawnieniem w zakresie uznania, że informacje udzielone przez przedsiębiorstwo, które mogą w zasadzie uzasadniać obniżenie kwoty grzywny na podstawie części D pkt 2 komunikatu w sprawie współpracy, nie zobowiązują koniecznie do obniżenia temu przedsiębiorstwu grzywny na podstawie tego komunikatu.

Ponadto obniżenie grzywny na podstawie komunikatu w sprawie współpracy jest w szczególności tylko wtedy uzasadnione, gdy udzielone informacje, a bardziej ogólnie zachowanie danego przedsiębiorstwa, mogłyby świadczyć o prawdziwej współpracy z jego strony. Jak bowiem wynika z samego pojęcia współpracy użytego w tekście komunikatu w sprawie współpracy, a w szczególności we wprowadzeniu i części D pkt 1 tego komunikatu, obniżka na podstawie tego komunikatu może być przyznana w istocie tylko wtedy, gdy przedsiębiorstwo wykazuje swoim zachowaniem wolę współpracy.

Zatem przedsiębiorstwo, które udzieliło niezupełnych i częściowo nieścisłych informacji, nie może powoływać się na takie zachowanie.

(por. pkt 393–397)

19. Komisja czyni zadość obowiązkowi poszanowania prawa przedsiębiorstw do bycia wysłuchanym, jeśli wskazuje wyraźnie w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów, że zbada, czy należy nałożyć na te przedsiębiorstwa grzywny, i jeśli wymienia zasadnicze okoliczności faktyczne i prawne, które mogą prowadzić do nałożenia takiej grzywny, tj. wagę i czas trwania domniemanego naruszenia i jego dokonanie „umyślnie lub przez niedbalstwo”. W ten sposób podaje im informacje, które są niezbędne do obrony nie tylko przed stwierdzeniem naruszenia, ale także przed nałożeniem grzywny.

Jednakże udzielenie wskazówek dotyczących wysokości przewidywanych grzywien przed umożliwieniem przedsiębiorstwom przedstawienia uwag dotyczących postawionych im zarzutów oznaczałoby uprzedzenie w sposób niewłaściwy decyzji Komisji.

Podobnie Komisja nie ma również obowiązku wskazania w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów możliwości ewentualnej zmiany polityki ustalania wysokości kwoty grzywien, która to możliwość podyktowana jest ogólnymi względami polityki konkurencji pozostającymi bez bezpośredniego związku z konkretnymi okolicznościami rozpatrywanych spraw.

(por. pkt 428, 434, 435)

20. Kwestia zakresu obowiązku uzasadnienia stanowi kwestię prawną, która podlega kontroli Trybunału w ramach odwołania, ponieważ kontrola zgodności z prawem decyzji w ramach odwołania musi koniecznie uwzględniać fakty, na podstawie których Sąd doszedł do wniosku, że uzasadnienie jest wystarczające lub niewystarczające.

(por. pkt 453)

21. Obowiązek uzasadnienia indywidualnej decyzji ma na celu umożliwienie Trybunałowi kontroli zgodności z prawem tej decyzji i udzielenie zainteresowanemu wystarczających wskazówek do ustalenia, czy decyzja jest zasadna lub czy dotknięta jest wadą pozwalającą na zakwestionowanie jej ważności.

Zainteresowany powinien zatem zostać poinformowany o uzasadnieniu w zasadzie w tym samym czasie co o niekorzystnej dla niego decyzji. Brak uzasadnienia nie może zostać naprawiony w ten sposób, że zainteresowany dowie się o uzasadnieniu decyzji w trakcie postępowania przed Trybunałem.

(por. pkt 462, 463)