Sprawa T‑406/09

Donau Chemie AG

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Konkurencja — Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Rynek węglika wapnia i magnezu dla przemysłu metalurgicznego i gazowniczego w EOG, z wyłączeniem Irlandii, Hiszpanii, Portugalii i Zjednoczonego Królestwa — Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 81 WE — Ustalanie cen i podział rynku — Grzywny — Artykuł 23 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 — Wytyczne w sprawie obliczania kwoty grzywien z 2006 r. — Okoliczności łagodzące — Współpraca w toku postępowania administracyjnego — Obowiązek uzasadnienia — Równość traktowania — Proporcjonalność — Zdolność płatnicza”

Streszczenie – Wyrok Sądu (trzecia izba) z dnia 14 maja 2014 r.

(art. 81 WE, 253 WE)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 28)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 29, 30, 120)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 58–60, 222, 306–310)

W ramach postępowania na podstawie art. 81 WE, przy ocenie przez Komisję kwoty grzywny, jaką należy nałożyć na przedsiębiorstwo, istnieje rozróżnienie między kryterium dotyczącym wprowadzenia lub niewprowadzenia w życie naruszenia a kryterium dotyczącym jego rzeczywistego wpływu na rynek. Jeśli chodzi o naruszenie polegające na podziale rynków, ustalaniu kwot, podziale klientów, ustalaniu cen i wymianie istotnych informacji handlowych, należy uznać, iż pierwsze z tych dwóch kryteriów jest spełnione, jeżeli zostanie wykazane, że to co zostało uzgodnione między uczestnikami kartelu zostało faktycznie wprowadzone w życie w ramach ich praktyki handlowej, to znaczy że członkowie kartelu podjęli działania mające na celu zastosowanie ustalonych cen, na przykład poprzez poinformowanie o nich klientów, wydanie pracownikom instrukcji, że mają traktować je jako podstawę do negocjacji i poprzez kontrolowanie ich stosowania przez ich konkurentów oraz ich własne oddziały sprzedaży. Jeśli chodzi o kryterium dotyczące rzeczywistego wpływu naruszenia na rynek, odnosi się ono do kwestii rzeczywistego oddziaływania wprowadzonego w życie naruszenia na konkurencję na danym rynku. Wprawdzie wprowadzenie w życie naruszenia stanowi istotny element, który – zważywszy na szczególne okoliczności każdej sprawy – może okazać się wystarczający, by uznać, że omawiane naruszenie miało rzeczywisty wpływ na rynek, jednak wprowadzenie w życie porozumienia niekoniecznie oznacza, że ma ono rzeczywisty wpływ. Kryteria oparte odpowiednio na wprowadzeniu lub niewprowadzeniu w życie naruszenia oraz na jego rzeczywistym wpływie na rynek są zatem odrębne i nie można domniemywać, że w razie spełnienia pierwszego kryterium drugie kryterium będzie również automatycznie spełnione. (por. pkt 69, 70)

Wprawdzie Komisja nie może odstąpić od reguł, które sama sobie narzuciła, chyba że przedstawi powody, które będą zgodne z zasadą równego traktowania, może ona jednak te reguły swobodnie zmieniać bądź zastępować innymi. W sytuacji, która objęta jest zakresem stosowania nowych reguł nie można zarzucać Komisji, że nie zbadała w celu określenia wagi naruszenia kryterium nieprzewidzianego w tych nowych regułach, jedynie na tej podstawie, iż jego analiza była przewidziana we wcześniejszych regułach. (por. pkt 74, 87, 150–152, 175)

Wagę naruszeń prawa konkurencji Unii należy ustalić na podstawie licznych okoliczności, do których należą szczególne okoliczności sprawy, jej kontekst i odstraszające działanie grzywien, przy czym nie ma potrzeby ustalania wiążącej lub wyczerpującej listy kryteriów, które należy obowiązkowo uwzględnić. Fakt, iż Komisja przedstawiła w wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1/2003 swoje podejście w zakresie oceny wagi naruszenia, nie wyklucza tego, że może ona dokonać tej oceny w sposób całościowy, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności danej sprawy, w tym również elementów, które nie zostały wyraźnie wymienione w wytycznych. Fakt, iż wytyczne nie przewidują wyraźnie – w ramach określenia wagi naruszenia w celu ustalenia kwoty podstawowej grzywny – analizy rzeczywistego wpływu naruszenia na rynek, nie przeszkadza Komisji w zbadaniu również tego czynnika. Na poparcie swych twierdzeń zmierzających do zakwestionowania kwoty grzywny nałożonej na skarżącego z tytułu naruszenia reguł konkurencji skarżący nie może jednak poprzestać na wskazaniu, że Komisja winna była też zbadać w celu oceny wagi naruszenia ten czy inny czynnik, którego analiza nie była przewidziana w wytycznych. Musi on również wykazać, w jaki sposób owa analiza zmieniłaby ocenę wagi naruszenia przyjętą przez Komisję i uzasadniłaby nałożenie niższej grzywny. (por. pkt 76–78)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 81)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 92, 138)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 93, 95, 115, 117, 127)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 108, 143, 144)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 110)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 112)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 145)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 154)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 162, 166, 169)

Aby naruszenie reguł konkurencji Unii można było uznać za popełnione umyślnie, a nie wskutek niedbalstwa, nie jest konieczne, by dane przedsiębiorstwo było świadome naruszenia tych reguł, ale wystarczy, że nie mogło ono nie zauważać, iż jego postępowanie miało na celu naruszenie konkurencji na wspólnym rynku. Wynika stąd, że znajomość przez personel kierowniczy przedsiębiorstwa dokładnej treści wspomnianych reguł, którą można nabyć dzięki programowi kształcenia i zapewnienia zgodności, nie jest koniecznym warunkiem stwierdzenia naruszenia rzeczonych reguł. Przeciwnie pomimo braku takiej wiedzy można stwierdzić naruszenie tych reguł popełnione nie tylko wskutek niedbalstwa, ale również umyślnie. (por. pkt 171)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 175)

Przedstawienie nowych dowodów po złożeniu dupliki pozostaje możliwe w przypadku, gdy przedstawiający dowody nie mógł przed zakończeniem procedury pisemnej uzyskać tychże dowodów lub jeśli spóźnione przedstawienie dowodów przez drugą stronę uzasadnia możliwość uzupełnienia akt, tak aby zapewnić zachowanie zasady kontradyktoryjności. Jeśli chodzi o odstępstwo od reguł dotyczących wskazania nowych dowodów, art. 48 § 1 regulaminu postępowania przed Sądem wymaga, by strony uzasadniły opóźnienie we wskazaniu przez siebie tych dowodów. Wymóg ten oznacza, że sądowi przysługuje uprawnienie do kontroli uzasadnienia opóźnienia we wskazaniu tych dowodów, oraz w odpowiednim przypadku, treści tych dowodów, a także, jeżeli wniosek nie został uzasadniony w sposób wystarczający z prawnego punktu widzenia, do ich odrzucenia. Tym bardziej tak samo jest w przypadku wskazania nowych dowodów po złożeniu dupliki. (por. pkt 212)

W celu określenia odpowiedniego poziomu obniżki, jaka powinna zostać zastosowana do kwoty grzywny, jaką należy nałożyć za naruszenie reguł konkurencji Unii, w zamian za współpracę przedsiębiorstwa w postępowaniu w sprawie stwierdzenia tego naruszenia, nie należy uwzględniać faktu, iż owa grzywna ma na celu ukaranie tego przedsiębiorstwa za udział nie tylko w części naruszenia, w odniesieniu do której przekazało ono dowody mające znaczącą wartość dodaną, ale również w innej części tego samego naruszenia, w odniesieniu do której nie przekazało ono takich dowodów. (por. pkt 229)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 233)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 250)

W ramach postępowania na podstawie art. 81 WE, przy ocenie przez Komisję kwoty grzywny, jaką należy nałożyć na przedsiębiorstwo, wprawdzie zysk, jaki zainteresowane przedsiębiorstwo mogło czerpać z naruszenia, i bardziej ogólnie korzyści, jakie odniosło na rynkach objętych naruszeniem, stanowią jeden z elementów, który można uwzględnić przy ustalaniu kwoty grzywny, jednak po stronie Komisji lub sądu Unii, gdy wykonuje on nieograniczone prawa orzekania w dziedzinie grzywien, nie istnieje żaden obowiązek zapewnienia, by ta kwota była wprost proporcjonalna do korzyści uzyskanych przez dane przedsiębiorstwo na tych rynkach lub by ich nie przekroczyła. (por. pkt 258)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 259)

W ramach postępowania na podstawie art. 81 WE, przy ocenie przez Komisję kwoty grzywny, jaką należy nałożyć na przedsiębiorstwo, górna granica 10% dotycząca jego obrotu ustalona w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003 ma na celu uniknięcie dysproporcji grzywien nakładanych przez Komisję w stosunku do znaczenia tego przedsiębiorstwa. Ta górna granica nie jest jednak wystarczająca do wyeliminowania ewentualnie nieproporcjonalnego charakteru grzywny nałożonej na kupca prowadzącego działalność w zakresie handlu materiałami o wysokiej wartości i osiągającego niewielkie zyski. (por. pkt 266–269, 271, 309, 310)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 285–290, 299)