Sprawa C‑293/14

Gebhart Hiebler

przeciwko

Walterowi Schlagbauerowi

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberster Gerichtshof)

„Odesłanie prejudycjalne — Dyrektywa 2006/123/WE — Przedmiotowy zakres zastosowania — Działalność związana z wykonywaniem władzy publicznej — Zawód kominiarza — Zadania należące do „ochrony przeciwpożarowej” — Ograniczenie terytorialne zezwolenia na prowadzenie działalności kominiarskiej — Usługa w ogólnym interesie gospodarczym — Konieczność — Proporcjonalność”

Streszczenie – wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 23 grudnia 2015 r.

Swoboda przedsiębiorczości — Swoboda świadczenia usług — Usługi na rynku wewnętrznym — Dyrektywa 2006/123 — Wymogi, jakie należy ocenić — Uregulowanie krajowe ograniczające zezwolenie na wykonywanie zawodu kominiarza do określonego obszaru geograficznego — Dopuszczalność — Warunki — Zadania należące do ochrony przeciwpożarowej jako zadania związane z usługami świadczonymi w ogólnym interesie gospodarczym — Ograniczenie terytorialne niezbędne i proporcjonalne do wykonywania tych zadań w warunkach opłacalnych ekonomicznie — Badanie przez sąd krajowy

Dyrektywę 2006/123 dotyczącą usług na rynku wewnętrznym należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ona swym zakresem w całości wykonywanie zawodu kominiarza, podczas gdy zawód ten oznacza nie tylko prowadzenie prywatnej działalności gospodarczej, lecz również wykonywanie zadań z zakresu „ochrony przeciwpożarowej”. W istocie zadania należące do „ochrony przeciwpożarowej” stanowią działania pomocnicze względem wykonywania władzy publicznej w zakresie, w jakim zasadniczo są one delegowane na kominiarzy przez burmistrza każdej gminy i wykonywane pod jego bezpośrednim nadzorem, natomiast kominiarzom nie przysługują uprawnienia egzekucyjne, uprawnienia do stosowania zakazów lub uprawnienia do stosowania środków przymusu względem ich klientów. Stwierdzenie to jest wsparte nałożonym na kominiarzy obowiązkiem polegającym na zgłaszaniu danej gminie, w trakcie wykonywania tych zadań, nieprawidłowości, które nie zostały usunięte, jeśli występuje poważne ryzyko pożaru lub jeśli zaistniała przeszkoda w przeprowadzeniu kontroli. Wynika stąd, że zadania należące do „ochrony przeciwpożarowej” wykonywane przez kominiarzy nie są jako takie związane z wykonywaniem władzy publicznej w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. i) dyrektywy 2006/123 i nie stanowią zatem działalności wyłączonej na podstawie tego przepisu z zakresu stosowania tej dyrektywy. (por. pkt 38, 39, 47; pkt 1 sentencji)

Artykuł 10 ust. 4, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 lit. a) i art. 15 ust. 3 dyrektywy 2006/123 dotyczącej usług na rynku wewnętrznym, należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym ograniczającym zezwolenie na wykonywanie zawodu kominiarza w całości do określonego okręgu geograficznego, w wypadku gdy przepisy te nie służą w sposób spójny i systematyczny osiągnięciu celu ochrony zdrowia publicznego, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego. W istocie art. 10 ust. 4 i art. 15 ust. 3 tej dyrektywy przewidują możliwość uzasadnienia ograniczenia swobody przedsiębiorczości, takiego jak wspomniane ograniczenie terytorialne, i wymagają w tym celu spełnienia identycznych przesłanek mających na celu to, aby omawiane ograniczenie przede wszystkim nie prowadziło do dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, następnie aby było uzasadnione nadrzędnym interesem publicznym i wreszcie aby było odpowiednie do zapewnienia osiągnięcia wyznaczonego celu, nie wykraczało poza to, co niezbędne do jego osiągnięcia, i aby nie istniała możliwość zastąpienia tych wymogów innymi, mniej restrykcyjnymi środkami, za pomocą których można osiągnąć ten sam skutek. W tym wypadku, wspomniane ograniczenie terytorialne jest stosowane bez dyskryminacji ze względu na narodowość i warunek dotyczący konieczności ograniczenia terytorialnego jest spełniony ponieważ ochrona zdrowia publicznego figuruje wśród względów nadrzędnego interesu publicznego mogących uzasadniać ograniczenia swobody przedsiębiorczości. Ponadto to ograniczenie umożliwia rozdzielenie kominiarzy na terenie kraju w sposób zrównoważony, zapewnienie całej ludności odpowiedniego dostępu do działalności kominiarskiej, a zatem zagwarantowanie adekwatnej ochrony zdrowia publicznego. Jednakże chociaż z powyższego wynika, że przepisy takie mogą zasadniczo osiągnąć cel ochrony zdrowia publicznego, to wymagane jest jeszcze, aby przepisy te realizowały ten cel w sposób spójny. W tym względzie wprawdzie ograniczenie terytorialne dotyczy wykonywania zawodu kominiarza w całości, jednak przepisy krajowe przyjmują jako jedyne kryterium podziału na sektory kryterium dotyczące minimalnej liczby kominiarzy, którym należy zapewnić opłacalność ekonomiczną działalności w ramach każdego okręgu kominiarskiego w celu zapewnienia właściwego wykonywania zadań należących do „ochrony przeciwpożarowej”, bez uwzględnienia w jakikolwiek sposób prywatnej działalności gospodarczej, która ponadto stanowi zasadniczą część wykonywania zawodu kominiarza. (por. pkt 55, 56, 58, 64, 65, 68, 79; pkt 2 sentencji)