Sprawa C‑285/12

Aboubacar Diakité

przeciwko

Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d’État (Belgia)]

„Dyrektywa 2004/83/WE — Minimalne normy dotyczące warunków przyznania statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej — Osoby kwalifikujące się do ochrony uzupełniającej — Artykuł 15 lit. c) — Poważne zindywidualizowane zagrożenie życia lub fizycznej integralności osoby cywilnej wynikające z przemocy nieselektywnej w sytuacjach konfliktów zbrojnych — Pojęcie „wewnętrznego konfliktu zbrojnego” — Wykładnia autonomiczna poprzez odniesienie do międzynarodowego prawa humanitarnego — Kryteria oceny”

Streszczenie – wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 30 stycznia 2014 r.

Kontrole graniczne, azyl i imigracja — Polityka azylowa — Status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej — Dyrektywa 2004/83 — Przesłanki kwalifikujące do ochrony uzupełniającej — Artykuły 2 lit. e) i art. 15 lit. c) — Poważne zindywidualizowane zagrożenie — Pojęcie wewnętrznego konfliktu zbrojnego — Wykładnia autonomiczna w stosunku do międzynarodowego prawa humanitarnego — Kryteria oceny

[dyrektywa Rady 2004/83, art. 2 lit. e), art. 15 lit. c)]

Wykładni art. 15 lit. c) dyrektywy 2004/83 w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony, oraz zawartości [treści] przyznawanej ochrony, należy dokonywać w ten sposób, że do celów stosowania tego przepisu przyjmuje się wystąpienie wewnętrznego konfliktu zbrojnego w sytuacji, gdy dochodzi do starć pomiędzy siłami porządkowymi państwa a jedną lub kilkoma uzbrojonymi grupami lub gdy dochodzi do starć pomiędzy dwiema lub kilkoma uzbrojonymi grupami, przy czym nie jest konieczne, by konflikt ten mógł być zakwalifikowany jako niemiędzynarodowy konflikt zbrojny w rozumieniu międzynarodowego prawa humanitarnego i by natężenie starć zbrojnych, poziom organizacji ścierających się sił zbrojnych czy czas trwania konfliktu stanowiły przedmiot oceny odrębnej od oceny poziomu przemocy szerzącej się na danym terytorium.

W istocie międzynarodowe prawo humanitarne oraz system ochrony uzupełniającej przewidziany przez dyrektywę 2004/83 realizują różne cele i wprowadzają wyraźnie odrębne mechanizmy ochrony. Tym samym, pod rygorem naruszenia obszarów właściwych każdemu z tych dwóch systemów, zdefiniowanych, odpowiednio, w międzynarodowym prawie humanitarnym i w art. 2 lit. e) dyrektywy w związku z jej art. 15 lit. c), możliwość korzystania z tego ostatniego systemu nie może być uzależniona od tego, czy przesłanki stosowania pierwszego systemu zostały spełnione.

Stwierdzenie istnienia konfliktu zbrojnego w rozumieniu dyrektywy nie powinno zależeć od określonego stopnia organizacji zwalczających się sił zbrojnych czy od długiego utrzymywania się konfliktu, jeśli stopień ten i czas trwania wystarczą, by starcia, do których dochodzi pomiędzy tymi siłami zbrojnymi, wywoływały taki poziom przemocy nieselektywnej, że istnieją poważne i udowodnione podstawy, aby uznać, iż jeśli osoba cywilna wróci do danego państwa lub regionu, to może narazić się na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy ze względu na sam fakt przebywania na tym obszarze, stwarzając w ten sposób rzeczywistą potrzebę ochrony międzynarodowej wnioskodawcy, który jest faktycznie narażony na ryzyko poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia życia lub nietykalności cielesnej.

(por. pkt 24, 26, 30, 34, 35; sentencja)

Sprawa C‑285/12

Aboubacar Diakité

przeciwko

Commissaire général aux réfugiés et aux apatrides

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d’État (Belgia)]

„Dyrektywa 2004/83/WE — Minimalne normy dotyczące warunków przyznania statusu uchodźcy lub statusu ochrony uzupełniającej — Osoby kwalifikujące się do ochrony uzupełniającej — Artykuł 15 lit. c) — Poważne zindywidualizowane zagrożenie życia lub fizycznej integralności osoby cywilnej wynikające z przemocy nieselektywnej w sytuacjach konfliktów zbrojnych — Pojęcie „wewnętrznego konfliktu zbrojnego” — Wykładnia autonomiczna poprzez odniesienie do międzynarodowego prawa humanitarnego — Kryteria oceny”

Streszczenie – wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 30 stycznia 2014 r.

Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Polityka azylowa – Status uchodźcy lub status ochrony uzupełniającej – Dyrektywa 2004/83 – Przesłanki kwalifikujące do ochrony uzupełniającej – Artykuły 2 lit. e) i art. 15 lit. c) – Poważne zindywidualizowane zagrożenie – Pojęcie wewnętrznego konfliktu zbrojnego – Wykładnia autonomiczna w stosunku do międzynarodowego prawa humanitarnego – Kryteria oceny

[dyrektywa Rady 2004/83, art. 2 lit. e), art. 15 lit. c)]

Wykładni art. 15 lit. c) dyrektywy 2004/83 w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony, oraz zawartości [treści] przyznawanej ochrony, należy dokonywać w ten sposób, że do celów stosowania tego przepisu przyjmuje się wystąpienie wewnętrznego konfliktu zbrojnego w sytuacji, gdy dochodzi do starć pomiędzy siłami porządkowymi państwa a jedną lub kilkoma uzbrojonymi grupami lub gdy dochodzi do starć pomiędzy dwiema lub kilkoma uzbrojonymi grupami, przy czym nie jest konieczne, by konflikt ten mógł być zakwalifikowany jako niemiędzynarodowy konflikt zbrojny w rozumieniu międzynarodowego prawa humanitarnego i by natężenie starć zbrojnych, poziom organizacji ścierających się sił zbrojnych czy czas trwania konfliktu stanowiły przedmiot oceny odrębnej od oceny poziomu przemocy szerzącej się na danym terytorium.

W istocie międzynarodowe prawo humanitarne oraz system ochrony uzupełniającej przewidziany przez dyrektywę 2004/83 realizują różne cele i wprowadzają wyraźnie odrębne mechanizmy ochrony. Tym samym, pod rygorem naruszenia obszarów właściwych każdemu z tych dwóch systemów, zdefiniowanych, odpowiednio, w międzynarodowym prawie humanitarnym i w art. 2 lit. e) dyrektywy w związku z jej art. 15 lit. c), możliwość korzystania z tego ostatniego systemu nie może być uzależniona od tego, czy przesłanki stosowania pierwszego systemu zostały spełnione.

Stwierdzenie istnienia konfliktu zbrojnego w rozumieniu dyrektywy nie powinno zależeć od określonego stopnia organizacji zwalczających się sił zbrojnych czy od długiego utrzymywania się konfliktu, jeśli stopień ten i czas trwania wystarczą, by starcia, do których dochodzi pomiędzy tymi siłami zbrojnymi, wywoływały taki poziom przemocy nieselektywnej, że istnieją poważne i udowodnione podstawy, aby uznać, iż jeśli osoba cywilna wróci do danego państwa lub regionu, to może narazić się na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy ze względu na sam fakt przebywania na tym obszarze, stwarzając w ten sposób rzeczywistą potrzebę ochrony międzynarodowej wnioskodawcy, który jest faktycznie narażony na ryzyko poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia życia lub nietykalności cielesnej.

(por. pkt 24, 26, 30, 34, 35; sentencja)