Zbiór Orzeczeń 
Sprawa C-2 8 4 / 1 6  
Slowakisc he Republik  
pr zeciwko  
Ac hmea BV  
(wniosek o w ydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof) 
Odesłanie prejudycjalne –Dwustronna umowa inwestycyjna zawarta w 1991 r. między Królestwem 
Niderlandów a Czeską iSłowacką Republiką Federacyjną i mająca nadal zastosowanie między 
Królestwem Niderlandów a Republiką Słowacką –Postanowienie umożliwiające inwestorowi 
umawiającej się strony wszczęcie spraw y przed sądem polubownym w przypadku sporu z drugą 
umawiającą się stroną –Zgodność z art. 18, 267 i 344 TFUE –Pojęcie „sądu”–Autonomia prawa Unii 
Streszczenie –w yrok Sądu (wielka izba) z dnia 6 marca 2018 r. 
1. Umowy międzynarodowe – Zawarcie – Obowiązek zapewnienia poszanowania autonomii 
porządku prawnego Unii – Zakres 
(art. 2 TUE, art. 4 ust. 3 akapit pierwszy TUE, art. 19 TUE; art. 267 TFUE, 344 TFUE) 
2. Pytania prejudycjalne – Wystąpienie do Trybunału – Sąd krajowy w rozumieniu 
art. 267 TFUE – Pojęcie – Sąd polubowny niestanowiący części systemu sądowniczego państwa 
członkowskiego – Wykluczenie 
(art. 267 TFUE) 
3. Umowy międzynarodowe – Umowy zawarte przez państwa członkowskie – Umowy sprzed 
przystąpienia państwa członkowskiego do Unii – Dwustronna umowa inwestycyjna między 
Królestwem Niderlandów a Republiką Słowacką – Postanowienie umożliwiające inwestorowi 
umawiającej się strony wszczęcie sprawy przed sądem polubownym w przypadku sporu z drugą 
umawiającą się stroną – Brak możliwości wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości 
z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w przedmiocie pytań dotyczących prawa Unii 
– Niedopuszczalność – Naruszenie autonomii prawa Unii 
(art. 267 TFUE, 344 TFUE) 
1. Zobacz tekst orzeczenia. 
(zob. pkt 32, 34–37) 
2. Prawo Unii charakteryzuje się w istocie tym, że pochodzi z niezależnego źródła, jakie stanowią 
traktaty, swoją nadrzędnością względem prawa państw członkowskich oraz bezpośrednią skutecznością 
szeregu przepisów znajdujących zastosowanie do oby wateli państw członkowskich i samych tych 
państw. Owe cechy charakterystyczne doprowadziły do powstania ustrukturyzowanej sieci zasad, 
PL 
ECLI:EU:C:2018 :158 1 
STRESZCZ ENIE – SPRAWA C-284/16  
ACHMEA  
przepisów i wzajemnie zależnych od siebie stosunków prawnych wiążących wzajemnie samą Unię i jej 
państwa członkowskie, jak również te państwa między sobą [zob. podobnie opinia 2/13 (przystąpienie 
Unii do EKPC) z dnia 18 grudnia 2014 r., EU:C:2014 :2454 , pkt 165–167 i przytoczone tam 
orzecznictwo]. Mając na uwadze wskazane w pkt 33 niniejszego w yroku naturę i charakterystykę prawa 
Unii, prawo to należy uznać zarazem za stanowiące część prawa obowiązującego w każdym państwie 
członkowskim oraz za pochodzące z umow y międzynarodowej między państwami członkowskimi. 
Z pow yższego w ynika, że z obydwu tych względów sąd polubowny, o którym mowa w art. 8 BIT, może 
być powołany do dokony wania w ykładni, względnie do stosowania prawa Unii i w szczególności 
przepisów dotyczących swobód podstawow ych, w tym swobody przedsiębiorczości i swobodnego 
przepły wu kapitału. Należy w związku z tym, po drugie, zbadać, czy sąd polubowny tego rodzaju jak 
wskazany w art. 8 BIT należy do systemu sądowego Unii, a w szczególności, czy możeonbyć uznany 
za sąd jednego z państw członkowskich w rozumieniu art. 267 TFUE. Tymczasem w sprawie 
rozpatry wanej w postępowaniu głównym sąd polubowny nie stanowi elementu systemu sądowego 
utworzonego w Niderlandach i Słowacji. Ponadto to właśnie w yjątkow y charakter jurysdykcji owego 
sądu względem jurysdykcji sądów tych dwóch państw członkowskich stanowi jeden z głównych 
powodów dla istnienia art. 8 BIT. Pow yższa charakterystyka sądu polubownego, którego dotyczy 
sprawa w postępowaniu głównym, oznacza, że tak czy inaczej nie może on zostać zakwalifikowany 
jako sąd „jednego z państw członkowskich” w rozumieniu art. 267 TFUE. 
(zob. pkt 33, 41–43, 45, 46) 
3. Artykuły 267 i 344 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie 
postanowieniu umow y międzynarodowej zawartej między państwami członkowskimi, tego rodzaju jak 
art. 8 umow y o wspieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji pomiędzy Królestwem Niderlandów 
a Czeską iSłowacką Republiką Federacyjną, wedle którego inwestor z jednego z tych państw 
członkowskich może, w przypadku sporu dotyczącego inwestycji w drugim państwie członkowskim, 
wszcząć postępowanie przeciwko temu drugiemu państwu członkowskiemu przed sądem 
polubownym, którego kompe tencję państwo to zobowiązałosię uznać. 
Prawdą jest, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału umowa międzynarodowa 
przewidująca utworzenie sądu mającego kompe tencję do dokony wania w ykładni jej postanowień, 
którego orzeczenia wiążą instytucje, w tym również Trybunał, nie jest zasadniczo niezgodna z prawem 
Unii. Kompe tencje Unii w dziedzinie stosunków międzynarodow ych i przysługująca jej zdolność do 
zawierania umów międzynarodow ych obejmują bowiem w sposób konieczny uprawnienie do związania 
się orzeczeniami organu sądowego, utworzonego lub w yznaczonego na mocy takich umów, w zakresie 
w ykładni i stosowania ich postanowień, pod warunkiem że pozostaje poszanowana autonomia Unii i jej 
porządku prawnego [zob. podobnie, opinia 1/91 (porozumienie EOG – I) z dnia 14 grudnia 1991 r., 
EU:C:1991 :490, pkt 40, 70; opinia 1/09 (porozumienie ustanawiające jednolity system rozstrzygania 
sporów patentow ych) z dnia 8 marca 2011 r., EU:C:2011 :123, pkt 74 i 76; a także opinia 2/13 
(przystąpienie Unii do EKPC) z dnia 18 grudnia 2014 r., EU:C:2014 :2454 , pkt 182, 183]. Jednakże 
w niniejszej sprawie – poza okolicznością, że spory podlegające kompe tencji sądu polubownego 
wskazanego w art. 8 BIT mogą dotyczyć w ykładni zarówno owej umow y, jak również prawa Unii – 
możliwość przedłożenia tych sporów do rozpatrzenia instytucji, która nie należy do systemu sądowego 
Unii, jest przewidziana w umowie, która nie została zawarta przez Unię, lecz przez państwa 
członkowskie. Wskazany art. 8 BIT możezaś podważyć zasadę wzajemnego zaufania między 
państwami członkowskimi oraz zachowanie szczególnego charakteru prawa ustanowionego 
w traktatach, zapewnionego poprzez procedurę odesłania prejudycjalnego przewidzianą 
w art. 267 TFUE, i nie jest w związku z tym zgodny z zasadą lojalnej współpracy przypomnianą 
w pkt 34 niniejszego w yroku. W tych okolicznościach art. 8 BIT narusza autonomię prawa Unii. 
(zob. pkt 57–60, sentencja) 
ECLI:EU:C:2018 :158 2