Keywords

Summary



Keywords

1. Postępowanie – Bezwzględne przeszkody procesowe – Badanie z urzędu przez sąd – Utrata interesu prawnego w trakcie postępowania – Zaliczenie

(regulamin postępowania przed Sądem, art. 113)

2. Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Interes prawny – Konieczność posiadania istniejącego i aktualnego interesu prawnego

(art. 230 WE)

3. Prawa podstawowe – Prawo do skutecznej ochrony sądowej – Granice – Przestrzeganie przesłanek dopuszczalności skargi

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47)

Summary

1. Na podstawie art. 113 regulaminu Sąd może w każdym czasie, po wysłuchaniu stron, z urzędu stwierdzić, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi na bezwzględne przeszkody procesowe lub że skarga stała się bezprzedmiotowa i nie ma potrzeby jej rozpatrywania.

Zatem brak interesu prawnego stanowi bezwzględną przeszkodę procesową, którą sąd Unii rozpatruje z urzędu. Należy uznać, że co się tyczy utraty interesu prawnego w trakcie postępowania, sąd Unii może rozpatrzyć to zagadnienie również z urzędu.

(por. pkt 59, 60)

2. Skarga o stwierdzenie nieważności lub zmianę decyzji wniesiona przez osobę fizyczną lub prawną jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy skarżący ma interes w stwierdzeniu nieważności lub zmianie zaskarżonego aktu. Interes taki zakłada, że stwierdzenie nieważności i/lub zmiana tego aktu może samo w sobie wywierać skutki prawne lub – według innej formuły – że skarga może przez swoje skutki spowodować korzyść dla strony, która ją wniosła, i że wykazuje ona istniejący i aktualny interes w stwierdzeniu nieważności lub zmianie tego aktu.

Interes prawny musi jednak istnieć, pod rygorem umorzenia postępowania, do momentu wydania orzeczenia sądowego. Wymóg ten zapewnia na płaszczyźnie procesowej, żeby w interesie prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości do sądów nie wnoszono o opiniodawcze wyjaśnienie kwestii prawnych ani zagadnień mających charakter czysto teoretyczny.

Ponadto jeżeli interes, na który powołuje się skarżący, dotyczy przyszłej sytuacji prawnej, musi on wykazać, że naruszenie tej sytuacji jest już w tej chwili pewne. Zatem skarżący nie może powołać się na okoliczności przyszłe i niepewne w celu uzasadnienia interesu w zakresie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu. W dodatku to na skarżącym spoczywa ciężar udowodnienia przysługującego mu interesu prawnego stanowiącego pierwszą i podstawową przesłankę skargi do sądu.

(por. pkt 77–80)

3. Prawo do sądu, którego szczególnym aspektem jest prawo dostępu do sądu, zagwarantowane w art. 6 europejskiej konwencji praw człowieka i któremu został poświęcony art. 47 karty praw podstawowych nie jest prawem bezwzględnym i może podlegać ograniczeniom dopuszczonym w sposób dorozumiany, w szczególności jeżeli chodzi o przesłanki dopuszczalności skargi. Ograniczenia te nie mogą uszczuplać dostępu otwartego dla jednostki w taki sposób lub w takim zakresie, że zostanie naruszona istota jej prawa do sądu. Muszą one zmierzać do zgodnego z prawem celu i musi istnieć racjonalny stosunek proporcjonalności między zastosowanymi środkami a zamierzonym celem.

W tym zakresie choć wymóg istnienia interesu prawnego wydaje się ograniczać prawo dostępu do sądu, ograniczenie to nie stanowi w sposób oczywisty naruszenia istoty tego prawa, gdyż wymóg, aby od momentu wniesienia skargi do wydania wyroku skarżący miał interes we wniesieniu skargi na jego zdaniem szkodliwy akt, realizuje uzasadniony cel, polegający przecież na tym, aby działając w interesie prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości, uniknąć sytuacji, w której sąd Unii Europejskiej miałby rozstrzygać kwestie czysto teoretyczne, z czego nie wynikają skutki prawne ani poprawa sytuacji strony skarżącej.

(por. pkt 97, 99)