Sprawa T‑91/10

Lucchini SpA

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Konkurencja — Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Rynek prętów zbrojeniowych prostych lub w kręgach — Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 65 EWWiS, po wygaśnięciu traktatu EWWiS, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1/2003 — Ustalanie cen i terminów płatności — Ograniczanie lub kontrolowanie produkcji lub sprzedaży — Naruszenie istotnych wymogów proceduralnych — Podstawa prawna — Prawo do obrony — Grzywny — Waga i czas trwania naruszenia — Okoliczności łagodzące — Uwzględnienie wyroku stwierdzającego nieważność w sprawie powiązanej”

Streszczenie – wyrok Sądu (ósma izba) z dnia 9 grudnia 2014 r.

Akty instytucji – Akty Komisji – Właściwość – Zakres – Uprawnienie do wydania aktu, w tym do jego zmiany z poszanowaniem przepisów regulujących kwestie kompetencyjne i formalne

Postępowanie sądowe – Replika – Wymogi formalne – Zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów – Replika odsyłająca do załączonych do niej dokumentów – Dopuszczalność – Przesłanki – Pełnienie przez te dokumenty funkcji czysto dowodowej i pomocniczej definiującej załącznik

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 56–60, 66, 67, 69)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 61–65, 68)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 70–72)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 76–80, 102)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 105, 106)

Uprawnienie Komisji do przyjęcia określonego aktu zawiera w sobie siłą rzeczy również uprawnienie do zmiany tego aktu. Tak więc Komisja może zwłaszcza dołączyć brakujące załączniki do danej decyzji. Wykonywanie uprawnienia do przyjmowania decyzji zmieniających powinno być realizowane przy poszanowaniu przepisów dotyczących jej kompetencji oraz z zachowaniem formy i procedur przewidzianych w tym względzie przez traktat. (por. pkt 108)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 120–122, 161, 255, 256)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 120, 159, 160)

W ramach wspólnotowego porządku prawnego instytucje posiadają wyłącznie kompetencje powierzone. Z tego powodu w preambule aktów wspólnotowych wskazana jest podstawa prawna, która upoważnia odpowiednią instytucję do podjęcia działania w danej dziedzinie. Wybór właściwej podstawy prawnej ma bowiem znaczenie o charakterze konstytucyjnym. Podstawę prawną decyzji, w której Komisja stwierdza, po wygaśnięciu traktatu EWWiS, że dane przedsiębiorstwo popełniło naruszenie art. 65 ust. 1 EWWiS i nakłada na nie grzywnę, stanowi w odniesieniu do stwierdzenia naruszenia art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1/2003, a w odniesieniu do nałożenia grzywny art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003. (por. pkt 125, 129)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 130–146)

Stosowanie uregulowań traktatu WE w dziedzinie początkowo podlegającej traktatowi EWWiS powinno mieć miejsce w poszanowaniu zasad rządzących stosowaniem prawa w czasie. W tym względzie, o ile uznaje się ogólnie, iż przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań toczących się w chwili ich wejścia w życie, o tyle przepisy materialne należy, w celu zapewnienia przestrzegania zasady pewności prawa oraz zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, interpretować jako dotyczące sytuacji zaistniałych przed ich wejściem w życie jedynie w przypadku, gdy z ich treści, celów lub systematyki jasno wynika, że należy im przypisać taki skutek. Z takiego punktu widzenia w odniesieniu do kwestii przepisów materialnych znajdujących zastosowanie do sytuacji prawnej, która ostatecznie powstała przed wygaśnięciem traktatu EWWiS, ciągłość porządku prawnego Unii oraz wymogi dotyczące zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań nakazują zastosowanie przepisów materialnych wydanych na podstawie traktatu EWWiS do okoliczności faktycznych objętych jego zakresem stosowania ratione materiae i ratione temporis. W tym względzie zasada ustawowej określoności czynów zabronionych i kar nie wymaga, by norma materialna, za której naruszenie zostaje wymierzona sankcja, obowiązywała nie tylko w momencie popełnienia czynu bezprawnego, lecz również w momencie wydania decyzji wymierzającej sankcję. (por. pkt 147, 148, 150–153)

Jako że stwierdzenie nieważności aktu Unii nie musi koniecznie wywierać wpływu na ważność aktów przygotowawczych, postępowanie mające na celu zastąpienie aktu, którego nieważność stwierdzono, może co do zasady zostać podjęte na nowo dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem. Należy zatem uznać, że wyrok Sądu, w którym stwierdzono nieważność decyzji Komisji stwierdzającej naruszenie reguł konkurencji i nakładającej grzywny, nie wpływa na zgodność z prawem pisma w sprawie przedstawienia zarzutów i pisma w sprawie przedstawienia dodatkowych zarzutów oraz że Komisja może słusznie podjąć postępowanie dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem. Wynika z tego, że przysługujące stronie skarżącej prawo do obrony nie zostało naruszone przez Komisję wskutek tego, że nie skierowała ona do niej nowego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów, lub wskutek tego, że nie została ona poproszona o wyrażenie opinii na temat analizy i łącznego zastosowania wybranej przez Komisję nowej podstawy prawnej celem przyjęcia przez nią jej nowej decyzji. (por. pkt 173, 175, 177, 181)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 186–193)

Chociaż sam fakt, że kapitał zakładowy dwóch odrębnych spółek handlowych należy do tej samej osoby lub do tej samej rodziny, nie wystarcza do wykazania, że te dwie spółki tworzą razem jedną jednostkę gospodarczą, niemniej jednak istnienie takiej jednostki gospodarczej może wynikać z całokształtu okoliczności. Wśród takich okoliczności może figurować ta, że niektóre osoby pełniły obowiązki równolegle w tych spółkach, w szczególności poprzez zajmowanie kluczowych stanowisk w ich organach zarządzających. Ponadto fakt, że dana osoba prawna produkuje sama towar będący przedmiotem kartelu, nie jest decydujący do celów przypisania zachowań stanowiących naruszenie art. 65 EWWiS. Wreszcie przedłużona w milczący sposób umowa zlecenia, na podstawie której jedna ze spółek zobowiązała się do składania zamówień zgodnie z warunkami umownymi ustalonymi przez drugą spółkę z dostawcami i klientami (ilość, ceny i terminy płatności), może również stanowić dowód na to, że obydwie te spółki tworzą jedną jednostkę gospodarczą. (por. pkt 198–201, 220, 223–225, 227, 229, 230, 236)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 202–207)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 212, 213)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 239)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 239, 249–251)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 241–243)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 246–248, 261, 262)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 258)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 263–266)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 273)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 286)

Przedsiębiorstwu, które uczestniczyło w jednolitym i złożonym naruszeniu poprzez własne zachowania, wchodzące w zakres pojęcia porozumienia lub uzgodnionej praktyki o antykonkurencyjnym celu w rozumieniu art. 65 EWWiS oraz przyczyniające się do realizacji naruszenia w całości, może zostać również przypisana odpowiedzialność za zachowania innych przedsiębiorstw praktykowane w ramach tego samego naruszenia za cały okres jego uczestnictwa w tym naruszeniu, jeśli zostanie wykazane, że dane przedsiębiorstwo wiedziało o noszących znamiona naruszenia zachowaniach innych uczestników lub też mogło rozsądnie je przewidzieć i gotowe było zaakceptować związane z nimi ryzyko. Z powyższego wynika, iż okoliczność, że przedsiębiorstwo nie uczestniczyło we wszystkich elementach składowych kartelu lub że odgrywało nieznaczną rolę w aspektach, w których uczestniczyło, nie ma znaczenia dla wykazania istnienia naruszenia. Natomiast w odniesieniu do oceny indywidualnej odpowiedzialności danego przedsiębiorstwa tego rodzaju okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie wagi naruszenia i, w danym przypadku, przy ustalaniu kwoty grzywny. (por. pkt 293, 294, 296)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 305)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 306)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 309)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 314)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 320)