WYROK SĄDU (pierwsza izba w składzie powiększonym)

z dnia 22 kwietnia 2016 r.( )

Pomoc państwa – Dyrektywa 92/81/EWG – Podatek akcyzowy od olejów mineralnych – Oleje mineralne wykorzystywane jako paliwo przy produkcji tlenku glinu – Zwolnienie z podatku akcyzowego – Selektywny charakter środka – Pomoc, która może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem – Wspólnotowe wytyczne dotyczące pomocy państwa na rzecz ochrony środowiska naturalnego – Wytyczne w sprawie krajowej pomocy regionalnej z 1998 r. – Uzasadnione oczekiwania – Pewność prawa – Zasada lex specialis derogat legi generali – Zasada domniemania zgodności z prawem i skuteczności aktów wydanych przez instytucje – Zasada dobrej administracji – Obowiązek uzasadnienia

W sprawach połączonych T‑60/06 RENV II i T‑62/06 RENV II

Republika Włoska, reprezentowana przez G. Palmieri, działającą w charakterze pełnomocnika, wspieraną przez G. Aiella, avvocato dello Stato,

Eurallumina SpA, z siedzibą w Portoscuso (Włochy), reprezentowana przez L. Martin Alegi, R. Dentona, A. Stratakisa oraz L. Philippou, solicitors,

skarżące,

przeciwko

Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez V. Di Bucciego, N. Khana, G. Contego, D. Grespana oraz K. Walkerovą, działających w charakterze pełnomocników,

strona pozwana,

mającej za przedmiot żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji 2006/323/WE z dnia 7 grudnia 2005 r. w sprawie zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo do [przy] produkcji tlenku glinu w regionach Gardanne i Shannon oraz na Sardynii, wprowadzonego odpowiednio przez Francję, Irlandię i Włochy (Dz.U. 2006, L 119, s. 12), w zakresie, w jakim Komisja stwierdziła w niej istnienie pomocy państwa przyznanej przez Republikę Włoską w okresie od 3 lutego 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. na podstawie zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo przy produkcji tlenku glinu w regionie Sardynia (Włochy) i nakazała temu państwu członkowskiemu jej odzyskanie,

SĄD (pierwsza izba w składzie powiększonym),

w składzie: H. Kanninen, prezes, I. Pelikánová (sprawozdawca), E. Buttigieg, S. Gervasoni i L. Madise, sędziowie,

sekretarz: J. Palacio González, główny administrator,

uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 marca 2015 r.,

wydaje następujący

Wyrok

Okoliczności powstania sporu

Sporne zwolnienie

1 Tlenek glinu jest białym proszkiem wykorzystywanym głównie w piecach hutniczych do produkcji aluminium. Jest uzyskiwany z boksytu w procesie rafinacji, którego ostatnim etapem jest kalcynowanie. Ponad 90% kalcynowanego tlenku glinu wykorzystuje się do wytopu aluminium. Pozostałą część poddaje się dalszej obróbce i wykorzystuje w zastosowaniach chemicznych. Istnieją dwa odrębne rynki produktowe: rynek tlenku glinu wykorzystywanego w metalurgii i rynek tlenku glinu wykorzystywanego w przemyśle chemicznym. Przy produkcji tlenku glinu można wykorzystywać jako paliwo oleje mineralne.

2 Wytwarzaniem tlenku glinu zajmuje się tylko jeden producent w Irlandii, jeden we Włoszech i jeden we Francji. We Włoszech jest nim mająca siedzibę na Sycylii spółka Eurallumina SpA. Tlenek glinu wytwarzają także inni producenci mający siedzibę w Niemczech, Hiszpanii, Grecji, na Węgrzech oraz w Zjednoczonym Królestwie.

3 Począwszy od 1993 r. Republika Włoska udzieliła zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo przy produkcji tlenku glinu na Sardynii (zwanego dalej „spornym zwolnieniem”). Zostało ono wprowadzone do prawa włoskiego na mocy decreto legislativo 26 ottobre 1995 no. 504, testo unico delle disposizioni legislative concernenti le imposte sulla produzione e sui consumi e relative sanzioni penali e amministrative (dekretu ustawodawczego nr 504 z dnia 26 października 1995 r. – tekst jednolity przepisów ustawowych w sprawie podatków od produkcji i konsumpcji oraz sankcji karnych i administracyjnych w tej materii, dodatek zwyczajny do GURI nr 279 z dnia 29 listopada 1995 r., zwanego dalej „dekretem ustawodawczym z 1995 r.”).

4 Rada zezwoliła na stosowanie spornego zwolnienia na Sardynii do dnia 31 grudnia 1994 r. na mocy swej decyzji 93/697/WE z dnia 13 grudnia 1993 r. zezwalającej niektórym państwom członkowskim na stosowanie lub dalsze stosowanie, w odniesieniu do niektórych olejów mineralnych wykorzystywanych do szczególnych celów, obowiązujących obniżonych stawek podatku akcyzowego lub zwolnienia z podatku akcyzowego, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81/EWG (Dz.U. L 321, s. 29). Obowiązywanie tego zezwolenia zostało następnie przedłużone przez Radę Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 1996 r. na mocy decyzji 96/273/WE z dnia 22 kwietnia 1996 r. zezwalającej niektórym państwom członkowskim na stosowanie lub dalsze stosowanie, w odniesieniu do niektórych olejów mineralnych wykorzystywanych do szczególnych celów, obowiązujących obniżonych stawek podatku akcyzowego lub zwolnienia z podatku akcyzowego, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81/EWG (Dz.U. L 102, s. 40). Zezwolenie to zostało po raz kolejny przedłużone przez Radę do dnia 31 grudnia 1998 r. na mocy jej decyzji 97/425/WE z dnia 30 czerwca 1997 r. zezwalającej państwom członkowskim na stosowanie lub dalsze stosowanie, w odniesieniu do niektórych olejów mineralnych wykorzystywanych do szczególnych celów, obowiązujących obniżonych stawek podatku akcyzowego lub zwolnienia z podatku akcyzowego, zgodnie z procedurą ustanowioną w dyrektywie 92/81/EWG (Dz.U. L 182, s. 22). Zezwolenie to zostało ponownie przedłużone przez Radę do dnia 31 grudnia 1999 r. na mocy jej decyzji 1999/255/WE z dnia 30 marca 1999 r. zezwalającej niektórym państwom członkowskim, zgodnie z dyrektywą 92/81/EWG, na stosowanie lub dalsze stosowanie obniżek lub zwolnień z podatku akcyzowego od niektórych olejów mineralnych oraz zmieniającej decyzję 97/425 (Dz.U. L 99, s. 26). Zezwolenie to zostało raz jeszcze przedłużone przez Radę do dnia 31 grudnia 2000 r. na mocy jej decyzji 1999/880/WE z dnia 17 grudnia 1999 r. zezwalającej państwom członkowskim na stosowanie lub dalsze stosowanie, w odniesieniu do niektórych olejów mineralnych wykorzystywanych do szczególnych celów, obowiązujących obniżonych stawek podatku akcyzowego lub zwolnienia z podatku akcyzowego, zgodnie z procedurą ustanowioną w dyrektywie 92/81/EWG (Dz.U. L 331, s. 73).

5 Ostatnia decyzja dotycząca spornego zwolnienia, czyli decyzja Rady 2001/224/WE z dnia 12 marca 2001 r. dotycząca obniżonych stawek podatku akcyzowego oraz zwolnienia z tego podatku niektórych olejów mineralnych używanych do celów szczególnych (Dz.U. L 84, s. 23), przedłużyła obowiązywanie tego zwolnienia do dnia 31 grudnia 2006 r. Zgodnie z motywem 5 tej decyzji „pozostaje [ona] bez uszczerbku dla wyniku jakichkolwiek procedur dotyczących zakłóceń funkcjonowania jednolitego rynku, które mogą zostać podjęte, w szczególności na mocy art. 87 [WE] i 88 [WE]”, oraz „nie uchyla obowiązku państwa członkowskiego powiadomienia Komisji, na mocy art. 88 [WE], o przypadkach potencjalnej pomocy państwa”.

Postępowanie administracyjne

6 Pismem z dnia 29 maja 1998 r. Komisja Wspólnot Europejskich zwróciła się do władz włoskich o udzielenie informacji mających posłużyć do sprawdzenia, czy sporne zwolnienie jest objęte zakresem stosowania art. 87 WE i 88 WE. Po skierowaniu przez Komisję ponaglenia w dniu 16 czerwca 1998 r. władze włoskie ustosunkowały się do tego żądania udzielenia informacji w dniu 20 lipca 1998 r.

7 Pismem z dnia 17 lipca 2000 r. Komisja zwróciła się do Republiki Włoskiej o zgłoszenie jej spornego zwolnienia. Kolejnym pismem z dnia 27 września 2000 r. Komisja zwróciła się do Republiki Włoskiej o dostarczenie jej informacji uzupełniających. Po skierowaniu przez Komisję ponaglenia w dniu 20 listopada 2000 r. władze włoskie ustosunkowały się do tego żądania udzielenia informacji w dniu 7 grudnia 2000 r.

8 Decyzją C(2001) 3300 z dnia 30 października 2001 r. Komisja wszczęła przewidziane w art. 88 ust. 2 WE postępowanie w przedmiocie spornego zwolnienia (zwane dalej „formalnym postępowaniem wyjaśniającym”). Decyzja ta została podana do wiadomości Republiki Włoskiej pismem z dnia 5 listopada 2001 r., a następnie – opublikowana w dniu 2 lutego 2002 r. w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich (Dz.U. C 30, s. 17).

9 W pismach z dnia 26 i 28 lutego oraz 1 marca 2002 r. Komisja otrzymała uwagi przedstawione odpowiednio przez spółki Aughinish Alumina Ltd, Eurallumina, Alcan oraz przez Association européenne de l’aluminium [Europejskie Stowarzyszenie Wytwórców Aluminium]. Uwagi te zostały przekazane Republice Włoskiej w dniu 26 marca 2002 r.

10 Republika Włoska przedstawiła swoje uwagi w piśmie z dnia 6 lutego 2002 r.

Pierwsza decyzja dotycząca tlenku glinu

11 W dniu 7 grudnia 2005 r. Komisja wydała decyzję 2006/323/WE w sprawie zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo do [przy] produkcji tlenku glinu w regionach Gardanne i Shannon oraz na Sardynii, wprowadzonego odpowiednio przez Francję, Irlandię i Włochy (Dz.U. 2006, L 119, s. 12, zwaną dalej „pierwszą decyzją dotyczącą tlenku glinu”).

12 Decyzja ta dotyczy okresu sprzed dnia 1 stycznia 2004 r., począwszy od której to daty ma zastosowanie dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283, s. 51 – wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 405), która uchyliła z dniem 31 grudnia 2003 r. dyrektywę Rady 92/81/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych (Dz.U. L 316, s. 12) oraz dyrektywę Rady 92/82/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podatków akcyzowych od olejów mineralnych (Dz.U. L 316, s. 19) (motyw 57). Niemniej jednak Komisja rozszerzyła zakres prowadzonego formalnego postępowania wyjaśniającego na okres po dniu 1 stycznia 2004 r. (motyw 92).

13 Zgodnie z sentencją pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu:

„Artykuł 1

Zwolnienia z podatku akcyzowego, przyznane do dnia 31 grudnia 2003 r. przez Francję, Irlandię i Włochy w odniesieniu do ciężkich olejów opałowych wykorzystywanych do [przy] produkcji tlenku glinu, stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 [WE].

Artykuł 2

Pomoc przyznana między 17 lipca 1990 r. a 2 lutego 2002 r., w zakresie, w jakim jest niezgodna ze wspólnym rynkiem, nie podlega odzyskaniu, ponieważ byłoby ono sprzeczne z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego.

Artykuł 3

Pomoc, o której mowa w art. 1, przyznana między 3 lutego 2002 r. a 31 grudnia 2003 r., jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 [WE] w takim zakresie, w jakim jej beneficjenci [uiszczają podatek wynoszący co najmniej] 13,01 EUR za 1000 kg ciężkich olejów opałowych.

Artykuł 4

Pomoc […] przyznana między 3 lutego 2002 r. a 31 grudnia 2003 r., jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 [WE] w takim zakresie, w jakim jej beneficjenci nie płacą stawki podatku wynoszącej [co najmniej] 13,01 EUR za 1000 kg ciężkich olejów opałowych.

Artykuł 5

1. Francja, Irlandia i Włochy podejmą wszelkie niezbędne środki w celu odzyskania pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, o której mowa w art. 4 od jej beneficjentów.

[…]

5. Francja, Irlandia i Włochy zarządzą, w ciągu dwóch miesięcy od dnia notyfikacji niniejszej decyzji, że beneficjenci pomocy niezgodnej ze wspólnym rynkiem, o której mowa w art. 4, zwrócą pomoc przyznaną niezgodnie z prawem wraz z odsetkami”.

Postępowanie i żądania stron

14 Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu odpowiednio w dniach 16 i 23 lutego 2006 r. Republika Włoska i Eurallumina złożyły niniejsze skargi, zarejestrowane odpowiednio pod numerami T‑60/06 i T‑62/06.

15 Na podstawie art. 14 regulaminu postępowania przed Sądem z dnia 2 maja 1991 r. i na wniosek drugiej izby Sąd, po wysłuchaniu stron zgodnie z art. 51 wspomnianego regulaminu, postanowił przekazać te sprawy powiększonemu składowi orzekającemu.

16 Postanowieniem z dnia 24 maja 2007 r. prezes drugiej izby Sądu w składzie powiększonym, po wysłuchaniu stron, zarządził połączenie spraw T‑60/06, T‑50/06, T‑50/06, T‑56/06 i T‑69/06 (zwanych dalej „pierwszymi sprawami dotyczącymi tlenku glinu”) do łącznego rozpoznania w procedurze ustnej zgodnie z art. 50 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r.

17 Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2007 r., Irlandia i in./Komisja (T‑50/06, T‑56/06, T‑60/06, T‑62/06 i T‑69/06, EU:T:2007:383), Sąd połączył dla potrzeb wydania wyroku pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu, stwierdził nieważność pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu i, w sprawie T‑62/06, odrzucił skargę w pozostałym zakresie.

18 Pismem z dnia 26 lutego 2008 r. Komisja złożyła odwołanie od tego wyroku Sądu.

19 Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009 r., Komisja/Irlandia i in. (C‑89/08 P, Zb.Orz., EU:C:2009:742), Trybunał uchylił ww. w pkt 17 wyrok Irlandia i in./Komisja (EU:T:2007:383) w zakresie, w jakim Sąd stwierdził w nim nieważność pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu, przekazał pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu do ponownego rozpoznania przed Sądem i zastrzegł rozstrzygnięcie o kosztach do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

20 W wyniku wydania ww. w pkt 19 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2009:742) oraz zgodnie z art. 118 § 1 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r. decyzją prezesa Sądu z dnia 18 grudnia 2009 r. pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu zostały przydzielone do rozpoznania drugiej izbie w składzie powiększonym.

21 Postanowieniem prezesa drugiej izby w składzie powiększonym z dnia 1 marca 2010 r. pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu zostały połączone do celów procedury pisemnej i ustnej oraz wydania wyroku.

22 Decyzją prezesa Sądu z dnia 20 września 2010 r. pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu zostały z kolei przydzielone do rozpoznania czwartej izbie w składzie powiększonym.

23 W wyroku z dnia 21 marca 2012 r., Irlandia/Komisja (T‑50/06 RENV, T‑56/06 RENV, T‑60/06 RENV, T‑62/06 RENV i T‑69/06 RENV, Zb.Orz., EU:T:2012:134), Sąd stwierdził nieważność pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu w zakresie, w jakim Komisja stwierdziła w niej lub oparła się na stwierdzeniu, że zwolnienia z podatku akcyzowego od olejów mineralnych wykorzystywanych jako paliwo przy produkcji tlenku glinu przyznane przez Republikę Francuską, Irlandię i Republikę Włoską do dnia 31 grudnia 2003 r. (zwane dalej „zwolnieniami z podatku akcyzowego”) stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, i nakazała tym państwom członkowskim podjęcie wszelkich koniecznych środków w celu odzyskania sum odpowiadających tym zwolnieniom od ich beneficjentów w zakresie, w jakim podmioty te nie uiszczały podatku akcyzowego wynoszącego co najmniej 13,01 EUR za 1000 kg ciężkich olejów mineralnych.

24 Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. Komisja złożyła odwołanie od tego wyroku Sądu.

25 Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., Komisja/Irlandia i in. (C‑272/12 P, Zb.Orz., EU:C:2013:812), Trybunał uchylił ww. w pkt 23 wyrok Irlandia/Komisja (EU:T:2012:134), przekazał pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu do ponownego rozpoznania przed Sądem i zastrzegł rozstrzygnięcie o kosztach do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

26 Wskutek wydania ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812) decyzjami prezesa Sądu z dnia 21 stycznia i 10 marca 2014 r. pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu zostały przydzielone do rozpoznania pierwszej izbie.

27 Zgodnie z art. 119 § 1 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r. Eurallumina i Komisja złożyły uwagi na piśmie odpowiednio w dniach 28 stycznia i 17 marca 2014 r. W swych uwagach na piśmie Eurallumina potwierdziła, że nie ma ona zamiaru wyciągać konsekwencji z ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812), i wezwała Sąd do zajęcia stanowiska w przedmiocie całokształtu zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑62/06 RENV II. Komisja odnotowała to w swych uwagach pisemnych. Republika Włoska nie przedstawiła uwag na piśmie.

28 Decyzją prezesa Sądu z dnia 30 września 2014 r. pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu zostały z kolei przydzielone, zgodnie z art. 118 § 1 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r., do rozpoznania czwartej izbie w składzie powiększonym.

29 Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd zdecydował się otworzyć ustny etap postępowania i, w ramach środka organizacji postępowania przyjętego w zastosowaniu art. 64 ust. 3 lit. b) regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r., zwrócił się do stron w sprawie T‑60/06 RENV II o zajęcie stanowiska w przedmiocie jednego z aspektów sporu. Strony zastosowały się do tego wezwania w wyznaczonym terminie.

30 Postanowieniem prezesa pierwszej izby Sądu z dnia 26 stycznia 2015 r. niniejsze sprawy zostały połączone dla celów procedury ustnej i wydania wyroku.

31 Na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. wysłuchano wystąpień Euralluminy i Komisji oraz ich odpowiedzi na zadane ustnie przez Sąd pytania. Republika Włoska nie stawiła się natomiast na tej rozprawie.

32 Republika Włoska wnosi w istocie do Sądu o:

– stwierdzenie nieważności pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu w zakresie, w jakim Komisja stwierdziła w niej istnienie pomocy, którą to państwo członkowskie przyznało na podstawie spornego zwolnienia w okresie między 3 lutego 2002 r. a 31 grudnia 2003 r., i nakazała odzyskanie spornej pomocy;

– obciążenie Komisji kosztami postępowania.

33 Eurallumina wnosi w istocie do Sądu o:

– stwierdzenie nieważności lub zmianę pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu w zakresie, w jakim Komisja stwierdziła w niej istnienie spornej pomocy i nakazała Republice Włoskiej jej odzyskanie;

– nakazanie Komisji, aby ta nie nakazywała odzyskania pomocy przyznanej przez Republikę Włoską na podstawie spornego zwolnienia do dnia 31 grudnia 2006 r. czy też co najmniej do dnia 31 grudnia 2003 r.;

– obciążenie Komisji kosztami postępowania.

34 Komisja wnosi do Sądu o:

– oddalenie skargi;

– obciążenie Republiki Włoskiej i Euralluminy kosztami związanymi z postępowaniem.

Co do prawa

35 Na wstępie należy zauważyć, że obydwie skargi mają na celu uzyskanie stwierdzenia nieważności pierwszej decyzji dotyczącej tlenku glinu w zakresie, w jakim Komisja stwierdziła w niej istnienie spornej pomocy i nakazała Republice Włoskiej jej odzyskanie (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”). Z tego względu sprawy te mają ten sam przedmiot.

W przedmiocie dopuszczalności

36 W sprawie T‑60/06 RENV II Komisja powołuje się na istnienie przeszkód procesowych dotyczących z jednej strony zarzutu pierwszego w zakresie, w jakim został on oparty na naruszeniu określonych w art. 87 ust. 1 WE warunków kwalifikacji środków jako pomocy państwa związanych, po pierwsze, z korzyścią przyznaną jej beneficjentowi i, po drugie, z zakłóceniem konkurencji i wpływem na wymianę handlową między państwami członkowskimi, oraz z drugiej strony zarzutu szóstego w zakresie, w jakim dotyczy on naruszenia zasady pewności prawa, jakiego miała się dopuścić Komisja, nie biorąc w zaskarżonej decyzji pod uwagę przewlekłości formalnego postępowania wyjaśniającego. Te zarzuty szczegółowe zostały po raz pierwszy podniesione w replice i stanowią zatem zdaniem Komisji, w rozumieniu art. 48 § 2 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r., nowe zarzuty, które należy odrzucić jako niedopuszczalne.

37 Republika Włoska nie ustosunkowała się do tych zarzutów niedopuszczalności.

38 W sprawie T‑62/06 RENV II Komisja twierdzi, że skarga jest niedopuszczalna ze względu na to, iż jej przedmiot wykracza poza uzyskanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Stoi ona ponadto na stanowisku, że zarzut, za pomocą którego Eurallumina kwestionuje to, iż sporne zwolnienie stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, został po raz pierwszy podniesiony w replice, a zatem stanowi nowy zarzut w rozumieniu art. 48 § 2 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r., i należy odrzucić go jako niedopuszczalny.

39 Eurallumina wnosi o oddalenie jako bezzasadnego tego zarzutu niedopuszczalności dotyczącego skargi w sprawie T‑62/06 RENV II. Nie ustosunkowuje się ona natomiast do zarzutu niedopuszczalności skierowanego przeciwko nowemu zarzutowi opartemu w istocie na naruszeniu art. 87 ust. 1 WE.

40 W pierwszej kolejności, odnośnie do zarzutu niedopuszczalności dotyczącego skargi w sprawie T‑62/06 RENV II, która to niedopuszczalność ma być spowodowana tym, że przedmiot owej skargi wykracza poza uzyskanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że poza uzyskaniem tego stwierdzenia nieważności skarga ta zmierza również do uzyskania od Sądu skierowanego do Komisji nakazu nienakazywania odzyskania pomocy przyznanej przez Republikę Włoską do dnia 31 grudnia 2006 r. czy też co najmniej do dnia 31 grudnia 2003 r. ze względu na to, iż pomoc ta jest zgodna z prawem.

41 Niemniej jednak żądanie to dotyczy jedynie stwierdzenia bezprawności, jaką ma być dotknięta zaskarżona decyzja; zdaniem podnoszącej je Euralluminy bezprawność ta jest tego rodzaju, że mogłaby ona uzasadniać uwzględnienie zarzutów, również szczegółowych, podniesionych na poparcie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i, co za tym idzie, uwzględnienie tego żądania jako takiego. Żądanie to nie jest więc w żaden sposób samodzielne w stosunku do żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

42 Nawet przy założeniu, jak sugeruje to Komisja, że podnosząc to żądanie, Eurallumina zmierza do realizacji celów wykraczających poza samo tylko stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, takich jak wydanie nakazu czy też przyjęcie normy zakazującej Komisji stwierdzenia istnienia spornej pomocy bądź nakazania jej odzyskania, owo żądanie należałoby odrzucić jako niedopuszczalne, gdyż Sąd nie jest właściwy do tego, aby je uwzględnić.

43 Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Sąd nie może kierować nakazów do instytucji czy też wchodzić w ich prawa (zob. wyrok z dnia 24 stycznia 1995 r., Ladbroke Racing/Komisja, T‑74/92, Rec, EU:T:1995:10, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo). Sytuacja taka zachodziła w szczególności w ramach kontroli zgodności z prawem sprawowanej na podstawie art. 230 WE ze względu na to, że art. 233 akapit pierwszy WE wyraźnie stanowił, iż to instytucja, która wydała akt, którego nieważność została stwierdzona, ma obowiązek podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku (zob. podobnie wyrok z dnia 24 czerwca 1986 r., AKZO Chemie i AKZO Chemie UK/Komisja, 53/85, Rec, EU:C:1986:256, pkt 23; ww. wyrok Ladbroke Racing/Komisja, EU:T:1995:10, pkt 75).

44 Następnie, podniesiony w sprawie T‑62/06 RENV II zarzut niedopuszczalności skierowany przeciwko zarzutowi, w którym Eurallumina kwestionuje to, że sporne zwolnienie stanowi pomoc w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych i musi zatem zostać oddalony ze względu na to, iż z repliki nie wynika, że Eurallumina miałaby podnieść taki zarzut.

45 Wreszcie, odnośnie do zarzutów niedopuszczalności skierowanych w sprawie T‑60/06 RENV II przeciwko zarzutom szczegółowym opartym na naruszeniu określonych w art. 87 ust. 1 WE warunków kwalifikacji środków jako pomocy państwa związanych, po pierwsze, z korzyścią przyznaną jej beneficjentowi i, po drugie, z zakłóceniem konkurencji i wpływem na wymianę handlową między państwami członkowskimi, oraz z drugiej strony na naruszeniu zasady pewności prawa, jakiego miała się dopuścić w zaskarżonej decyzji Komisja, nie biorąc pod uwagę przewlekłości formalnego postępowania wyjaśniającego, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 44 § 1 lit. c) w związku z art. 48 § 2 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r. po wniesieniu skargi nie można podnosić nowych zarzutów, chyba że ich podstawą są okoliczności prawne i faktyczne ujawnione dopiero w toku postępowania. Zarzut, który stanowi rozszerzenie zarzutu podniesionego wcześniej, w sposób bezpośredni lub dorozumiany, w skardze wszczynającej postępowanie i który jest ściśle z nim związany, powinien jednak zostać uznany za dopuszczalny (zob. wyrok z dnia 15 października 2008 r., Mote/Parlament, T‑345/05, Zb.Orz., EU:T:2008:440, pkt 85 i przytoczone tam orzecznictwo). Analogiczne rozwiązanie należy zastosować w odniesieniu do zarzutu szczegółowego podniesionego w ramach danego zarzutu.

46 Aby można było uznać nowy argument za rozszerzenie zarzutu czy też zarzutu szczegółowego podniesionego wcześniej, winien on wykazywać z zarzutami czy też zarzutami szczegółowymi przedstawionymi pierwotnie w skardze związek dostatecznie silny, aby mógł on zostać uznany za efekt zwykłego rozwinięcia debaty w ramach postępowania spornego (zob. podobnie wyrok z dnia 26 listopada 2013 r., Groupe Gascogne/Komisja, C‑58/12 P, Zb.Orz., EU:C:2013:770, pkt 31).

47 W niniejszym przypadku, jak słusznie zauważa Komisja, ww. w pkt 45 zarzuty szczegółowe nie zostały zawarte w skardze wniesionej w sprawie T‑60/06 RENV II, i co za tym idzie, stanowią nowe zarzuty szczegółowe.

48 Ponadto te nowe zarzuty szczegółowe nie zostały oparte na żadnej okoliczności faktycznej czy też prawnej, która zostałaby już podniesiona w toku postępowania przed Sądem.

49 Wreszcie, te nowe zarzuty szczegółowe nie stanowią rozszerzenia tego czy innego z zarzutów zawartych w skardze wniesionej w sprawie T‑60/06 RENV II, które dotyczą zupełnie innych kwestii prawnych. W szczególności nie wykazują one silnego związku z zarzutem pierwszym, opartym na naruszeniu ustanowionego w art. 87 ust. 1 WE warunku selektywności, czy też z zarzutem szóstym, opartym na argumentacji prawnej, zgodnie z którą zasady poszanowania uzasadnionych oczekiwań, pewności prawa i domniemania zgodności z prawem sprzeciwiają się odzyskaniu pomocy państwa w sytuacji, gdy Rada zezwoliła na nią wcześniej, opierając się na przepisach o harmonizacji prawa podatkowego.

50 W świetle rozważań przedstawionych w pkt 45–49 należy uwzględnić zarzuty niedopuszczalności podniesione przez Komisję w sprawie T‑60/06 RENV II i, co za tym idzie, odrzucić jako niedopuszczalne zarzuty szczegółowe oparte z jednej strony na naruszeniu określonych w art. 87 ust. 1 WE warunków kwalifikacji środków jako pomocy państwa związanych, po pierwsze, z korzyścią przyznaną jej beneficjentowi i, po drugie, z zakłóceniem konkurencji i wpływem na wymianę handlową między państwami członkowskimi, oraz z drugiej strony na naruszeniu zasady pewności prawa, jakiego miała się dopuścić w zaskarżonej decyzji Komisja, nie biorąc pod uwagę przewlekłości formalnego postępowania wyjaśniającego.

Co do istoty

51 Republika Włoska podnosi na poparcie skargi wniesionej w sprawie T‑60/06 RENV II sześć zarzutów. Pierwszy z nich został oparty na naruszeniu art. 87 ust. 1 WE oraz na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia. Zarzut drugi dotyczy naruszenia art. 1 lit. b) ppkt (ii) oraz art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. [88 WE] (Dz.U. L 83, s. 1) oraz decyzji 93/697, 96/273, 97/425, 1999/255, 1999/880 i 2001/224 (zwanych dalej „decyzjami zezwalającymi Rady”). Zarzut trzeci dotyczy naruszenia zasad udzielania pomocy na cele związane z ochroną środowiska i w szczególności pkt 82 akapit drugi lit. a) wspólnotowych wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz ochrony środowiska naturalnego (Dz.U. 2001, C 37, s. 3, zwanych dalej „wytycznymi wspólnotowymi”). Zarzut czwarty odnosi się do naruszenia art. 87 ust. 3 WE oraz wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej (Dz.U. 1998, C 74, s. 9, zwanych dalej „wytycznymi”). Zarzut piąty został oparty na naruszeniu art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z jej załącznikiem II, a także – naruszeniu decyzji 2001/224. Zarzut szósty dotyczy naruszenia zasad poszanowania uzasadnionych oczekiwań, pewności prawa i domniemania zgodności z prawem.

52 Eurallumina podnosi na poparcie skargi wniesionej w sprawie T‑62/06 RENV II cztery zarzuty. Pierwszy z nich opiera się na naruszeniu zasady poszanowania uzasadnionych oczekiwań. Drugi dotyczy naruszenia zasad pewności prawa, domniemania ważności i skuteczności aktów instytucji oraz zasady lex specialis derogat legi generali. Zarzut trzeci dotyczy naruszenia zasady dobrej administracji. Zarzut czwarty odnosi się w istocie do naruszenia ustanowionego w art. 253 WE obowiązku uzasadnienia oraz zasady poszanowania uzasadnionych oczekiwań.

53 Przede wszystkim należy przeanalizować zarzut, w którym Eurallumina w istocie kwestionuje możliwość zastosowania w odniesieniu do spornego zwolnienia reguł rządzących pomocą państwa, czyli drugi z zarzutów podniesionych na poparcie skargi T‑62/06 RENV II, oparty na naruszeniu zasad pewności prawa, domniemania ważności i skuteczności aktów instytucji oraz zasady lex specialis derogat legi generali.

54 Następnie należy przeanalizować zarzut, w którym Republika Włoska w istocie przeciwstawia się zakwalifikowaniu spornego zwolnienia jako pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE w odniesieniu do okresu kończącego się z dniem 31 grudnia 2003 r., czyli pierwszy z zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II, oparty na naruszeniu art. 87 ust. 1 WE oraz wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia.

55 W dalszej kolejności należy przeanalizować zarzuty, w których Republika Włoska w istocie kwestionuje zakwalifikowanie spornego zwolnienia jako nowej pomocy, a nie – pomocy istniejącej w rozumieniu art. 88 WE, czyli zarzut drugi, oparty na naruszeniu art. 1 lit. b) ppkt (ii) oraz art. 4 rozporządzenia nr 659/1999, a także decyzji zezwalających Rady, oraz zarzut piąty, oparty na naruszeniu art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z jej załącznikiem II, a także decyzji 2001/224; zarzuty te zostały podniesione na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II.

56 Następnie należy jeszcze przeanalizować zarzuty, w których Republika Włoska w istocie zarzuca Komisji, że ta uznała za niezgodną ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 WE pomoc państwa przyznaną na podstawie spornego zwolnienia aż do dnia 31 grudnia 2003 r., czyli zarzut trzeci, oparty na naruszeniu zasad udzielania pomocy na cele związane z ochroną środowiska i w szczególności pkt 82 akapit drugi lit. a) wytycznych wspólnotowych, oraz zarzut czwarty, oparty na naruszeniu art. 87 ust. 3 WE oraz wytycznych; zarzuty te zostały podniesione na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II.

57 Analizę tę należy wreszcie zakończyć zbadaniem zarzutów, w których skarżące w istocie kwestionują odzyskanie spornej pomocy, czyli z jednej strony podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutu szóstego, opartego na naruszeniu zasad poszanowania uzasadnionych oczekiwań, pewności prawa i domniemania zgodności z prawem, a z drugiej strony zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań, zarzutu trzeciego, opartego na naruszeniu zasady dobrej administracji, oraz zarzutu czwartego, opartego na naruszeniu ustanowionego w art. 253 WE obowiązku uzasadnienia, a także zasady poszanowania uzasadnionych oczekiwań; te trzy ostatnie zarzuty zostały podniesione na poparcie skargi w sprawie T‑62/06 RENV II.

W przedmiocie podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑62/06 RENV II zarzutu drugiego, opartego na naruszeniu zasad pewności prawa, domniemania ważności i skuteczności aktów instytucji oraz zasady lex specialis derogat legi generali

58 Eurallumina twierdzi, że Komisja naruszyła w zaskarżonej decyzji zasady pewności prawa, lex specialis derogat legi generali oraz domniemania ważności i skuteczności aktów instytucji, uznając w niej, że sporne zwolnienie stanowi bezprawnie przyznaną w okresie od 3 lutego 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. i podlegającą odzyskaniu pomoc państwa. Podnosi ona w istocie, że ww. zasady stoją na przeszkodzie zastosowaniu w odniesieniu do spornego zwolnienia reguł rządzących pomocą państwa.

– W przedmiocie naruszenia zasad pewności prawa, domniemania zgodności z prawem i skuteczności aktów wydawanych przez instytucje

59 Eurallumina twierdzi, że Komisja w zaskarżonej decyzji naruszyła zasady pewności prawa, domniemania zgodności z prawem i skuteczności aktów wydawanych przez instytucje w przyjętej w orzecznictwie wykładni ze względu na to, iż zakwalifikowała ona sporne zwolnienie jako bezprawnie przyznaną pomoc państwa, której odzyskanie mogła nakazać w odniesieniu do okresu od 3 lutego 2002 r. do 31 grudnia 2003 r. W tym względzie, po pierwsze, Eurallumina opiera się na pośrednim podważeniu, w drodze zaskarżonej decyzji, zgodności z prawem art. 18 dyrektywy 2003/96, która zastąpiła i uchyliła dyrektywy 92/81 i 92/82, oraz decyzji 2001/224, niemniej jednak uznanych za zgodne z prawem, a także przyjętych przez Republikę Włoską środków wykonawczych do tych aktów. Po drugie, powołuje się ona na niekorzystny wpływ, jaki zaskarżona decyzja miała wywrzeć na skuteczność (effet utile) art. 18 dyrektywy 2003/96 i decyzji 2001/224 ze względu na to, że stanęła ona na przeszkodzie wywarciu przez te akty do dnia 31 grudnia 2006 r. wszystkich zamierzonych przez ich autorów skutków. Po trzecie, powołuje się ona na brak złożenia przez Komisję na podstawie art. 8 ust. 5 dyrektywy 92/81 czy też art. 18 dyrektywy 2003/96 właściwych wniosków, w oparciu o które Rada może przeprowadzić wcześniejszą ocenę zezwolenia na stosowanie spornego zwolnienia do dnia 31 grudnia 2006 r. Po czwarte, wskazuje ona na to, że Komisja nie wniosła na podstawie art. 230 WE skargi o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalających Rady. Po piąte, Eurallumina opiera się na służących za podstawę decyzji zezwalających Rady wnioskach, w których Komisja zawsze proponowała Radzie zezwolenie Republice Włoskiej na stosowanie czy też dalsze stosowanie spornego zwolnienia; ostatni wniosek dotyczył okresu kończącego się z dniem 31 grudnia 2002 r. Po szóste, powołuje się ona na niemożność przewidzenia przez siebie zmiany, jaka zaszła w podejściu Komisji do kwestii zgodności z prawem decyzji zezwalających Rady oraz zgodności spornego zwolnienia z zasadami rządzącymi pomocą państwa. Po siódme, wskazuje ona na sprzeczności w zachowaniu Komisji, która wszczynając w dniu 30 października 2001 r. formalne postępowanie wyjaśniające i nakazując odzyskanie spornej pomocy, zachowała się w sposób sprzeczny z brzmieniem i duchem swego własnego wniosku dotyczącego decyzji zezwalającej Rady z dnia 15 listopada 2000 r., zgodnie z którym należy zezwolić Republice Włoskiej na dalsze stosowanie spornego zwolnienia do dnia 31 grudnia 2002 r. Po ósme, powołuje się ona na treść wniosków dotyczących decyzji zezwalających Rady, stanowiącą podstawę uzasadnionych oczekiwań, jakie Eurallumina żywiła co do prawidłowości spornego zwolnienia aż do dnia 31 grudnia 2006 r.

60 Komisja wnosi o oddalenie niniejszego zarzutu szczegółowego jako bezzasadnego.

61 Zarzut ten dotyczy w istocie kwestii tego, czy zaskarżona decyzja wywiera skutki prawne, które byłyby sprzeczne z tymi wywoływanymi przez decyzję 2001/224 i art. 18 dyrektywy 2003/96, w których to aktach udzielono Republice Włoskiej wyraźnego zezwolenia na stosowanie spornego zwolnienia aż do dnia 31 grudnia 2006 r.

62 W tym względzie należy przypomnieć, że akty instytucji korzystają z domniemania zgodności z prawem i wywołują skutki prawne do czasu ich uchylenia, stwierdzenia ich nieważności w wyniku skargi o stwierdzenie nieważności lub zapytania prejudycjalnego, lub zarzutu niezgodności z prawem (zob. wyroki: z dnia 15 czerwca 1994 r., Komisja/BASF i in., C‑137/92 P, Rec, EU:C:1994:247, pkt 48; z dnia 8 lipca 1999 r., Chemie Linz/Komisja, C‑245/92 P, Rec, EU:C:1999:363, pkt 93; z dnia 5 października 2004 r., Komisja/Grecja, C‑475/01, Zb.Orz., EU:C:2004:585, pkt 18).

63 Z utrwalonego orzecznictwa wynika ponadto, że zasada pewności prawa ma na celu zagwarantowanie przewidywalności sytuacji i stosunków prawnych podlegających prawu Unii Europejskiej (wyroki: z dnia 10 kwietnia 2003 r., Schulin, C‑305/00, Rec, EU:C:2003:218, pkt 58; z dnia 15 września 2005 r., Irlandia/Komisja, C‑199/03, Zb.Orz., EU:C:2005:548, pkt 69). Dlatego istotne jest, by instytucje szanowały nienaruszalność aktów, które wydały i które wpływają na sytuację prawną i materialną podmiotów prawa, efektem czego owe instytucje mogą zmieniać te akty jedynie z poszanowaniem norm kompetencyjnych i proceduralnych (zob. wyrok z dnia 21 października 1997 r., Deutsche Bahn/Komisja, T‑229/94, Rec, EU:T:1997:155, pkt 113 i przytoczone tam orzecznictwo). Poszanowanie zasady pewności prawa wymaga również, by instytucje unikały co do zasady niespójności, jakie mogą się pojawiać przy stosowaniu różnych przepisów prawa Unii, co dotyczy w szczególności sytuacji, w której przepisy te mają ten sam cel, na przykład niezakłóconą konkurencję na wspólnym rynku (zob. podobnie i analogicznie wyroki: z dnia 15 czerwca 1993 r., Matra/Komisja, C‑225/91, Rec, EU:C:1993:239, pkt 41, 42; z dnia 31 stycznia 2001 r., RJB Mining/Komisja, T‑156/98, Rec, EU:T:2001:29, pkt 112 i przytoczone tam orzecznictwo).

64 W niniejszym przypadku, jak słusznie podnosi Komisja, argumentacja, na której został oparty niniejszy zarzut szczegółowy, została bezpośrednio odrzucona w ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812).

65 W pkt 45–48 tego wyroku Trybunał wprowadził bowiem wyraźne rozróżnienie pomiędzy odpowiednimi kompetencjami przysługującymi Radzie i Komisji w dziedzinie, po pierwsze, harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego i, po drugie, pomocy państwa. Ponadto rozstrzygnął on, że procedura ustanowiona w art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 różni się celem i zakresem zastosowania od reżimu ustanowionego w art. 88 WE.

66 W pkt 49 tego samego wyroku Trybunał wyciągnął zatem na tej podstawie wniosek, że decyzja Rady upoważniająca państwo członkowskie, zgodnie z art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81, do wprowadzenia zwolnienia z podatku akcyzowego nie może skutkować utrudnieniem Komisji wykonywania kompetencji przyznanych jej przez traktat WE, a w konsekwencji – stosowania procedury przewidzianej w art. 88 WE do celów zbadania, czy zwolnienie to stanowiło pomoc państwa, i ewentualnie wydania po przeprowadzeniu tej procedury decyzji takiej jak zaskarżona decyzja.

67 W pkt 50 ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812) Trybunał wyjaśnił również, iż okoliczność, że wydając decyzje zezwalające, Rada przyznaje całkowite zwolnienia z podatku akcyzowego poprzez ustalenie konkretnych warunków o charakterze geograficznym i czasowym, oraz że te ostatnie były ściśle przestrzegane przez państwa członkowskie, nie miała wpływu na rozdział kompetencji między Radą a Komisją, a zatem nie mogła pozbawić Komisji możliwości wykonywania przez nią jej kompetencji.

68 W pkt 51 tego samego wyroku Trybunał zauważył, że ponadto w poszanowaniu tego rozdziału kompetencji, zgodnie z motywem 5 decyzji 2001/224, który obowiązywał w okresie, w odniesieniu do którego Komisja nakazała w zaskarżonej decyzji odzyskanie spornej pomocy, decyzja pozostaje bez uszczerbku dla wyniku jakichkolwiek procedur, które mogą zostać wszczęte na mocy art. 87 WE i 88 WE, oraz nie uchyla „obowiązku państw członkowskich powiadomienia Komisji […] o przypadkach potencjalnej pomocy państwa”.

69 Wreszcie, w pkt 52 i 53 ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812) Trybunał ponownie wskazał, że okoliczność polegająca na tym, iż decyzje zezwalające zostały wydane na wniosek Komisji, a ta nigdy nie wykorzystała uprawnień przysługujących jej na podstawie art. 8 ust. 5 dyrektywy 92/81 lub art. 230 WE i 241 WE, aby uzyskać zawieszenie lub zmianę tych decyzji zezwalających, nie może stać na przeszkodzie temu, aby te zwolnienia z podatku akcyzowego zostały zakwalifikowane jako pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, jeżeli zostały spełnione przesłanki istnienia pomocy państwa.

70 Zgodnie z art. 61 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w przypadku gdy sprawa zostanie skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd, jest on związany orzeczeniem Trybunału co do kwestii prawnych. W kontekście pkt 54 uzasadnienia ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812) należy stwierdzić, iż uzasadnienie przedstawione w pkt 65–69 powyżej stanowi konieczny element uzasadnienia sentencji tego samego wyroku, w którym Trybunał uchylił ww. w pkt 23 wyrok Irlandia/Komisja (EU:T:2012:134) i skierował pierwsze sprawy dotyczące tlenku glinu do ponownego rozpoznania przez Sąd.

71 Z uzasadnienia tego wynika zaś, że uruchamiając ustanowioną w art. 88 WE procedurę celem przeanalizowania tego, czy sporne zwolnienie stanowi pomoc państwa, i wydając po przeprowadzeniu tego postępowania zaskarżoną decyzję, Komisja jedynie wykonała uprawnienia przyznane jej w dziedzinie pomocy państwa w traktacie WE i efektem tego nie mogła dopuścić się naruszenia uprawnień przyznanych Radzie przez ten traktat w dziedzinie harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego, jak również – naruszenia aktów wydanych przez tę instytucję w ramach wykonywania tych uprawnień.

72 Wynika stąd, że uruchamiając ustanowioną w art. 88 WE procedurę celem przeanalizowania tego, czy sporne zwolnienie stanowi pomoc państwa, i wydając po przeprowadzeniu tego postępowania zaskarżoną decyzję, Komisja nie mogła dopuścić się naruszenia aktów wydanych przez Radę, które, tak jak art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z przepisami zawartymi w jej załączniku II czy też art. 1 ust. 2 decyzji 2001/224, wyraźnie zawierały udzielone Republice Włoskiej zezwolenie na dalsze stosowanie spornego zwolnienia aż do dnia 31 grudnia 2006 r. Zezwolenia te mogły bowiem wywierać skutki jedynie w dziedzinie uregulowanej normami o harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego i nie mogły przesądzać o skutkach ewentualnej decyzji, takiej jak zaskarżona decyzja, którą Komisja mogła wydać, wykonując uprawnienia przysługujące jej w dziedzinie pomocy państwa.

73 Ponadto z pkt 52 i 53 ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812), w których Trybunał przypomina, że pojęcie pomocy państwa odpowiada obiektywnej sytuacji i nie powinno zależeć od zachowania lub oświadczeń instytucji, wynika, że okoliczność, iż Komisja w zakresie dotyczącym wydawania przez Radę decyzji zezwalających uznała, że zwolnienia z podatku akcyzowego nie powodują zakłócenia konkurencji i nie stanowią przeszkody dla prawidłowego funkcjonowania wspólnego rynku, nie może stać na przeszkodzie zakwalifikowaniu tych zwolnień jako pomocy państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE, jeżeli zostały spełnione przesłanki istnienia tej pomocy.

74 A fortiori, z rozwiązania przyjętego przez Trybunał wynika, że przy kwalifikowaniu zwolnień z podatku akcyzowego jako pomocy państwa Komisja nie była związana ocenami przyjętymi przez Radę w jej decyzjach w przedmiocie harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego, zgodnie z którymi zwolnienia te nie powodują zakłócenia konkurencji i nie stanowią przeszkody dla prawidłowego funkcjonowania wspólnego rynku.

75 Nie jest zatem zasadne podnoszone przez Euralluminę w niniejszym przypadku twierdzenie, zgodnie z którym zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne, które byłyby sprzeczne ze skutkami prawnymi wywołanymi przez decyzję 2001/224 oraz art. 18 dyrektywy 2003/96.

76 Jeśli chodzi o podniesioną na poparcie tego zarzutu szczegółowego argumentację prawną, opartą na uzasadnionych oczekiwaniach, jakie Eurallumina mogła żywić co do prawidłowości spornego zwolnienia, to w rzeczywistości jest ona związana z pierwszym i czwartym z zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑62/06 RENV II ze względu na to, iż zostały one oparte na naruszeniu zasady poszanowania uzasadnionych oczekiwań, i należy ją zatem przeanalizować w ramach tych właśnie zarzutów.

77 Tak więc, z zastrzeżeniem rezultatów, do jakich doprowadzi analiza tej argumentacji, należy oddalić jako bezzasadny zarzut szczegółowy, który został oparty na naruszeniu zasad pewności prawa oraz domniemania zgodności z prawem i skuteczności aktów wydawanych przez instytucje.

– W przedmiocie naruszenia zasady lex specialis derogat legi generali

78 W tym zarzucie szczegółowym Eurallumina twierdzi, że Komisja dopuściła się w zaskarżonej decyzji naruszenia zasady lex specialis derogat legi generali ze względu na to, iż nie uznała ona, że art. 93 WE i środki wykonawcze doń, takie jak art. 8 ust. 4 i 5 dyrektywy 92/81 oraz art. 18 ust. 1 dyrektywy 2003/96, mają pierwszeństwo przed art. 87 WE i 88 WE. W tym względzie, po pierwsze, Eurallumina opiera się na brzmieniu art. 87 WE, zgodnie z którym ma on zastosowanie „[z] zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w [traktacie WE]”, efektem czego nie należy go stosować w przypadku, gdy na podstawie art. 93 WE przyjęte zostały szczególne środki służące osiągnięciu harmonizacji przepisów podatkowych. Po drugie, powołuje się ona na oparte na tym samym art. 93 WE dyrektywy 92/81 i 2003/96, które stwarzają szczególne ramy prawne, w obrębie których Rada i Komisja wspólnie udzielają zezwoleń na stosowanie odstępstw od zamierzonej harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych oraz kontrolują to stosowanie. Po trzecie, powołuje się ona na skierowany przez Komisję do Rady w przedmiocie przedłużenia obowiązywania spornego zwolnienia wniosek opierający się na ocenie, zgodnie z którą zwolnienie to jest zgodne z traktatem WE, a w szczególności z tymi jego przepisami, które zapewniają lojalną konkurencję oraz zapobiegają powstawaniu zakłóceń w funkcjonowaniu wspólnego rynku. Po czwarte, opiera się ona na motywie 5 decyzji 2001/224, który nie zezwalał Komisji na pozbawienie tej decyzji jej skutków i który nie może przeważyć nad postanowieniami traktatu WE czy też dyrektywy 92/81.

79 Komisja wnosi o oddalenie niniejszego zarzutu szczegółowego jako bezzasadnego.

80 Niniejszy zarzut szczegółowy dotyczy zatem kwestii tego, czy jak twierdzi Eurallumina, art. 93 WE i środki wykonawcze doń, takie jak art. 8 ust. 4 i 5 dyrektywy 92/81 oraz art. 18 ust. 1 dyrektywy 2003/96, mogą zostać uznane za lex specialis w stosunku do art. 87 WE i 88 WE i, co za tym idzie, za mające pierwszeństwo w stosunku do tych postanowień traktatowych.

81 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali przepisy szczególne mają pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi w sytuacjach, które są przez nie regulowane w sposób szczegółowy (zob. podobnie wyroki: z dnia 30 kwietnia 2014 r., Barclays Bank, C‑280/13, Zb.Orz., EU:C:2014:279, pkt 44; z dnia 5 listopada 2014 r., Mayaleh/Rada, T‑307/12 i T‑408/13, Zb.Orz., EU:T:2014:926, pkt 198 i przytoczone tam orzecznictwo).

82 W niniejszym przypadku, jak słusznie podnosi Komisja, argumentacja, na której został oparty niniejszy zarzut szczegółowy, została bezpośrednio odrzucona w ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812).

83 Jak zostało bowiem przypomniane w pkt 65 powyżej, Trybunał w pkt 45–48 ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812) wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy odpowiednimi kompetencjami przysługującymi Radzie i Komisji w dziedzinie, po pierwsze, harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego i, po drugie, pomocy państwa. Rozstrzygnął on ponadto, że procedura ustanowiona w art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 różni się celem i zakresem zastosowania od reżimu ustanowionego w art. 88 WE.

84 Wynika z tego, że przepisy o harmonizacji prawa podatkowego, a w szczególności art. 93 WE i środki wykonawcze doń, i reguły rządzące pomocą państwa, do których należą art. 87 WE i 88 WE, stanowią dwa autonomiczne zbiory norm, a pierwszy z nich nie może zostać uznany za zawierający lex specialis w stosunku do norm zawartych w tym drugim zbiorze.

85 Niniejszy zarzut szczegółowy, oparty na naruszeniu zasady lex specialis derogat legi generali, należy zatem odrzucić jako bezzasadny.

86 Z zastrzeżeniem pkt 76 i 77 powyżej, drugi z zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑62/06 RENV II zostaje oddalony w całości.

W przedmiocie podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu art. 87 ust. 1 WE oraz wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia

87 Republika Włoska podnosi, że Komisja dopuściła się w zaskarżonej decyzji naruszenia określonych w art. 87 ust. 1 WE warunków kwalifikacji środków jako pomocy państwa ze względu na to, iż uznała ona błędnie sporne zwolnienie za mające selektywny charakter. W tym względzie, po pierwsze, powołuje się ona na pkt 14 załączonej do dekretu ustawodawczego z 1995 r. tabeli A, z którego to punktu wynika, że ze spornego zwolnienia korzystały, ogólnie rzecz biorąc, wszystkie podmioty gospodarcze wykorzystujące oleje mineralne jako paliwo przy produkcji tlenku glinu, niezależnie od tego, w jakim miejscu dochodziło do ich zużycia. Po drugie, owo państwo członkowskie twierdzi, że choć w przypadku Włoch ze spornego zwolnienia korzystał jedynie zakład Euralluminy znajdujący się na Sardynii, to okoliczność ta ma wyłącznie faktyczny charakter i jest związana ze specyfiką wytwarzania tlenku glinu. Republika Włoska twierdzi ponadto, że Komisja w zaskarżonej decyzji uzasadniła selektywność spornego zwolnienia w sprzeczny wewnętrznie sposób.

88 Komisja wnosi o oddalenie zarzutu pierwszego jako bezzasadnego.

89 Odnośnie do zarzutu szczegółowego opartego na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym ustanowionego w art. 87 ust. 1 WE warunku selektywności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 44 § 1 regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r. skarga inicjująca postępowanie powinna zawierać zwięzłe przedstawienie powołanych zarzutów. Przedstawienie to winno być wystarczająco zrozumiałe i dokładne, aby umożliwić stronie pozwanej przygotowanie jej obrony, a Sądowi – wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, w odpowiednim przypadku bez opierania się na dodatkowych informacjach. Skarga powinna była więc wyjaśniać, na czym polega zarzut, na którym się ona opiera, wobec czego samo abstrakcyjne przywołanie zarzutu nie spełniało wymogów określonych w regulaminie postępowania z dnia 2 maja 1991 r. (zob. podobnie wyrok z dnia 27 września 2012 r., Nynäs Petroleum i Nynas Belgium/Komisja, T‑347/06, Zb.Orz., EU:T:2012:480, pkt 107). Analogiczne rozwiązanie należało zastosować w odniesieniu do zarzutu szczegółowego podniesionego na poparcie danego zarzutu.

90 W niniejszym przypadku, jak słusznie twierdzi Komisja, oparty na wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia zarzut szczegółowy dotyczący ustanowionego w art. 87 ust. 1 WE warunku selektywności jest całkowicie bezpodstawny. Zawarta w skardze w sprawie T‑60/06 RENV II argumentacja, przedstawiona przez Republikę Włoską na poparcie zarzutu pierwszego, dotyczy bowiem jedynie kwestii tego, czy w zaskarżonej decyzji Komisja dopuściła się naruszenia ustanowionego w art. 87 ust. 1 WE warunku selektywności. Nie zawiera ona natomiast bynajmniej wyjaśnienia powodów, dla których uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym tego warunku miałoby być wewnętrznie sprzeczne.

91 Jeśli chodzi zatem o ten zarzut szczegółowy, oparty na wewnętrznie sprzecznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarga w sprawie T‑60/06 RENV II nie spełnia dotyczących precyzji wymogów określonych w art. 44 § 1 lit. c) regulaminu postępowania z dnia 2 maja 1991 r. Ten zarzut szczegółowy winien zatem zostać odrzucony jako niedopuszczalny.

92 Jeśli chodzi o zarzut szczegółowy oparty na naruszeniu przez Komisję w zaskarżonej decyzji ustanowionego w art. 87 ust. 1 WE warunku selektywności, w pierwszej kolejności należy przeanalizować podniesiony przez Republikę Włoską argument, zgodnie z którym z pkt 14 załączonej do dekretu ustawodawczego z 1995 r. tabeli A wynika, że ze spornego zwolnienia korzystały, ogólnie rzecz biorąc, wszystkie podmioty gospodarcze wykorzystujące oleje mineralne jako paliwo przy produkcji tlenku glinu, niezależnie od tego, w jakim miejscu dochodziło do ich zużycia. Nasuwa się tutaj w istocie kwestia tego, czy Komisja dopuściła się błędu, oceniając w zaskarżonej decyzji warunek selektywności w odniesieniu do zwolnienia z podatku akcyzowego, które zostało dozwolone przez Radę na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81, a nie w odniesieniu do zwolnienia z podatku akcyzowego, które zostało przewidziane w pkt 14 załączonej do dekretu ustawodawczego z 1995 r. tabeli A.

93 Selektywny pod względem regionalnym charakter spornego zwolnienia wynika z tego, że znajduje ono zastosowanie jedynie w odniesieniu do Sardynii. Jak zaś słusznie zauważa Republika Włoska oraz jak przyznają Komisja (w motywach 17 i 63 zaskarżonej decyzji) i Trybunał [w pkt 50 ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812)], to w wydanych na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 decyzjach zezwalających Rady ustalone zostały konkretne warunki o charakterze geograficznym, a sporne zwolnienie uzyskało selektywny pod względem regionalnym charakter ze względu na to, iż Republika Włoska uzyskała w nich zezwolenie na stosowanie czy też dalsze stosowanie tego zwolnienia jedynie w odniesieniu do Sardynii.

94 Niemniej jednak środkiem, który należy przeanalizować pod kątem zgodności z regułami rządzącymi pomocą państwa, jest w niniejszym przypadku sporne zwolnienie, które zostało dozwolone przez Radę na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81, skoro Republika Włoska zastosowała zwolnienie przewidziane w pkt 14 załączonej do dekretu ustawodawczego z 1995 r. tabeli A, przestrzegając konkretnych warunków o charakterze geograficznym i czasowym, od spełnienia których Rada uzależniła ważność swego zezwolenia.

95 Komisja w zaskarżonej decyzji słusznie zatem dokonała oceny warunku selektywności w odniesieniu do spornego zwolnienia w postaci takiej, w jakiej zostało ona rzeczywiście zastosowane przez Republikę Włoską. W konsekwencji należy oddalić jako bezzasadny podniesiony przez to państwo członkowskie niniejszy argument oparty na błędnej ocenie warunku selektywności w odniesieniu do zwolnienia z podatku akcyzowego w postaci przewidzianej w pkt 14 załączonej do dekretu ustawodawczego z 1995 r. tabeli A.

96 W drugiej kolejności należy przeanalizować podniesiony przez Republikę Włoską argument oparty w istocie na błędzie, jakiego miała się dopuścić Komisja w motywie 63 zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że zwolnienia z podatku akcyzowego były selektywne ze względu na to, iż „stos[owały] się […] wyłącznie do [niektórych] przedsiębiorstw produkujących tlenek glinu”, a „w rzeczywistości w każdym z państw członkowskich, o których mowa, [było] tylko jedno przedsiębiorstwo korzystające ze zwolnień”, zaś w przypadku Włoch było to przedsiębiorstwo „Eurallumina na Sardynii”, podczas gdy okoliczność, iż jedynie ta spółka korzystała ze spornego zwolnienia, ma wyłącznie faktyczny charakter i jest związana ze specyfiką wytwarzania tlenku glinu w tym kraju.

97 W tym względzie należy przypomnieć, że art. 87 ust. 1 WE zakazuje pomocy, która „sprzyja […] niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów”, to znaczy pomocy selektywnej (zob. wyrok z dnia 15 grudnia 2005 r., Włochy/Komisja, C‑66/02, Zb.Orz., EU:C:2005:768, pkt 94).

98 Jeśli chodzi o ocenę warunku selektywności, z utrwalonego orzecznictwa wynika, że art. 87 ust. 1 WE wymaga ustalenia, czy w ramach danego systemu prawnego przepis krajowy może sprzyjać „niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów” w porównaniu z innymi, które w świetle celu tego systemu znajdują się w porównywalnej sytuacji faktycznej i prawnej (zob. wyrok z dnia 15 listopada 2011 r., Komisja i Hiszpania/Government of Gibraltar i Zjednoczone Królestwo, C‑106/09 P i C‑107/09 P, Zb.Orz., EU:C:2011:732, pkt 75 i przytoczone tam orzecznictwo).

99 Określenie punktu odniesienia nabiera większej wagi w przypadku środków o charakterze podatkowym, ponieważ samo istnienie korzyści może być stwierdzone tylko w porównaniu z tak zwanym opodatkowaniem „normalnym”. Stawka normalnego opodatkowania to stawka obowiązująca na obszarze geograficznym stanowiącym punkt odniesienia (wyrok z dnia 6 września 2006 r., Portugalia/Komisja, C‑88/03, Zb.Orz., EU:C:2006:511, pkt 56).

100 W niniejszym przypadku motywy 63 i 64 zaskarżonej decyzji zostały zredagowane następująco:

„(63) […] W omawianej sprawie zwolnienia w praktyce stosują się jednak wyłącznie do [niektórych] przedsiębiorstw produkujących tlenek glinu, a w rzeczywistości w każdym z państw członkowskich, o których mowa, jest tylko jedno przedsiębiorstwo korzystające ze zwolnień: […] Eurallumina na Sardynii […]. Tak długo jak decyzje Rady były wiążące, zwolnienia miały selektywny pod względem regionalnym charakter, ponieważ te decyzje zezwalały na ich stosowanie jedynie w niektórych regionach, a potencjalni inwestorzy zainteresowani inwestowaniem w produkcję tlenku glinu w innych regionach nie mogli być pewni, czy zostaną potraktowani w podobny sposób. Wybór regionów nie ma żadnego związku z wewnętrzną logiką krajowych systemów podatkowych tych państw.

(64) Zanim dyrektywa 2003/96[…] zaczęła obowiązywać, prawo wspólnotowe wymagało od państw członkowskich, w szczególności, nałożenia podatku akcyzowego na oleje mineralne tak, by specjalnych zwolnień ograniczonych do określonej produkcji i regionów, nie można było traktować jako wynikających z natury i ogólnego charakteru systemu. Argumenty, które […] Włochy wysuwają w obronie zwolnień obowiązujących wyłącznie w odniesieniu do produkcji tlenku glinu, wywodzą się z okoliczności zaistniałych na rynkach i sytuacji w produkcji tlenku glinu istniejącej w poszczególnych zainteresowanych regionach. Te argumenty nie wynikają z natury i logiki odpowiednich krajowych systemów podatkowych, jeśli przyjąć, że te ostatnie spełniają wymogi prawa wspólnotowego. Wobec tego środków przyznanych w czasie, zanim zaczęła obowiązywać dyrektywa 2003/96[…], nie można uznać za uzasadnione naturą i ogólnym charakterem systemu i stanowią one pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1”.

101 Wbrew temu, co twierdzi Republika Włoska, z motywów 63 i 64 zaskarżonej decyzji wynika, że Komisja, analizując selektywny charakter spornego zwolnienia, oparła się w niej nie na okoliczności polegającej na tym, iż ze zwolnienia tego korzystał w praktyce tylko jeden prowadzący działalność na Sardynii producent, czyli Eurallumina, lecz na dwojakiej natury okoliczności polegającej na tym, że w ramach ram odniesienia, które stanowi włoski reżim podatkowy, należało uznać sporne zwolnienie za środek selektywny pod względem regionalnym ze względu na to, iż przysparzało ono korzyści wszystkim producentom tlenku glinu na Sardynii w stosunku do potencjalnych inwestorów zainteresowanych zainwestowaniem w produkcję tlenku glinu w innych regionach Włoch, a także – selektywny pod względem przedmiotowym ze względu na to, że przysparzał on korzyści wytwórcom tlenku glinu, a także produkcji tej substancji w stosunku do przedsiębiorstw dostarczających innych towarów i usług czy też innego rodzaju produkcji.

102 Wynika z tego, że podniesiony przez Republikę Włoską niniejszy argument, który oparty został na błędnym zrozumieniu zaskarżonej decyzji, nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych i musi zatem zostać oddalony.

103 Należy zatem oddalić pierwszy z zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II.

W przedmiocie podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutu drugiego, opartego na naruszeniu art. 1 lit. b) ppkt (ii) i art. 4 rozporządzenia nr 659/1999 oraz decyzji zezwalających Rady

104 Republika Włoska podnosi w istocie, że Komisja dopuściła się naruszenia art. 1 lit. b) ppkt (ii) i art. 4 rozporządzenia nr 659/1999 oraz decyzji zezwalających Rady ze względu na to, iż w motywie 67 zaskarżonej decyzji stwierdziła, że sporna pomoc jest nową pomocą, która stała się bezprawna w rozumieniu art. 1 lit. f) rozporządzenia nr 659/1999 ze względu na to, iż została udzielona bez uprzedniego zgłoszenia. Jej zdaniem należało zakwalifikować sporną pomoc jako istniejącą w rozumieniu art. 1 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 659/1999. Republika Włoska, po pierwsze, opiera się w tym względzie na decyzji 2001/224 i wcześniejszych decyzjach Rady zezwalających na stosowanie lub dalsze stosowanie spornego zwolnienia. Po drugie, powołuje się ona na to, że art. 93 WE, przyznający Radzie uprawnienia w dziedzinie harmonizacji podatkowej i stanowiący podstawę prawną przyjęcia dyrektywy 92/81 i wydawanych przez tę instytucję decyzji zezwalających, stanowi lex specialis w stosunku do lex generali, jakim są art. 87 WE i 88 WE, przyznające Komisji uprawnienia w dziedzinie pomocy państwa. Po trzecie, powołuje się ona na nałożony na Radę w art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 obowiązek sprawdzenia, czy sporne zwolnienie jest uzasadnione w świetle poszczególnych rodzajów polityk i nie powoduje zakłócenia konkurencji ani też nie ma wpływu na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

105 Komisja wnosi o oddalenie zarzutu drugiego jako bezzasadnego.

106 Niniejszy zarzut dotyczy w istocie tego, czy Komisja dopuściła się błędu, dokonując w zaskarżonej decyzji oceny prawidłowości spornego zwolnienia na podstawie zasad mających zastosowanie do nowej pomocy, podczas gdy miałoby tu chodzić o pomoc istniejącą w rozumieniu art. 1 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 659/1999, gdyż została ona dozwolona na mocy decyzji zezwalających Rady, ostatnio na mocy decyzji 2001/224.

107 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z brzmieniem art. 1 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 659/1999 przez „pomoc istniejącą” należy rozumieć każdą „pomoc dozwoloną, czyli takie programy pomocowe i pomoc indywidualną, które zostały dozwolone przez Komisję lub przez Radę”.

108 Traktat WE przewiduje odrębne tryby postępowania w zależności od tego, czy dana pomoc została zakwalifikowana jako istniejąca, czy jako nowa. Podczas gdy nowa pomoc powinna zgodnie z art. 88 ust. 3 WE być uprzednio zgłoszona Komisji i nie może zostać wprowadzona w życie, dopóki procedura ta nie doprowadzi do wydania decyzji końcowej, pomoc istniejąca może zgodnie z art. 88 ust. 1 WE być regularnie wykonywana, o ile Komisja nie stwierdziła jej niezgodności (wyrok z dnia 24 marca 2011 r., Freistaat Sachsen i Land Sachsen‑Anhalt/Komisja, T‑443/08 i T‑455/08, Zb.Orz., EU:T:2011:117, pkt 187 i przytoczone tam orzecznictwo). Pomoc istniejąca może w związku z tym być jedynie przedmiotem wywołującej skutki na przyszłość decyzji stwierdzającej jej niezgodność ze wspólnym rynkiem (zob. ww. wyrok Freistaat Sachsen i Land Sachsen‑Anhalt/Komisja, EU:T:2011:117, pkt 187 i przytoczone tam orzecznictwo).

109 W niniejszym przypadku, jak słusznie podnosi Komisja, podniesiona na poparcie niniejszego zarzutu argumentacja została bezpośrednio odrzucona w ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812).

110 W pkt 49 tego wyroku Trybunał rozstrzygnął, że decyzja Rady upoważniająca państwo członkowskie, zgodnie z art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81, do wprowadzenia zwolnienia z podatku akcyzowego nie może skutkować utrudnieniem Komisji wykonywania kompetencji przyznanych jej przez traktat, a w konsekwencji – stosowania procedury przewidzianej w art. 88 WE do celów zbadania, czy zwolnienie to stanowiło pomoc państwa, i ewentualnie wydania w wyniku tej procedury decyzji takiej jak zaskarżona decyzja. Wcześniej, w pkt 47 tego samego wyroku, Trybunał stwierdził, że procedura ustanowiona w art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 różni się celem i zakresem zastosowania od ustanowionego w art. 88 WE reżimu mającego zastosowanie do nowej i istniejącej pomocy państwa. Z uzasadnienia tego wynika, że nie można rozpatrywać przyjętych na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 decyzji zezwalających Rady jako decyzji upoważniających do wprowadzenia systemu pomocy czy też pomocy indywidualnej w rozumieniu art. lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 659/1999.

111 Wynika stąd, że przyjęte na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81 decyzje zezwalające Rady nie pozwalają na zakwalifikowanie spornego zwolnienia jako „pomocy istniejącej” w rozumieniu art. 1 lit. b) ppkt (ii) rozporządzenia nr 659/1999.

112 Drugi z podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutów należy zatem odrzucić jako bezzasadny.

W przedmiocie podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutu piątego, opartego na naruszeniu art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z jej załącznikiem II, a także decyzji 2001/224

113 Republika Włoska twierdzi w istocie, że Komisja w zaskarżonej decyzji naruszyła art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z jej załącznikiem II, a także art. 1 ust. 2 decyzji 2001/224, zawierające wyraźne zezwolenie jej na dalsze stosowanie spornego zwolnienia aż do dnia 31 grudnia 2006 r. Republika Włoska stoi na stanowisku, że od momentu wejścia w życie dyrektywy 2003/96 w dniu 1 stycznia 2004 r. nie ma ona już obowiązku zgłaszania Komisji spornej pomocy, a instytucja ta nie była już w żaden sposób uprawniona do wydania zaskarżonej decyzji.

114 Komisja wnosi o oddalenie zarzutu piątego jako bezzasadnego.

115 W niniejszym przypadku, jak słusznie podnosi Komisja, podniesiona na poparcie niniejszego zarzutu argumentacja została bezpośrednio odrzucona w ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812).

116 Z przytoczonego w pkt 65–69 powyżej uzasadnienia ww. w pkt 25 wyroku Komisja/Irlandia i in. (EU:C:2013:812) wynika bowiem, że uruchamiając ustanowioną w art. 88 WE procedurę celem przeanalizowania, czy sporne zwolnienie stanowi pomoc państwa, i wydając po przeprowadzeniu tego postępowania zaskarżoną decyzję, Komisja jedynie wykonała uprawnienia przyznane jej w dziedzinie pomocy państwa w traktacie WE i efektem tego nie mogła dopuścić się naruszenia uprawnień przyznanych Radzie przez ten traktat w dziedzinie harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego, jak również naruszenia aktów wydanych przez Radę w ramach wykonywania tych uprawnień.

117 Wynika stąd, że uruchamiając ustanowioną w art. 88 WE procedurę celem przeanalizowania tego, czy sporne zwolnienie stanowi pomoc państwa, i wydając po przeprowadzeniu tego postępowania zaskarżoną decyzję, Komisja nie mogła dopuścić się naruszenia aktów wydanych przez Radę, które, tak jak art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z przepisami zawartymi w jej załączniku II czy też art. 1 ust. 2 decyzji 2001/224, wyraźnie zawierały udzielone Republice Włoskiej zezwolenie na dalsze stosowanie spornego zwolnienia aż do dnia 31 grudnia 2006 r. Zezwolenia te mogły bowiem wywierać skutki jedynie w dziedzinie uregulowanej normami o harmonizacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego i nie mogły przesądzać o skutkach ewentualnej decyzji, takiej jak zaskarżona decyzja, którą Komisja mogła wydać, wykonując uprawnienia przysługujące jej w dziedzinie pomocy państwa.

118 Bezzasadne jest zatem twierdzenie przez Republikę Włoską, że zaskarżona decyzja narusza art. 18 dyrektywy 2003/96 w związku z przepisami zawartymi w jej załączniku II czy też art. 1 ust. 2 decyzji 2001/224.

119 Piąty z zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II należy zatem oddalić jako bezzasadny.

W przedmiocie podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutu trzeciego, opartego na naruszeniu zasad udzielania pomocy na cele związane z ochroną środowiska i w szczególności pkt 82 akapit drugi lit. a) wytycznych wspólnotowych

120 Republika Włoska twierdzi w istocie, że w zaskarżonej decyzji Komisja naruszyła zasady udzielania pomocy na cele związane z ochroną środowiska i w szczególności pkt 82 akapit drugi lit. a) wytycznych wspólnotowych ze względu na to, iż odmówiła stwierdzenia, że sporna pomoc jest ściśle związana z realizowanymi przez Euralluminę celami związanymi z ochroną środowiska. W tym względzie Republika Włoska, po pierwsze, powołuje się na wywierany przez prowadzoną w zakresie wytwarzania tlenku glinu działalność znaczny wpływ na środowisko, związany z koniecznością bezpiecznego pozbywania się odpadów wytwarzanych w procesie technologicznym, co tłumaczy fakt, że obszar, na którym Eurallumina prowadzi swój zakład, został w dniu 30 listopada 1990 r. uznany przez włoską radę ministrów za region zagrożony wysokim ryzykiem wystąpienia kryzysu ekologicznego. Po drugie, powołuje się ona na realizowane przez Euralluminę na jej własny koszt zobowiązania zaciągnięte przez nią w ramach wprowadzania w życie planu rekultywacji i przywracania pierwotnego stanu środowiska naturalnego, który został zatwierdzony dekretem włoskiej rady ministrów z dnia 23 kwietnia 1993 r., a w szczególności w ramach przewidzianego przez włoskie ministerstwo ochrony środowiska programu rekultywacji z dnia 15 czerwca 1995 r. oraz zawartej z władzami włoskimi w dniu 12 kwietnia 1999 r. umowy programowej. Po trzecie, wskazuje ona na obowiązek obniżenia pułapów emisji tlenku siarki i pyłów nałożony na Euralluminę przez włoskie ministerstwo ochrony środowiska dekretem z 1998 r. Po czwarte, Republika Włoska powołuje się na przyjęte przez Euralluminę w ramach umowy zawartej w dniu 27 kwietnia 1999 r. z regionem Sardynia zobowiązanie do instalacji urządzeń służących do odsiarczania dymu pochodzącego z pieców do kalcynacji i kotłów oraz powołuje się w tym kontekście na dokonane przez Euralluminę znaczne inwestycje w jej położony na Sardynii zakład, które zakończono dopiero w 2005 r. i dzięki którym Eurallumina uzyskała certyfikat ISO 14001. Po piąte, powołuje się ona na swe skierowane do Komisji w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego pismo z dnia z 6 lutego 2002 r., w którym przedstawiła ona najistotniejsze koszty, jakie Eurallumina musiała ponieść z tytułu zobowiązań podatkowych i środowiskowych, zarówno tych ustawowych, jak i tych zaciągniętych przez nią na innych podstawach.

121 Komisja wnosi o odrzucenie zarzutu trzeciego jako częściowo niedopuszczalnego, a częściowo – oddalenie go jako bezzasadnego lub, w każdym razie, oddalenie go w całości jako bezzasadnego.

122 Niniejszy zarzut dotyczy w istocie tego, czy Komisja w motywie 75 zaskarżonej decyzji dopuściła się błędu, odmawiając stwierdzenia, że sporna pomoc została przyznana w zamian za realizację przez Euralluminę celów związanych z ochroną środowiska i że dlatego była ona zgodna ze wspólnym rynkiem ze względu na treść pkt 47–52 wytycznych wspólnotowych.

123 W tym względzie należy przypomnieć, że pkt 82 tych opublikowanych w Dzienniku Urzędowym w dniu 3 lutego 2001 r. wytycznych wspólnotowych stanowi w szczególności, co następuje:

„[…]

W odniesieniu do pomocy, która nie jest zgłaszana, Komisja będzie stosowała:

a) niniejsze wytyczne, jeżeli pomoc została przyznana po ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich;

[…]”.

124 Punkty 47–51 tych wytycznych wspólnotowych mają następujące brzmienie:

„47. Przyjmując podatki, które mają być pobierane od niektórych rodzajów działalności ze względu na ochronę środowiska naturalnego, państwa członkowskie mogą uznać za konieczne ustanowienie przepisu dotyczącego tymczasowego zwolnienia niektórych przedsiębiorstw, przede wszystkim z uwagi na brak harmonizacji na poziomie europejskim lub ryzyko okresowej utraty konkurencyjności na poziomie międzynarodowym. Ogólnie rzecz biorąc, takie zwolnienia stanowią pomoc operacyjną objętą art. 87 traktatu WE. Analizując te środki, należy między innymi sprawdzić, czy podatek ma być pobierany w wyniku decyzji Wspólnoty, czy niezależnej decyzji podjętej przez państwo członkowskie.

[…]

49. Jeżeli podatek ma być pobierany na podstawie dyrektyw Wspólnoty, istnieją dwa możliwe scenariusze:

[…]

b) państwo członkowskie stosuje podatek w odniesieniu do niektórych produktów według minimalnej stawki ustanowionej w dyrektywach Wspólnoty i przyznaje zwolnienie niektórym przedsiębiorstwom, które w ten sposób podlegają opodatkowaniu według stawki niższej od minimalnej. Jeżeli takie zwolnienie nie jest dopuszczone w dyrektywach, o których mowa, będzie stanowiło pomoc niezgodną z art. 87 [WE]. Jeżeli jest ono dopuszczone w tych dyrektywach, Komisja może uznać, że jest ono zgodne z art. 87 [WE], jeżeli jest niezbędne i nie jest nieproporcjonalne w świetle realizowanych celów Wspólnoty. Komisj[i] będzie w szczególności zależało, by zapewnić, że każde takie zwolnienie jest ściśle ograniczone w czasie.

50. Ogólnie rzecz biorąc, środki podatkowe, o których mowa powinny w istotny sposób przyczyniać się do ochrony środowiska naturalnego. Należy dołożyć starań, by zapewnić, że zwolnienia, ze względu na swój charakter, nie miały niekorzystnego wpływu na realizację ogólnych celów.

51. Te zwolnienia mogą stanowić pomoc operacyjną, która może być zatwierdzona na następujących warunkach:

1) Gdy ze względu na cele związane z środowiskiem naturalnym państwo członkowskie wprowadza nowy podatek w sektorze działalności lub od produktów, w odniesieniu do którego nie dokonano harmonizacji lub gdy podatek przewidziany przez państwo członkowskie przekracza przewidziany w prawodawstwie wspólnotowym, Komisja stoi na stanowisku, że decyzja o zwolnieniu na okres 10 lat bez stopniowego zmniejszania się tej formy pomocy może być uzasadniona w dwóch przypadkach:

a) te zwolnienia są uzależnione od zawarcia porozumień między zainteresowanym państwem członkowskim a przedsiębiorstwami uzyskującymi pomoc, zgodnie z którymi przedsiębiorstwa lub stowarzyszenia przedsiębiorstw zobowiązują się do osiągnięcia celów ochrony środowiska naturalnego w okresie obowiązywania zwolnienia, lub gdy przedsiębiorstwa zawierają dobrowolne porozumienia mające taki sam skutek. Takie porozumienia lub zobowiązania mogą odnosić się między innymi do zmniejszenia zużycia energii, redukcji emisji lub każdego innego środka odnoszącego się do środowiska naturalnego. Przedmiot porozumień musi być wynegocjowany przez każde państwo członkowskie i będzie poddany ocenie Komisji, gdy projekty pomocy są jej zgłaszane. Państwa członkowskie muszą zapewnić ścisłą kontrolę wypełniania zobowiązań zaciągniętych przez przedsiębiorstwa lub stowarzyszenia przedsiębiorstw. Porozumienia zawarte między państwem członkowskim a zainteresowanym przedsiębiorstwem muszą zawierać uzgodnienia dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku gdy zobowiązania nie są wypełniane.

Te przepisy stosują się również wówczas, gdy państwo członkowskie uzależnia obniżenie podatku od spełnienia warunków mających taki sam skutek jak porozumienia lub zobowiązania, o których mowa powyżej;

b) te zwolnienia nie muszą być uzależnione od zawarcia porozumień między zainteresowanym państwem członkowskim a przedsiębiorstwami otrzymującymi pomoc, jeżeli są spełnione następujące alternatywne warunki:

– w przypadku gdy obniżenie dotyczy podatku wspólnotowego, kwota efektywnie zapłacona przez przedsiębiorstwa po uzyskaniu obniżenia musi być wyższa od minimum wspólnotowego i na takim poziomie, który stanowi dla przedsiębiorstw środek zachęcający do poprawy ochrony środowiska naturalnego,

[…]

2) Przepisy [pkt] 51 [ppkt] 1 mogą się stosować do podatków istniejących, jeżeli równocześnie są spełnione dwa następujące warunki:

a) podatek, o którym mowa musi mieć zauważalny pozytywny wpływ w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego;

b) decyzje w sprawie zastosowania odstępstw w stosunku do zainteresowanych przedsiębiorstw muszą być podjęte w chwili przyjęcia podatku […]”.

125 W motywach 71 i 73 zaskarżonej decyzji Komisja wskazała, że „[p]omoc przyznana po 3 lutego 2001 r. musi zostać poddana ocenie na podstawie »Wspólnotowych wytycznych […]« z 2001 r., zgodnie z pkt 82 [akapit drugi lit.] a) tych wytycznych”, oraz, bardziej dokładnie rzecz ujmując, na podstawie pkt 47–52 tych wytycznych, w których ustanowiono zasady mające zastosowanie do pomocy operacyjnej w formie ulg lub zwolnień podatkowych.

126 W motywach 73–76 tej samej decyzji Komisja wskazała ponadto, co następuje:

»(73) […] Początkowo podatek akcyzowy na oleje mineralne nie służył jako instrument polityki w zakresie ochrony środowiska naturalnego. Jednakże jedną z prawdopodobnych cech opłaty, która może być rozpatrywana jako mająca związek z środowiskiem jest taka, że jej podstawa, podlegająca opodatkowaniu, ma wyraźnie niekorzystny wpływ na środowisko […]. Ponieważ używanie olejów mineralnych ma wyraźnie niekorzystny wpływ na środowisko, podatek akcyzowy na oleje mineralne może być uznany za podatek na rzecz środowiska naturalnego.

(74) We wszystkich trzech państwach członkowskich, do których jest skierowana decyzja, podatek akcyzowy na oleje mineralne obowiązywał przed wprowadzeniem zwolnień, o których mowa, i dlatego musi on być traktowany jako podatek istniejący w rozumieniu [pkt] 51 [ppkt] 2 »[…] wytycznych [wspólnotowych]«. Niemniej jednak podatek akcyzowy ma zauważalny pozytywny wpływ w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego w rozumieniu [pkt] 51 [ppkt] 2 [lit.] a), ponieważ stanowi on dla producentów ważny środek zachęcający do obniżania zużycia olejów mineralnych. Przedmiotowy podatek akcyzowy mógł na początku nie mieć wyraźnie określonego celu środowiskowego, a decyzje o wprowadzeniu zwolnień podjęto wiele lat temu, w szczególności w wypadku Irlandii i Włoch, w każdym razie, we wszystkich trzech państwach członkowskich znacznie przed wprowadzeniem w życie »[…] wytycznych [wspólnotowych]«. Dlatego ich sytuacja może być rozpatrywana w taki sposób, jak gdyby podjęły decyzję o wprowadzeniu zwolnienia w czasie, gdy został przyjęty podatek akcyzowy. Wobec tego zgodnie z [pkt] 51 [ppkt] 2 wytycznych, przepisy określone w [ich pkt] 51 [ppkt] 1 mogą się stosować do zwolnień, które mają być poddane ocenie w niniejszej decyzji.

(75) Beneficjenci pomocy w swoich uwagach stwierdzili, że dokonali znacznych inwestycji na rzecz środowiska naturalnego w zamian za zwolnienia. Niemniej jednak nie ma żadnych dowodów na to, że zawarli oni jakiekolwiek porozumienia z zainteresowanymi państwami członkowskimi, w których zobowiązali się do osiągnięcia celów ochrony środowiska naturalnego w okresie obowiązywania zwolnienia. Zwolnienia podatkowe nie podlegały żadnym warunkom, które zapewniłyby taki sam skutek jak porozumienia i zobowiązania. Ponadto okazuje się, że inwestycje na rzecz środowiska naturalnego nie wykraczały poza zakres niezbędny, by spełnić wymogi określone w odpowiednich przepisach prawodawstwa, lub poza zakres wykonalny i ekonomicznie uzasadniony z komercyjnego punktu widzenia. W związku z tym warunki zastosowania [pkt] 51 [ppkt 1 lit. a)] »[…] wytycznych [wspólnotowych]« nie zostały spełnione i wobec tego, w tym wypadku stosują się wyłącznie przepisy [pkt] 51 [ppkt 1 lit. b)].

(76) W odniesieniu do okresu sprzed 31 grudnia 2003 r. zwolnienia dotyczyły podatku wspólnotowego, a mianowicie podatku, który został zharmonizowany na podstawie dyrektywy 92/82[…]. Dlatego stosuje się w odniesieniu do nich [pkt] 51 [ppkt 1 lit. b) tiret pierwsze] […] wytycznych [wspólnotowych]. Zgodnie z tymi przepisami, obniżenie może być zatwierdzone, jeżeli kwota efektywnie zapłacona przez beneficjenta pomocy po uzyskaniu obniżenia jest wyższa od wspólnotowego minimum. Jednakże wszystkie trzy zwolnienia były zwolnieniami pełnymi. Biorąc pod uwagę korzystny wpływ na środowisko naturalne podatku, o którym mowa w motywie 73 niniejszej decyzji, rozpatrywany środek można uznać za zgodny ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim jego beneficjenci są zobowiązani zapłacić wyższą stawkę podatku od minimalnej stawki wspólnotowej, określonej w dyrektywie 92/82[…], która dla tego okresu wynosiła 13 EUR za 1000 kg. Dlatego też wyłącznie zwolnienia z podatku ponad jego stawkę wynoszącą 13,01 EUR mogą być uznane za zgodne, natomiast zwolnienia do poziomu 13,01 EUR stanowią pomoc niezgodną ze wspólnym rynkiem”.

127 Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w szczególnej dziedzinie pomocy państwa Komisja jest związana wytycznymi, które wydaje, o ile nie są one rozbieżne z postanowieniami traktatu WE (zob. wyrok z dnia 2 grudnia 2010 r., Holland Malt/Komisja, C‑464/09 P, Zb.Orz., EU:C:2010:733, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).

128 W niniejszym przypadku Republika Włoska nie kwestionuje motywu 67 zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że sporna pomoc nigdy nie została zgłoszona Komisji. Ze względu na to jednak, że została ona przyznana już po dniu 3 lutego 2001 r., mają do niej zastosowanie wytyczne wspólnotowe, zgodnie z ich pkt 82 (zob. pkt 123 powyżej).

129 Celem wykazania, że sporna pomoc jest zgodna ze wspólnym rynkiem z punktu widzenia tych wytycznych wspólnotowych, Republika Włoska przedstawiła w załączniku do skargi szereg aktów i umów, z których ma wynikać, iż Eurallumina miała obowiązek osiągnąć szereg celów w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego czy też dobrowolnie sama zobowiązała się do ich realizacji w okresie, w którym przyznano jej sporną pomoc.

130 Komisja stoi jednak na stanowisku, że argumentację tę należy odrzucić jako niedopuszczalną ze względu na to, iż Republika Włoska nie przedstawiła tych aktów i umów w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego.

131 W tym względzie należy zauważyć, że ze względu na to, iż Republika Włoska oparła swą skargę w sprawie T‑60/06 RENV II na informacjach, które nie były dostępne w momencie wydawania zaskarżonej decyzji czy też nie zostały podane do wiadomości Komisji w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego, Sąd nie może uwzględnić tych informacji przy ocenie zgodności tej decyzji z prawem.

132 W ramach rozpatrywania skargi o stwierdzenie nieważności zgodność aktu z prawem musi być oceniana w świetle okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w dniu, w którym akt ten został wydany (wyrok z dnia 14 stycznia 2004 r., Fleuren Compost/Komisja, T‑109/01, Rec, EU:T:2004:4, pkt 50). W myśl zaś orzecznictwa zgodność z prawem decyzji w sprawie pomocy państwa należy oceniać w oparciu o informacje, którymi Komisja dysponowała w momencie jej wydania (zob. ww. wyrok Fleuren Compost/Komisja, EU:T:2004:4, pkt 51, i przytoczone tam orzecznictwo). Państwo członkowskie nie może zatem powoływać się przed sądem Unii na okoliczności faktyczne, które nie zostały przedstawione w trakcie przewidzianego w art. 88 WE postępowania poprzedzającego wniesienie skargi (zob. ww. wyrok Fleuren Compost/Komisja, EU:T:2004:4, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo).

133 W niniejszym przypadku z akt sprawy wynika, że w uwagach zawartych w piśmie przedstawionym w dniu 6 lutego 2002 r. w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego Republika Włoska podniosła w ogólny sposób, iż sporna pomoc częściowo rekompensuje koszty operacyjne, jakie musi ponieść Eurallumina na mocy włoskich przepisów z zakresu ochrony środowiska i podatkowych. Bardziej konkretnie rzecz ujmując, wskazała ona, że część spornej pomocy była przeznaczona na rekompensatę dodatkowych kosztów związanych z ochroną środowiska naturalnego i, co za tym idzie, była objęta zakresem stosowania wytycznych wspólnotowych. W tym względzie Republika Włoska wyjaśnia, że począwszy od 1974 r. władze regionalne wprowadziły zakaz usuwania pozostałości poprodukcyjnych do Morza Śródziemnego, która to praktyka w dalszym ciągu dozwolona była we Francji i w Grecji. W związku z tym zakazem Eurallumina musiała ponieść wysokie koszty, wynoszące 6 mld ITL (3 mln EUR). Z uwagi na rygorystyczne ograniczenia dopuszczalnych emisji [25% poniżej krajowego limitu dla tlenków siarki (SOx)] spółka była zmuszona zainwestować w nową technologię odsiarczania, której koszty wyniosły 44 000 mln ITL (22 mln EUR), co się wiąże z dodatkowymi kosztami operacyjnymi w wysokości 6000 mln ITL rocznie (3 mln EUR), łącznie z amortyzacją. Poza kosztami tych inwestycji spółka musiała płacić 1100 mln ITL (0,55 mln EUR) rocznie z tytułu podatków od emisji.

134 W motywie 56 zaskarżonej decyzji Komisja przyjęła do wiadomości te podane przez Republikę Włoską informację, lecz w motywie 75 tej samej decyzji stwierdziła, że nie pozwalają one uznać, iż w okresie, którego dotyczyła zaskarżona decyzja, sporne zwolnienie zostało ustanowione w zamian za zawarcie przez Euralluminę umów z władzami włoskimi, w których spółka ta zobowiązała się do osiągnięcia celów związanych z ochroną środowiska naturalnego czy też realizacji odpowiadających im zobowiązań wynikających w przypadku Euralluminy z przepisów prawa włoskiego. Ponadto Komisja podnosi, że nie przedstawiono jej żadnego dowodu na to, iż te dokonane przez Euralluminę inwestycje na rzecz środowiska naturalnego wykraczały poza zakres niezbędny do tego, by spełnić wymogi określone w odpowiednich przepisach prawodawstwa, lub poza zakres wykonalny i ekonomicznie uzasadniony z komercyjnego punktu widzenia. W związku z tym Komisja doszła do wniosku, że warunki zastosowania pkt 51 ppkt 1 lit. a) wytycznych wspólnotowych nie zostały w niniejszym przypadku spełnione.

135 Jeśli chodzi o dokumenty przedstawione przez Republikę Włoską w załączniku do skargi, z akt sprawy nie wynika, by zostały one podane do wiadomości Komisji w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego. Ponadto Republika Włoska w swych pismach procesowych, ustosunkowując się do argumentacji Komisji, nie twierdzi bynajmniej, iż podała te dokumenty do wiadomości tej instytucji. Wreszcie, na rozprawie, w odpowiedzi na ustne pytanie Sądu Komisja potwierdziła, że sporne dokumenty nie zostały przedstawione w trakcie formalnego postępowania wyjaśniającego. W tych okolicznościach należy uznać, że dokumenty załączone do skargi nie były przedstawiane wcześniej. Z ww. w pkt 132 orzecznictwa wynika zatem, że zawarte w tych dokumentach informacje nie mogą zostać uwzględnione przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, chyba że zawierają one informacje, które zostały już podane do wiadomości Komisji w ramach formalnego postępowania wyjaśniającego, w szczególności we wspomnianym piśmie z dnia 6 lutego 2002 r.

136 W odniesieniu do tych tylko informacji, które zostały podane do wiadomości Komisji pismem z dnia 6 lutego 2002 r., Komisja w zaskarżonej decyzji słusznie uznała, że na ich podstawie nie można wyciągnąć wniosku, iż skorzystanie ze spornego zwolnienia było uzależnione od wywiązania się przez Euralluminę ze zobowiązania do osiągnięcia celów związanych z ochroną środowiska naturalnego. Ponadto na podstawie tych informacji Komisja nie mogła uznać, że sporne zwolnienie zostało ustanowione w zamian za zobowiązanie się przez tę spółkę do osiągnięcia celów związanych z ochroną środowiska naturalnego wykraczających poza zobowiązania wynikające już z włoskich przepisów z zakresu ochrony środowiska i podatkowych, a w szczególności – krajowych przepisów przewidujących ograniczenie emisji celem spełnienia norm dotyczących jakości powietrza bądź uiszczanie podatków od tych emisji czy też dobrowolne zawarcie umów o tym samym skutku w rozumieniu pkt 51 ppkt 1 lit. a) wytycznych wspólnotowych. W piśmie z dnia 6 lutego 2002 r. Republika Włoska przyznała ponadto, że „[p]rzyznana Euralluminie pomoc, określona przez Komisję jako operacyjna […] częściowo rekompensuje koszty operacyjne, jakie musi ponieść Eurallumina na mocy włoskich przepisów z zakresu ochrony środowiska i podatkowych”. Ponadto z motywu 45 zaskarżonej decyzji wynika, że podczas formalnego postępowania wyjaśniającego sama Eurallumina wskazała, iż zrealizowane w jej znajdującym się na Sardynii zakładzie „ważne inwestycje” miały na celu „zapewnieni[e] zgodności z najbardziej rygorystycznymi normami i regionalnymi standardami środowiskowymi”. W każdym razie na podstawie samych tylko informacji podanych do wiadomości Komisji w piśmie z dnia 6 lutego 2002 r. instytucja ta nie była w stanie sprawdzić, czy, jak twierdzi w ramach niniejszej skargi Republika Włoska, sporne zwolnienie rzeczywiście zostało ustanowione, w zawartych z władzami włoskimi umowach i porozumieniach, w zamian za dokonane przez tę spółkę inwestycje mające na celu wywiązanie się ze zobowiązania do osiągnięcia celów związanych z ochroną środowiska naturalnego wykraczających poza te wynikające już z mających do niej zastosowanie przepisów włoskiego prawa.

137 Nawet jeśli należałoby uwzględnić akty i umowy przedstawione przez Republikę Włoską w załączniku do skargi, to nie można na ich podstawie dojść w niniejszym przypadku do wniosku, że Eurallumina w zamian za skorzystanie ze spornego zwolnienia zobowiązała się do osiągnięcia celów związanych z ochroną środowiska naturalnego wykraczających poza zobowiązania wynikające już z włoskich przepisów czy też dobrowolnego zawarcia umów o tym samym skutku. W szczególności z pkt 3 zawartej przez Euralluminę z władzami włoskimi w dniu 12 kwietnia 1999 r. umowy programowej oraz z art. 2–4 zawartej przez tę spółkę w dniu 27 kwietnia 1999 r. umowy z regionem Sardynia niewątpliwie wynika, że spółka ta zobowiązała się do dokonania pewnych inwestycji służących realizacji celów związanych z ochroną środowiska w ramach planu rekultywacji terenów jej zakładu w Portoscuso (Sardynia). Niemniej jednak, wbrew temu, co twierdzi Republika Włoska, te służące realizacji celów związanych z ochroną środowiska inwestycje nie miały być dokonywane jedynie na koszt Euralluminy, gdyż w art. 4 ww. umowy programowej z dnia 12 kwietnia 1999 r. oraz w art. 4–6 ww. umowy z regionem Sardynia z dnia 27 kwietnia 1999 r. wyraźnie przewidziano, że mając na celu wywiązanie się przez Euralluminę z przyjętych przez nią zobowiązań, region ten zobowiązuje się do wkładu finansowego w realizację planu rekultywacji terenów zakładu tej spółki w Portoscuso aż do kwoty wynoszącej 30% wydatków uznanych za kwalifikowalne, a w każdym razie na kwotę wynoszącą maksymalnie 17,5 mld ITL. Z umów tych nie wynika natomiast, że sporne zwolnienie zostało ustanowione jako wkład finansowy w dokonywane przez Euralluminę inwestycje środowiskowe. W pozostałym zakresie dokumenty przedstawione przez Republikę Włoską w załączniku do skargi świadczą o kosztach operacyjnych ponoszonych przez Euralluminę na mocy włoskich przepisów z zakresu ochrony środowiska i podatkowych, takich jak te przewidujące ograniczanie emisji celem spełnienia norm dotyczących jakości powietrza bądź uiszczanie podatków od tych emisji.

138 W związku z tym Komisja w motywie 75 zaskarżonej decyzji słusznie doszła do wniosku, że warunki zastosowania pkt 51 ppkt 1 lit. a) wytycznych wspólnotowych nie zostały w niniejszym przypadku spełnione.

139 Trzeci z zarzutów podniesionych na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II należy więc oddalić jako bezzasadny.

W przedmiocie podniesionego na poparcie skargi w sprawie T‑60/06 RENV II zarzutu czwartego, opartego na naruszeniu art. 87 ust. 3 WE oraz wytycznych wspólnotowych

140 Zdaniem Republiki Włoskiej Komisja w motywach 78–80 zaskarżonej decyzji dopuściła się naruszenia art. 87 ust. 3 WE oraz wytycznych wspólnotowych ze względu na to, że uznała, iż sporna pomoc nie może zostać uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem w rozumieniu tych przepisów ze względu na to, że miała ona ułatwiać rozwój gospodarczy Sardynii. W tym względzie Republika Włoska powołuje się, po pierwsze, na opóźnienie gospodarcze tej wyspy, która jest jednym z regionów o niekorzystnych warunkach objętych w ramach funduszy strukturalnych celem nr 1 i należy do najuboższych włoskich regionów, również pod względem dochodów indywidualnych, a określona w procentach liczba osób zatrudnionych i przedsiębiorstw przemysłowych w stosunku do liczby mieszkańców znajduje się poniżej włoskiej średniej krajowej. Po drugie, powołuje się ona na opóźnienie gospodarcze obszaru Sulcis‑Iglesiente, na którym znajduje się sardyński zakład Euralluminy i na którym stopa bezrobocia wynosi około 21% populacji czynnej zawodowo i około 50% wśród młodzieży. Po trzecie, powołuje się ona na udzieloną przez Euralluminę gwarancję stworzenia około 1800 płatnych miejsc pracy, czy to bezpośrednio w jej położonym na Sardynii zakładzie, czy to pośrednio w sardyńskich zakładach należących do spółki Alcoa Italia SpA, do których Eurallumina dostarczała na zasadzie wyłączności tlenek glinu. Po czwarte, opiera się ona na dostarczonej przez Komisję dokumentacji dotyczącej panujących na Sardynii niekorzystnych warunków życia pod względem zarówno gęstości zaludnienia, jak i poziomu życia oraz znacznej stopy bezrobocia. Po piąte, powołuje się ona na motyw 79 zaskarżonej decyzji, w której Komisja przyznaje, że Sardynia może skorzystać z odstępstwa przewidzianego w art. 87 ust. 3 lit. a) WE. Po szóste, wskazuje ona na możliwość zastosowania w niniejszym przypadku pkt 4.15 wytycznych, zgodnie z którym regionalna pomoc operacyjna może zostać przyznana tym regionom, które są objęte odstępstwem na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) WE. Po siódme, powołuje się ona na brak możliwości zastosowania w niniejszym przypadku pkt 4.17 wytycznych, zgodnie z którym pomoc operacyjna musi być ograniczona czasowo i stopniowo redukowana, ponieważ Sardynia jest rzadko zaludnionym regionem objętym odstępstwem na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) WE.

141 Komisja wnosi o oddalenie zarzutu czwartego jako bezzasadnego.

142 Niniejszy zarzut dotyczy w istocie tego, czy w Komisja w motywie 80 zaskarżonej decyzji dopuściła się błędu ze względu na to, że uznała, iż nie można uznać spornej pomocy za zgodną ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 WE oraz pkt 4.11–4.17 wytycznych wspólnotowych ze względu na to, że miała ona ułatwiać rozwój gospodarczy Sardynii.

143 W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 87 ust. 3 lit a) WE pomoc przeznaczona na sprzyjanie rozwojowi gospodarczemu regionów, w których poziom życia jest nienormalnie niski, lub regionów, w których istnieje poważny stan niedostatecznego zatrudnienia, może zostać uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem. Zgodnie z orzecznictwem użycie w art. 87 ust. 3 lit. a) WE sformułowań „nienormalnie” czy też „poważny” świadczy o tym, że postanowienie to dotyczy jedynie regionów znajdujących się w sytuacji ekonomicznej, która jest szczególnie niekorzystna w porównaniu ze Wspólnotą jako całością (wyrok z dnia 14 października 1987 r., Niemcy/Komisja, 248/84, Rec, EU:C:1987:437, pkt 19).

144 W wytycznych Komisja wyraźnie przedstawiła kryteria stosowane przez siebie przy przeprowadzaniu, w szczególności na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) WE, analizy zgodności pomocy na cele regionalne ze wspólnym rynkiem.

145 Te jednostki redakcyjne wytycznych, które dotyczą wszystkich rodzajów pomocy regionalnej stanowiącej „pomoc operacyjną”, mają następujące brzmienie:

„4.15. Pomoc regionalna przeznaczona na zmniejszenie kosztów bieżących przedsiębiorstw (pomoc operacyjna) jest z zasady zakazana. Jednakże w wyjątkowych okolicznościach taka pomoc może być przyznana w regionach uprawnionych na mocy odstępstwa przewidzianego w art. 87 ust. 3 lit. a) [WE], pod warunkiem że jest ona uzasadniona pod względem przyczyniania się do rozwoju regionalnego i swego charakteru oraz jeżeli jej poziom jest proporcjonalny do niedogodności, które ma niwelować […]. Do państwa członkowskiego należy wykazanie istnienia niedogodności oraz ustalenie skali ich znaczenia.

4.16. W regionach peryferyjnych, kwalifikujących się do skorzystania z wyłączenia na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) i c) [WE], oraz w regionach o niskiej gęstości zaludnienia, kwalifikujących się albo do skorzystania z wyłączenia na mocy art. 87 ust. 3 lit. a) albo na mocy art. 87 ust. 3 lit. c) [WE] na podstawie kryterium gęstości zaludnienia określonego w ppkt 3.10.4, pomoc, która […] jest przeznaczona na wyrównanie części dodatkowych kosztów transportu może być zatwierdzona na specjalnych warunkach. Zadaniem państwa członkowskiego jest udowodnienie, że takie dodatkowe koszty istnieją i ustalenie ich wielkości.

4.17. [Z] wyjątkiem przypadków określonych w pkt 4.16, pomoc operacyjna musi być ograniczona w czasie i stopniowo zmniejszana […]”.

146 W motywach 78–81 zaskarżonej decyzji Komisja zbadała zgodność nowej pomocy ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) WE oraz wytycznych. Motywy 78–80 tej decyzji są zredagowane następująco:

„(78) W odniesieniu do wyjątku ustanowionego w art. 87 ust. 3 lit. a) [WE], odnoszącego się do wspierania rozwoju gospodarczego regionów, w których poziom życia jest nienormalnie niski lub w których występuje niedostateczne zatrudnienie, Komisja stwierdza, że w ostatniej części okresu, na który zostały przyznane zwolnienia, mają zastosowanie »Wytyczne w sprawie krajowej pomocy regionalnej« z 1998 r. W pkt 4.15 tych wytycznych stwierdza się, że pomoc operacyjna w wyjątkowych wypadkach może zostać przyznana w regionach kwalifikujących się do otrzymania pomocy na podstawie odstępstwa określonego w art. 87 ust. 3 lit. a) [WE], pod warunkiem że jest ona uzasadniona z punktu widzenia jej wkładu w rozwój regionalny i jej charakteru oraz że jej poziom jest proporcjonalny do niedostatków, które powinna zniwelować. Do państwa członkowskiego należy wykazanie istnienia wszelkich niedostatków i ocena ich rozmiaru. Zgodnie z pkt 4.17 tych wytycznych pomoc operacyjna musi być ograniczona czasowo i stopniowo redukowana. Te warunki w tym wypadku nie zostały spełnione.

(79) […] Sardynia jest regionem kwalifikującym się do otrzymania pomocy na podstawie odstępstwa określonego w art. 87 ust. 3 lit. a) […].

(80) W decyzjach, na mocy których Komisja rozpoczęła procedurę przewidzianą w art. 88 ust. 2 [WE], Komisja wyraziła wątpliwości, czy ta pomoc może być uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 87 ust. 3 lit. a) [WE]. Władze […] włoskie nie przedstawiły żadnych informacji tytułem wyjaśnienia tych wątpliwości. Nie wykazały one istnienia szczególnych niedostatków ani nie dokonały oceny ich rozmiaru w celu uzasadnienia przyznania pomocy operacyjnej. Wysokie ceny energii i konkurencja ze strony przywozu z państw trzecich, w szczególności, nie mają charakteru regionalnego. Nawet gdyby brak dostępu do gazu ziemnego był szczególnym niedostatkiem charakterystycznym dla regionów, o których mowa, co nie zostało udowodnione, […] Włochy nie oceniły rozmiaru żadnego z tych niedostatków w celu uzasadnienia poziomu pomocy. Włoskie ustawodawstwo, które jak twierdzi Eurallumina przyczynia się do dodatkowych kosztów, może częściowo mieć charakter regionalny, ponieważ Sardynię uznano za region zagrożony wysokim ryzykiem kryzysu środowiska naturalnego, jednakże ogólnie rzecz biorąc, nie może ono być traktowane jako szczególny niedostatek w regionie. W każdym razie, okazuje się, że zwolnienia, o których mowa w tym wypadku, nie są ograniczone czasowo ani stopniowo redukowane, jak wymagają tego wytyczne. Dlatego też pomoc nie może zostać uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem na tej podstawie, że przyczynia się do ułatwienia rozwoju niektórych regionów”.

147 Na wstępie należy przypomnieć, że choć wytyczne, jako przyjęty przez administrację środek wewnętrzny, nie mogą zostać uznane za normę prawną, to jednak ustanawiają pewną normę postępowania będącą wskazówką dla praktyki administracyjnej, od której administracja nie może odstąpić w konkretnym przypadku bez podania powodów, które byłyby zgodne z zasadą równego traktowania (wyrok z dnia 9 czerwca 2011 r., Diputación Foral de Vizcaya i in./Komisja, od C‑465/09 P do C‑470/09 P, EU:C:2011:372, pkt 120). Takie normy mogą jednak wywierać, pod pewnymi warunkami i w zależności od ich treści, skutki prawne (ww. wyrok Diputación Foral de Vizcaya i in./Komisja, EU:C:2011:372, pkt 120).

148 Jeśli chodzi o zastosowanie przez Komisję w motywie 80 zaskarżonej decyzji punktu 4.15 wytycznych, należy przypomnieć, że z brzmienia tego przepisu wynika, iż regionalna pomoc operacyjna jest z zasady zakazana i może w wyjątkowych okolicznościach zostać przyznana w regionach objętych odstępstwem przewidzianym w art. 87 ust. 3 lit. a) WE tylko pod warunkiem, że jest ona uzasadniona pod względem przyczyniania się do rozwoju regionalnego i charakteru regionów, oraz jeżeli jej poziom jest proporcjonalny do niedogodności, które pomoc ta ma niwelować; do państwa członkowskiego należy wykazanie istnienia tych niedogodności.

149 Przepis ten w szczególności nakłada na państwo członkowskie obowiązek wykazania, że celem pomocy jest zniwelowanie szczególnych charakterystycznych dla danego regionu niedogodności, którym musi stawić czoła beneficjent pomocy, a jej poziom