Keywords

Summary



Keywords

1. Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Pytanie dotyczące bezpieczeństwa państwa – Nieistnienie ogólnego wyjątku wyłączającego środki podejmowane ze względów bezpieczeństwa publicznego – Dopuszczalność

(art. 267 TFUE; art. 4 ust. 2 TUE)

2. Obywatelstwo Unii – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Ograniczenie prawa wjazdu i pobytu uzasadnione względami porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego – Uzasadnienie decyzji odmawiającej wjazdu do państwa członkowskiego – Niepoinformowanie zainteresowanego o dokładnych i pełnych względach związanych z interesem bezpieczeństwa państwa – Dopuszczalność – Przesłanka – Wyważenie wymogów związanych z bezpieczeństwem państwa z wymogami związanymi z prawem do skutecznej ochrony sądowej

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; dyrektywa 2004/38 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 30 ust. 2, art. 27, 31)

Summary

1. Mimo iż zgodnie w szczególności z art. 4 ust. 2 TUE bezpieczeństwo narodowe pozostaje w zakresie wyłącznej odpowiedzialności każdego z państw członkowskich oraz że do państw członkowskich należy zatem podjęcie środków zmierzających do zagwarantowania ich bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, sam tylko fakt, że dana decyzja ma związek z bezpieczeństwem państwa, nie może powodować braku możliwości stosowania prawa Unii.

(por. pkt 38)

2. Artykuł 30 ust. 2 oraz art. 31 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, należy w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej interpretować w ten sposób, że wymagają one od sądu krajowego zapewnienia, by nieujawnienie zainteresowanemu przez właściwy organ krajowy, w sposób pełny i dokładny, względów leżących u podstaw decyzji wydanej na podstawie art. 27 tej dyrektywy, jak również odnośnych dowodów było ograniczone do ścisłej konieczności, oraz zapewnienia, by w każdym razie zainteresowany został powiadomiony o zasadniczej treści tych względów w sposób uwzględniający należycie konieczną niejawność dowodów.

Do właściwego organu krajowego należy przedstawienie, zgodnie z krajowymi przepisami proceduralnymi, dowodu na to, że bezpieczeństwo państwa zostałoby rzeczywiście zagrożone wskutek pełnego i dokładnego powiadomienia zainteresowanego o względach stanowiących podstawę decyzji wydanej na podstawie art. 27 dyrektywy 2004/38 oraz o odnośnych dowodach. Wynika stąd, że nie istnieje domniemanie istnienia i zasadności powodów przytoczonych przez organ krajowy. Właściwy sąd krajowy powinien następnie przeprowadzić niezależną analizę okoliczności prawnych i faktycznych podniesionych przez właściwy organ krajowy oraz powinien ocenić, zgodnie z krajowymi normami proceduralnymi, czy bezpieczeństwo państwa stoi na przeszkodzie takiemu powiadomieniu.

Jeżeli okaże się, że bezpieczeństwo państwa rzeczywiście stoi na przeszkodzie pełnemu i dokładnemu powiadomieniu zainteresowanego o rzeczonych względach, sądowa kontrola zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 27 dyrektywy 2004/38, przewidziana w jej art. 31 ust. 1, powinna zostać przeprowadzona w postępowaniu, które w sposób odpowiedni wyważy wymogi bezpieczeństwa państwa oraz wymogi związane z prawem do skutecznej ochrony sądowej, ograniczając ewentualne ingerencje w wykonywanie tego prawa do ścisłej konieczności.

W tej kwestii z uwagi na konieczne przestrzeganie art. 47 karty postępowanie to powinno gwarantować w najszerszym możliwym zakresie poszanowanie zasady kontradyktoryjności w celu umożliwienia zainteresowanemu zakwestionowania powodów, na których podstawie wydano sporną decyzję, oraz przedstawienia uwag w przedmiocie odnośnych dowodów, a tym samym skutecznego wykorzystania środków obrony. Istotne jest w szczególności, by w każdym razie zainteresowanego powiadomiono o zasadniczych względach stanowiących podstawę decyzji o odmowie wjazdu wydanej na podstawie art. 27 dyrektywy 2004/38, gdyż niezbędna ochrona bezpieczeństwa państwa nie może skutkować pozbawieniem zainteresowanego prawa do bycia wysłuchanym, a tym samym spowodowaniem, że jego prawo do wniesienia odwołania, przewidziane w art. 31 tej dyrektywy, stanie się bezskuteczne.

To szukanie równowagi między prawem do skutecznej ochrony sądowej a koniecznością zapewnienia ochrony bezpieczeństwa zainteresowanego państwa członkowskiego nie ma tego samego znaczenia w przypadku dowodów potwierdzających powody przedstawione właściwemu sądowi krajowemu. W niektórych bowiem wypadkach ujawnienie tych dowodów może w sposób bezpośredni i szczególny zagrozić bezpieczeństwu państwa w zakresie, w jakim może narazić na niebezpieczeństwo życie, zdrowie lub wolność ludzi lub ujawnić specyficzne metody śledcze stosowane przez krajowe organy bezpieczeństwa i w ten sposób utrudnić, a nawet uniemożliwić tym organom wykonywanie ich zadań w przyszłości.

W tych okolicznościach do właściwego sądu krajowego należy z jednej strony zapewnienie, by o zasadniczych względach, na podstawie których wydano sporną decyzję, zainteresowany został powiadomiony w sposób należycie uwzględniający niezbędną niejawność dowodów, a z drugiej strony – wyciągnięcie zgodnie z prawem krajowym konsekwencji ewentualnego naruszenia tego obowiązku powiadomienia.

(por. pkt 61, 62, 64–66, 68, 69; sentencja)