ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Wyrok Sądu (trzecia izba) z dnia 18 marca 2015 r. –

Cahier i in. / Rada i Komisja

(sprawy T‑195/11, T‑458/11, T‑448/12 i T‑41/13)

„Odpowiedzialność pozaumowna — Nałożony na producentów wina wytwarzanego z winorośli o podwójnym zastosowaniu zakaz samodzielnej destylacji alkoholu w ilości przekraczającej ilość, jaka wykorzystywana jest zwykle przy produkcji wina — Stosowanie tego uregulowania przez władze krajowe”

1. Odpowiedzialność pozaumowna — Warunki — Bezprawność — Żądanie odszkodowania oparte na istnieniu nałożonego przez prawo Unii na producentów wina wytwarzanego z winorośli o podwójnym zastosowaniu zakazu samodzielnej destylacji alkoholu w ilości przekraczającej ilość, jaka wykorzystywana jest zwykle przy produkcji wina — Brak takiego zakazu — Niestwierdzenie odpowiedzialności (art. 340 akapit drugi TFUE; rozporządzenie Rady nr 1493/1999, art. 28; rozporządzenie Komisji nr 1623/2000, art. 41, art. 42, art. 65 ust. 3, ust. 8, ust. 9) (por. pkt 22, 39, 44, 45, 50–54)

2. Prawo Unii Europejskiej — Wykładnia — Metody — Wykładnia literalna, systemowa i celowościowa (por. pkt 34)

3. Odpowiedzialność pozaumowna — Warunki — Niezgodność z prawem — Szkoda — Związek przyczynowy — Przesłanki kumulatywne — Niespełnienie jednej z przesłanek — Oddalenie skargi o odszkodowanie w całości (art. 340 akapit drugi TFUE) (por. pkt 56)

Przedmiot

Żądania naprawienia domniemanych szkód poniesionych przez skarżących w wyniku prowadzonych przeciwko nim we Francji postępowań i wydanych przeciwko nim we Francji niekorzystnych orzeczeń sądowych, ze względu na to, że podczas różnych lat winiarskich nie zastosowali się oni do wymogów obowiązkowego mechanizmu destylacji ustanowionego w art. 28 rozporządzenia Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina (Dz.U. L 179, s. 1), wprowadzonego w życie rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1623/2000 z dnia 25 lipca 2000 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia (WE) nr 1493/1999 w sprawie wspólnej organizacji rynku wina w odniesieniu do mechanizmów rynkowych (Dz.U. L 194, s. 45)

Sentencja

1) Sprawy T‑195/11, T‑458/11, T‑448/12 i T‑41/13 zostają połączone do celów wydania niniejszego wyroku.

2) Skargi zostają oddalone.

3) Jean-Marie Cahier i inni skarżący, których nazwiska zostały wymienione w załączniku, pokrywają własne koszty związane z postępowaniem głównym, a także koszty poniesione przez Radę Unii Europejskiej i Komisję Europejską.

4) Jean-Marie Cahier i inni skarżący w sprawie T‑195/11 zostają obciążeni kosztami związanymi z postępowaniem w przedmiocie środka tymczasowego w sprawie T‑195/11 R.
Instytucje Unii dysponują szerokim zakresem uznania przy stosowaniu środków w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego, w szczególności w kwestii wyznaczania celów i wyboru odpowiednich. Ten szeroki zakres uznania powoduje, że kontrola ze strony sądu Unii jest ograniczona. Konsekwencją wspomnianego zakresu uznania jest bowiem to, że kontrola sądu co do istoty ogranicza się do zbadania, czy skorzystanie przez instytucje z ich uprawnień nie jest dotknięte oczywistym błędem, nie stanowi nadużycia władzy lub też czy instytucje w sposób oczywisty nie przekroczyły granic przysługującego im uznania.

Aby ustalić, czy instytucja popełniła oczywisty błąd w ocenie złożonych faktów, dający podstawę do stwierdzenia nieważności danego aktu, skarżący winien przedstawić wystarczające dowody, by można było uznać dokonaną w tym akcie ocenę faktów za niewiarygodną. Z zastrzeżeniem tego badania wiarygodności, zadaniem Sądu nie jest zastąpienie własną oceną złożonych faktów oceny dokonanej przez autora decyzji. Jednakże ograniczenie kontroli sądu Unii nie ma wpływu na obowiązek nie tylko weryfikacji prawidłowości przytoczonego materiału dowodowego, jego wiarygodności i spójności, ale także kontroli tego, czy materiał ten stanowi zbiór istotnych danych, które należy wziąć pod uwagę w celu oceny złożonej sytuacji, i czy może on stanowić poparcie dla wniosków wyciągniętych na jego podstawie.

(por. pkt 30–33)
4.

Prawo Unii Europejskiej — Zasady — Prawo do obrony — Środki ograniczające wobec Syrii — Zamrożenie środków finansowych osób, podmiotów lub organów związanych z reżimem syryjskim — Prawo dostępu do dokumentów — Prawo uzależnione od złożenia w tym celu wniosku do Rady (decyzja Rady 2011/782/WPZiB, art. 21 ust. 2, 3; 2013/255/WPZiB, art. 30 ust. 2, 3; rozporządzenie Rady nr 36/2012, art. 32 ust. 2, 3) (por. pkt 92, 93)
4.

Skarga o stwierdzenie nieważności — Wyrok stwierdzający nieważność — Skutki — Ograniczenie przez Trybunał — Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom w związku z sytuacją w Syrii — Ryzyko zaszkodzenia w sposób poważny i nieodwracalny skuteczności wszelkiego zamrożenia aktywów, o jakim w przyszłości mogłaby zadecydować Rada wobec osób, o których mowa w akcie, którego nieważność została stwierdzona — Utrzymanie w mocy skutków decyzji i rozporządzeń, których nieważność została stwierdzona do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania lub do dnia jego oddalenia (art. 264 akapit drugi TFUE, art. 266 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 56 akapit pierwszy, art. 60 akapit drugi; decyzja Rady 2011/782/WPZiB; rozporządzenia Rady: nr 1151/2011; nr 36/2012) (por. pkt 52–58)
Wyrok Sądu (dziewiąta izba) z dnia 26 lutego 2015 r. – Pangyrus / OHIM – RSVP Design (COLOURBLIND)

(sprawa T‑257/11)

„Wspólnotowy znak towarowy — Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku — Słowny wspólnotowy znak towarowy COLOURBLIND — Oznaczenie słowne COLOURBLIND — Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji — Brak złej wiary — Artykuł 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 — Brak używania w obrocie handlowym oznaczenia o zasięgu większym niż lokalny — Względna podstawa odmowy rejestracji — Artykuł 8 ust. 4 i art. 53 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 207/2009”

1. Wspólnotowy znak towarowy — Postępowanie odwoławcze — Skarga do sądu Unii — Właściwość Sądu — Kontrola zgodności z prawem decyzji izb odwoławczych — Kontrola kwalifikacji prawnej nadanej okolicznościom faktycznym sporu — Zaliczenie (rozporządzenie Rady nr 207/2009, art. 65 ust. 2) (por. pkt 28–31)

2. Wspólnotowy znak towarowy — Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie — Względne podstawy unieważnienia — Istnienie prawa wcześniejszego określonego w art. 8 ust. 4 rozporządzenia nr 207/2009 — Przesłanki [rozporządzenie Rady nr 207/2009, art. 8 ust. 4, art. 53 ust. 1 lit. c)] (por. pkt 38, 39)

3. Prawo krajowe — Odesłanie do praw krajowych — Prawo Zjednoczonego Królestwa — Powództwo oparte na bezprawnym używaniu nazwy (action for passing off) (por. pkt 45, 49, 50)

4. Wspólnotowy znak towarowy — Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie — Bezwzględne podstawy unieważnienia — Zgłaszający działający w złej wierze w momencie dokonywania zgłoszenia znaku towarowego — Kryteria oceny — Uwzględnienie wszystkich istotnych czynników istniejących w momencie dokonywania zgłoszenia do rejestracji [rozporządzenie Rady nr 207/2009, art. 8 ust. 2, art. 52 ust. 1 lit. b)] (por. pkt 62–64, 66–68, 78)

5. Wspólnotowy znak towarowy — Zrzeczenie się, wygaśnięcie i unieważnienie — Bezwzględne podstawy unieważnienia — Zgłaszający działający w złej wierze w momencie dokonywania zgłoszenia znaku towarowego — Dowód na okoliczność zaistnienia złej wiary — Moc dowodowa — Kryteria oceny — Oświadczenia składane pod przysięgą [rozporządzenie Rady nr 207/2009, art. 78 ust. 1 lit. f)] (por. pkt 121, 125)

Przedmiot

Skarga na decyzję Czwartej Izby Odwoławczej OHIM z dnia 23 marca 2011 r. (sprawa R 751/2009‑4) dotyczącą postępowania w sprawie unieważnienia prawa do znaku towarowego między Pangyrus Ltd a RSVP Design Ltd

Sentencja

1) Skarga zostaje oddalona.
1.

Prawo Unii Europejskiej — Zasady — Prawo do obrony — Prawo do bycia wysłuchanym — Prawo do rzetelnego procesu i do skutecznej ochrony sądowej — Stwierdzenie zaistnienia naruszenia na podstawie oceny in concreto (art. 6 ust. 1 TUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2, art. 47, art. 52 ust. 1) (por. pkt 28–31, 93)
2)

Stwierdza się nieważność w zakresie, w jakim dotyczą IRISL Maritime Training Institute, Kheibar Co., Kish Shipping Line Manning Co. i IRISL Multimodal Transport Co.: — decyzji Rady 2011/783/WPZiB z dnia 1 grudnia 2011 r. dotyczącej zmiany decyzji 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu; — rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1245/2011 z dnia 1 grudnia 2011 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (UE) nr 961/2010 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu; — rozporządzenia nr 267/2012.
1)

Stwierdza się nieważność decyzji Rady 2011/357/WPZiB z dnia 20 czerwca 2011 r. zmieniającej decyzję 2010/639/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi, rozporządzenia Rady (UE) nr 588/2011 z dnia 20 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających skierowanych przeciwko prezydentowi Aleksandrowi Łukaszence i niektórym urzędnikom z Białorusi, decyzji Rady 2011/666/WPZiB z dnia 10 października 2011 r. zmieniającej decyzję 2010/639/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Białorusi, rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1000/2011 z dnia 10 października 2011 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 w sprawie środków ograniczających wobec Białorusi, decyzji Rady 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotyczącej środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi, a także rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1017/2012 z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających wobec Białorusi w zakresie, w jakim dotyczą one Vladimira Peftieva.
1)

Stwierdza się nieważność decyzji Rady 2011/357/WPZiB z dnia 20 czerwca 2011 r. zmieniającej decyzję 2010/639/WPZiB dotyczącą środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym urzędnikom z Białorusi, rozporządzenia Rady (UE) nr 588/2011 z dnia 20 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 765/2006 dotyczące środków ograniczających skierowanych przeciwko prezydentowi Aleksandrowi Łukaszence i niektórym urzędnikom z Białorusi, decyzji Rady 2011/666/WPZiB z dnia 10 października 2011 r. zmieniającej decyzję 2010/639/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Białorusi, rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1000/2011 z dnia 10 października 2011 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 w sprawie środków ograniczających wobec Białorusi, decyzji Rady 2012/642/WPZiB z dnia 15 października 2012 r. dotyczącej środków ograniczających skierowanych przeciwko Białorusi, a także rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 1017/2012 z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie wykonania art. 8a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 765/2006 dotyczącego środków ograniczających wobec Białorusi w zakresie, w jakim dotyczą one BT Telecommunications PUE.
2.

Rolnictwo — Zbliżanie ustawodawstw — Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin — Dyrektywa 91/414 — Procedura włączenia substancji czynnych wchodzących w skład tych środków do załącznika I do tej dyrektywy — Utrzymujący się brak pewności z naukowego punktu widzenia co do nieszkodliwości substancji — Stosowanie zasady ostrożności — Zakres (dyrektywa Rady 91/414, załącznik I) (por. pkt 54–58)
Natomiast poszanowanie wspomnianych praw nie może zobowiązywać instytucji Unii do uznania stanowiska zainteresowanych przedsiębiorstw. Aby można bowiem było przyjąć, że stanowisko zainteresowanych przedsiębiorstw zostało skutecznie przedstawione, konieczne jest jedynie, aby stanowisko to mogło zostać przedstawione we właściwym czasie, tak aby instytucje Unii miały możliwość zapoznania się z nim i dokonania z całą wymaganą uwagą oceny jego zasadności z punktu widzenia treści aktu prawnego, który ma zostać przyjęty.

W szczególności w kontekście postępowań obejmujących dochodzenia antydumpingowe poszanowanie prawa do obrony i prawa do bycia wysłuchanym w rzeczonych postępowaniach ma zasadnicze znaczenie. Poszanowanie tych praw oznacza między innymi, że zainteresowanym przedsiębiorstwom powinna być zapewniona możliwość skutecznego przedstawienia w toku postępowania administracyjnego ich stanowiska na temat istnienia i zasadności podnoszonych przez Komisję faktów i okoliczności oraz dowodów zebranych przez nią na poparcie zarzutu istnienia praktyki dumpingowej, a także wynikłej z niej szkody.

Poszanowanie prawa do obrony stanowi podstawową zasadę prawa Unii, a prawo do bycia wysłuchanym w każdym postępowaniu stanowi integralną część tej zasady, która ma zastosowanie wobec każdego.

O ile Komisja czy też Rada nie mogą być uznane za „sąd” w rozumieniu art. 6 konwencji o ochronie praw człowieka, to jednak instytucje te są zobowiązane do poszanowania praw podstawowych Unii w toku postępowania administracyjnego, w tym prawa do dobrej administracji ustanowionego w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. W szczególności ten ostatni artykuł wspomnianej karty, a nie jej art. 47, reguluje postępowanie administracyjne przed Komisją i Radą w sprawie ochrony przed przywozem stanowiącym dumping ze strony państw nienależących do Unii.

W tym względzie prawo do dobrej administracji obejmuje obowiązek staranności, oznaczający, że właściwa instytucja ma obowiązek dokładnego i bezstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności danego przypadku.

(por. pkt 45, 46)
—

po drugie, faktu, że naruszenie polegało na licznych rażących, trwałych i umyślnych naruszeniach ram regulacyjnych, które zobowiązywały to przedsiębiorstwo, jako operatora o znaczącej pozycji na rynku hurtowym, do przyznania operatorom alternatywnym uwolnionego dostępu do jej pętli lokalnej i do usług powiązanych na przejrzystych, uczciwych i niedyskryminacyjnych warunkach;
2.

Prawo Unii Europejskiej — Zasady — Prawo do obrony — Prawo do skutecznej ochrony sądowej — Środki ograniczające skierowane przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z Osamą bin Ladenem, siecią Al-Kaida i talibami — Obowiązek podania do wiadomości indywidualnych i szczególnych powodów uzasadniających wydane decyzje — Obowiązek umożliwienia zainteresowanemu skutecznego przedstawienia jego stanowiska w odniesieniu do wysuniętych przeciw niemu argumentów (rozporządzenie Rady nr 640/2011; rozporządzenia Komisji: nr 1138/2010; nr 1139/2010) (por. pkt 63–65)
W ramach odwołania od decyzji instytucji zamawiającej wydanej w ramach postępowania przetargowego zasada kontradyktoryjności nie wymaga tego, by strony miały nieograniczone i bezwzględne prawo dostępu do całości informacji dotyczących danego postępowania przetargowego. Wręcz przeciwnie, to prawo dostępu należy wyważyć względem prawa innych podmiotów gospodarczych do ochrony ich poufnych informacji i tajemnic handlowych. Zasada ochrony informacji poufnych i tajemnic handlowych musi być tak stosowana, by dało się ją pogodzić z wymogami skutecznej ochrony prawnej i poszanowaniem prawa do obrony stron sporu, a w przypadku odwołania w sądzie – tak by zagwarantować, że w całym postępowaniu przestrzegane będzie prawo do rzetelnego procesu.

(por. pkt 50)
W dziedzinie prawa konkurencji Unii poszanowanie prawa do obrony wymaga, aby dane przedsiębiorstwo, w stosunku do którego prowadzone jest dochodzenie, miało w trakcie postępowania administracyjnego możliwość przedstawienia w skuteczny sposób swego stanowiska w kwestii prawdziwości i znaczenia utrzymywanego stanu faktycznego oraz w kwestii dokumentów, na podstawie których Komisja oparła swe twierdzenie o istnieniu naruszenia traktatu. W tym względzie termin wyznaczony przedsiębiorstwu na przedstawienie uwag musi być zgodny z zasadą poszanowania prawa do obrony.

Dochodzi zatem do naruszenia prawa do obrony, a w konsekwencji do stwierdzenia nieważności decyzji Komisji w zakresie, w jakim strony skarżące w wystarczający sposób wykażą nie tyle, że w braku tego uchybienia proceduralnego, to jest gdyby dysponowały wystarczającym terminem w celu przedstawienia swojego stanowiska, treść zaskarżonej decyzji byłaby inna, ile raczej, że mogłyby lepiej zorganizować swoją obronę, gdyby ta nieprawidłowość nie zaistniała. Należy w tym celu odnieść się do momentu postępowania administracyjnego, które doprowadziło do przyjęcia zaskarżonej decyzji.

(por. pkt 68, 71, 72, 77, 82)
Jest uzasadniona w sposób niewystarczający decyzja, która z jednej strony stwierdza, że wcześniejszy znak towarowy był rzeczywiście używany w rozumieniu art. 42 ust. 2 rozporządzenia nr 207/2009 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego, a z drugiej strony nie uściśla, w jakiej mierze przedstawione dowody wspierają to stwierdzenie w stosunku do każdego z towarów lub każdej z usług, lub każdej z kategorii towarów lub usług, dla których to używanie zostało przyjęte. Przepis ten nakłada na izbę odwoławczą Urzędu Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) obowiązek ustalenia zgodności między towarami lub usługami, w odniesieniu do których uznaje ona, że rzeczywiste używanie zostało wykazane, a całością lub częścią towarów lub usług, dla których wspomniany znak towarowy został zarejestrowany, aby umożliwić późniejszą ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.

Brak precyzji w tym względzie w decyzji Urzędu czyni w szczególności niemożliwą kontrolę stosowania przez izbę odwoławczą art. 42 ust. 2 zdanie ostatnie rozporządzenia nr 207/2009. Z art. 42 ust. 2 i 3 wspomnianego rozporządzenia wynika bowiem, że w przypadku gdy znak towarowy został zarejestrowany dla kategorii towarów lub usług, która jest na tyle szeroka, aby można było wyróżnić w jej ramach kilka podkategorii mogących występować niezależnie od siebie, w postępowaniu w sprawie sprzeciwu dowód rzeczywistego używania znaku towarowego dla części tych towarów lub usług zapewnia ochronę jedynie dla tej lub tych podkategorii, do których należą towary lub usługi, w odniesieniu do których znak towarowy był faktycznie używany. Natomiast jeżeli znak towarowy został zarejestrowany dla towarów lub usług zdefiniowanych w sposób na tyle precyzyjny, że dokonanie istotnych podziałów wewnątrz danej kategorii nie jest możliwe, wtedy, dla potrzeb postępowania w sprawie sprzeciwu, dowód rzeczywistego używania znaku towarowego dla wspomnianych towarów lub usług bezwzględnie obejmuje całą tę kategorię.

I tak, do izby odwoławczej Urzędu należy dokonanie oceny, w wypadku gdy przedstawiono dowód używania wyłącznie w odniesieniu do części towarów i usług należących do kategorii, dla której zarejestrowano wcześniejszy znak towarowy i na której oparty jest sprzeciw, czy w ramach owej kategorii można wyróżnić kilka mogących występować niezależnie od siebie podkategorii, do których należą towary i usługi objęte dowodem używania, co powinno prowadzić do uznania, że rzeczony dowód został przedstawiony wyłącznie dla owej podkategorii towarów lub usług, czy też – przeciwnie – takich podkategorii nie można sobie wyobrazić.

(por. pkt 23–25)
Konkretny interes w uzyskaniu dostępu do dokumentu dotyczącego wnioskodawcy indywidualnie, na który może się on powołać, nie może zostać uwzględniony w ramach oceny istnienia nadrzędnego interesu publicznego w rozumieniu art. 4 ust. 2 in fine rozporządzenia nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. Ponadto, jeżeli chodzi o powołanie się przez wnioskodawcę na konieczność dostępu do spornego dokumentu w celu skutecznej obrony swoich praw w ramach kontradyktoryjnego postępowania audytowego, to nawet przy założeniu istnienia prawa dostępu do tego dokumentu, tego rodzaju prawo nie może być wykonywane konkretnie przy użyciu mechanizmów publicznego dostępu do dokumentów wprowadzonego rozporządzeniem nr 1049/2001.

(por. pkt 75, 76)
Co się tyczy decyzji polegającej na pozostawieniu nazwiska osoby w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi, to inaczej niż w przypadku pierwotnego umieszczenia w wykazie, właściwy organ Unii jest co do zasady zobowiązany powiadomić tę osobę, przed przyjęciem tej decyzji, o informacjach i dowodach, którymi organ ten dysponuje w odniesieniu do niej dla celów uzasadnienia swojej decyzji, po to, aby osoba ta mogła bronić swoich praw.

Jednak kiedy Rada uzupełnia uzasadnienie umieszczenia nazwiska danej osoby w wykazie osób objętych środkami ograniczającymi, należy wprowadzić rozróżnienie między rozpatrywanymi aktami.

O ile każda późniejsza decyzja o zamrożeniu środków finansowych powinna co do zasady być poprzedzona podaniem do wiadomości nowych dowodów obciążających i wysłuchaniem, o tyle nie ma to zastosowania, jeżeli powody późniejszej decyzji o zamrożeniu funduszy są co do zasady takie same jak powody przytoczone przy okazji wydania poprzedniej decyzji. Zatem zwykła deklaracja w tej sprawie może być wystarczająca.

W rezultacie brak indywidualnego doręczenia takiej decyzji, w przypadku której Rada ograniczyła się do powtórzenia powodów pierwotnego umieszczenia w wykazie, nic nie dodając ani nie zmieniając, nie narusza prawa do obrony.

Natomiast co się tyczy decyzji, w przypadku której Rada zmieniła pierwotne uzasadnienie umieszczenia nazwiska zainteresowanego w danym wykazie, zapewnienie powiadomienia o nowych dowodach obciążających oraz prawa do bycia wysłuchanym powinno mieć miejsce przed przyjęciem tych aktów.

(por. pkt 44–48)
Zasadniczo w przypadku wielu przyczyn tej samej szkody mogą być stosowane dwie teorie związku przyczynowego, tj. teoria „równoważności warunków” i „adekwatnego związku przyczynowego”. W prawie Unii pojawia się tendencja na rzecz teorii adekwatnego związku przyczynowego. W istocie Unia może ponosić odpowiedzialność jedynie za szkody wynikające w sposób wystarczająco bezpośredni z nieprawidłowego zachowania danej instytucji, a do strony skarżącej należy wykazanie, że bez wadliwego zachowania szkoda nie zostałaby wyrządzona oraz że owo zachowanie jest decydującą przyczyną powstania poniesionej przez nią szkody.

Ponadto w przypadku gdy, po pierwsze, zachowanie zarzucane instytucji jest częścią szerszego procesu, w którym uczestniczyły osoby trzecie, a po drugie, gdy bezpośrednią przyczyną dochodzonej szkody było działanie jednej z tych osób trzecich, zadaniem sądu Unii jest sprawdzenie, czy działanie to było nieuniknione z powodu zarzucanego instytucji zachowania, czy też, przeciwnie, stanowiło ono przejaw niezależnej woli. W przypadku istnienia niezależnej woli sąd powinien stwierdzić, iż doszło do przerwania związku przyczynowego. Co więcej, orzecznictwo dotyczące art. 340 akapit drugi TFUE ogranicza odpowiedzialność Unii do szkód wynikających bezpośrednio lub wystarczająco bezpośrednio z niezgodnego z prawem zachowania danej instytucji, co wyklucza w szczególności objęcie tą odpowiedzialnością szkód, które są jedynie daleką konsekwencją przedmiotowego zachowania. Zgodnie z tą samą logiką sam fakt, iż bezprawne zachowanie stanowiło warunek konieczny wystąpienia szkody, w tym znaczeniu, że szkoda nie wystąpiłaby bez takiego zachowania, nie jest wystarczający do stwierdzenia istnienia związku przyczynowego.

Niemniej jednak powyższe zasady wynikające z orzecznictwa nie wykluczają całkowicie stosowania teorii równoważności warunków i pozwalają jedynie stwierdzić, że jeżeli związek wadliwego zachowania tej instytucji ze szkodą jest odległy, a sąd stwierdził, iż doszło do przerwania związku przyczynowego, teoria równoważności warunków nie może być stosowana. Co za tym idzie, a contrario, w przypadku gdy szkoda wynika wprost lub w sposób wystarczająco bezpośredni z wadliwego zachowania tej instytucji, a zatem gdy zachowanie to nie jest na tyle odległe od szkody, by nie prowadziło do przerwania związku przyczynowego, sąd Unii może zastosować teorię równoważności warunków.

(zob. pkt 64, 67–70)