Sprawa C-40/11

Yoshikazu Iida

przeciwko

Stadt Ulm

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof Baden-Württemberg)

„Artykuły 20 TFUE i 21 TFUE — Karta praw podstawowych Unii Europejskiej — Artykuł 51 — Dyrektywa 2003/109/WE — Obywatele państw trzecich — Prawo pobytu w państwie członkowskim — Dyrektywa 2004/38/WE — Obywatele państw trzecich będący członkami rodziny obywateli Unii — Obywatel państwa trzeciego, który nie towarzyszy obywatelowi Unii w przyjmującym państwie członkowskim ani do niego nie dołącza, lecz pozostaje w państwie członkowskim pochodzenia obywatela — Prawo pobytu obywatela państwa trzeciego w państwie członkowskim pochodzenia obywatela przebywającego w innym państwie członkowskim — Obywatelstwo Unii — Prawa podstawowe”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 8 listopada 2012 r.

Obywatelstwo Unii – Prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich – Dyrektywa 2004/38 – Osoby uprawnione – Członek rodziny, który nie towarzyszy obywatelowi Unii ani do niego nie dołącza – Wykluczenie

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 36–48)

Na podstawie art 2 pkt 2 lit. d) dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96 cecha członka rodziny „na utrzymaniu” obywatela Unii, któremu przysługuje prawo pobytu, wiąże się z sytuacją faktyczną, która charakteryzuje się tym, iż utrzymanie materialne członka rodziny jest zapewnione przez uprawnionego do prawa pobytu, w związku z czym w przypadku sytuacji odwrotnej, a mianowicie, gdy to uprawniony do prawa pobytu pozostaje na utrzymaniu obywatela państwa trzeciego, ten ostatni nie może powoływać się na cechę wstępnego „na utrzymaniu” wspomnianego uprawnionego w celu skorzystania z prawa pobytu w przyjmującym państwie członkowskim. (por. pkt 55)

Na podstawie art. 2 pkt 2 lit. a) dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, małżonek obywatela Unii, który skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się jest uznawany za „członka rodziny” tego obywatela. Nie jest konieczne spełnienie dalszych wymogów, które poza faktem bycia małżonkiem miałaby spełnić dana osoba. W związku z tym małżonek niekoniecznie musi na stałe zamieszkiwać z obywatelem Unii, aby uzyskać wtórne prawo pobytu. W istocie małżeństwo nie może zostać uznane za zakończone tak długo, jak nie zostało rozwiązane przez właściwy organ. Nie ma to miejsca w przypadku małżonków żyjących po prostu w separacji, nawet jeżeli mają oni zamiar późniejszego przeprowadzenia rozwodu. (por. pkt 57, 58)

Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, przyznaje wtórne prawo pobytu jedynie członkom rodziny obywatela Unii, którzy towarzyszą tej osobie lub do niej dołączają. Tego rodzaju wymóg odpowiada celowi pochodnych prawa wjazdu i prawa pobytu na terytorium państw członkowskich, które dyrektywa 2004/38 przewiduje dla członków rodziny obywateli Unii, gdyż w przeciwnym wypadku okoliczność, że obywatelowi Unii nie może towarzyszyć jego rodzina lub że rodzina ta nie może do niego dołączyć w przyjmującym państwie członkowskim, mogłaby naruszać jego swobodę przemieszczania się, zniechęcając go do korzystania z przysługujących mu prawa wjazdu i prawa pobytu na terytorium tego państwa członkowskiego. W związku z powyższym prawo pobytu nie może zostać przyznane na podstawie dyrektywy 2004/38 obywatelowi państwa trzeciego, który ani nie towarzyszy ani nie dołącza w przyjmującym państwie do członka swojej rodziny będącemu obywatelem Unii, który skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się. (por. pk 61–63)