3

Sąd przedstawił okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu w pkt 1–27 zaskarżonego wyroku w następujący sposób: „1 Skarżące, Alcogroup i jej spółka zależna Alcodis, prowadzą działalność w zakresie produkcji, przetwarzania i sprzedaży etanolu wykorzystywanego z jednej strony jako dodatek w produkcji paliw kopalnych lub jako paliwo jako takie, a z drugiej strony jako tradycyjny składnik na przykład w produkcji napojów oraz w procesie wytwarzania produktów farmaceutycznych, chemicznych i kosmetycznych. Pierwsze dochodzenie i pierwsza kontrola 2 W następstwie skargi złożonej w marcu 2013 r. Komisja Europejska przeprowadziła w maju 2013 r. kontrole w pomieszczeniach spółki Platts (U.K.) Ltd oraz w pomieszczeniach niektórych przedsiębiorstw działających w sektorach naftowym, produktów rafinacji ropy naftowej i biopaliw. Platts (U.K.) jest przedsiębiorstwem, które opracowało i rozpowszechniło metodę wyceny etanolu, zwaną »market‑on‑close«. Kontrole te przeprowadzono w ramach dochodzenia Komisji, które dotyczyło zarówno funkcjonowania wspomnianej metody, jak i ewentualnej zmowy pomiędzy przedsiębiorstwami w zakresie manipulowania nią (zwanego dalej »pierwszym dochodzeniem«). Komisja zarejestrowała tę sprawę pod numerem referencyjnym AT.40054 – Rynek ropy i rynek paliw (dawniej OCTOPUS). 3 W tym kontekście w dniu 29 września 2014 r. Komisja przyjęła decyzję nakazującą Alcogroup oraz wszystkim przedsiębiorstwom znajdującym się pod jej bezpośrednią lub pośrednią kontrolą, w tym Alcodis, poddanie się kontroli zgodnie z art. 20 ust. 4 [rozporządzenia nr 1/2003]. Kontrola miała miejsce we wspólnych pomieszczeniach skarżących w dniach od 7 do 10 października 2014 r. Do przeprowadzenia tej kontroli Komisja upoważniła piętnastu urzędników, wspieranych przez przedstawicieli belgijskiego organu ochrony konkurencji, a skarżące zażądały obecności swoich adwokatów. 4 Po pierwszej kontroli doszło do sporządzenia i wymiany między skarżącymi i ich adwokatami licznych dokumentów oraz wiadomości elektronicznych w celu przygotowania obrony skarżących. Zdaniem skarżących aby wyraźnie wskazać, że wspomniane dokumenty i wiadomości elektroniczne były objęte tajemnicą adwokacką, każda wymiana została co do zasady opatrzona w tytule wzmianką »legally privileged« (podlegająca ochronie ze względu na poufność korespondencji wymienianej między adwokatem a klientem) lub włączona do akt zatytułowanych »Legally privileged«. Drugie dochodzenie i druga kontrola 5 Równolegle z pierwszym dochodzeniem Komisja wszczęła dochodzenie AT.40244 – Bioetanol (wcześniej AQUAVIT), dotyczące ewentualnych porozumień lub uzgodnionych praktyk mających na celu koordynowanie zachowania przedsiębiorstw działających w sektorze handlu bioetanolem w Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), podział rynków i klientów oraz wymianę informacji (zwane dalej »drugim dochodzeniem«). 6 W ramach drugiego dochodzenia Komisja przyjęła [drugą decyzję w sprawie kontroli]. 7 W dniu 16 marca 2015 r. Komisja upoważniła ośmiu urzędników do przeprowadzenia drugiej kontroli w pomieszczeniach skarżących. Spośród tych urzędników tylko jeden należał do grupy kontrolerów upoważnionych do przeprowadzenia pierwszej kontroli. Ponadto w drugiej kontroli uczestniczyło również dwóch urzędników belgijskiego organu ochrony konkurencji, którzy uczestniczyli w pierwszej kontroli. Wreszcie w drugiej kontroli uczestniczyli adwokaci P.B. i L.B. (zwani dalej łącznie »doradcami skarżących«). 8 Druga kontrola trwała cztery dni, od wtorku, 24 marca, do piątku, 27 marca 2015 r. Pierwszy dzień drugiej kontroli (24 marca 2015 r.) 9 Doradcy skarżących w pierwszym dniu drugiej kontroli zwrócili się do Komisji z wnioskiem o zachowanie co do zasady poufności dokumentów sporządzonych na potrzeby obrony w następstwie pierwszej kontroli. 10 Strony nie zgadzają się w kwestii środków, o które zwróciły się skarżące i które zostały zasadniczo zaakceptowane przez Komisję w celu zapewnienia tej poufności, jak również w kwestii rzeczywistego przebiegu pierwszego dnia tej kontroli. 11 W każdym wypadku jest bezsporne, że pracownicy dochodzeniowi Komisji przeprowadzili wyszukiwanie komputerowe, którego celem było zidentyfikowanie potencjalnie interesujących dokumentów na potrzeby drugiego dochodzenia. Zbadali oni serwery, dyski twarde i narzędzia elektroniczne pewnych osób pełniących ważne role w spółkach skarżących. Przed indywidualną weryfikacją dokumentów pracownicy dochodzeniowi skopiowali zidentyfikowane dokumenty na znajdujące się na miejscu komputery Komisji za pomocą cyfrowego oprogramowania komputerowego do prowadzenia śledztwa, zwanego »Nuix«, które umożliwia indeksowanie i wyszukiwanie według określonych słów kluczowych. Drugi dzień drugiej kontroli (25 marca 2015 r.) 12 W dniu 25 marca 2015 r. pracownicy dochodzeniowi rozpoczęli indywidualną analizę dokumentów skopiowanych na komputery Komisji. 13 Z końcem tego dnia pracownicy dochodzeniowi Komisji zarejestrowali na kluczu USB listę 59 serii dokumentów »przeznaczonych do eksportowania«. 14 Okazało się, że wśród 59 serii dokumentów pięć wiadomości elektronicznych posiadało w temacie lub tytule wzmiankę »legally privileged«. 15 Po zapoznaniu się z listą dokumentów »przeznaczonych do eksportowania« zarejestrowanych na kluczu USB doradcy skarżących sprzeciwili się zajęciu tych wiadomości elektronicznych i załączników do nich, co Komisja zaakceptowała. W konsekwencji dokumentów tych nie włączono do akt sprawy Komisji. Trzeci dzień drugiej kontroli (26 marca 2015 r.) 16 Trzeciego dnia kontroli Komisja poinformowała skarżące, że w przypadku gdy pojedynczy dokument zawierał wzmiankę »przeznaczony do eksportowania«, oprogramowanie Nuix domyślnie uwzględniało wszystkie powiązane z nim dokumenty, zwane »całym drzewem genealogicznym«, a nie tylko ów pojedynczy element oznaczony do eksportowania. Wyjaśniałoby to, dlaczego pięć wiadomości elektronicznych »potencjalnie chronionych« poufnością korespondencji między adwokatem a klientem, opisanych w pkt 14 powyżej, pojawiło się na liście dokumentów »przeznaczonych do eksportowania«, sprawiając wrażenie, że wszystkie te dokumenty zostały oznaczone do eksportowania. 17 Ponadto pracownicy dochodzeniowi wykluczyli z danych skopiowanych na komputery Komisji i poddanych wyszukiwaniu według słów kluczowych dokumenty opatrzone wzmianką »legally privileged«. Umieścili je bezpośrednio w osobnym pliku komputerowym w celu indywidualnego zbadania przez pracownika dochodzeniowego w obecności doradców skarżących. W ten sposób oddzielono 22 000 dokumentów opatrzonych wyrażeniem »legally privileged«. W trakcie tej indywidualnej weryfikacji doradcy skarżących zadbali o to, aby ukryć pasek odczytu oprogramowania Nuix. 18 Z protokołu z kontroli dotyczącego dokumentów, w odniesieniu do których przywołuje się poufność, wynika, że w dniu 26 marca 2015 r. zapieczętowano jeden dokument. Jest to umowa zawarta pomiędzy L., spółką utworzoną przez adwokata L.B., a Alcogroup. Komisja zamierzała sprawdzić, czy L.B. posiadał status niezależnego adwokata w rozumieniu orzecznictwa sądów Unii Europejskiej, a skarżące powołały się na fakt, że sama ta umowa była chroniona poufnością korespondencji między adwokatem a klientem. Czwarty i ostatni dzień drugiej kontroli (27 marca 2015 r.) 19 Z metody opisanej w pkt 17 powyżej, którą Komisja uznała za zbyt uciążliwą, zrezygnowano w późnych godzinach porannych czwartego dnia kontroli. 20 Ostatecznie Komisja została upoważniona do szybkiego przejrzenia dokumentów zawierających oznaczenie »legally privileged«, po wykluczeniu dokumentów sporządzonych po dniu 7 października 2014 r. – dniu, w którym rozpoczęła się pierwsza kontrola. W ramach tego dostosowania Komisja w następstwie wyjaśnień udzielonych przez doradców skarżących zgodziła się nie badać, nawet w sposób pobieżny, pewnej liczby dokumentów. 21 Pomimo tego, że z listy dokumentów przeznaczonych do zbadania usunięto dokumenty opatrzone wzmianką »legally privileged«, na liście dokumentów »przeznaczonych do eksportowania« sporządzonej przez pracowników dochodzeniowych w dniu 27 marca 2015 r. skarżące zauważyły dokument, który uznały za chroniony poufnością korespondencji między adwokatem a klientem. 22 W związku ze sprzeciwem skarżących wobec zajęcia wspomnianego dokumentu pracownicy dochodzeniowi zgodzili się usunąć go z listy dokumentów »przeznaczonych do eksportowania«. Rozwój sytuacji po drugiej kontroli 23 Pismem opatrzonym datą 16 kwietnia 2015 r. Komisja zwróciła w zapieczętowanej kopercie umowę zawartą między L., spółką utworzoną przez adwokata L.B., a Alcogroup, argumentując, że dokument ten nie ma znaczenia dla dochodzenia. 24 W piśmie z dnia 21 kwietnia 2015 r. skierowanym do Komisji skarżące podniosły, że dokonywanie podczas drugiej kontroli wglądu do dużej liczby dokumentów, które sporządzono na potrzeby ich obrony w ramach pierwszej kontroli, stanowiło naruszenie prawa do rzetelnego procesu i prawa podstawowego do nienaruszalności miru domowego oraz zasad dobrej administracji i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Skutkiem tych naruszeń była wadliwość zarówno pierwszego, jak i drugiego dochodzenia, w związku z czym Komisja powinna by potwierdzić »natychmiastowe zawieszenie wszelkich czynności dochodzeniowych lub innych czynności podjętych w odniesieniu do [nich] przez służby Komisji […] w ramach postępowań AT.40244 (AQUAVIT) i AT.40054 (OCTOPUS)«. 25 W swoim [piśmie] z dnia 8 maja 2015 r. Komisja odrzuciła wniosek o zawieszenie wszelkich czynności dochodzeniowych wobec skarżących w dwóch rozpatrywanych postępowaniach […]. Pismem z dnia 8 maja 2015 r. Komisja zakwestionowała jakiekolwiek naruszenie praw skarżących w każdym z tych dwóch postępowań, podnosząc w szczególności, że oznaczenie dokumentów było niekoniecznie równoznaczne z zaznajomieniem się z tymi dokumentami, oraz że zarzuty skarżących, zgodnie z którymi zespół kontrolerów celowo wybrał i przeanalizował dokumenty objęte tajemnicą służbową, były całkowicie bezpodstawne. Zdaniem Komisji nie było zatem żadnego powodu, aby zawieszać dwa toczące się dochodzenia. 26 […] 27 Drugie dochodzenie, w następstwie którego miała miejsce druga kontrola, zamknięto w dniu 7 kwietnia 2017 r.”.