Sprawa C‑489/14

A

przeciwko

B

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez

High Court of Justice (England & Wales)]

„Odesłanie prejudycjalne — Współpraca sądowa w sprawach cywilnych — Jurysdykcja oraz uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej — Rozporządzenie (WE) nr 2201/2003 — Zawisłość sporu — Artykuł 16 i art. 19 ust. 1 i 3 — Postępowanie o separację w pierwszym państwie członkowskim i postępowanie o rozwód w drugim państwie członkowskim — Właściwość sądu, do którego najpierw wniesiono pozew lub wniosek — Pojęcie „ustalonej jurysdykcji” — Umorzenie pierwszego postępowania i wszczęcie nowego postępowania o rozwód w pierwszym państwie — Konsekwencje — Różnica czasu między państwami członkowskimi — Skutki dla procedury wszczęcia postępowania przed sądami”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 6 października 2015 r.

Współpraca sądowa w sprawach cywilnych — Jurysdykcja oraz uznawanie i wykonywanie orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej — Rozporządzenie nr 2201/2003 — Jurysdykcja w odniesieniu do rozwodu, separacji i unieważnienia małżeństwa — Zawisłość sporu — Umorzenie postępowania wszczętego przed sądem, do którego najpierw wniesiono pozew lub wniosek po wszczęciu postępowania przed drugim sądem — Brak zawisłości sporu

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 27)

Do celów ustalenia, czy istnieje sytuacja zawisłości sprawy, z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie nr 1347/2000 wynika, że w sprawach małżeńskich nie jest wymagane, by pozwy i wnioski wniesione do sądów różnych państw członkowskich miały tę samą podstawę roszczenia. O ile ważne jest, by pozwy i wnioski dotyczyły tych samych stron, o tyle mogą one mieć różną podstawę roszczenia, pod warunkiem że dotyczą one separacji, rozwodu albo unieważnienia małżeństwa. Wykładnię tę popiera porównanie art. 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia, które to porównanie pokazuje, że jedynie ten ust. 2 odnoszący się do sporów z zakresu odpowiedzialności rodzicielskiej uzależnia jego zastosowanie od tego, że wszczęte postępowania muszą mieć tę samą podstawę roszczenia. W konsekwencji sytuacja zawisłości spraw może istnieć, w przypadku gdy przed sądami różnych państw członkowskich zostaną wszczęte dwa postępowania: o separację w jednym z nich oraz o rozwód w drugim albo gdy do obu sądów zostanie wniesiony pozew o rozwód. (por. pkt 33)

W wypadku gdy przed sądami dwóch rożnych państw członkowskich wszczynane są postępowania jedno o separację oraz drugie o rozwód, lub gdy do obu tych sądów wpływają pozwy rozwodowe, w wypadku identyczności stron, dla ustalenia jurysdykcji sądu, do którego najpierw wniesiono pozew lub wniosek, w rozumieniu art. 19 ust. 1 tego rozporządzenia nr 2201/2003 dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie nr 1347/2000, wystarczy, by sąd, do którego najpierw wniesiono pozew lub wniosek, nie stwierdził z urzędu braku swojej jurysdykcji i by żadna ze stron nie podniosła zarzutu braku jego jurysdykcji przed zajęciem stanowiska względnie do czasu zajęcia stanowiska uznawanego przez krajowe prawo procesowe za podjęcie obrony po raz pierwszy. (por. pkt 33, 34)