Keywords

Summary



Keywords

1. Zbliżanie ustawodawstw – Suplementy żywnościowe – Dyrektywa 2002/46

(dyrektywa 2002/46 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 4)

2. Zbliżanie ustawodawstw – Suplementy żywnościowe – Dyrektywa 2002/46

(art. 28 WE, 30 WE; dyrektywa 2002/46 Parlamentu Europejskiego i Rady, motywy 13, 14, art. 5 ust. 1, 2, 4)

3. Zbliżanie ustawodawstw – Suplementy żywnościowe – Dyrektywa 2002/46

(art. 28 WE, 30 WE; dyrektywa 2002/46 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 12)

4. Zbliżanie ustawodawstw – Suplementy żywnościowe – Dyrektywa 2002/46

(art. 30 WE; dyrektywa 2002/46 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5)

5. Zbliżanie ustawodawstw – Suplementy żywnościowe – Dyrektywa 2002/46

(dyrektywa 2002/46 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 5 ust. 1, 2)

Summary

1. Dyrektywę 2002/46 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych należy interpretować w ten sposób, że bez uszczerbku dla postanowień traktatu państwa członkowskie zachowują kompetencje w zakresie przyjęcia przepisów odnoszących się do maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych, jeżeli Komisja nie określiła tych ilości zgodnie z art. 5 ust. 4 tej dyrektywy.

(por. pkt 24; pkt 1 sentencji)

2. Przy określaniu maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych do czasu ich ustalenia przez Komisję na podstawie art. 5 ust. 4 dyrektywy 2002/46 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych, państwa członkowskie, poza obowiązkiem poszanowania art. 28 WE i 30 WE, są również zobowiązane do uwzględnienia kryteriów zawartych w art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej dyrektywy, w tym wymogu oceny ryzyka w oparciu o powszechnie przyjęte dane naukowe.

W istocie jakkolwiek państwa członkowskie zachowują kompetencje w zakresie przyjęcia przepisów odnoszących się do ilości, o których mowa, jeżeli Komisja nie określiła tych ilości zgodnie z art. 5 ust. 4 wskazanej dyrektywy, to jednak przy wykonywaniu tych kompetencji państwa te mają obowiązek poszanowania prawa Unii. W tym względzie cel przewidziany w dyrektywie 2002/46 nie zostałby osiągnięty, gdyby państwa członkowskie nie uwzględniały kryteriów wskazanych w art. 5 owej dyrektywy. Artykuł 5 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/46 stanowi podstawowy przepis w zakresie ustalania maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych, ponieważ wylicza kryteria, które należy uwzględnić przy określaniu tych ilości. Kryteria te są wyrazem analizy ryzyka w rozumieniu rozporządzenia nr 178/2002 ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, które na podstawie art. 1 ust. 2 ma zastosowanie do wszelkich środków odnoszących się do bezpieczeństwa żywności, włącznie ze środkami stanowionymi na poziomie państw członkowskich. Ponadto z art. 5 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/46 w związku z motywami 13 i 14 tej dyrektywy wynika, że określenie, na podstawie wskazanych kryteriów, maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych, ma na celu zapewnienie ochrony zdrowia ludzi.

(por. pkt 26, 28–32; pkt 2 sentencji)

3. Dyrektywę 2002/46 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji, w której przy ustalaniu maksymalnej ilości minerału mogącego być stosowanym przy produkcji suplementów żywnościowych niemożliwe jest dokładne ustalenie spożycia tego minerału z innych źródeł żywieniowych, a Komisja nie ustaliła zgodnie z art. 5 ust. 4 tej dyrektywy maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych, państwo członkowskie może, jeśli wystąpi stwierdzone zagrożenie, że to spożycie osiągnie górną granicę bezpieczeństwa określoną dla omawianego minerału i pod warunkiem poszanowania art. 28 WE i 30 WE, określić ilość maksymalną, o której mowa, na poziomie zero, bez zastosowania procedury przewidzianej w art. 12 tej dyrektywy.

W istocie ponieważ zastosowanie art. 12 dyrektywy 2002/46 jest uzależnione od wykonania tej dyrektywy i w szczególności od wykonania jej art. 5, a więc od ustalenia ilości maksymalnych przez Komisję zaś Komisja dotychczas nie ustaliła ilości maksymalnych, wskazany art. 12 nie ma zastosowania. W tym kontekście nie można wykluczyć, że w zakresie dotyczącym maksymalnej ilości witaminy lub minerału, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych uwzględnienie jednego lub kilku kryteriów zawartych w art. 5 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/46 może prowadzić do określenia bardzo małej, nawet zerowej wartości, pomimo że witamina ta lub minerał należą do witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych, wyliczonych w załączniku I do wskazanej dyrektywy.

(por. pkt 41, 42, 44, 48; pkt 3 sentencji)

4. Artykuł 5 dyrektywy 2002/46 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż odpowiednie etykietowanie może powstrzymać grupę konsumentów, do której jest skierowane, od stosowania substancji odżywczej mającej w niewielkiej dawce korzystne dla niej skutki, nie stanowi istotnego kryterium dla celów ustalenia maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych. Uwzględnienie różnego stopnia wrażliwości różnych grup konsumenckich uprawnia państwo członkowskie do zastosowania w odniesieniu do ogółu konsumentów tego rodzaju ilości maksymalnej odpowiedniej dla szczególnie wrażliwych konsumentów, takich jak dzieci, jedynie wówczas gdy środek ten jest ograniczony do tego, co konieczne dla zapewnienia ochrony zdrowia osób należących do tej grupy, gdy jest on proporcjonalny do zamierzonego celu i gdy cel ten nie może zostać osiągnięty za pomocą środków ograniczających w mniejszym stopniu wymianę handlową wewnątrz Unii Europejskiej, co należy do ustalenia przez sąd krajowy.

W istocie korzystając z przysługującego im zakresu swobodnego uznania w zakresie ochrony zdrowia publicznego, państwa członkowskie muszą przestrzegać zasady proporcjonalności. Ponadto do obowiązków władz krajowych należy w każdym przypadku udowodnienie, że w świetle krajowych zwyczajów żywieniowych i z uwzględnieniem wyników międzynarodowych badań naukowych ich uregulowanie jest w tym zakresie konieczne dla zapewnienia skutecznej ochrony interesów określonych w art. 30 WE, a w szczególności że sprzedaż danych produktów stanowi rzeczywiste zagrożenie dla zdrowia publicznego. W tym kontekście do sądu krajowego należy ustalenie w szczególności, czy odpowiednie etykietowanie, informujące konsumentów o charakterze, składnikach i właściwościach omawianych suplementów żywnościowych stanowi środek wystarczający, by zapewnić ochronę zdrowia wskazanych osób, a w szczególności by uniknąć powstania szkodliwych skutków związanych z nadmiernym spożyciem danych substancji odżywczych.

(por. pkt 54, 55, 57, 61; pkt 4 sentencji)

5. Dyrektywę 2002/46 w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się ona ustaleniu maksymalnych ilości witamin i minerałów, które mogą być stosowane przy produkcji suplementów żywnościowych, gdy z uwagi na brak stwierdzonego zagrożenia dla zdrowia osób nie zostały dla tych witamin i minerałów określone górne granice bezpieczeństwa, chyba że środek taki jest uzasadniony zgodnie z zasadą ostrożności, jeśli naukowa ocena ryzyka ujawni utrzymywanie się braku pewności co do istnienia lub zakresu rzeczywistego zagrożenia dla zdrowia. Po określeniu górnych granic bezpieczeństwa nie może zostać wykluczona możliwość ustalenia tego rodzaju maksymalnych ilości na poziomie wyraźnie niższym od tych granic, jeżeli ustalenie tych maksymalnych ilości może być uzasadnione poprzez uwzględnienie kryteriów zawartych w art. 5 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/46 i jeżeli jest ono zgodne z zasadą proporcjonalności. Ocena ta należy do sądu krajowego i powinna zostać przeprowadzona w każdym konkretnym przypadku.

(por. pkt 73; pkt 5 sentencji)