Sprawy połączone C‑659/13 i C‑34/14

C & J Clark International Ltd

przeciwko

the Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs

oraz

Puma SE

przeciwko

Hauptzollamt Nürnberg

[wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez First-tier Tribunal (Tax Chamber) i przez Finanzgericht München]

„Odesłanie prejudycjalne — Dopuszczalność — Dumping — Przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzących z Chin i Wietnamu — Ważność rozporządzenia (WE) nr 1472/2006 i rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 1294/2009 — Porozumienie antydumpingowe WTO — Rozporządzenie (WE) nr 384/96 — Artykuł 2 ust. 7 — Ustalenie istnienia dumpingu — Przywóz z krajów nieposiadających gospodarki rynkowej — Wnioski o przyznanie statusu przedsiębiorstwa działającego w warunkach gospodarki rynkowej — Termin — Artykuł 9 ust. 5 i 6 — Wnioski o traktowanie indywidualne — Artykuł 17 — Kontrola wyrywkowa — Artykuł 3 ust. 1, 5 i 6, art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 4 — Odzyskanie równowagi przez przemysł Unii — Artykuł 3 ust. 2 i 7 — Ustalenie istnienia szkody — Inne znane czynniki — Wspólnotowy kodeks celny — Artykuł 236 ust. 1 i 2 — Zwrot nienależnych ceł — Termin — Nieprzewidywalne okoliczności lub siła wyższa — Nieważność rozporządzenia, w którym ustanowiono cła antydumpingowe”

Streszczenie – wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 4 lutego 2016 r.

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 56)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 58–62, 64)

W dziedzinie ochrony przed praktykami dumpingowymi ani brzmienie art. 11 ust. 8 rozporządzenia nr 384/96, ani brzmienie art. 236 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, nie dostarczają żadnej podstawy w tekście umożliwiającej stwierdzenie, że importerzy, którzy nie skorzystali z procedury przewidzianej w art. 11 ust. 8 rozporządzenia nr 384/96 w wyznaczonym w tym celu terminie, nie mają prawa lub nie mają już prawa do skorzystania z procedury ustanowionej w art. 236 kodeksu celnego. Ponadto cel procedury ustanowionej w art. 11 ust. 8 rozporządzenia nr 384/96 jest odmienny od celu procedury przewidzianej w art. 236 kodeksu celnego. W rezultacie procedura przewidziana w art. 11 ust. 8 rozporządzenia nr 384/96 ma na celu umożliwienie importerom, którzy uiścili cła antydumpingowe, żądania zwrotu tych ceł od Komisji za pośrednictwem właściwych organów krajowych w przypadku, gdy zostanie wykazane, że margines dumpingu, na podstawie którego te cła zostały uiszczone, został wyeliminowany lub zmniejszony do poziomu niższego od poziomu obowiązującego cła. W ramach tej procedury importerzy nie kwestionują zgodności z prawem cła antydumpingowego, które zostało na nich nałożone, ale wskazują na zmianę sytuacji faktycznej mającą bezpośredni wpływ na pierwotnie ustalony margines dumpingu. Natomiast procedura uregulowana w art. 236 kodeksu celnego umożliwia wspomnianym importerom żądanie zwrotu uiszczonych przez nich ceł przywozowych lub wywozowych w przypadku, gdy zostanie ustalone, że cła te nie były prawnie należne w momencie ich zapłaty. Wreszcie, struktura tych dwóch procedur jest z gruntu odmienna. W szczególności procedura ustanowiona w art. 11 ust. 8 rozporządzenia nr 384/96 objęta jest zakresem uprawnień Komisji i do jej zastosowania może dojść jedynie w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym ostateczna kwota podlegająca pobraniu została należycie określona przez właściwe organy, podczas gdy procedura przewidziana w art. 236 kodeksu celnego objęta jest zakresem uprawnień krajowych urzędów celnych i można ją zastosować w terminie trzech lat od dnia powiadomienia dłużnika o wspomnianych należnościach. (por. pkt 68–70)

W ramach skarg wnoszonych do sądu krajowego na środek krajowy przyjęty na podstawie rozporządzenia ustanawiającego cło antydumpingowe, importerzy, którzy uiścili cło antydumpingowe, mają odpowiedni oczywisty interes i możliwość, aby podnieść, że rozporządzenia ustanawiające to cło są nieważne z tego względu, że wspomniane cło zostało nałożone bez wcześniejszego wypowiedzenia się Komisji – zgodnie z zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu nr 384/96 – w przedmiocie złożonych przez producentów lub eksporterów danych produktów wniosków o przyznanie statusu przedsiębiorstwa działającego w warunkach gospodarki rynkowej lub o traktowanie indywidualne. Nieuwzględnienie tych wniosków może mieć bowiem negatywny wpływ na cło antydumpingowe, które zostanie nałożone po przeprowadzeniu procedury na produkty danych podmiotów. (por. pkt 72, 73)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 82–87)

W dziedzinie ochrony przed praktykami dumpingowymi o ile prawdą jest, że motyw 5 rozporządzenia nr 384/96 w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, zmienionego rozporządzeniem nr 461/2004 stanowi, iż należy dokonać, w możliwie najszerszym zakresie, transpozycji postanowień Porozumienia o stosowaniu artykułu VI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (kodeks antydumpingowy) do prawa Unii, o tyle wyrażenie to powinno być interpretowane w ten sposób, że nawet jeżeli prawodawca Unii zamierzał uwzględnić postanowienia tego porozumienia przy przyjmowaniu rozporządzenia nr 384/96, to jednak nie wyraził swojej woli dokonania transpozycji każdego z tych postanowień do wspomnianego rozporządzenia. W szczególności art. 2 ust. 7 rozporządzenia nr 384/96 stanowi wyraz woli prawodawcy Unii, by przyjąć podejście właściwe dla porządku prawnego Unii poprzez ustanowienie specjalnego systemu szczegółowych zasad dotyczących obliczania wartości normalnej w odniesieniu do przywozu z państw nieposiadających gospodarki rynkowej. Przepisy art. 9 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 384/96 odsyłają do art. 2 ust. 7 tego rozporządzenia i stanowią część integralną systemu, jaki ono ustanawia. (por. pkt 90, 91)

Biorąc pod uwagę charakter i systematykę systemu rozstrzygania sporów ustanowionego w Porozumieniu ustanawiającym Światową Organizację Handlu (WTO) i istotne miejsce, jakie w tym systemie zajmują negocjacje pomiędzy umawiającymi się stronami, sąd Unii nie może w żadnym razie kontrolować zgodności z prawem lub ważności aktów Unii w świetle reguł WTO dopóty, dopóki nie upłynie rozsądny termin wyznaczony Unii na dostosowanie się do decyzji i zaleceń Organu Rozstrzygania Sporów (ORS) stwierdzających nieprzestrzeganie tych reguł., w przeciwnym wypadku termin ten zostałby pozbawiony skutku. Poza tym upływ tego terminu nie oznacza, że Unia wyczerpała przewidziane przez wspomniany system rozstrzygania sporów możliwości znalezienia rozwiązania sporu dzielącego strony. W tych okolicznościach nałożenie na sąd Unii, ze względu na sam fakt upływu tego terminu, obowiązku kontrolowania zgodności z prawem lub ważności danych środków Unii w świetle zasad WTO oraz decyzji i zaleceń ORS stwierdzających ich nieprzestrzeganie mogłoby osłabić pozycję Unii w zakresie poszukiwania rozwiązania, które byłoby zarazem zgodne z regułami WTO i wzajemnie akceptowalne przez strony sporu. W konsekwencji nawet po wygaśnięciu wyżej wyznaczonego terminu jednostka nie może powoływać się na takie decyzje i zalecenia ORS w celu uzyskania kontroli zgodności z prawem i ważności działania instytucji Unii, przynajmniej w sytuacjach, w których w związku z tymi decyzjami i zaleceniami Unia nie zamierzała przyjąć szczególnego zobowiązania. (por. pkt 94–96)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 105–109)

W dziedzinie ochrony przed praktykami dumpingowymi Rada i Komisja mają obowiązek wypowiedzenia się na temat wniosku o przyznanie statusu przedsiębiorstwa działającego w warunkach gospodarki rynkowej złożonego przez każdego producenta z siedzibą w państwie o gospodarce nierynkowej, które jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) w dniu wszczęcia dochodzenia antydumpingowego, także w przypadku skorzystania przez te instytucje z przewidzianej w art. 17 rozporządzenia nr 384/96 techniki kontroli wyrywkowej. Co się tyczy rozporządzenia nr 1472/2006 nakładającego ostateczne cła antydumpingowe oraz stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Wietnamu, okoliczność, iż Rada i Komisja nie wypowiedziały się na temat wniosków o przyznanie statusu przedsiębiorstwa działającego w warunkach gospodarki rynkowej złożonych przez producentów-eksporterów chińskich i wietnamskich nieobjętych kontrolą wyrywkową przeprowadzoną na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 384/96, stanowi naruszenie art. 2 ust. 7 lit. b) tego rozporządzenia. W związku z powyższym rozporządzenie nr 1472/2006 jest w tym zakresie nieważne. (por. pkt 110, 37, 112, 174; pkt 1 sentencji)

W dziedzinie ochrony przed praktykami dumpingowymi, z art. 9 ust. 5 rozporządzenia nr 384/96 wynika, że Rada i Komisja – w przypadku gdy przyjmują rozporządzenie nakładające cła antydumpingowe – mają co do zasady obowiązek określenia w tym rozporządzeniu wysokości cła antydumpingowego nałożonego na każdego dostawcę, o którym mowa w rozporządzeniu, chyba że takie traktowanie indywidualne jest niewykonalne. Jednakże art. 9 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 384/96 ustanawia odstępstwo od tej zasady w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a) tego rozporządzenia, gdy Rada lub Komisja przyjmuje rozporządzenie nakładające cła antydumpingowe na przywóz pochodzący ze szczególnego źródła, czyli z państwa o gospodarce nierynkowej. W tym bowiem przypadku prawodawca Unii przewidział inną ogólną zasadę, zgodnie z którą jest zarówno konieczne, jak i wystarczające, aby rozporządzenie przyjęte przez Radę lub Komisję określało wysokość cła antydumpingowego nałożonego na szczeblu danego państwa dostawcy. W konsekwencji art. 9 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 384/96 przewiduje, że indywidualne cło antydumpingowe jest określane dla dostawców z siedzibą w państwach nieposiadających gospodarki rynkowej, jeśli mają oni poza tym status eksportera, w przypadku gdy wykażą na podstawie właściwie uzasadnionych wniosków, że spełniają kryteria uzasadniające to indywidualne traktowanie. To indywidualne cło antydumpingowe zostanie więc na nich nałożone zamiast cła antydumpingowego określonego na szczeblu państwa, które miałoby do nich zastosowanie w przypadku niezłożenia wniosku. W tym względzie Rada i Komisja są co do zasady zobowiązane do zbadania złożonych do nich na podstawie art. 9 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 384/96 wniosków o traktowanie indywidualne i do wypowiedzenia się na temat tych wniosków. (por. pkt 118–120, 123)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 122)

Okoliczność, iż Rada i Komisja, przed przyjęciem rozporządzenia nr 1472/2006 nakładającego ostateczne cła antydumpingowe oraz stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Wietnamu, nie wypowiedziały się na temat wniosków o traktowanie indywidualne złożonych przez producentów-eksporterów chińskich i wietnamskich nieobjętych kontrolą wyrywkową przeprowadzoną na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 384/96, stanowi naruszenie art. 9 ust. 5 lit. b) tego rozporządzenia. W związku z powyższym wspomniane rozporządzenie ostateczne nr 1472/2006 jest w tym zakresie nieważne. Z tych samych powodów i w tym samym zakresie nieważne jest rozporządzenie wykonawcze nr 1294/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzącego z Wietnamu i pochodzącego z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami wysyłanego ze Specjalnego Regionu Administracyjnego (SRA) Makau, zgłoszonego lub niezgłoszonego jako pochodzące ze SRA Makau, w następstwie przeglądu wygaśnięcia zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 384/96. W tym względzie, badanie związku istniejącego z jednej strony, między art. 9 ust. 5 rozporządzenia nr 384/96 a z drugiej strony, art. 17 tego rozporządzenia, który przewiduje technikę kontroli wyrywkowej wskazuje, że brzmienie art. 9 ust. 5 różni się od art. 9 ust. 6 rozporządzenia nr 384/96, który zawiera wyraźne odniesienie przewidujące stosowanie owego art. 17. Z powyższego wynika, że wykładni art. 9 ust. 5 rozporządzenia nr 384/96 należy dokonywać w ten sposób, że w jego ramach – i w przeciwieństwie do art. 9 ust. 6 – art. 17 rozporządzenia nr 384/96 jest nieistotny. W konsekwencji, w przypadku gdy producent-eksporter z siedzibą w państwie nieposiadającym gospodarki powołuje się na art. 9 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 384/96 z tego względu, że jego indywidualne ceny eksportowe są określane w sposób wystarczająco niezależny od państwa, ma on na celu uzyskanie od Rady i Komisji uznania faktu, że z tego punktu widzenia znajduje się on w sytuacji z gruntu odmiennej od sytuacji innych producentów-eksporterów z siedzibą w tym państwie. Z tego tytułu domaga się on traktowania w sposób zindywidualizowany w sytuacji, w której pozostali producenci-eksporterzy traktowani są w praktyce jako jeden podmiot. Tymczasem gdyby należało przyznać, że Rada i Komisja mogą nałożyć na producenta-eksportera znajdującego się w takiej sytuacji cło antydumpingowe określone na szczeblu danego państwa i obliczone na podstawie średniego ważonego marginesu dumpingu ustalonego w odniesieniu do producentów-eksporterów objętych kontrolą wyrywkową, bez wcześniejszego wypowiedzenia się na temat wniosku złożonego przez takiego producenta-eksportera, oznaczałoby to umożliwienie tym instytucjom traktowania tego producenta-eksportera w ten sam sposób co producentów-eksporterów objętych wspomnianą kontrolą wyrywkową, podczas gdy znajdowaliby się oni, a priori, w sytuacji odmiennej. (por. pkt 124–127, 131, 132, 135, 174, pkt 2 sentencji)

Tak jak ma to miejsce w odniesieniu do rozporządzenia nr 384/96 tak i rozporządzenia nakładającego ostateczne cła antydumpingowe oraz stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych produktów z krajów trzecich, nie można uznać za nieważne z tego tylko względu, że Rada i Komisja nie wypowiedziały się w terminie przewidzianym w art. 2 ust. 7 lit. c) wspomnianego rozporządzenia nr 384/96 na temat złożonych do nich wniosków o przyznanie statusu przedsiębiorstwa działającego w warunkach gospodarki rynkowej. Importer, który powołuje się na taką nieprawidłowość, powinien jeszcze udowodnić w konkretny sposób, że nie jest w pełni wykluczone, iż w braku tej nieprawidłowości rozporządzenie przyjęte po zakończeniu tego postępowania miałoby treść korzystniejszą dla jego interesów. W tych okolicznościach, w braku przedstawienia takich dowodów przez zainteresowanych, brak poszanowania owego terminu nie pociąga za sobą nieważności rozporządzenia nr 1472/2006 nakładającego ostateczne cła antydumpingowe oraz stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz niektórych rodzajów obuwia ze skórzanymi cholewkami pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i Wietnamu. Owa wykładnia jest niezależna od okoliczności, czy dani producenci-eksporterzy zostali objęci kontrolą wyrywkową przeprowadzoną na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 384/96, czy też nie. (por. pkt 141–144, 174; pkt 2 sentencji)

W dziedzinie ochrony przed praktykami dumpingowymi, rozporządzenie nr 384/96 nie zawiera żadnego przepisu, który określałby środki, jakie powinny zostać podjęte w trakcie dochodzenia w razie zmniejszenia się udzielonego przez producentów poparcia dla skargi, tak że Rada i Komisja powinny móc kontynuować to dochodzenie także wtedy, gdy stopień poparcia dla skargi zmniejszył się i nawet gdy takie zmniejszenie poparcia oznacza, że owo poparcie odpowiada poziomowi produkcji niższemu niż któryś z dwóch progów przewidzianych w art. 5 ust. 4 tego rozporządzenia. Progi te ustalane są w zależności po pierwsze, od poparcia udzielonego przez producentów Unii, których całkowita produkcja stanowi ponad 50% łącznej produkcji tej części przemysłu Unii, która wyraża poparcie lub sprzeciw w stosunku do skargi, i po drugie, poparcia udzielonego przez producentów Unii stanowiących co najmniej 25% całkowitej produkcji wytwarzanej przez przemysł Unii. (por. pkt 152, 153)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 161, 162, 165, 166)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 168–170)

Sądy państw członkowskich nie mogą oprzeć się na wyrokach, w których sąd Unii stwierdził nieważność rozporządzenia ustanawiającego cła antydumpingowe w zakresie, w jakim dotyczyło ono niektórych producentów-eksporterów, o których mowa w tym rozporządzeniu, w celu stwierdzenia, że cła nałożone na produkty innych producentów-eksporterów, o których mowa we wspomnianym rozporządzeniu i znajdujących się w takiej samej sytuacji jak producenci-eksporterzy, względem których stwierdzono nieważność takiego rozporządzenia, nie są prawnie należne w rozumieniu art. 236 ust. 1 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny. Ponieważ takie rozporządzenie nie zostało cofnięte przez instytucję, które je przyjęła, nie stwierdzono jego nieważności w wyroku sądu Unii ani nie zostało uznane za nieważne przez Trybunał w zakresie, w jakim nakłada on cła antydumpingowe na produkty tych innych producentów-eksporterów, wspomniane cła pozostają prawnie należne w rozumieniu tego przepisu. W istocie, gdy w ramach skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez osobę, której rozporządzenie nakładające cła antydumpingowe, dotyczy indywidualnie i bezpośrednio, sąd Unii stwierdza nieważność takiego aktu w zakresie, w jakim dotyczy on tej osoby, takie stwierdzenie częściowej nieważności rozporządzenia nie ma wpływu na zgodność z prawem pozostałych przepisów tego aktu, a w szczególności przepisów, w których ustanowiono cła antydumpingowe na produkty inne niż te, które są produkowane, wywożone lub przywożone przez wspomnianą osobę. Natomiast, jeśli takie przepisy nie zostały zaskarżone w terminie przewidzianym w art. 263 TFUE przez osoby, które są uprawnione do domagania się stwierdzenia ich nieważności, stają się one wobec tych osób ostateczne. Ponadto do czasu ich cofnięcia, uznania za nieważne w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym lub podniesienia zarzutu niezgodności z prawem przepisy te objęte są domniemaniem zgodności z prawem, wobec czego wywołują one skutki prawne wobec każdej innej osoby. (por. pkt 183–185; pkt 3 sentencji)