Sprawa C‑662/17

E.G.

przeciwko

Republice Słowenii

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Vrhovno sodišče)

Odesłanie prejudycjalne – Wspólny europejski system azylowy – Dyrektywa 2013/32/UE – Artykuł 46 ust. 2 – Środek zaskarżenia od decyzji odmawiającej przyznania statusu uchodźcy, lecz przyznającej status ochrony uzupełniającej – Dopuszczalność – Brak wystarczającego interesu, w sytuacji gdy status ochrony uzupełniającej przyznany przez państwo członkowskie daje takie same prawa i korzyści jak wynikające ze statusu uchodźcy na podstawie prawa Unii i prawa krajowego – Znaczenie indywidualnej sytuacji wnioskodawcy do celów badania tożsamości rzeczonych praw i korzyści

Streszczenie – wyrok Trybunału (siódma izba) z dnia 18 października 2018 r.

Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Polityka azylowa – Procedury udzielania i cofania ochrony międzynarodowej – Dyrektywa 2013/32 – Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem – Środek zaskarżenia od decyzji odmawiającej przyznania statusu uchodźcy, lecz przyznającej status ochrony uzupełniającej – Możliwość uznania przez państwa członkowskie jako niedopuszczalnego takiego środka zaskarżenia – Przesłanki – Tożsamość praw i korzyści przyznanych przez oba te statusy – Ocena in concreto – Zakres

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; dyrektywa 2013/32 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 46 ust. 2 akapit drugi)

Artykuł 46 ust. 2 akapit drugi dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej należy interpretować w ten sposób, że status ochrony uzupełniającej, przyznany przez ustawodawstwo państwa członkowskiego takie jak w sprawie w postępowaniu głównym, nie oferuje „t[ych] sam[ych] praw i korzyści co prawa i korzyści zapewniane przez status uchodźcy na mocy prawa unijnego i prawa krajowego” w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym sąd tego państwa członkowskiego nie może odrzucić środka zaskarżenia wniesionego przeciwko decyzji uznającej wniosek za bezzasadny w odniesieniu do nadania statusu uchodźcy, lecz przyznającej status ochrony uzupełniającej jako niedopuszczalnego z powodu braku wystarczającego interesu wnioskodawcy w kontynuacji postępowania, jeżeli zostanie ustalone, że zgodnie z właściwym ustawodawstwem krajowym prawa i korzyści wynikające z obu tych statusów ochrony międzynarodowej nie są rzeczywiście tożsame.

Taki środek zaskarżenia nie może zostać odrzucony jako niedopuszczalny nawet w razie stwierdzenia, w świetle konkretnej sytuacji wnioskodawcy, że nadanie statusu uchodźcy nie przyniosłoby mu więcej praw i korzyści niż udzielenie statusu ochrony uzupełniającej, jeżeli wnioskodawca nie powołuje się lub jeszcze się nie powołuje na prawa, które są przyznawane na mocy statusu uchodźcy, lecz nie są przyznawane lub przyznawane są jedynie w mniejszym zakresie na mocy statusu ochrony uzupełniającej.

Artykuł 46 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2013/32 pozwala państwu członkowskiemu zdecydować, że jest możliwe odrzucenie jako niedopuszczalnego – z powodu braku wystarczającego interesu – odwołania od decyzji uznającej za bezzasadny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, lecz przyznającej status ochrony uzupełniającej, jeżeli ten ostatni status, przyznawany przez to państwo członkowskie, oferuje „te same prawa i korzyści”, które zapewnia status uchodźcy na mocy prawa Unii i prawa krajowego. W związku z tym wykluczenie prawa do środka zaskarżenia przewidziane w art. 46 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2013/32, będące wyjątkiem od prawa do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem przeciwko każdej decyzji o oddaleniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej ustanowionego w art. 46 tej dyrektywy oraz ograniczeniem prawa podstawowego do skutecznej ochrony sądowej ustanowionej w art. 47 karty, należy interpretować w sposób zawężający. Wynika stąd, że to ograniczenie prawa do skutecznego środka zaskarżenia należy interpretować w ten sposób, że może być ono stosowane jedynie wówczas, gdy istnieje rzeczywista tożsamość praw i korzyści wynikających ze statusu ochrony uzupełniającej przyznanego przez dane państwo członkowskie oraz praw i korzyści zapewnianych przez status uchodźcy na mocy prawa Unii i właściwego prawa krajowego.

Należy jednak stwierdzić, że w odniesieniu do prawa pobytu przewidziany w ustawodawstwie słoweńskim status ochrony uzupełniającej nie przyznaje tych samych praw i korzyści, które zapewnia status uchodźcy na mocy prawa Unii i prawa krajowego, ponieważ – jak wynika z ustaleń dokonanych przez sąd odsyłający i przypomnianych w pkt 33 niniejszego wyroku – okres ważności prawa pobytu przypisanego do statusu ochrony uzupełniającej nie jest równoważny okresowi ważności prawa pobytu przysługującego osobom, którym udzielono ochrony uzupełniającej.

Jak twierdzą natomiast rząd niderlandzki i Komisja, normy prawa słoweńskiego dotyczące przyznawania, ustania, cofania lub przedłużania odnośnych statusów ochrony uzupełniającej, na które powołuje się sąd odsyłający w swoim pytaniu pierwszym, odnoszą się nie do zakresu praw wynikających z tych statusów, lecz do ustalenia danego statusu. Normy te są przepisane w sposób bezwzględny oraz odmienny dla obu rozpatrywanych statusów ochrony międzynarodowej w rozdziałach III–VI dyrektywy 2011/95. Rzeczone normy, inaczej niż te dotyczące zakresu praw wynikających z rzeczonego statusu, nie mogą w konsekwencji być traktowane jako „prawa i korzyści” w rozumieniu art. 46 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2013/32.

Wreszcie sąd odsyłający zastanawia się, czy przy ocenie warunku wyrażonego w art. 46 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2013/32, dotyczącego tożsamości praw i korzyści przyznanych przez oba rozpatrywane statusy ochrony międzynarodowej, należy brać pod uwagę indywidualną sytuację wnioskodawcy w tym znaczeniu, że nawet w braku takiej tożsamości praw i korzyści nie miałby on wystarczającego interesu w zaskarżeniu decyzji odmawiającej mu statusu uchodźcy, jeżeli przyznanie tego statusu nie przyniosłoby mu – w świetle jego konkretnej sytuacji – więcej praw i korzyści, niż daje mu status ochrony uzupełniającej. Tymczasem kwestię spełnienia postawionego w art. 46 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2013/32 warunku polegającego na istnieniu rzeczywistej tożsamości praw przypisanych do obu rozpatrywanych statusów ochrony międzynarodowej należy oceniać na podstawie badania całości odnośnego ustawodawstwa krajowego, a nie w świetle konkretnej sytuacji danego wnioskodawcy.

(zob. pkt 43, 49, 50, 54, 57–59, 62, 63, 70; sentencja)