OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

JULIANE KOKOTT

przedstawiona w dniu 12 marca 2020 r. ( 1 )

Sprawa C‑742/18 P

Republika Czeska

przeciwko

Komisji Europejskiej

(Kontrole za pomocą teledetekcji w ramach EFRG oraz EFRROW)

Odwołanie – EFRG oraz EFRROW– Wydatki wyłączone z finansowania przez Unię Europejską – Wydatki Republiki Czeskiej – Rozporządzenie (WE) nr 1122/2009 – Pomoc obszarowa – Kontrole na miejscu – Kontrole na miejscu za pomocą teledetekcji – Wątpliwości dotyczące odpowiedniego charakteru i skuteczności przeprowadzonych kontroli – Rozkład ciężaru dowodu – Rozporządzenie (WE) nr 555/2008 – Inwestycje w sektorze wina – Kontrola wykonania – Próby

I. Wprowadzenie

1. Z uwagi na szeroki zakres i złożoność wielu programów pomocy Unii Europejskiej w dziedzinie rolnictwa państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzania starannych kontroli, czy programy te spełniają kryteria kwalifikowalności i są należycie przeprowadzane. W związku z powyższym Komisja może obniżyć wydatki poniesione przez państwo członkowskie na wspieranie rolnictwa lub wyłączyć je całkowicie z finansowania przez Unię nie tylko wtedy, gdy stwierdzono, że konkretny środek lub konkretny przedmiot wsparcia nie spełnia warunków kwalifikowalności. Przeciwnie, dla dokonania korekty wystarcza, że państwo członkowskie nie kontroluje w sposób odpowiedni i skuteczny, czy przy wszystkich realizowanych przez nie środkach przestrzegane są kryteria kwalifikowalności ( 2 ).

2. W niniejszym odwołaniu Republika Czeska zaskarża wyrok Sądu z dnia 13 września 2018 r. (zwany dalej „zaskarżonym wyrokiem”) ( 3 ), w którym podtrzymano wyłączenie wydatków o określonej wysokości z finansowania przez Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (zwany dalej „EFRG”) oraz Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (zwany dalej „EFRROW”). Strony konkretnie toczą spór dotyczący określonych środków pomocy obszarowej oraz inwestycji wspieranych w sektorze wina. W decyzji wykonawczej z dnia 20 czerwca 2016 r. (zwanej dalej „sporną decyzją wykonawczą”) ( 4 ) Komisja uzasadniła wyłączenie poniesionych wydatków jedynie tym, że Republika Czeska nie przeprowadziła wystarczających kontroli.

3. Głównym zagadnieniem niniejszego odwołania jest właśnie z jednej strony kwestia, jak należy oceniać skuteczność kontroli obszarów spełniających warunki kwalifikowalności; z drugiej strony sporne jest, w jaki sposób państwa członkowskie powinny kontrolować realizację inwestycji w sektorze wina.

II. Ramy prawne

4. W niniejszej sprawie właściwe ramy prawne tworzą rozporządzenie (WE) nr 73/2009 ( 5 ) oraz przyjęte na jego podstawie rozporządzenie wykonawcze (WE) nr 1122/2009 ( 6 ). Obok powyższych aktów prawnych, w szczególności dla sektora wina, znaczenie ma rozporządzenie wykonawcze (WE) nr 555/2008 ( 7 ), które odsyła do ogólnie miarodajnego dla EFRG rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 65/2011 ( 8 ).

A. Rozporządzenie nr 73/2009

5. Płatności bezpośrednie w ramach wspólnej polityki rolnej były w momencie miarodajnym dla niniejszego postępowania uregulowane przez rozporządzenie nr 73/2009. Płatności bezpośrednie mogą dotyczyć określonych obszarów rolnych spełniających warunki kwalifikowalności.

6. Zgodnie z art. 20 rozporządzenia nr 73/2009 ( 9 ) państwa członkowskie badają spełnienie warunków kwalifikowalności w następujący sposób: „1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. 2. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji […] w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu. 3. […]”

B. Rozporządzenie nr 1122/2009

7. Rozporządzenie nr 1122/2009 zawierało przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 73/2009 dotyczące zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników. W artykule 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 ( 10 ) ustanowiono zasady ogólne dotyczące kontroli: „Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności”.

8. W odniesieniu do kontroli na miejscu w art. 30 tego samego rozporządzenia ( 11 ) wprowadzono następujące wskaźniki kontroli: „1. Wszystkie kontrole na miejscu przeprowadzane w każdym roku obejmują co najmniej 5% wszystkich rolników składających odpowiednio wnioski w ramach systemu płatności jednolitej, systemu jednolitej płatności obszarowej lub płatności obszarowych w ramach wsparcia specjalnego. Państwa członkowskie gwarantują objęcie kontrolami na miejscu co najmniej 3% rolników składających wnioski o pomoc w ramach każdego z pozostałych systemów pomocy obszarowej, o których mowa w tytułach III, IV i V rozporządzenia (WE) nr 73/2009. 2. […] 3. Jeżeli kontrole na miejscu wykazują istotne nieprawidłowości względem danego systemu pomocy, regionu lub jego części, właściwe organy odpowiednio zwiększają poziom kontroli na miejscu w bieżącym roku, oraz odsetek rolników, którzy mają zostać poddani kontrolom na miejscu w następnym roku. 4. W przypadku gdy przepisy dopuszczają przeprowadzenie poszczególnych elementów kontroli na miejscu na podstawie prób, próby te zapewniają rzetelny i reprezentatywny poziom kontroli. Państwa członkowskie ustalają kryteria wyboru prób. Jeżeli kontrole przeprowadzone na wybranej próbie wykazują nieprawidłowości, zwiększa się odpowiednio wielkość i zakres”.

9. Artykuł 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1122/2009 ( 12 ) regulował zagadnienie wyboru próby kontrolnej: „1. Próby kontrolne do kontroli na miejscu na mocy niniejszego rozporządzenia wybierane są przez właściwy organ na podstawie analizy ryzyka oraz reprezentatywności złożonych wniosków o przyznanie pomocy. Aby zapewnić reprezentatywność, państwa członkowskie wybierają losowo od 20 do 25% minimalnej liczby rolników, którzy mają zostać poddani kontrolom na miejscu zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2. […] 2. Skuteczność analizy ryzyka ocenia się i aktualizuje co roku, poprzez: a) ustalenie znaczenia każdego czynnika ryzyka; b) porównanie wyników opartych na analizie ryzyka i wyników próby dobranej losowo, o której mowa w ust. 1 akapit drugi; c) uwzględnienie szczególnej sytuacji w danym państwie członkowskim”.

10. Artykuł 33 rozporządzenia nr 1122/2009 ( 13 ) ustanawiał elementy kontroli na miejscu: „Kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 73/2009, z wyłączeniem [działek objętych wnioskami] o pomoc z tytułu nasion, zgodnie z art. 87 wymienionego rozporządzenia. Obszary faktycznie wyznaczone do kontroli na miejscu mogą być ograniczone do próby obejmującej co najmniej 50% działek rolnych, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy ustanowionych w tytułach III, IV i V rozporządzenia (WE) nr 73/2009, pod warunkiem że próba ta gwarantuje wiarygodny i reprezentatywny poziom kontroli zarówno pod względem kontrolowanego obszaru, jak i pomocy, o którą składany jest wniosek. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w toku takiej kontroli próby, zwiększa się próbę działek rolnych poddawanych kontroli. W miarę możliwości państwa członkowskie mogą wykorzystywać teledetekcję zgodnie z art. 35 […]”.

11. Artykuł 35 tegoż rozporządzenia ( 14 ) opisywał dokładniej przeprowadzanie kontroli na miejscu za pomocą teledetekcji: „1. W przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje przewidzianą w art. 33 akapit drugi możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas: a) wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni; b) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy. 2. Dodatkowe kontrole, o których mowa w art. 30 ust. 3 przeprowadza się tradycyjnymi metodami kontroli na miejscu, jeżeli w bieżącym roku nie można ich już przeprowadzić z wykorzystaniem teledetekcji”.

C. Rozporządzenie nr 555/2008

12. Rozporządzenie nr 555/2008 zawiera szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia (WE) Rady nr 479/2008 w sprawie wspólnej organizacji rynku wina ( 15 ), w szczególności w odniesieniu do kontroli w sektorze wina. Artykuł 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 555/2008 reguluje zarządzanie finansami wspieranych środków: „Wsparcie jest wypłacane po ustaleniu, że pojedyncze działanie lub wszystkie działania objęte wnioskiem o wsparcie, zależnie od wyboru dokonanego przez państwo członkowskie na potrzeby zarządzania danym środkiem, zostało wykonane, i po przeprowadzeniu kontroli na miejscu”.

13. Artykuł 76 rozporządzenia nr 555/2008 ustanawia zasady kontrolowania sektora wina: „Bez uszczerbku dla szczególnych przepisów niniejszego rozporządzenia lub innego prawodawstwa wspólnotowego, państwa członkowskie wprowadzają kontrole i środki w zakresie, w jakim są one niezbędne dla zapewnienia prawidłowego stosowania rozporządzenia (WE) nr 479/2008 oraz niniejszego rozporządzenia. W szczególności państwa członkowskie gwarantują, że: […] e) kontrole są prowadzone w sposób systematyczny lub na podstawie pobieranych prób. W przypadku pobierania próbek państwa członkowskie gwarantują, że pod względem liczby, charakteru i częstotliwości kontrole są reprezentatywne dla całego ich terytorium i odpowiadają, gdzie stosowne, ilości produktów sektora wina wprowadzanych do obrotu lub przechowywanych w celu wprowadzenia ich do obrotu; […]”.

14. Artykuł 77 ust. 3 i 5 tego rozporządzenia zawiera dalsze zasady przeprowadzania kontroli: „3. Z wyjątkiem przypadków, kiedy rozporządzenie (WE) nr 479/2008 lub niniejsze rozporządzenie przewiduje kontrole systematyczne lub kontrole na miejscu, właściwe organy prowadzą kontrole na miejscu, pobierając próbę stanowiącą odpowiedni procent beneficjentów/producentów na podstawie analizy ryzyka, zgodnie z art. 79 niniejszego rozporządzenia. 4. […] 5. Artykuły 26, 27 i 28 rozporządzenia (WE) nr 1975/2006 stosowane są z uwzględnieniem niezbędnych zmian w odniesieniu do środków przewidzianych w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 479/2008”.

15. W art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 479/2008 ( 16 ) zawarte jest odniesienie do „inwestycji materialnych i niematerialnych w zakresie urządzeń przetwórczych, infrastruktury do produkcji wina i wprowadzania do obrotu wina”.

D. Rozporządzenie nr 65/2011

16. W odniesieniu do kontroli środków z art. 15 rozporządzenia nr 479/2008 w art. 77 ust. 5 rozporządzenia nr 555/2008 ( 17 ) zawarte jest odesłanie do art. 26–28 rozporządzenia nr 1975/2006 ( 18 ).

17. W dniu 1 stycznia 2011 r. rozporządzenie nr 1975/2006 zostało uchylone przez rozporządzenie nr 65/2011 ( 19 ). Odesłania do rozporządzenia nr 1975/2006 należy rozumieć zgodnie z art. 34 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011 jako odesłania do tego ostatniego rozporządzenia i powinny być odczytywane zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku II do niego. Artykuł 4 ust. 5 i art. 24–26 rozporządzenia nr 65/2011 odpowiadają art. 26–28 rozporządzenia nr 1975/2006.

18. Także art. 25 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 65/2011 ( 20 ) zawiera uregulowanie dotyczące kontroli na miejscu: „Państwa członkowskie organizują kontrole na miejscu dotyczące zatwierdzonych operacji na podstawie odpowiedniej próby”.

III. Okoliczności powstanie sporu i postępowanie przed Sądem

19. W dniu 20 czerwca 2016 r. Komisja przyjęła sporną decyzję wykonawczą. W decyzji tej Komisja wyłączyła z finansowania unijnego wydatki państw członkowskich w określonej wysokości zadeklarowane z tytułu EFRG lub EFRROW. Decyzja ta była skierowana między innymi do Republiki Czeskiej. W odniesieniu do wydatków poniesionych przez to państwo członkowskie Komisja wyłączyła w szczególności wydatki w następującej wysokości: – 462517,83 EUR w zakresie pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji dla niektórych gruntów rolnych w latach budżetowych 2013–2015; – 636516,20 EUR dotyczące inwestycji w sektorze wina w latach budżetowych 2011–2014; – 29485612,55 EUR dotyczące kontroli zasady wzajemnej zgodności w latach budżetowych 2011–2014 ( 21 ).

20. W skardze z dnia 31 sierpnia 2016 r. Republika Czeska wniosła do Sądu o stwierdzenie nieważności spornej decyzji wykonawczej w zakresie, w jakim wyłączyła ona wydatki Republiki Czeskiej w wysokości 30206401,58 EUR z finansowania przez Unię Europejską ( 22 ).

21. Sąd uwzględnił częściowo skargę i stwierdził nieważność spornej decyzji wykonawczej w zakresie, w jakim w związku z kontrolami wzajemnej zgodności wyłączono wydatki Republiki Czeskiej w wysokości 6356909,30 EUR poniesione za rok budżetowy 2011 z tytułu EFRG.

22. W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę.

IV. Postępowanie przed Trybunałem

23. Niniejsze postępowanie odwoławcze od zaskarżonego wyroku zostało zapoczątkowane przez Republikę Czeską pismem z dnia 27 listopada 2018 r. Republika Czeska wnosi o: – uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim Sąd oddalił skargę wniesioną w pierwszej instancji, – stwierdzenie nieważności spornej decyzji wykonawczej w zakresie, w jakim wyłączono w niej wydatki w wysokości 462517,83 EUR w związku z systemem jednolitej płatności obszarowej, – stwierdzenie nieważności spornej decyzji wykonawczej w zakresie, w jakim wyłączono w niej wydatki w wysokości 636516,20 EUR w związku z inwestycjami w sektorze wina, – obciążenie Komisji kosztami postępowania.

24. Komisja wnosi ze swej strony o: – oddalenie odwołania oraz – obciążenie Republiki Czeskiej kosztami postępowania.

25. Strony ustosunkowały się do odwołania pisemnie oraz ustnie na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r.

V. Ocena

26. Republika Czeska opiera swoje odwołanie na czterech zarzutach. Dwa pierwsze zarzuty odwołania dotyczą wyłączenia z finansowania unijnego bezpośrednich płatności obszarowych, zaś przedmiotem trzeciego i czwartego zarzutu odwołania jest wyłączenie wydatków na inwestycje w sektorze wina.

A. W przedmiocie wyłączenia jednolitych płatności obszarowych (pierwszy i drugi zarzut odwołania)

27. Dla lepszego zrozumienia obu pierwszych zarzutów odwołania należy sobie krótko przypomnieć kontekst wyłączenia poniesionych płatności obszarowych. Komisja opiera bowiem to wyłączenie na okoliczności, że Republika Czeska w sposób niedostateczny kontrolowała, czy grunty rolne objęte wsparciem spełniają kryteria kwalifikowalności.

28. Celem płatności obszarowych jest wspieranie określnego użytkowania rolnego gruntu, przy czym wysokość wsparcia zależy od wielkości działki. Przedmiotem kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie jest zatem z jednej strony użytkowanie działek zgodne ze zgłoszeniem dokonanym przez beneficjenta pomocy, zaś z drugiej strony rzeczywista wielkość tych działek. Ewentualne odstępstwa od wniosków o przyznanie pomocy określa się przy tym jako nieprawidłowości.

29. W rozporządzeniu nr 1122/2009 wskazuje się w tym kontekście obok kontroli administracyjnych na dwa rodzaje kontroli na miejscu: „tradycyjne” kontrole na miejscu ( 23 ), czyli fizyczne inspekcje terenowe, lub kontrole na miejscu przeprowadzane za pomocą teledetekcji ( 24 ). Kontrole te muszą być zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 skuteczne, to znaczy że muszą umożliwić skuteczną ocenę, czy spełnione są warunki kwalifikowalności.

30. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, gdy Komisja jest zdania, że dane państwo członkowskie nie przeprowadza odpowiednich i skutecznych kontroli określonego środka pomocy, nie musi wykazać w wyczerpujący sposób niedostatecznego charakteru kontroli lub niepoprawności danych. Komisja powinna jedynie uwiarygodnić, że występują poważne i racjonalne wątpliwości w odniesieniu do kontroli lub danych ( 25 ). Komisja powinna poprzeć zasadność jej wątpliwości za pomocą określonych ustaleń. Wątpliwości te mogą na przykład wynikać ze sprzecznych danych przedłożonych przez państwo członkowskie ( 26 ).

31. Zainteresowane państwo członkowskie może jednak podważyć ustalenia Komisji udowadniając, że ustalenia te są nieprawidłowe a jego system kontroli jest w rzeczywistości sprawny i wiarygodny ( 27 ). W przeciwnym razie przyjmuje się za udowodnione, że zachodzą poważne wątpliwości co do tego, czy system kontroli i monitoringu danego państwa członkowskiego jest odpowiedni i skuteczny ( 28 ).

1. W przedmiocie pierwszego zarzutu odwołania

32. W pierwszym zarzucie odwołania Republika Czeska podnosi, po pierwsze, że Sąd z naruszeniem prawa stwierdził, iż Komisja wykazała występowanie uzasadnionych wątpliwości co do skuteczności kontroli gruntów objętych wsparciem. Po drugie, jej zdaniem Sąd następnie również z naruszeniem prawa badał, czy Republika Czeska podważyła istnienie tych wątpliwości i w konsekwencji – w każdym razie błędnie – nie zgodził się z jej stanowiskiem.

a) W przedmiocie uzasadnienia pierwszego zarzutu odwołania

33. Centralnym zagadnieniem pierwszego zarzutu odwołania jest kwestia, jakiego rodzaju ustalenia mogą – w rozumieniu wskazanego na wstępie orzecznictwa ( 29 ) – tworzyć podstawę dla uzasadnionych wątpliwości co do skuteczności kontroli.

34. Konkretnie należy ocenić, czy Sąd naruszył prawo, przyjmując w pkt 22 zaskarżonego wyroku, że wątpliwości co do skuteczności teledetekcji może wykazywać sama okoliczność, iż ta metoda kontroli w porównaniu do tradycyjnej kontroli na miejscu wykazuje niższy wskaźnik nieprawidłowości ( 30 ). Wskaźnik nieprawidłowości przedstawia ilość stwierdzonych nieprawidłowości w stosunku do całkowitej ilości skontrolowanych działek.

35. W ocenie Sądu oba warianty kontroli na miejscu przeprowadzane na podstawie reprezentatywnych dla terytorium danego państwa członkowskiego prób powinny prowadzić do „zasadniczo podobnych” wyników ( 31 ).

36. Innymi słowy Sąd jest zatem zdania, że już z okoliczności, iż zarówno w drodze klasycznej inspekcji działki, jak i w drodze kontroli za pomocą teledetekcji kontroluje się każdorazowo pojedyncze działki (czyli próby) z Republiki Czeskiej, wynika, że przy zastosowaniu obu metod kontroli powinien zostać stwierdzony taki sam wskaźnik nieprawidłowości.

37. Prawdopodobieństwo stwierdzenia nieprawidłowości jest wyliczane za pomocą analizy ryzyka przed dokonaniem wyboru prób do kontroli. Za pomocą analizy ryzyka ustala się na podstawie różnych czynników ryzyka prawdopodobieństwo, że rzeczywiste użytkowanie oraz powierzchnia działki różnią się od tych określonych we wniosku o przyznanie pomocy. Na rozprawie wskazano jako czynnik ryzyka w szczególności na ukształtowanie terenu.

38. W tym kontekście konkluzja, do której doszedł Sąd, nie przekonuje. Konkluzja ta byłaby jedynie w tym przypadku trafna, gdyby próby wchodzące w rachubę do kontroli w drodze teledetekcji oraz te kontrolowane poprzez dokonanie inspekcji terenowej cechowały się średnio takim samym prawdopodobieństwem wystąpienia nieprawidłowości.

39. Jednakże zgodnie z twierdzeniami Republiki Czeskiej podnoszonymi w pierwszej instancji i w niniejszym postępowaniu odwoławczym taka sytuacja właśnie nie występuje. Zgodnie z informacjami tego państwa członkowskiego, prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości w próbach, które z racjonalnego punktu widzenia mogą być kontrolowane za pomocą środków teledetekcji, jest bowiem systematycznie niższe, niż przy próbach kontrolowanych przez tradycyjne inspekcje na miejscu.

40. Republika Czeska wskazuje szczegółowo, po pierwsze, że musi dokonać wyboru prób, czyli działek, przewidzianych do kontroli za pomocą teledetekcji, już przed złożeniem wniosków na dany rok. Analiza ryzyka musi zostać zatem przeprowadzona na podstawie danych z roku poprzedniego. Natomiast inspekcji terenowych dokonuje się u indywidualnie wybranych wnioskodawców, w stosunku do których wyliczono najwyższe prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości na podstawie danych z aktualnych wniosków.

41. Po drugie, teledetekcja charakteryzuje się tym, że obejmuje bardzo wielkie powierzchnie, a zatem obejmuje jednorazowo wiele działek. Z powyższego wynika, że teledetekcja nie może dotyczyć jedynie określonych działek o „wysokim poziomie ryzyka”, lecz obejmuje też zawsze automatycznie graniczące działki, w stosunku do których występuje ewentualnie wyraźnie mniejsze prawdopodobieństwo nieprawidłowości. Wynika z tego automatycznie niższy wskaźnik nieprawidłowości.

42. Po trzecie, teledetekcja jest stosowana jedynie do kontroli rejonów, w których co najmniej 25% gruntów jest użytkowana rolniczo. Natomiast właśnie w rejonach, gdzie występują jedynie pojedyncze działki użytkowane rolniczo, które są kontrolowane w drodze inspekcji terenowych, prawdopodobieństwo nieprawidłowości jest często szczególnie wysokie.

43. Ostatecznie Republika Czeska wskazuje tym samym z jednej strony, że populacje działek, czyli zbiór działek, z których można dokonać wyboru próby w celu wykonania kontroli daną metodą, są różne z uwagi na swoiste różnice pomiędzy obiema metodami. Z drugiej strony populacje te nie cechują się średnio takim samym prawdopodobieństwem występowania nieprawidłowości. W konsekwencji – w ocenie Republiki Czeskiej – samo stwierdzenie występowania różnych wskaźników nieprawidłowości nie może uzasadniać wątpliwości co do skuteczności kontroli metodą teledetekcji.

44. W ocenie Komisji art. 31 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1122/2009 wskazuje jednak, iż wyniki kontroli dotyczących różnych prób są jak najbardziej porównywalne.

45. Zgodnie z tym przepisem należy oceniać skuteczność analizy ryzyka poprzedzającej wybór prób badanych daną metodą poprzez porównanie wyników opartych na analizie ryzyka oraz na innej próbie dobranej losowo. Komisja nie dostrzega jednak, że chodzi o tę samą populację, z której dokonuje się wyboru, raz losowo, a kolejny raz na podstawie analizy ryzyka. Właśnie ta okoliczność jest jednak kwestionowana przez Republikę Czeską w odniesieniu do inspekcji terenowej działek z jednej strony, a z drugiej strony w odniesieniu do kontroli metodą teledetekcji.

46. Sąd nie zajmował się tym argumentem. W szczególności nie stwierdził, że twierdzenia Republiki Czeskiej są błędne i że w odniesieniu do kontroli metodą teledetekcji oraz do inspekcji terenowej działek wchodzą w rachubę jednak te same próby lub że przynajmniej średnie prawdopodobieństwo nieprawidłowości jest w obu przypadkach mniej więcej porównywalne.

47. W każdym razie Sąd nie powinien wyprowadzać wniosku, że kontrole przeprowadzane na miejscu oraz kontrole wykonane metodą teledetekcji powinny prowadzić do „zasadniczo podobnych wskaźników nieprawidłowości”, jedynie z okoliczności, iż obie te kontrole są wykonywane na podstawie prób reprezentatywnych dla obszaru danego państwa członkowskiego.

48. Poza tym teledetekcja nie może być traktowana także z tego powodu za mniej skuteczną metodę, że próby wchodzące w rachubę dla tej metody kontroli cechują się średnio niższym prawdopodobieństwem nieprawidłowości.

49. Po pierwsze bowiem należy oceniać skuteczność danego systemu kontroli jako całości. Działki, które z uwagi na ich położenie geograficzne nie mogą z racjonalnego punktu widzenia zostać skontrolowane metodą teledetekcji, nie pozostają w żadnym razie poza kontrolą. Przeciwnie, są one poddawane inspekcjom terenowym. Po drugie, z zawartego w art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 obowiązku skutecznego sprawdzania przestrzegania kryteriów kwalifikowalności nie wynika, że państwa członkowskie muszą w stosunku do określonej działki stosować określoną metodę, gdy inna metoda wydaje się być bardziej odpowiednia do określonych działek. Przy ocenie zdatności można jak najbardziej brać pod uwagę względy praktyczne i ekonomiczne ( 32 ).

50. Podsumowując, z powyższych wywodów wynika, że Sąd w pkt 22 zaskarżonego wyroku błędnie przyjął, że Komisja poprzez ustalenie różnych wskaźników nieprawidłowości po kontrolach przeprowadzonych z jednej strony metodą teledetekcji oraz, z drugiej strony, po tradycyjnych kontrolach na miejscu – przedstawiła wątpliwości co do skuteczności kontroli metodą teledetekcji. Stwierdzenie to nie nadaje się bowiem do wzbudzenia wątpliwości dotyczących skuteczności tej metody kontroli.

51. W związku z tym nie występuje konieczność zajmowania się zagadnieniem, czy Republika Czeska podważyła te wątpliwości.

52. Z powyższego wynika, że pierwszy zarzut odwołania jest zasadny.

b) W przedmiocie skutków zasadności pierwszego zarzutu odwołania

53. Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy zdanie pierwsze statutu Trybunału Sprawiedliwości Trybunał uchyla wyrok Sądu, jeżeli odwołanie jest zasadne. Zasadność pierwszego zarzutu odwołania pozwala sama w sobie na uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim Sąd oddalił skargę w odniesieniu do wyłączenia jednolitych płatności obszarowych w wysokości 69054,23 EUR. O tę kwotę obniżono bowiem wydatki z uwagi na rzekome braki kontroli przeprowadzanych metodą teledetekcji ( 33 ).

54. Komisja podniosła wprawdzie w pierwszej instancji dalsze zastrzeżenie przeciwko skuteczności czeskich kontroli przeprowadzanych metodą teledetekcji. Z zastrzeżenia tego wynikało, że wątpliwości co do skuteczności wynikają też z okoliczności, że w 2012 r. wskaźnik nieprawidłowości stwierdzony w wyniku kontroli przeprowadzonych metodą teledetekcji na próbach dobranych na podstawie analizy ryzyka był niższy niż ustalony po kontrolach metodą teledetekcji przeprowadzonych na próbach dobranych losowo ( 34 ).

55. Z art. 31 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, że pojawienie się takiego rezultatu porównawczego wymaga udoskonalenia analizy ryzyka. W konsekwencji zaś taki wynik może stanowić jak najbardziej ustalenie rodzące wątpliwości co do skuteczności analizy ryzyka, a tym samym co do skuteczności czeskich kontroli przeprowadzanych metodą teledetekcji jako takich ( 35 ). Jednakże Sąd nie oparł właśnie na tej okoliczności swojego wniosku, że Komisja wykazała wątpliwości co do skuteczności kontroli przeprowadzanych metodą teledetekcji.

56. Co prawda Trybunał może co do zasady zastąpić uzasadnienie Sądu, jeżeli wnioski okażą się prawidłowe z innych powodów niż te, które zostały wskazane ( 36 ); jednakże w niniejszej sprawie Sąd zaniechał dokonania koniecznych ustaleń faktycznych w odniesieniu do tego drugiego zastrzeżenia Komisji. W szczególności nie stwierdził, że w 2012 r. występowała taka różnica i nie wynikała ona z innych powodów niż wskazanych przez Komisję. W związku z tym nie jest możliwe zastąpienie uzasadnienia.

2. W przedmiocie drugiego zarzutu odwołania

57. W drugim zarzucie odwołania Republika Czeska wskazuje na naruszenie art. 33, 57 i 58 rozporządzenia nr 1122/2009. W jej ocenie Sąd przyjął z naruszeniem prawa, że próba działek rolnych będących przedmiotem oględzin musi zostać już wtedy automatycznie rozszerzona, gdy stwierdzi się, że powierzchnia jest mniejsza o wielkość leżącą pomiędzy 0,1 a 2 hektara lub o 3% niż wskazana we wniosku o udzielnie wsparcia. Poza tym Sąd przyjął z naruszeniem prawa, iż państwo członkowskie podejmując decyzję nie może uwzględnić okoliczności danego przypadku. Republika Czeska decyduje natomiast w praktyce przy odstępstwach do 2 hektarów lub 3% w poszczególnym przypadku, czy próba ma zostać zwiększona ( 37 ).

58. W tym kontekście należy najpierw stwierdzić, że zgodnie z art. 33 akapit pierwszy zdanie drugie rozporządzenia nr 1122/2009 kontroli w postaci rzeczywistych inspekcji terenowych powinno podlegać co najmniej 50% działek zgłoszonych w kontrolowanym gospodarstwie. Przy tym w zdaniu trzecim przewiduje się, że w przypadku stwierdzenia „nieprawidłowości” w toku kontroli próby „zwiększa się próbę działek rolnych poddawanych kontroli”. Przepis ten nie zawiera jednak żadnej wskazówki co do tego, czy już jedna stwierdzona „nieprawidłowość”, czyli jedno zawyżone zgłoszenie powierzchni, zobowiązuje państwo członkowskie do zwiększenia próby.

59. Jednakże wbrew stanowisku Republiki Czeskiej nie można z użycia w art. 33 rozporządzenia nr 1122/2009 pojęcia „nieprawidłowości” w liczbie mnogiej w żadnym razie wyprowadzać wniosku, że państwo członkowskie powinno zwiększać kontrolowaną próbę dopiero wtedy, gdy pojawią się poważniejsze nieprawidłowości. Republika Czeska stoi w tym zakresie na stanowisku, że pojęcia „nieprawidłowości” użyto by w liczbie pojedynczej, gdyby objęte miały być już ustalenia pojedyncze, i dlatego też ostatecznie pomijalne.

60. Co prawda sporo argumentów może przemawiać za stosowaniem progu de minimis, który Sąd ostatecznie określił na maksymalnie 0,1 hektara ( 38 ). Zawyżone zgłoszenia w wymiarze 2 hektarów lub 3% i więcej nie mogą być jednak traktowane jako nieznaczne.

61. Brzmienie art. 33 rozporządzenia nr 1122/2009 nie pozostawia ponadto też pola dla przyjęcia interpretacji, zgodnie z którą państwa członkowskie stosując całościową ocenę wszystkich okoliczności danego przypadku badają, czy zwiększyć kontrolowaną próbę, czy też nie. Zwiększenie próby jest bowiem decyzją związaną („zwiększa się” ( 39 )), a nie decyzją o charakterze dyskrecjonalnym.

62. Przywołane w tym zakresie przez Republikę Czeską orzecznictwo, zgodnie z którym przy podejmowaniu decyzji należy zawsze uwzględnić wszystkie istotne aspekty danego przypadku, dotyczy wyłącznie decyzji o charakterze dyskrecjonalnym ( 40 ).

63. W konsekwencji zatem należy oddalić drugi zarzut odwołania.

B. W przedmiocie wyłączenia inwestycji w sektorze wina (trzeci i czwarty zarzut odwołania)

64. Trzeci i czwarty zarzut odwołania są usytuowane w kontekście krajowego programu wspierania niektórych inwestycji w sektorze wina. W odniesieniu do tego zagadnienia Komisja kwestionuje w spornej decyzji z jednej strony to, że Republika Czeska wypłacała środki zanim w ogóle program ten wszedł w życie. Z drugiej strony Republika Czeska także w tym kontekście nie kontrolowała w sposób właściwy realizacji wspieranych inwestycji.

1. W przedmiocie trzeciego zarzutu odwołania

65. W trzecim zarzucie odwołania Republika Czeska zarzuca Sądowi, że wypaczył stan faktyczny, przyjmując, że sporna korekta dotyczy jedynie inwestycji dokonanych przed wprowadzeniem krajowego programu pomocy ( 41 ). Republika Czeska wskazywała w tym zakresie już w pierwszej instancji, że Komisja wyłączyła z finansowania także inwestycje, który zostały dokonane po wprowadzeniu krajowego programu pomocy, ale przed oceną poszczególnych wniosków o pomoc.

66. Sąd oddalił ten zarzut w pkt 49 zaskarżonego wyroku argumentując, że jest bezskuteczny. Republika Czeska dopatruje się w tym naruszenia prawa.

67. Faktycznie jednak nie można dostrzec wypaczenia stanu faktycznego przez Sąd. Komisja bowiem wskazała w pierwszej instancji, że rzeczona korekta dotyczyła jedynie płatności świadczonych przed wprowadzeniem krajowego programu pomocy.

68. Na poparcie jej stanowiska, że korekta w rzeczywistości obejmuje też wydatki poniesione po wprowadzeniu krajowego programu pomocy, ale przed oceną poszczególnych wniosków o udzielenie pomocy, Republika Czeska wskazała jedynie na okoliczność, iż przekazała do dyspozycji Komisji odpowiednie dokumenty dotyczące także tych wydatków.

69. Nie pozwala to jednak przyjąć, że Komisja także w tym zakresie dokonała korekty. Republika Czeska nie wskazała na żadne fragmenty spornej decyzji wykonawczej, który odnosiłyby się do takich wydatków.

70. Co prawda Sąd w pkt 43 zaskarżonego wyroku wspomina w tym kontekście, że korekta oparta jest w szczególności na tym, iż chodzi o płatności dokonane przed oceną poszczególnych wniosków o udzielenie pomocy. Sąd odnosi się jednak przy tym do płatności, które w każdym przypadku miały miejsce przed wprowadzeniem krajowego programu pomocy ( 42 ).

71. W związku z tym Sąd bez naruszenia prawa oddalił rzeczony zarzut Republiki Czeskiej i nie wypaczył też stanu faktycznego.

72. W konsekwencji także trzeci zarzut odwołania jest pozbawiony podstaw.

2. W przedmiocie czwartego zarzutu odwołania

73. W czwartym zarzucie odwołania Republika Czeska wskazuje wreszcie na naruszenie art. 77 ust. 5 rozporządzenia nr 555/2008. Przepis ten zezwala państwom członkowskim na przeprowadzanie kontroli na miejscu zatwierdzonych inwestycji na podstawie prób wyrywkowych. Wbrew temu Sąd w ocenie wnoszącej odwołanie błędnie przyjął, że Republika Czeska zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 555/2008 była zobowiązana w odniesieniu do inwestycji w sektorze wina do systematycznych kontroli na miejscu.

74. Powyższy zarzut dotyczy w istocie zagadnienia, który z obu przepisów znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie do kontroli inwestycji i jaki zakres kontroli – kontrole systematyczne lub wyrywkowe – przepis ten narzuca państwom członkowskim.

75. Zgodnie z art. 77 ust. 3 rozporządzenia nr 555/2008 państwa członkowskie prowadzą na podstawie prób kontrole na miejscu podmiotów będących beneficjentami pomocy, „[z] wyjątkiem przypadków, kiedy [to] rozporządzenie przewiduje kontrole systematyczne na miejscu”. Sąd potraktował art. 19 rozporządzenia nr 555/2008 w tym rozumieniu jako lex specialis w stosunku do art. 77 i wyprowadził z tego obowiązek przeprowadzania systematycznych kontroli na miejscu ( 43 ).

76. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 555/2008 wsparcie na daną inwestycję jest wypłacane „po ustaleniu, że pojedyncze działanie lub wszystkie działania objęte wnioskiem o wsparcie, zależnie od wyboru dokonanego przez państwo członkowskie na potrzeby zarządzania danym środkiem, zostało wykonane, i po przeprowadzeniu kontroli na miejscu”.

77. W tym kontekście należy po pierwsze stwierdzić, że brzmienie art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 555/2008 – wbrew stanowisku Sądu – nie przewiduje obligatoryjnie systematycznych kontroli ( 44 ). Z treści art. 19 ust. 1 akapit pierwszy wynika jedynie, że zrealizowane inwestycje powinny być skontrolowane na miejscu. Nie wyklucza to, że kontrola na miejscu odbędzie się na podstawie prób wyrywkowych.

78. Po drugie, ogólna technika regulacyjna rozporządzenia nr 555/2008 wskazuje na to, że systematyczne kontrole są nakazywane wprost, gdy państwa członkowskie są do nich zobowiązane: i tak art. 76 akapit drugi lit. e) rozporządzenia nr 555/2008 regulujący zasady kontroli w sektorze wina pozostawia państwom członkowskim wybór, czy przeprowadzają kontrole systematyczne czy też na podstawie prób wyrywkowych. W art. 77 ust. 3 rozporządzenia nr 555/2008 przewiduje się wyjątkowo systematyczne kontrole na miejscu, podczas gdy w jego ust. 2 nakazuje się systematyczne przeprowadzanie kontroli administracyjnych. Okoliczność, że obowiązek przeprowadzania systematycznych kontroli jest w rozporządzeniu nr 555/2008 nakładany wprost, ilustruje ponadto jego art. 78 ust. 1 zdanie trzecie, zgodnie z którym określony wyjątek ma zastosowanie w sytuacjach, „w przypadku których przewidziano systematyczne kontrole na miejscu”. Także przepis szczególny zawarty w art. 12 rozporządzenia nr 555/2008 dotyczący warunków stosowania tzw. zielonych zbiorów jest przykładem dla nakładanego wprost obowiązku przeprowadzania systematycznej kontroli na miejscu ( 45 ).

79. Po trzecie, w odniesieniu do wszystkich płatności bezpośrednich objętych systemem kontroli wspólnej polityki rolnej obowiązuje zasada, że państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu na podstawie prób wyrywkowych ( 46 ). Biorąc pod uwagę zakres pomocy oraz jej rozdrobnienie, kontroli nie da się praktycznie przeprowadzić inaczej. Także z tej pespektywy systematyczne kontrole na miejscu stanowią wyjątek.

80. Nawet gdyby wyprowadzać z art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 555/2008 zobowiązanie państw członkowskich do przeprowadzania systematycznych kontroli inwestycji, systemowa pozycja art. 19 i art. 77 przemawia jednak za tym, aby postrzegać ten drugi przepis jako lex specialis, a nie na odwrót.

81. Z jednej strony bowiem przepis ogólny poprzedza z reguły przepis szczególny. Z drugiej strony art. 19 znajduje się w dotyczącej inwestycji sekcji 6 rozdziału II (Środki kwalifikowalne) tytułu II – Programy wsparcia. Artykuł 77 zawarty jest natomiast w tytule V dotyczącym kontroli w sektorze wina, a w nim w rozdziale I (Zasady kontrolowania). Okoliczność ta przemawia za tym, że art. 19 jest ogólnym przepisem o inwestycjach, podczas gdy ich kontrola (jak również kontrola pomocy innego rodzaju) jest doprecyzowana w tytule V o kontrolach w sektorze wina. Okoliczność, że tytuł dotyczący kontroli w sektorze wina jak najbardziej obejmuje też kontrolę inwestycji, dokumentuje art. 77 ust. 5 rozporządzenia. Przepis ten obowiązuje w odniesieniu do środków przewidzianych w art. 15 rozporządzenia nr 479/2008. Wszystkie tej środki są jednak inwestycjami ( 47 ).

82. Wbrew ocenie Sądu ( 48 ) nie stoi temu też na przeszkodzie okoliczność, że art. 77 opatrzony jest nagłówkiem „Zasady ogólne”. Przepis ten zawiera co prawda zasady ogólne dotyczące kontroli w sektorze wina, jednakże obok niego w tym samym tytule zawarte są liczne dalsze przepisy uszczegółowiające przyprowadzanie kontroli ( 49 ). W związku z tym art. 77 rozporządzenia nr 555/2008 powinien być rozumiany jako norma ogólna w ramach szczególnych przepisów dotyczących kontroli w sektorze wina.

83. Gdyby art. 19 rozporządzenia nr 555/2008 stanowił lex specialis w odniesieniu do kontroli inwestycji i z tego powodu państwa członkowie musiałyby przeprowadzać systematyczne kontrole na miejscu inwestycji, dla art. 77 ust. 5 nie pozostałby ponadto żaden zakres zastosowania. Zgodnie bowiem z tym przepisem w stosunku do inwestycji zastosowanie mutatis mutandis znajdują niektóre przepisy z rozporządzenia nr 65/2011 ( 50 ), w szczególności jego art. 25. W jego ust. 1 zdanie pierwsze przewiduje się jednak właśnie kontrole na miejscu na podstawie odpowiedniej próby. Odesłania tego nie da się pogodzić ze zobowiązaniem do przeprowadzania systematycznych kontroli na miejscu wynikającym z art. 19 akapit pierwszy rozporządzenia nr 555/2008.

84. Wbrew stanowisku Sądu ( 51 ) nic innego nie obowiązuje także z tego powodu, że dla art. 25 rozporządzenia nr 65/2011 pozostaje zakres stosowania poza odesłaniem zawartym w rozporządzeniu nr 555/2008. Okoliczność ta nie zmienia bowiem niczego w ocenie – na co trafnie wskazuje Republika Czeska – że w przypadku przyjęcia wykładni dokonanej przez Sąd art. 77 ust. 5 rozporządzenia nr 555/2008 nie miałby już żadnego zakresu stosowania.

85. Z powyższego wynika, że art. 19 nie jest przepisem o charakterze lex specialis w stosunku do art. 77 ust. 5 rozporządzenia nr 555/2008.

86. Tym samym Sąd naruszył prawo uznając, art. 19 rozporządzenia nr 555/2008 za lex specialis w stosunku do art. 77 i wyprowadzając z tego wniosek, że Republika Czeska była zobowiązana do przeprowadzania systematycznych kontroli na miejscu zrealizowanych inwestycji.

87. Dlatego też w konsekwencji zarzut czwarty odwołania jest uzasadniony.

88. Zasadność czwartego zarzutu odwołania prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim Sąd oddalił skargę na wyłączenie inwestycji w wysokości 636516,20 EUR. Sąd w wyniku tego naruszenia prawa nie zakwestionował bowiem spornej decyzji wykonawczej w zakresie, w jakim Komisja uznała za niewystarczające wyrywkowe kontrole na miejscu przeprowadzane przez Republikę Czeska w odniesieniu do inwestycji w sektorze wina.

VI. W przedmiocie skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd

89. Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy zdanie drugie statutu Trybunału może on w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu wydać ostateczne orzeczenie w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.

90. W niniejszej sprawie stan postępowania nie pozwala na wydanie ostatecznego orzeczenia.

91. W zakresie, w jakim dotyczy to uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na zasadność pierwszego zarzutu odwołania ( 52 ), wynika to z okoliczności, iż dla wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie konieczne są dalsze ustalenia dotyczące okoliczności faktycznych ( 53 ).

92. W kwestii uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na zasadność czwartego zarzutu odwołania ( 54 ) należy stwierdzić, że Komisja oparła wyłączenie wydatków w wysokości 636516,20 EUR w związku z inwestycjami w sektorze wina nie tylko na niewystarczających kontrolach na miejscu, lecz również na wypłacie wsparcia przed wejściem w życie krajowego programu pomocy ( 55 ). Zadaniem Sądu jest ocena, czy wyłączenie wydatków w wysokości 636516,20 EUR jest uzasadnione wyłącznie z uwagi na drugi z tych obu aspektów.

93. W konsekwencji należy przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.

VII. W przedmiocie kosztów

94. Z uwagi na konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

VIII. Wnioski

95. W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, aby orzekł w następujący sposób: 1. Wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r., Republika Czeska/Komisja, T‑627/16, niepublikowany, EU:T:2018:538, zostaje uchylony w zakresie, w jakim Sąd oddalił skargę Republiki Czeskiej w odniesieniu do wyłączenia jednolitych płatności obszarowych w wysokości 69054,23 EUR oraz wyłączenia inwestycji w wysokości 636516,20 EUR. 2. W pozostałym zakresie odwołanie zostaje oddalone. 3. Sprawa zostaje przekazana do Sądu do ponownego rozpoznania w celu rozstrzygnięcia żądań Republiki Czeskiej dotyczących wyłączenia jednolitych płatności obszarowych w wysokości 69054,23 EUR oraz wyłączenia inwestycji w wysokości 636516,20 EUR. 4. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

( 1 ) Język oryginału: niemiecki.

( 2 ) Stanowi to bowiem naruszenie prawa Unii, które może uzasadniać korektę finansowania, zob. wyrok z dnia 24 lutego 2005 r.,, Grecja/Komisja, C‑300/02, EU:C:2005:103, pkt 32 i nast.

( 3 ) Wyrok z dnia 13 września 2018 r., Republika Czeska/Komisja, T‑627/16, niepublikowany, EU:T:2018:538.

( 4 ) Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2016/1059 z dnia 20 czerwca 2016 r. wyłączająca z finansowania Unii Europejskiej niektóre wydatki poniesione przez państwa członkowskie z tytułu Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), Dz.U. 2016, L 173, s. 59.

( 5 ) Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (EG) nr 73/2009, Dz.U. 2009, L 30, s. 16; zwane dalej „rozporządzeniem nr 73/2009”. Późniejsze zmiany nie dotyczyły mającego znaczenie w niniejszej sprawie art. 20. Rozporządzenie nr 73/2009 zostało uchylone przez rozporządzenie (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., Dz.U. 2013, L 347, s. 608.

( 6 ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, Dz.U. 2009, L 316, s. 65, zwane dalej „rozporządzeniem nr 1122/2009. Późniejsze zmiany rozporządzenia nr 1122/2009 nie dotyczyły przepisów mających znaczenie w niniejszej sprawie. Rozporządzanie nr 1122/2009 zostało uchylone przez rozporządzenie delegowane (UE) Komisji nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., Dz.U. 2014, L 181, s. 48, zwane dalej „rozporządzeniem nr 640/2014”.

( 7 ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 555/2008 z dnia 27 czerwca 2008 r. ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w sprawie wspólnej organizacji rynku wina w odniesieniu do programów wsparcia, handlu z krajami trzecimi, potencjału produkcyjnego oraz kontroli w sektorze wina, Dz.U. 2008, L 170, s. 1, w zmienionym brzmieniu nadanym przez rozporządzenie (WE) Komisji nr 702/2009 z dnia 3 sierpnia 2009 r., Dz.U. 2009, L 202, s. 5, zwane dalej „rozporządzeniem nr 555/2008”.

( 8 ) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, Dz.U. 2011, L 25, s. 8, zwane dalej, „rozporządzeniem nr 65/2011”. Późniejsze zmiany nie dotyczyły przepisów mających znaczenie w niniejszej sprawie. Rozporządzenie nr 65/2011 zostało również uchylone przez rozporządzenie nr 640/2014.

( 9 ) Obecnie artykułowi temu odpowiada art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, Dz.U. 2013, L 347, s. 549.

( 10 ) Zobacz obecnie art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, Dz.U. 2014, L 227, s. 69, w zmienionym brzmieniu nadanym przez rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1804 z dnia 28 października 2019 r., Dz.U. 2019, L 276, s. 12, zwane dalej „rozporządzeniem nr 809/2014”.

( 11 ) Zobacz obecnie art. 50 rozporządzenia nr 809/2014.

( 12 ) Zobacz obecnie art. 69 rozporządzenia nr 809/2014.

( 13 ) Zobacz obecnie art. 70 rozporządzenia nr 809/2014.

( 14 ) Zobacz obecnie art. 40 rozporządzenia nr 809/2014.

( 15 ) Rozporządzenie Rady (WE) nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1493/1999, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 3/2008 oraz uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2392/86 i (WE) nr 1493/1999, Dz.U. 2008, L 148, s. 61, zwane dalej „rozporządzeniem nr 479/2008”. Rozporządzenie nr 479/2008 zostało uchylone przez rozporządzenie (WE) Rady nr 491/2009 z dnia 25 maja 2009 r. (Dz.U. 2009, L 154, s. 1), zwane dalej „rozporządzeniem nr 491/2009”.

( 16 ) Obecnie art. 103u rozporządzenia nr 491/2009 odpowiada art. 15 rozporządzenia nr 479/2008.

( 17 ) Punkt 14 niniejszej opinii.

( 18 ) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, Dz.U. 2006, L 368, s. 74, w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie (WE) Komisji nr 484/2009 z dnia 9 czerwca 2009 r., Dz.U. 2009, L 145, s. 25, zwane dalej „rozporządzeniem nr 1975/2006”.

( 19 ) Artykuł 34 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011.

( 20 ) Zobacz obecnie art. 50 rozporządzenia nr 809/2014.

( 21 ) Punkty 2 i 3 zaskarżonego wyroku.

( 22 ) Punkty 5 i 7 zaskarżonego wyroku.

( 23 ) Zobacz art. 35 ust. 2 oraz motyw 48 rozporządzenia nr 1122/2009.

( 24 ) Artykuł 33 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009.

( 25 ) Wyroki: z dnia 24 lutego 2005 r., Grecja/Komisja, C‑300/02, EU:C:2005:103, pkt 33, 34, i z dnia 19 września 2019 r., Polska/Komisja, C‑358/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:763, pkt 42.

( 26 ) Zobacz wyrok z dnia 24 lutego 2005 r., Grecja/Komisja, C‑300/02, EU:C:2005:103, pkt 39.

( 27 ) Wyroki: z dnia 24 lutego 2005 r., Grecja/Komisja, C‑300/02, EU:C:2005:103, pkt 35, i z dnia 19 września 2019 r., Polska/Komisja, C‑358/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:763, pkt 42.

( 28 ) Wyrok z dnia 19 września 2019 r., Polska/Komisja, C‑358/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:763, pkt 42.

( 29 ) Zobacz powyżej pkt 30 niniejszej opinii.

( 30 ) I tak zgodnie z ustaleniami Sądu w pkt 18 zaskarżonego wyroku wskaźnik nieprawidłowości wynosił w przypadku teledetekcji w 2012 r. 0,29%, podczas gdy w przypadku tradycyjnej kontroli na miejscu wynosił on 0,87%. W 2013 r. teledetekcja wykazywała wskaźnik nieprawidłowości wynoszący 0,28%, wobec 1,13% w przypadku tradycyjnej kontroli na miejscu.

( 31 ) Zobacz pkt 22 zaskarżonego wyroku.

( 32 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 10 kwietnia 2014 r., Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer, C‑485/12, EU:C:2014:250, pkt 62.

( 33 ) Punkt 11 zaskarżonego wyroku.

( 34 ) Zobacz pkt 19 zaskarżonego wyroku.

( 35 ) W innych sprawach sam Sąd zajął takie stanowisko, zob. wyroki: z dnia 16 czerwca 2015 r., Portugalia/Komisja, T‑3/11, niepublikowany, EU:T:2015:388, pkt 75 oraz z dnia 20 lipca 2017 r., Hiszpania/Komisja, T‑143/15, niepublikowany, EU:T:2017:534, pkt 38.

( 36 ) Wyrok z dnia 9 września 2008 r., FIAMM i in./Rada i Komisja, C‑120/06 P i C‑121/06 P, EU:C:2008:476, pkt 187.

( 37 ) Zobacz w tym zakresie ustalenia Sądu w pkt 27, 29 i 39 zaskarżonego wyroku, które nie zostały zaskarżone przez Republikę Czeską.

( 38 ) Zobacz pkt 35, 36 i 38 zaskarżonego wyroku.

( 39 ) W wersji francuskiej: „est élargi”; w wersji angielskiej: „shall be increased”; w wersji niemieckiej: „wird […] ausgeweitet”, w wersji hiszpańskiej: „se aumentará la muestra”; w wersji niderlandzkiej: „wordt de steekproef […] uitgebreid”.

( 40 ) Republika Czeska powołuje się w szczególności na wyrok z dnia 17 kwietnia 2018 r.,, B i Vomero, C‑316/16 i C‑424/16, EU:C:2018:256, pkt 70, który dotyczył decyzji o wydaleniu obywatela Unii.

( 41 ) Punkt 50 zaskarżonego wyroku.

( 42 ) Punkt 48 zaskarżonego wyroku.

( 43 ) Punkt 56 zaskarżonego wyroku.

( 44 ) „Kontrola na miejscu przed każdą wypłatą wsparcia dla inwestycji”, pkt 56 zaskarżonego wyroku.

( 45 ) Zobacz w odniesieniu do art. 12 motyw 19 rozporządzenia nr 555/2008.

( 46 ) Zobacz art. 20 ust. 2 akapit pierwszy zdanie drugie rozporządzenia nr 73/2009 lub obecnie art. 74 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013.

( 47 ) Zobacz pkt 15 niniejszej opinii,

( 48 ) Punkt 56 zaskarżonego wyroku.

( 49 ) A mianowicie na przykład odnośnie do wzajemnej pomocy prawnej organów kontrolnych (rozdział II), w przedmiocie banku danych analitycznych (rozdział III) oraz w przedmiocie pobierania próbek do celów kontrolnych (rozdział IV).

( 50 ) Zobacz pkt 14 niniejszej opinii.

( 51 ) Punkty 60 i 61 zaskarżonego wyroku.

( 52 ) Zobacz powyżej pkt 53 niniejszej opinii.

( 53 ) Zobacz w tym względzie już pkt 46 i 56 niniejszej opinii.

( 54 ) Zobacz powyżej pkt 88 niniejszej opinii.

( 55 ) Zobacz pkt 43 i nast. zaskarżonego wyroku oraz powyżej pkt 64 niniejszej opinii.