Keywords

Summary



Keywords

1. Pytania prejudycjalne – Wystąpienie do Trybunału – Określenie pytań, które mają być przedłożone – Wyłączna właściwość sądu krajowego

(art. 234 WE)

2. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie w zależności od kategorii – Porozumienia w sektorze motoryzacyjnym – Wejście w życie rozporządzenia nr 1400/2002

(art. 81 ust. 1 WE; rozporządzenia Komisji nr 1475/95 art. 5 ust. 3 akapit pierwszy tiret pierwsze i nr 1400/2002, art. 10)

3. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie w zależności od kategorii – Porozumienia w sektorze motoryzacyjnym – Wejście w życie rozporządzenia nr 1400/2002 – Okres przejściowy – Upływ

(art. 81 ust. 1 i 3 WE; rozporządzenia Komisji nr 1475/95 i nr 1400/2002, art. 4 i 10)

Summary

1. W ramach postępowania w trybie prejudycjalnym jedynie do sądu krajowego należy określenie przedmiotu pytań, które zamierza skierować do Trybunału. Jedynie bowiem do sądów krajowych, przed którymi zawisł spór i na których spoczywa odpowiedzialność za orzeczenie, które ma zostać wydane, należy dokonanie oceny, przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy, tak niezbędności orzeczenia prejudycjalnego dla wydania przez nie wyroku, jak i znaczenia dla sprawy pytań, które kierują do Trybunału.

W takiej sytuacji, jeśli w drodze wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym sąd krajowy zmierza jedynie do otrzymania wykładni przepisów rozporządzenia wspólnotowego i nie wskazuje, że ma wątpliwości co do ważności tych przepisów ani nie wskazuje, że taka kwestia została podniesiona w postępowaniach przed nim zawisłych, Trybunał nie jest zobowiązany do dokonania oceny ważności jedynie z tego powodu, że kwestia ta została podniesiona przed Trybunałem przez jedną ze stron w przedstawionych przez nią uwagach pisemnych, bowiem art. 234 WE nie ustanawia środka zaskarżenia dostępnego dla stron sporu zawisłego przed sądem krajowym.

(por. pkt 26–28)

2. Wejście w życie rozporządzenia nr 1400/2002 w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 WE do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych w sektorze motoryzacyjnym nie powodowało samo w sobie konieczności reorganizacji sieci dystrybucji dostawcy w rozumieniu art. 5 ust. 3 zdanie pierwsze tiret pierwsze rozporządzenia nr 1475/95 w sprawie stosowania art. [81] ust. 3 [WE] do niektórych kategorii porozumień dotyczących dystrybucji i serwisowania pojazdów silnikowych. Jednak to wejście w życie z uwagi na specyficzną organizację sieci dystrybucji każdego z dostawców mogło uczynić koniecznym dokonanie na tyle istotnych zmian, że stanowią one rzeczywistą reorganizację całości lub znacznej części tej sieci w rozumieniu tego przepisu. Do sądów krajowych i arbitrażowych należy dokonanie na podstawie wszystkich konkretnych okoliczności rozpatrywanego przez nie sporu oceny, czy rzeczywiście tak jest.

W tym zakresie chociaż rozporządzenie nr 1400/2002 rzeczywiście wprowadza istotne zmiany w stosunku do systemu zwolnienia grupowego, ustanowionego na mocy rozporządzenia nr 1475/95, to zmiany, których dostawcy mogą dokonać w porozumieniach dotyczących dystrybucji celem zapewnienia, że wciąż będą one korzystać ze zwolnienia grupowego, mogły wynikać ze zwykłego dostosowania umów obowiązujących w dniu, w którym to ostatnie rozporządzenie przestało obowiązywać, w ciągu przewidzianego w tym celu w art. 10 rozporządzenia nr 1400/2002 okresu przejściowego trwającego jeden rok. Takie dostosowanie nie stwarzało więc automatycznie w świetle właściwego prawa krajowego konieczności rozwiązania tych umów ani też w żadnym wypadku konieczności dokonania reorganizacji całości lub znacznej części sieci dystrybucji.

Ponadto „reorganizacja całości lub znacznej części sieci” w rozumieniu art. 5 ust. 3 zdanie pierwsze tiret pierwsze rozporządzenia nr 1475/95 wymaga dokonania istotnych zmian, zarówno pod względem merytorycznym, jak i geograficznym, w strukturach dystrybucji danego dostawcy, które mogą odnosić się w szczególności do charakteru i form tych struktur, ich przedmiotu, podziału zadań wewnętrznych w ramach tych struktur, sposobu dostaw danych towarów i usług, liczby lub jakości uczestników tych struktur oraz ich zasięgu geograficznego. Mimo braku nakazu w tym zakresie nie można jednak wykluczyć, że taka reorganizacja może wynikać ze zmiany klauzul w porozumieniu dotyczącym dystrybucji w konsekwencji wejścia w życie nowego rozporządzenia w sprawie zwolnienia grupowego, takiego jak rozporządzenie nr 1400/2002, które wprowadziło istotne zmiany w stosunku do systemu zwolnienia grupowego ustanowionego na mocy rozporządzenia nr 1475/95, przewidując, w celu uzyskania zwolnienia z niektórych ograniczających konkurencję uzgodnień objętych zakazem wyrażonym w art. 81 ust. 1 WE, bardziej surowe zasady niż te obowiązujące na podstawie wcześniejszego rozporządzenia.

Co do przesłanki przewidzianej w art. 5 ust. 3 zdanie pierwsze tiret pierwsze rozporządzenia nr 1475/95 dotyczącej „konieczności” reorganizacji, wymaga ona wiarygodnego uzasadnienia reorganizacji względami wydajności gospodarczej, opartymi na obiektywnych okolicznościach wewnętrznych lub zewnętrznych w stosunku do przedsiębiorstwa dostawcy, które w braku szybkiej reorganizacji sieci dystrybucji mogłyby z uwagi na konkurencyjne środowisko, w którym prowadzi działalność ten dostawca, zagrozić wydajności istniejących struktur wspomnianej sieci. W związku z tym sama okoliczność, że dostawca uważa, opierając się na subiektywnej ocenie handlowej sytuacji jego sieci dystrybucji, iż reorganizacja jest konieczna, nie jest wystarczająca dla dowiedzenia konieczności takiej reorganizacji w rozumieniu art. 5 ust. 3 zdanie pierwsze tiret pierwsze rozporządzenia nr 1475/95. Natomiast w tym zakresie istotne są ewentualne niekorzystne konsekwencje gospodarcze, które dostawca mógłby ponieść w przypadku rozwiązania porozumienia dotyczącego dystrybucji z zachowaniem dwuletniego terminu wypowiedzenia.

(por. pkt 31–38, 41 oraz pkt 1 sentencji)

3. Artykuł 4 rozporządzenia nr 1400/2002 w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 WE do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych w sektorze motoryzacyjnym powinien być interpretowany w taki sposób, że po upływie okresu przejściowego, przewidzianego w art. 10 tego rozporządzenia, zwolnienie grupowe w nim przewidziane nie mogło być stosowane w odniesieniu do umów spełniających warunki zwolnienia grupowego z rozporządzenia nr 1475/95 w sprawie stosowania art. [81] ust. 3 [WE] do niektórych kategorii porozumień dotyczących dystrybucji i serwisowania pojazdów silnikowych, które miały za przedmiot przynajmniej jedno ograniczenie podstawowe wymienione w art. 4, wskutek czego wszystkie klauzule ograniczające konkurencję zawarte w tych umowach mogły być zakazane przez art. 81 ust. 1 WE, jeżeli warunki zwolnienia z tytułu art. 81 ust. 3 WE nie zostały spełnione.

W istocie ponieważ art. 10 rozporządzenia nr 1400/2002 zmierza do ustalenia okresu przejściowego w celu przyznania wszystkim podmiotom gospodarczym czasu na dostosowanie do tego rozporządzenia porozumień zgodnych z rozporządzeniem nr 1475/95, które obowiązywały w dniu, kiedy rozporządzenie to przestało być stosowane, i przewiduje w tym celu, że zakaz zawarty w art. 81 ust 1 WE nie ma zastosowania do takich porozumień, z samej treści tego przepisu wynika jasno, że zakaz zawarty w art. 81 ust. 1 WE miał zastosowanie od dnia 1 października 2003 r. do porozumień, które nie zostały dostosowane do warunków zwolnienia przewidzianych przez rozporządzenie nr 1400/2002.

Konsekwencje zakazu klauzul umownych niezgodnych z art. 81 WE, zawartych w porozumieniu dla pozostałych elementów porozumienia lub innych wynikających z niego zobowiązań, nie podlegają jednak prawu wspólnotowemu. Do sądu krajowego należy więc ocena – zgodnie ze stosowanym prawem krajowym – zasięgu i konsekwencji ewentualnego zakazu pewnych klauzul na podstawie art. 81 WE dla całości stosunków umownych.

(por. pkt 43–48, 51 oraz pkt 2 sentencji)