Sprawa C-91/05

Komisja Wspólnot Europejskich

przeciwko

Radzie Unii Europejskiej

„Skarga o stwierdzenie nieważności — Artykuł 47 UE — Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa — Decyzja 2004/833/WPZiB — Wykonanie wspólnego działania 2002/589/WPZiB — Zwalczanie rozprzestrzeniania broni strzeleckiej i lekkiej — Kompetencja Wspólnoty — Polityka współpracy na rzecz rozwoju”

Opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego przedstawiona w dniu 19 września 2007 r. I - 3655

Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 20 maja 2008 r. I - 3708

Streszczenie wyroku

(art. 230 WE, 241 WE; art. 46 lit. f) UE, art. 47 UE)

Z art. 46 lit. f) UE wynika, że postanowienia traktatu WE dotyczące kompetencji Trybunału i wykonywania tych kompetencji stosują się do art. 47 UE. Na mocy art. 47 UE żadne z postanowień traktatu Unii Europejskiej nie narusza postanowień traktatu WE. Do Trybunału należy więc zapewnienie, żeby akty prawne, co do których Rada utrzymuje, iż objęte są tytułem V traktatu UE, i które ze swej istoty mogą wywoływać skutki prawne, nie naruszały kompetencji przyznanych Wspólnocie na mocy postanowień traktatu WE. Z powyższego wynika, że Trybunał jest właściwy do rozpoznania skargi o stwierdzenie nieważności aktu przyjętego w ramach tytułu V traktatu UE wniesionej przez instytucję wspólnotową na podstawie art. 230 WE oraz — w ramach tego postępowania — rozpoznania zarzutów podniesionych na podstawie art. 241 WE w zakresie, w jakim oparte są na naruszeniu art. 47 UE. (zob. pkt 31–34)

Akt wywołujący skutki prawne, przyjęty w ramach tytułu V traktatu UE, narusza postanowienia traktatu WE w rozumieniu art. 47 UE, o ile mógł zostać przyjęty na podstawie traktatu WE i nie zachodzi tu potrzeba badania, czy akt ten uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie przez Wspólnotę jej kompetencji. W istocie, gdy okazuje się, że zasadniczym celem przepisów aktu wydanego w ramach tytułów V lub VI traktatu UE — z uwagi na ich cel i treść — jest wykonanie polityki przyznanej traktatem WE Wspólnocie i że mogły one zostać skutecznie przyjęte na podstawie tego traktatu, przepisy te zostały wydane z naruszeniem art. 47 UE. Skoro naruszenie art. 47 UE wynika z faktu, że akt wywołujący skutki prawne przyjęty przez Unię na podstawie traktatu UE mógł zostać skutecznie przyjęty przez Wspólnotę, to w dziedzinie, która nie należy do wyłącznych kompetencji Wspólnoty i w której w konsekwencji państwa członkowskie nie są pozbawione możliwości wykonywania — zbiorowo lub indywidualnie — swoich kompetencji, nie ma znaczenia kwestia, czy taki akt mógł zostać przyjęty przez państwa członkowskie w ramach ich kompetencji. Ponadto odpowiedź na pytanie, czy przepisy takiego aktu przyjętego przez Unię należą do zakresu kompetencji Wspólnoty, dotyczy powierzenia, a więc samego istnienia tej kompetencji, a nie jej wyłącznego lub dzielonego charakteru. (por. pkt 60–62)

O ile nie należy ograniczać celów obecnej wspólnotowej polityki współpracy na rzecz rozwoju, to jednak aby móc stwierdzić, że dany środek wchodzi w zakres tej polityki, konieczne jest, by środek ten przyczyniał się do osiągania celów tej polityki, to jest rozwoju gospodarczego i społecznego. W tej kwestii z licznych dokumentów, których autorami są instytucje Unii jak również Rada Europejska, wynika, że niektóre środki mające na celu zapobieżenie brakowi stabilności w krajach rozwijających się, w tym środki przyjęte w ramach zwalczania rozpowszechniania broni strzeleckiej i lekkiej, mogą przyczyniać się do wyeliminowania lub zredukowania przeszkód w rozwoju gospodarczym i społecznym tych krajów. Mimo to, aby konkretny środek mający na celu zwalczanie rozpowszechniania broni strzeleckiej i lekkiej mógł zostać przyjęty przez Wspólnotę w ramach jej polityki współpracy na rzecz rozwoju, środek ten — zarówno z uwagi na jego cele, jak i treść — powinien mieścić się w zakresie kompetencji, które traktat WE przyznaje w tej dziedzinie Wspólnocie. Sytuacja taka nie ma miejsca, gdy głównym celem takiego środka, nawet jeżeli przyczynia się on do rozwoju gospodarczego i społecznego krajów rozwijających się, jest wykonywanie Wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. (por. pkt 67, 68, 71, 72)