WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (pierwsza izba)

z dnia 25 października 2002 r. ( )

Konkurencja – Rozporządzenie (EWG) nr 4064/89 – Decyzja uznająca koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem – Prawo do obrony – Skutki horyzontalne i wertykalne – Dające się przewidzieć skutki konglomeratu – Efekt dźwigni – Potencjalna konkurencja – Ogólny skutek umocnienia

W sprawie T‑5/02

Tetra Laval BV, z siedzibą w Amsterdamie (Niderlandy), reprezentowana przez adwokatów A. Vandencasteele’a, D. Waelbroecka, A. Weitbrechta oraz S. Völckera,

strona skarżąca,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez A. Whelana oraz P. Hellströma, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C (2001) 3345 wersja ostateczna z dnia 30 października 2001 r. uznającej koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem i porozumieniem EOG (sprawa COMP/M.2416 – Tetra Laval/Sidel),

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI

WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (pierwsza izba),

w składzie: B. Vesterdorf, prezes, J. Pirrung i N.J. Forwood, sędziowie,

sekretarz: D. Christensen, administrator,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniach 3 i 4 lipca 2002 r.,

wydaje następujący

Wyrok

Ramy prawne

1 Rozporządzenie Rady (EWG) nr 4064/89 z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw [Dz.U. L 395, s. 1, sprostowanie w Dz.U. 1990, L 257, s. 13, zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 1310/97 z dnia 30 czerwca 1997 r., Dz.U. L 180, s. 1, zwane dalej „rozporządzeniem”] przewiduje system kontrolowania przez Komisję koncentracji o „wymiarze wspólnotowym” w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia.

2 Artykuł 2 rozporządzenia stanowi:

„1. Koncentracje objęte zakresem niniejszego rozporządzenia są oceniane zgodnie z następującymi przepisami zmierzającymi do stwierdzenia, czy są one zgodne czy nie ze wspólnym rynkiem.

Dokonując tej oceny, Komisja bierze pod uwagę:

a) potrzebę zachowania i rozwoju skutecznej konkurencji na wspólnym rynku, z punktu widzenia, między innymi, struktury wszystkich danych rynków oraz rzeczywistej lub potencjalnej konkurencji ze strony przedsiębiorstw zlokalizowanych we Wspólnocie lub poza nią;

b) pozycję rynkową przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji oraz ich siłę ekonomiczną i finansową, możliwości dostępne dla dostawców i użytkowników, ich dostęp do zaopatrzenia lub rynków, wszelkie prawne lub inne bariery wejścia na rynek, trendy podaży i popytu w stosunku do właściwych dóbr i usług, interesy konsumentów pośrednich i końcowych oraz rozwój postępu technicznego i gospodarczego, pod warunkiem że dokonuje się on z korzyścią dla konsumentów i nie stanowi przeszkody dla konkurencji.

2. Koncentrację, która nie stwarza lub nie umacnia pozycji dominującej, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku lub jego znacznej części zostałaby znacząco utrudniona, uznaje się za zgodną ze wspólnym rynkiem.

3. Koncentrację, która stwarza lub umacnia pozycję dominującą, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku lub jego znaczącej części zostałaby znacząco utrudniona, uznaje się za niezgodną ze wspólnym rynkiem.

[…]”.

3 Artykuł 4 rozporządzenia wymaga, aby strona lub strony przejmujące kontrolę lub wspólną kontrolę nad innym przedsiębiorstwem zgłosiły Komisji koncentrację w terminie tygodnia od zakończenia koncentracji, a Komisja na mocy art. 6 ust. 1 rozporządzenia jest zobowiązana do zbadania tego zgłoszenia „niezwłocznie po jego otrzymaniu”. Artykuł 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia w związku z art. 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że Komisja wszczyna postępowanie wobec zgłoszonej koncentracji w ciągu miesiąca lub, maksymalnie, w ciągu szczęściu tygodni, o ile stwierdzi, że zgłaszana koncentracja podlega zakresowi rozporządzenia i „wzbudza poważne wątpliwości co do zgodności ze wspólnym rynkiem”.

4 Jeżeli w związku ze zgłoszeniem zostaje wszczęte postępowanie, Komisji przysługują uprawnienia decyzyjne określone w art. 8 rozporządzenia. Na mocy ust. 3 tego artykułu „[w] przypadku gdy Komisja stwierdza, że koncentracja spełnia kryterium określone w art. 2 ust. 3, wydaje decyzję, uznając koncentrację za niezgodną ze wspólnym rynkiem”. Artykuł 10 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że tego rodzaju decyzje „muszą być podjęte w ciągu najdłużej czterech miesięcy od daty wszczęcia postępowania”.

5 Chociaż art. 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że koncentracja nie może być wprowadzana w życie ani przed jej zgłoszeniem, ani przed jej uznaniem za zgodną ze wspólnym rynkiem, oferta publiczna, która została zgłoszona Komisji, może zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia być wprowadzona w życie „pod warunkiem że nabywca nie wykonuje praw głosu z papierów wartościowych, o których mowa, lub robi to tylko dla utrzymania pełnej wartości tych inwestycji i na podstawie odstępstwa udzielonego przez Komisję zgodnie z ust. 4”.

6 Artykuł 18 rozporządzenia dotyczący wysłuchania stron i osób trzecich stanowi:

„1. Przed podjęciem decyzji przewidzian[ych] w art. 7 ust. 4, art. 8 ust. 2 akapit drugi i ust. 3–5, oraz [w] art. 14 i 15 Komisja umożliwia zainteresowanym osobom, przedsiębiorstwom i związkom przedsiębiorstw, na każdym etapie procedury aż do konsultacji Komitetu Doradczego, wyrażenie opinii w sprawie zastrzeżeń skierowanych przeciwko nim.

[…]

3. Komisja opiera swoją decyzję jedynie na zastrzeżeniach, co do których stronom umożliwiono przedstawienie uwag. W postępowaniu szanuje się w pełni prawo do obrony. Dostęp do akt jest otwarty przynajmniej dla stron bezpośrednio zaangażowanych [zainteresowanych], przy uwzględnieniu uzasadnionego interesu przedsiębiorstw w odniesieniu do ochrony ich tajemnic handlowych.

[…]”.

7 Artykuł 13 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 447/98 z dnia 1 marca 1998 r. w sprawie zgłoszeń, terminów i przesłuchań przewidzianych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 4064/89 (Dz.U. L 61, s. 1) stanowi:

„Po skierowaniu swych zastrzeżeń do stron zgłaszających Komisja, na wniosek, udostępnia im akta, w celu umożliwienia im korzystania z prawa do obrony.

Komisja, na wniosek, przyznaje również innym stronom zaangażowanym [zainteresowanym], które zostały powiadomione o zastrzeżeniach, dostęp do akt w zakresie, w jakim jest to niezbędne do przygotowania ich uwag”.

8 Artykuł 17 rozporządzenia nr 447/98, zatytułowany „Informacje poufne”, stanowi:

„1. Informacje, w tym dokumenty, nie są podawane do wiadomości ani udostępniane w zakresie, w jakim zawierają one tajemnice handlowe jakiejkolwiek osoby lub przedsiębiorstwa, w tym stron zgłaszających, innych stron zaangażowanych [zainteresowanych] lub stron trzecich, dotyczy to też innych informacji poufnych, których ujawnienie nie jest uznawane przez Komisję za niezbędne do celów procedury, lub gdy dotyczy to wewnętrznych dokumentów władz.

2. Każda ze stron, która przedstawia swoje poglądy na mocy przepisów niniejszego rozdziału, określa wyraźnie wszelkie materiały, które uznaje za poufne, wskazując powody, oraz przekazuje odrębną niemającą poufnego charakteru wersję w terminie wyznaczonym przez Komisję”.

Okoliczności powstania sporu

9 W dniu 27 marca 2001 r. Tetra Laval SA, spółka prywatna prawa francuskiego, będąca w całości własnością spółki Tetra Laval BV, spółki holdingowej należącej do grupy Tetra Laval (zwanej dalej „Tetrą” lub „skarżącą”), ogłosiła w imieniu tej ostatniej publiczną ofertę nabycia wszystkich będących w obrocie akcji Sidel SA, przedsiębiorstwa notowanego na giełdzie we Francji. Tego samego dnia Tetra Laval SA nabyła około 9,75% kapitału Sidel od Azeo (5,56%) i od zarządu Sidel (4,19%).

10 Oferta nabycia była wyrażona w gotówce w cenie 50 EUR za akcję i zgodnie z prawem francuskim była bezwarunkowa. Zarząd Sidel zalecił jednomyślnie przyjęcie oferty. Oferta ta została także zatwierdzona przez akcjonariuszy większościowych Sidel. W dniu 11 kwietnia 2001 r. Commission des opérations de bourse (komisja operacji giełdowych) umieściła swoją zgodę na wspólnej nocie informacyjnej Tetra Laval SA i Sidel („joint offer document”). Po publikacji w dniu 14 kwietnia 2001 r. oferta została oficjalnie otwarta na okres od dnia 17 kwietnia do dnia 22 maja 2001 r. Przewidziano w niej, że w przypadku gdy zostanie ona przyjęta, akcje Tetra SA zostaną ponownie notowane na giełdzie w tygodniu rozpoczynającym się w dniu 11 czerwca 2001 r., z zastrzeżeniem ograniczeń przewidzianych w art. 7 ust. 3 rozporządzenia.

11 W związku z tą ofertą Tetra nabyła około 81,3% akcji Sidel będących w obrocie. Po zamknięciu tej oferty skarżąca nabyła kilka akcji dodatkowych, tak że obecnie posiada około 95,20% akcji i 95,93% praw głosu Sidel.

12 Tetra jest właścicielem między innymi przedsiębiorstwa Tetra Pak, które prowadzi działalność głównie w dziedzinie opakowań kartonowych na płynne produkty spożywcze, czyli w dziedzinie, w której Tetra Pak jest wiodącym przedsiębiorstwem na szczeblu światowym. Tetra prowadzi również bardziej ograniczoną działalność w sektorze opakowań z plastyku, głównie jako „przetwórca” (działalność polegająca na wytwarzaniu i dostarczaniu pustych opakowań producentom, którzy sami je napełniają), w szczególności w sektorze opakowań z plastyku polietylenowego o dużej gęstości (zwanego dalej „HDPE”).

13 Sidel prowadzi działalność w zakresie projektowania i produkcji urządzeń i systemów do pakowania, w szczególności maszyn zwanych „Stretch Blow Moulding” („rozciąganie, rozdmuchiwanie, formowanie”, zwanych dalej „maszynami SBM”), które są używane do produkcji butelek z politereftalanu etylenowego (zwanego dalej „PET”). Zajmuje ona wiodącą pozycję na szczeblu światowym w zakresie produkcji i dostarczania maszyn SBM. Prowadzi ona także działalność w dziedzinie technologii barierowej, której celem jest zapewnienie kompatybilności PET z produktami wrażliwymi na gaz i światło, i w sektorze maszyn do napełniania butelek z PET, a także w mniejszym stopniu, z HDPE.

14 W dniu 18 maja 2001 r. Komisja otrzymała zgłoszenie transakcji, w wyniku których Tetra nabyła udział kapitałowy w Sidel.

15 Strony są zgodne co do okoliczności, że transakcje (zwane dalej „koncentracją” lub „zgłoszoną transakcją”) stanowią nabycie w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia i że koncentracja ta ma wymiar wspólnotowy w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia.

16 W dniu 5 lipca 2001 r. Komisja, uznawszy, że koncentracja wzbudza poważne wątpliwości co do jej zgodności ze wspólnym rynkiem i Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), podjęła decyzję o wszczęciu pogłębionego postępowania wyjaśniającego, przewidzianego w art. 6 ust. 1 lit. c) rozporządzenia.

17 W dniu 7 września 2001 r. Komisja skierowała do Tetry i Sidel pismo w sprawie przedstawienia zarzutów zgodnie z art. 18 rozporządzenia, w którym wyjaśniła przyczyny, dlaczego prima facie uważa, że zgłoszona transakcja powinna zostać zakazana. W dniu 21 września 2001 r. skarżąca odpowiedziała na wspomniane pismo.

18 W dniu 24 września 2001 r. do Tetry i Sidel skierowano dodatkowe pismo w sprawie przedstawienia zarzutów, dotyczące między innymi działań Tetry w sektorze HDPE, na które skarżąca odpowiedziała w dniu 1 października 2001 r.

19 W dniu 25 września 2001 r. skarżąca zaproponowała zgodnie z art. 8 ust. 2 rozporządzenia szereg zobowiązań w celu zaradzenia problemom w zakresie konkurencji, określonych w pierwszym piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów.

20 W dniu 26 września 2001 r. odbyło się przesłuchanie przed funkcjonariuszem ds. przesłuchań zgodnie z art. 14, 15 i 16 rozporządzenia nr 447/98.

21 W dniu 9 października 2001 r. skarżąca przedstawiła szereg nowych stanowczych zobowiązań (zwanych dalej „zobowiązaniami”) zastępujących zobowiązania z dnia 25 września 2001 r.

22 W dniu 11 października 2001 r. Komisja przeprowadziła szczegółowe badanie rynkowe w świetle tych zobowiązań, przesyłając 51 kwestionariuszy do różnych podmiotów gospodarczych działających w rozpatrywanym sektorze gospodarczym (klientów, przetwórców i konkurentów) i prosząc o odpowiedź do dnia 17 października 2001 r. Otrzymała ona 34 odpowiedzi (zwane dalej „odpowiedziami na badanie rynku”) i, uznając te odpowiedzi za w pełni poufne, sporządziła dwa niemające poufnego charakteru streszczenia, które przekazała skarżącej i z których pierwsze dotyczyło odpowiedzi klientów i przetwórców, a drugie – odpowiedzi konkurentów.

23 Projekt decyzji końcowej Komisji, dotyczącej także zobowiązań, został rozpatrzony i zatwierdzony przez Komitet Doradczy ds. Koncentracji podczas posiedzenia w dniu 19 października 2001 r.

24 Decyzją z dnia 30 października 2001 r. [C(2001) 3345 wersja ostateczna (sprawa COMP/M.2416 – Tetra Laval/Sidel), zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”] Komisja na podstawie art. 8 ust. 3 rozporządzenia uznała zgłoszoną transakcję za niezgodną ze wspólnym rynkiem i funkcjonowaniem EOG.

25 W dniu 6 listopada 2001 r. zaskarżona decyzja została doręczona Tetrze.

26 W świetle wniosków, do jakich Komisja doszła w zaskarżonej decyzji, i po przeprowadzeniu odrębnego postępowania administracyjnego wszczętego wraz z przesłaniem do Tetry w dniu 19 listopada 2001 r. pisma w sprawie przedstawienia zarzutów, w dniu 30 stycznia 2002 r. wydała ona decyzję w sprawie środków koniecznych do przywrócenia warunków skutecznej konkurencji zgodnie z art. 8 ust. 4 rozporządzenia (sprawa COMP/M.2416 – Tetra Laval/Sidel).

Zaskarżona decyzja

27 W zaskarżonej decyzji Komisja w celu zbadania zgodności zgłoszonej transakcji ze wspólnym rynkiem po pierwsze opisuje sektor opakowań na płynne produkty spożywcze, następnie bada właściwe rynki produktowe i właściwy rynek geograficzny, a po drugie, dokonuje oceny zgłoszonej transakcji z punktu widzenia prawa konkurencji. Po przeprowadzeniu analizy Komisja dokonuje oceny zakresu zobowiązań w świetle dokonanej wcześniej oceny koncentracji z punktu widzenia prawa konkurencji.

Sektor opakowań na płynne produkty spożywcze

28 Komisja uważa, że „[zgłoszona] transakcja wywiera przede wszystkim wpływ w zakresie konkurencji na sektor [przemysłowy] opakowań na płynne produkty spożywcze”, czyli głównie płynne produkty mleczne (zwane dalej „PPM”), soki owocowe i nektary (zwane dalej „sokami”), napoje niegazowane z aromatem owocowym (zwane dalej „NAO”), a także napoje o aromacie herbaty lub kawy (te cztery produkty zwane są dalej wspólnie „produktami wrażliwymi”), a w szczególności na te segmenty tego sektora, w których strony zasadniczo prowadzą działalność, czyli na „segmen[t] plastyku, w szczególności opakowa[nia] PET, i [na] segmen[t] kartonu” (motyw 12). Komisja opisuje PET jako materiał umożliwiający produkcję przezroczystych butelek. W przypadku produktów wrażliwych na tlen i światło PET powinien być ulepszony za pomocą techniki zwanej „technologią barierową”. Proces opakowywania w PET obejmuje trzy etapy, czyli produkcję „preform”, którymi są plastykowe tuby używane do produkcji butelek, produkcję samych butelek za pomocą maszyn SBM (zob. pkt 13 powyżej) i wreszcie napełnianie butelek (motyw 20). Następnie opisuje ona HDPE jako mający „mętny” wygląd. Proces opakowywania w HDPE jest analogiczny do procesu opakowywania w PET, ale wymaga maszyn rozdmuchująco‑formujących do wytłaczania (extrusion blow moulding machines, zwanych dalej „EBM”) (motyw 26). W przeciwieństwie do opakowań plastykowych w przypadku opakowań kartonowych produkcja, napełnianie i zamykanie opakowań stanowią zintegrowany proces (motyw 28).

29 Komisja dokonuje szeregu rozróżnień, w szczególności pomiędzy produktami opakowanymi w sposób aseptyczny i nieaseptyczny, zgodnie z jej wcześniejszą praktyką w tej dziedzinie, pomiędzy samymi opakowaniami a maszynami do pakowania i pomiędzy pakowaniem przez producentów płynnych produktów spożywczych w ich własnym zakładzie a pakowaniem przez przetwórców (zob. pkt 12 powyżej). To ostatnie rozróżnienie traci jednakże, według Komisji, na znaczeniu z powodu istnienia porozumień „hole‑through‑the‑wall” („dziura w murze”, zwanych dalej „porozumieniami HTW”), na mocy których przetwórca produkuje butelki w miejscu znajdującym się w bezpośrednim sąsiedztwie przedsiębiorstwa producenta i dostarcza je do tegoż przedsiębiorstwa w celu napełnienia ich przez tego producenta.

Właściwe rynki produktowe

30 Ponieważ „[zgłoszona] transakcja wywiera przede wszystkim wpływ w zakresie konkurencji na sektor [przemysłowy] opakowań na płynne produkty spożywcze”, Komisja, dokonując analizy, skupiła się na segmentach tego sektora, w których strony głównie prowadzą działalność, czyli na „segmencie plastyku, w szczególności opakowań PET, i […] segmencie kartonu” (motyw 12). Komisja uważa, że „segmentacja na podstawie zastosowania końcowego stanowi przydatny instrument analizy do badania rynku urządzeń do pakowania płynnych produktów spożywczych” (motyw 44). Przyznaje, że „systemy do pakowania, w ramach których stosuje się różne materiały, na przykład szkło i puszki metalowe, stanowią odrębne rynki produktowe w świetle reguł konkurencji i że w konsekwencji systemy do pakowania w PET należą do odrębnego rynku produktowego” (motyw 53). Zasadniczo Komisja odmawia stwierdzenia, że „karton i PET nie podzielają wspólnych segmentów produktów [lub] że niemożliwe jest wzajemne oddziaływanie pomiędzy obydwoma materiałami” (motyw 53). A zatem Komisja przeprowadza analizę „wzajemnego oddziaływania pomiędzy tymi dwoma materiałami oraz wzrostu PET w przyszłości w segmentach zastosowania końcowego, w których tradycyjnie używa się kartonu” (motyw 53).

31 W odniesieniu do opakowań kartonowych, które są nieprzezroczyste, Komisja stwierdza, że „znajdują one w konsekwencji zastosowanie do pakowania produktów wrażliwych na tlen i światło, ale nie można ich używać do napojów gazowanych”. Jeśli chodzi o opakowania PET, są one „przezroczyste i mogą być stosowane do pakowania napojów gazowanych, ale dotychczas były w mniejszym stopniu wskazane do pakowania produktów wrażliwych na tlen i światło” (motyw 55). Komisja podkreśla, że „PET jest materiałem, który znajduje zastosowanie do pakowania wszystkich produktów, które dotychczas były pakowane w karton”, czyli produktów wrażliwych, i wywodzi z tego, że „PET może w konsekwencji stanowić konkurencyjny materiał zastępczy w odniesieniu do wszystkich produktów pakowanych w karton” (motyw 57, podkreślenie w oryginale). Niemniej jednak produkty te różnią się od siebie, ponieważ „cechy właściwe dla produktu prowadzą do dokonania wyboru nieznacznie odmiennych rozwiązań w zakresie opakowań” (soki mają wysoką zawartość kwasu, podczas gdy zawartość kwasu w PPM jest niska, NAO i herbata mrożona nie wymagają równie silnej technologii barierowej przeciw tlenowi jak soki” (motyw 58).

32 W odniesieniu do PET i przewidywanego wzrostu zastosowania tego materiału do produktów wrażliwych Komisja odrzuca twierdzenie Tetry, jakoby „zastosowanie [PET] było bardzo ograniczone i w przyszłości nie dokona się w tym zakresie znaczący wzrost” (motywy 59–148). Wyjaśnia w tym względzie, że „[s]egment, który odnotował najszybszy wzrost w zakresie zastosowania PET, to segment wód i napojów gazowanych, głównie ze względu na przejście od opakowań szklanych do opakowań PET”, i że „[k]onsumenci i producenci wysoko cenią PET” (motyw 55, przypis 22). Komisja stwierdza, „że już teraz jest możliwe pakowanie i sprzedawanie w PET świeżego mleka, mleka aromatyzowanego, herbaty mrożonej, świeżych soków, soków o długim terminie przydatności do spożycia (wyciskanych na gorąco), napojów z aromatem owocowym i napojów izotonicznych” i że istnieją tylko dwa segmenty, w których stosowanie PET nadal rodzi problemy techniczne, czyli segmenty „soków aseptycznych i aseptycznego mleka niearomatyzowanego (UHT)” (motyw 61). Odwołując się do danych liczbowych dostarczonych w imieniu Tetry przez przedsiębiorstwo konsultingowe Canadean, zauważa ona, że o ile obecnie stosowanie PET nie osiągnęło znaczących rozmiarów w przypadku PPM i soków (mianowicie 0,5% w tych dwóch segmentach w 2000 r.), „stan rzeczy […] bardzo różni się w przypadku segmentów NAO i napojów z aromatem herbaty lub kawy, które nie wymagają takich samych właściwości barierowych jak PPM i soki”, segmentów, w przypadku których PET „już zdobył bardzo znaczące udziały w rynku” (motyw 69) (mianowicie 20% w przypadku NAO i 25% w przypadku napojów z aromatem herbaty lub kawy w 2000 r.).

33 W odniesieniu do okresu od 2000 r. do 2005 r. Komisja, odwoławszy się między innymi do przeprowadzonego przez nią badania rynku, do badania przeprowadzonego przez Canadean i do „niezależnych badań” (motyw 104), czyli badań przeprowadzonych przez PCI, Warrick i Pictet, doszła do wniosku, „że w segmentach NAO i napojów z aromatem herbaty lub kawy PET i karton już się na siebie nakładają w znacznym stopniu”, i że „PET nadal będzie zdobywać udziały w rynku w ty[ch] segmen[tach] ze szkodą dla kartonu”, do tego stopnia, że „zgodnie z ostrożnymi danymi szacunkowymi „PET w 2005 r. zdobędzie 30‑procentowy udział w każdym z tych segmentów i materiał ten będzie służył do pakowania 800 milionów litrów napojów z aromatem herbaty lub kawy (w tym napojów izotonicznych) i 1 miliarda litrów NAO” (motyw 144). Dodaje, że „[u]lepszenia wprowadzone w zakresie technologii barierowej i aseptycznego napełniania PET powinny wzmocnić pozycję tego materiału w czterech segmentach produktów [wrażliwych]” i że „w ciągu następnych pięciu lat PET odnotuje znaczny wzrost w segmentach PPM i soków” (motyw 146). Według Komisji „jest prawdopodobne, że do 2005 r. PET osiągnie udział w rynku wynoszący co najmniej 10–15% w przypadku świeżego mleka i 25% w przypadku napojów aromatyzowanych na bazie mleka i innych”, ale że „zastosowanie PET w przypadku mleka UHT (które stanowi około 50% całego rynku mleka w EOG) jest niepewne” (motyw 147). Podkreślając „znaczny potencjał” PET, „przynajmniej w segmentach niszowych i wyższej kategorii mleka w opakowaniach aseptycznych, takich jak pojedyncze porcje”, Komisja uważa, że „[o] ile udział PET osiągnie do 2005 r. poziom co najmniej 15% w przypadku świeżego mleka, 25% w przypadku innych napojów na bazie mleka i jedynie 1% w przypadku mleka UHT, materiał ten będzie służył do pakowania około 3 miliardów litrów rocznie (co stanowi około 9% całego europejskiego rynku [PPM])” (motyw 147). Jeśli chodzi o soki, według Komisji „jest prawdopodobne, że do 2005 r. udział w rynku PET osiągnie poziom co najmniej 20% całego rynku soku w EOG”, nawet jeśli będzie to zasadniczo skutkiem „znaczącego przejścia od opakowań szklanych do PET” (motyw 148).

34 W odniesieniu do konkurencji pomiędzy PET a kartonem w sektorach, w których te materiały się pokrywają, Komisja twierdzi, że „systemy opakowań kartonowych i systemy opakowań PET (a w związku z tym urządzenia do pakowania w obydwa materiały) stanowią odrębne rynki produktowe” (motyw 163). Stwierdza, że „chociaż substytucyjność pomiędzy tymi dwoma systemami nie ma obecnie charakteru rzeczywistego i bezpośrednio koniecznego do celów zdefiniowania rynku (innymi słowy, obydwa systemy są wobec siebie tylko w nieznacznym stopniu substytucyjne), sytuacja ta może się zmienić w przyszłości, kiedy technologia barierowa PET zostanie ulepszona, a koszty tych dwóch materiałów zbliżą się do siebie” (motyw 163). Zbliżenie mogłoby być nawet takie, że obydwa systemy mogłyby w przyszłości „stanowić jeden rynek produktowy w świetle reguł konkurencji” (motyw 163).

35 Komisja bada następnie segmenty „specjalnych urządzeń w ramach każdego systemu”, aby dowiedzieć się, „czy istnieją odrębne rynki produktowe” w przypadku każdego z nich (motyw 164).

36 Odnośnie do systemów pakowania w PET Komisja stwierdza, iż w przypadku maszyn SBM z uwagi na to, że produkty wrażliwe mają szczególne właściwości i że istnieje możliwość dyskryminacji cenowej, „istnieją odrębne rynki właściwe dla każdej odrębnej grupy klientów w zależności od zastosowania końcowego, w szczególności w czterech segmentach napojów »wrażliwych«: PPM, soki, NAO i napoje z aromatem herbaty lub kawy” (motyw 188). Jeśli chodzi o różne technologie barierowe, Komisja uważa je za należące do wschodzącego rynku, ale niektóre technologie mogą według niej stanowić w przyszłości odrębny rynek (motywy 198 i 199). Istnieją także dwa odrębne rynki maszyn do napełniania PET w sposób aseptyczny i nieaseptyczny (motyw 204), podczas gdy preformy PET stanowią jeszcze inny odrębny rynek (motyw 206).

37 W odniesieniu do systemów do pakowania w karton Komisja stwierdza, że istnieje konsensus co do faktu, iż „istnieją cztery odrębne rynki produktowe […]: rynek maszyn do pakowania w karton aseptyczny, rynek kartonów aseptycznych, rynek maszyn do pakowania w karton nieaseptyczny i rynek kartonów nieaseptycznych” (motyw 209).

W przedmiocie właściwego rynku geograficznego

38 Właściwy rynek geograficzny jest zdefiniowany jako rynek EOG, ponieważ „dostawcy [urządzeń do pakowania w PET] prowadzą działalność na całym terytorium EOG i są w stanie dostarczać i rzeczywiście dostarczają ich urządzenia w sposób transgraniczny” (motywy 210 i 211).

W przedmiocie oceny zgłoszonej transakcji z punktu widzenia prawa konkurencji

39 Ocena koncentracji z punktu widzenia prawa konkurencji jest zawarta w szczegółowej analizie (motywy 213–408), która przedstawia się co do zasady następująco:

„213 Dochodzenie i analiza przeprowadzone przez Komisję wykazały, że transakcja może umocnić pozycję dominującą Tetry na rynku maszyn do pakowania w karton aseptyczny i rynku kartonów aseptycznych oraz stworzyć pozycję dominującą na rynku urządzeń do pakowania w PET, a w szczególności maszyn SBM (o niskiej i wysokiej wydajności) w segmentach »wrażliwych« produktów końcowych (PPM, soki, NAO i napoje z aromatem herbaty lub kawy).

214 Przyszła pozycja dominująca nowego podmiotu na dwóch bardzo bliskich rynkach, jak i jego istotna pozycja na trzecim rynku (maszyny EBM i maszyny do napełniania HDPE) mogą umocnić jego pozycję na obu rynkach, stworzyć przeszkody w wejściu na rynek, zmniejszyć do minimum znaczenie istniejących konkurentów i doprowadzić do powstania monopolistycznej struktury całego rynku opakowań aseptycznych i nieaseptycznych produktów »wrażliwych« w EOG”.

40 Aby uzasadnić swą analizę, Komisja stwierdza w pierwszej kolejności, że jeśli chodzi o rynek opakowań kartonowych, to bardzo niewiele zmieniło się od wyroku Sądu z dnia 6 października 1994 r. w sprawie T‑83/91 Tetra Pak przeciwko Komisji, Rec. s. II‑755, utrzymanego w mocy w postępowaniu odwoławczym w wyroku Trybunału z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie C‑333/94 P Tetra Pak przeciwko Komisji, Rec. s. I‑5951 (zwanymi dalej „wyrokami w sprawie Tetra Pak II”). Uważa zatem, że w 2000 r. Tetra zajmowała w EOG pozycję dominującą na rynku maszyn do pakowania w karton i na rynku kartonów aseptycznych, posiadając udział w rynku wynoszący 80% (motywy 219 i 223), i pozycję „wiodącą” na rynku maszyn do pakowania w karton i na rynku kartonów nieaseptycznych, posiadając udział w rynku wynoszący [50–60%]( ) (motywy 229 i 231). W drugiej kolejności, uznając, że Sidel nie zajmuje pozycji dominującej na rynku maszyn SBM, Komisja stwierdza, że zajmuje ona pozycję „wiodącą”, gdyż jest „jedynym przedsiębiorstwem, które jest w stanie dostarczyć pełnej gamy maszyn SBM, od najniższej do najwyższej wydajności, stosując zawsze najbardziej zaawansowaną technikę obrotową” (motyw 248). Komisja zauważa, że „znaczenie skutecznego zarządzania operacjami napełniania w połączeniu z operacjami rozdmuchująco‑formującymi w celu zagwarantowania czystego lub ultraczystego procesu pakowania weryfikowane jest w szczególności w przypadku produktów »wrażliwych«, takich jak mleko i soki owocowe” (motyw 249), i wyjaśnia, że Sidel produkuje maszyny do napełniania w sposób aseptyczny i nieaseptyczny (motyw 250) i że dysponuje ona innowacyjną technologią „łączoną”, umożliwiającą jej połączenie w jednej maszynie operacji rozdmuchiwania, napełniania i zamykania (motyw 254). Komisja wywodzi z powyższego, że Sidel zajmuje „pozycję wiodącą na rynku maszyn SBM” i „silną pozycję” w przypadku innego rodzaju urządzeń do pakowania w PET, w szczególności w przypadku „maszyn do napełniania w sposób aseptyczny, urządzeń dodatkowych i usług powiązanych” (motyw 259).

41 Jeśli chodzi o stworzenie pozycji dominującej na rynku PET i umocnienie pozycji Tetry na rynkach kartonu, w zaskarżonej decyzji odniesiono się, po pierwsze, do skutków horyzontalnych i wertykalnych koncentracji, po drugie, do „efektu dźwigni” („leveraging”) rynków kartonu na rynek PET, po trzecie, do skutków zniknięcia presji konkurencyjnej pochodzącej z rynku PET dla rynków kartonu i wreszcie, po czwarte, do całościowych skutków dla rynków kartonu i PET.

42 W pierwszej kolejności w odniesieniu do skutków horyzontalnych Komisja stwierdza, że z uwagi na to, iż obydwie strony prowadzą działalność na trzech odrębnych rynkach produktowych: „rynku maszyn SBM (o niskiej wydajności), rynku technologii barierowej i rynku maszyn do napełniania PET w sposób aseptyczny” (motyw 263), zgłoszona transakcja umocniłaby pozycję nowego podmiotu na tych trzech rynkach. Przyjmując, że wspomniana pozycja nie stanowi pozycji dominującej, Komisja podkreśla fakt, że osiągnięcia „poziomu dominacji” można oczekiwać „z uwagi na wykorzystanie jako dźwigni pozycji dominującej podmiotu powstałego w wyniku koncentracji w sektorze urządzeń do pakowania w karton aseptyczny i w sektorze kartonów aseptycznych” (motyw 263).

43 W drugiej kolejności według Komisji „znaczące skutki wertykalne”, które wynikną z „integracji wertykalnej nowego podmiotu w trzech systemach pakowania (karton, PET i HDPE)”, mogą „prowadzić do wertykalnego wykluczenia niezależnych przetwórców” (motyw 291). To wykluczenie byłoby skutkiem struktury stworzonej przez koncentrację, zgodnie z którą (motyw 292):

„i) podmiot powstały w wyniku koncentracji byłby jedyną zintegrowaną wertykalnie spółką zajmującą się pakowaniem płynnych produktów spożywczych w karton (maszyny do pakowania w karton i rulony kartonu), HDPE (maszyny EBM i butelki HDPE) i PET (maszyny SBM, technologia barierowa, napełniarki aseptyczne, preformy i butelki); ii) dwoistość podmiotu powstałego w wyniku koncentracji, jako dostawcy i konkurenta przetwórców, mogłaby być przyczyną konfliktu kanałów (»channel conflict«) na rynku. Podmiot powstały w wyniku koncentracji mógłby posłużyć się swą silną pozycją dostawcy maszyn SBM przetwórcom, w pewnym stopniu zależnym od Sidel, aby zwiększyć ich koszty i odsunąć ich na margines na rynku jako dostawców preform i gotowych instalacji »pod klucz«. Podmiot Tetra/Sidel może być w stanie oferować wspólnie maszyny SBM i preformy, opierając się na przykład na sukcesie strategii handlowej Tetry w zakresie kartonu: mógłby on oferować maszyny SBM po niskiej cenie i odzyskiwać koszty, wiążąc klienta za pomocą długoterminowej umowy o dostawę standardowych preform i preform, w przypadku których zastosowano technologię barierową. Podmiot powstały w wyniku koncentracji mógłby także oferować instalacje gotowe »pod klucz« swoim klientom, nie korzystając z usług przetwórców”.

44 Następnie podkreślono zakres integracji wertykalnej Tetry na rynkach kartonu, na których prowadzi ona „politykę handlową polegającą na oferowaniu jej klientom zintegrowanych rozwiązań w formie maszyn i kartonów (rulonów lub przecinki)” (motyw 296), po pierwsze, na rynku HDPE, gdzie produkuje butelki z HDPE za pomocą maszyn EBM, dzięki powiązaniu z Graham Engineering Corporation, i dostarcza je klientom jako przetwórca za pośrednictwem porozumień HTW, a po drugie, na rynku PET. W odniesieniu do tego ostatniego rynku Komisja zauważa, że Tetra jest „trzecim co do wielkości na świecie niezależnym dostawcą preform, posiadając udział w rynku wynoszący 10%”, że przewiduje „produkcję ograniczonej ilości butelek PET jako produktów końcowych, ulepszonych za pomocą opatentowanej technologii barierowej Glaskin” i że od 1999 r. „jest obecna na rynku systemów zamykania butelek plastykowych za pośrednictwem jej spółki zależnej Novembal”, posiadając „udział w rynku EOG wynoszący w 2000 r. [10–20%]” (motyw 298). Ta integracja odróżniała ją od Sidel, która „nie jest spółką wertykalnie zintegrowaną” (motyw 293). Niemniej jednak podmiot powstały w wyniku koncentracji „może prowadzić do powstania konfliktu kanałów na rynku, jako że ten nowy podmiot byłby jednocześnie dostawcą i konkurentem przetwórców” (motyw 301) i mógłby być „w stanie odsunąć przetwórców na margines, oferując wspólnie maszyny SBM i preformy, a także instalacje gotowe »pod klucz«” (motyw 312). Mogłoby się także zdarzyć, że podmiot ten mógłby „wyprzeć przetwórców z tej dziedziny działalności, odmawiając dostarczania im maszyn SBM lub zwiększając ich koszty i faworyzując swoją własną zintegrowaną działalność” (motyw 318). W odniesieniu do postanowienia Tetry, by opuścić rynek preform, Komisja oświadcza, że „nie twierdzi, iż te problemy o charakterze wertykalnym prowadziłyby same w sobie do stworzenia pozycji dominującej w przypadku urządzeń do PET lub preform” (motyw 324).

45 Komisja wyjaśnia zatem szczegółowo (motywy 325–389) powody jej obaw co do wykorzystywania przez nowy podmiot pozycji dominującej na rynkach kartonu „za pomocą efektu dźwigni” w kierunku rynku urządzeń do pakowania w PET, aby „zdominować w ten sposób ten rynek także w przypadku »wrażliwych« produktów końcowych” (motyw 328). Według niej, aby koncentracja była niezgodna ze wspólnym rynkiem, wystarczy, by podmiot Tetra/Sidel miał taką możliwość. A zatem obawy Komisji nie wynikają z pozycji zajmowanej obecnie przez Sidel na rynku maszyn SBM, ale z „pozycji dominującej Tetry na rynku kartonu” (motyw 328, podkreślenie w oryginale). Odwołując się w szczególności do ścisłych powiązań pomiędzy dwoma rynkami urządzeń do produkcji opakowań z kartonu i opakowań PET, Komisja stwierdza, że koncentracja „stworzyłaby strukturę rynku skrajnie sprzyjającą pojawieniu się skutków antykonkurencyjnych z uwagi na fakt, że podmiot powstały w wyniku połączenia zajmowałby jednocześnie pozycję dominującą i pozycję wiodącą na [wspomnianych] odnośnych rynkach” (motyw 330).

46 Jej analiza „zostaje wyjaśniona w czterech etapach” (motyw 331). Po pierwsze, rynki systemów do pakowania w karton i PET „stanowią blisko sąsiadujące rynki ze wspólną klientelą”. Po drugie, biorąc pod uwagę przyszły wzrost PET w nowych segmentach produktów wrażliwych, koncentracja umożliwiłaby nowemu podmiotowi zdobycie pozycji dominującej na rynku PET poprzez wykorzystanie obecnej pozycji dominującej na rynkach kartonu, jaką zajmuje Tetra. Po trzecie, koncentracja wzmocniłaby pozycję dominującą Tetry na rynkach kartonu. Po czwarte, połączenie obu pozycji dominujących utrwaliłoby pozycję nowego podmiotu w sektorze opakowań na produkty wrażliwe, a przede wszystkim w sektorze opakowań aseptycznych, wzmacniając w ten sposób obydwie pozycje dominujące.

47 W uzasadnieniu swej analizy Komisja powołała się na to, że zgłoszona transakcja ma dla Tetry znaczenie strategiczne, że Tetra miałaby możliwość i zachętę do wywoływania efektu dźwigni, że inni konkurenci nowego podmiotu nie byliby w stanie dorównać jej na różnych poziomach i wreszcie, że Tetra mogłaby stosować dyskryminację cenową.

48 W odniesieniu do możliwości i zachęty do wykorzystania efektu dźwigni Komisja stwierdza, że „struktura rynku, która zostanie stworzona w wyniku koncentracji, sprzyjałaby szczególnie efektom dźwigni” (motyw 359):

„a) Istniałaby wspólna klientela, której zapotrzebowanie odnosiłoby się do systemów pakowania płynów »wrażliwych« zarówno w karton, jak i w PET.

b) Tetra zajmuje pozycję dominującą szczególnie silną na rynku aseptycznych opakowań kartonowych, posiadając udział w rynku wynoszący [80–90%] i zależną od niej klientelę.

c) Podmiot Tetra/Sidel wystartowałby z bardzo silnej pozycji wiodącej na rynkach systemów do pakowania w PET, zwłaszcza maszyn SBM, posiadając udział w rynku rzędu [60–70%].

d) Podmiot Tetra/Sidel miałby możliwość selektywnego zwracania się do określonych klientów lub grup klientów w zakresie, w jakim struktura rynku umożliwia dyskryminację cenową.

e) Podmiot Tetra/Sidel miałby silną, ekonomiczną zachętę do wykorzystywania efektów dźwigni. Ponieważ karton i PET są substytutami pod względem technicznym, w przypadku gdy klient przechodzi na PET, staje się klientem straconym dla przemysłu kartonowego, albo dlatego, że w części zrezygnował z kartonu, albo dlatego, że nie przeszedł na karton w odniesieniu do części swej produkcji poprzednio pakowanej w inne materiały do pakowania. Tworzy to dodatkową zachętę do zdobycia klienta dla PET w celu skompensowania tej straty. Dlatego też, wykorzystując pozycję, jaką aktualnie zajmuje on na rynku kartonu, podmiot Tetra/Sidel nie tylko zwiększyłby swój udział w rynku w odniesieniu do PET, ale udaremniłby lub skompensowałby swe ewentualne straty na rynku kartonu.

f) Konkurentami podmiotu Tetra/Sidel zarówno na rynku urządzeń do kartonu, jak i na rynku urządzeń do PET byłyby przedsiębiorstwa znacznie mniejsze, a najważniejszy konkurent posiadałby udział w rynku maszyn do pakowania w karton lub maszyn SBM wynoszący nie więcej niż [10–20%]”.

49 Sposoby wykorzystania efektu dźwigni opierałyby się na obecnej pozycji dominującej Tetry na rynkach kartonu aseptycznego (motyw 364):

„Wykorzystując na wiele sposobów [tę pozycję], podmiot Tetra/Sidel miałby możliwość wiązania sprzedaży urządzeń i produktów konsumpcyjnych do pakowania w karton ze sprzedażą urządzeń do pakowania w PET i ewentualnie także preform (zwłaszcza preform poddawanych technologii »barierowej«). Podmiot Tetra/Sidel mógłby także wywierać presję lub stosować środki zachęcające (takie jak drapieżne ceny lub wojna cenowa i rabaty lojalnościowe), aby klienci kupujący karton nabywali urządzenia do PET i ewentualnie preformy od podmiotu Tetra/Sidel, a nie od jego konkurentów lub przetwórców”.

50 Komisja przypomina także, że „[w]ielu klientów, którzy nadal będą potrzebować opakowań kartonowych w odniesieniu do części ich produkcji, będą mogli być zmuszani lub zachęcani do nabywania zarówno ich urządzeń do kartonu, jak i urządzeń do PET od jednego dostawcy” i że „klienci, którzy podpisali długoterminowe umowy z Tetrą w celu zaspokojenia zapotrzebowania na opakowania kartonowe, będą szczególnie narażeni” (motyw 365) na tego rodzaju presje.

51 Wskutek efektu dźwigni konkurenci podmiotu Tetra/Sidel mogliby zostać wykluczeni z rynku maszyn SBM w odniesieniu do produktów wrażliwych z następujących przyczyn (motyw 369):

„a) niewielkie znaczenie ma fakt, że konkurenci mogą nadal sprzedawać w segmentach, gdzie nie istnieje sprzedaż wiązana (na przykład woda lub bezalkoholowe napoje gazowane), z uwagi na możliwość dyskryminacji cenowej i zwracania się do określonych grup klientów, co prowadzi do segmentacji właściwych rynków na podstawie zastosowania końcowego; b) segmenty produktów »wrażliwych« obejmują bardzo złożone płyny, które wymagają bardzo wyspecjalizowanych łańcuchów PET, wykorzystujących między innymi technologie »barierowe« i napełnianie aseptyczne maszyn, a także aseptycznych maszyn SBM [łączących operacje rozdmuchiwania, napełniania i zamykania]. Konkurenci nie mieliby wystarczającego powodu do inwestowania i konkurowania w tych sektorach wysokiej technologii urządzeń do PET […] [i] zostaliby w ten sposób usunięci z tzw. rynków PET »nowej ery«”.

52 Ponadto mogliby oni także zostać usunięci „z pozostałej części rynku maszyn SBM” (motyw 370).

53 Taki rezultat jest według Komisji tym bardziej prawdopodobny ze względu na słabą pozycję konkurentów nowego podmiotu i brak siły nabywczej klientów tego podmiotu. W odniesieniu w szczególności do pozycji wspomnianych konkurentów, co Komisja uznaje za kwestię „zasadniczą”, instytucja ta stwierdza, że choć trzej konkurenci Sidel na rynku maszyn SBM o wysokiej wydajności mogą dostosować się do ofert Sidel, nie zmienia to faktu, iż „ci konkurenci nie dysponują pozycją dominującą, jaką zajmuje nowy podmiot na rynku opakowań kartonowych” (motyw 372). Komisja wyjaśnia:

„Grupa SIG, jedyny z trzech konkurentów, który będzie prowadził działalność na rynku zarówno kartonu, jak i PET, nie będzie posiadał udziału w rynku maszyn do pakowania w karton lub maszyn SBM większego od [10–20%]. SIG nie dysponuje pełną gamą urządzeń do PET, którą będzie dysponować nowy podmiot, i nie posiada także technologii »barierowej«, która jest zasadniczym elementem wszelkiego rodzaju penetracji nowych segmentów produktów PET. Żaden inny dostawca urządzeń do pakowania nie będzie w stanie oferować zarówno urządzeń do pakowania w karton, jak i urządzeń do PET”.

54 Komisja wyciąga stąd wniosek, „że planowana koncentracja w drodze połączenia spółki dominującej na rynku opakowań kartonowych, Tetry, ze spółką wiodącą na rynku urządzeń do pakowania w PET, Sidel, prowadziłaby do stworzenia struktury rynku, która dałaby nowemu podmiotowi motywację i narzędzia do przekształcenia pozycji wiodącej, jaką zajmowała na rynku urządzeń do pakowania w PET, w szczególności na rynku maszyn SBM (o wysokiej i niskiej wydajności) używanych w odniesieniu do produktów »wrażliwych«, w pozycję dominującą”, co prowadziłoby do powstania „skutków antykonkurencyjnych na całym rynku maszyn SBM” (motyw 389).

55 W odniesieniu do domniemywanych skutków na rynkach kartonu Komisja stwierdza, że koncentracja „doprowadziłaby do stworzenia struktury rynku, która umożliwiłaby Tetrze umocnienie jej obecnej pozycji dominującej na rynku opakowań kartonowych, eliminując źródło istotnych presji antykonkurencyjnych”, co miałoby „poważne negatywne konsekwencje w sektorze opakowań kartonowych” (motywy 390 i 391). W tym względzie Komisja powołuje się na konieczność zachowania szczególnej czujności, w przypadku gdy chodzi o wzmocnienie pozycji dominującej już nadzwyczajnie silnej, jak w niniejszym przypadku.

56 Według Komisji bez przeprowadzenia koncentracji spółki prowadzące działalność w sektorze PET, w szczególności Sidel i przetwórcy, stosowaliby strategie handlowe, których celem byłoby zwiększenie zastosowania PET ze szkodą dla kartonu. Oddala ona argument Tetry, zgodnie z którym Sidel jest w stanie wywierać wpływ jedynie na cenę maszyn SBM, która stanowi bardzo małą część całkowitego kosztu opakowania, uzasadniając to tym, że w niniejszym przypadku znaczenie ma możliwość wywierania wpływu na ceny zarówno maszyn do produkcji kartonu, jak i produktów z kartonu, jaką dysponuje Tetra.

57 W przypadku nieprzeprowadzenia koncentracji „spółki [prowadzące działalność w dziedzinie] PET prawdopodobnie prowadziłyby ożywioną konkurencję, aby odebrać kartonowi udziały w rynku” (motyw 398). Można oczekiwać, że „Tetra będzie zaciekle bronić swej pozycji, próbując ulepszyć rozwiązania, jakie proponuje w odniesieniu do opakowań kartonowych, poprzez innowacje, ulepszanie technologii, nowe formy i zamknięcia opakowań kartonowych i w niektórych przypadkach obniżkę cen kartonu”, tak jak to czyniła w przeszłości, w przypadku gdy produkowała „nowe opakowania z kartonu łatwiejsze w użyciu, takie jak opakowanie z kartonu »gable top« z zakrętką” (motyw 398). Koncentracja nie tylko wyeliminowałaby potrzebę wywierania takiej presji konkurencyjnej przez Tetrę, ale, co bardziej istotne, umożliwiłaby jej „kontrolowanie w dużej mierze przejścia z opakowań kartonowych do opakowań PET” (motyw 399). A zatem mogłaby ona z jednej strony utrzymać „ceny opakowań kartonowych na wysokim aktualnym poziomie w odniesieniu do klientów lub części produkcji niektórych klientów, którzy nie mogliby przejść w całości lub częściowo na opakowania PET, z uwagi na preferencje konsumentów, koszty takiego przejścia i istnienie długoterminowych umów”, zachowując z drugiej strony w odniesieniu do klientów pragnących przejść na opakowania PET „możliwość wywierania wpływu na ich wybór maszyn do pakowania, określając na przykład moment przejścia lub proponując odpowiednie i dostosowane do nich rozwiązania, co umożliwiłoby jej zwiększenie udziału w rynku w odniesieniu do urządzeń do PET” (motyw 399). A zatem Tetra mogłaby naruszyć „dużą przewagę, jaką dysponuje obecnie jej główny konkurent, grupa SIG, który jest jedyną spółką na świecie, która produkuje i sprzedaje jednocześnie urządzenia do pakowania w karton i urządzenia do pakowania w PET” (motyw 400).

58 Poza tym Komisja uważa, iż „[f]akt, że nowy podmiot [zajmuje] pozycję dominującą na dwóch ściśle powiązanych, sąsiadujących rynkach (urządzenia do pakowania w karton i w PET) i znaczącą pozycję na trzecim rynku (HDPE), umożliwiłby mu uzyskanie szczególnie silnej pozycji w rozpatrywanych sektorach pakowania produktów końcowych ([PPM], soki, [NAO], napoje o aromacie herbaty lub kawy)” (motyw 404). Wzmocniłoby to także już „bardzo silną” pozycję (motyw 407) Tetry w sektorze pakowania produktów „wrażliwych” i zwiększyło bariery wejścia na rynek dla konkurentów podmiotu Tetra/Sidel, co umożliwiłoby mu „odsunięcie na margines [wspomnianych] konkurentów i […] wzmocni[enie] jego pozycj[i] dominując[ej] na właściwych rynkach urządzeń do pakowania w karton i urządzeń do pakowania w PET, w szczególności maszyn SBM stosowanych w przypadku produktów »wrażliwych«” (motyw 408).

W przedmiocie zobowiązań

59 Jeśli chodzi o zobowiązania przedstawione w załączniku do zaskarżonej decyzji, zostały one streszczone przez Komisję jako obejmujące (motyw 410): „a) zbycie działalności Tetry w dziedzinie maszyn SBM; b) zbycie działalności Tetry w dziedzinie preform PET; c) utrzymanie Sidel jako spółki odrębnej od spółek Tetra Pak i utrzymanie przyjętych już na podstawie art. 82 traktatu reguł postępowania; d) udzielenie licencji w odniesieniu do maszyn SBM spółki Sidel na sprzedaż klientom pakującym produkty »wrażliwe« i przetwórcom”. Komisja uważa, że są one „niewystarczające do wyeliminowania głównych problemów z zakresu konkurencji, zidentyfikowanych na rynkach urządzeń do pakowania w PET i opakowań kartonowych” (motyw 424). Proponowane zbycie działalności Tetry w dziedzinie maszyn SBM i w dziedzinie preform PET miałoby tylko „minimalny wpływ na pozycję nowego podmiotu”, podczas gdy licencja, w szczególności w odniesieniu do działalności Sidel w dziedzinie maszyn SBM przeznaczonych do produktów wrażliwych, nie tylko byłaby niewystarczająca do wyeliminowania wspomnianych problemów, ale nie stanowiłaby też „trwałego rozwiązania” (motyw 424). Wspomniana licencja „mogłaby nawet w rzeczywistości wprowadzić złożone mechanizmy na rynku, które doprowadziłyby do sztucznej regulacji rynku” (motyw 424). Wreszcie dwa zobowiązania dotyczące zachowania – oddzielenie działalności Sidel od działalności Tetry i nienaruszanie art. 82 WE – „uznaje się za niewystarczające do rozwiązania problemów wynikających ze struktury, jaką będzie miał rynek po przeprowadzeniu koncentracji” (motyw 424).

60 Ponieważ zobowiązania ogólnie są „niewystarczające, aby rozwiązać problemy w zakresie konkurencji spowodowane koncentracją”, Komisja stwierdza, że „nie mogą one w związku z tym stanowić podstawy decyzji w sprawie zezwolenia” (motyw 451).

61 W konsekwencji art. 1 zaskarżonej decyzji stanowi:

„Koncentracja zgłoszona Komisji przez Tetra Laval BV […] w dniu 18 maja 2000 r., która umożliwiłaby jej uzyskanie wyłącznej kontroli nad przedsiębiorstwem Sidel SA, zostaje uznana za niezgodną ze wspólnym rynkiem i z funkcjonowaniem porozumienia EOG”.

Przebieg postępowania

62 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 15 stycznia 2002 r. skarżąca wniosła niniejszą skargę na zaskarżoną decyzję.

63 Pismem złożonym w tym samym dniu skarżąca wniosła także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym zgodnie z art. 76a regulaminu. W swych uwagach dotyczących tego wniosku, złożonych w dniu 5 lutego 2002 r., Komisja stwierdziła, że jest on uzasadniony.

64 W dniu 6 lutego 2002 r. pierwsza izba Sądu, której sprawa została przydzielona, zdecydowała o rozpoznaniu sprawy w trybie przyspieszonym.

65 W dniu 12 marca 2002 r. Komisja złożyła odpowiedź na skargę.

66 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 19 marca 2002 r. skarżąca wniosła skargę, zarejestrowaną pod numerem T‑80/02, żądając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 30 stycznia 2002 r. (zob. pkt 26 powyżej) i połączenia niniejszej skargi ze skargą w sprawie T‑80/02. Tetra zażądała także w odrębnym piśmie złożonym tego samego dnia rozpoznania sprawy T‑80/02 w trybie przyspieszonym, na co Komisja zgodziła się w swych uwagach z dnia 3 kwietnia 2002 r. dotyczących tego wniosku. Ta sprawa także została przydzielona pierwszej izbie Sądu.

67 W ramach środków organizacji postępowania, przewidzianych w art. 64 § 3 lit. e) regulaminu, w dniu 19 marca 2002 r. strony zostały wezwane do udziału w dniu 4 kwietnia 2002 r. w nieformalnym posiedzeniu z sędzią sprawozdawcą.

68 Podczas wspomnianego nieformalnego posiedzenia skarżąca wyraziła zgodę na to, by jej wniosek dotyczący połączenia niniejszej sprawy ze sprawą T‑80/02 został uznany za wycofany, jeżeli procedura ustna w tych dwóch sprawach będzie mogła się odbyć jedna po drugiej i jeżeli wyroki zostaną wydane w trybie przyspieszonym w tym samym dniu. Podczas tego posiedzenia zezwolono stronom na złożenie tekstu wystąpień ustnych najpóźniej tydzień przed rozprawami w obu sprawach.

69 W dniu 18 kwietnia 2002 r. pierwsza izba Sądu uwzględniła wniosek o rozpoznanie sprawy T‑80/02 w trybie przyspieszonym i wyznaczyła na następujące po sobie dni 26 i 27 czerwca 2002 r. daty przeprowadzenia rozpraw w obu sprawach.

70 Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy podczas narady w dniu 10 czerwca 2002 r. pierwsza izba Sądu zdecydowała o otwarciu procedury ustnej i w ramach środków organizacji postępowania wezwała strony do udzielenia odpowiedzi, w miarę możliwości przed rozprawą, w terminie wyznaczonym na złożenie notatek do wystąpień ustnych lub, jeśli nie będzie to możliwe, podczas rozprawy, na szereg pytań pisemnych zawartych w piśmie z dnia 11 czerwca 2002 r. (zwanych dalej „pytaniami pisemnymi”). Od Komisji zażądano także przedstawienia pewnego dokumentu.

71 W dniu 19 czerwca 2002 r. strony złożyły w sekretariacie Sądu notatki do wystąpień ustnych. Notatki do wystąpienia ustnego skarżącej obejmowały wniosek o zachowanie poufności niektórych informacji zawartych w określonych dokumentach załączonych do akt sprawy, w przypadku których Komisja w swych notatkach nie podważa poufnego charakteru. Strony tego samego dnia odpowiedziały na pytania pisemne, a Komisja złożyła wymagany dokument.

72 Ze względu na to, że jeden z sędziów pierwszej izby Sądu nie mógł uczestniczyć w obradach, prezes Sądu w dniu 24 czerwca 2002 r. wyznaczył na podstawie art. 32 § 3 regulaminu sędziego J. Pirrunga, w celu uzupełnienia składu orzekającego i odroczył obydwie rozprawy na dni 3 i 4 lipca 2002 r.

73 Pismem z dnia 24 czerwca 2002 r. skarżąca uzupełniła wniosek o zachowanie poufności o niektóre informacje zawarte w aktach sprawy.

74 Tego samego dnia zażądała w odrębnym piśmie, aby dokument, którego kopię Komisja już otrzymała, został dołączony do akt sprawy. Chodzi o „rapport de gestion du Conseil d’administration” (sprawozdanie z działalności zarządu) Sidel za rok obrachunkowy 2001 (zwane dalej „sprawozdaniem zarządu Sidel”). Wspomniany wniosek został uwzględniony postanowieniem pierwszej izby Sądu z dnia 26 czerwca 2002 r.

75 Na podstawie dodatkowego sprawozdania sędziego sprawozdawcy podczas narady w dniu 27 czerwca 2002 r. pierwsza izba Sądu postanowiła zażądać od Komisji przedstawienia różnych dokumentów, w szczególności badań Canadean, PCI, Warrick i Pictet, i udzielenia odpowiedzi na dwa dodatkowe pytania pisemne (zwane dalej „dodatkowymi pytaniami pisemnymi”).

76 W dniu 1 lipca 2002 r. Komisja złożyła odpowiedzi na dodatkowe pytania pisemne i przedstawiła wymagane dokumenty. Wszystkie te dokumenty, z wyjątkiem odpowiedzi na badanie rynku uznanych przez Komisję za poufne, zostały dołączone do akt sprawy.

77 Podczas rozpraw, które odbyły się w dniach 3 i 4 lipca 2002 r., wysłuchano wystąpień stron i ich odpowiedzi na pytania postawione przez Sąd.

78 Podczas rozprawy Sąd postanowił zapewnić skarżącej dostęp do nieopatrzonej klauzulą poufności wersji niektórych odpowiedzi na badanie rynku. Pięć odpowiedzi na badanie rynku, z których po dokonaniu weryfikacji przez Sąd wynikało, że albo nie stanowią one odpowiedzi na postawione pytania (cztery dokumenty), albo że jedna z nich miała wyraźnie w pełni poufny charakter (jeden dokument), nie zostało przekazanych. Wspomniana wersja odpowiedzi na badanie rynku, sporządzona przez Sąd na podstawie art. 67 § 3 regulaminu, została dołączona do akt sprawy, a kopia została doręczona skarżącej. Na wniosek skarżącej Sąd przyznał jej tygodniowy termin na złożenie ewentualnych uwag na piśmie dotyczących tej wersji odpowiedzi na badanie rynku. Pismem z dnia 8 lipca 2002 r. skarżąca zrezygnowała z tego prawa, utrzymując jednakże zarzut co do istoty dotyczący tych dokumentów.

Żądania stron

79 Ponieważ przesłanki wymagane do zmiany żądań określone podczas nieformalnego posiedzenia zostały spełnione, skarżąca wnosi obecnie do Sądu o:

– stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji;

– obciążenie Komisji kosztami postępowania.

80 Komisja wnosi do Sądu o:

– oddalenie skargi;

– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

Co do prawa

81 Skarżąca na poparcie swej skargi podnosi co do zasady pięć zarzutów. Podczas nieformalnego posiedzenia w dniu 4 kwietnia 2002 r. skarżąca podkreśliła, że – tak jak wyjaśniła w swoich pismach procesowych – podważa zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim dotyczy ona koncentracji w formie zmienionej przez zobowiązania (zwanej dalej „zmienioną koncentracją”). W tym względzie zwróciła się do Sądu, aby w swej analizie skupił się na sytuacji wynikającej z zobowiązań, jakie zaoferowała.

82 W zarzucie pierwszym o charakterze proceduralnym skarżąca podnosi, że Komisja nie przestrzegała przed wydaniem zaskarżonej decyzji jej prawa dostępu do akt sprawy. Co do istoty utrzymuje, że Komisja, odmawiając zezwolenia na zmienioną koncentrację, błędnie zastosowała art. 2 ust. 3 rozporządzenia. Trzy zarzuty powołane na poparcie tego twierdzenia są oparte na tym, iż zmieniona koncentracja nie ma istotnych horyzontalnych i wertykalnych skutków antykonkurencyjnych ani skutku konglomeratu, oraz na tym, że Komisja nieodpowiednio oceniła zobowiązania. Skarżąca uważa poza tym, że Komisja w niewystarczający sposób uzasadniła zaskarżoną decyzję.

I – W przedmiocie zarzutu opartego na naruszeniu prawa dostępu do akt sprawy

A – Argumenty stron

83 Skarżąca uważa, że Komisja nie zapewniła jej pełnego dostępu do akt sprawy, ponieważ wiele dokumentów, do których w dużym stopniu odwołuje się Komisja w zaskarżonej decyzji, aby wywieść z nich wnioski niekorzystne dla Tetry, nigdy nie zostało jej przekazanych. Chodzi po pierwsze o sprawozdanie z dnia 10 września 2001 r. zewnętrznego eksperta ekonomicznego Komisji, profesora Ivaldiego (zwane dalej „sprawozdaniem Ivaldiego”), dotyczące analizy ekonometrycznej marż sprzedaży stosowanych w przeszłości przez Sidel (zwanej dalej „analizą ekonometryczną”), z którego przekazano jej tylko jednostronicowe streszczenie, a po drugie, o odpowiedzi na badanie rynku, z których otrzymała jedynie dwa streszczenia. Pomimo prośby Tetry z dnia 19 października 2001 r. dotyczącej uzyskania pełnego dostępu do tych ostatnich dokumentów, a nie do niedokładnych streszczeń, funkcjonariusz ds. przesłuchań potwierdził w dniu 25 października 2001 r. postanowioną przez Komisję odmowę dostępu. Skarżąca utrzymuje, że wspomniana odmowa jest sprzeczna zarówno z komunikatem Komisji w sprawie wewnętrznego regulaminu dotyczącego postępowania z wnioskami o dostęp do akt sprawy na podstawie art. [81] i [82] traktatu WE, art. 65 i 66 traktatu EWWiS i rozporządzenia Rady (EWG) nr 4064/89 (Dz.U. 1997, C 23, s. 3, zwanym dalej „komunikatem w sprawie dostępu do akt sprawy”), jak i z orzecznictwem (wyrok Trybunału z dnia 25 października 1983 r. w sprawie 107/82 AEG przeciwko Komisji, Rec. s. 3151, pkt 23 i nast., wyrok Sądu z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie T‑30/91 Solvay przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1775, pkt 58 i nast.).

84 Skarżąca podkreśla także, że mając na uwadze znaczenie, jakie Komisja przypisała w zaskarżonej decyzji (zwłaszcza w motywach 346 i nast.) analizie ekonometrycznej, musiała się ona oprzeć w tym względzie na innych dokumentach niż jedynie na sprawozdaniu Ivaldiego, którego treść jest jej znana dzięki streszczeniu, do którego miała dostęp.

85 Komisja podnosi, że skarżąca miała dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, na które instytucja ta powołała się i na których oparła się w zaskarżonej decyzji. Odwołując się do art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 447/98 i do wyroku Sądu z dnia 28 kwietnia 1999 r. w sprawie T‑221/95 Endemol przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1299, pkt 65, Komisja twierdzi, że prawo dostępu do akt sprawy jest uzasadnione tylko wtedy, gdy umożliwia danemu przedsiębiorstwu – w świetle zastrzeżeń Komisji i z uwzględnieniem dokumentów, na których się ona oparła – przedstawienie uwag na temat zasadności tych zastrzeżeń. Tetra w niniejszym przypadku miała możliwość przedstawienia takich uwag.

86 Po pierwsze, w odniesieniu do sprawozdania Ivaldiego Komisja zauważa, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie skarżyła się na dostęp do akt sprawy w zakresie dotyczącym analizy ekonometrycznej i w związku z tym nie może obecnie podnosić, że jej prawo do obrony zostało naruszone. Zwięzłość tej analizy zawartej we wspomnianym sprawozdaniu można wyjaśnić tym, że chodzi o odpowiedź i korektę w stosunku do analizy przedłożonej wcześniej przez Tetrę. Tetra mogła przedstawić swe uwagi w odniesieniu do tego sprawozdania (i jej eksperci uczynili to w toku postępowania ustnego przed Komisją w dniu 26 września 2001 r.). Ponadto sprawozdanie stanowiło jedynie uzupełnienie badania rynku przeprowadzonego przez Komisję. A zatem, nawet jeśli zarzuty skarżącej byłyby uzasadnione, quod non, nie powinno to prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, ponieważ wspomniane sprawozdanie nie wywarło wpływu na treść tej decyzji.

87 Po drugie, w odniesieniu do odpowiedzi na badanie rynku Komisja twierdzi, że one również miały drugorzędne znaczenie, ponieważ oparła się ona głównie na przeprowadzonej przez siebie analizie niewystarczającego charakteru zobowiązań. Z jednej strony jest ona zobowiązana do odmowy dostępu do tych odpowiedzi ze względu na ich poufność (wyrok Trybunału z dnia 6 kwietnia 1995 r. w sprawie C‑310/93 P BPB Industries i British Gypsum przeciwko Komisji, Rec. s. I‑865, pkt 26). Z drugiej strony, nawet jeśli art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 447/98 umożliwia stronie przedkładającej uwagi dostarczenie niemającej poufnego charakteru wersji jej odpowiedzi, Komisja w każdym razie miała prawo, potwierdzone w ww. wyroku w sprawie Endemol przeciwko Komisji, przygotować obiektywne i niemające poufnego charakteru streszczenia i ograniczyć dostęp skarżącej do takich streszczeń.

88 Ponadto Komisja przedyskutowała te odpowiedzi ze skarżącą na spotkaniu w dniu 18 października 2001 r., podczas którego udostępniono jej streszczenia. Wspomniany dostęp, a także badanie i potwierdzenie przez funkcjonariusza ds. przesłuchań obiektywnego charakteru rozpatrywanych streszczeń zapewniły poszanowanie w pełni prawa skarżącej do obrony. W każdym razie, ponieważ wyniki badania rynku potwierdziły jedynie pierwotną analizę Komisji, nie można sformułować wniosku, że zaskarżona decyzja byłaby odmienna, gdyby skarżącej został zapewniony wnioskowany dostęp do akt sprawy. Podnoszone naruszenie prawa do obrony nie może zatem uzasadniać stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

B – Ocena Sądu

1. Uwagi wstępne

89 Na wstępie należy stwierdzić, że celem dostępu do akt w sprawach dotyczących konkurencji jest w szczególności umożliwienie adresatom pisma w sprawie przedstawienia zarzutów zapoznania się z dowodami, które znajdują się w aktach sprawy Komisji, aby na ich podstawie mogli się oni skutecznie wypowiedzieć na temat wniosków, do jakich Komisja doszła w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów (wyrok Trybunału z dnia 13 lutego 1979 r. w sprawie 85/76 Hoffmann‑La Roche przeciwko Komisji, Rec. s. 461, pkt 9, 11; ww. wyrok w sprawie BPB Industries i British Gypsum przeciwko Komisji, pkt 21; wyrok z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie C‑51/92 P Hercules Chemicals przeciwko Komisji, Rec. s. I‑4235, pkt 75). Celem ogólnych zasad prawa wspólnotowego, które regulują prawo dostępu do akt sprawy Komisji, jest zagwarantowanie skutecznego wykonania prawa do obrony; w przypadku decyzji dotyczącej naruszeń reguł konkurencji mających zastosowanie do przedsiębiorstw i nakładających grzywny lub okresowe kary pieniężne naruszenie tych ogólnych zasad w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji może co do zasady prowadzić do stwierdzenia nieważności tej decyzji, jeśli naruszono prawo do obrony danego przedsiębiorstwa (ww. wyrok w sprawie Hercules Chemicals przeciwko Komisji, pkt 76, 77).

90 Należy także przypomnieć, że w celu stwierdzenia naruszenia prawa do obrony wystarczy ustalenie, że nieujawnienie danych dokumentów mogło ze szkodą dla skarżącej wywrzeć wpływ na przebieg postępowania i treść zaskarżonej decyzji (wyroki Sądu: z dnia 29 czerwca 1995 r. w sprawie T‑36/91 ICI przeciwko Komisji, Rec. s. II‑1847, pkt 78; z dnia 20 kwietnia 1999 r. w sprawach połączonych od T‑305/94 do T‑307/94, od T‑313/94 do T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 i T‑335/94 Limburgse Vinyl Maatschappij i in. przeciwko Komisji, Rec. s. II‑931, pkt 1021; ww. wyrok w sprawie Endemol przeciwko Komisji, pkt 87).

91 Sąd już potwierdził, że zasady te stosuje się do postępowań przewidzianych przez rozporządzenie, nawet jeśli ich zastosowanie może w sposób uzasadniony być uwarunkowane wymogiem szybkości postępowania, który charakteryzuje ogólną strukturę rozporządzenia (ww. wyrok w sprawie Endemol przeciwko Komisji, pkt 68).

92 W niniejszym przypadku chodzi zatem o zweryfikowanie, czy na prawo do obrony skarżącej miały wpływ okoliczności, w jakich zapewniono jej dostęp do niektórych dokumentów zawartych w aktach administracyjnych Komisji.

2. W przedmiocie pierwszej części zarzutu dotyczącej sprawozdania Ivaldiego

93 Po pierwsze, nawet jeśli argument Komisji dotyczący spóźnionego podniesienia zarzutu opartego na naruszeniu prawa do obrony jest trafny, w szczególnych okolicznościach niniejszego przypadku nie może on zostać uwzględniony. Komisja nie zaprzeczyła bowiem twierdzeniu skarżącej, iż profesor Ivaldi odegrał podobno bardzo ograniczoną rolę podczas przesłuchania przed funkcjonariuszem ds. przesłuchań, a następnie Komisja nie odpowiedziała na pismo ekonomistów przedstawione przez Tetrę podczas tego przesłuchania. Biorąc pod uwagę te okoliczności, można rozsądnie wyjść z założenia, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżąca nie była w stanie ocenić znaczenia, jakie Komisja przypisze analizie ekonometrycznej przeprowadzonej we wspomnianym sprawozdaniu.

94 Po drugie, należy stwierdzić, że skarżącej zapewniono wystarczający dostęp do sprawozdania Ivaldiego, czego ona w sposób poważny nie podważyła. Należy bowiem przyjąć wyjaśnienie Komisji, zgodnie z którym zwięzłość tego sprawozdania wynika z faktu, że chodzi o odpowiedź na analizę przedłożoną przez samą skarżącą. Z powyższego wynika, że samo istnienie innych dokumentów dotyczących analizy ekonometrycznej przeprowadzonej w zaskarżonej decyzji, do których Tetra nie miała dostępu, może stanowić brak dostępu do akt sprawy Komisji.

95 W tym względzie z orzecznictwa wynika, że nieistnienie dokumentu, do którego zażądano dostępu, domniemuje się, w przypadku gdy twierdzenie o takiej treści przedstawiane jest przez daną instytucję. Niemniej jednak chodzi o domniemanie zwykłe, które skarżący może obalić przy pomocy wszelkich środków, na podstawie istotnych i zgodnych informacji [zob. podobnie wyroki Sądu: z dnia 12 października 2000 r. w sprawie T‑123/99 JT’s Corporation przeciwko Komisji, Rec. s. II‑3269, pkt 58; z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie T‑311/00 British American Tobacco (Investments) przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2781, pkt 35]. Jednakże w niniejszym przypadku należy dojść do wniosku, że skarżącej nie udało się obalić tego domniemania.

96 Skarżąca na poparcie swego twierdzenia powołuje się bowiem głównie na szczegóły analizy ekonometrycznej przeprowadzonej w zaskarżonej decyzji. Tymczasem z akt sprawy, a w szczególności z załączników do pism stron dotyczących dokładności przeciwstawnych w niniejszym przypadku analiz ekonometrycznych wynika, że analiza Komisji oparta jest w dużej mierze na informacjach, które dostarczyła jej skarżąca. Jedyne inne informacje, które Komisja uwzględniła przy formułowaniu zmiennych wykorzystanych w analizie, pochodzą z niektórych uwag krytycznych sformułowanych przez profesora Ivaldiego w jego sprawozdaniu w odniesieniu do zmiennych wykorzystanych w analizie Tetry. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w samym tytule sprawozdania Ivaldiego, który zatytułował je w liczbie pojedynczej „Note to the File/Internal” („Nota do akt sprawy/wewnętrzna”).

97 Wniosku tego nie podważa argument skarżącej oparty na komunikacie w sprawie dostępu do akt sprawy. Wydaje się bowiem oczywiste, że pomoc udzielona przez profesora Ivaldiego w formie porady nie może stanowić „badania”, które musi być udostępnione na mocy pkt IB akapit czwarty komunikatu. Ponadto odpowiedni charakter analizy przeprowadzonej w rozpatrywanym sprawozdaniu nie może być podważony za pomocą zarzutu opartego na podnoszonym naruszeniu prawa dostępu do akt sprawy. Z powyższego wynika, że Komisja, zapewniając sobie pomoc profesora Ivaldiego w badaniu analiz ekonometrycznych przedłożonych przez skarżącą, nie uchybiła zobowiązaniom, które na siebie nałożyła we wspomnianym komunikacie.

3. W przedmiocie drugiej części zarzutu dotyczącej odpowiedzi na badanie rynku

98 Jeśli chodzi o drugą część zarzutu dotyczącą odpowiedzi na badanie rynku, z orzecznictwa wynika, że w przypadku odpowiedzi udzielanych przez osoby trzecie na żądania udzielenia odpowiedzi wystosowane przez Komisję instytucja ta jest zobowiązana do uwzględnienia ryzyka, że przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą na rynku przyjmie środki odwetowe wobec konkurentów, dostawców lub klientów, którzy współpracowali w dochodzeniu prowadzonym przez Komisję (ww. wyroki: w sprawie BPB Industries i British Gypsum przeciwko Komisji, pkt 26; w sprawie Endemol przeciwko Komisji, pkt 66). Wobec takiego ryzyka osoby trzecie, które przekazują Komisji w toku prowadzonych przez nią dochodzeń dokumenty, co do których twierdzą, że ich przekazanie może być przyczyną zastosowania środków odwetowych wobec nich, mają prawo oczekiwać uwzględnienia ich wniosku o zachowanie poufności.

99 W przypadku gdy niektóre osoby trzecie zażądały, by nie ujawniano ich tożsamości, może się zdarzyć, że konieczne będzie nieujawnianie przez Komisję tożsamości pozostałych osób trzecich uczestniczących w postępowaniu, które jednak nie zażądały zachowania poufności przed udzieleniem odpowiedzi na kwestionariusz Komisji (ww. wyrok w sprawie Endemol przeciwko Komisji, pkt 70).

100 Nie można wykluczyć, że ten wymóg zachowania poufności uzasadnia także opracowanie niemających poufnego charakteru streszczeń wszystkich spornych odpowiedzi (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Endemol przeciwko Komisji, pkt 71, 72).

101 Innymi słowy, sam fakt, że art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 447/98 nakłada na każdą osobę trzecią żądającą zachowania poufności obowiązek wyraźnego określenia wszystkich informacji zawartych w jej odpowiedzi, które uznaje za poufne, nie uniemożliwia Komisji, zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia nr 447/98 i z celem art. 287 WE, dokonania z urzędu oceny, czy istnieje ryzyko, że tajemnice handlowe niektórych osób trzecich uczestniczących w postępowaniu lub inne poufne informacje zostaną ujawnione, w przypadku gdy zostanie zapewniony pełny dostęp do odpowiedzi innych osób trzecich, które same nie żądały zachowania poufności.

102 W przypadku wniosku o dostęp do akt sprawy złożonego przez stronę zgłaszającą (czyli „zainteresowanego” w rozumieniu art. 18 ust. 1 rozporządzenia) Komisja zobowiązana jest jednak uzasadnić, przynajmniej do czasu skonsultowania się z Komitetem Doradczym zgodnie z tym artykułem, każde ograniczenie tego prawa dostępu, zaś każdy wyjątek od prawa dostępu do akt sprawy musi być interpretowany w sposób zawężający, w szczególności w przypadku gdy Komisja ma zamiar zakazać zgłoszonej koncentracji.

103 W odniesieniu do odpowiedzi na badanie rynku należy przypomnieć, że Tetra miała dostęp jedynie do dwóch niemających poufnego charakteru streszczeń wszystkich odpowiedzi na badanie rynku przygotowanych przez Komisję, a nie do samych odpowiedzi, ewentualnie w niemającej poufnego charakteru wersji (zob. pkt 22 powyżej). W tym względzie Komisja zauważa, że otrzymała wnioski o zachowanie poufności ze strony wielu autorów tych odpowiedzi, w niektórych przypadkach ze względu na obawę zastosowania środków odwetowych. Jednakże po dokonaniu przez Sąd weryfikacji na podstawie art. 67 § 3 regulaminu okazało się, że Komisja nie przypomniała 51 adresatom kwestionariuszy wysłanych w ramach badania rynku, przynajmniej w przesłanych faksem pismach przewodnich do kwestionariuszy, o obowiązku wynikającym z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 447/98, aby wyraźnie określić wszystkie informacje zawarte w ich odpowiedziach, które uznają za poufne. Niezależnie od tego pominięcia sześć z 30 przydatnych i z 34 otrzymanych odpowiedzi na badanie rynku zawiera wyraźny wniosek o zachowanie poufności. Jeden z autorów tych odpowiedzi dostarczył Komisji niemającą poufnego charakteru wersję odpowiedzi zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 447/98.

104 Należy zatem zbadać, czy decyzja Komisji o odmówieniu skarżącej dostępu do odpowiedzi na badanie rynku, a także do jej niemającej poufnego charakteru wersji i o ograniczeniu tego dostępu do dwóch niemających poufnego charakteru streszczeń wszystkich tych odpowiedzi jest uzasadniona.

105 Należy podnieść, że wymóg szybkości postępowania, który charakteryzuje ogólną strukturę rozporządzenia, nie może sam w sobie uzasadnić tego rodzaju odmowy co w niniejszym przypadku. Choć Komisja nie dysponowała czasem koniecznym do tego, by zażądać od autorów odpowiedzi na badanie rynku niemającej poufnego charakteru wersji tych odpowiedzi zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia nr 447/98, była ona jednak zobowiązana do wskazania skarżącej, dlaczego charakter i zakres obaw retorsji lub innych szkodliwych albo niepożądanych skutków wyrażonych przez autorów odpowiedzi na badanie rynku, którzy po prostu zażądali zachowania poufności, nie dostarczając niemającej poufnego charakteru wersji ich odpowiedzi, wystarczają do uzasadnienia odmowy dostępu do tych odpowiedzi, w tym do niemającej poufnego charakteru wersji. Bardzo krótkie terminy w ramach drugiego etapu postępowania w sprawie koncentracji mogą wprawdzie ze względów praktycznych, a zwłaszcza w przypadku gdy zostało złożonych wiele wniosków o zachowanie poufności, uzasadnić opracowanie niemających poufnego charakteru streszczeń, ale Komisja jest zobowiązana do uzasadnienia ogólnej odmowy przyznania dostępu do odpowiedzi na badanie rynku przeprowadzone w świetle zobowiązań zaoferowanych przez zainteresowanego. Obowiązek ten znajduje zastosowanie a fortiori do odpowiedzi przedłożonych jej bez żadnego, przynajmniej formalnego, wniosku o zachowanie poufności.

106 W tym względzie z odpowiedzi udzielonej przez funkcjonariusza ds. przesłuchań w dniu 25 października 2001 r. na wniosek o dostęp do akt sprawy złożony przez skarżącą w dniu 19 października 2001 r. wynika, że stanowisko Komisji dotyczące dostępu do akt sprawy w niniejszym przypadku ma charakter ogólny. Komisja uważała, że dostarczenie streszczeń odpowiedzi na badanie rynku, których dokładność i szczegółowość została potwierdzona przez funkcjonariusza ds. przesłuchań, stanowi odpowiedni dostęp do akt sprawy w celu poszanowania prawa do obrony Tetry.

107 Należy stwierdzić w pierwszej kolejności, zwłaszcza w świetle faktu, że niektórzy autorzy odpowiedzi na badanie rynku wyrazili obawy co do ewentualnych środków odwetowych ze strony skarżącej w przypadku nieprzestrzegania poufnego charakteru ich odpowiedzi, że wszystkie te odpowiedzi wymagają zachowania poufności.

108 Ponieważ sam Sąd mógł stwierdzić, że dostęp do niemającej poufnego charakteru wersji co najmniej 30 odpowiedzi na badanie rynku, przygotowanej z zakryciem danych poufnych, był jak najbardziej możliwy, należy zbadać w drugim rzędzie, czy przyznanie dostępu jedynie do streszczeń rzeczywiście naruszyło w niniejszym przypadku prawo skarżącej do obrony.

109 Należy uznać, że twierdzenie Komisji, zgodnie z którym w zaskarżonej decyzji odwołała się ona jedynie do odpowiedzi na badanie rynku, aby poprzeć wniosek, do którego już doszła w świetle zobowiązań z innych niezależnych względów, jest w pewnej mierze poparte treścią zaskarżonej decyzji (w szczególności motywy 424 i 425). Niemniej jednak prawdą jest, że co najmniej jeden niekorzystny dla skarżącej wniosek dotyczący zobowiązań jest przedstawiony jako „potwierdzony przez analizę rynku” (motyw 428).

110 Należy zauważyć, że w memorandum z dnia 18 października 2001 r. i w formalnej skardze złożonej przez Tetrę w dniu 19 października 2001 r. do funkcjonariusza ds. przesłuchań Tetra zwróciła uwagę na błędy i niedoskonałości w kwestionariuszach przesłanych w ramach badania rynku, do których miała ona dostęp, w szczególności w odniesieniu do przedstawienia zaoferowanego przez Tetrę zobowiązania dotyczącego licencji odnoszącej się do maszyn SBM Sidel. W swej odpowiedzi z dnia 25 października 2001 r. funkcjonariusz ds. przesłuchań podniósł, że badanie rynku zostało przeprowadzone przez Komisję w sposób obiektywny i że kwestionariusze nie były mylące. Zauważył także, że ponieważ niemający poufnego charakteru tekst zobowiązań został załączony do kwestionariuszy, Komisja miała prawo oczekiwać, że adresaci tych kwestionariuszy przeczytają wspomniany tekst.

111 Najpierw należy zwrócić uwagę na to, że zarówno skarga do funkcjonariusza ds. przesłuchań, jak i memorandum zostały załączone do skargi wniesionej do Sądu i przytoczone w przypisie do tej skargi. Wynika z tego, że bezzasadne jest zastrzeżenie podniesione przez Komisję podczas rozprawy co do nowego, a zatem według niej niedopuszczalnego, charakteru uwag przedstawionych przez skarżącą w ramach jej wystąpienia ustnego, które odnosiły się w szczególności do rzekomej nieprecyzyjności piątego pytania kwestionariusza wysłanego klientom.

112 Nie można uwzględnić argumentacji skarżącej, jakoby kwestionariusze, w których zażądano od adresatów, aby wypowiedzieli się na temat, czy zobowiązania „w znaczny sposób osłabią” pozycję skarżącej w zakresie opakowań kartonowych i „skutecznie wyeliminują” silną pozycję podmiotu powstałego w wyniku koncentracji na rynku pakowania wrażliwych płynnych produktów spożywczych, mogły wprowadzić adresatów kwestionariuszy w błąd co do kryteriów określonych w art. 2 ust. 3 rozporządzenia. Wystarczy stwierdzić w tym względzie, że nawet jeśli niektórzy z tych adresatów mogli sformułować swoje odpowiedzi, opierając się na kryteriach innych niż kryteria określone w art. 2 ust. 3 rozporządzenia, dostęp do spornych odpowiedzi nie jest konieczny, aby skarżąca mogła przypomnieć Komisji w toku postępowania administracyjnego znaczenie tych kryteriów.

113 Jest to tym bardziej prawdą, że Tetra rzeczywiście od początku miała dostęp do kwestionariuszy wysłanych do klientów i przetwórców, jak to potwierdziła w memorandum z dnia 18 października 2001 r. Wprawdzie Komisja była zobowiązana do zapewnienia jej także dostępu do kwestionariusza wysłanego do jej konkurentów, niemniej skarżąca przyznała podczas rozprawy, że uzyskała później do niego dostęp w inny sposób. W każdym razie zarzuty Tetry w rzeczywistości nie dotyczą tego ostatniego kwestionariusza, co potwierdziła także ona sama podczas rozprawy. Jest zatem oczywiste, że na podstawie dostępu do kwestionariuszy i dzięki streszczeniom odpowiedzi na badanie rynku przygotowanym przez Komisję była ona w stanie przypomnieć w skardze do funkcjonariusza ds. przesłuchań, że Komisja jest obowiązana stosować jedynie kryteria określone w art. 2 ust. 3 rozporządzenia.

114 Jeśli chodzi o rzekomo mylące przedstawienie zobowiązania Tetry dotyczącego licencji w kwestionariuszach wysłanych klientom i przetwórcom, z samej lektury tych kwestionariuszy wynika, że przeciętnie uważny adresat nie mógł zostać wprowadzony w błąd. Postawione pytania zawierały wprawdzie pewne szczegóły dotyczące licencji, które co najwyżej mogły ewentualnie wprowadzić w błąd adresata, który nie zadał sobie trudu, by je zbadać w świetle niemającej poufnego charakteru wersji zobowiązań wysłanych w załączniku, należy jednak zauważyć, że Komisja miała prawo domniemywać, że takie badanie zostało przeprowadzone. W niniejszym przypadku skarżąca nie wykazała, że gdyby adresat uznał te szczegóły za niejednoznaczne, zwykła weryfikacja w odniesieniu do zobowiązania dotyczącego licencji nie wystarczyłaby do wyjaśnienia dokładnego znaczenia tego zobowiązania.

115 W każdym razie z niemającej poufnego charakteru wersji odpowiedzi na badanie rynku dostarczone przez klientów i przetwórców nie wynika, aby byli oni wprowadzeni w błąd lub zdezorientowani przy formułowaniu swoich odpowiedzi. Ponadto ze streszczeń odpowiedzi dostarczonych Tetrze przez Komisję w przypadku ich zbadania w świetle wspomnianej wersji odpowiedzi nie wynika, że informacje lub szczegóły, które mogły być przydatne dla skarżącej w celu wykazania istnienia takiej dezorientacji po stronie adresatów kwestionariuszy, zostały pominięte. Wniosek ten potwierdza decyzja Tetry, aby powstrzymać się w niniejszym postępowaniu od przedstawienia dodatkowych uwag pisemnych w odniesieniu do wspomnianej wersji odpowiedzi (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Hercules Chemicals przeciwko Komisji, pkt 80).

116 Wreszcie ze streszczeń odpowiedzi na badanie rynku nie wynika, że nie odzwierciedlają one wiernie jedynej odpowiedzi, której w pełni poufny charakter został potwierdzony po przeprowadzeniu weryfikacji przez Sąd (zob. pkt 78 powyżej).

117 Z powyższego wynika, że decyzja Komisji, aby zapewnić Tetrze dostęp jedynie do niemających poufnego charakteru streszczeń odpowiedzi na badanie rynku, nie naruszyła prawa skarżącej do obrony.

4. Wniosek

118 Ze wszystkich powyższych rozważań wynika, że zarzut oparty na naruszeniu prawa dostępu do akt sprawy należy oddalić.

II – W przedmiocie zarzutów opartych na naruszeniu art. 2 rozporządzenia

A – Uwagi wstępne

119 Na wstępie należy przypomnieć, że przepisy materialne rozporządzenia, a zwłaszcza art. 2, przyznają Komisji określone uprawnienia dyskrecjonalne, zwłaszcza w odniesieniu do oceny o charakterze ekonomicznym. W konsekwencji przeprowadzana przez sąd wspólnotowy kontrola wykonywania takich uprawnień, która ma zasadnicze znaczenie przy określaniu reguł w dziedzinie koncentracji, powinna być dokonywana z uwzględnieniem granic uznania, które leży u podstaw norm o charakterze ekonomicznym będących częścią uregulowania odnoszącego się do koncentracji (wyrok Trybunału z dnia 31 marca 1998 r. w sprawach połączonych C‑68/94 i C‑30/95 Francja i in. przeciwko Komisji, zwany „wyrokiem w sprawie Kali & Salz”, Rec. s. I‑1375, pkt 223, 224; wyroki Sądu: z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie T‑102/96 Gencor przeciwko Komisji, Rec. s. II‑753, pkt 164, 165; z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie T‑342/99 Airtours przeciwko Komisji, Rec. s. II‑2585, pkt 64).

120 Należy także przypomnieć, że zgodnie z art. 2 ust. 3 rozporządzenia należy uznać za niezgodną ze wspólnym rynkiem koncentrację, która stwarza lub umacnia pozycję dominującą, w wyniku czego skuteczna konkurencja na wspólnym rynku lub jego znaczącej części zostałaby znacząco utrudniona. A contrario Komisja jest zobowiązana do uznania za zgodną ze wspólnym rynkiem każdą zgłoszoną koncentrację wchodzącą w zakres zastosowania rozporządzenia, jeśli nie są spełnione obie przesłanki przewidziane we wspomnianym przepisie (wyrok Sądu z dnia 19 maja 1994 r. w sprawie T‑2/93 Air France przeciwko Komisji, Rec. s. II‑323, pkt 79; zob. także podobnie ww. wyroki: w sprawie Gencor przeciwko Komisji, pkt 170; w sprawie Airtours przeciwko Komisji, pkt 58, 82). Jeżeli nie ma miejsca stworzenie lub umocnienie pozycji dominującej, to koncentrację należy zatwierdzić bez konieczności badania wpływu koncentracji na skuteczną konkurencję (ww. wyrok w sprawie Air France przeciwko Komisji, pkt 79).

121 W świetle tych rozważań należy zbadać zasadność zarzutów drugiego, trzeciego i czwartego podniesionych przez skarżącą.

B – W przedmiocie zarzutu opartego na braku antykonkurencyjnych skutków horyzontalnych i wertykalnych zmienionej koncentracji

1. Uwagi wstępne

122 Skarżąca podnosi, że zobowiązania wyeliminowały wszelkie niekorzystne skutki „horyzontalne” i „wertykalne”, które mogłyby ewentualnie wyniknąć ze zgłoszonej transakcji i które zostały zidentyfikowane w zaskarżonej decyzji. Niemniej jednak w zakresie, w jakim Komisja formułuje pewne zastrzeżenia wobec koncentracji oparte na takich skutkach (motywy 263–324), Tetra utrzymuje, że w świetle zobowiązań wspomniane zastrzeżenia straciły wszelką podstawę.

123 Według Komisji skarżąca popełnia błąd, twierdząc, że zaskarżona decyzja zawiera zastrzeżenia w odniesieniu do skutków horyzontalnych lub wertykalnych. W decyzji tej nie wspomniano bowiem o stworzeniu lub umocnieniu pozycji dominującej ze względu na skutki horyzontalne lub wertykalne postrzegane w odosobnieniu. Komisja utrzymuje jednak, że zmieniona koncentracja wywrze istotne skutki tego rodzaju, których nie może pominąć. Podnosi ona, że w zaskarżonej decyzji w ramach oceny skutków konglomeratu prawidłowo uwzględniono pozostałe skutki horyzontalne i wertykalne koncentracji, czyli te istniejące po wypełnieniu zobowiązań.

124 Sąd stwierdza, że Komisja nie opiera wprawdzie zaskarżonej decyzji na tych skutkach horyzontalnych i wertykalnych, ale uwzględniła je w celu wsparcia swego wniosku, zgodnie z którym zmieniona koncentracja powinna zostać zakazana. A zatem Komisja w zaskarżonej decyzji oświadcza, że „umocnienie i stworzenie pozycji dominujących” na rynkach urządzeń do pakowania w PET, a w szczególności na rynku maszyn SBM o niskiej i wysokiej wydajności, i na rynku systemów do pakowania w karton „opiera się na wielu czynnikach”, do których zaliczają się również „skutki horyzontalne i wertykalne” (motyw 262). Ponadto z uwag Komisji, a przede wszystkim z wyjaśnień udzielonych przez jej pełnomocnika podczas rozprawy wynika, że w szczególności jej obawy dotyczące rynków urządzeń do PET są oparte właśnie na takich skutkach. Należy zatem zbadać odrębny zarzut podniesiony przez skarżącą wobec stworzenia pozycji dominującej na tych ostatnich rynkach ze względu na wspomniane skutki.

2. W przedmiocie skutków horyzontalnych

a) Argumenty stron

125 Skarżąca przede wszystkim zauważa, że chociaż w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że trzy rynki, z których każdy uznawany jest za odrębny, czyli rynek maszyn SBM o niskiej wydajności, rynek maszyn do napełniania PET w sposób aseptyczny i rynek technologii barierowych nakładają się w sposób horyzontalny, Komisja nie przewiduje ani stworzenia, ani umocnienia pozycji dominującej na żadnym ze wspomnianych rynków. Główny problem zidentyfikowany przez Komisję w odniesieniu do skutków horyzontalnych dotyczy rynku maszyn SBM o niskiej wydajności, ale decyzja Tetry o oddzieleniu się od Dynaplastu, czyli od swej własnej działalności w dziedzinie maszyn SBM, wyeliminowałaby ten problem. Skarżąca podkreśla także, że jej zobowiązanie do przyznania licencji dotyczącej maszyn SBM Sidel osłabiłoby jeszcze bardziej istniejącą wcześniej pozycję Sidel na rynku maszyn SBM o niskiej wydajności.

126 Komisja przyznaje wprawdzie, że skutki horyzontalne zmienionej koncentracji nie doprowadziłyby same w sobie, czyli niezależnie od innych skutków transakcji, do stworzenia lub umocnienia pozycji dominującej, utrzymuje jednak, że umocniłyby one znacznie pozycję nowego podmiotu na rynku PET i nie zostałyby wyeliminowane przez zobowiązania. Ponadto zobowiązania nie rozwiązują problemu umocnienia pozycji dominującej Tetry na rynkach kartonu, które według Komisji wynikałoby z wyeliminowania Sidel jako potencjalnego konkurenta na światowym rynku systemów do pakowania produktów wrażliwych. Komisja podkreśla, że zbycie Dynaplastu wyeliminowałoby jedynie horyzontalne nakładanie się działalności Tetry i Sidel w odniesieniu do maszyn SBM o niskiej wydajności, podczas gdy zobowiązania nie miałyby żadnego wpływu na wiodącą pozycję Sidel w odniesieniu do maszyn SBM o wysokiej wydajności. Zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i w odpowiedzi na pytania pisemne Komisja podkreśla także, iż koncentracja umocniłaby ogólną pozycję nowego podmiotu w odniesieniu do urządzeń do PET, takich jak maszyny do napełniania PET w sposób aseptyczny, technologii barierowych i systemów zamykania butelek z PET.

b) Ocena Sądu

127 W zaskarżonej decyzji zidentyfikowano trzy problemy o charakterze horyzontalnym związane z konkurencją i – jak przyznała Komisja podczas rozprawy – dotyczą one tylko rynku PET. Chodzi o podnoszone niekorzystne skutki zgłoszonej transakcji na rynkach maszyn SBM o niskiej wydajności, maszyn do napełniania PET w sposób aseptyczny i technologii barierowych. Należy zatem zbadać, czy pomimo zobowiązań wciąż istnieją niekorzystne skutki horyzontalne, które mogą poprzeć tezę Komisji dotyczącą uzyskania przez podmiot powstały w wyniku koncentracji pozycji dominującej na rynku PET za pomocą wykorzystania, jako dźwigni, jego obecnej pozycji dominującej na rynkach kartonu.

128 Jeśli chodzi o maszyny SBM o niskiej wydajności, zobowiązanie skarżącej do oddzielenia się od Dynaplastu skutkuje tym, że koncentracja w żaden sposób nie zwiększyłaby udziału, jaki Sidel posiada obecnie w tym rynku. Wykluczone jest zatem, aby pozycja Sidel została umocniona na tym rynku i a fortiori, aby koncentracja mogła zakłócić „znacząco” konkurencję na tej części rynku maszyn SBM. Wyeliminowanie w wyniku zobowiązań horyzontalnego nakładania się działalności stron zgłoszonej koncentracji w przypadku tych maszyn zostało nawet przyznane w zaskarżonej decyzji (motyw 427). Nawet jeśli informacje uzyskane w odpowiedziach na badanie rynku, do których Komisja odwołuje się w tej kwestii w odpowiedzi na skargę, mają określoną wartość dowodową, Komisja nie może z jednej strony opierać się na wkładzie, jaki Dynaplast przedstawia dla pozycji Sidel na rynku maszyn SBM o niskiej wydajności, czyli niemalże [20–30%] udziałów w rynku (motyw 266), a z drugiej strony powoływać się przed Sądem na niewielkie znaczenie i niską rentowność wspomnianej gamy maszyn, na co wskazują niektóre odpowiedzi. Poza tym sama okoliczność, że Tetra nie mogła następnie znaleźć nabywcy Dynaplastu, co potwierdziła w odpowiedziach na pytania pisemne i podczas rozprawy, nie może także popierać wniosku, do którego doszła Komisja, ponieważ potwierdza to jedynie mało rentowną i, niezależnie od znacznego udziału w rynku, w rzeczywistości stosunkowo słabą pozycję Tetry przed koncentracją na rynku maszyn SBM o niskiej wydajności.

129 Należy zatem stwierdzić, że zmieniona koncentracja nie prowadzi do żadnego horyzontalnego nakładania się działalności stron tej koncentracji na rynku maszyn SBM o niskiej wydajności. Wniosku tego nie można podważyć, przynajmniej do celów poparcia ważności zaskarżonej decyzji, poprzez odwołanie się przez Komisję, po raz pierwszy w odpowiedziach na pytania pisemne, do podobno nowej technologii, zwanej „TetraFast”, która została opracowana przez Tetrę w odniesieniu do maszyn SBM o niskiej wydajności.

130 W odniesieniu do rynku maszyn do napełniania PET w sposób aseptyczny należy stwierdzić, że istnienie znaczących i niekorzystnych dla konkurencji skutków horyzontalnych powinno było zostać wykluczone przez Komisję. Przede wszystkim zmieniona koncentracja zwiększa jedynie w stosunkowo niewielkim stopniu udział podmiotu powstałego w wyniku koncentracji na tym rynku (czyli [0–10%] parku maszynowego tego typu zainstalowanego w 2000 r. w EOG), jeśli ten udział jest obliczany w stosunku do aktualnej pozycji Sidel wynoszącej [10–20%] na wspomnianym rynku (motyw 288). Ponadto istnieją już poważni konkurenci na tym rynku, w tym nowe podmioty wchodzące na rynek, które już zdobyły znaczną część sprzedaży na tym rynku (czyli [40–50%]), jak przyznano w zaskarżonej decyzji (motyw 251). Wreszcie akcent położony przez Komisję w odpowiedziach pisemnych i podczas rozprawy na potencjał handlowy maszyn typu LFA‑20, do których odwołuje się zaskarżona decyzja (motyw 82, przypis 32, i motyw 202) i które mogą napełniać w aseptycznych warunkach zarówno butelki z PET, jak i butelki z HDPE, nie może potwierdzić tej tezy. Wspomniane maszyny znajdują się nadal – przynajmniej według Tetry, której stanowisko w tej kwestii nie zostało podważone podczas rozprawy przez Komisję – na etapie testów prowadzonych przez nią i trzech innych konkurentów, którzy także rozwijają tę technologię.

131 W odniesieniu do rynku technologii barierowych Komisja przyznaje, że zgłoszona transakcja poprawiłaby wprawdzie w odczuwalny sposób pozycję podmiotu powstałego w wyniku koncentracji na tym rynku, nie prowadząc jednak do „stworzenia pozycji dominującej” (motyw 282). Komisja nie mogła raczej dojść do innego wniosku, ponieważ połączenie działalności Tetry i Sidel w tej dziedzinie prowadziłoby do zdobycia przez nowy podmiot udziału w rynku rzędu [10–20%], i to – jak potwierdziła Komisja w odpowiedziach na pytania pisemne – bez uwzględnienia przynajmniej potencjalnych skutków rezygnacji przez Tetrę ze swej licencji dotyczącej technologii Sealica. Ponadto to oszacowanie udziału w tym rynku zostało stanowczo podważone przez skarżącą w odpowiedziach na pytania pisemne. Skarżąca podniosła w sposób przekonywający, że z uwagi na to, iż chodzi o nowo powstające technologie, udziały w rynku obliczone na podstawie obecnie istniejących produktów nie są zbyt wiarygodne. Co więcej, podczas rozprawy Tetra powołała się na problemy, jakie rodzi obecnie rozwój powłok plazmowych, takich jak technologia Actis spółki Sidel w przypadku piwa, zaś twierdzenie to zostało potwierdzone przez sprawozdanie zarządu Sidel. Podkreśliła ona także fakt, że w ramach nowej technologii barierowej, zwłaszcza w przypadku niektórych produktów wrażliwych, jak PPM, nie używa się PET, ale zakłada się rozwój nowej żywicy z plastyku. W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że Komisja nie wykazała istnienia znaczących skutków horyzontalnych niekorzystnych dla konkurencji na rynku technologii barierowej.

132 Z powyższego wynika, że uwzględniając zobowiązania, należy stwierdzić, że niekorzystne skutki horyzontalne koncentracji, do których Komisja odwołuje się w zaskarżonej decyzji, są jedynie minimalne, jeśli niemal nieistniejące, na poszczególnych właściwych rynkach urządzeń do pakowania w PET. W tych okolicznościach należy wyciągnąć wniosek, że Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, opierając się na skutkach horyzontalnych zmienionej koncentracji w celu poparcia swego wniosku, że na wspomnianych rynkach PET stworzona zostanie pozycja dominująca na rzecz nowego podmiotu poprzez wykorzystanie efektu dźwigni.

3. W przedmiocie skutków wertykalnych

a) Argumenty stron

133 Skarżąca zauważa, że główna obawa Komisji wiąże się z podnoszoną wertykalną integracją nowego podmiotu w dziedzinie systemów pakowania w karton, PET i HDPE. Ponieważ podmiot Tetra/Sidel miałby istotną pozycję na rynku maszyn SBM, według Komisji doszłoby do „konfliktu kanałów” („channel conflict”) wynikającego z częściowej zależności przetwórców od Sidel. Konflikt ten umożliwiłby nowemu podmiotowi odsunięcie przetwórców na margines poprzez oferowanie ich klientom łączonych pakietów obejmujących maszyny SBM, preformy i „gotowe instalacje »pod klucz«” („turnkey installations”), czyli zintegrowanych linii PET, wykluczając w ten sposób z tej działalności przetwórców. Niemniej Komisja przyznała, że jej obawy urzeczywistniłyby się tylko w przypadku, gdyby Sidel zyskała pozycję dominującą na rynku maszyn SBM. Uznała ona jednak również, że decyzja handlowa Tetry, aby wyjść z rynku preform, wyeliminowałaby wszelkie wątpliwości podniesione przez przetwórców i że oczekiwane problemy wertykalne w żadnym wypadku nie wystarczyłyby same w sobie do stworzenia pozycji dominującej na rzecz nowego podmiotu na rynkach urządzeń do PET lub preform. Skarżąca wywodzi z powyższego, że zmieniona koncentracja nie ma wertykalnych skutków antykonkurencyjnych na rynku opakowań PET, nie umacnia istniejącej wcześniej integracji wertykalnej Tetry na rynkach kartonu i nie stwarza, co przyznała Komisja, żadnej pozycji dominującej na rynku maszyn EBM produkujących z HDPE aseptyczne butelki z uchwytami.

134 Komisja utrzymuje, że integracja wertykalna nowego podmiotu mogłaby doprowadzić do wykluczenia z rynku przetwórców. Chociaż jego integracja wertykalna nie prowadzi do uzyskania przez niego pozycji dominującej na rynkach dostawy preform lub urządzeń do PET, możliwość odsunięcia przetwórców na margines poprzez tę integrację może być istotna w zakresie oceny skutków konglomeracyjnych koncentracji. Zobowiązania nie wyeliminowałyby wszystkich tych skutków, ponieważ nowy podmiot mógłby nadal oferować zintegrowane rozwiązania PET bez preform, na przykład w postaci porozumień HTW. Ani proponowane zbycie działalności Tetry w dziedzinie preform, ani przyznanie licencji dotyczącej technologii Sidel nie wyeliminowałyby zależności przetwórców od nowego podmiotu. Te ostatnie zobowiązania mogłyby nawet zapewnić utrzymanie silnej pozycji nowego podmiotu w zakresie sprzedaży przetwórcom maszyn SBM, ponieważ nie istniałby już żaden „konflikt kanałów”, który mógłby zachęcać przetwórców do nabywania maszyn SBM u konkurentów Sidel.

b) Ocena Sądu

135 Należy najpierw zwrócić uwagę na to, że – jak wielokrotnie zaznaczyła to Komisja podczas rozprawy – obawy Komisji co do zmienionej koncentracji dotyczą głównie Tetry. Wynikają one z tego, że w przeciwieństwie do Sidel Tetra jest przedsiębiorstwem w dużym stopniu zintegrowanym na poziomie wertykalnym w odniesieniu do rynków kartonu aseptycznego i że w konsekwencji jest ona znana ze swej praktyki polegającej na oferowaniu jej klientom zintegrowanych systemów opakowań. Według Komisji obecność skarżącej w ramach nowego podmiotu doprowadziłaby do znacznego osłabienia konkurencji na rynkach urządzeń do pakowania w PET.

136 Na wstępie należy stwierdzić, że sprzedaż przez Tetrę jej udziałów w dziedzinie preform wyeliminowałaby w pełni pierwotną obawę wyrażoną przez Komisję co do przetwórców.

137 Jeśli chodzi o wątpliwości Komisji wyrażone po przedstawieniu zobowiązań, że przetwórcy z większą chęcią będą dokonywać zakupów u Sidel po tym, jak Tetra pozbędzie się swoich udziałów w dziedzinie preform i jak pozycja nowego podmiotu zostanie w związku z tym wzmocniona, Komisja nie przedstawiła na to w zaskarżonej decyzji żadnego dowodu, z wyjątkiem odniesienia do odpowiedzi na badanie rynku (motyw 428). Nawet jeśli nie można wykluczyć, że niektórzy przetwórcy będą mniej zaniepokojeni, zaopatrując się w maszyny SBM u nowego podmiotu, jeśli nie będzie on już prowadził działalności w dziedzinie preform, taki skutek w postaci uspokojenia nie może w żadnym razie być stawiany na równi z „konfliktem kanałów”, o którym mowa w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów (pkt 232–236 i 249 tegoż pisma). Ponieważ obecnie istnieje ożywiona konkurencja na rynku preform, takie uspokojenie niektórych przetwórców może doprowadzić, co najwyżej w bardzo małym stopniu, do ograniczenia możliwości konkurentów Sidel w zakresie sprzedaży maszyn SBM takim przetwórcom.

138 Wprawdzie zmieniona koncentracja umożliwiłaby Sidel dzięki obecności Tetry na rynku systemów zamykania butelek plastykowych oferowanie niemalże zintegrowanych linii PET, jednak oczywiste jest, że wertykalne skutki wejścia Sidel na ten rynek poprzez nowy podmiot oraz skutki jej jednoczesnego zniknięcia jako potencjalnego klienta innych podmiotów gospodarczych już prowadzących działalność na tym rynku byłyby w świetle stosunkowo słabej pozycji, jaką zajmuje Tetra na wspomnianym rynku, tylko minimalne. Ponadto ogólna zdolność nowego podmiotu, w porównaniu z obecną zdolnością Sidel, do oferowania takich zintegrowanych linii PET nie zostałaby zwiększona przez zmienioną koncentrację, biorąc pod uwagę fakt, że Tetra pozbyłaby się swej działalności w zakresie preform PET. W tym względzie ze sprawozdania zarządu Sidel wynika bowiem, że sprzedaż wspomnianych linii stanowiła w 2001 r. jedynie około 20% sprzedaży maszyn SBM Sidel, i to niezależnie od podobno „gwałtownego wzrostu” o 30% w okresie od 1999 r. do 2000 r., do którego Komisja odwołuje się w odpowiedzi na skargę.

139 W odniesieniu do wpływu na rynek maszyn EBM w zaskarżonej decyzji wyraźnie przyznano, że w świetle odpowiedzi Tetry z dnia 1 października 2001 r. na dodatkowe pismo w sprawie przedstawienia zarzutów „pozycja innych podmiotów rozprasza obawę dotyczącą pozycji dominującej na potencjalnym rynku maszyn przeznaczonych do produkcji aseptycznych butelek [HDPE] z uchwytami” (motyw 297, przypis 125). Jest zatem oczywiste, że zmieniona koncentracja nie może wywierać znaczących negatywnych skutków na pozycję przetwórców prowadzących działalność na rynku HDPE, który pozostałby, po koncentracji, rynkiem z silną konkurencją.

140 W konsekwencji nie wykazano, że zmieniona koncentracja prowadziłaby do istotnych, lub co najmniej znaczących, skutków wertykalnych na właściwych rynkach urządzeń do pakowania w PET. W związku z tym należy wyciągnąć wniosek, że Komisja popełniła oczywisty błąd w ocenie, opierając się na skutkach wertykalnych zmienionej koncentracji w celu poparcia swego wniosku, że na wspomnianych rynkach PET stworzona zostanie pozycja dominująca na rzecz nowego podmiotu poprzez wykorzystanie efektu dźwigni.

4. Wniosek

141 Z powyższych rozważań wynika, że Komisja popełniła oczywiste błędy w ocenie, opierając się na skutkach horyzontalnych i wertykalnych zmienionej koncentracji w celu poparcia swej analizy dotyczącej stworzenia pozycji dominującej na właściwych rynkach PET. Jednakże błędy te nie prowadzą do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ do uzasadnienia wspomnianej decyzji mógłby wystarczyć sam skutek konglomeratu, na który powołuje się Komisja. Należy zatem zbadać zarzut oparty na braku skutku konglomeratu.

C – W przedmiocie zarzutu opartego na braku dającego się przewidzieć skutku konglomeratu

1. Uwagi wstępne

142 Strony są zgodne co do tego, że zmieniona koncentracja jest koncentracją typu konglomeracyjnego, czyli że jest ona przeprowadzana pomiędzy przedsiębiorstwami, które zasadniczo nie pozostawały ze sobą wcześniej w stosunku konkurencji, albo jako konkurenci bezpośredni, albo jako dostawcy i klienci. Koncentracje te nie prowadzą do rzeczywistego horyzontalnego nakładania się działalności stron koncentracji ani do powstania pomiędzy tymi stronami stosunków wertykalnych sensu stricto. W konsekwencji nie można domniemywać w sposób ogólny, że takie koncentracje wywierają skutki antykonkurencyjne. Jednakże w określonych przypadkach mogą one wywierać takie skutki.

143 W zaskarżonej decyzji Komisja stoi co do zasady na stanowisku, że zmieniona koncentracja wywrze w przewidywalny sposób antykonkurencyjny skutek konglomeratu w trzech aspektach. Po pierwsze, koncentracja umożliwiłaby nowemu podmiotowi wykorzystanie swej pozycji dominującej na światowym rynku opakowań kartonowych jako „dźwigni” w celu zdobycia pozycji dominującej na rynkach urządzeń do pakowania w PET. Po drugie, koncentracja wzmocniłaby aktualną pozycję dominującą Tetry na rynku urządzeń do pakowania w karton aseptyczny i rynku kartonów aseptycznych z uwagi na wyeliminowanie presji konkurencyjnej, jaką wywiera Sidel na sąsiadujących rynkach PET. Po trzecie, koncentracja wzmocniłaby ogólnie pozycję w skali świa