Sprawa C‑203/04

Gebrüder Stolle GmbH & Co. KG

przeciwko

Heidegold Geflügelspezialitäten GmbH

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Landgericht Frankfurt am Main)

Mięso drobiowe – Normy handlowe – Zakaz wskazywania na etykietach niektórych oznaczeń dotyczących rodzaju hodowli – Rozporządzenie (EWG) nr 1538/91

Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 14 lipca 2005 r. I‑0000

Streszczenie wyroku

Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Mięso drobiowe – Normy handlowe – Przepisy odnoszące się do oznaczeń dotyczących rodzaju hodowli – Zakaz umieszczania określenia „chów kontrolowany” na etykiecie produktów

(rozporządzenie Komisji nr 1538/91, art. 10 ust. 1)

Artykuł 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia nr 1906/90 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu, zmienionego rozporządzeniem nr 1321/2002 należy interpretować w ten sposób, że określenie „chów kontrolowany” („kontrollierte Aufzucht”) stanowi oznaczenie rodzaju hodowli i w związku z tym przepis ten zabrania umieszczenia tego określenia na etykiecie produktu objętego zakresem stosowania wskazanego rozporządzenia.

(por. pkt 17 i sentencja)

































WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)

z dnia 14 lipca 2005 r.( )

Mięso drobiowe – Normy handlowe – Zakaz wskazywania na etykietach niektórych oznaczeń dotyczących rodzaju hodowli– Rozporządzenie (EWG) nr 1538/91

W sprawie C‑203/04

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Landgericht Frankfurt am Main (Niemcy) postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2004 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 7 maja 2004 r., w postępowaniu:

Gebrüder Stolle GmbH & Co. KG

przeciwko

Heidegold Geflügelspezialitäten GmbH,

TRYBUNAŁ (trzecia izba),

w składzie: A. Rosas, prezes izby, A. Borg Barthet (sprawozdawca), A. La Pergola, U. Lõhmus i A. Ó Caoimh, sędziowie

rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,

sekretarz: H. von Holstein, zastępca sekretarza,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 kwietnia 2005 r.,

uwzględniając uwagi przedstawione:

– w imieniu Gebrüder Stolle GmbH & Co. KG przez P. Deutschbeina, Rechtsanwalt,

– w imieniu Heidegold Geflügelspezialitäten GmbH przez U. Brückmanna, H.‑G. Kamanna oraz T. Beyerleina, Rechtsanwälte,

– w imieniu rządu niemieckiego przez C.‑D. Quassowskiego oraz A. Tiemann, działających w charakterze pełnomocników,

– w imieniu rządu greckiego przez G. Kanellopoulosa, V. Kontolaimosa oraz przez I. Pouli, działających w charakterze pełnomocników,

– w imieniu rządu francuskiego przez G. de Berguesa oraz A. Colomb, działających w charakterze pełnomocników,

– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez G. Brauna, działającego w charakterze pełnomocnika,

podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1906/90 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu (Dz.U. L 143, str. 11).

2 Wniosek ten został przedstawiony w ramach sporu pomiędzy przedsiębiorstwem Gebrüder Stolle GmbH & Co. KG (zwanym dalej „Gebrüder Stolle”) a spółką Heidegold Geflügelspezialität GmbH (zwaną dalej „Heidegold”) w przedmiocie używania przez Heidegold, przy wprowadzaniu do obrotu swych produktów, etykiety zawierającej określenie „Heidegold Deutsches Qualitäts‑Geflügel aus kontrollierter Aufzucht”, (Heidegold, drób niemiecki wysokiej jakości z chowu kontrolowanego, zwane dalej „określeniem spornym”).

Ramy prawne

3 Artykuł 10 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1906/90 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu (Dz.U. L 143, str. 11), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1321/2002 z dnia 22 lipca 2002 r. (Dz.U. L 194, str. 17, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1538/91”), przewiduje, że:

„1. W celu oznaczenia rodzaju hodowli [„Haltungsformen”], z wyjątkiem hodowli organicznej i biologicznej, jedynie określenia ustalone w niniejszym rozporządzeniu oraz odpowiadające im określenia w innych językach wspólnotowych, wymienione w załączniku III, mogą występować na etykietach w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2000/13/WE, o ile spełnione są odpowiednie warunki wymienione w załączniku IV:

a) » żywione z udziałem...% składnika... «;

b) » ekstensywny chów ściółkowy «;

c) » chów z wolnym wybiegiem «;

d) » tradycyjny chów z wolnym wybiegiem «;

e) » chów z wolnym wybiegiem - bez ograniczeń «.

Wymienione określenia można uzupełnić oznaczeniami odnoszącymi się do szczególnych cech charakterystycznych dla odpowiednich sposobów hodowli.

Kiedy produkcja z chowu z wybiegiem (lit. c), d) i e)) podana jest na etykiecie mięsa pochodzącego z kaczek i gęsi hodowanych do produkcji »foie gras«, umieszcza się na niej również napis »z produkcji foie gras«.

2. Podawanie wieku w momencie uboju lub długości okresu tuczu jest dopuszczalne, jedynie w przypadku gdy stosuje się jedno z określeń wymienionych w ust. 1 oraz w odniesieniu do wieku nie niższego niż wiek wskazany w załączniku IV lit. b), c) lub d). Jednakże przepisu tego nie stosuje się w przypadku zwierząt wskazanych w art. 1 ust. 1 lit. a) tiret czwarte.

[…]”.

4 Siódmy motyw tego rozporządzenia ma następujące brzmienie:

„wśród oznaczeń, które można fakultatywnie stosować na etykietach, występują oznaczenia dotyczące metody schładzania oraz poszczególnych rodzajów hodowli [„Haltungsform”]; wykorzystywanie tego ostatniego oznaczenia, w interesie ochrony konsumenta, wymaga podporządkowania ściśle określonym kryteriom dotyczącym tak warunków hodowli [„Aufzucht”], jak i progu ilościowego, w celu ustalenia niektórych kryteriów, takich jak wiek ubojowy lub okres tuczu i zawartość niektórych składników środków spożywczych”.

5 Dyrektywa 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych (Dz.U. L 109, str. 29) uchyliła dyrektywę Rady 79/112/EWG z dnia 18 grudnia 1978 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do etykietowania, prezentacji i reklamowania środków spożywczych przeznaczonych na sprzedaż konsumentowi końcowemu (Dz.U. 1979 L 33, str. 1). Artykuł 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2000/13/WE definiuje pojęcie „etykietowania”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne

6 Heidegold prowadzi rzeźnię specjalizującą się w końcowej produkcji wyrobów z drobiu. Przy wprowadzaniu swych wyrobów do obrotu używa ona etykiety zawierającej sporne określenie.

7 Gebrüder Stolle, będąca przedsiębiorstwem konkurencyjnym wobec Heidegold, jest zdania, że treść etykiety stosowanej przez Heidegold narusza art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 i że w wyniku jej używania spółka bezprawnie uzyskuje korzyść względem konkurencji. Z tego względu Gebrüder Stolle pozwała Heidegold przed Landgericht Frankfurt am Main. Żąda ona zakazania używania spornego określenia na podstawie art. 1 Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb (ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Heidegold podnosi, że nie wystąpiło naruszenie rozporządzenia nr 1538/91 ze względu na fakt, że znaczenie pojęcia „Aufzucht” nie jest równoznaczne ze znaczeniem słowa „Haltung”. W związku z tym sporne określenie nie może zostać uznane za oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsform”).

8 Landgericht Frankfurt am Main postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. (normy handlowe w odniesieniu do drobiu) należy interpretować w ten sposób, że w przypadku etykietowania w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 79/112/EWG określenie „chów kontrolowany” jest oznaczeniem rodzaju hodowli w rozumieniu art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 1538/91?”.

W przedmiocie pytania prejudycjalnego

9 Należy stwierdzić, że jakkolwiek sąd odsyłający powołuje się na art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 w wersji odnoszącej się do dyrektywy 79/112 w sprawie etykietowania, to powinien zostać uwzględniony fakt uchylenia tej dyrektywy i jej zastąpienie dyrektywą 2000/13. Dlatego też w dalszej części będzie przywoływany art. 10 rozporządzenia nr 1538/91 (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1538/91”), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem nr 1321/2002 i odnoszący się do dyrektywy nr 2000/13.

10 Jak podnosi Heidegold, pojęcia „Haltung” i „Aufzucht” są czasem używane w sposób odmienny w ramach prawa wspólnotowego. Definicja gospodarstwa zawarta w art. 2 pkt 8 dyrektywy Rady 90/539/EWG z dnia 15 października 1990 r. w sprawie warunków zdrowotnych zwierząt regulujących handel wewnątrzwspólnotowy i przywóz z państw trzecich drobiu i jaj wylęgowych (Dz.U. L 303, str. 6) zmieniona dyrektywą Rady 93/120/WE z dnia 22 grudnia 1993 r. (Dz.U. L 340, str. 35, zwanej dalej „dyrektywą 90/539”) rozróżnia te dwa pojęcia, ponieważ w rozumieniu tej dyrektywy jako gospodarstwo należy rozumieć „obiekt […] wykorzystywany w chowie [»Aufzucht«] lub przetrzymywaniu [»Haltung«] drobiu hodowlanego lub użytkowego”. Również Trybunał użył tych dwu pojęć w odmienny sposób w pkt 2 wyroku z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie C‑157/96 National Farmers’ Union i in., Rec. str. I‑2211, opisując przedsiębiorstwa reprezentowane przez skarżące związki zawodowe jako „podmioty rolnicze specjalizujące się w chowie [»Aufzucht«] w celu sprzedaży, w karmieniu, utrzymywaniu [»Haltung«], transporcie i wywozie bydła”.

11 Z powyżej przytoczonych przykładów i z brzmienia art. 2 pkt 9 lit. c) dyrektywy 90/539 wynika, że pojęcie „Aufzucht” odnosi się w większym stopniu do okresu wzrostu zwierząt, podczas gdy pojęcie „Haltung” ma znaczenie bardziej ogólne odnoszące się do całego procesu hodowli zwierząt.

12 Siódmy motyw rozporządzenia nr 1538/91 stanowi ponadto, że oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsformen”) powinno być podporządkowane ściśle określonym kryteriom dotyczącym warunków hodowli („Aufzucht”).

13 Jednocześnie art. 10 wskazanego rozporządzenia zawiera nie tylko wyrażenia odnoszące się do warunków przetrzymywania zwierząt („ekstensywny chów ściółkowy”, „chów z wolnym wybiegiem”, itd.) i które odpowiadają warunkom hodowli w rozumieniu wyrażenia „Haltungsformen”, lecz również wyrażenia odnoszące się do rozwoju zwierząt („żywione z udziałem...% składnika...”, ustalenie minimalnego wieku w momencie uboju) związane, zgodnie z lingwistycznym rozróżnieniem dokonanym w pkt 11 niniejszego wyroku, z pojęciem „Aufzucht”.

14 To samo dotyczy warunków przewidzianych w załączniku IV do rozporządzenia nr 1538/91, do których odsyła art. 10 ust. 1 pierwszy akapit tego rozporządzenia i zgodnie z którymi uwzględnia się w szczególności wiek zwierząt przy uboju w celu rozróżnienia różnych rodzajów hodowli.

15 Z powyższego wynika, że w kontekście rozporządzenia nr 1538/91, pojęcia „Aufzucht” i „Haltung” mają w znacznej części to samo znaczenie, lecz pojęcie „Haltung” jest szersze od pojęcia „Aufzucht”, i że rodzaje hodowli („Haltungsformen”) odnoszą się również do warunków hodowli („Aufzucht”).

16 Wniosek ten potwierdza analiza innych wersji językowych tego rozporządzenia, z których wynika, że w siódmym motywie użyte jest to samo słowo. Badanie różnych wersji językowych, w których został przyjęty ten tekst, wskazuje, że w języku francuskim („mode d’élevage/conditions d’élevage”), hiszpańskim („sistemas particulares de cría/condiciones de cría”) i holenderskim („bijzondere houderijsystemen/houderijsystemen”) użyto tego samego słowa [et le grec???].

17 Mając na uwadze powyższe, na postawione pytanie trzeba odpowiedzieć, iż art. 10 ust. 1 rozporządzenia nr 1538/91 należy interpretować w ten sposób, że określenie „chów kontrolowany” („kontrollierte Aufzucht”) stanowi oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsform”) i w związku z tym przepis ten zabrania umieszczenia tego określenia na etykiecie produktu objętego zakresem stosowania wskazanego rozporządzenia.

W przedmiocie kosztów

18 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem; do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:

Artykuł 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1538/91 z dnia 5 czerwca 1991 r. wprowadzającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1906/90 w sprawie niektórych norm handlowych w odniesieniu do drobiu, zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1321/2002 z dnia 22 lipca 2002 r., należy interpretować w ten sposób, że określenie „chów kontrolowany” („kontrollierte Aufzucht”) stanowi oznaczenie rodzaju hodowli („Haltungsform”) i w związku z tym przepis ten zabrania umieszczenia tego określenia na etykiecie produktu objętego zakresem stosowania wskazanego rozporządzenia.

Podpisy.