Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dowód na istnienie uchybienia – Ciężar dowodu spoczywający na Komisji – Domniemania – Niedopuszczalność – Niedotrzymanie obowiązku informowania nałożonego na państwa członkowskie przez dyrektywę – Konsekwencje

(art. 10 WE i 226 WE)

2. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Przedmiot sporu – Określenie w trakcie postępowania poprzedzającego wniesienie skargi – Późniejsza zmiana o charakterze ograniczającym – Dopuszczalność

(art. 226 WE)

3. Zbliżanie ustawodawstw – Ochrona prawna wynalazków biotechnologicznych – Dyrektywa 98/44 – Zdolność patentowa wynalazków wykorzystujących materiał biologiczny – Zdolność patentowa elementów wyizolowanych z ciała ludzkiego lub w inny sposób wytworzonych przy pomocy sposobu technicznego – Przepisy krajowe ograniczające się do określenia w sposób ogólny warunków udzielenia patentu dla jakiegokolwiek wynalazku – Niedopuszczalność w braku potwierdzenia w orzecznictwie zdolności patentowej tych wynalazków czy tych elementów

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/44/WE, art. 3 ust. 1 i art.5 ust. 2)

4. Zbliżanie ustawodawstw – Ochrona prawna wynalazków biotechnologicznych – Dyrektywa 98/44 – Brak zdolności patentowej niektórych specyficznych sposobów, takich jak klonowanie ludzi oraz wykorzystywanie embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych – Przepisy krajowe ograniczające się do wykluczenia zdolności patentowej wynalazków sprzecznych z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami – Niedopuszczalność

(dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/44/WE, art. 6 ust. 1 i 2)

Summary

1. O ile w ramach postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 226 WE na Komisji, która musi ustalić wystąpienie zarzucanego uchybienia, spoczywa obowiązek przedstawienia Trybunałowi informacji niezbędnych do zbadania, bez możliwości oparcia się na jakimkolwiek domniemaniu, czy wspomniane uchybienie miało miejsce, to na państwach członkowskich ciąży obowiązek, na podstawie art. 10 WE, ułatwienia Trybunałowi wypełniania jego zadań. Ponadto w tym właśnie celu niektóre dyrektywy nakładają na państwa członkowskie obowiązek informowania.

W braku tej informacji Komisja nie może stwierdzić, czy państwo członkowskie w rzeczywistości i w całości wprowadziło dyrektywę w życie. Uchybienie temu zobowiązaniu przez państwo członkowskie, niezależnie od tego, czy informacja w ogóle nie została przedstawiona, czy przedstawiono ją w sposób niewystarczająco jasny i precyzyjny, może stanowić samodzielną podstawę do wszczęcia postępowania na podstawie art. 226 WE. Zainteresowane państwo członkowskie nie może zatem zarzucić Komisji nieprecyzyjności skargi wszczynającej postępowanie, zważywszy, iż wynika ona z zachowania tego państwa.

(por. pkt 26, 27, 29)

2. Przedmiot skargi o stwierdzenie uchybienia na podstawie art. 226 WE jest ograniczony także poprzez przewidziane w tym przepisie postępowanie poprzedzające wniesienie skargi w ten sposób, że skarga musi być oparta na tym samym uzasadnieniu i na tych samych zarzutach, co uzasadniona opinia. Wymóg ten nie może jednak zakładać w każdym przypadku całkowitej zbieżności między treścią zarzutów w piśmie wzywającym do usunięcia uchybienia, w uzasadnionej opinii oraz w żądaniu skargi, o ile przedmiot sporu nie został rozszerzony lub zmieniony.

Tak jest, w przypadku gdy Komisja, przedstawiwszy państwu członkowskiemu zarzut całkowitego braku transpozycji danej dyrektywy, precyzuje następnie, że transpozycja wskazana przez to państwo po raz pierwszy w późniejszym stadium postępowania jest w każdym razie nieprawidłowa lub niezupełna w odniesieniu do niektórych przepisów tej dyrektywy. Zarzut taki jest bowiem zawarty w zarzucie opartym na całkowitym braku transpozycji i ma w stosunku do niego charakter subsydiarny.

(por. pkt 35, 39, 40)

3. Uchybia zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 2 dyrektywy 98/44 w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych, państwo członkowskie, które nie przewiduje ani zdolności patentowej wynalazków wykorzystujących materiał biologiczny, ani elementów wyizolowanych z ciała ludzkiego lub w inny sposób wytworzonych przy pomocy sposobu technicznego, lecz ogranicza się do określenia w sposób ogólny warunków udzielenia patentu dla jakiegokolwiek wynalazku, nie przedstawiając ponadto żadnej specyficznej sądowej decyzji w przedmiocie zdolności patentowej tych wynalazków czy tych elementów. W istocie, w tych okolicznościach wydaje się, że wbrew postawionemu w dyrektywie 98/44 celowi wyjaśnienia zakresu ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych, w prawie zainteresowanego państwa członkowskiego utrzymuje się stan niepewności w odniesieniu do możliwości uzyskania ich ochrony.

(por. pkt 59–61, 71–73)

4. Uchybia zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 6 ust. 2 dyrektywy 98/44 w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych, państwo członkowskie, które nie przewiduje w sposób wyraźny braku zdolności patentowej niektórych specyficznych sposobów, takich jak klonowanie ludzi oraz wykorzystywanie embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych, lecz ogranicza się do wykluczenia w ogólny sposób zdolności patentowej wynalazków, których wykorzystanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, oraz czynności rozporządzania ciałem ludzkim.

W istocie w przeciwieństwie do art. 6 ust. 1 tej dyrektywy, który pozostawia organom administracyjnym oraz sądom państw członkowskich szeroki zakres uznania w kwestii wykluczenia zdolności patentowej wynalazków, których wykorzystanie do celów handlowych byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, ust. 2 tego artykułu nie pozostawia państwom członkowskim żadnego zakresu uznania w odniesieniu do wykluczenia zdolności patentowej wyliczonych w nim sposobów i zastosowań, ponieważ celem tego przepisu jest właśnie objęcie wyłączeń przewidzianych w ust. 1.

(por. pkt 78, 80)