Keywords

Summary



Keywords

1. Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych – Klauzula oparta na zasadzie słuszności ustanowiona w art. 905 rozporządzenia nr 2454/93 – Zakres – Uprawnienia decyzyjne Komisji – Sposoby wykonania – „Sytuacja szczególna” – Pojęcie – Niepowiadomienie przez organy krajowe działającej w dobrej wierze osoby zobowiązanej do zapłaty należności o przebiegu dochodzenia ze względu na dobro tego dochodzenia – Zaliczenie

(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 239; rozporządzenie Komisji nr 2454/93, art. 905)

2. Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych – Klauzula oparta na zasadzie słuszności ustanowiona w art. 905 rozporządzenia nr 2454/93 – Zakres – Uprawnienia decyzyjne Komisji – Sposoby wykonania – „Brak oczywistego zaniedbania” – Pojęcie – Niewykupienie ubezpieczenia – Wyłączenie

(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 239; rozporządzenie Komisji nr 2454/93, art. 905)

Summary

1. Artykuł 905 rozporządzenia nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, będący przepisem, który doprecyzowuje i rozwija normę odnoszącą się do zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych zawartą w art. 239 kodeksu celnego ustanawia generalną klauzulę słuszności, przeznaczoną do stosowania w szczególności w wyjątkowych sytuacjach, nieodpowiadających żadnej z okoliczności określonych w art. 900–904 rozporządzenia wykonawczego. Z brzmienia wspomnianego artykułu wynika, że zwrot należności celnych przywozowych uzależniony jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek, którymi są po pierwsze – zaistnienie szczególnej sytuacji, a po drugie – brak oczywistego zaniedbania i oszustwa po stronie zainteresowanego.

Z okolicznościami mającymi przesądzić o zaistnieniu sytuacji szczególnej mamy do czynienia wówczas, gdy w świetle zasady słuszności, będącej celem i stanowiącej podstawę art. 239 kodeksu celnego, zostanie stwierdzone istnienie czynników mogących postawić wnioskodawcę w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących tę samą działalność, tak że nakładanie na ten podmiot gospodarczy ciężaru, którego normalnie by nie poniósł, byłoby niesłuszne.

Aby określić, czy niektóre okoliczności przesądzają o zaistnieniu szczególnej sytuacji, Komisja powinna ocenić całość istotnych okoliczności faktycznych. Jednak, choć Komisji przysługuje pewien zakres swobodnego uznania, jeśli chodzi o stosowanie klauzuli słuszności, to, korzystając z niego, musi ona rzeczywiście wyważyć z jednej strony interes Wspólnoty polegający na zapewnieniu przestrzegania przepisów celnych, a z drugiej strony interes działającego w dobrej wierze podmiotu gospodarczego, polegający na uniknięciu ponoszenia strat wykraczających poza normalne ryzyko handlowe.

W tym zakresie, chociaż korzystanie przez organy celne lub policję z uprawnień śledczych jest zgodne z prawem, niepowiadomienie osoby zobowiązanej do zapłaty należności o przebiegu prowadzonego dochodzenia i o wykryciu nadużycia, dla dobra tego dochodzenia, stanowi, przy braku jakiegokolwiek oszustwa czy zaniedbania ze strony tej osoby, sytuację szczególną.

(por. pkt 34, 35, 39, 40, 54, 59, 60)

2. Aby ocenić, czy zachodzi przypadek oczywistego zaniedbania w rozumieniu art. 239 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny, i art. 905 rozporządzenia nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania kodeksu celnego, należy wziąć pod uwagę w szczególności zawiłość przepisów, których niedopełnienie powoduje powstanie długu celnego, a także doświadczenie zawodowe i staranność podmiotu. Jednakże te trzy czynniki stanowią tylko kryteria oceny, na podstawie których Komisja musi ocenić in concreto, czy zachowanie podmiotu gospodarczego cechowało oczywiste zaniedbanie, czy nie. Komisja musi bowiem w ramach swojej analizy ustalić konkretne działania lub zaniechania wnioskodawcy ubiegającego się o umorzenie, które każde z osobna lub wszystkie razem przesądzają o istnieniu oczywistego zaniedbania, w szczególności w świetle wspomnianych kryteriów.

W tym względzie, chociaż zadaniem podmiotów gospodarczych jest zabezpieczenie się przed normalnym ryzykiem handlowym, a zatem sam fakt poniesienia straty finansowej nie stanowi szczególnej sytuacji w rozumieniu wspólnotowych przepisów celnych, to jednak nie można zgodzić się z tym, że niewykupienie ubezpieczenia samo w sobie stanowi oczywiste zaniedbanie ze strony podmiotu gospodarczego. W dodatku z art. 239 rozporządzenia nr 2913/92 i art. 905 rozporządzenia nr 2454/93 wynika, że między zarzucanym podmiotowi zaniedbaniem i stwierdzoną szczególną sytuacją musi istnieć związek. Wobec braku takiego związku oddalenie wniosku o umorzenie lub zwrot byłoby niesłuszne.

(por. pkt 75, 77, 83, 84)