Sprawa C‑223/14

Tecom Mican SL

i

José Arias Domínguez

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Juzgado de Primera Instancia no 7 de Las Palmas de Gran Canaria)

„Odesłanie prejudycjalne — Współpraca sądowa w sprawach cywilnych — Doręczanie dokumentów sądowych i pozasądowych — Pojęcie „dokumentu pozasądowego” — Dokument prywatny — Skutki transgraniczne — Funkcjonowanie rynku wewnętrznego”

Streszczenie – wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 11 listopada 2015 r.

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 32)

Artykuł 16 rozporządzenia nr 1393/2007 dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylającego rozporządzenie nr 1348/2000 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „dokumentu pozasądowego”, o którym mowa w tym przepisie, nie obejmuje jedynie dokumentów sporządzonych lub poświadczonych przez organy władzy publicznej lub urzędników państwowych, ale także dokumenty prywatne, których formalne przekazanie ich adresatowi mającemu miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą jest niezbędne do wykonywania, udowodnienia lub ochrony prawa, bądź roszczeń w sprawach cywilnych lub handlowych. W istocie wobec braku precyzyjnego brzmienia art. 16 rozporządzenia nr 1393/2007 do określenia zakresu omawianego pojęcia należy uwzględnić kontekst wspomnianego art. 16 oraz cele realizowane przez to rozporządzenie, a także, w danym wypadku, jego genezę. W odniesieniu do kontekstu rozporządzenie nr 1393/2007, przyjęte na podstawie art. 61 lit. c) WE, ustanawia, jak zostało to wskazane w jego motywie 1, mechanizm wewnątrzwspólnotowego doręczania dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych, mający na celu stopniowe ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. W tym względzie rozporządzenie to – zgodnie z jego motywem 2 – ma na celu poprawienie i przyspieszenie przepływu między państwami członkowskimi dokumentów sądowych i pozasądowych dotyczących spraw cywilnych lub handlowych, aby wzmocnić prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Mając zatem na względzie prace przygotowawcze do przyjęcia rozporządzenia nr 1393/2007, a w szczególności kontekst problematyki rozwoju współpracy sądowej w sprawach cywilnych, w zakres której wpisuje się to rozporządzenie, pojęcie „dokumentu pozasądowego” w rozumieniu art. 16 tego rozporządzenia należy interpretować jako obejmujące zarówno dokumenty sporządzone lub poświadczone przez organy władzy publicznej lub urzędników państwowych, a także dokumenty prywatne, których formalne przekazanie ich adresatowi mającemu miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą jest niezbędne do wykonywania, udowodnienia lub ochrony prawa, bądź roszczeń w sprawach cywilnych lub handlowych. Transgraniczne przekazywanie takich dokumentów prywatnych za pomocą ustanowionemu przez rozporządzenie nr 1393/2007 mechanizmu doręczania przyczynia się bowiem do wzmocnienia współpracy w sprawach cywilnych lub handlowych, prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz wspomaga stopniowe ustanawianie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii Europejskiej. (por. pkt 35–38, 44–46; pkt 1 sentencji)

Rozporządzenie nr 1393/2007 dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylającego rozporządzenie nr 1348/2000 należy interpretować w ten sposób, że doręczenie dokumentu pozasądowego zgodnie z ustanowionymi przez to rozporządzenie zasadami jest dopuszczalne nawet wtedy, gdy pierwsze doręczenie tego dokumentu zostało już dokonane przez wnioskodawcę inną drogą przekazania nieprzewidzianą przez wspomniane rozporządzenie lub za pomocą innego, ustanowionego przez to rozporządzenie sposobu przekazywania. W istocie co się tyczy po pierwsze wypadku, w którym wnioskodawca dokonał pierwszego doręczenia na podstawie zasad nieprzewidzianych przez rozporządzenie nr 1393/2007, rozporządzenie to przewiduje jedynie dwie okoliczności, w jakich doręczenie dokumentu między państwami członkowskimi jest wyłączone z zakresu jego stosowania i nie może zostać przeprowadzone w sposób przewidziany przez to rozporządzenie, czyli, po pierwsze, w przypadku gdy adres zamieszkania lub zwykłego pobytu adresata nie jest znany, oraz po drugie, w przypadku gdy adresat ustanowił upoważnionego przedstawiciela w państwie członkowskim, w którym toczy się postępowanie sądowe. Zatem wspomniane rozporządzenie nie przewiduje żadnego innego wyjątku od możliwości skorzystania ze sposobów ustanowionych w celu przekazania dokumentu pozasądowego pomiędzy państwami członkowskimi, w przypadku gdy wnioskodawca doręczył już uprzednio ten sam dokument drogą przekazania inną niż te przewidziane przez owo rozporządzenie. W drugiej kolejności, w odniesieniu do konsekwencji związanych z przypadkiem, w którym wnioskodawca dokonał pierwszego doręczenia zgodnie z zasadami ustanowionymi przez rozporządzenie nr 1393/2007 rozporządzenie to w sposób wyczerpujący ustanawia różne sposoby przekazywania znajdujące, na mocy jego art. 16, zastosowanie do doręczeń dokumentów pozasądowych. Rozporządzenie to nie ustanowiło jednak hierarchii różnych przewidzianych przez nie sposobów przekazywania. Ponadto w celu zapewnienia szybkiego transgranicznego przekazywania danych dokumentów rozporządzenie to nie wymaga ani od jednostek przekazujących, ani jednostek przyjmujących, ani przedstawicieli dyplomatycznych, czy konsularnych, ani od urzędników sądowych, innych urzędników, czy też innych właściwych osób państwa przyjmującego kontroli stosowności lub trafności podstaw, dla których wnioskodawca domaga się doręczenia dokumentu w drodze ustanowionych sposobów przekazywania. Wynika z tego, że w zakresie doręczania dokumentów pozasądowych wnioskodawca może wybrać nie tylko jeden z ustanowionych przez rozporządzenie nr 1393/2007 sposobów przekazywania dokumentów, lecz może także skorzystać, jednocześnie lub kolejno, z kilku sposobów, które uzna on w danych okolicznościach za najdogodniejsze lub najwłaściwsze. (por. pkt 49, 51, 52, 54, 57–59, 61; pkt 2 sentencji)