Sprawa C-82/03

Komisja Wspólnot Europejskich

przeciwko

Republice Włoskiej

Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego – Artykuł 10 WE – Współpraca z instytucjami wspólnotowymi – Nieprzekazanie informacji Komisji

Streszczenie wyroku

Państwa Członkowskie – Zobowiązania – Nadzór powierzony Komisji – Obowiązki Państw Członkowskich – Współpraca w postępowaniach wyjaśniających w dziedzinie uchybienia zobowiązaniom Państwa Członkowskiego

(art. 10 i 226 WE)





WYROK TRYBUNAŁU (druga izba)

z dnia 13 lipca 2004 r. ( )

Uchybienie zobowiązaniom Państwa Członkowskiego – Artykuł 10 WE – Współpraca z instytucjami wspólnotowymi – Nieprzekazanie informacji Komisji

W sprawie C‑82/03

Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez A. Aresu, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona skarżąca,

przeciwko

Republice Włoskiej, reprezentowanej przez I. Braguglię, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez A. Cingolę oraz P. Gentilego, avvocati dello Stato, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, że nie współpracując w sposób lojalny z Komisją w sprawie dotyczącej zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 10 WE,

TRYBUNAŁ (druga izba),

w składzie: C. W. A. Timmermans, prezes izby, C. Gulmann, J. N. Cunha Rodrigues, F. Macken, N. Colneric (sprawozdawca), sędziowie,

rzecznik generalny: M. Poiares Maduro,

sekretarz: R. Grass,

uwzględniając sprawozdanie sędziego sprawozdawcy,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 2004 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1 Pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu 25 lutego 2003 r. Komisja Wspólnot Europejskich wniosła w trybie art. 226 WE skargę zmierzającą do stwierdzenia, że nie współpracując w sposób lojalny z Komisją w sprawie dotyczącej zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 10 WE.

2 Postanowienie to stanowi, co następuje:

„Państwa Członkowskie podejmują wszelkie właściwe środki ogólne lub szczególne w celu zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z niniejszego Traktatu lub z działań instytucji Wspólnoty. Ułatwiają one Wspólnocie wypełnianie jej zadań.

Powstrzymują się one od podejmowania wszelkich środków, które mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów niniejszego Traktatu”.

Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi

3 W roku 2000 Komisja otrzymała doniesienie pewnego przedsiębiorcy odnoszące się do stosowania dyrektywy Rady 89/655/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotyczącej minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny użytkowania sprzętu roboczego przez pracowników podczas pracy (druga dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. l dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.U. L 393, str. 13). Zdaniem składającego doniesienie, w jednej z oczyszczalni ścieków nie były przestrzegane wymogi bezpieczeństwa, o których mowa w pkt 2.5, 2.8, 2.14, 2.16 i 2.19 załącznika I do dyrektywy 89/655.

4 W dniu 3 sierpnia 2000 r. Komisja wystosowała do Republiki Włoskiej pismo z żądaniem dostarczenia informacji na temat zarzucanych faktów, które umożliwiłyby jej bardziej wnikliwe zbadanie sytuacji.

5 Wobec braku odpowiedzi władz włoskich na pierwsze pismo w dniu 19 marca 2001 r. Komisja przesłała temu Państwu Członkowskiemu drugie pismo z żądaniem dostarczenia informacji, które również pozostało bez odpowiedzi.

6 Z powyższych pism wynika, że naruszenia będące przedmiotem doniesienia, które wpłynęło do Komisji, dotyczyły „oczyszczalni ścieków położonej w gminie Mandello del Lario w Lombardii”.

7 Uznając w szczególności, że brak odpowiedzi władz włoskich oznacza brak ze strony tego rządu lojalnej współpracy w rozumieniu art. 10 WE, Komisja wszczęła postępowanie w trybie art. 226 WE. Po przesłaniu Republice Włoskiej wezwania do usunięcia uchybienia i przedstawienia uwag w dniu 18 lipca 2002 r. Komisja przesłała jej uzasadnioną opinię, wzywając to Państwo Członkowskie do podjęcia kroków niezbędnych celem zastosowania się do tej opinii w terminie dwóch miesięcy od chwili jej doręczenia.

8 Ponieważ Komisja nie otrzymała od władz włoskich żadnej odpowiedzi, wniosła ona niniejszą skargę.

W przedmiocie skargi

Argumenty stron

9 Komisja podnosi, iż stwierdziła brak współpracy ze strony władz włoskich, które mimo licznych prób nawiązania kontaktu ze strony Komisji nie dostarczyły żadnych informacji na temat okoliczności będących przedmiotem doniesienia. Swym upartym milczeniem rząd włoski udaremnił próby poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do przeprowadzenia szczegółowej analizy doniesienia. Ten brak współpracy nie jest zgodny ani z duchem, ani z literą zobowiązania do lojalnej współpracy, które ciąży na Państwach Członkowskich na mocy art. 10 WE.

10 Rząd włoski podnosi, że skarga jest niedopuszczalna, a w każdym razie bezzasadna.

11 Twierdzi on, że skarga nie zawiera minimalnego opisu stanu faktycznego, który jest niezbędny z punktu widzenia wykonywania prawa do obrony oraz późniejszego orzeczenia sądowego. Ani bowiem ze skargi, ani z innych dołączonych do niej dokumentów nie można wysnuć informacji o nazwie lub miejscu położenia oczyszczalni będącej przedmiotem doniesienia.

12 W konsekwencji władze włoskie stanęły przed obiektywną trudnością zidentyfikowania właściwych organów kontrolnych w dziedzinie ochrony pracowników celem szybkiego zlecenia określonych kontroli. Stąd, zdaniem rządu włoskiego, impas, w jakim znalazła się przedmiotowa sprawa, jest wyłączną winą Komisji.

Ocena Trybunału

13 Skarga jest dopuszczalna, albowiem spełnia wymogi przewidziane w art. 21 ust. 1 Statutu Trybunału Sprawiedliwości oraz art. 38 § 1 regulaminu, w szczególności w zakresie dotyczącym oznaczenia przedmiotu sporu oraz zwięzłego przedstawienia podnoszonych zarzutów. Chodzi tu o zarzut naruszenia art. 10 WE poprzez niedostarczenie informacji na temat okoliczności będących przedmiotem doniesienia, które zostały opisane po raz pierwszy w piśmie z dnia 3 sierpnia 2000 r. Wobec tego zarzutu Republika Włoska miała pełną możliwość skorzystania ze swego prawa do obrony.

14 Skarga jest również zasadna.

15 Z art. 10 WE wynika, że Państwa Członkowskie mają obowiązek współpracy w dobrej wierze we wszelkich postępowaniach wyjaśniających wszczętych przez Komisję w trybie art. 226 WE oraz dostarczania Komisji wszelkich informacji żądanych przez nią w tym kontekście (zob. w szczególności wyroki z dnia 11 grudnia 1985 r. w sprawie 192/84 Komisja przeciwko Grecji, Rec. str. 3967, pkt 19 oraz z dnia 6 marca 2003 r. w sprawie C‑478/01 Komisja przeciwko Luksemburgowi, Rec. str. I‑2351, pkt 24).

16 Tymczasem Republika Włoska mimo wielokrotnych wezwań nie dostarczyła żadnej z żądanych informacji.

17 Wskazanie miejsca będącego przedmiotem doniesienia wynikało w sposób jasny z pism, które Komisja przesyłała przed wszczęciem postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, do których to pism odwołuje się zresztą zarówno w piśmie z dnia 23 października 2001 r. wzywającym do usunięcia uchybienia, jak i w uzasadnionej opinii z dnia 18 lipca 2002 r. Tak więc władze włoskie znały fakty, które umożliwiały im odpowiedź na żądania Komisji.

18 W konsekwencji należy stwierdzić, że nie współpracując w sposób lojalny z Komisją w sprawie dotyczącej zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w oczyszczalni ścieków położonej w gminie Mandello del Lario w Lombardii (Włochy), Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 10 WE.

W przedmiocie kosztów

19 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Ponieważ Komisja wniosła o obciążenie Republiki Włoskiej kosztami postępowania, a Republika Włoska przegrała sprawę, należy obciążyć ją kosztami postępowania.

Z powyższych względów

TRYBUNAŁ (druga izba)

orzeka, co następuje:

1) Nie współpracując w sposób lojalny z Komisją Wspólnot Europejskich w sprawie dotyczącej zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w oczyszczalni ścieków położonej w gminie Mandello del Lario w Lombardii (Włochy), Republika Włoska uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 10 WE.

2) Republika Włoska zostaje obciążona kosztami postępowania.

Timmermans Gulmann Cunha Rodrigues

Macken Colneric

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 13 lipca 2004 r.

Sekretarz Prezes drugiej izby