Sprawa T-266/02

Deutsche Post AG

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

„Pomoc państwa — Środki przyjęte przez władze niemieckie na rzecz Deutsche Post AG — Decyzja uznająca pomoc za niezgodną ze wspólnym rynkiem i nakazująca jej odzyskanie — Usługa w ogólnym interesie gospodarczym — Rekompensata dodatkowych kosztów powstałych na skutek polityki sprzedaży ze stratą w sektorze przewozu paczek od drzwi do drzwi — Brak korzyści”

Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (trzecia izba w składzie powiększonym) z dnia 1 lipca 2008 r. II ‐ 1237

Streszczenie wyroku

Pomoc przyznawana przez państwa – Postępowanie administracyjne – Uprawnienie Komisji oparcia się na informacjach, którymi dysponuje – Przesłanka – Uprzednie skorzystanie z uprawnienia do skierowania nakazu do państwa członkowskiego

(art. 86 ust. 2 WE, art. 87 ust. 1 WE)

(art. 86 ust. 2 WE, art. 87 ust. 1 WE)

W zakresie w jakim interwencja państwa powinna zostać uznana za rekompensatę stanowiącą świadczenie wzajemne w stosunku do świadczeń spełnionych przez przedsiębiorstwa z niej korzystające w celu wykonania zobowiązań z zakresu usług publicznych, nie wchodzi ona w zakres zastosowania art. 87 ust. 1 WE, o ile rzeczywiście przedsiębiorstwa te nie czerpią z tego tytułu korzyści finansowych, a zatem taka interwencja nie prowadzi do postawienia tych przedsiębiorstw w bardziej korzystnej sytuacji konkurencyjnej względem konkurujących z nimi. W konkretnym przypadku, aby taka rekompensata mogła uniknąć zakwalifikowania jako pomocy państwa, musi zostać spełniony szereg przesłanek. Po pierwsze, przedsiębiorstwo będące beneficjentem powinno być rzeczywiście zobowiązane do wykonywania zobowiązań z zakresu usług publicznych i zobowiązania te powinny być wyraźnie określone. Po drugie, parametry, na podstawie których obliczona jest rekompensata, muszą być wcześniej ustalone w obiektywny i przejrzysty sposób, tak aby nie powodowała ona powstania korzyści ekonomicznej mogącej prowadzić do uprzywilejowania przedsiębiorstwa będącego beneficjentem w stosunku do przedsiębiorstw konkurencyjnych. Po trzecie, rekompensata nie może przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych celem wykonania zobowiązań z zakresu usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz racjonalnej korzyści z tytułu wypełniania tych zobowiązań. Po czwarte, jeżeli wybór przedsiębiorstwa, któremu ma zostać powierzone wykonywanie zobowiązań z zakresu usług publicznych, nie został w danym przypadku dokonany w ramach procedury udzielania zamówień publicznych, poziom koniecznej rekompensaty powinien zostać ustalony na podstawie analizy kosztów, jakie przeciętne przedsiębiorstwo, prawidłowo zarządzane i odpowiednio wyposażone do tego, by móc uczynić zadość wymogom stawianym usługom interesu publicznego, poniosłoby na wykonanie takich zobowiązań, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz racjonalnego zysku osiąganego przy wypełnianiu tych zobowiązań. (por. pkt 72, 73)

W przypadku gdy danemu przedsiębiorstwu zostały przyznane zasoby państwowe jako rekompensata dodatkowych kosztów związanych z wykonywaniem usług w ogólnym interesie gospodarczym z zachowaniem warunków ustanowionych w wyroku Trybunału z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie C-280/00 Altmark, Komisja nie może — pod rygorem pozbawienia skuteczności art. 86 ust. 2 WE — zakwalifikować jako pomocy państwa całości lub części przyznanych zasobów publicznych, jeżeli łączna kwota tych zasobów jest niższa od dodatkowych kosztów wywołanych wykonywaniem tychże usług. (por. pkt 74)

W ramach postępowania administracyjnego w zakresie pomocy państwa Komisja jest uprawniona do wydania decyzji opartej na dostępnych informacjach, w przypadku gdy ma do czynienia z państwem członkowskim, które nie wywiązało się ze swego obowiązku współpracy i które nie dostarcza informacji, których zażądała ona w celu zbadania zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem. Jednak przed wydaniem takiej decyzji Komisja ma obowiązek uczynienia zadość pewnym wymogom proceduralnym. W szczególności powinna skierować do państwa członkowskiego nakaz dostarczenia jej w określonym przez nią terminie wszelkich dokumentów informacji i danych koniecznych do zbadania zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem. Tylko w sytuacji, gdy to państwo członkowskie — pomimo nakazu Komisji — nie udzieli zażądanych przez nią informacji, ma ona prawo zakończyć postępowanie i wydać decyzję stwierdzającą zgodność lub niezgodność pomocy ze wspólnym rynkiem na podstawie dowodów, którymi dysponuje. Wymogi te przedstawiono i skonkretyzowano w art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 3 i w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 659/1999 w sprawie stosowania art. 88 WE. (por. pkt 75)