Keywords

Summary



Keywords

1. Prawo wspólnotowe – Zasady – Prawo do skutecznej ochrony sądowej

(art. 230 WE; art. 263 akapit pierwszy TFUE)

2. Zamówienia publiczne Wspólnot Europejskich – Procedura przetargowa – Obowiązek przestrzegania zasady równego traktowania oferentów

(rozporządzenie Rady nr 1605/2002, art. 89 ust. 1, art. 98 ust. 1; rozporządzenie Komisji nr 2342/2002, art. 143 ust. 2)

3. Zamówienia publiczne Wspólnot Europejskich – Procedura przetargowa – Udzielanie zamówień – Najkorzystniejsza ekonomicznie oferta – Kryteria udzielania

(rozporządzenie Rady nr 1605/2002, art. 97 ust. 1, 2; rozporządzenie Komisji nr 2342/2002, art. 138 ust. 2, 3)

4. Zamówienia publiczne Wspólnot Europejskich – Procedura przetargowa – Udzielanie zamówień – Najkorzystniejsza ekonomicznie oferta – Kryteria udzielania

(rozporządzenie Rady nr 1605/2002, art. 89 ust. 1, art. 97; rozporządzenie Komisji nr 2342/2002, art. 138 ust. 3)

5. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzja o nieprzyjęciu oferty wydana w ramach procedury udzielania zamówień publicznych

(art. 253 WE; rozporządzenie Rady nr 1605/2002, art. 100 ust. 2; rozporządzenie Komisji nr 2342/2002, art. 149)

6. Zamówienia publiczne Wspólnot Europejskich – Udzielenie zamówienia w wyniku przetargu – Udzielanie zamówień

(rozporządzenie Komisji nr 2342/2002, art. 146 ust. 1, art. 147 ust. 3)

Summary

1. Wspólnota Europejska jest wspólnotą prawa i traktat ustanawia zupełny system środków prawnych i procedur w celu powierzenia Trybunałowi kontroli zgodności z prawem aktów instytucji. System ustanowiony w traktacie polega na tym, by poddać skardze bezpośredniej wszelkie akty wydawane przez instytucje i mające na celu wywołanie skutków prawnych.

A zatem każdy akt pochodzący od organizacji takiej jak Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA), mający na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich, powinien podlegać kontroli sądowej.

Nie ulega wątpliwości, że EMSA nie należy do instytucji wymienionych w art. 230 WE. Jednakże takie organizacje są uprawnione do wydawania aktów mających na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich – co bez wątpienia ma miejsce w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, w sytuacji gdy organizacje te wydają decyzje o odrzuceniu oferty jednego oferenta i udzieleniu zamówienia innemu oferentowi. Jest niedopuszczalne, aby we wspólnocie prawa tego rodzaju akty były pozbawione kontroli sądowej.

Wynika z tego, że decyzje wydane przez EMSA w ramach procedur udzielania zamówień publicznych i mające na celu wywołanie skutków prawnych wobec osób trzecich stanowią akty podlegające zaskarżeniu. Rozwiązanie to jest zresztą potwierdzone przez art. 263 akapit pierwszy TFUE, zgodnie z którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do kontroli legalności aktów organów lub jednostek organizacyjnych Unii, które zmierzają do wywarcia skutków prawnych wobec osób trzecich.

(por. pkt 64–67, 75)

2. Instytucja zamawiająca jest zobowiązana do czuwania, w każdej fazie postępowania przetargowego, nad poszanowaniem zasady równości traktowania, a w konsekwencji do równości szans wszystkich oferentów. System niezakłóconej konkurencji, taki jak przewidziany przez traktat, może być zagwarantowany tylko wtedy, gdy zapewniona jest równość szans pomiędzy różnymi podmiotami gospodarczymi. W świetle tej zasady oferta złożona przez oferenta drogą pocztową, która dotarła do instytucji zamawiającej po upływie wyznaczonego ostatecznego terminu, bez stempla pocztowego i bez dowodu wysłania jej przesyłką poleconą zgodnie z wymogami danego ogłoszenia o zamówieniu, nie może być otwarta ani przyjęta przez instytucję zamawiającą, ponieważ w braku poświadczającego stempla pocztowego i dowodu jej nadania przesyłką poleconą należy uznać, że oferta ta wpłynęła do instytucji zamawiającej w dniu jej otrzymania.

Uchybienie proceduralne może prowadzić do stwierdzenia nieważności rozpatrywanej decyzji w całości lub w części wyłącznie w razie wykazania, że w braku tego uchybienia postępowanie administracyjne mogłoby mieć inny wynik, a zatem zaskarżona decyzja mogłaby mieć inną treść. Tak więc gdyby oferta złożona w wyżej opisanych okolicznościach była tą, która została ostatecznie przyjęta przez instytucję zamawiającą, postępowanie administracyjne musiałoby mieć inny wynik, ponieważ rzeczona oferta nie zostałaby oceniona przez komitet oceniający oferty, a treść decyzji o udzieleniu zamówienia musiałaby być inna.

Ponadto gdyby w wyniku postępowania przetargowego pozostała tylko jedna oferta, instytucja zamawiająca – nie mając już możliwości porównania cen lub innych cech różnych ofert w celu wybrania, dla udzielenia zamówienia, najkorzystniejszej ekonomicznie oferty, nie jest zobowiązana do udzielenia zamówienia jedynemu oferentowi uznanemu za zdolnego do uczestniczenia w nim i może unieważnić omawiane zamówienie i wszcząć nowy przetarg.

(por. pkt 85, 90, 92, 96, 99, 102–105)

3. Jeżeli udzielenie zamówienia nastąpiło przez przyjęcie najkorzystniejszej ekonomicznie oferty, instytucja zamawiająca powinna zdefiniować i sprecyzować w specyfikacji istotnych warunków zamówienia kryteria udzielenia zamówienia umożliwiające ocenę treści ofert. Kryteria te powinny ponadto, zgodnie z art. 138 ust. 2 rozporządzenia nr 2342/2002 ustanawiającego zasady wykonania rozporządzenia finansowego, być uzasadnione przez przedmiot zamówienia. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu instytucja zamawiająca powinna określić, w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacjach, wskaźniki korygujące, jakie zastosuje do każdego z kryteriów w celu określenia najkorzystniejszej ekonomicznie oferty. Przepisy te mają na celu przestrzeganie zasad równości traktowania i przejrzystości na etapie oceny ofert w świetle udzielenia zamówienia.

Celem tych przepisów jest zatem umożliwienie wszystkim dostatecznie poinformowanym i wykazującym zwykłą staranność oferentom interpretacji kryteriów udzielenia zamówienia w ten sam sposób oraz w konsekwencji dysponowania takimi samymi szansami w sformułowaniu warunków swej oferty.

Choć wprawdzie kryteria, które instytucje zamawiające mogą stosować, nie są wymienione w sposób wyczerpujący w art. 138 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego i w związku z tym przepis ten pozostawia instytucjom zamawiającym wybór co do kryteriów udzielenia zamówienia, które zechcą zastosować, to jednak wybór ten musi się ograniczać do kryteriów zmierzających do wyłonienia najkorzystniejszej ekonomicznie oferty.

Ponadto kryteria stosowane przez instytucję zamawiającą w celu ustalenia najkorzystniejszej ekonomicznie oferty nie muszą mieć charakteru ilościowego lub być zorientowane wyłącznie na cenę. Nawet jeśli kryteria udzielenia zamówienia, które nie są wyrażone w sposób ilościowy, są włączone do specyfikacji istotnych warunków zamówienia, mogą one być stosowane w sposób obiektywny i jednolity w celu porównania ofert i są wyraźnie właściwe dla ustalenia najkorzystniejszej ekonomicznie oferty.

(por. pkt 129–132)

4. Zgodnie z art. 97 rozporządzenia nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich i art. 138 ust. 3 rozporządzenia nr 2342/2002 ustanawiającego zasady wykonania rozporządzenia finansowego gdy zamówienie zostaje udzielone po wyborze najkorzystniejszej ekonomicznie oferty, instytucja zamawiająca powinna określić, w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacjach, odpowiednie kryteria udzielenia zamówienia i wskaźniki korygujące do tych kryteriów.

Te przepisy, odczytywane w świetle zasad równości traktowania podmiotów gospodarczych i przejrzystości zawartych w art. 89 ust. 1 rozporządzenia finansowego, wymagają, aby wszystkie elementy, które zamawiający bierze pod uwagę w celu dokonania wyboru najkorzystniejszej ekonomicznie oferty , a także ich stosunkowa waga, były znane potencjalnym oferentom w chwili przygotowywania ich ofert

Wynika z tego, że instytucja zamawiająca nie może stosować podziału na podkryteria kryteriów udzielenia zamówienia, o których nie powiadomiła uprzednio oferentów.

Jest jednak możliwe, aby instytucja zamawiająca po upływie terminu składania ofert ustaliła współczynniki wagi dla podkryteriów kryteriów udzielenia zamówienia ustalonych wcześniej, pod trzema warunkami, tj. że to ustalenie ex post, po pierwsze, nie zmienia określonych w specyfikacji lub ogłoszeniu o zamówieniu kryteriów udzielenia zamówienia, po drugie, nie zawiera informacji, które – jeżeli byłyby znane na etapie przygotowywania ofert – mogłyby mieć na nie wpływ, i po trzecie, nie zostało przyjęte z uwzględnieniem okoliczności, które mogłyby skutkować dyskryminacją jednego z oferentów.

(por. pkt 145–148)

5. Instytucja zamawiająca z racji obowiązku uzasadnienia decyzji o nieprzyjęciu oferty nie jest zobowiązana do prowadzenia dyskusji na temat zalet oferty danego oferenta w odniesieniu do wybranej oferty.

Z art. 100 ust. 2 rozporządzenia nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich i z art. 149 rozporządzenia nr 2342/2002 ustanawiającego zasady wykonania rozporządzenia finansowego wynika, że w dziedzinie zamówień publicznych instytucja zamawiająca spełnia obowiązek uzasadnienia, jeżeli ogranicza się przede wszystkim do niezwłocznego przekazania każdemu odrzuconemu oferentowi przyczyn nieprzyjęcia jego oferty, a następnie oferentom, których oferty zostały dopuszczone i którzy zwrócili się z prośbą na piśmie, przekazuje ogólne dane i zalety oferty, która wygrała przetarg oraz nazwisko oferenta, któremu udzielono zamówienia, w terminie 15 dni od daty otrzymania żądania na piśmie.

Ten sposób postępowania jest zgodny z celem obowiązku uzasadnienia wpisanego w art. 253 WE, zgodnie z którym należy wyrazić w sposób zrozumiały i jednoznaczny rozumowanie autora aktu, sposób umożliwienia zainteresowanym zapoznania się z uzasadnieniem środka podjętego w celu dochodzenia ich praw oraz umożliwienie sądowi sprawowanie kontroli.

Przestrzeganie obowiązku uzasadnienia trzeba oceniać w zależności od elementów informacji, jakimi skarżąca dysponuje w chwili wniesienia skargi. Wymóg uzasadnienia trzeba oceniać w zależności od okoliczności sprawy, w szczególności treści aktu, charakteru powołanych argumentów i interesu, jaki mogą mieć w uzyskaniu wyjaśnień adresaci lub inne osoby, których akt dotyczy bezpośrednio i indywidualnie

(por. pkt 166–171)

6. Ostateczna decyzja dotycząca udzielenia zamówienia w wyniku przetargu jest podejmowana przez instytucję zamawiającą zgodnie z art. 147 ust. 3 rozporządzenia nr 2342/2002 ustanawiającego zasady wykonania rozporządzenia nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.

Decyzja komitetu oceniającego, wyznaczanego przez właściwego intendenta w celu wydania opinii zgodnie z art. 146 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego, dotycząca proponowanego przyszłego wykonawcy i przyczyn takiego wyboru może być tylko zbiorowa, ponieważ ocena każdego członka tego komitetu zostaje wchłonięta do sprawozdania ostatecznego. Każdy zatem argument stwierdzający istnienie oczywistego błędu w ocenie może w danym wypadku być skierowany jedynie przeciwko sprawozdaniu z oceny przyjętemu przez komitet oceniający i tylko w przypadku, gdy ostateczna decyzja instytucji zamawiającej faktycznie się na nim opiera.

(por. pkt 204–206)