Sprawa T‑422/10

(publikacja fragmentów)

Trafilerie Meridionali SpA

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Konkurencja — Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Europejski rynek stali sprężającej — Ustalanie cen, podział rynku i wymiana szczególnie chronionych informacji handlowych — Decyzja stwierdzająca naruszenie art. 101 WE — Jednolite, złożone i ciągłe naruszenie — Proporcjonalność — Zasada indywidualizacji kar — Nieograniczone prawo orzekania”

Streszczenie – wyrok Sądu (szósta izba) z dnia 15 lipca 2015 r.

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 88–90)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 91–96)

Do udowodnienia w sposób wymagany prawem udziału przedsiębiorstwa w kartelu antykonkurencyjnym jest wystarczające, by Komisja wykazała, iż przedsiębiorstwo to uczestniczyło w spotkaniach, w trakcie których zawarte zostały porozumienia o charakterze antykonkurencyjnym i nie sprzeciwiło się temu w jednoznaczny sposób. Jeśli uczestnictwo w tego rodzaju spotkaniach zostanie ustalone, to na owym przedsiębiorstwie spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, które mogą świadczyć o tym, że jego udziałowi w tych spotkaniach w najmniejszym stopniu nie przyświecał cel antykonkurencyjny, a to poprzez wykazanie, że poinformowało ono swoich konkurentów o tym, iż uczestniczy w tych spotkaniach w innym aniżeli oni celu. W tym względzie wymóg zdystansowania się w przypadku udziału w spotkaniu opiera się na założeniu, że Komisja, aby udowodnić w sposób wymagany prawem udział danego przedsiębiorstwa w kartelu, wykazuje jego uczestnictwo w spotkaniach, podczas których zostały zawarte porozumienia o charakterze antykonkurencyjnym, którym to przedsiębiorstwo wyraźnie się nie sprzeciwiło. W konsekwencji w przypadku przedsiębiorstwa, które uczestniczyło w kartelu w ciągu kilku lat, jeśli nie zostanie udowodnione w sposób wymagany prawem, że to przedsiębiorstwo uczestniczyło, czy to bezpośrednio, czy pośrednio, w spotkaniach w okresie około dziewięciu miesięcy, tak że inni członkowie kartelu nie mieli dokładnych informacji na temat jego zachowania na rynku w tym okresie, Komisja nie może uznać, że przedsiębiorstwo to uczestniczyło w tym okresie w praktykach antykonkurencyjnych. (por. pkt 97, 295–297)

W zakresie sankcji nakładanych za naruszenie prawa konkurencji w dziedzinie karteli, stwierdziwszy istnienie jednolitego naruszenia i zidentyfikowawszy jego uczestników, Komisja w celu nałożenia grzywien ma obowiązek zbadać wagę uczestnictwa każdego z uczestników kartelu w naruszeniu. Wynika to między innymi z wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1/2003, które przewidują tak odmienne traktowanie w zakresie wyjściowej kwoty grzywien (wyjściowa kwota szczególna), jak i uwzględnienie okoliczności obciążających i łagodzących, pozwalających na zmianę kwoty grzywny, w szczególności w zależności od odgrywanej przez dane przedsiębiorstwo w ramach realizacji naruszenia aktywnej bądź pasywnej roli. W każdym razie niedopuszczalne jest zastosowanie wobec przedsiębiorstwa grzywny, której kwota została obliczona na podstawie jego udziału w porozumieniu, za które nie jest odpowiedzialne. Podobnie przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność wyłącznie za naruszenie, które mu się zarzuca. Sankcje powinny więc być określane w sposób indywidualny w ten sposób, że powinny się odnosić do zachowań i do cech właściwych danym przedsiębiorstwom. Taka indywidualizacja sankcji jest konieczna tym bardziej gdy chodzi o naruszenie złożone obejmujące szereg porozumień i uzgodnionych praktyk przedsiębiorstw o sprzecznych interesach handlowych przez bardzo długi okres czasu, a udział jednego z tych przedsiębiorstw w kartelu różni się pod wieloma względami od sytuacji głównych uczestników zgromadzonych w kartelu. W tym względzie przedsiębiorstwo, którego odpowiedzialność za udział w wielu częściach składowych kartelu została ustalona, przyczynia się bardziej do skuteczności i wagi tego porozumienia niż sprawca zaangażowany jedynie w jedną część kartelu. Pierwsze z przedsiębiorstw dopuszcza się więc naruszenia cięższego niż to popełnione przez drugie z nich. Zatem uczestnictwo przedsiębiorstwa jedynie w krajowej części kartelu jest z definicji mniej poważne niż udział przedsiębiorstwa, które uczestniczyło nie tylko w krajowej części kartelu, lecz także w jego aspekcie zewnętrznym. (por. pkt 99–103, 148, 314)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 115, 132, 133, 135, 144, 175, 194)

Wykaz okoliczności łagodzących wskazanych w pkt 29 wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1/2003 nie jest wyczerpujący, jak wynika to z faktu, iż wykaz ów poprzedza wyrażenie „takie jak”. (por. pkt 313)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 315–329)

W zakresie sankcji nakładanych za naruszenie prawa konkurencji w dziedzinie karteli, zgodnie z pkt 29 tiret drugie wytycznych w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 23 ust. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1/2003 Komisja może na podstawie okoliczności łagodzących obniżyć kwotę podstawową grzywny z uwagi na dostarczenie przez dane przedsiębiorstwo dowodu, że naruszenie przepisów spowodowane było zaniedbaniem. W tym względzie uczestnictwo przedsiębiorstwa nie może być wynikiem niedbalstwa, lecz jest skutkiem jego zamierzonego działania, jeśli z informacji przekazanych przez innych członków kartelu wynika, że przedsiębiorstwo to chciało się przyłączyć do spotkania. Podobnie jego charakter małego przedsiębiorstwa rodzinnego, które prowadzi sprzedaż swych produktów tylko na rynku krajowym i nie prowadzi działalności wywozowej, ograniczone znaczenie jego udziału rynkowego, brak wewnętrznej służby prawnej lub podnoszona nieznajomość reguł prawa konkurencji, czy też szczególne cechy jego uczestnictwa w kartelu, nie stanowią okoliczności, za pomocą których można wykazać, że jego dołączenie do kartelu, opuszczenie go i ponownie doń wstąpienie było nieumyślne. (por. pkt 335–337)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 356–365, 373–376, 383, 392)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 366–371)