Sprawa C‑52/14

Pfeifer & Langen GmbH & Co. KG

przeciwko

Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberverwaltungsgericht für das Land Nordrhein-Westfalen)

„Odesłanie prejudycjalne — Ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej — Rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2988/95 — Artykuł 3 ust. 1 — Termin przedawnienie — Dies a quo — Powtarzające się nieprawidłowości — Przerwanie biegu przedawnienia — Warunki — Właściwy organ — Dana osoba — Czynność odnosząca się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości — Termin odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia”

Streszczenie – wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 11 czerwca 2015 r.

Termin przedawnienia ustanowiony w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ma zastosowanie zarówno do nieprawidłowości pociągających za sobą nałożenie kary administracyjnej w rozumieniu art. 5 tego rozporządzenia, jak i do nieprawidłowości pociągających za sobą zastosowanie, zgodnie z art. 4 tego rozporządzenia, środka administracyjnego polegającego na cofnięciu bezprawnie uzyskanej korzyści. (por. pkt 21, 23)

Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich bieg przedawnienia ulega przerwaniu przez każdą czynność właściwego organu władzy, o której zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Co się tyczy pojęcia „właściwego organu” w rozumieniu tego przepisu, oznacza ono organ mający zgodnie z prawem krajowym uprawnienie do wydawania aktów stanowiącego czynność odnoszącą się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, przy czym organ ten nie musi być tożsamy z organem, który jest uprawniony do przydzielania subwencji czy też odzyskiwania kwot pobranych nienależnie ze szkodą dla interesów finansowych Unii. W tym kontekście należy uznać, iż akty, których wydanie stanowi czynność odnoszącą się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, zostały podane do wiadomości „danej osoby” w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit trzeci tego rozporządzenia, w przypadku gdy na podstawie całokształtu okoliczności danej sprawy można dojść do wniosku, że ta dana osoba została rzeczywiście zawiadomiona o wydaniu tych aktów. W przypadku osoby prawnej warunek ten jest spełniony, jeżeli dany akt, którego wydanie stanowi czynność odnoszącą się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, został rzeczywiście podany do wiadomości osoby, której zachowanie zgodnie z przepisami prawa krajowego można przypisać tej osobie prawnej, czego ustalenie należy do sądu krajowego. Ponadto aby wydanie danego aktu mogło zostać uznane za czynność odnoszącą się do dochodzenia lub postępowania w rozumieniu tego przepisu, akt ten musi określać w wystarczająco dokładny sposób operacje, w odniesieniu do których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości. Z tego wymogu nie wynika jednak, że w akcie tym musi być mowa o możliwości nałożenia kary czy też zastosowania szczególnego środka administracyjnego. (por. pkt 29, 33, 39, 47; pkt 1–3 sentencji)

Nieprawidłowość ma charakter „ciągły lub powtarzający się” w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, jeżeli popełniana jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii. W tym względzie w zakresie dotyczącym związku czasowego, w jakim winny pozostawać nieprawidłowości, aby można je było uznać za „nieprawidłowość powtarzającą się” w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest jedynie, by okres czasu, jaki upłynął pomiędzy poszczególnymi nieprawidłowościami, był krótszy od terminu przedawnienia przewidzianego w akapicie pierwszym tego ustępu. Nieprawidłowości dotyczące obliczenia ilości cukru składowanych przez producenta, do których to nieprawidłowości doszło w trakcie różnych lat gospodarczych i które pociągają za sobą błędne zadeklarowanie tych ilości przez tego producenta i , co za tym idzie, wypłatę nienależnych kwot z tytułu refundacji kosztów składowania zgodnie z rozporządzeniem nr 1998/78 ustanawiającym szczegółowe zasady wyrównywania kosztów składowania w odniesieniu do cukru, stanowią co do zasady „nieprawidłowość powtarzającą się” w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95; sprawdzenie, czy jest tak w niniejszym wypadku, jest zadaniem sądu krajowego. Co się tyczy „nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się” w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, opiera się ona na obiektywnych kryteriach, które są swoiste dla tej kategorii nieprawidłowości i niezależne od zachowania, jakie przyjął wobec danego podmiotu gospodarczego organ administracji krajowej. Zatem nadanie całokształtowi nieprawidłowości kwalifikacji „nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się” w rozumieniu tego przepisu, w przypadku gdy właściwe organy nie poddawały danej osoby regularnej i pogłębionej kontroli, nie jest wykluczone. (por. pkt 49, 56, 60, 61; pkt 4, 5 sentencji)

Zarówno z brzmienia, jak i ze struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wynika, że w czwartym akapicie tego przepisu ustanowiony został mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie pierwszym tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia. Wynika z tego, że pominąwszy ten ostatni przypadek, wydanie przez właściwy organ aktów odnoszących się do dochodzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości połączone z podaniem ich do wiadomości danej osoby zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit trzeci tego rozporządzenia nie skutkuje przerwaniem biegu terminu określonego w art. 3 ust. 1 akapit tego samego rozporządzenia. (por. pkt 63, 72, 74; pkt 7 sentencji)