Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Właściwość sądu Unii – Żądania wydania nakazu wobec instytucji – Niedopuszczalność

(art. 263 TFUE, 266 TFUE)

2. EWWiS – Pomoc dla hutnictwa żelaza i stali – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Niezgłoszone środki pomocy – Bezczynność Komisji w relatywnie długim okresie – Pewność prawa – Ochrona – Przesłanki i granice – Wyjątkowe okoliczności

(art. 4 lit. c) EWWiS)

3. EWWiS – Pomoc dla hutnictwa żelaza i stali – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Niezgłoszone środki pomocy – Bezczynność Komisji w relatywnie długim okresie – Brak naruszenia zasady pewności prawa – Ocena dokonywana przez Sąd

4. EWWiS – Zakres stosowania traktatu – Reguły dotyczące pomocy państwa – Stosowanie postanowień traktatu WE wyłącznie tytułem ewentualnym

(art. 305 ust. 1 WE)

5. EWWiS – Pomoc dla hutnictwa żelaza i stali – Pojęcie – Ocena wyłącznie w świetle właściwych postanowień traktatu EWWiS – Uwzględnienie wcześniejszej praktyki decyzyjnej Komisji – Wyłączenie

(art. 4 lit. c) EWWiS)

6. EWWiS – Zakres stosowania traktatu – Reguły dotyczące pomocy państwa – Stosowanie do całego obszaru działalności przedsiębiorstwa sektora hutnictwa żelaza i stali – Przesłanki – Rzeczywiste ryzyko sprzeniewierzenia pomocy na rzecz działalności produkcyjnej objętej zakresem stosowania traktatu EWWiS – Pojęcie

(art. 4 lit. c) EWWiS, art. 80 EWWiS, 81 EWWiS)

7. EWWiS – Pomoc dla hutnictwa żelaza i stali – Pojęcie – Środki służące realizacji celu związanego ze środowiskiem – Zaliczenie

(art. 4 lit. c) EWWiS)

8. Akty instytucji – Stosowanie w czasie – Moc wsteczna przepisu prawa materialnego – Przesłanki – Niedziałanie wstecz przepisów kodeksów pomocy na rzecz hutnictwa żelaza i stali

(art. 2-4 EWWiS; decyzja ogólna nr 2496/96)

9. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzja Komisji w dziedzinie pomocy państwa

(art. 4 lit. c) EWWiS, art. 15 EWWiS; art. 253 WE)

10. EWWiS – Pomoc dla hutnictwa żelaza i stali – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Odtworzenie sytuacji sprzed przyznania pomocy – Pomoc w postaci odroczenia podatku – Zwrot całości odsetek nieuiszczonych przez beneficjenta – Określenie referencyjnej stopy procentowej – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Kontrola sądowa – Granice

(art. 4 lit. c) EWWiS)

11. EWWiS – Pomoc dla hutnictwa żelaza i stali – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Stosowanie prawa krajowego – Odliczenie przez władze krajowe pewnych sum od kwoty podlegającej odzyskaniu – Granice

(art. 4 lit. c) EWWiS)

Summary

1. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 19)

2. Nawet w braku ustalenia przez prawodawcę wspólnotowego terminu przedawnienia podstawowy wymóg pewności prawa stoi w sprzeczności z możliwością opóźniania bez końca przez Komisję wykonania przysługujących jej uprawnień.

Niemniej zgłoszenie przez państwa członkowskie pomocy państwa jest głównym elementem wspólnotowego mechanizmu w celu jej kontroli, w związku z czym w braku zgłoszenia przedsiębiorstwa będące beneficjentami pomocy państwa nie mogą powoływać się na uzasadnione oczekiwania co do jej zgodności z prawem.

Ponadto przewidziany w traktacie EWWiS system prawny różni się z uwagi na swój szczególnie restrykcyjny charakter od tego, który znajduje zastosowanie w ramach traktatu WE.

W konsekwencji w sytuacji gdy w ramach traktatu EWWiS pomoc została przyznana bez jej zgłoszenia, opóźnianie przez Komisję wykonania przysługujących jej uprawnień i nakazania odzyskania tej pomocy pociąga za sobą niezgodność z prawem decyzji o odzyskaniu pomocy tylko w wyjątkowych przypadkach, w których można stwierdzić oczywistą bezczynność Komisji lub oczywiste naruszenie ciążącego na niej obowiązku staranności.

(por. pkt 23–26)

3. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 27–67)

4. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 51, 52)

5. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 66)

6. Na mocy art. 80 EWWiS i 81 EWWiS jedynie przedsiębiorstwa wykonujące działalność produkcyjną w dziedzinie węgla i stali podlegają postanowieniom traktatu EWWiS. W tym zakresie jedynie produkty wymienione w załączniku I do traktatu EWWiS objęte są wyrażeniami „węgiel” i „stal”. Dane przedsiębiorstwo podlega zatem zakazowi wyrażonemu w art. 4 lit. c) EWWiS jedynie w zakresie, w jakim wykonuje ono tego typu działalność produkcyjną.

Niemniej jednak okoliczność, że przedsiębiorstwo wykonuje działalność produkcyjną w dziedzinie stali, nie oznacza, iż cała jego działalność powinna być uznana za działalność podlegającą traktatowi EWWiS. W tym względzie w przedsiębiorstwach wytwarzających zarówno produkty objęte traktatem EWWiS, jak i produkty objęte traktatem WE, stosowanie traktatu EWWiS do pomocy mającej na celu wspieranie sektora produkcji niewchodzącego w zakres stosowania tego ostatniego traktatu może być uzasadniony, jeżeli istnieje rzeczywiste ryzyko sprzeniewierzenia owej pomocy na rzecz działalności produkcyjnej objętej tym zakresem zastosowania. Zważywszy bowiem z jednej strony na cechy szczególne sektora hutnictwa żelaza i stali, a z drugiej strony na ścisły i całkowity zakaz pomocy państwa ustanowiony w art. 4 lit. c) EWWiS, byłoby sprzeczne z celem systemu ustanowionego przez traktat EWWiS poddanie mniej rygorystycznym postanowieniom traktatu WE badania pomocy, która może ewentualnie być przyznana sektorom produkcji przedsiębiorstwa objętym traktatem EWWiS.

Przesłanka dotycząca rzeczywistego ryzyka sprzeniewierzenia pomocy jest spełniona, w szczególności jeżeli organizacja działalności skarżącej nie zapewnia wystarczających gwarancji pozwalających wykluczyć sprzeniewierzenie spornej pomocy inwestycyjnej na rzecz jej działalności produkcyjnej podlegającej traktatowi EWWiS, a zatem wpływ na konkurencję na rynku objętym owym traktatem. Ryzyko sprzeniewierzenia powinno zatem być ustalone na podstawie poważnych wskazówek pozwalających w sposób uzasadniony podejrzewać, że w świetle okoliczności danej sprawy pomoc może być przedmiotem sprzeniewierzenia na rzecz działalności danego przedsiębiorstwa z sektora hutnictwa żelaza i stali objętej traktatem EWWiS.

(por. pkt 75, 77, 78, 80)

7. Chociaż ochrona środowiska naturalnego stanowi jeden z zasadniczych celów Unii, konieczność uwzględnienia tego celu nie uzasadnia wyłączenia środków selektywnych z zakresu zastosowania art. 4 lit. c) EWWiS. Aby określić, czy środek krajowy można uznać za pomoc państwa, istotny jest bowiem nie jego cel, lecz jego skutki. Cel związany ze środowiskiem realizowany przez interwencje państwa nie wystarcza zatem, aby wykluczyć je od razu z możliwości zakwalifikowania ich jako „pomoc”.

(por. pkt 98, 99)

8. W przeciwieństwie do postanowień traktatu WE dotyczących pomocy państwa, stale upoważniających Komisję do rozstrzygania kwestii jej zgodności ze wspólnym rynkiem, kodeksy pomocy dla hutnictwa żelaza i stali przyznają tę kompetencję Komisji na określony czas. Dlatego też jeżeli pomoc nie została zgłoszona Komisji w okresie przewidzianym w tym celu w jednym z kodeksów, Komisja nie może już rozstrzygnąć kwestii zgodności tej pomocy w świetle ww. kodeksu. W rezultacie z chwilą upływu okresu stosowania kodeksu Komisja nie dysponuje już uprawnieniem do zatwierdzania zgodnie z przewidzianymi odstępstwami pomocy na rzecz hutnictwa żelaza i stali niezgłoszonej zgodnie z tym kodeksem.

Ponadto z zasady pewności prawa wynika, że zgodność pomocy ze wspólnym rynkiem może, w kontekście kodeksów pomocy dla hutnictwa żelaza i stali, być oceniana jedynie z punktu widzenia przepisów obowiązujących w dniu, kiedy ta pomoc została w rzeczywistości udzielona. W tym zakresie materialnoprawne przepisy wspólnotowe należy interpretować w ten sposób, że dotyczą one sytuacji zaistniałych przed ich wejściem w życie jedynie w przypadku, gdy z ich treści, celu lub systematyki jasno wynika, że należy im przypisać taki skutek.

Co się tyczy w szczególności szóstego kodeksu pomocy na rzecz hutnictwa żelaza i stali żaden przepis owego kodeksu nie stanowi, że może on być stosowany z mocą wsteczną. Co więcej, ze struktury i z celów kolejnych kodeksów pomocy wynika, że każdy z nich ustanawia zasady dostosowania przemysłu hutnictwa żelaza i stali do celów określonych w art. 2 EWWiS, 3 EWWiS i 4 EWWiS w zależności od potrzeb istniejących w danym okresie. W związku z tym stosowanie przepisów przyjętych w określonym okresie ze względu na panujący w nim stan do pomocy wypłaconej w okresie wcześniejszym nie odpowiada strukturze i celowi tego rodzaju uregulowań.

(por. pkt 103–105, 109)

9. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 112–115)

10. Odzyskanie pomocy państwa przyznanej niezgodnie z prawem ma na celu przywrócenie sytuacji istniejącej przed przyznaniem tej pomocy i nie może co do zasady być uznane za środek nieproporcjonalny w świetle celów art. 4 lit. c) traktatu EWWiS. Odzyskiwanie to musi być jednak ograniczone do korzyści finansowych wynikających rzeczywiście z oddania pomocy do dyspozycji jej beneficjenta i musi być ono proporcjonalne do tych korzyści. Stąd w wypadku gdyby przyznana pomoc przybrała formę odroczenia podatku na szereg lat, a zatem bezpłatnej pożyczki rządowej lub nieoprocentowanej pożyczki, należy w celu przybliżenia przywrócenia poprzedniej sytuacji nakazać zwrot całości odsetek, które beneficjent powinien był uiścić zgodnie ze stopami stosowanymi na rynku.

Komisja w celu nakazania przywrócenia wcześniejszej sytuacji ma prawo określić stopę procentową umożliwiającą przeprowadzenie takiego przywrócenia. W ramach kontroli zgodności z prawem wykonywania takiego prawa sąd Unii nie może zatem zastąpić oceny dokonanej przez Komisję swoją własną oceną, lecz musi on zbadać, czy ocena Komisji jest wadliwa ze względu na oczywisty błąd lub nadużycie władzy.

Co się tyczy określenia stosowanych stawek, stopy referencyjne mają odzwierciedlać średni poziom stóp procentowych obowiązujących w każdym z państw członkowskich. Stopy referencyjne stanowią zatem ważną wskazówkę rynkowych stawek pożyczek na inwestycje przemysłowe. W tym zakresie ze względu na pewność prawa i równość traktowania Komisja może stwierdzić co do zasady, iż uzasadnione jest stosowanie stopy referencyjnej obowiązującej w danym okresie w odniesieniu do wszystkich pożyczek przyznanych w tym okresie. Co więcej, Komisja ma prawo przyjąć jako stopę referencyjną stopy określone w celu dokonania oceny systemów pomocy na cele regionalne, które są regularnie publikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich , ponieważ te korzystne stopy, które są stosowane do przedsiębiorstw będących w dobrej kondycji finansowej, zostałyby wykorzystane, gdyby sporny system został zgłoszony.

(por. pkt 137–143)

11. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 165–167)