OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

DÁMASA RUIZA‑JARABA COLOMERA

przedstawiona w dniu 15 stycznia 2004 r. ( )

Sprawa C‑216/02

Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen

przeciwko

Burgenländische Landesregierung





[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgerichtshof (Austria)]

Swobodny przepływ towarów – Decyzja 92/353/EWG – Wewnątrzwspólnotowy obrót koniowatymi – Artykuł 2 ust. 2 lit. a) – Procedura zatwierdzania lub uznawania organizacji lub związków, które prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zarejestrowanych zwierząt z rodziny koniowatych – Prawa istniejących organizacji lub związku

1. Verwaltungsgerichtshof (Austria) skierował do Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 234 WE dwa pytania prejudycjalne dotyczące wykładni decyzji Komisji 92/353/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiającej kryteria zatwierdzania lub uznawania organizacji lub stowarzyszeń [związków], które prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zwierząt z rodziny koniowatych ( ), w szczególności zaś interpretacji jej art. 2 ust. 2 lit. a).

Sąd ten zasadniczo usiłuje dowiedzieć się, czy przepis ten przyznaje urzędowo uznanej w danym Państwie Członkowskim organizacji prowadzącej księgi stadne dla zarejestrowanych zwierząt z rodziny koniowatych prawo do żądania od właściwych organów odmowy uznania innej organizacji wówczas, gdy powodowałoby to zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez istniejącą już organizację. Ponadto zapytuje, czy przedmiotowa regulacja stoi na przeszkodzie temu, aby istniejącej już organizacji w postępowaniu w sprawie uznania nowej organizacji przysługiwało jedynie prawo do wyrażenia opinii, bez prawa zaskarżania do sądu decyzji o uznaniu.

I – Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu przed sądem krajowym

2. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen, będący skarżącym w postępowaniu przed sądem krajowym, jest organizacją, która w dniu 14 sierpnia 1997 r. została uznana na podstawie ustawy o hodowli zwierząt w Burgenlandii z dnia 2 marca 1995 r. (Burgenländisches Tierzuchtgesetz) za organizację hodowlaną kucyków szetlandzkich dla kraju związkowego.

3. W 1997 r. Österreichischer Shetlandponyzuchtverband złożył do właściwych organów tego kraju związkowego wniosek o uznanie go za organizację hodowlaną kucyków szetlandzkich.

W postępowaniu administracyjnym Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen przedstawił swoje stanowisko, w którym sprzeciwił się temu uznaniu, opierając się na zagrożeniu, jakie stanowiłoby to dla zachowania tej rasy, możliwości zagrożenia funkcjonowania istniejącej organizacji oraz prowadzonych przez nią działań poprawy lub jej programów selekcji, jak również na tym, że w przeciwieństwie do działalności nowego podmiotu, jej stowarzyszenie przestrzegało zasady księgi stadnej pochodzenia.

4. W dniu 30 kwietnia 2001 r. władze kraju związkowego Burgenlandii uznały zgodnie z art. 9 ww. ustawy Österreichischer Shetlandponyzuchtverband za organizację hodowlaną kucyków szetlandzkich na podstawie określonego programu na okres dziesięciu lat. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen zaskarżył tę decyzję do Verwaltungsgerichtshof.

5. W postępowaniu przed sądem krajowym pozwane władze utrzymują, że Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen nie przysługuje prawo do zaskarżenia do Verwaltungsgerichtshof decyzji o uznaniu za organizację hodowlaną Österreichischer Shetlandponyzuchtverband, ponieważ nie posiadał ona statusu strony w postępowaniu wszczętym w celu uzyskania uznania, a co za tym idzie, nie przysługują mu prawa, na które mógłby się skutecznie powołać.

II – Ustawodawstwo krajowe

6. Uznawanie takich organizacji jest regulowane w art. 9 ustawy o hodowli zwierząt. Zgodnie z ustępem pierwszym tego artykułu uznanie przez rząd kraju związkowego następuje wówczas, gdy zostały spełnione określone przesłanki.

7. Zgodnie z informacją sądu krajowego dla niniejszej sprawy znaczenie ma art. 9 § 3 i 5, który brzmi następująco:

„3) W postępowaniu o uznanie należy zasięgnąć opinii związków hodowców, których rzeczowy i miejscowy zakres działalności pokrywa się w całości lub w części z zakresem działalności wskazanym w § 2 pkt 5 lit. a).

[…]

5) Jeżeli istnieje już jedna lub więcej uznanych organizacji hodowców dla jednej rasy, rząd kraju związkowego odmówi uznania nowej organizacji hodowców, jeśli zagrażałoby to zachowaniu rasy albo programowi hodowli istniejącej organizacji”.

8. Verwaltungsgerichtshof przyznaje, że nigdy nie musiał stosować art. 9 ust. 3 ustawy o hodowli zwierząt. Niemniej zgodnie z utrwalonym orzecznictwem tego sądu dotyczącym innych ustaw przepis przyznający osobie jedynie prawo do przedstawienia stanowiska w postępowaniu administracyjnym nie przyznaje jej pełnego statusu strony, w związku z czym nie może ona wymagać, aby władze wydały decyzję o określonej treści, ani też nie może jej zaskarżyć do sądu ( ).

Zgodnie z krajowym porządkiem prawnym w postępowaniu przed sądem krajowym skarga wniesiona przez Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen powinna zostać odrzucona bez badania kwestii, czy uznanie Österreichischer Shetlandponyzuchtverband za organizację hodowlaną stanowi zagrożenie dla zachowania rasy lub dla programu hodowlanego wnoszącego odwołanie.

9. W celu określenia ram prawnych przedstawionych pytań prejudycjalnych Trybunał skierował wiele pytań do stron postępowania przed sądem krajowym, do rządu austriackiego oraz do uczestników procedury pisemnej.

10. W pierwszej kolejności pytał, czy pojęcie „organizacja hodowców”, użyte w art. 9 ustawy o hodowli zwierząt odpowiada pojęciu „organizacji lub stowarzyszeń [związków] prowadzących lub zakładających księgi stadne” w rozumieniu art. 2 decyzji 92/353 oraz czy dla uznania przez organy administracji danej organizacji hodowców koniowatych niezbędne jest, aby prowadziła lub zakładała ona księgi stadne lub sekcje księgi stadnej dla każdej rasy.

Zarówno strona wnosząca odwołanie w postępowaniu przed sądem krajowym, jak i rząd austriacki w sposób twierdzący odpowiedzieli na obie części pytania.

11. Następnie zapytano, czy w przypadku istnienia w danym Państwie Członkowskim kilku organizacji lub stowarzyszeń urzędowo zatwierdzonych lub uznanych dla tej samej rasy koniowatych, każde z nich może prowadzić lub zakładać w sposób niezależny księgi stadne tej rasy pod jednym tylko warunkiem przestrzegania zasad ustanowionych przez tę organizację lub stowarzyszenie, które prowadzi księgę stadną pochodzenia.

Zdaniem wnoszącego odwołanie, regulacja austriacka wydana w celu wykonania dyrektywy 90/427/EWG nie dokonała transpozycji jej art. 4 ust. 1, zgodnie z brzmieniem którego organizacja hodowców wnosząca o uznanie powinna spełniać warunki ustanowione przez organizację prowadzącą księgę stadną pochodzenia rasy ( ). W podobny sposób regulacja ta nie uwzględniła art. 2 ust. 2 lit. b) decyzji 92/353. Tym samym potwierdził on, iż organizacja, o uznanie której wniesiono, nie przestrzega zasad tej księgi, rejestrując zwierzęta na podstawie innych kryteriów.

Österreichischer Shetlandponyzuchtverband przyznał, że wszystkie organizacje i stowarzyszenia w rozumieniu art. 2 decyzji 92/353 są zobowiązane do prowadzenia księgi stadnej w sposób niezależny dla każdej rasy. Rząd austriacki i Komisja dodały, że powinny one przestrzegać zasad ustanowionych w księdze stadnej pochodzenia rasy.

12. Wreszcie Trybunał zapytał, czy w sytuacji, w której dwie organizacje hodowców lub więcej mają ten sam zakres działalności rzeczowej i geograficzny, konkurują one ze sobą w celu pozyskania uczestnictwa hodowców w odpowiednich programach poprawy, selekcji lub zachowania rasy oraz czy działalność tych uznanych organizacji wspiera prawodawstwo krajowe lub wspólnotowe.

Skarżący w sposób twierdzący odpowiedział na pierwsze pytanie, wykazując swoje zaniepokojenie problemem wynikającym z uznawania wielu stowarzyszeń hodowców rasy tak nielicznie występującej, jak kucyki szetlandzkie, co zmusza do podziału liczby samców i samic przeznaczonych do reprodukcji i zwiększa stopień pokrewieństwa. Odnośnie do możliwości korzystania z pomocy wskazał, iż istnieją powszechne działania na rzecz rolnictwa, które obejmują wszystkie osoby prawne.

Österreichischer Shetlandponyzuchtverband podniósł, że możliwa jest konkurencja pomiędzy organizacjami hodowców, których zakres działalności ograniczony jest do kraju związkowego i które mogą ponadto korzystać z pewnego typu pomocy.

Rząd austriacki i Komisja potwierdziły możliwość konkurencji pomiędzy organizacjami. Rząd austriacki zaprzeczył istnieniu systemu wsparcia, podczas gdy Komisja poinformowała, że zgodnie z pkt 15 wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w sektorze rolnictwa ( ) zezwoliła ona na udzielanie pomocy dla sektora, włączywszy w to koniowate, w celu wspierania zachowania i poprawy jakości genetycznej stada wspólnotowego. Pomoc ta mogła polegać na wkładzie wynoszącym do 100 % kosztów administracyjnych utworzenia i prowadzenia księgi stadnej oraz do 40 % podlegających subwencjonowaniu kosztów inwestycji w centra reprodukcji zwierząt i w stosowanie nowatorskich technik lub praktyk w zakresie rozmnażania zwierząt.

III – Pytania prejudycjalne

13. Przed rozstrzygnięciem sporu Verwaltungsgerichtshof skierował do Trybunału Sprawiedliwości następujące pytania prejudycjalne:

„1) Czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji Komisji 92/353/EWG […] przyznaje istniejącej organizacji (związkowi) prawo żądania odmowy uznania nowej organizacji (nowego związku) przez właściwy organ, w przypadku gdy uznanie nowej organizacji (związku) powodowałoby zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub związku albo działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez już istniejącą organizację lub związek?

2) Czy jest niezgodny z art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji wskazanej w pytaniu pierwszym przepis krajowy, który:

a) przyznaje istniejącej organizacji lub związkowi jedynie prawo do wyrażenia opinii przed organem właściwym w postępowaniu o uznanie nowej organizacji (związku), lecz nie przyznaje tej organizacji lub związkowi prawa do żądania odmowy uznania nowej organizacji (związku) ze względu na to, że powodowałoby to zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub związku albo działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez już istniejącą organizację lub związek i

b) nie przyznaje istniejącej organizacji lub związkowi prawa zaskarżenia przed sądem (Verwaltungsgerichtshof) decyzji o uznaniu nowej organizacji wydanej pomimo negatywnej opinii istniejącej organizacji lub związku?”.

IV – Uregulowanie wspólnotowe

14. W dniu 26 czerwca 1990 r. Rada wydała dyrektywę 90/427/EWG w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków handlu koniowatymi ( ), w celu ustalenia zasad dotyczących ich wprowadzania do obrotu, mających na celu zagwarantowanie racjonalnego rozwoju hodowli i wzrostu produktywności w sektorze.

W jej motywach przyznaje się, że różnice dotyczące wpisów do ksiąg stadnych stanowią barierę w wymianie handlowej we Wspólnocie i że pełna liberalizacja tej wymiany wymaga dalszej harmonizacji szczególnie w tej dziedzinie ( ).

15. Artykuł 4 ust. 2 zobowiązuje Komisję do wskazania, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 1:

„a) kryteriów zatwierdzania i uznawania organizacji lub stowarzyszeń, które prowadzą lub zakładają księgi stadne;

[…]”.

16. Komisja wydała w dniu 11 czerwca 1992 r. decyzję 92/353 zmierzającą do wykonania w szczególności art. 4 ust. 2 lit. a) powołanej dyrektywy. Jej art. 2 stanowi, że:

„1. Władze danego Państwa Członkowskiego mają obowiązek urzędowego zatwierdzenia lub uznawania wszelkich organizacji lub stowarzyszeń [związków] prowadzących lub zakładających księgi stadne, pod warunkiem że takie organizacje lub stowarzyszenia [związki] spełniają warunki ustanowione w Załączniku do niniejszej decyzji.

2. Jednakże w Państwie Członkowskim, w którym już istnieje jedna lub większa liczba urzędowo zatwierdzonych organizacji czy stowarzyszeń [związków] dla prowadzenia ksiąg danej rasy, właściwe władze mogą odmówić uznania nowej organizacji czy stowarzyszenia [związku]:

a) jeśli powoduje to zagrożenie dla zachowania rasy lub narażałoby na niepowodzenie [funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub związku albo] działania poprawy lub programy selekcji prowadzone przez już istniejącą organizację lub zrzeszenie [związek],

lub

b) jeśli zwierzęta z rodziny koniowatych tej rasy mają być wpisane lub zarejestrowane w sekcji specjalnej księgi stadnej prowadzonej przez organizację lub stowarzyszenie [związek] składające wniosek, dotyczący w szczególności tej sekcji, która z zasady ustanowionej w pkt 3 lit. b) Załącznika przynależy do organizacji lub stowarzyszenia [związku], które prowadzi księgę stadną pochodzenia rasy.

3. Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję o wszelkim udzielonym urzędowym zatwierdzeniu lub uznaniu, jak również o udzielonych odmowach.

4. Jeżeli jakakolwiek organizacja lub stowarzyszenie [związek] otrzymuje w określonym Państwie Członkowskim odmowę urzędowego zatwierdzenia czy uznania, to uzasadnienie tej odmowy powinno zostać podane tej organizacji lub stowarzyszeniu [związkowi] na piśmie”.

V – Postępowanie przed Trybunałem

17. W terminie ustalonym w art. 23 Statutu Trybunału pisemne uwagi przedstawili Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen, który jest stroną wnoszącą odwołanie w postępowaniu przed sądem krajowym, rząd austriacki i Komisja.

W rozprawie, która odbyła się w dniu 4 grudnia 2003 r., uczestniczyli w celu przedstawienia stanowisk przedstawiciel Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen i pełnomocnik Komisji.

VI – Pierwsze pytanie prejudycjalne

18. Sąd austriacki dąży do ustalenia, po pierwsze, czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353, w sytuacji gdy nowa organizacja wniosła o urzędowe uznanie, przyznaje organizacji prowadzącej księgę stadną zarejestrowanych koniowatych prawo żądania od właściwych organów wydania decyzji odmownej, w przypadku spełnienia jednej z hipotez wymienionych w tym przepisie.

A – Uwagi stron

19. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen proponuje Trybunałowi udzielenie odpowiedzi twierdzącej. Utrzymuje, że art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji 92/353 jest jasny, precyzyjny i bezwarunkowy oraz że jako taki może wywoływać bezpośredni skutek dla podmiotów indywidualnych. Jego zdaniem, odnoszący się do Państw Członkowskich czasownik „mogą” należy interpretować w ten sposób, że wówczas, gdy zachodzi jeden z powodów odmowy uznania, istniejącej organizacji przysługuje prawo do żądania, aby organy krajowe odmówiły zatwierdzenia nowej organizacji.

20. Z kolei rząd austriacki twierdzi, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 ma na celu zapewnienie, że działające niezależnie organy krajowe zbadają wnioski o urzędowe uznanie ze strony organizacji hodowców na podstawie wcześniej ustalonych obiektywnych kryteriów, nie zaś, jakby to chcieli wnoszący odwołanie, ochronę interesów konkurentów. Z uwagi na to, iż owa norma wspólnotowa została prawidłowo transponowana do prawa austriackiego przez ustawę o hodowli zwierząt, a konkretnie przez art. 9 ust. 5, nie należy rozważać jej bezpośredniego zastosowania. W każdym razie jej przepisy nie są bezwarunkowe ani też wystarczająco precyzyjne i jednostka nie może powoływać się na nią przed sądem.

21. Ze swojej strony Komisja twierdzi, że w przypadku zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 2 ust. 2 lit. a) i b) decyzji 92/353 właściwe organy Państw Członkowskich zostają zwolnione z obowiązku uznania każdej nowej organizacji lub związku. Tym samym decyzja przyznaje im uprawnienie dyskrecjonalne w zakresie odmowy uznania, bez nakładania na nie obowiązku odmowy jego udzielenia, w związku z czym nie przyznaje ona istniejącym organizacjom prawa do zaskarżenia decyzji w tym zakresie.

Podczas rozprawy Komisja wyjaśniła, że dyrektywa 90/427 i decyzja 92/353 zostały wydane w celu wspierania tworzenia uznanych przez organy krajowe stowarzyszeń i organizacji prowadzących księgę stadną koniowatych, przestrzegających zasady ustanowione przez organizację lub stowarzyszenie prowadzące księgę stadną pochodzenia, w celu zlikwidowania różnic w dziedzinie wpisów do ksiąg.

B – Analiza pytania

22. Zgadzam się z rządem austriackim i Komisją co do tego, iż odpowiedź na to pytanie powinna być negatywna.

23. Organizacje i stowarzyszenia hodowców pełnią ważną rolę w realizacji celów dyrektywy 90/427, gdyż, jak stwierdzono w motywach, uzyskanie zadowalających rezultatów w tym względzie zależy w dużym stopniu od wykorzystania koniowatych wpisanych do ksiąg stadnych koni, prowadzonych przez urzędowo zatwierdzone organizacje lub związki. Dlatego też Rada nałożyła na Komisję obowiązek określenia kryteriów uznawania tego typu organizacji i związków, wymagając spełnienia podstawowego warunku przestrzegania zasad ustanowionych przez organizacje lub związki prowadzące księgę stadną pochodzenia rasy.

24. Komisja wypełniła to zadanie, wydając decyzję 92/353, której art. 2 ust. 2 lit. a) jest przedmiotem interpretacji w niniejszej sprawie na wniosek Verwaltungsgerichtshof.

25. Artykuł 2 ust. 1 tej decyzji jako główną zasadę ustanawia, że właściwe organy każdego Państwa Członkowskiego zatwierdzą lub uznają urzędowo wszelką organizację lub związek prowadzące lub zakładające księgi stadne, które posiadają siedzibę na jego terytorium, na wniosek tych organizacji lub związków i po spełnieniu przez nie warunków ustanowionych w Załączniku.

26. Niemniej art. 2 ust. 2 lit. a) przewiduje wyjątek od tego szerokiego wymogu, upoważniając Państwa Członkowskie, w ramach wykonywania obowiązku ochrony interesu powszechnego, do odstąpienia od tego obowiązku. Na podstawie tego przepisu, w sytuacji gdy dla danej rasy na terytorium tego państwa istnieje jedna lub większa liczba urzędowo zatwierdzonych organizacji, można odmówić uznania w dwóch przypadkach: jeżeli powoduje to zagrożenie dla zachowania rasy oraz jeżeli narażałoby na niepowodzenie funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub związku lub prowadzonych przez nie działań poprawy lub programów selekcji.

Tak jak wskazałem w punkcie dotyczącym przepisów prawa krajowego, ustawodawca austriacki opowiedział się za ograniczeniem pola manewru organów tego państwa, ponieważ art. 9 ust. 5 ustawy o hodowli zwierząt nakazuje odmowę uznania nowej organizacji w przypadku spełnienia jednej z tych hipotez.

27. Z treści art. 2 decyzji 92/353, którego adresatami są Państwa Członkowskie, wynikają określone prawa dla jednostek. Niemniej zauważam, że beneficjentami tego przepisu są jedynie nowe związki, które prowadzą lub zakładają księgi stadne i które w przypadku spełnienia przesłanek mają prawo do urzędowego uznania, a tym samym w wypadku odmowy jego udzielenia mogą domagać się uzasadnienia w formie pisemnej, zawierającego przyczyny takiej odmowy.

28. Należy zatem zbadać, czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 przyznaje, zgodnie z tym, co twierdzi Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen, uprawnienia istniejącym już organizacjom.

29. Odnośnie do zagrożenia, jakie nowa organizacja stanowi dla zachowania rasy, ocena takiej możliwości należy do organów krajowych, które są w najlepszej sytuacji do badania, z uwzględnieniem interesu powszechnego i prywatnego, czy zachodzi ono w danym konkretnym przypadku.

30. Co się tyczy oceny wpływu na funkcjonowanie już istniejącej organizacji lub prowadzonych przez nią działań poprawy lub programów selekcji, uważam, iż przepis ten stanowi, iż władze krajowe powinny wysłuchać istniejących organizacji przed ostatecznym zadecydowaniem w przedmiocie nowych wniosków o zatwierdzenie ( ).

31. Niemniej czynność ta nie oznacza, że negatywna opinia dotycząca uznania wydana przez istniejącą organizację jest wiążąca dla właściwych organów, skutkując oddaleniem wniosku.

Po pierwsze, nie można dojść do takiej interpretacji na podstawie literalnego brzmienia tego przepisu ani też na podstawie zamierzonego przezeń celu.

Po drugie, przyznanie takiego skutku byłoby równoznaczne z przyznaniem ogromnej władzy prywatnym organizacjom, tylko na tej podstawie, iż zostały one uznane wcześniej. Należy wziąć pod uwagę w szczególności to, że przepis wspólnotowy został zredagowany w sposób, który w przypadku zaistnienia jednej z przewidzianych hipotez umożliwia (ale nie zobowiązuje) Państwom Członkowskim odmowę zatwierdzenia nowej organizacji, pomimo iż spełnia przewidziane przesłanki. Ponadto istniejące organizacje pozostają pod stałym nadzorem, tak że w sytuacji, w której w sposób trwały przestają spełniać warunki wymagane dla uzyskania zatwierdzenia, cofa się udzielone urzędowe uznanie.

32. Z wyżej przedstawionych powodów uważam, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353, w sytuacji gdy nowa organizacja wnosi o urzędowe uznanie, nie przyznaje istniejącej organizacji prowadzącej księgi stadne dla zarejestrowanych koniowatych prawa żądania, aby właściwe organy podjęły decyzję odmowną.

VII – Drugie pytanie prejudycjalne

33. Sąd austriacki poszukuje również odpowiedzi na pytanie, czy art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 stoi na przeszkodzie unormowaniu krajowemu, które regulując postępowanie w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, po pierwsze, przyznaje istniejącym organizacjom wyłącznie prawo do wyrażenia opinii, nie przyznając im prawa do żądania odmowy uznania, oraz po drugie, nie przyznaje im prawa do odwołania się od takiej decyzji, pomimo iż wyraziły sprzeciw.

A – Uwagi stron

34. Österreichischer Zuchtverband für Ponys, Kleinpferde und Spezialrassen twierdzi, iż przepisowi wspólnotowemu przysługuje pierwszeństwo przed art. 9 ust. 3 ustawy o hodowli zwierząt. Skoro można zatwierdzić nową organizację, o ile nie zagraża ona funkcjonowaniu innej istniejącej już organizacji, należy również przyjąć, że rola istniejącej organizacji w postępowaniu nosi ze sobą oparte na prawie publicznym prawo subiektywne do żądania kontroli podjętej decyzji, które to uprawnienie nie mieści się w możliwości wyrażenia opinii. W związku z tym, w celu zagwarantowania materialnej pozycji prawnej wynikającej z regulacji wspólnotowej, konieczne jest, aby w postępowaniu w sprawie uznania nowej organizacji istniejąca już organizacja korzystała ze wszystkich prerogatyw związanych ze statusem strony. W przeciwnym razie, poprzez decydowanie, komu przysługuje zdolność procesowa, Państwa Członkowskie mają prawo do pozbawienia skuteczności prawa wynikającego ze wspólnotowego porządku prawnego.

35. Zdaniem rządu austriackiego, stosowanie wobec jednostek praw przyznanych im przez powołany wspólnotowy porządek prawny realizowane jest poprzez wewnętrzne uregulowania proceduralne. Z art. 2 ust. 2 decyzji 92/353 wynika, że to do właściwych organów Państw Członkowskich należy ocena, czy zostały spełnione określone kryteria, przy czym konkurentom nie przysługuje prawo do sprzeciwienia się uznaniu nowej organizacji. Transponując ten przepis do prawa krajowego, ustawodawca austriacki nie tylko skrupulatnie zagwarantował przestrzeganie przepisu wspólnotowego, ale także uwzględnił interesy osób trzecich, przyznając im prawo do przedstawienia stanowiska, nieprzewidziane przez art. 2 decyzji 92/353.

36. Komisja uznaje, że prawa przyznane osobom trzecim w decyzji 92/353 są respektowane wówczas, gdy w ramach postępowania w sprawie uznania nowej organizacji, istniejącej organizacji przysługiwać będzie tylko prawo do wyrażenia opinii. Dodaje, że przyznana jej przez Radę w dyrektywie 90/427 kompetencja ograniczona jest do handlu wewnątrzwspólnotowego i nie dotyczy możliwości uczestniczenia istniejących organizacji w postępowaniu administracyjnym lub bronienia przez nie swoich interesów na drodze sądowej.

B – Analiza pytania

37. Uważam, że z literalnego brzmienia art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie wynika, że istniejące organizacje korzystają z praw powołanych przez sąd austriacki. Przepis ogranicza się do wymienienia hipotez, w których Państwom Członkowskim przysługiwać będzie uprawnienie do odmowy urzędowego uznania nowej organizacji. W związku z tym to właściwe organy każdego z Państw Członkowskich dokonują oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z jedną z tych hipotez.

38. Przyznanie takich praw nie jest również konieczne w świetle celu tego przepisu. Decyzja 92/353 reguluje kryteria zatwierdzania organizacji prowadzących księgi stadne dla zarejestrowanych koniowatych. W związku z tym to organizacje, które wnioskują o uznanie, mogą powoływać się na treść tego przepisu.

39. Niemniej już istniejące organizacje i związki nie zostały wymienione w przepisie jako podmioty uprawnione, lecz wspomina się o nich jedynie w sposób pośredni, przy okazji zobowiązania właściwych organów do oceny, w celu zatwierdzenia nowej organizacji, czy powoduje ona zagrożenie dla funkcjonowania już istniejącej organizacji lub dla prowadzonych przez nią działań poprawy lub programów selekcji.

W ramach tej oceny obowiązek wysłuchania przez organy istniejących organizacji przed rozstrzygnięciem postępowania jest środkiem dobrej administracji. Nie oznacza to, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 zobowiązuje Państwa Członkowskie do umożliwienia zaskarżenia przez istniejące organizacje zatwierdzenia udzielonego konkurencyjnej organizacji, które pozostaje sprzeczne z jej życzeniami lub interesami.

40. Z wyżej przedstawionych powodów uważam, że art. 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie stoi na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, które, regulując postępowanie w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, przyznaje istniejącym organizacjom jedynie prawo do wyrażenia opinii, odmawiając im jakiegokolwiek środka procesowego służącego zaskarżeniu zatwierdzenia, pomimo iż sprzeciwiły się one temu uznaniu w trakcie postępowania.

VIII – Wnioski

41. Biorąc pod uwagę powyższe, proponuję, aby Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytania Verwaltungsgerichtshof w następujący sposób:

„1) Artykuł 2 ust. 2 lit. a) decyzji Komisji 92/353/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiającej kryteria zatwierdzania lub uznawania organizacji lub stowarzyszeń, które, prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zwierząt z rodziny koniowatych, w sytuacji gdy nowa organizacja wnosi o urzędowe uznanie, nie przyznaje istniejącej organizacji prawa do żądania, aby właściwe organy wydały decyzję odmowną.

2) Artykuł 2 ust. 2 lit. a) decyzji 92/353 nie stoi na przeszkodzie stosowaniu uregulowania krajowego, które regulując postępowanie w sprawie urzędowego zatwierdzenia nowej organizacji hodowców, przyznaje istniejącym organizacjom jedynie prawo do wyrażenia opinii, odmawiając im jakiegokolwiek środka procesowego służącego zaskarżeniu zatwierdzenia, pomimo iż sprzeciwiły się one temu uznaniu w trakcie postępowania”.