Sprawa C‑176/13 P

Rada Unii Europejskiej

przeciwko

Bank Mellat

„Odwołanie — Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa — Walka z rozprzestrzenianiem broni jądrowej — Środki ograniczające podjęte wobec Islamskiej Republiki Iranu — Zamrożenie środków finansowych banku irańskiego — Obowiązek uzasadnienia — Procedura wydania aktu — Oczywisty błąd w ocenie”

Streszczenie – wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 18 lutego 2016 r.

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 39, 40)

W ramach skargi opartej na art. 275 akapit drugi TFUE każda osoba fizyczna lub każdy podmiot, może podnieść zarzuty naruszenia prawa do obrony oraz prawa do skutecznej ochrony sądowej oraz zarzuty dotyczące naruszenia istotnych wymogów proceduralnych, takich jak zarzut dotyczący naruszenia obowiązku uzasadnienia aktu. Natomiast, co się tyczy zarzutów dotyczących oczywistego błędu w ocenie lub naruszenia ogólnej zasady proporcjonalności, możliwość powołania się na nie przez podmiot państwowy jest kwestią odnoszącą się do istoty sporu. (por. pkt 48–51)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 74, 75)

W odniesieniu aktu nakładającego środki ograniczające, nie posuwając się do wymogu szczegółowego ustosunkowania się do uwag przedłożonych przez zainteresowaną osobę, obowiązek uzasadnienia przewidziany w art. 296 TFUE zakłada we wszystkich okolicznościach – w tym, gdy uzasadnienie aktu Unii odpowiada powodom podanym przez organ międzynarodowy – wskazanie w tym uzasadnieniu indywidualnych, szczególnych i konkretnych powodów, dla których właściwe organy uważają, że określona osoba powinna być objęta środkami ograniczającymi. Sąd Unii powinien zatem między innymi sprawdzić, czy przywołane powody są wystarczająco precyzyjne i konkretne. W tym względzie, co się tyczy aktu nakładającego środki ograniczające na irański bank, na podstawie rozporządzenia nr 423/2007 i nr 668/2010 dotyczących środków ograniczających wobec Iranu, zadaniem owego banku, w ramach postępowania mającego na celu przyjęcia środków polegających na zamrożeniu środków finansowych, nie było porównanie do celów jego obrony wykazów klientów z nazwami podmiotów z wykazów Organizacji Narodów Zjednoczonych i Unii, czy też sprawdzenie, czy jeden z jego klientów był pracownikiem Organizacji Przemysłu Lotniczego. Tymczasem taki wynik byłby sprzeczny z wymogiem, zgodnie z którym uzasadnienie aktu winno wskazywać indywidualne, szczególne i konkretne powody, dla których właściwe organy uważają, że zainteresowana osoba powinna być objęta środkami ograniczającymi. (por. pkt 76, 80, 81)

W dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, ponieważ przed sądem Unii nie wykazano którejkolwiek z przyczyn stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 263 TFUE, sąd ten popełnia błąd co do prawa, orzekając, że przy przyjmowaniu pierwszego aktu nakładającego środki ograniczające skierowane przeciwko podmiotom uważanym za zaangażowane w rozprzestrzenianie broni jądrowej, Rada jest zobowiązana do zbadania znaczenia i zasadności informacji i dowodów, które zostały jej przedłożone przez państwo członkowskie lub przez Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa. (por. pkt 91)

Skuteczność kontroli sądowej gwarantowanej przez art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wymaga w szczególności, by sąd Unii upewnił się, że decyzja, która ma dla danej osoby czy podmiotu znaczenie indywidualne, opiera się na wystarczająco solidnej podstawie faktycznej. Oznacza to sprawdzenie okoliczności faktycznych podnoszonych w uzasadnieniu, które leży u podstaw wspomnianej decyzji, tak aby kontrola sądowa nie była ograniczona do oceny abstrakcyjnego prawdopodobieństwa przywołanych powodów, ale dotyczyła tego, czy powody te – lub co najmniej jeden z nich, uważany za sam w sobie wystarczający do wsparcia tejże decyzji – są wykazane. W tym celu sąd Unii ma obowiązek przeprowadzić to badanie, zwracając się w razie potrzeby do właściwego organu Unii o przedstawienie informacji lub dowodów, poufnych lub nie, mających znaczenie dla takiego badania. Skoro właściwe władze Unii odmówiły przedstawienia dowodów przed sądem Unii, musi on zatem oprzeć się wyłącznie na dowodach, które mu przekazano. Zatem gdy właściwy organ nie przedstawia żadnego elementu pozwalającego sądowi Unii na zbadanie zasadności powodu, sąd Unii, którego zadaniem jest skontrolowanie faktycznej zasadności powodów umieszczenia w wykazie przy uwzględnieniu uwag i dowodów odciążających ewentualnie przedstawionych przez zainteresowaną osobę oraz odpowiedzi właściwego organu Unii na te uwagi, nie ma możliwości podważenia zasadności tych powodów, tak że powody te nie będą mogły służyć jako podstawa zaskarżonej decyzji o umieszczeniu w wykazie W tym względzie samo wymienienie osoby lub podmiotu w rezolucji Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych nie może stanowić wystarczającego uzasadnienia umieszczenia go w wykazie Unii. (por. pkt 109–112, 114)