Sprawa C‑438/16 P

Komisja Europejska

przeciwko

Republice Francuskiej

i

IFP Énergies nouvelles

Odwołanie – Pomoc państwa – System pomocy wdrożony przez Francję – Nieograniczona gwarancja państwa udzielona Institut français du pétrole (IFP) poprzez przyznanie mu statusu przedsiębiorstwa publicznego o charakterze przemysłowo-handlowym (EPIC) – Decyzja uznająca ten środek częściowo za niestanowiący pomocy państwa, a częściowo za stanowiący pomoc państwa zgodną z rynkiem wewnętrznym, z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków – Pojęcie „systemu pomocy” – Domniemanie istnienia korzyści – Ciężar dowodu i standard dowodowy

Streszczenie – wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 19 września 2018 r.

Zobacz tekst orzeczenia. (zob. pkt 63)

Środek, który ogranicza się do przyznania określonej osobie prawnej korzyści płynących z nieograniczonej i dorozumianej gwarancji państwa związanej ze statusem przedsiębiorstwa publicznego o charakterze przemysłowo-handlowym (EPIC), które to korzyści wynikają z udzielenia temu podmiotowi takiej gwarancji, nie stanowi systemu pomocy w rozumieniu art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 TFUE. Należy bowiem stwierdzić, że taki środek nie zawiera żadnego przepisu, na podstawie którego możliwe byłoby przyznanie pomocy w rozumieniu art. 1 lit. d) rozporządzenia nr 659/1999. W tym względzie, ponieważ przekształcenie tego podmiotu w EPIC może być zakwalifikowane jako pomoc państwa, stanowi ono pomoc przyznaną w ramach systemu pomocy, który powinien zostać zgłoszony, to znaczy pomoc indywidualną w rozumieniu art. 1 lit. e) tego rozporządzenia. (zob. pkt 66, 70)

Zobacz tekst orzeczenia. (zob. pkt 108, 109)

Do Komisji należy wykazanie istnienia pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. W szczególności Komisja jest zobowiązana do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie budzących jej zainteresowanie środków w staranny i bezstronny sposób, tak aby w chwili wydania ostatecznej decyzji stwierdzającej istnienie pomocy oraz – w odpowiednim przypadku – jej niezgodność z rynkiem wewnętrznym lub z prawem dysponowała możliwie najbardziej kompletnymi i wiarygodnymi informacjami, by to uczynić. Jednakże w ramach owego badania Komisja może powołać się na wzruszalne domniemanie, według którego przyznanie dorozumianej i nieograniczonej gwarancji państwa na rzecz przedsiębiorstwa, które nie podlega uregulowanym w prawie powszechnym przepisom dotyczącym postępowań upadłościowych i likwidacyjnych, pociąga za sobą poprawę sytuacji finansowej tego przedsiębiorstwa poprzez uwolnienie od kosztów, które normalnie obciążałyby jego budżet. Tak więc w ramach postępowania w przedmiocie pomocy istniejącej do udowodnienia przysporzenia przez taką gwarancję korzyści będącemu jej beneficjentem przedsiębiorstwu wystarczy, że Komisja wykaże samo istnienie takiej gwarancji, i nie musi ona wykazywać skutków wywieranych przez tę gwarancję od momentu jej udzielenia. W tym względzie, choć prawdą jest, że domniemanie takie jest tylko domniemaniem wzruszalnym, to jednak może ono zostać obalone tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, iż – biorąc pod uwagę kontekst gospodarczy i prawny, w który wpisuje się gwarancja związana ze statusem danego EPIC – przedsiębiorstwo to nie otrzymało w przeszłości i, według wszelkiego prawdopodobieństwa, nie uzyska w przyszłości żadnej rzeczywistej korzyści gospodarczej dzięki tej gwarancji. Tymczasem sama okoliczność, że beneficjent takiej gwarancji nie uzyskał w przeszłości żadnej rzeczywistej korzyści gospodarczej ze swojego statusu EPIC, nie wystarcza do obalenia domniemania istnienia korzyści. (zob. pkt 110, 111, 117, 118)