31

W tych okolicznościach Raad voor Vergunningsbetwistingen (sąd orzekający w przedmiocie sporów dotyczących pozwoleń na budowę) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy art. 2 lit. a) i art. 3 ust. 2 lit. a) dyrektywy [2001/42] skutkują tym, że art. 99 rozporządzenia rządu flamandzkiego zmieniającego rozporządzenie rządu flamandzkiego z dnia 6 lutego 1991 r. w sprawie ustanowienia flamandzkiego systemu zezwoleń środowiskowych oraz zmieniającego [Vlarem II] w zakresie aktualizacji wymienionych rozporządzeń stosownie do [postępu technicznego], [który wprowadza do Vlarem II] rozdział 5.20.6 dotyczący instalacji do wytwarzania energii za pomocą wiatru […], jak również okólnik [z 2006 r.], obydwa zawierające różne przepisy dotyczące budowy wiatraków, między innymi środki ostrożnościowe, normy w zakresie zacienienia, jak również hałasu, w zależności od strefy planistycznej, należy kwalifikować jako »plan lub program« w rozumieniu przepisów [tej] dyrektywy? 2) Jeżeli okaże się, że dla ustanowienia [rozporządzenia i okólnika z 2006 r.] musiała być przeprowadzona ocena wpływu na środowisko, to czy [Raad voor Vergunningsbetwistingen (sąd orzekający w przedmiocie sporów dotyczących pozwoleń na budowę)] może regulować obowiązywanie w czasie niezgodnych z prawem skutków [rozporządzenia i okólnika z 2006 r.]? Należy przy tym zadać kilka pytań cząstkowych: a) Czy instrument realizujący założenia polityczne, taki jak [okólnik z 2006 r.], w przypadku którego upoważnienie do jego wydania opiera się na swobodzie uznania i wolności decyzyjnej danego organu, w związku z czym w odniesieniu do którego brak jest faktycznego wskazania organu właściwego do ustanowienia »planu lub programu« i w odniesieniu do którego nie przewidziano również formalnej procedury jego przyjęcia, może być uznany za »plan lub program« w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42? b) Czy dla uznania za »plan lub program« w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42 wystarczające jest, że realizujący założenia polityczne instrument lub zasada o charakterze ogólnym, takie jak [rozporządzenie i okólnik z 2006 r.], przewidują częściowe ograniczenie marginesu oceny udzielającego zezwolenia organu, nawet jeżeli [owo rozporządzenie i ów okólnik z 2006 r.] nie ustanawiają […] wymogu, niezbędnego warunku udzielenia zezwolenia, albo nie mają na celu ustalania ram dla przyszłego udzielenia zezwolenia na inwestycję, pomimo iż prawodawca Unii wskazał, że ów cel stanowi element definicji »planu lub programu«? c) Czy instrument realizujący założenia polityczne, którego ustanowienie jest motywowane względami pewności prawa, a zatem stanowi zupełnie swobodną decyzję, taki jak [okólnik z 2006 r.], może zostać zdefiniowany jako »plan lub program« w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42 i czy taka wykładnia nie stoi w sprzeczności z orzecznictwem [Trybunału], zgodnie z którym wykładnia celowościowa dyrektywy nie może fundamentalnie odbiegać od wyrażonej wyraźnie woli prawodawcy Unii? d) Czy rozdział 5.20.6 Vlarem II, zawierający zasady, których sformułowanie nie jest obowiązkowe, może zostać zdefiniowany jako »plan lub program« w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2001/42 i czy taka wykładnia nie stoi w sprzeczności z orzecznictwem [Trybunału], zgodnie z którym wykładnia celowościowa dyrektywy nie może fundamentalnie odbiegać od wyrażonej wyraźnie woli prawodawcy Unii? e) Czy instrument realizujący założenia polityczne i normatywne rozporządzenie rządowe, takie jak [rozporządzenie i okólnik z 2006 r.], posiadające ograniczoną wartość informacyjną, a przynajmniej niestanowiące ram, z których można by wywodzić jakiekolwiek prawo do wykonania projektu i z których nie wynika prawo do ram wskazujących, w jaki sposób można uzyskać zezwolenie na projekt, mogą zostać uznane za »plan lub program«, które »ustalają ramy dla przyszłego zezwolenia, dotyczącego projektów wymienionych w załącznikach I i II do dyrektywy [85/337]« w rozumieniu art. 2 lit. a) i art. 3 ust. 2 [lit. a)] dyrektywy 2001/42 i czy taka wykładnia nie stoi w sprzeczności z orzecznictwem Trybunału, zgodnie z którym wykładnia celowościowa dyrektywy nie może fundamentalnie odbiegać od wyrażonej wyraźnie woli prawodawcy Unii? f) Czy instrument realizujący założenia polityczne, taki jak [okólnik z 2006 r.], posiadający wyłącznie wartość informacyjną, lub normatywne rozporządzenie rządowe, takie jak rozdział 5.20.6 Vlarem II, które ustala wyłącznie progi minimalne dla udzielenia zezwolenia, a przy tym jako zasada o charakterze ogólnym posiada autonomiczny status, – z których obydwa zawierają jedynie ograniczoną ilość kryteriów i warunków – oraz z których żadne nie jest samodzielnie determinujące dla chociaż jednego kryterium lub warunku, a zatem w stosunku do których można argumentować, że na podstawie obiektywnych danych można wykluczyć, że mogą one mieć istotne skutki dla środowiska, mogą zostać uznane za »plan lub program« w związku z art. 2 lit. a) i art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2001/42 i czy mogą one zatem – ze względu na okoliczność, że ustanawiają one zasady i procedury kontrolne mające zastosowanie do danego sektora – być uznawane za [akty] ustanawiające kompletny zbiór kryteriów i warunków zatwierdzania i wykonywania jednego lub więcej projektów, które […] mogą powodować znaczący wpływ na środowisko? g) Jeżeli na [pytanie drugie lit. f)] zostanie udzielona odpowiedź przecząca, to czy organ sądowy może ustalić to samodzielnie po tym, jak rozporządzenie lub [quasi-akt prawny] [takie jak rozporządzenie i okólnik z 2006 r.] zostaną ustanowione? h) Jeżeli z odpowiedzi na pytania prejudycjalne będzie wynikało, że [rozporządzenie i okólnik z 2006 r.] są niezgodne z prawem, to czy organ sądowy, właściwy jedynie pośrednio, na zasadzie wyjątku, którego orzeczenie ma skutek jedynie inter partes, może orzec o utrzymaniu w mocy skutków niezgodnego z prawem rozporządzenia lub niezgodnego z prawem [okólnika], jeżeli niezgodne z prawem instrumenty przyczyniają się do osiągnięcia celu polegającego na ochronie środowiska, do którego to celu zmierza również dyrektywa w rozumieniu art. 288 TFUE, i jeżeli spełnione są przewidziane w prawie Unii wymogi takiego utrzymania w mocy skutków aktu prawnego (określone w wyroku [z dnia 28 lipca 2016 r., Association France Nature Environnement, C‑379/15, EU:C:2016:603])? i) Jeżeli na [pytanie drugie lit. h)] zostanie udzielona odpowiedź przecząca, to czy organ sądowy może orzec o utrzymaniu w mocy skutków zaskarżonego projektu, aby w ten sposób spełnić pośrednio (określone w wyroku [z dnia 28 lipca 2016 r., Association France Nature Environnement, C‑379/15, EU:C:2016:603]) wymogi, jakie prawo Unii stawia w stosunku do takiego utrzymania w mocy skutków prawnych planu lub programu, który jest niezgodny z dyrektywą 2001/42?”.