Sprawa T‑23/03

CAS SpA

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

Układ stowarzyszeniowy pomiędzy EWG a Republiką Turcji – Umorzenie należności celnych przywozowych – Przywożony z Turcji koncentrat soku owocowego – Wspólnotowy kodeks celny – Świadectwa przewozowe – Szczególna sytuacja – Prawo do obrony

Streszczenie wyroku

1. Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych

(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 239)

2. Prawo wspólnotowe – Zasady – Prawo do obrony

(art. 255 WE, rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 239)

3. Umowy międzynarodowe – Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja – Unia celna – Pochodzenie towarów

(układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja)

4. Skarga o stwierdzenie nieważności – Interes prawny

(art. 230 WE)

5. Umowy międzynarodowe – Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja – Obowiązki Komisji

(art. 211 WE; układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja)

6. Środki własne Wspólnot Europejskich – Pokrycie należności celnych przywozowych lub wywozowych po zwolnieniu towaru

(rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 220 ust. 2 lit. b))

1. W ramach postępowania w sprawie umorzenia należności celnych powinno zostać zapewnione poszanowanie prawa do bycia wysłuchanym, w szczególności ze względu na uprawnienia dyskrecjonalne, którymi dysponuje Komisja, podejmując decyzję o zastosowaniu ogólnej i opartej na zasadzie słuszności klauzuli przewidzianej w art. 239 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny.

(por. pkt 87)

2. W ramach postępowania w sprawie umorzenia należności celnych zasada poszanowania prawa do obrony oznacza jedynie, że zainteresowany może skutecznie przedstawić swoje stanowisko co do dowodów, w tym dokumentów, na których Komisja zamierza oprzeć swą decyzję. Zasada ta nie wymaga zatem, by Komisja z własnej inicjatywy udzielała dostępu do wszelkich dokumentów, które ewentualnie mogą mieć związek ze sprawą przedstawioną jej w ramach wniosku o umorzenie. Jeśli zainteresowany jest zdania, że dokumenty takie są przydatne dla wykazania wystąpienia szczególnej sytuacji lub braku ewidentnego zaniedbania lub świadomego działania z jego strony, do niego należy wystąpienie o dostęp do tych dokumentów zgodnie z przepisami przyjętymi na podstawie art. 255 WE.

W istocie, to na wniosek zainteresowanej strony Komisja jest zobowiązana do udzielenia dostępu do wszelkich jawnych dokumentów administracyjnych dotyczących zaskarżonej decyzji. W razie braku takiego wniosku nie ma automatycznego dostępu do dokumentów znajdujących się w posiadaniu Komisji.

(por. pkt 88, 89)

3. Ustalenie pochodzenia towarów, między innymi w ramach unii celnej ustanowionej układem stowarzyszeniowym EWG–Turcja, opiera się na podziale kompetencji pomiędzy władzami państwa wywozu i władzami państwa przywozu, w tym znaczeniu, że pochodzenie jest ustalane przez władze państwa wywozu a prawidłowość funkcjonowania tego systemu jest zapewniona dzięki współpracy zainteresowanych administracji. System ten jest uzasadniony tym, że władze państwa wywozu są w najlepszej sytuacji, by dokonać bezpośredniej weryfikacji okoliczności, od których uzależnione jest pochodzenie.

Przewidziany mechanizm może funkcjonować wyłącznie, jeżeli administracja celna państwa przywozu uznaje dokonane zgodnie z prawem ustalenia władz państwa wywozu. Uznanie takich decyzji przez administrację celną państw członkowskich jest niezbędne, by Wspólnota z kolei mogła wymagać od władz innych państw związanych z nią umowami o wolnym handlu poszanowania decyzji organów celnych państw członkowskich odnośnie do pochodzenia produktów wywożonych ze Wspólnoty do tych państw.

(por. pkt 120, 121)

4. Skarżący nie ma żadnego prawnego interesu w stwierdzeniu nieważności decyzji z powodu uchybień proceduralnych, w sytuacji gdy stwierdzenie nieważności może jedynie prowadzić do wydania nowej decyzji, identycznej co do istoty z decyzją, której nieważność zostaje stwierdzona.

(por. pkt 132)

5. Zgodnie z art. 211 WE i zasadą dobrej administracji na Komisji ciąży obowiązek zapewnienia prawidłowego stosowania układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja. Obowiązek ten wynika również z samego układu stowarzyszeniowego oraz różnych decyzji ustanowionych przez Radę Stowarzyszenia.

(por. pkt 234)

6. Artykuł 220 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny stanowi, że jeśli spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki, właściwe organy celne mogą nie dokonywać retrospektywnego zaksięgowania należności celnych przywozowych. Niezbędne jest po pierwsze, by należności nie zostały pobrane w następstwie błędu samych organów celnych, następnie błąd, którego się dopuściły, nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez działającą w dobrej wierze osobę zobowiązaną do pokrycia należności, i wreszcie, by osoba ta przestrzegała wszystkich przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

Tenże przepis ma na celu ochronę uzasadnionych oczekiwań dłużnika co do zasadności ogółu elementów decyzji o pobraniu lub niepobraniu należności celnych. Jednakże uzasadnione oczekiwania dłużnika zasługują na ochronę przewidzianą w tym przepisie, wyłącznie gdy to same właściwe organy stworzyły podstawy oczekiwań dłużnika. Zatem jedynie błędy wynikające z działania właściwych władz, które nie mogły w sposób rozsądny zostać wykryte przez dłużnika, powodują powstanie uprawnienia do odstąpienia od retrospektywnego pokrycia należności celnych.

(por. pkt 303, 304)

WYROK SĄDU PIERWSZEJ INSTANCJI (piąta izba)

z dnia 6 lutego 2007 r. ( )

Układ stowarzyszeniowy pomiędzy EWG a Republiką Turcji – Umorzenie należności celnych przywozowych – Przywożony z Turcji koncentrat soku owocowego – Wspólnotowy kodeks celny – Świadectwa przewozowe – Szczególna sytuacja – Prawo do obrony

W sprawie T‑23/03

CAS SpA, z siedzibą w Weronie (Włochy), reprezentowana przez D. Ehle, adwokata,

strona skarżąca,

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich, reprezentowanej przez X. Lewisa, działającego w charakterze pełnomocnika, wspieranego przez adwokata M. Nuñeza Müllera,

strona pozwana,

której przedmiotem jest skarga o stwierdzenie nieważności części decyzji Komisji z dnia 18 października 2002 r. (REC 10/01), dotyczącej wniosku o umorzenie należności celnych przywozowych,

SĄD PIERWSZEJ INSTANCJI

WSPÓLNOT EUROPEJSKICH (piąta izba),

w składzie: M. Vilaras, prezes, M. E. Martins Ribeiro i K. Jürimäe, sędziowie,

sekretarz: K. Andová, administrator,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 15 listopada 2005 r.,

wydaje następujący

Wyrok

Ramy prawne

A – Uregulowania dotyczące systemu preferencji

1 Niniejsza sprawa jest umiejscowiona w ramach prawnych Układu ustanawiającego Stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą (EWG) a Turcją (zwanego dalej „układem stowarzyszeniowym”), podpisanego w Ankarze przez Republikę Turcji z jednej strony oraz państwa członkowskie EWG i Wspólnotę z drugiej strony (zwanymi dalej „umawiającymi się stronami”). Układ stowarzyszeniowy został zatwierdzony decyzją 64/732/EWG Rady z dnia 23 grudnia 1963 r. (Dz.U. 1964, 217, str. 3685). Wszedł w życie w dniu 1 grudnia 1964 r.

2 W świetle art. 2 układu stowarzyszeniowego − zawartego w tytule I, który dotyczy zasad − jego celem jest promowanie stałego i zrównoważonego wzmacniania więzi handlowych i gospodarczych między umawiającymi się stronami.

3 Układ stowarzyszeniowy obejmuje etap przygotowawczy, pozwalający w świetle art. 3 układu na wzmocnienie przez Turcję gospodarki z pomocą Wspólnoty, etap przejściowy, który zgodnie z art. 4 układu jest poświęcony stopniowemu wprowadzaniu unii celnej i zbliżeniu polityk gospodarczych, oraz etap ostatni, który w świetle art. 5 układu opiera się na unii celnej i oznacza wzmocnienie koordynacji polityk gospodarczych.

4 W świetle art. 7 układu stowarzyszeniowego umawiające się strony podejmują wszelkie ogólne i szczegółowe środki właściwe dla wypełnienia zobowiązań wynikających z układu i powstrzymują się od podejmowania jakichkolwiek środków mogących zagrozić wykonaniu wskazanych w nim celów.

5 Artykuły 22 i 23 zawarte w tytule III poświęconym postanowieniom ogólnym i końcowym, przewidują ustanowienie Rady Stowarzyszenia składającej się z jednej strony z członków rządów państw członkowskich, Rady i Komisji oraz z drugiej strony z członków rządu tureckiego (zwanej dalej „Radą Stowarzyszenia”), która w zakresie realizacji celów przewidzianych układem stowarzyszeniowym jest uprawniona do podejmowania decyzji. Decyzje są podejmowane jednogłośnie. Artykuł 25 przyznaje Radzie Stowarzyszenia kompetencję do rozstrzygania, na wniosek każdej z umawiających się stron, wszelkich sporów dotyczących zastosowania lub interpretacji układu stowarzyszeniowego lub do przedstawienia sporu Trybunałowi.

6 Ostatni etap unii celnej rozpoczął się w dniu 31 grudnia 1995 r. [art. 1 i art. 65 ust. 1 decyzji nr 1/95 Rady Stowarzyszenia z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia w życie ostatniego etapu unii celnej (Dz.U. 1996, L 35, str. 1), zwanej dalej „decyzją nr 1/95” lub „decyzją podstawową”]. [tłumaczenie nieoficjalne podobnie jak wszystkie cytaty z tej decyzji poniżej]

7 Zgodnie z art. 11 układu stowarzyszeniowego zasady stowarzyszenia obejmują również rolnictwo i handel produktami rolnymi, podlegające szczególnym przepisom wykonawczym, które uwzględniają wspólną politykę rolną Wspólnoty.

1. Uregulowania obowiązujące w czasie etapu przejściowego

8 Na mocy decyzji nr 1/80 z dnia 19 września 1980 r. w sprawie rozwoju stowarzyszenia, Rada Stowarzyszenia postanowiła o zniesieniu pozostałych ceł w przywozie do Wspólnoty produktów rolnych pochodzących z Turcji, które nie korzystały do tej pory ze zwolnień celnych we Wspólnocie.

9 Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 4115/86 z dnia 22 grudnia 1986 r. w sprawie przywozu do Wspólnoty produktów rolnych pochodzących z Turcji (Dz.U. L 380, str. 16), produkty wymienione w załączniku II do Traktatu EWG pochodzące z Turcji, z wyłączeniem produktów wskazanych w załączniku do tego rozporządzenia, zostały dopuszczone do swobodnego obrotu ze zwolnieniem z należności celnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia 4115/86 produktami pochodzącymi z Turcji są produkty spełniające przesłanki wskazane w decyzji Rady Stowarzyszenia nr 4/72 z dnia 29 grudnia 1972 r. dotyczącej definicji „produktów pochodzących” z Turcji dla celów stosowania postanowień załącznika nr 6 rozdziału I protokołu dodatkowego do układu stowarzyszeniowego, załączonego do rozporządzenia Rady (EWG) nr 428/73 z dnia 5 lutego 1973 r. w sprawie stosowania decyzji Rady Stowarzyszenia nr 5/72 i 4/72 (Dz.U. L 59, str. 73), zmienionego decyzją Rady Stowarzyszenia nr 1/75 z dnia 26 maja 1975 r., załączoną do decyzji Rady (EWG) nr 1431/75 zmieniającej rozporządzenie nr 428/73 (Dz.U. L 142, str. 1).

10 Zgodnie z art. 1 decyzji nr 4/72 następujące produkty są uważane za pochodzące z Turcji:

„a) produkty roślinne zebrane w Turcji,

[…]

f) towary wytworzone w Turcji poprzez obróbkę lub przetwarzanie produktów, o których mowa w lit. a)–e), również wówczas, gdy w toku ich produkcji wykorzystano inne produkty, pod warunkiem że produkty te, które nie zostały uzyskane w Turcji ani we Wspólnocie, wykorzystano w procesie produkcji w sposób akcesoryjny”. [tłumaczenie nieoficjalne]

11 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 3719/88 z dnia 16 listopada 1988 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.U. L 331, str. 1) ma zastosowanie do świadectw ustanowionych w rozporządzeniach, o których mowa w art. 1. Artykuł 28 ust. 4 tego rozporządzenia stanowi:

„4. Państwa członkowskie przesyłają również Komisji odciski urzędowych pieczęci i, gdzie stosowne, suche pieczęci organów upoważnionych. Komisja niezwłocznie powiadamia o tym pozostałe państwa członkowskie”. [tłumaczenie nieoficjalne]

12 W decyzji nr 5/72 z dnia 29 grudnia 1972 r. dotyczącej współpracy administracyjnej w zakresie stosowania art. 2 i 3 protokołu dodatkowego do układu stowarzyszeniowego (Dz.U. 1973, L 59, str. 74) Rada Stowarzyszenia ustanowiła przepis, w świetle którego świadectwo wystawione na wniosek eksportera przez organy celne Republiki Turcji lub jednego z państw członkowskich było niezbędne dla uzyskania preferencyjnego traktowania. W przypadku towarów przewożonych bezpośrednio z Turcji do państwa członkowskiego było to świadectwo przewozowe A.TR.1 (zwane dalej „świadectwem A.TR.1”), którego wzór załączono do decyzji (art. 2). Wzór ten został zastąpiony przez formularz załączony do decyzji Rady Stowarzyszenia nr 1/78 z dnia 18 lipca 1978 r., zmieniającej decyzję nr 5/72 (Dz.U. L 253, str. 2). Ten z kolei wzór został nieznacznie zmieniony decyzją Rady Stowarzyszenia nr 4/95 z dnia 22 grudnia 1995 r. zmieniającą decyzję nr 5/72 (Dz.U. 1996, L 35, str. 48).

13 Artykuł 11 decyzji nr 5/72 stanowi, że państwa członkowskie i Republika Turcji udzielają sobie wzajemnej pomocy za pośrednictwem swych administracji celnych, w celu weryfikacji autentyczności i prawidłowości świadectw „w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów niniejszej decyzji”. [tłumaczenie nieoficjalne]

14 Artykuł 12 decyzji nr 5/72 stanowi następnie:

„[Republika] Turcji, państwa członkowskie i Wspólnota podejmują, w odpowiednim dla siebie zakresie, działania niezbędne dla wykonania tej decyzji”. [tłumaczenie nieoficjalne]

15 Zgodnie z art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 4115/86 metody współpracy administracyjnej mające zapewnić zastosowanie do produktów wskazanych w art. 1 obniżonych stawek celnych, zostały określone w decyzji nr 5/72, ostatnio zmienionej decyzją nr 1/78.

2. Uregulowania obowiązujące w czasie ostatniego etapu

16 Decyzja nr 1/95 reguluje w szczegółowy sposób wprowadzenie ostatniego etapu unii celnej. Artykuł 29 tej decyzji stanowi:

„Wzajemna pomoc w sprawach celnych pomiędzy władzami administracyjnymi umawiających się stron podlega przepisom załącznika 7, który w odniesieniu do Wspólnoty obejmuje dziedziny należące do jej kompetencji”.

17 Artykuł 2 ust. 1 załącznika 7 do decyzji nr 1/95, dotyczącego wzajemnej pomocy w sprawach celnych, stanowi:

„Umawiające się strony udzielają sobie wzajemnej pomocy w dziedzinach należących do ich kompetencji […], w celu zapewnienia prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności zapobiegając i wykrywając operacje sprzeczne z tym ustawodawstwem i prowadząc dochodzenia w tym zakresie”.

18 Artykuł 3 ust. 6 decyzji nr 1/95 stanowi, że metody współpracy administracyjnej określa Komitet Współpracy Celnej.

19 Artykuł 5 ust. 2 decyzji nr 1/96 Komitetu Współpracy Celnej z dnia 20 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad stosowania decyzji nr 1/95 (Dz.U. L 200, str. 14) [tłumaczenie nieoficjalne] stanowi, że zatwierdzenie dokumentu niezbędnego dla umożliwienia swobodnego przepływu przedmiotowych towarów prowadzi do powstania długu celnego w przywozie. Zgodnie z art. 6 tej decyzji preferencyjne traktowanie produktów rolnych przywożonych z Turcji jest uzależnione od wystawienia świadectwa A.TR.1. Wzór tego świadectwa został zawarty w załączniku I, lecz art. 7 ust. 1 rzeczonej decyzji stanowi, że przewidziane w decyzji nr 5/72 formularze mogą nadal być używane do dnia 30 czerwca 1997 r.

20 Artykuł 15 decyzji nr 1/96 stanowi co następuje:

„W celu zapewnienia prawidłowego stosowania niniejszej decyzji państwa członkowskie i [Republika] Turcji udzielają sobie wzajemnej pomocy, za pośrednictwem swych administracji celnych i w ramach wzajemnej pomocy przewidzianej w art. 29 i załączniku 7 do decyzji podstawowej, w celu weryfikacji autentyczności i prawidłowości świadectw”. [tłumaczenie nieoficjalne, podobnie jak wszystkie cytaty poniżej z tej decyzji]

21 Artykuł 13 ustęp 2 decyzji nr 1/96 stanowi:

„[…] W polu 12 powinien zostać wskazany numer rejestracji, data, urząd i kraj wystawienia pierwotnego świadectwa […]”.

22 Załącznik II, pkt II ust. 12 decyzji 1/96 stanowi, że dane, które należy wskazać w polu 12 świadectwa przewozowego A.TR.1, powinny zostać wpisane przez właściwe władze.

23 Wreszcie art. 4 decyzji nr 1/96 stanowi:

„Bez uszczerbku dla przewidzianych w decyzji podstawowej przepisów dotyczących swobody przepływu, do wymiany towarów pomiędzy dwoma stronami unii celnej stosuje się Wspólnotowy kodeks celny i przepisy wykonawcze do niego, mające zastosowanie na obszarze celnym Wspólnoty, oraz turecki kodeks celny i przepisy wykonawcze do niego, mające zastosowanie na obszarze celnym [Republiki] Turcji, na warunkach przewidzianych w niniejszej decyzji”.

B – Uregulowania celne

1. Uregulowania dotyczące umorzenia należności celnych

24 W odniesieniu do możliwości umorzenia należności celnych przywozowych art. 239 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (Dz.U. L 302, str. 1, zwany dalej „WKC”) stanowi, co następuje:

„Należności celne przywozowe […] podlegają […] umorzeniu w sytuacjach […] wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu”.

25 Artykuł 905 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia nr 2913/92 (Dz.U. L 253, str. 1, zwany dalej „rozporządzeniem wykonawczym do WKC”), stanowi w ust. 1:

„Jeżeli na mocy art. 239 ust. 2 [WKC] organ celny decyzji, który otrzymał wniosek o udzielenie zwrotu lub o umorzenie, nie jest w stanie wydać decyzji na podstawie art. 899, a do wniosku załączone są dowody, które mogą stanowić o wyjątkowej [szczególnej], wynikającej z okoliczności sytuacji niespowodowanej ani podstępem osoby zainteresowanej, ani jej oczywistym zaniedbaniem, to państwo członkowskie, któremu podlega ten organ, przekazuje taką sprawę Komisji w celu jej rozstrzygnięcia zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 906–909 [...]”.

26 Artykuł 904 lit. c) rozporządzenia wykonawczego do WKC stanowi:

„Należności celne przywozowe nie są zwracane lub umarzane, gdy w zależności od przypadku, jedynym powodem przedstawienia wniosku o udzielenie zwrotu lub o umorzenie jest:

[…]

c) przedstawienie z zamiarem uzyskania uprzywilejowanego traktowania taryfowego dla towarów zgłoszonych do swobodnego obrotu dokumentów, które okazały się później dokumentami sfałszowanymi, podrobionymi lub nieważnymi, do celów udzielenia tego rodzaju preferencji, nawet jeżeli dokumenty te przedłożono w dobrej wierze”.

27 Artykuł 236 WKC stanowi:

„1. Należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.

2. Należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają umorzeniu, gdy okaże się, że w chwili zaksięgowania kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.

Należności nie podlegają zwrotowi ani umorzeniu, w przypadku gdy fakty, które doprowadziły do zapłacenia lub zaksięgowania kwoty prawnie nienależnej, są wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej.

[…]”.

28 W świetle art. 220 ust. 2 lit. b) WKC zaksięgowania retrospektywnego należności wynikających z długu celnego nie dokonuje się, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.

2. Uregulowania dotyczące reguł pochodzenia

29 Artykuł 20 WKC stanowi w szczególności:

„1. W przypadku powstania długu celnego należności wymagane zgodnie z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich.

2. Inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zaistnieje taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów.

3. Taryfa Celna Wspólnot Europejskich obejmuje:

[…]

d) preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych państw, grup państw lub terytoriów”.

30 Artykuł 27 lit. a) WKC stanowi:

„Reguły preferencyjnego pochodzenia określają warunki nabywania pochodzenia, jakie muszą spełniać towary, aby korzystać ze środków wymienionych w art. 20 ust. 3 lit. d) lub e). Reguły te:

a) w przypadku towarów objętych porozumieniami określonymi w art. 20 ust. 3 lit. d), są określane w tych porozumieniach”.

31 Rozporządzenie wykonawcze do WKC w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszej sprawy [art. 93 w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 3254/94 z dnia 19 grudnia 1994 r. (Dz.U. L 346, str. 1), które zmieniło jego numerację na art. 92; zwany dalej „art. 93 rozporządzenia wykonawczego do WKC”] stanowi:

„1. Kraje korzystające przekazują Komisji nazwy i adresy mieszczących się na ich terytorium, organów rządowych upoważnionych do wydawania świadectw pochodzenia na formularzu A, jak również przekazują wzory odcisków pieczęci stosowanych przez te organy. Komisja przekazuje te informacje organom celnym państw członkowskich.

2. Kraje korzystające przekazują również Komisji nazwy, adresy i wzory odcisków pieczęci organów rządowych upoważnionych do wystawiania poświadczeń autentyczności, określonych w art. 86. Komisja przekazuje te informacje organom celnym państw członkowskich.

3. Komisja publikuje w serii C Dziennika Urzędowego Wspólnot Europejskich terminy, w których nowe kraje korzystające określone w art. 97 muszą wywiązać się ze zobowiązań ustanowionych w ust. 1 i 2.”

C – Przepisy dotyczące poufności pewnych dokumentów

32 Artykuł 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz.U. L 136, str. 1) stanowi:

„Poufność i ochrona danych

1. Informacje uzyskane w ramach dochodzeń zewnętrznych, niezależnie od formy, chronione są odpowiednimi przepisami”.

33 Artykuł 9 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi:

„Raport z dochodzenia i działania podejmowane w jego następstwie

[…]

2. Raporty takie sporządzane są z uwzględnieniem wymogów procedury ustanowionych w prawie krajowym danego państwa członkowskiego. Raporty sporządzone na takiej podstawie stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlegają one takim samym zasadom oceny, ja te mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają taką samą wartość jak te raporty”.

34 Artykuł 8 ust. 1 rozporządzenia Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (Dz.U. L 292, str. 2), ma następujące brzmienie:

„1. Informacje przekazane lub otrzymane na mocy niniejszego rozporządzenia, bez względu na ich formę, są objęte tajemnicą służbową i chronione w taki sam sposób, w jaki tego typu informacje są chronione przez prawo krajowe państwa członkowskiego, które je otrzymało oraz przez odpowiednie przepisy stosowane wobec instytucji wspólnotowych”.

35 Artykuł 4 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145, str. 43), stanowi:

„Wyjątki

1. Instytucja odmówi dostępu do dokumentu, jeśli ujawnienie go naruszyłoby ochronę:

a) interesu publicznego w odniesieniu do:

– bezpieczeństwa publicznego,

– kwestii obronnych i wojskowych,

– stosunków międzynarodowych,

– finansowej, monetarnej czy ekonomicznej polityki Wspólnoty lub państwa członkowskiego;

b) prywatności i integralności osoby fizycznej, w szczególności w odniesieniu do ustawodawstwa Wspólnoty związanych z ochroną danych osobowych.

2. Instytucje odmówią dostępu do dokumentu, jeśli ujawnienie go naruszyłoby ochronę:

– interesów handlowych osoby fizycznej lub prawnej, w tym własności intelektualnej,

– postępowania sądowego lub porady prawnej,

– celu kontroli, śledztwa czy audytu,

chyba że za ujawnieniem przemawia interes publiczny”.

Okoliczności powstania sporu

A – Sporny przywóz

36 Skarżąca CAS SpA jest spółką prawa włoskiego, której 95,1 % udziałów należy do spółki Steinhauser GmbH (zwanej dalej „Steinhauser”) z siedzibą w Ravensburgu (Niemcy). Podstawowa działalność skarżącej polega na przetwarzaniu importowanych koncentratów soków owocowych. Równocześnie z tą działalnością dokonuje ona przywozu tych produktów do Włoch. Zasadniczo spółka Steinhauser utrzymuje stosunki handlowe z zagranicznymi dostawcami.

37 Pomiędzy dniem 5 kwietnia 1995 r. i dniem 20 listopada 1997 r. skarżąca dokonała przywozu i wprowadzenia do swobodnego obrotu we Wspólnocie koncentratu soku jabłkowego i soku gruszkowego, które zostały zgłoszone jako pochodzące z Turcji. Przywóz do Wspólnoty tego rodzaju produktów został dokonany z zastosowaniem świadectw A.TR.1, zatem produkty te korzystały z przewidzianego w układzie stowarzyszeniowym i protokole dodatkowym zwolnienia z należności celnych.

38 Zgodnie z art. 29 decyzji nr 1/95, organy celne w Rawennie (Włochy) przeprowadziły weryfikację dokumentów po zwolnieniu towarów dotyczącą autentyczności świadectwa A.TR.1 D 141591, przedstawionego przez skarżącą przy dokonywaniu czynności przywozowych w okresie pomiędzy dniem 5 kwietnia 1995 r. a dniem 20 listopada 1997 r. Zgodnie z mającymi zastosowanie w tym zakresie przepisami wniosek o weryfikację autentyczności tego świadectwa został skierowany do władz tureckich.

39 Pismem z dnia 15 maja 1998 r. władze tureckie poinformowały organy celne w Rawennie, że w świetle przeprowadzonej przez nie weryfikacji świadectwo to nie jest autentyczne, jako że nie zostało wystawione przez tureckie organy celne. Ponadto poinformowały one, że zostaną przeprowadzone inne weryfikacje.

40 W konsekwencji władze włoskie przystąpiły do weryfikacji po zwolnieniu towarów łącznie 103 świadectw A.TR.1 przedstawionych przez skarżącą w toku różnych czynności przywozowych.

41 Pismem z dnia 10 lipca 1998 r. stałe przedstawicielstwo Republiki Turcji przy Unii Europejskiej (zwane dalej „stałym przedstawicielstwem tureckim”) poinformowało Komisję, że przedstawione przez skarżącą 22 świadectwa A.TR.1, wskazane w załączniku do tego pisma i dotyczące wywozu dokonywanego przez turecką spółkę Akman do Włoch, były fałszywe (false). Komisja przesłała to pismo włoskim władzom celnym w dniu 20 lipca 1998 r.

42 W dniach 12–15 października 1998 r. oraz w dniach 30 listopada i 2 grudnia 1998 r. jednostka ds. koordynacji zapobiegania nadużyciom finansowym [(UCLAF), poprzednik OLAF] przeprowadziła kontrole w Turcji.

43 Pismem z dnia 8 marca 1999 r. stałe przedstawicielstwo tureckie poinformowało służby celne w Rawennie, że 32 świadectwa A.TR.1 przedstawione przez skarżącą (zwane dalej „spornymi świadectwami”), w tym 18 świadectw wskazanych w załączniku do pisma z dnia 10 lipca 1998 r., nie zostały ani wystawione ani potwierdzone przez władze tureckie. Świadectwa te zostały opisane w załączniku do tego pisma.

44 Włoskie organy celne twierdzą, że z całości korespondencji pomiędzy nimi, Komisją, UCLAF i władzami tureckimi wynika, że te ostatnie uznały, że 48 świadectw A.TR.1 − w tym sporne świadectwa − dotyczących wywozu do Włoch dokonanego przez skarżącą z pomocą tureckiej spółki Akman, było fałszywych lub nieprawidłowych.

45 W niniejszej sprawie 32 sporne świadectwa [z którymi związane są należności celne na ogólną kwotę w wysokości 3 296 190 371 LIT (lirów włoskich), to jest 1 702 340,25 EUR] zostały uznane za fałszywe, jako że nie zostały wystawione ani potwierdzone przez tureckie urzędy celne. Natomiast 16 pozostałych świadectw (z którymi wiążą się należności celne na ogólną kwotę 1 904 763 758 LIT, to jest 983 728,38 EUR) zostały uznane za nieważne, gdyż pomimo tego, że zostały wystawione przez tureckie organy celne, wskazane w nich towary nie miały pochodzenia tureckiego.

46 Ponieważ wszystkie 48 świadectw zostało uznanych za fałszywe lub nieważne, objęte nimi towary nie mogły zostać objęte preferencyjnym traktowaniem mającym zastosowanie do przywozu tureckich produktów rolnych.

47 Zatem włoskie organy celne zażądały od skarżącej pokrycia należności celnych w wysokości 5 200 954 129 LIT, to jest 2 686 068,63 EUR.

B – Postępowanie karne i administracyjne przed organami włoskimi i wspólnotowymi

48 Pismem z dnia 28 marca 2000 r. skarżąca na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) oraz art. 236 i 239 WKC zwróciła się do organów celnych w Rawennie z wnioskiem o niedokonywanie retrospektywnego zaksięgowania i o zwrot pobranych należności celnych. Na poparcie swego wniosku skarżąca powołała się na swą dobrą wiarę, błędy właściwych władz, których nie mogła wykryć, oraz uchybienia tych ostatnich.

49 Pismem z dnia 15 maja 2000 r. włoskie organy celne powiadomiły prokuraturę w Rawennie o okolicznościach dotyczących przywozu dokonanego przez skarżącą z użyciem podrobionych świadectw. W oparciu o to powiadomienie prokuratura w Rawennie wszczęła dochodzenie.

50 Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2000 r. Tribunale civile e penale (sąd cywilny i karny) w Rawennie zakończył postępowanie karne przeciwko zarządcy skarżącej, B. Steinhauserowi, stwierdzając, że zarzucane mu czyny nie zostały udowodnione.

51 Pismem z dnia 30 listopada 2001 r., doręczonym Komisji w dniu 12 grudnia 2001 r., Republika Włoska zwróciła się do Komisji z wnioskiem o wydanie decyzji co do zasadności niedokonywania retrospektywnego zaksięgowania żądanych od skarżącej należności celnych na podstawie art. 220 ust. 2 lit. b) WKC lub przyznania zwrotu tych należności na podstawie art. 239 WKC.

52 Zgodnie z art. 871 i art. 905 rozporządzenia wykonawczego do WKC skarżąca wskazała, że zapoznała się z aktami przesłanymi przez władze włoskie Komisji. Skarżąca przedstawiła również swe stanowisko i uwagi, które zostały przekazane Komisji przez władze włoskie w załączniku do ich pisma z dnia 30 listopada 2001 r.

53 Pismem z dnia 3 czerwca 2002 r. Komisja wystąpiła o pewne dodatkowe informacje do władz włoskich, które przedstawiły swą odpowiedź w piśmie z dnia 7 czerwca 2002 r.

54 Pismem z dnia 25 lipca 2002 r. Komisja poinformowała skarżącą, że nie zamierza uwzględnić jej wniosku. Przed podjęciem ostatecznej decyzji Komisja wezwała skarżącą do przedstawienia ewentualnych uwag i przejrzenia akt w celu zapoznania się z dokumentami jawnymi.

55 W dniu 6 sierpnia 2002 r. przedstawiciele skarżącej przejrzeli akta administracyjne w lokalach Komisji. Podpisali oni między innymi oświadczenie potwierdzając, że uzyskali dostęp do dokumentów wskazanych w załączniku do niego.

56 Pismem z dnia 15 sierpnia 2002 r. skarżąca przedstawiła swe uwagi Komisji. Potwierdziła w nim w szczególności swe stanowisko, że właściwe organy celne dopuściły się poprzez swe działania błędów, których nie mogła wykryć, a które uznaje za uchybienia mogące prowadzić do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.

57 W dniu 18 października 2002 r. Komisja wydała decyzję REC 10/01 (zwaną dalej „zaskarżoną decyzją”), którą doręczono skarżącej w dniu 21 listopada 2002 r.

58 W pierwszej kolejności Komisja stwierdziła, że zaksięgowanie należności celnych przywozowych, których dotyczył wniosek, było zasadne.

59 W drugiej kolejności Komisja stwierdziła jednakże, że zasadny jest zwrot należności celnych przywozowych w części, w której wniosek dotyczy 16 nieważnych świadectw, gdyż skarżąca znajdowała się w tym zakresie w szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC.

60 W trzeciej kolejności, gdy chodzi o 32 sporne świadectwa, Komisja stwierdziła natomiast, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogły prowadzić do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC. W konsekwencji Komisja w art. 2 zaskarżonej decyzji postanowiła, że zwrot związanych z nimi należności celnych przywozowych w wysokości 1 702 340,25 EUR nie jest zasadny.

61 Wreszcie w piśmie z dnia 20 czerwca 2003 r. skarżąca przedstawiła Komisji wniosek o udzielenie dostępu do innych dokumentów zawartych w aktach. W piśmie z dnia 10 lipca 2003 r. Komisja uwzględniła ten wniosek. Jednakże skarżąca nie przystąpiła do ponownego przejrzenia akt.

C – Świadectwo D 437214

62 W piśmie z dnia 17 grudnia 2002 r., skarżąca wskazała Komisji, że świadectwo A.TR.1 D°437214, znajdujące się wśród spornych świadectw, nie zostało uznane przez władze tureckie za fałszywe, a jedynie za nieważne. Komisja powiadomiła o tym piśmie włoskie organy celne w dniu 6 stycznia 2003 r.

63 Pismem z dnia 24 stycznia 2003 r. włoskie organy celne, odsyłając do pisma tureckich organów celnych z dnia 8 marca 1999 r. i pisma UCLAF z dnia 6 maja 1999 r., wskazały, że świadectwo to było fałszywe.

64 Pismem z dnia 4 marca 2003 r. Komisja zwróciła się do władz włoskich o poinformowanie skarżącej o wynikach dochodzenia dotyczącego świadectwa A.TR.1 D 437214. Pismem z dnia 18 marca 2003 r. skierowanym do skarżącej włoska administracja celna potwierdziła, że świadectwo było fałszywe, gdyż nie zostało wystawione przez władze tureckie.

Przebieg postępowania i żądania stron

65 W dniu 29 stycznia 2003 r. skarżąca wniosła do Sądu niniejszą skargę.

66 Na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy Sąd postanowił o otwarciu procedury ustnej. W ramach środków organizacji postępowania strony zostały wezwane do przedstawienia pewnych dokumentów oraz do udzielenia odpowiedzi na pewne pytania przedstawione przez Sąd na piśmie. Strony zastosowały się do tych żądań.

67 Na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. wysłuchano wystąpień stron i ich odpowiedzi na pytania zadane ustnie przez Sąd.

68 Skarżąca wnosi do Sądu o:

– stwierdzenie nieważności art. 2 zaskarżonej decyzji;

– obciążenie Komisji kosztami postępowania.

69 Komisja wnosi do Sądu o:

– oddalenie skargi;

– obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

Co do prawa

70 Na poparcie swych żądań skarżąca podnosi trzy zarzuty oparte po pierwsze na naruszeniu prawa do obrony, po drugie na naruszeniu art. 239 WKC i po trzecie na naruszeniu art. 220 ust. 2 lit. b) WKC.

A – W przedmiocie pierwszego zarzutu dotyczącego naruszenia prawa do obrony

1. Argumenty stron

71 Skarżąca podnosi, że w toku postępowania administracyjnego naruszono jej prawo do obrony. Twierdzi ona zasadniczo, że choć miała dostęp do akt zawierających dokumenty, na których Komisja oparła zaskarżoną decyzję, nie miała jednakże dostępu do dokumentów o decydującym znaczeniu dla dokonania przez Komisję ogólnej oceny sytuacji. Ponadto zdaniem skarżącej pewne dokumenty, z którymi mogła się zapoznać, okazały się niekompletne. Wreszcie badanie akt nie pozwoliło jej na odróżnienie dokumentów uznanych za poufne od dokumentów jawnych, ani na ustalenie kryterium zastosowanego w tym zakresie.

72 W pierwszej kolejności skarżąca wskazuje, że nie udostępniono jej następujących dokumentów zawartych w aktach sprawy: 1) pełnego raportu z misji UCLAF w Turcji, 2) całości korespondencji pomiędzy UCLAF i Komisją a stałym przedstawicielstwem tureckim i właściwymi władzami Turcji, 3) całości korespondencji pomiędzy Komisją i/lub UCLAF i krajowymi organami celnymi, w szczególności włoskimi organami celnymi, oraz 4) protokołu z posiedzenia Komitetu Współpracy Celnej dotyczącego świadectw A.TR.1 uznanych za nieprawidłowe lub fałszywe podczas wywozu koncentratów soków owocowych i innych towarów pochodzących z Turcji.

73 W swej replice skarżąca podnosi ponadto, że nie mogła uzyskać informacji dotyczących misji UCLAF w Turcji w październiku 1998 r., do której Komisja odnosi się w motywie 32 zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej z akt sprawy wynika jedynie, że spotkanie pomiędzy UCLAF a stałym przedstawicielstwem tureckim miało miejsce w dniach 13 i 14 października 1998 r., gdyż o spotkaniu tym wspomniano w piśmie UCLAF z dnia 21 października 1998 r. Skarżąca twierdzi, że nie wiedziała również o pismach UCLAF wysłanych do stałego przedstawicielstwa tureckiego z dni 1 i 9 grudnia 1998 r., o których Komisja wspomniała w swej odpowiedzi na skargę.

74 Skarżąca twierdzi, że wskazane przez nią dokumenty mają związek nie tylko ewentualny, lecz przeciwnie, bezpośredni i bardzo ścisły z pytaniem, czy sporne certyfikaty są w istocie fałszywe czy jedynie nieprawidłowe.

75 W drugiej kolejności skarżąca podważa tezę Komisji, w świetle której okoliczność, że przedstawiciel skarżącej podpisał oświadczenie potwierdzające, iż zapoznał się ze wszystkimi dokumentami związanymi ze sprawą, miałaby potwierdzać, że skarżąca miała dostęp do wszystkich dokumentów zawartych w aktach. W tym względzie skarżąca podkreśla, że oświadczenie to stanowi standardowy formularz i że bez znajomości wszystkich dokumentów w aktach strona zapoznająca się z nimi nie może w sposób ostateczny stwierdzić, że została usatysfakcjonowana. Zatem skarżąca twierdzi, że dowiedziała się o wspomnianym oświadczeniu, zawierającym listę dokumentów REC 10/01 i załączonym do odpowiedzi Komisji na skargę, dopiero zapoznając się z tym załącznikiem.

76 W trzeciej kolejności skarżąca twierdzi, że pewne dokumenty, do których miała dostęp, były niekompletne, a zatem że nie miała dostępu do całości dokumentów załączonych do wspomnianego oświadczenia. W tym względzie skarżąca nie zgadza się ze stwierdzeniem Komisji, w świetle którego mogła ona zapoznać się z całością raportów z misji UCLAF w Turcji, i stwierdza, że mogła jedynie zapoznać się z dokumentami dotyczącymi raportów z misji z dnia 9 i 23 grudnia 1998 r., składającymi się z dwóch lub trzech stron.

77 W czwartej kolejności skarżąca kwestionuje w swej replice argument Komisji, w świetle którego nie miała w każdym razie prawa dostępu do pewnych dokumentów, w tym raportów z misji UCLAF, gdyż były one poufne. Skarżąca podnosi, że nie tylko raporty te nie były poufne, gdyż ich poufność nie została wykazana przez Komisję, lecz ponadto że podobne raporty były udostępniane w podobnych postępowaniach przed Sądem.

78 Brak poufności raportów z dochodzenia wynika z postanowień rozporządzenia nr 1073/1999. Zdaniem skarżącej w świetle art. 9 ust. 2 tego rozporządzenia raporty z dochodzenia stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym państwa członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych kontrolerów administracyjnych i podobny wniosek nasuwa się a fortiori w przypadku postępowań wszczętych przed sądami europejskimi.

79 Wreszcie skarżąca twierdzi, że przedstawiła w piśmie z dnia 20 czerwca 2003 r. nowy wniosek o uzyskanie dostępu do akt, zgodnie z art. 255 WE, po wniesieniu niniejszej skargi. Jednak w następstwie pisemnej odpowiedzi Komisji z dnia 10 lipca 2003 r. nie zapoznała się z aktami, gdyż Komisja wskazała, iż zapoznanie się z aktami dotyczyłoby wyłącznie dokumentów, do których skarżąca miała już dostęp, to jest w szczególności dokumentów dotyczących raportów z misji UCLAF.

80 Komisja zasadniczo odrzuca argument skarżącej.

81 W pierwszej kolejności Komisja podnosi, że zaskarżona decyzja została oparta wyłącznie na dokumentach, z którymi skarżąca mogła się zapoznać, wskazanymi wcześniej we wstępnym stanowisku Komisji przedstawionym w piśmie z dnia 25 lipca 2002 r. Ponadto Komisja podniosła, że w dniu 6 sierpnia 2002 r. skarżąca uzyskała dostęp do akt, na podstawie których ustanowiono zaskarżoną decyzję, oraz że wyraźnie przyznała w pisemnym potwierdzeniu, że mogła zapoznać się z wszystkimi dokumentami mającymi bezpośredni lub pośredni związek z aktami. Komisja twierdzi, że lista dokumentów, do których skarżąca miała dostęp, zawierała raporty z misji UCLAF, bogatą korespondencję UCLAF i władz tureckich oraz korespondencję pomiędzy Komisją i/lub UCLAF a krajowymi organami celnymi.

82 W swej duplice Komisja podważa twierdzenia skarżącej, w świetle których akta, z którymi zapoznała się w dniu 6 sierpnia 2002 r., nie zawierały raportów z misji UCLAF, a jedynie dokumenty dotyczące raportów z misji. Komisja twierdzi, że omawiane dokumenty stanowią w istocie krótkie oryginalne raporty sporządzone przez UCLAF noszące datę 9 grudnia 1998 r. (nr 8279) oraz 23 grudnia 1998 r. (nr 8673), a nie jedynie streszczenia.

83 W drugiej kolejności Komisja przypomina, że nie ma wymogu, by Komisja z własnej inicjatywy udzielała dostępu do dokumentów dotyczących kontekstu, które pozostają jedynie w związku ewentualnym z rozpatrywaną sprawą, lecz że to do zainteresowanego należy przedstawienie w danym wypadku wniosku o dostęp do tych dokumentów zgodnie z art. 255 WE.

84 W niniejszej sprawie dokumenty, z którymi skarżąca nie mogła się zapoznać, są dokumentami dotyczącymi kontekstu. W niniejszej sprawie Komisja podkreśla, że nowy wniosek o wgląd do akt przedstawiony przez skarżącą w dniu 20 czerwca 2003 r. − to jest po przyjęciu zaskarżonej decyzji − i uwzględniony pismem z dnia 10 lipca 2003 r. nie ma skutków prawnych. Nie tylko bowiem skarżąca nie podjęła dalszych kroków związanych z wnioskiem, lecz w każdym razie wniosek przedstawiony po zakończeniu postępowania administracyjnego i w czasie, gdy sprawa zawisła przed sądem, nie może a priori naruszać praw proceduralnych w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego ten wniosek.

85 W trzeciej kolejności Komisja twierdzi w każdym razie, że prawo dostępu do akt nie obejmuje omawianych dokumentów, gdyż są one poufne. W tym względzie Komisja przypomina, że prawo dostępu do akt nie obejmuje dostępu do dokumentów poufnych, takich jak raporty UCLAF czy OLAF, korespondencja pomiędzy Komisją a państwami trzecimi czy protokoły ze spotkań, w których uczestniczyły państwa trzecie, ani też korespondencji pomiędzy Komisją a państwami członkowskimi.

86 Ponadto Komisja podważa prawidłowość przedstawionej przez skarżącą wykładni art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1073/1999. Zdaniem Komisji przepis ten odnosi się do końcowego raportu sporządzonego przez UCLAF zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia, podczas gdy art. 8 rozporządzenia dotyczy poufności i ochrony danych w zakresie dokumentów sporządzonych przez OLAF.

2. Ocena Sądu

87 Należy na wstępie przypomnieć, że w ramach postępowania w sprawie umorzenia należności celnych powinno zostać zapewnione poszanowanie prawa do bycia wysłuchanym, w szczególności ze względu na uprawnienia dyskrecjonalne, którymi dysponuje Komisja podejmując decyzję o zastosowaniu ogólnej i opartej na zasadzie słuszności klauzuli przewidzianej w art. 239 WKC (wyrok Sądu z dnia 10 maja 2001 r. w sprawach połączonych T‑186/97, T‑187/97, T‑190/97 do T‑192/97, T‑210/97, T‑211/97, T‑216/97 do T‑218/97, T‑279/97, T‑280/97, T‑293/97 i T‑147/99 Kaufring i in. przeciwko Komisji zwanej „Telewizory tureckie”, Rec. str. II‑1337, pkt 152, oraz z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie T‑329/00 Bonn Fleisch Ex- und Import przeciwko Komisji, Rec. str. II‑287, pkt 45).

88 Jednakże należy również stwierdzić, że w tej dziedzinie zasada poszanowania prawa do obrony oznacza jedynie, że zainteresowany może skutecznie przedstawić swoje stanowisko co do dowodów, w tym dokumentów, na których Komisja zamierza oprzeć swą decyzję. Zasada ta nie wymaga zatem, by Komisja z własnej inicjatywy udzielała dostępu do wszelkich dokumentów, które ewentualnie mogą mieć związek ze sprawą przedstawioną jej w ramach wniosku o umorzenie. Jeśli zainteresowany jest zdania, że dokumenty takie są przydatne dla wykazania wystąpienia szczególnej sytuacji lub braku ewidentnego zaniedbania lub świadomego działania z jego strony, do niego należy wystąpienie o dostęp do tych dokumentów zgodnie z przepisami przyjętymi na podstawie art. 255 WE (wyroki Sądu z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie T‑205/99 Hyper przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3141, pkt 63, oraz ww. Bonn Fleisch Ex- und Import przeciwko Komisji, pkt 46).

89 Należy ponadto przypomnieć, że co się tyczy postępowania administracyjnego w zakresie umorzenia należności celnych, Sąd wyraźnie wskazał, że to na wniosek zainteresowanej strony pozwana jest zobowiązana do udzielenia dostępu do wszelkich jawnych dokumentów administracyjnych dotyczących zaskarżonej decyzji. Zatem w razie braku takiego wniosku nie ma automatycznego dostępu do dokumentów znajdujących się w posiadaniu Komisji (wyroki Sądu z dnia 19 lutego 1998 r. w sprawie T‑42/96 Eyckeler & Malt przeciwko Komisji, Rec. str. II‑401, pkt 81, z dnia 17 września 1998 r. w sprawie T‑50/96 Primex Produkte Import‑Export i in. przeciwko Komisji, Rec. str. II‑3773, pkt 64, oraz w ww. sprawie Bonn Fleisch Ex- und Import przeciwko Komisji, pkt 46).

90 To w świetle tych zasad należy dokonać oceny zarzutu opartego na naruszeniu prawa do obrony.

91 Należy na wstępie stwierdzić, że skarżąca wyraźnie przyznaje w swej skardze, iż miała dostęp do wszystkich dokumentów, na których Komisja oparła swą decyzję. Jednakże zdaniem skarżącej nie miała ona dostępu do dokumentów o decydującym znaczeniu dla ogólnej oceny sytuacji dokonanej przez Komisję. W tym względzie twierdzi ona, że dokumenty, które jej przedstawiono w ramach dostępu do akt, są niekompletne. Zatem skarżąca twierdzi, że nie mogła zapoznać się z pełnymi wersjami dwóch raportów z misji UCLAF z dnia 9 i 23 grudnia 1998 r. a jedynie z „raportami związanymi z raportami z misji”. Podobnie twierdzi ona, że nie mogła zapoznać się z protokołem z misji wspólnotowej z października 1998 r. wspomnianym w motywie 32 zaskarżonej decyzji, ani też z pismami UCLAF z dnia 1 i 9 grudnia 1998 r. przesłanymi do stałego przedstawicielstwa tureckiego, a wspomnianymi przez Komisję w jej odpowiedzi na skargę.

92 W tym względzie należy stwierdzić, że dokumenty, które wskazuje skarżąca, nie zostały wyraźnie wspomniane w zaskarżonej decyzji. Nie oznacza to, że zaskarżona decyzja nie mogła zostać oparta na niektórych z tych dokumentów. Jednakże nie można przyjąć podobnego wniosku co do całości obszernej korespondencji, na którą skarżąca się powołuje. Są one zatem, przynajmniej gdy chodzi o pewną ich liczbę, dokumentami związanymi jedynie z kontekstem niniejszej sprawy.

93 W szczególności nie można przyjąć, a żaden z elementów zaskarżonej decyzji nie wskazuje na odmienny wniosek, że zaskarżona decyzja została oparta na protokołach ze spotkań Komitetu Współpracy Celnej dotyczących świadectw A.TR.1, które uznano za nieprawidłowe lub fałszywe w trakcie wywozu koncentratów soków owocowych i innych towarów pochodzących z Turcji. Podobny wniosek nasuwa się w odniesieniu do wspomnianej przez Komisję w odpowiedzi na skargę opinii służb celnych w Rawennie z dnia 12 czerwca 1998 r., co do której skarżąca twierdzi, że nie mogła się z nią zapoznać.

94 W każdym razie jeżeli skarżącej nie udostępniono dokumentów, na których nie oparto zaskarżonej decyzji, ewentualny brak ich udostępnienia jest bez znaczenia, gdyż dokumenty takie tak czy inaczej nie mogą mieć wpływu na zaskarżoną decyzję. Zatem niniejszy zarzut w zakresie, w jakim dotyczy braku udostępnienia takich dokumentów, należy oddalić jako bezprzedmiotowy.

95 Natomiast podobny wniosek nie dotyczy braku udostępnienia dokumentów, na których Komisja oparła zaskarżoną decyzję.

96 W ramach badania tych dokumentów należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie Komisja poinformowała skarżącą pismem z dnia 25 lipca 2002 r., o swej wstępnej ocenie, w świetle której przesłanki umorzenia należności celnych nie zostały spełnione. Nie ma zatem wątpliwości, że pismem tym Komisja umożliwiła skarżącej, przed podjęciem zaskarżonej decyzji, zajęcie stanowiska oraz przedstawienie jej opinii co do dowodów uzasadniających zdaniem Komisji oddalenie wniosku o umorzenie należności celnych.

97 Poza tym skarżąca nie podważa tego ustalenia, lecz podnosi, że zasada poszanowania prawa do obrony została naruszona, gdyż odmówiono jej dostępu do pewnych dokumentów, na podstawie których Komisja oparła swą decyzję, a w każdym razie wobec okoliczności, że dokumenty te nie były kompletne.

98 Jednakże należy stwierdzić, że w następstwie pisma Komisji z dnia 25 lipca 2002 r. przedstawiciel skarżącej zapoznał się z aktami związanymi z zaskarżoną decyzją w dniu 6 sierpnia 2002 r. w lokalach Komisji. W czasie tej konsultacji przedstawiciel ten podpisał oświadczenie, w którym wyraźnie potwierdził, iż uzyskał dostęp do wszelkich dokumentów mających bezpośredni i pośredni związek ze spornymi aktami. Ponadto do oświadczenia tego załączono listę wymieniającą wszystkie dokumenty, do których przedstawiciel skarżącej miał dostęp.

99 Należy stwierdzić, że na liście tej wymieniono raporty z misji UCLAF z dnia 9 i 23 grudnia 1998 r. oznaczone odpowiednio numerami 8279 i 8673. W odpowiedzi na pytanie przedstawione na piśmie przez Sąd, Komisja przedłożyła dwa raporty oznaczone tymi samymi numerami. Na rozprawie Komisja poinformowała Sąd, że raporty te odpowiadały w istocie pełnym streszczeniom raportów z dnia 9 grudnia 1998 r. w sprawie misji w okresie 12–15 października 1998 r. (nr 8279) oraz z 23 grudnia 1998 r. w sprawie misji dochodzeniowej przeprowadzonej w okresie od dnia 30 listopada do dnia 2 grudnia 1998 r. (nr 8673) oraz że żaden inny raport nie został sporządzony z tych dwóch misji UCLAF. Sąd uważa, że okoliczność, iż oznaczenie liczbowe przedstawione na pierwszej stronie raportu odpowiada oznaczeniu liczbowemu na liście załączonej do oświadczenia przedstawiciela skarżącej z dnia 6 sierpnia 2002 r., wskazuje, że skarżąca, wbrew jej twierdzeniom, miała dostęp do raportów z misji. Co się tyczy wniosku skarżącej o dostęp do protokołu z misji wspólnotowej przeprowadzonej w październiku 1998 r., wystarczy stwierdzić, że protokół taki nie istniał. Po pierwsze bowiem, jak Komisja wyjaśniła na rozprawie, raport nr 8279 jest jedynym raportem z misji przeprowadzonej w okresie od dnia 12 do 15 października 1998 r. a po drugie żaden punkt zaskarżonej decyzji nie wspomina o takim protokole.

100 Następnie, co się tyczy wskazanych przez skarżącą pism UCLAF z dnia 1 i 9 grudnia 1998 r., należy stwierdzić, że po pierwsze lista z dnia 6 sierpnia 2002 r. zawierająca wyliczenie dokumentów, do których miała ona dostęp, wskazuje pismo UCLAF nr 8281 z dnia 9 grudnia 1998 r. skierowane do stałego przedstawicielstwa tureckiego. Należy zatem stwierdzić, że skarżąca miała dostęp do tego dokumentu. Po drugie, gdy chodzi o pismo z dnia 1 grudnia 1998 r., Komisja wskazuje w odpowiedzi na pisemne pytanie Sądu, że pismo to nie istniało i że uczynione w odpowiedzi Komisji na skargę odesłanie do pisma UCLAF z dnia 1 grudnia 1998 r. było błędne. W tym względzie należy stwierdzić, że wyjaśnienie to znajduje potwierdzenie w liście sporządzonej dnia 6 sierpnia 2002 r., w której odnośnie do dnia 1 grudnia 1998 r. wspomniano jedynie o piśmie tureckiego Ministra Sprawiedliwości skierowanym do UCLAF.

101 Co się tyczy korespondencji pomiędzy Komisją i UCLAF a władzami tureckimi oraz krajowymi organami celnymi państw członkowskich, wystarczy stwierdzić, że żadne okoliczności nie pozwalają stwierdzić, iż Komisja oparła zaskarżoną decyzję na innych dokumentach niż zawarte w aktach, do których skarżąca miała dostęp w dniu 6 sierpnia 2002 r.

102 Skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnego wniosku o dostęp do innych dokumentów zawartych w aktach. Co się tyczy wniosku o udzielenie dostępu przedstawionego przez skarżącą po ustanowieniu zaskarżonej decyzji i wniesieniu niniejszej skargi, należy stwierdzić, że nie ma on znaczenia dla oceny ewentualnego naruszenia prawa do obrony skarżącej w toku postępowania administracyjnego ani zgodności z prawem tej decyzji. W każdym razie należy stwierdzić, że Komisja wskazała skarżącej w piśmie z dnia 10 lipca 2003 r., że skarżąca była uprawniona do zapoznania się z omawianymi dokumentami zgodnie z wnioskiem przedstawionym na podstawie art. 255 WE. Skarżąca nie podjęła żadnych działań w odpowiedzi na pismo Komisji.

103 Pierwszy zarzut należy zatem oddalić.

B – W przedmiocie drugiego zarzutu opartego na naruszeniu art. 239 WKC

104 Niniejszy zarzut składa się z czterech części. Pierwsza części dotyczy nieprawidłowej kwalifikacji świadectwa przewozowego A.TR.1 D 437214. Druga i trzecia część wskazuje kolejno na poważne uchybienia zarzucane władzom tureckim i Komisji. Wreszcie czwarta część dotyczy braku ewidentnego zaniedbania skarżącej oraz oceny ryzyka handlowego.

1. 1. W przedmiocie świadectwa przewozowego A.TR.1 D 437214

a) Argumenty stron

105 Skarżąca twierdzi, że Komisja dopuściła się błędu w spornej części zaskarżonej decyzji zaliczając świadectwo A.TR.1 D 437214 pośród świadectw uznanych za nieautentyczne. Zdaniem skarżącej w świetle dowodów zawartych w aktach, świadectwo to powinno było jedynie zostać uznane za nieważne w konsekwencji czego związane z nim należności przywozowe powinny zostać zwrócone. Szereg dowodów zawartych w aktach wskazuje, że władze tureckie nie uznały świadectwa D 437214 za nieautentyczne. Skarżąca zasygnalizowała Komisji ten błąd w piśmie z dnia 17 grudnia 2002 r.

106 W pierwszej kolejności skarżąca podnosi, że jedynie pismo tureckiej administracji celnej (Premier, Biuro Podsekretarza ds. Ceł) z dnia 8 marca 1999 r. przesłane do włoskiej administracji celnej może przemawiać za nieautentycznością tego świadectwa. Jednakże w piśmie tym nie wskazano, czy świadectwo to jest nieprawidłowe czy nieautentyczne, a stwierdzono jedynie, że „nie zostało wystawione ani potwierdzone przez [turecki] urząd celny” (was not issued and endorsed by our customs office).

107 W drugiej kolejności skarżąca podnosi, że pismo to zostało jednakże uchylone przez władze tureckie, w szczególności pismem stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 22 kwietnia 1999 r., gdzie jasno wskazano, że omawiane świadectwo „[było] nieprawidłowe i nie [zostało] wystawione zgodnie z przepisami” ([was] not correct and [was] not issued according to the rules), co znaczy że było wydane w sposób nieprawidłowy.

108 W swej replice skarżące wskazują, że sformułowanie „not correct” wyraźnie oznacza, że rzeczone świadectwo było nieprawidłowe. Jedyna dopuszczalna wykładnia następującego po nim stwierdzenia „not issued according to the rules” jest taka, że tureckie organy celne sporządziły i wystawiły to świadectwo z naruszeniem reguł pochodzenia towarów z Turcji. Tezę tę potwierdza zdanie „uznano, że dokumenty te zostały wystawione w ramach procedury tranzytu” (it has been understood that these documents had been issued for transit trade) występujące w tym samym piśmie. Tureckie organy celne przyznały zatem, że wystawiły również świadectwa przewozowe w ramach procedury tranzytu dla koncentratu soku jabłkowego pochodzącego z Iranu, nieprzetworzonego w ramach procedury uszlachetniania czynnego w Turcji.

109 W trzeciej kolejności skarżąca podkreśla, że w piśmie z dnia 22 kwietnia 1999 r. stałe przedstawicielstwo tureckie wspomina przy okazji świadectwa A.TR.1 D 437214 o dwóch innych świadectwach przewozowych noszących oznaczenia C 982920 i C 982938. Stałe przedstawicielstwo tureckie uważa, że świadectwa te „[nie były] prawidłowe i nie zostały wystawione zgodnie z przepisami” ([were] not correct and were not issued according to the rules) nie dokonując rozróżnienia pomiędzy nimi. Skarżąca wystąpiła o zwrot należności przywozowych związanych z tymi dwoma świadectwami. Włoskie organy celne uznały je za nieważne i zostały one włączone do pliku świadectw, w odniesieniu do których zaskarżona decyzja przyznaje zwrot cła. Skarżąca twierdzi zatem, że nie widzi żadnego powodu, by świadectwo D 437214 było z prawnego i faktycznego punktu widzenia przedmiotem odmiennej oceny niż świadectwa C 982920 i 982938. Wbrew temu, co twierdzi Komisja, pismo z dnia 22 kwietnia 1999 r. nie zawiera żadnego wyraźnego sprostowania pisma z dnia 8 marca 1999 r., gdyż nie odnosi się do niego w wyraźny sposób, ograniczając się do wskazania wcześniejszej korespondencji.

110 W czwartej kolejności skarżąca podnosi, że trafność jej tezy jest również potwierdzona pismem stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 10 sierpnia 1999 r. Na stronie 3 lit. x) tego pisma ponownie potwierdzono, że wspomniane w piśmie z dnia 22 kwietnia 1999 r. świadectwa przewozowe, w tym świadectwo D 437214, zostały wystawione w ramach procedury tranzytu, w odniesieniu do soku jabłkowego niepochodzącego z Turcji. Pismo to nie wskazuje, by wspomniane świadectwa były nieautentyczne lub podrobione. Pismo UCLAF do stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 9 grudnia 1998 r. zawiera podobną ocenę uznając świadectwo A.TR.1 D 437214 za „nieprawidłowe” (not correct).

111 Wreszcie w swej replice skarżąca podważa tezę Komisji, w świetle której pismo włoskiej administracji celnej z dnia 24 marca 2003 r. miałoby potwierdzać brak autentyczności omawianego świadectwa. Zdaniem skarżącej władze włoskie odnoszą się w nim wyłącznie do pisma tureckiej administracji celnej z dnia 8 marca 1999 r. nie przedstawiając jednakże komentarza na temat pisma stałego przedstawicielstwa tureckiego w dnia 22 kwietnia 1999 r., które również zostało załączone. Ponadto pismo włoskiego ministra finansów z dnia 18 maja 1999 r. znajdujące się w załączniku do akt odnosi się prawdopodobnie do pisma stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 22 kwietnia 1999 r. i świadectwa D 437214, wskazując, że chodzi o nieprawidłowe świadectwo. Włoska administracja celna wystąpiła też z nowym wnioskiem o wyjaśnienia do tureckiej administracji celnej w przedmiocie kwalifikacji świadectwa D 437214, który do tej pory pozostał bez odpowiedzi.

112 Komisja podkreśla na wstępie, że zgodnie z rozporządzeniem mającym zastosowanie w niniejszej sprawie w ramach układu stowarzyszeniowego to władze tureckie są właściwe, by ustalić, czy tureckie świadectwa pochodzenia są autentyczne, czy też nie. W tym zakresie Komisja przypomina, że Sąd orzekł w swym ww. wyroku Bonn Fleisch Ex- und Import przeciwko Komisji (pkt 77), że Komisja mogła przyjąć oświadczenia władz hiszpańskich co do braku autentyczności wyciągów ze świadectw przywozowych oraz że nie było wymogu przeprowadzania przez nią żadnego dodatkowego dochodzenia w tym zakresie. Zdaniem Komisji jeśli może ona zawierzyć oświadczeniom państw członkowskich co do autentyczności takich dokumentów, to a fortiori jest tak również w przypadku władz państw trzecich, które nie są związane traktatem WE i nie podlegają właściwości Komisji w tym zakresie.

113 Następnie Komisja kwestionuje dokonaną przez skarżącą interpretację szeregu spośród wspomnianych pism i podnosi, że wobec tego, iż omawiane świadectwo zostało uznane przez władze tureckie za fałszywe, nie można jej zarzucić, że dopuściła się błędu.

114 Komisja podnosi, że pismo tureckiej administracji celnej z dnia 8 marca 1999 r. należy interpretować w ten sposób, że omawiane świadectwo zostało uznane za fałszywe, gdyż nie zostało wystawione przez tureckie organy celne. Zdaniem Komisji w żadnym okresie ani w żadnym dokumencie władze tureckie nie zmieniły swego ustalenia z dnia 8 marca 1999 r., w świetle którego rozpatrywane świadectwo przewozowe nie zostało wystawione przez ich służby.

115 Po pierwsze Komisja twierdzi, że w piśmie z dnia 22 kwietnia 1999 r. stałe przedstawicielstwo tureckie nie zmieniło swego wcześniejszego ustalenia, w świetle którego świadectwo było fałszywe, lecz jedynie stwierdziła, że nie było ono prawidłowe i że nie zostało wystawione zgodnie z mającymi zastosowanie uregulowaniami.

116 Po drugie okoliczność, że świadectwo to zostało podrobione, została potwierdzona przez UCLAF pismem z dnia 6 maja 1999 r., jak również przez włoską administrację centralną ds. ceł pismem z dnia 18 maja 1999 r., dwoma pismami wskazanymi przez włoskie organy celne w piśmie z dnia 24 stycznia 2003 r. Skarżąca została poinformowana o tych ustaleniach pismem z dnia 18 marca 2003 r.

117 Po trzecie włoskie organy celne w ich piśmie z dnia 7 czerwca 2002 r. i 10 września 2003 r. również potwierdziły Komisji, że turecka administracja celna stwierdziła, że doszło do podrobienia świadectwa.

118 Po czwarte Komisja podnosi, że pismem z dnia 22 sierpnia 2003 r. przesłanym do włoskiej administracji celnej, turecka administracja celna ponownie potwierdziła swe ustalenie z dnia 8 marca 1999 r. wskazując, że rzeczone świadectwo było podrobione. Ponadto wskazano w nim, że właściwy w tej dziedzinie kontroler tureckiej administracji celnej ponownie rozpatrzył sprawę stwierdzając, że miało miejsce podrobienie tego świadectwa.

119 Wreszcie Komisja podkreśla okoliczność, że twierdzenie skarżącej, w świetle którego turecka administracja celna również wystawiła świadectwa przewozowe dla celów procedury tranzytu, jest nieistotne. Zdaniem Komisji skarżąca powołuje się na niewłaściwe świadectwa przewozowe, które nie są objęte niniejszym postępowaniem. Ponadto niewłaściwe świadectwa wskazane przez skarżącą nie zostały wystawione przez władze tureckie dla celów procedury tranzytu, lecz przeciwnie, dotyczyły towarów pochodzących z tranzytu.

b) Ocena Sądu

120 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ustalenie pochodzenia towarów opiera się na podziale kompetencji pomiędzy władzami państwa wywozu i władzami państwa przywozu, w tym znaczeniu, że pochodzenie jest ustalane przez władze państwa wywozu a prawidłowość funkcjonowania tego systemu jest zapewniona dzięki współpracy zainteresowanych administracji. System ten jest uzasadniony tym, że władze państwa wywozu są w najlepszej sytuacji, by dokonać bezpośredniej weryfikacji okoliczności, od których uzależnione jest pochodzenie (wyrok Trybunału z dnia 14 maja 1996 r w połączonych sprawach C‑153/94 i C‑204/94 Faroe Seafood i in., Rec. str. I‑2465, pkt 19).

121 Przewidziany mechanizm może funkcjonować wyłącznie jeżeli administracja celna państwa przywozu uznaje dokonane zgodnie z prawem ustalenia władz państwa wywozu (ww. wyrok Faroe Seafood i in., pkt 20). Uznanie takich decyzji przez administrację celną państw członkowskich jest niezbędne, by Wspólnota z kolei mogła wymagać od władz innych państw związanych z nią umowami o wolnym handlu, poszanowania decyzji organów celnych państw członkowskich odnośnie pochodzenia produktów wywożonych ze Wspólnoty do tych państw (wyrok Trybunału z dnia 12 lipca 1984 r. w sprawie 218/83 Les Rapides Savoyards, Rec. str. 3105, pkt 27).

122 W niniejszej sprawie w celu ustalenia, czy Komisja słusznie stwierdziła, że świadectwo D 437214 zostało podrobione, należy zbadać korespondencję pomiędzy Komisją, włoskimi organami celnymi i właściwymi organami tureckimi. W tym zakresie należy stwierdzić, że w części zaskarżonej decyzji dotyczącej podrobionych świadectw Komisja oparła się zasadniczo na piśmie władz tureckich z dnia 8 marca 1999 r. skierowanym do służb celnych w Rawennie.

123 Do pisma tego załączono listę 32 świadectw uznanych przez władze tureckie za falsyfikaty, pośród których znajdowało się świadectwo D 437214. W tym względzie należy stwierdzić, że zdanie użyte przez władze tureckie w tym piśmie, to jest „świadectwa wskazane w załączniku nie są prawidłowe i nie zostały wystawione ani potwierdzone przez nasz urząd celny” (the certificates that have been listed in annex are not correct and were not issued and endorsed by our customs office) wyraźnie wskazuje, że stwierdziły one, iż wskazane świadectwa zostały podrobione.

124 Jednakże należy stwierdzić, że porównanie między treścią pisma z dnia 8 marca 1999 r. a treścią kolejnych pism władz tureckich wskazuje na niejasności co do kwalifikacji świadectwa D 437214. Tak więc sporządzone w języku angielskim pismo stałego przedstawicielstwa tureckiego do UCLAF z dnia 22 kwietnia 1999 r. dotyczy sześciu świadectw, w tym świadectwa będącego przedmiotem niniejszych rozważań, uznając je za „nieprawidłowe i niezgodne z regułami pochodzenia” (not correct and […] not issued according to the rules). W świetle tego pisma wspomniane sześć świadectw zostało wydanych dla celów procedury tranzytu.

125 Wydaje się, że różnica między ustaleniami zawartymi w piśmie z dnia 8 marca 1999 r. i z dnia 22 kwietnia 1999 r. wynika z wykładni stwierdzenia „not correct […] and not issued according to the rules”. Nawet jeśli sformułowanie „not correct” powtórzone w pismach UCLAF z dnia 9 grudnia 1998 r. nie rozstrzyga kwestii ewentualnego fałszerstwa, mogło ono zostać zinterpretowane jako oznaczające, że omawiane świadectwa nie zostały podrobione.

126 Wobec stwierdzonych niejasności okoliczność, czy świadectwo D 437214 było podrobione, czy też było nieprawidłowe, nie mogła zostać wywiedziona w sposób niezbity z dowodów posiadanych przez Komisję przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Ustalenia tego nie podważają argumenty Komisji opierające się na treści pism władz włoskich z 24 stycznia 2003 r.

127 Na wstępie w piśmie z dnia 24 stycznia 2003 r. wskazano dwa pisma, a mianowicie pismo UCLAF z dnia 6 maja 1999 r. oraz pismo centralnej dyrekcji ds. ceł w Rzymie z dnia 18 maja 1999 r. Należy stwierdzić, że opierają się one na ustaleniach przedstawionych w piśmie władz tureckich z dnia 22 kwietnia 1999 r. Następnie gdy chodzi o pismo z dnia 7 czerwca 2002 r., wydaje się ono ograniczać do wyliczenia świadectw uznanych za podrobione, opierając się w szczególności na piśmie władz tureckich z dnia 8 marca 1999 r. i nie dodając nowych elementów. W piśmie z dnia 12 listopada 2001 r. skarżąca wskazała Komisji, że w świetle pisma stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 22 kwietnia 1999 r. świadectwo D 437214 powinno być uznane za nieprawidłowe, a nie za podrobione.

128 W świetle powyższego wobec wykazanych różnic Komisja nie mogła przed ustanowieniem zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdzić, że świadectwo D 437214 było podrobione.

129 Należy jednakże stwierdzić, że w następstwie wniosku przedstawionego przez skarżącą w piśmie z dnia 17 grudnia 2002 r., to jest po ustanowieniu zaskarżonej decyzji, Komisja ponownie wystąpiła do władz włoskich z pytaniami w przedmiocie kwalifikacji omawianego świadectwa. Władze włoskie uznały za niezbędne wystąpienie do władz tureckich o udzielenie dodatkowych wyjaśnień. Pismem z dnia 22 sierpnia 2003 r. władze tureckie nie tylko potwierdziły ustalenia zawarte w ich piśmie z dnia 8 marca 1999 r., lecz ponadto wskazały, że ich kontroler celny stwierdził, iż chodzi o przypadek fałszerstwa, wyjaśniając w ten sposób wszelkie wątpliwości co do okoliczności, czy świadectwo D 437214 było podrobione.

130 Należy zatem stwierdzić, że dopiero z chwilą tego potwierdzenia zawartego w tym ostatnim piśmie dowody zawarte w aktach administracyjnych pozwalały Komisji na stwierdzenie, że omawiane świadectwo było niewątpliwie fałszywe. Zatem w świetle wskazanych powyżej okoliczności Komisja nie mogła w chwili ustanowienia zaskarżonej decyzji zasadnie odmówić zwrotu należności celnych dotyczących towarów objętych świadectwem D 437214, lecz w świetle wskazanych okoliczności powinna się ograniczyć do zawieszenia zwrotu.

131 Ustalenie to nie jest jednakże wystarczające, by samodzielnie prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

132 Skarżąca nie ma żadnego prawnego interesu w stwierdzeniu nieważności decyzji z powodu uchybień proceduralnych, w sytuacji gdy stwierdzenie nieważności może jedynie prowadzić do wydania nowej decyzji, identycznej co od istoty z decyzją, której nieważność zostaje stwierdzona [zob. wyrok Sądu z dnia 3 grudnia 2003 r. w sprawie T‑16/02 Audi przeciwko OHMI (TDI), Rec. str. II‑5167, pkt 97 i 98 oraz powołane tam orzecznictwo]. W niniejszej sprawie z pkt 129 powyżej wynika, że świadectwo D 437214 należy uznać za fałszywe.

133 Zatem należy stwierdzić, że skarżąca nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności części zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim stwierdzenie nieważności mogłoby jedynie prowadzić do wydania nowej, identycznej co do istoty decyzji. Zatem niniejszą część drugiego zarzutu należy odrzucić jako bezprzedmiotową.

2. W przedmiocie uchybień zarzucanych władzom tureckim

134 Skarżąca zasadniczo podnosi, że władze tureckie rażąco uchybiły zobowiązaniom, które na nich ciążą na mocy układu stowarzyszeniowego i przepisów wykonawczych do niego. Nie tylko bowiem zataiły prawdę uznając 32 świadectwa za fałszywe, lecz również systematycznie dopuszczały się bezprawnego postępowania wystawiając świadectwa przewozowe dla towarów niepochodzących z Turcji. Zdaniem skarżącej doszło do obejścia przewidzianego w układzie stowarzyszeniowym systemu preferencji w celu wywozu do Unii Europejskiej po preferencyjnych stawkach znacznych ilości towarów pochodzących z państw trzecich, przedstawianych jako towary tureckie dzięki świadectwom przewozowym. Na politykę taką wskazuje znaczny wzrost tureckiego przywozu i wywozu w latach 1993–1996. W niniejszej sprawie sporne świadectwa stanowią autentyczne dokumenty, zarejestrowane i wystawione przez urząd celny w Mersin (Turcja).

135 Komisja zasadniczo nie zgadza się z argumentami skarżącej i podnosi, że skarga opiera się w całości na twierdzeniu, w świetle którego 32 sporne świadectwa nie są podrobione, lecz przeciwnie: zostały wystawione przez tureckie organy celne w Mersin, które wydawały nieprawdziwe oświadczenia odnośnie tych świadectw. Zdaniem Komisji skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie tej tezy, której ponadto przeczą wyraźne i precyzyjne oświadczenia władz tureckich.

a) W przedmiocie wzorów pieczęci i podpisów

Argumenty stron

136 W pierwszej kolejności skarżąca podnosi, że odciski pieczęci i podpisy na spornych świadectwach przewozowych świadczą o tym, że najprawdopodobniej zostały one wystawione i potwierdzone przez władze tureckie.

137 Zdaniem skarżącej turecka administracja centralna ds. ceł potwierdziła, że przesłała Komisji wzory odcisków pieczęci, które zostały przekazane wszystkim krajowym organom celnym we Wspólnocie przed 1995 r. Na poparcie tego twierdzenia wskazuje ona, że włoskie ministerstwo finansów zezwoliło jej na wykonanie kopii kserograficznych pięciu dokumentów, którymi dysponuje również Komisja, potwierdzających okoliczność, że władze tureckie przekazały władzom włoskim i Komisji kopie wspomnianych wzorów.

138 Zatem władze włoskie, które dysponowały kopiami oryginalnych pieczęci, dokonały porównania z pieczęciami i podpisami złożonymi na spornych świadectwach i jednakowoż je przyjęły. Ponadto kopie spornych świadectw uznane za nieautentyczne lub podrobione nie odróżniają się od innych świadectw uznanych za prawidłowe. Poza tym pieczęcie na świadectwach, a przynajmniej na kopiach, są częściowo źle odciśnięte i ledwie czytelne. Celnicy z Mersin potwierdzili skarżącej, że stosowane przez nich pieczęcie były ledwie czytelne.

139 W drugiej kolejności skarżąca twierdzi, że obowiązek władz tureckich przesłania Komisji wzorów odcisków pieczęci i podpisów stosowanych przez ich urzędy celne do poświadczania świadectw przewozowych wynika zarówno z systemu preferencji ustanowionego z Republiką Turcji, jak i z art. 93 rozporządzenia wykonawczego do WKC. Wbrew temu, co twierdzi Komisja, art. 4 decyzji nr 1/96 odsyła do art. 93 rozporządzenia wykonawczego do WKC i modyfikuje go w zakresie, w jakim występujący tam termin „Formularz A” zastąpiono terminem „A.TR.1”. Nie ma zatem potrzeby, by obowiązek przesłania wzorów został wyraźnie przewidziany w decyzjach Rady Stowarzyszenia. Zdaniem skarżącej Komisja niesłusznie twierdzi, że gdy chodzi o reguły pochodzenia, odesłanie do układu stowarzyszeniowego i właściwych przepisów Rady Stowarzyszenia zawarte w art. 27 lit. a) oraz art. 20 ust. 3 lit. d) WKC wyłącza obowiązek przesłania tych wzorów.

140 Ponadto obowiązek przesłania wzorów dotyczy nie tylko świadectw wystawionych w ramach procedury uproszczonej przewidzianej w art. 12 ust. 5 decyzji nr 1/96, lecz ma ogólne zastosowanie stanowiąc podstawę weryfikacji autentyczności i prawidłowości tych świadectw. Obowiązek ten wynika również z art. 26 decyzji nr 1/95 w zakresie, w jakim przewiduje on stopniowe ulepszanie systemu preferencji dotyczącego wymiany handlowej produktami rolnymi.

141 Co się tyczy argumentu Komisji, w świetle którego Republika Turcji nie jest członkiem Wspólnoty, wobec czego wprowadzenie obowiązku przesłania lub jego brak leży w sferze jej suwerennych uprawnień, skarżąca twierdzi, że istnieją też inne suwerenne państwa, z którymi uzgodniono przesyłanie pieczęci i podpisów w ramach współpracy administracyjnej. Tytułem przykładu skarżąca wskazuje na układ eurośródziemnomorski zawarty z Izraelem w dniu 21 czerwca 2000 r. (Dz.U. L 147, str. 1).

142 Wreszcie skarżąca podkreśla, że jeśli związany ze świadectwami wydanymi zgodnie z Układem ogólnym w sprawie taryf celnych i handlu (GATT) z 1994 r. obowiązek przesłania Komisji pieczęci i podpisów krajowych organów celnych występuje również w ramach Unii Europejskiej opartej na unii celnej i mającej wspólny rynek rolny, ma on a fortiori również zastosowanie, na podstawie ww. postanowień, w stosunkach pomiędzy Wspólnotą a Republiką Turcji.

143 Komisja stwierdza na wstępie, że władze tureckie nie były zobowiązane do przesłania jej wzorów pieczęci i podpisów używanych przez ich urzędy celne. Zdaniem Komisji art. 93 rozporządzenia wykonawczego do WKC nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż po pierwsze dotyczy wyłącznie formularzy APR i świadectw pochodzenia „Formularz A”, które mają zastosowanie tylko w przywozie z krajów rozwijających się, a po drugie art. 20 WKC nie stwierdza, że ma on zastosowanie per analogiam w ramach układu stowarzyszeniowego.

144 Następnie Komisja twierdzi, że art. 28 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 3719/88 z dnia 16 listopada 1988 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.U. L 331, str. 1), którego wykładni dokonano w ww. wyroku Bonn Fleisch Ex- und Import przeciwko Komisji, również nie przewiduje wymogu dokonania takiego przekazania, gdyż art. 1 tego rozporządzenia ogranicza jego zakres stosowania. Unia celna i/lub układ stowarzyszeniowy nie zostały w nim wspomniane, podczas gdy decyzje Rady Stowarzyszenia i/lub zatwierdzające je rozporządzenia Wspólnoty nie stwierdzają, że rozporządzenie nr 3719/88 ma zastosowanie per analogiam w tym kontekście.

145 Poza tym Komisja twierdzi, że analogia między porozumieniem śródziemnomorskim między Unią Europejską a Izraelem nie pozwala na stwierdzenie, że art. 93 rozporządzenia wykonawczego do WKC ma zastosowanie. Stwierdzenie takie pozostaje w sprzeczności z wyraźnym brzmieniem układu stowarzyszeniowego i decyzji Rady Stowarzyszenia.

146 Ponadto Komisja uważa, że skarżąca pominęła okoliczność, iż w świetle uregulowań przewidzianych w układzie stowarzyszeniowym weryfikacja i ewentualne stwierdzenie braku autentyczności świadectw przewozowych A.TR.1 spoczywa na właściwych władzach tureckich a nie instytucjach Wspólnoty. Zdaniem Komisji władze tureckie kilkakrotnie w sposób wyraźny oświadczyły – w szczególności w piśmie z dnia 8 marca 1999 r. – że 32 sporne świadectwa nie były autentyczne, ponieważ zostały podrobione. Zatem domysły skarżącej co do autentyczności spornych świadectw są pozbawione znaczenia.

147 Wreszcie gdy chodzi o twierdzenia skarżącej, w świetle których odciski pieczęci są ledwie widoczne lub że pieczęcie te są zużyte, Komisja podnosi, iż w zakresie, w jakim skarżąca odnosi się kopii, nie oznacza to koniecznie, że pieczęcie użyte przez władze tureckie do opieczętowania oryginału były zużyte lub nieczytelne. Po drugie okres używania pieczęci ani czytelność ich odcisku w żaden sposób nie wskazują, że omawiane świadectwa zostały jednak wydane przez tureckie władze.

Ocena Sądu

– Uwagi wstępne

148 Tytułem uwag wstępnych należy stwierdzić, że w świetle utrwalonego orzecznictwa w celu dokonania oceny wystąpienia uchybień ze strony władz państw trzecich i/lub Komisji, mogących prowadzić do wystąpienia szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 WKC, należy w każdym wypadku zbadać rzeczywisty charakter obowiązków ciążących odpowiednio na tych władzach lub Komisji na mocy mających zastosowanie przepisów (ww. wyrok w sprawie Hyper przeciwko Komisji, pkt 117).

149 W tym zakresie należy zauważyć, że argumentacja skarżącej zasadniczo opiera się na tezie, w świetle której władze tureckie rzeczywiście wystawiły i potwierdziły sporne świadectwa. Różne uchybienia zarzucane przez skarżącą władzom tureckim miałyby stanowić poszlaki wskazujące na zasadność jej tezy. Skarżąca podnosi zatem, że szczególna sytuacja, w której się znalazła, wynika z ogółu okoliczności sprawy, w szczególności z uchybień, które zarzuca władzom tureckim.

– Co do istoty sprawy

150 Co się tyczy zarzucanych władzom tureckim uchybień dotyczących pieczęci i podpisów, należy zauważyć, że argumenty skarżącej oparte na podnoszonym przez nią oryginalnym charakterze pieczęci i podpisów, którymi zostały opatrzone sporne świadectwa, są bez znaczenia w niniejszej sprawie. Ustalenie okoliczności, czy dokumenty wydane przez władze są oryginalne czy podrobione, należy bowiem wyłącznie do tych władz, jak wskazano powyżej w pkt 120 i 121. W niniejszej sprawie władze tureckie stwierdziły, że sporne świadectwa zostały podrobione. Zatem nawet uznając, że oryginalne pieczęcie posiadane przez organy celne w Mersin były mało czytelne, okoliczność, że pieczęcie, którymi opatrzono sporne świadectwa, były również mało czytelne, jest pozbawiona znaczenia. Podobny wniosek dotyczy argumentów skarżącej co do podobieństwa między kopiami spornych świadectw znajdujących się w jej posiadaniu i niepodrobionymi świadectwami.

151 Wreszcie należy również oddalić argument skarżącej, w świetle którego okoliczność, że włoskie organy celne porównały posiadane przez nie wzory odcisków ze spornymi świadectwami przed ich przyjęciem, pozwalałaby na wniosek, że świadectwa te są autentyczne. W świetle utrwalonego orzecznictwa osoba zobowiązana do uiszczenia należności celnych nie może opierać uzasadnionych oczekiwań co do ważności świadectw na okoliczności ich wstępnego przyjęcia przez organy celne państwa członkowskiego, ponieważ czynności tych służb w ramach wstępnego przyjęcia świadectw nie stanowią przeszkody dla przeprowadzenia późniejszych weryfikacji (zob. ww. wyrok w sprawie Faroe Seafood i in., pkt 93 oraz powołane tam orzecznictwo).

152 Zatem argumenty skarżącej w tym zakresie nie prowadzą do wykazania przez nią istnienia uzasadnienia mogącego stanowić szczególną sytuację i muszą zostać oddalone.

b) W przedmiocie rejestracji świadectw przez władze tureckie

Argumenty stron

153 Skarżąca twierdzi, że autentyczność spornych świadectw jest potwierdzona okolicznością, że zostały oficjalnie zarejestrowane. W tym zakresie skarżąca twierdzi, że urząd celny w Mersin posiada rejestr, w którym figurują numery rejestracji 32 spornych świadectw. Na poparcie tego stwierdzenia skarżąca stwierdza, że jej pełnomocnicy widzieli te rejestry w urzędzie w Mersin oraz zwrócili się do tureckiego funkcjonariusza o udostępnienie im kopii. Funkcjonariusz ten, choć wstępnie skłonny przychylić się do wniosku, następnie odmówił ze względu na skierowane przeciwko niemu groźby.

154 Co się tyczy obowiązku wpisania przez władze tureckie numerów świadectw A.TR.1 do rejestrów celnych, skarżąca nie zgadza się z argumentem Komisji, w świetle którego nie był on przewidziany w żadnej z decyzji Rady Stowarzyszenia. Zdaniem skarżącej rejestracja taka stanowi wewnętrzne zagadnienie tureckiego porządku prawnego. Rzeczona rejestracja jest zdaniem skarżącej tak oczywista, że nie wymaga żadnej decyzji Rady Stowarzyszenia.

155 Jednakże właściwa wzajemna pomoc wymaga nie tylko rejestracji świadectw A.TR.1, lecz również ich archiwizowania w Turcji. W tym zakresie skarżąca wskazuje na art. 7 ust. 2 załącznika 7 do decyzji nr 1/95, w świetle którego wnioski o pomoc są wykonywane zgodnie z ustawodawstwem umawiającej się strony, do której zwrócono się z wnioskiem. Przepis ten zobowiązuje też tureckie organy celne do zarejestrowania wystawionych przez nie świadectw, co najmniej odnotowując dane, które muszą zostać wskazane w polu nr 12 A.TR.1. Rejestracja świadectw, przy braku której byłoby niemożliwe dostarczenie informacji co do ich autentyczności i prawidłowości, stanowi zdaniem skarżącej zasadniczą podstawę współpracy pomiędzy administracją turecką i wspólnotową w ramach systemu preferencji.

156 Ponadto zdaniem skarżącej art. 8 ust. 1 decyzji nr 1/96 stanowi, że świadectwo przewozowe A.TR.1 jest poświadczane przez organy celne państwa wywozu. Załącznik II, pkt II ust. 12 decyzji nr 1/96 stanowi, że pole nr 12 jest wypełniane przez właściwe władze. W niniejszej sprawie w polu 12 każdego z 32 spornych A.TR.1 widnieje nie tylko pieczęć z podpisem, lecz również specjalny numer rejestracyjny z dokładną datą, który musi zostać wpisany do rejestru właściwych organów celnych.

157 Wreszcie skarżąca podnosi, że badanie 32 spornych świadectw wykazuje, że odpowiadają one wzorom przewidzianym w obowiązujących przepisach (art. 10 ust. 2 akapit drugi i załącznik 1 do decyzji nr 1/96). W niniejszej sprawie świadectwa na lewym dolnym marginesie zawierają wskazanie upoważnionej drukarni, jej nazwę, adres i szczególne oznaczenie oraz numer seryjny pozwalający je zidentyfikować. Co się tyczy argumentu Komisji, w świetle którego fałszerze mogli naśladować numery oryginalnych świadectw tak dalece, jak to możliwe, skarżąca twierdzi, że są to wyłącznie spekulacje.

158 Komisja na wstępie wskazuje, że ani układ stowarzyszeniowy, ani decyzje Rady Stowarzyszenia nie przewidywały prowadzenia rejestrów, w których byłyby odnotowywane świadectwa celne.

159 Ponadto nawet gdyby przyznać, że rejestry takie istnieją, nie można wykluczyć, iż tureckie organy celne wystawiły na rzecz skarżącej 32 świadectwa A.TR.1 dla innych partii towarów niż sporne dostawy. Jest zatem możliwe, że fałszerze skopiowali 32 autentyczne świadectwa, które nie dotyczyły spornych dostaw do skarżącej, w celu ich późniejszego wykorzystania przy tych dostawach.

160 Wreszcie Komisja podnosi, że twierdzenie skarżącej, w świetle którego podrobione świadectwa były zgodne z wzorami przewidzianymi przepisami prawa, jest pozbawione znaczenia, gdyż wzory te są powszechnie znane. Co się tyczy stwierdzenia, w świetle którego sporne świadectwa wskazywały nazwę, adres, oznaczenie i numer seryjny upoważnionej przez Turcję drukarni, Komisja podnosi, że tylko niektóre spośród 32 spornych świadectw zawierają takie wzmianki oraz że trudno jest z pewnością stwierdzić, czy wydrukowane wzmianki istotnie wskazują dane drukarni, czy też zostały zmyślone. W tym względzie Komisja wskazuje, że nawet zakładając, iż były to dane upoważnionej drukarni, można jednakże również przypuszczać, że w obrocie znajdowała się wystarczająco duża liczba autentycznych świadectw pochodzących z upoważnionych drukarni, by pozwolić fałszerzom na zaopatrzenie się w egzemplarz lub kopię w celu przygotowania podrobionego egzemplarza.

Ocena Sądu

161 Co się tyczy rejestracji świadectw przez władze tureckie, należy stwierdzić, że ani układ stowarzyszeniowy, ani postanowienia wykonawcze do niego nie zawierają wyraźnego zapisu przewidującego prowadzenie takich rejestrów. Jednakże załącznik II pkt II ust. 12 decyzji nr 1/96 przewiduje wpisanie w polu 12 świadectw A.TR.1 numeru dokumentu. Ponadto art. 13 tej decyzji stanowi, że w razie podziału świadectw pole 12 wyciągu wskazuje w szczególności numer rejestracyjny pierwotnego świadectwa. Jest zatem możliwe, że świadectwa A.TR.1 zostaną zarejestrowane przez wystawiające je władze, pomimo że skarżąca nie przedstawia żadnych dowodów mogących wykazać istnienie tych rejestrów.

162 Jednakże należy stwierdzić, że nawet gdyby przyznano, że numery w polu 12 spornych świadectw zostały zapisane w rejestrach tureckiego urzędu celnego, nie oznacza to, że są to świadectwa autentyczne. Jak bowiem słusznie wskazuje Komisja, w interesie fałszerzy było wykorzystanie dla celów podrobionych świadectw numeru wpisu do rejestru odpowiadającego prawidłowemu świadectwu.

163 Skarżąca nie przedstawia żadnego dowodu pozwalającego na stwierdzenie, że zapisane w tych rejestrach numery odpowiadają spornym świadectwom. Ogranicza się ona do stwierdzenia, że jej przedstawiciele stwierdzili istnienie tych rejestrów i proponuje oparcie się na ich zeznaniach.

164 Wynika z tego, że argumenty skarżącej należy odrzucić jako pozbawione znaczenia w niniejszej sprawie.

c) W przedmiocie współdziałania tureckich organów celnych

Argumenty stron

165 Skarżąca twierdzi, że uzyskanie świadectwa A.TR.1 towarzyszącego omawianym towarom byłoby niemożliwe bez współdziałania tureckich organów celnych. Właściwe przepisy w bardzo szerokim zakresie zapobiegają ryzyku niezgodnego z prawem wykorzystania świadectw A.TR.1, które nie tylko są potwierdzane przez organy celne państwa wywozu i jednocześnie rejestrowane, lecz są również objęte kontrolą wskazanych w nich towarów w celu zagwarantowania rzeczywistego wywozu towarów. Świadectwa A.TR.1 są udostępnianie eksporterowi z chwilą dokonania wywozu i jedynie wyjątkowo mogą zostać potwierdzone po dokonaniu wywozu (zob. art. 8 ust. 1 decyzji nr 1/96 jak też art. 4 ust. 1 decyzji nr 5/72). Przepisy te mają zagwarantować, że gdy świadectwo A.TR.1 jest wydawane eksporterowi, właściwe organy celne będą miały jeszcze możliwość weryfikacji, czy jest ono zgodne z pochodzeniem towarów.

166 Komisja odpowiada, że argumenty skarżącej dotyczące współdziałania władz tureckich w wystawieniu spornych świadectw są pozbawione znaczenia. Komisja podkreśla, że jest bezsporne, iż uregulowania prawne powinny wykluczać przedstawienie świadectw A.TR.1 w odniesieniu do produktów nie mających tureckiego pochodzenia. W niniejszej sprawie przedstawienie świadectwa A.TR.1 w ramach spornego wywozu nie wskazuje na zmowę z tureckimi organami celnymi.

Ocena Sądu

167 Co się tyczy argumentu dotyczącego współdziałania władz tureckich, wystarczy przypomnieć, że sporne świadectwa okazały się podrobione. Samo przedstawienie dokumentów, które okazały się fałszywe, nie pozwala na stwierdzenie, że miała miejsce jakakolwiek zmowa pomiędzy eksporterami a organami celnymi, które je wystawiają.

168 Argument ten jest całkowicie bezpodstawny i w konsekwencji należy go oddalić.

d) W przedmiocie naruszenia przepisów o pomocy administracyjnej

Argumenty stron

169 Skarżąca podnosi na wstępie, że przepisy wykonawcze do układu stowarzyszeniowego nakładają na tureckie organy celne obowiązek pomocy administracyjnej. Skarżąca wskazuje w tym zakresie art. 15 decyzji nr 1/96 i art. 26 oraz załącznik 7 decyzji nr 1/95. Co się tyczy argumentu Komisji, w świetle którego decyzje nr 1/95 i 1/96 mają zastosowanie począwszy od dnia 31 grudnia 1995 r., skarżąca twierdzi po pierwsze, że system pomocy administracyjnej miał zastosowanie już na podstawie wcześniejszych poprzednich decyzji, a po drugie że decyzje nr 1/95 i 1/96 ustanawiają w tym zakresie przepisy formalne mające zastosowanie do wcześniejszych sytuacji.

170 Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie tureckie organy celne naruszyły obowiązek udzielenia szybkiej i skutecznej pomocy w postępowaniu dotyczącym świadectw przewozowych, a w szczególności naruszyły obowiązek niezwłocznego przekazania dokładnych informacji co do autentyczności spornych świadectw. W świetle tych naruszeń można uznać za wysoce prawdopodobne, że uczestniczyły one w sporządzeniu tych świadectw.

171 Następnie skarżąca wskazuje zasady, którymi – jak się wydaje – władze tureckie posłużyły się w celu uznania świadectwa A.TR.1 za nieprawidłowe lub fałszywe. Zatem świadectwa dotyczące koncentratów soków owocowych pochodzących z państw trzecich, poddanych przetwarzaniu w Turcji w ramach procedury uszlachetniania, a następnie wywiezionych, zostały uznane za nieprawidłowe, gdyż zostały potwierdzone z naruszeniem przepisów. Natomiast świadectwa A.TR.1 wystawione dla koncentratów soków owocowych objętych w Turcji procedurą handlu-tranzytu (Transit-Trade-Regime) zostały uznane za fałszywe. Rozróżnienie to wynika z pism stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 10 lipca 1998 r. oraz z dnia 1 października 1999 r. przesłanych do Komisji i OLAF oraz z pisma z dnia 12 października 1999 r. skierowanego przez UCLAF do Guardia di Finanza (służb odpowiedzialnych za zwalczenie nadużyć finansowych). Teza skarżącej miałaby być potwierdzona przez raport z misji UCLAF z dnia 21 grudnia 1998 r., w którym potwierdzono, że eksporterzy nie byli wyłącznie odpowiedzialni za powstałą sytuację oraz że niezbędne jest zasięgnięcie szczegółowych informacji w urzędzie w Mersin.

172 W celu wykazania braku współpracy władz tureckich w ramach pomocy administracyjnej, skarżąca wskazuje w pierwszej kolejności pismo z dnia 9 stycznia 1998 r. skierowane przez stałe przedstawicielstwo tureckie do UCLAF, w którym władze tureckie stwierdziły, że nie było wówczas potrzeby przyjazdu przedstawicieli UCLAF do Turcji. W tym względzie skarżąca podważa stwierdzenie Komisji, w świetle którego pismo to nie dotyczyło wywozu koncentratów soku jabłkowego.

173 W drugiej kolejności skarżąca podnosi, że pismo stałego przedstawicielstwa tureckiego z dnia 10 lipca 1998 r., o którym mowa powyżej w pkt 41, nie wskazywało, zgodnie z wytycznymi w polu 14 każdego świadectwa A.TR.1, czy 22 wspomniane tam świadectwa były nieautentyczne, czy też nieprawidłowe, ograniczając się do stwierdzenia „false” – pojęcia, które obejmuje obie możliwości. W tym zakresie skarżąca podnosi, że choć pole 14 każdego świadectwa jest zatytułowane „Wniosek o weryfikację”, a pole 15 „Wynik weryfikacji”, dokumenty związane z konkretną odpowiedzią na wnioski o weryfikacje spornych świadectw nie zostały przedstawione.

174 W trzeciej kolejności skarżąca podkreśla, że Komisja w pkt C pisma z dnia 26 sierpnia 1999 r. skierowanego do policji kryminalnej ds. ceł w Kolonii (Niemcy) wspomniała, że OLAF zamierzał zwrócić się do władz tureckich o wyjaśnienie, w odniesieniu do każdego nieważnego świadectwa, czy chodziło o fałszerstwo, czy też o świadectwo nieprawidłowe. Skarżąca twierdzi jednakże, że nie wie, czy z wnioskiem tym wystąpiono.

175 Co się tyczy sprzecznych twierdzeń władz tureckich, skarżąca podnosi, że świadectwa o identycznej treści zostały w pewnych przypadkach uznane za prawidłowe, w innych przypadkach za nieprawidłowe, i wreszcie że świadectwa wstępnie uznane za podrobione były następnie uznawane za nieprawidłowe. Lista dokumentów załączonych przez Komisję do odpowiedzi na skargę wskazuje, że w roku 1998 i 1999 wymieniono z władzami tureckimi 28 pism nie mogąc w sposób ostateczny ustalić okoliczności faktycznych oraz że wymiana korespondencji ze stałym przedstawicielstwem tureckim ustała w roku 1999, gdyż władze tureckie odmówiły wszelkiej dalszej współpracy z Komisją poczynając od roku 2000.

176 Tytułem przykładu skarżąca wskazuje świadectwo A.TR.1 D 437214, które zostało określone jako fałszywe w piśmie z dnia 8 marca 1999 r., a następnie jako nieprawidłowe.

177 Podobnie w okresie między dniem 16 lipca a 27 września 1999 r. świadectwo A.TR.1 D 412662 zostało w trzech różnych pismach uznane przez władze tureckie za nieprawidłowe, częściowo prawidłowe i wreszcie za autentyczne (pisma z dnia 16 lipca, 19 sierpnia i 27 września 1999 r.).

178 Ponadto świadectwo A.TR.1 D 141591 zostało początkowo uznane za fałszywe (pismo z dnia 15 maja 1998 r.), a następnie za nieprawidłowe (pismo z dnia 19 sierpnia 1999 r.) na podstawie okoliczności, że objęte nim towary nie miały pochodzenia tureckiego. Zdaniem skarżącej świadectwo A.TR.1 D 141591 musi być powiązane ze świadectwami A.TR.1 C 982920 oraz C 982938, które zostały uznane za nieprawidłowe i co do których Komisja zrezygnowała z retrospektywnego pokrycia należności celnych. W odniesieniu do twierdzenia Komisji, w świetle którego służby celne w Rawennie wskazały w opinii z dnia 12 czerwca 1998 r., że świadectwo A.TR.1 D 141591 było fałszywe, skarżąca odpowiada, iż nie mogła zapoznać się z tym dokumentem w ramach dostępu do akt.

179 Sprzeczny charakter dostarczonych informacji został zdaniem skarżącej potwierdzony przez Tribunale civile e penale w Rawennie. W tym zakresie skarżąca podnosi, że prokuratura w Weronie (Włochy) również umorzyła dochodzenie karne w stosunku do niej stwierdzając między innymi, że wnioski policji kryminalnej zmierzające do uzyskania dowodów pozostały bez odpowiedzi. Zdaniem skarżącej właściwy prokurator w Weronie zwrócił się do Guardia di Finanza o wskazanie, na podstawie jakich dokumentów, okoliczności i dowodów świadectwa wystawione przez władze tureckie zostały uznane za materialnie podrobione w sytuacji, w której władze włoskie nie były w stanie uzyskać odpowiedzi.

180 Ponadto skarżąca twierdzi, że okoliczność, iż tureckie organy celne przyznały, że pośród 103 świadectw objętych weryfikacją, 17 – lub 16, jeśli wyłączyć świadectwo A.TR.1 D 437214 – było nieprawidłowych, oznacza że zdawały sobie sprawę z tego, iż potwierdziły je z naruszeniem przepisów, a zatem wystarczy podważyć jakość weryfikacji tych świadectw oraz rzetelność informacji dostarczonych w ramach wzajemnej pomocy administracyjnej.

181 W tym zakresie skarżąca przedstawia porównanie ze sprawami, w których wydano ww. wyrok Telewizory tureckie, z którym wbrew twierdzeniom Komisji niniejsza sprawa ściśle się wiąże, w szczególności poprzez okoliczność, że władze tureckie nigdy nie oświadczyły, że zostały wprowadzone w błąd przez podmioty trzecie oraz poprzez okoliczność, że wydając sprzeczne oświadczenia, władze te uniemożliwiły ustalenie faktów.

182 Co się tyczy argumentu Komisji, w świetle którego próbowała ona zniekształcić obraz sprawy wskazując oświadczenia władz tureckich dotyczące świadectw uznanych za nieprawidłowe, nie objętych niniejszą sprawą, skarżąca twierdzi, że sprzeczny charakter informacji pochodzących od różnych władz tureckich dotyczących świadectw innych niż sporne jest zasadniczy dla analizy wszystkich oświadczeń władz tureckich, w tym dotyczących spornych świadectw.

183 Wreszcie gdy chodzi o argument Komisji, w świetle którego pewne stwierdzenia władz tureckich miały wyłącznie tymczasowy charakter, skarżąca twierdzi, że przepisy o wzajemnej pomocy nie przewidują przekazywania ani takich ustaleń ani raportów tymczasowych.

184 Komisja odrzuca twierdzenia skarżącej zmierzające do wykazania różnych naruszeń przez władze tureckie ich obowiązku współpracy i zaprzecza istnieniu sprzecznych oświadczeń tych władz.

185 W pierwszej kolejności co się tyczy obowiązku współpracy Komisja na wstępie wskazuje, że decyzje nr 1/95 i 1/96, z których skarżąca wywodzi obowiązek współpracy z urzędu władz tureckich, wszedł w życie na ostatnim etapie stowarzyszenia i nie miał zastosowania do spornych świadectw wydanych w trakcie etapu przejściowego. W tym zakresie do świadectw tych miał zastosowanie wyłącznie art. 2 ust. 3 rozporządzenia nr 4115/86 oraz art. 11 decyzji nr 5/72 zmieniony decyzją nr 1/78, wskazany już w pkt 12.

186 Następnie Komisja podnosi, że analogia z ww. wyrokiem Telewizory tureckie jest pozbawiona znaczenia, gdyż niniejsza sprawa dotyczy całkowicie odmiennych okoliczności faktycznych. W tym zakresie Komisja przypomina, że sprawy, w których wydano ten wyrok, nie dotyczyły podrobionych świadectw, lecz świadectw wydanych przez władze tureckie, które to świadectwa okazały się następnie nieważne, gdyż nie spełniały wymogów przewidzianych przepisami prawa. W wyroku tym Sąd stwierdził, że władze tureckie opóźniały wyjaśnienie sytuacji, ponieważ ich współpraca ujawniłaby naruszenia, których się dopuściły. W niniejszej sprawie władze tureckie nie mogły zmierzać do ukrycia swych ewentualnych naruszeń, gdyż nie uczestniczyły w sporządzeniu spornych świadectw. Ponadto Sąd w żaden sposób nie stwierdził, że brak współpracy władz tureckich stanowi istotną poszlakę wskazującą na ich udział w bezprawnych działaniach, jak podnosi skarżąca.

187 Ponadto co się tyczy argumentu skarżącej, w świetle którego władze tureckie wiedziały, że wystawiły 16 lub 17 świadectw A.TR.1 z naruszeniem prawa, Komisja podnosi, że nie ma on znaczenia, gdyż świadectwa te nie są objęte niniejszym postępowaniem, a związane z nimi należności celne zostały już zwrócone skarżącej zgodnie z art. 239 WKC. Natomiast okoliczność, że władze tureckie przyznały, że świadomie wystawiły 16 lub 17 świadectw z naruszeniem prawa, świadczy o tym, że uczestniczyły w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych bez względu na to, jaki wpływ mogło to mieć na ich prestiż, i wskazuje na ich wiarygodność w kwestii braku autentyczności spornych świadectw.

188 Ponadto w odniesieniu do argumentu skarżącej, w świetle którego władze tureckie nie wypełniły pól 14 i 15 na spornych świadectwach, Komisja podnosi, że pola te zostały przewidziane wyłącznie dla przypadków weryfikacji treści świadectw, to jest rzeczywistego pochodzenia objętych nimi towarów. Ponieważ sporne świadectwa stanowią falsyfikaty, władze tureckie nie miały żadnego powodu, by je potwierdzać wypełniając pola 14 i 15.

189 Wreszcie Komisja oświadcza, że nie zgadza się z tezą skarżącej, w świetle której oświadczenia władz tureckich zawarte w piśmie z dnia 9 stycznia 1998 r. do UCLAF wskazywały na współudział tych władz wobec okoliczności, że władze te oceniały, iż nie było konieczne, by UCLAF przeprowadził weryfikację w Turcji. Zdaniem Komisji powiadomienie to nie dotyczy weryfikacji a posteriori spornych świadectw, która nie została jeszcze wówczas przeprowadzona. Ponadto Komisja wskazuje, że po wszczęciu ad hoc wstępnych dochodzeń, UCLAF przeprowadził w grudniu 1998 r. kontrole w Turcji, a ponadto że dochodzenia pozwoliły bardzo szybko na stwierdzenie w dniu 8 marca 1999 r., że sporne świadectwa nie były autentyczne, gdyż zostały podrobione.

190 W drugiej kolejności Komisja podnosi, że twierdzenia skarżącej, w świetle których władze tureckie wydawały sprzeczne oświadczenia, są również pozbawione znaczenia w niniejszej sprawie.

191 Na wstępie Komisja wskazuje, że wspomniana przez skarżącą korespondencja dotyczy świadectw uznanych za nieważne, lecz jednak za autentyczne, które nie są objęte sporem w niniejszej sprawie. Ponadto chodziło o wstępne ustalenia przekazane w pierwszej fazie dochodzenia, które miały charakter jedynie tymczasowy. Władze tureckie nigdy nie zmieniły ustaleń przedstawionych w piśmie z dnia 8 marca 1999 r., w świetle którego sporne świadectwa były podrobione, jako że nie zostały wystawione przez te władze.

192 Wreszcie w odniesieniu do twierdzeń skarżącej dotyczących świadectwa nr D 141591 Komisja wskazuje, że są one pozbawione znaczenia, gdyż nie znajduje się ono pośród podrobionych świadectw wskazanych w piśmie władz tureckich z dnia 8 marca 1999 r. i nie jest zatem przedmiotem niniejszego postępowania. Jednakże Komisja przypomina, że pismem z dnia 3 czerwca 2002 r. wyraźnie zwróciła się do włoskich organów celnych z pytaniem, czy świadectwo to było podrobione, czy też jedynie jego treść był niedokładna. W korespondencji z dnia 6 czerwca 2002 r. przekazanej Komisji pismem z dnia 7 czerwca 2002 r. służby celne w Rawennie poinformowały swych przełożonych w Bolonii i Rzymie, że to świadectwo przewozowe zostało uznane przez tureckie władze w nocie z dnia 15 maja 1998 r. za fałszywe. Fałszerstwo zostało potwierdzone również przez UCLAF w następstwie misji dochodzeniowej w Ankarze w październiku 1998 r. Ponadto służby celne w Rawennie wskazały, że skarżąca nie odwołała się od poboru opłat nałożonych później w związku ze stwierdzeniem fałszerstwa, ani nie przedstawiła wniosku o zwrot uznając przez to w oczywisty sposób, że świadectwo to było fałszywe.

Ocena Sądu

193 Należy przypomnieć, że zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie do okoliczności niniejszej sprawy umawiające się strony układu stowarzyszeniowego udzielają