OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

PRIITA PIKAMÄEGO

przedstawiona w dniu 12 listopada 2019 r. ( 1 )

Sprawa C‑183/18

Centraal Justitieel Incassobureau, Ministerie van Veiligheid en Justitie (CJIB)

przeciwko

Bank BGŻ BNP Paribas S.A. w Gdańsku,

przy udziale

Prokuratury Rejonowej Gdańsk-Śródmieście w Gdańsku

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku (Polska)]

Odesłanie prejudycjalne – Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości – Współpraca wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych – Decyzja ramowa 2005/214/WSiSW – Uznawanie i wykonywanie kar o charakterze pieniężnym nałożonych na osoby prawne – Obowiązek wykładni zgodnej prawa krajowego – Zakres – Pojęcie „osoby prawnej” – Kara o charakterze pieniężnym nałożona na jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej

I. Wprowadzenie

1. Decyzja ramowa 2005/214/WSiSW Rady z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do kar o charakterze pieniężnym ( 2 ) pozwala organom państwa członkowskiego (zwanego dalej „państwem wydającym”) wystąpić o wykonanie kary o charakterze pieniężnym w innym państwie członkowskim (zwanym dalej „państwem wykonującym”), w którym osoba fizyczna lub prawna, w stosunku do której zostało wydane orzeczenie, posiada mienie lub uzyskuje dochody, zwykle zamieszkuje lub, w przypadku osoby prawnej, posiada zarejestrowaną siedzibę.

2. Niniejsze odesłanie prejudycjalne, przedłożone w związku z wnioskiem Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) (centralnego biura ściągania należności na rzecz wymiaru sprawiedliwości, Niderlandy) ( 3 ) przy Ministerie van Veiligheid en Justitie (ministerstwie bezpieczeństwa i sprawiedliwości, Niderlandy) o uznanie i wykonanie orzeczenia Adm. Verwerking Flitsgegevens CJIB HA Leeuwarden (organu przetwarzającego dane uzyskane z radarów do pomiarów prędkości CJIB HA w Leeuwarden, Niderlandy) z dnia 25 listopada 2016 r., nakładającego karę o charakterze pieniężnym w wysokości 36 EUR na Bank BGŻ BNP Paribas S.A. w Gdańsku (Polska) ( 4 ), stwarza Trybunałowi okazję zastosowania wynikających z wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r., Popławski ( 5 ), ustaleń w zakresie skutków decyzji ramowych, a w szczególności sposobu wykonania obowiązku wykładni zgodnej.

3. W sposób raczej dorozumiany niniejsze odesłanie prejudycjalne zmierza do ustalenia przez Trybunał, czy – i ewentualnie w jaki sposób – kara o charakterze pieniężnym może być wykonana w państwie członkowskim, w przypadku gdy wspomniana kara zostaje nałożona na jednostkę nieposiadającą w tym państwie członkowskim osobowości prawnej.

II. Ramy prawne

A. Prawo Unii

1. Decyzja ramowa 2005/214

4. Zgodnie z art. 1 decyzji ramowej 2005/214, zatytułowanym „Definicje”: „Do celów niniejszej decyzji ramowej: a) »orzeczenie« oznacza prawomocne orzeczenie nakazujące osobie fizycznej lub prawnej uiszczenie kary o charakterze pieniężnym, wydane przez: […] (iii) organ państwa wydającego inny niż sąd w odniesieniu do czynów podlegających karze zgodnie z prawem państwa wydającego jako naruszenie przepisów, pod warunkiem że dana osoba miała możliwość skierowania sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd właściwy także w sprawach karnych; […]”.

5. Artykuł 4 wspomnianej decyzji ramowej zatytułowany „Przekazywanie orzeczeń i włączenie organu centralnego”, stanowi w ust. 1 i 6: „1. Orzeczenie, wraz z zaświadczeniem przewidzianym w niniejszym artykule, może zostać przekazane właściwym organom państwa członkowskiego, w którym osoba fizyczna lub prawna, przeciwko której wydano orzeczenie, posiada mienie lub uzyskuje dochody, zwykle zamieszkuje lub, w przypadku osoby prawnej, posiada zarejestrowaną siedzibę. […] 6. Jeżeli organ państwa wykonującego, który otrzymuje orzeczenie, nie jest właściwy do uznania go oraz do podjęcia środków niezbędnych do jego wykonania, przekazuje orzeczenie z urzędu właściwemu organowi i informuje o tym odpowiednio właściwy organ w państwie wydającym”.

6. Artykuł 5 ust. 1 wspomnianej decyzji ramowej, zatytułowany „Zakres”, stanowi: „Następujące przestępstwa i wykroczenia, jeśli są karalne w państwie wydającym oraz zdefiniowane w sposób określony w prawie państwa wydającego, stanowią, bez konieczności weryfikacji ich karalności w obu państwach, podstawę uznania i wykonania orzeczenia, zgodnie z postanowieniami niniejszej decyzji ramowej: […] – naruszenie przepisów ruchu drogowego, w tym łamanie przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku oraz przepisów dotyczących towarów niebezpiecznych, […]”.

7. Artykuł 6 decyzji ramowej 2005/214, zatytułowany „Uznawanie i wykonywanie orzeczeń”, ma następujące brzmienie: „Właściwe organy w państwie wykonującym uznają orzeczenie, które zostało przekazane zgodnie z art. 4, z pominięciem dalszych formalności i niezwłocznie podejmują wszelkie niezbędne środki w celu jego wykonania, o ile właściwy organ nie zdecyduje o powołaniu się na podstawy odmowy uznania lub wykonania przewidziane w art. 7”.

8. Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 i 3 wspomnianej decyzji ramowej: „1. Bez uszczerbku dla ust. 3 niniejszego artykułu i art. 10, wykonanie orzeczenia podlega prawu państwa wykonującego w taki sam sposób, jak egzekwowanie kar o charakterze pieniężnym wymierzonych przez państwo wykonujące. O postępowaniu egzekucyjnym [wykonawczym] i podejmowanych w związku z nim środkach, łącznie z przyczynami jego umorzenia, decydują wyłącznie organy państwa wykonującego. […] 3. Kara o charakterze pieniężnym nałożona na osobę prawną podlega egzekucji [wykonaniu], nawet jeżeli państwo wykonujące nie uznaje zasady odpowiedzialności karnej osób prawnych”.

9. Zgodnie z art. 20 wspomnianej decyzji ramowej: „1. Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu wykonania przepisów niniejszej decyzji ramowej do dnia 22 marca 2007 r. 2. Każde państwo członkowskie może ograniczyć stosowanie niniejszej decyzji ramowej przez okres nieprzekraczający 5 lat od daty jej wejścia w życie: […] b) w odniesieniu do osób prawnych, do orzeczeń odnoszących się do działań, w przypadku których europejski akt prawny przewiduje stosowanie zasady odpowiedzialności osób prawnych. […] 3. Każde państwo członkowskie może odmówić uznania i wykonania orzeczenia, w przypadku gdy zaświadczenie określone w art. 4 pozwala podejrzewać, że naruszone zostały prawa podstawowe lub podstawowe zasady prawne zawarte w art. 6 Traktatu. W takim przypadku zastosowanie ma procedura określona w art. 7 ust. 3. […]”.

2. Dyrektywa (UE) 2015/413

10. Motywy 1 i 2 dyrektywy (UE) 2015/413 ( 6 ) stanowią: „(1) Poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego jest jednym z głównych celów polityki transportowej Unii. Unia prowadzi politykę mającą na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, przyjmując za cel zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych, liczby rannych oraz strat materialnych. Istotnym elementem tej polityki jest spójne egzekwowanie kar za popełniane w Unii przestępstwa i wykroczenia w ruchu drogowym poważnie zagrażające bezpieczeństwu ruchu drogowego. (2) […] Celem niniejszej dyrektywy jest zapewnienie […] skuteczności dochodzeń dotyczących przestępstw lub wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego”.

11. Artykuł 2 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Zakres stosowania”, stanowi, że ma ona zastosowanie w szczególności do przekroczenia dopuszczalnej prędkości.

12. Artykuł 3 lit. n) wspomnianej dyrektywy stanowi: „Na użytek niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje: […] n) »posiadacz pojazdu« oznacza osobę, na której nazwisko pojazd jest zarejestrowany, zgodnie z definicją w prawie państwa członkowskiego rejestracji”.

13. Zgodnie z art. 4 ust. 3 akapit trzeci dyrektywy 2015/413: „Państwo członkowskie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wykorzystuje, zgodnie z niniejszą dyrektywą, uzyskane dane w celu ustalenia, kto ponosi odpowiedzialność za przestępstwa lub wykroczenia związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego wymienione w art. 2 niniejszej dyrektywy”.

B. Prawo polskie

14. Rozdział 66b ustawy – Kodeks postępowania karnego ( 7 ) z dnia 6 czerwca 1997 r. dokonuje transpozycji do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy ramowej 2005/214.

15. Artykuł 611ff, zawarty w rozdziale 66b KPK, zatytułowanym „Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym”, stanowi: „§ 1. W razie wystąpienia państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego w niniejszym rozdziale »państwem wydania orzeczenia«, o wykonanie prawomocnego orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym, orzeczenie to podlega wykonaniu przez sąd rejonowy, w okręgu którego sprawca posiada mienie lub osiąga dochody, albo ma stałe lub czasowe miejsce pobytu. W rozumieniu przepisów niniejszego rozdziału »karą o charakterze pieniężnym« jest obowiązek uiszczenia przez sprawcę określonych w orzeczeniu: 1) kwoty pieniężnej jako kary za popełnione przestępstwo; […] § 6. Jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, przy wykonywaniu orzeczeń, o których mowa w § 1, stosuje się przepisy prawa polskiego […]”.

16. Artykuł 611fg KPK stanowi: „Można odmówić wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 611ff § 1, jeżeli: 1) czyn, w związku z którym wydano to orzeczenie, nie stanowi przestępstwa według prawa polskiego, chyba że zgodnie z prawem państwa wydania orzeczenia jest to przestępstwo wymienione w art. 607w lub zgodnie z prawem państwa wydania orzeczenia jest to przestępstwo: […] c) przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, […] 2) do orzeczenia nie dołączono zaświadczenia, o którym mowa w art. 611ff § 2, albo zaświadczenie to jest niekompletne lub w sposób oczywisty jest niezgodne z treścią orzeczenia; […] 7) sprawca nie podlega jurysdykcji polskich sądów karnych, lub też brak jest wymaganego zezwolenia na jego ściganie; […] 9) z treści zaświadczenia, o którym mowa w art. 611ff § 2, wynika, iż osoba, której dotyczy orzeczenie, nie została należycie pouczona o możliwości i prawie do zaskarżenia tego orzeczenia; 10) z treści zaświadczenia, o którym mowa w art. 611ff § 2, wynika, że orzeczenie zostało wydane pod nieobecność sprawcy, chyba że: a) sprawcę wezwano do udziału w postępowaniu lub w inny sposób zawiadomiono o terminie i miejscu rozprawy albo posiedzenia, pouczając, że niestawiennictwo nie stanowi przeszkody dla wydania orzeczenia, albo sprawca miał obrońcę, który był obecny na rozprawie lub posiedzeniu, b) po doręczeniu sprawcy odpisu orzeczenia wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie, terminie i sposobie złożenia w państwie wydania nakazu wniosku o przeprowadzenie z jego udziałem nowego postępowania sądowego w tej samej sprawie, sprawca w ustawowym terminie nie złożył takiego wniosku albo oświadczył, że nie kwestionuje orzeczenia; 11) przestępstwo, którego dotyczy orzeczenie, w wypadku jurysdykcji polskich sądów karnych, podlega darowaniu na mocy amnestii; 12) orzeczenie dotyczy kary o charakterze pieniężnym niższej niż 70 euro lub niższej niż równowartość tej kwoty w innej walucie”.

17. Artykuł 611fh KPK stanowi: „§ 1. Sąd rozpoznaje sprawę wykonania orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym na posiedzeniu, w którym ma prawo wziąć udział prokurator, sprawca, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i jego obrońca, jeżeli się na nie stawi. Jeżeli sprawca, który nie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie posiada obrońcy, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy może mu wyznaczyć obrońcę z urzędu. § 2. Na postanowienie sądu w przedmiocie wykonania orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym przysługuje zażalenie. § 3. Prawomocne orzeczenie o karach o charakterze pieniężnym wraz z dołączonym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 611ff § 2, stanowi tytuł egzekucyjny i podlega wykonaniu w Rzeczypospolitej Polskiej po wydaniu postanowienia o jego wykonaniu. § 4. Jeżeli informacje przekazane przez państwo wydania orzeczenia nie są wystarczające do podjęcia decyzji w przedmiocie wykonania orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym, sąd wzywa właściwy sąd lub inny organ państwa wydania orzeczenia do ich uzupełnienia we wskazanym terminie. § 5. W razie niedotrzymania terminu, o którym mowa w § 4, postanowienie w przedmiocie wykonania orzeczenia wydaje się w oparciu o informacje przekazane wcześniej”.

18. Ustawa – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ( 8 ) z dnia 24 sierpnia 2001 r. stanowi w art. 116b § 1: „Do wystąpienia do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie grzywny, środków karnych w postaci nawiązki lub obowiązku naprawienia szkody lub orzeczenia zasądzającego koszty postępowania oraz do wykonania orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o karach o charakterze pieniężnym stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 66a i 66b [KPK]”.

19. W ramach rozdziału XI zatytułowanego „Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji” ustawy – Kodeks wykroczeń ( 9 ) z dnia 20 maja 1971 r. art. 92a stanowi: „Kto, prowadząc pojazd, nie stosuje się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym, podlega karze grzywny”.

20. Zgodnie z brzmieniem art. 25 § 1 ustawy – Kodeks karny wykonawczy ( 10 ) z dnia 6 czerwca 1997 r.: „Egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego oraz należności sądowych prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej”.

21. Artykuł 33 ustawy – Kodeks cywilny ( 11 ) z dnia 23 kwietnia 1964 r. stanowi: „Osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną”.

22. Artykuł 64 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego ( 12 ) z dnia 17 listopada 1964 r. stanowi: „§ 1. Każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność sądowa). § 11. Zdolność sądową mają także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. […]”.

23. Artykuł 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ( 13 ) z dnia 2 lipca 2004 r. definiuje „oddział” jako „wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności”.

III. Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytania prejudycjalne

24. W dniu 9 lipca 2017 r. CJIB zwrócił się do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku (Polska), czyli sądu odsyłającego w niniejszej sprawie, z wnioskiem o uznanie i wykonanie orzeczenia z dnia 25 listopada 2016 r.

25. Nałożona tym orzeczniem kara pieniężna jest karą za przekroczenie w dniu 13 listopada 2016 r. w Utrechcie (Niderlandy) o 6 km/h dozwolonej prędkości przez prowadzącego pojazd należący do Banku BGŻ BNP Paribas w Gdańsku.

26. Z zaświadczenia załączonego do orzeczenia z dnia 25 listopada 2016 r. przez CJIB wynika, że Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, a więc podmiot, wobec którego orzeczono karę, „na własne życzenie nie był przesłuchany” w toku postępowania. Zgodnie z prawem niderlandzkim podmiot ten został poinformowany o przysługującym mu prawie do zakwestionowania zasadności przedstawionych mu zarzutów, lecz we wskazanym terminie nie złożył skutecznego środka odwoławczego. W rezultacie orzeczenie uprawomocniło się w dniu 6 stycznia 2017 r. Wykonanie wymierzonej kary ulegnie, zgodnie z prawem niderlandzkim, przedawnieniu w dniu 6 stycznia 2022 r.

27. W celu wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania i wykonania kary o charakterze pieniężnym sąd odsyłający wyznaczył posiedzenie. Strony nie stawiły się i nie złożyły oświadczeń.

28. Sąd odsyłający podkreśla, że rozdział 66b KPK dokonujący transpozycji do prawa polskiego przepisów decyzji ramowej 2005/214 ma zastosowanie zarówno do wykonania orzeczeń wydanych w sprawach o przestępstwa, jak i wykroczenia ( 14 ).

29. Uważa on jednak, że transpozycja decyzji ramowej 2005/214 jest niepełna. Zdaniem tego sądu ustawodawca polski użył terminu „sprawca” w celu zdefiniowania podmiotowego zakresu zastosowania przepisów dokonujących transpozycji, ale w KPK rzeczony termin obejmuje jedynie osoby fizyczne, a z kolei na mocy art. 1 i 9 wspomnianej decyzji ramowej termin ten znajduje zastosowanie również w kontekście orzeczeń nakładających kary o charakterze pieniężnym na osoby prawne.

30. W rezultacie, zdaniem tego sądu, możliwość wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną nie jest objęta zakresem stosowania art. 611ff i nast. KPK ani ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary ( 15 ) z dnia 28 października 2002 r., ponieważ wspomniana ustawa nie znajduje zastosowania do wykroczeń popełnionych przez podmioty zbiorowe.

31. Zdaniem sądu odsyłającego przywołana okoliczność powoduje systematyczne odmowy sądów polskich co do uznania i wykonania orzeczeń nakładających kary o charakterze pieniężnym na osoby prawne, mimo że na podstawie art. 9 ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 wspomniane orzeczenia powinny być wykonywane, nawet jeżeli państwo wykonujące nie uznaje zasady odpowiedzialności karnej osób prawnych .

32. Jeśli chodzi o możliwość bezpośredniego stosowania przez sądy polskie przepisów wspomnianej decyzji ramowej, sąd odsyłający wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału, a w szczególności wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r., Popławski ( 16 ), wobec niewywierania przez decyzje ramowe skutku bezpośredniego, na sądach krajowych ciąży obowiązek dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnej z tymi aktami.

33. Sąd odsyłający uważa jednak, że dokonywanie takiej wykładni występującego w KPK pojęcia „sprawcy”, zgodnie z którą wspomniane pojęcie obejmowałoby również osoby prawne, co miałoby na celu zapewnienie zgodności przepisów krajowych z decyzją ramową 2005/214, nie jest możliwe.

34. A zatem, po pierwsze, sąd odsyłający przedkłada pytanie dotyczące obowiązku odstąpienia od stosowania przepisu krajowego, jeżeli nie może on podlegać wykładni zgodnej, bądź zastąpienia go, w drodze substytucji, przepisem zawartym w dyrektywie ramowej.

35. Po drugie, sąd odsyłający przedkłada pytanie dotyczące wykładni pojęcia „osoby prawnej”. Podkreśla on, że zgodnie z prawem polskim jednostka taka jak Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku zostaje wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i posiada własną siedzibę. Mimo swej niezależności organizacyjnej rzeczona jednostka nie ma podmiotowości (zdolności) prawnej odrębnej od posiadanej przez Bank BGŻ BNP Paribas S.A., którego siedziba znajduje się w Warszawie (Polska) ( 17 ), i nie może być stroną postępowania sądowego (z wyjątkiem spraw z zakresu prawa pracy). Z kolei wydaje się, że w prawie niderlandzkim zakresem pojęcia „osoby prawnej” objęte są również jednostki organizacyjne osoby prawnej.

36. W tym kontekście sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy pojęcie „osoby prawnej” użyte w decyzji ramowej 2005/214 jest autonomicznym pojęciem prawa Unii, czy też należy je interpretować w zgodzie z przepisami państwa wydającego, czy też zgodnie z przepisami państwa wykonującego.

37. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy przepisy [art.] l lit. a), art. 9 ust. 3, art. 20 ust. 1 i ust. 2 lit. b) decyzji ramowej Rady [2005/214] należy interpretować w ten sposób, że przekazane do wykonania orzeczenie, którym nałożono karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną, powinno zostać wykonane w państwie wykonującym pomimo tego, że przepisy krajowe implementujące tę decyzję ramową nie przewidują możliwości wykonania orzeczenia nakładającego taką karę na osobę prawną? 2) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie [pierwsze], czy pojęcie »osoba prawna« użyte w przepisach art. 1 lit. a) i art. 9 ust. 3 decyzji ramowej [2005/214] należy wykładać zgodnie z: a) przepisami prawa państwa wydającego [art. 1 lit. c)], b) przepisami prawa państwa wykonującego [art. 1 lit. d)], c) jako pojęcie autonomiczne prawa Unii, i czy w konsekwencji obejmuje ono również oddział osoby prawnej, pomimo iż oddział osoby prawnej nie posiada osobowości prawnej w państwie wykonującym?”.

IV. Postępowanie przed Trybunałem

38. Uwagi na piśmie w niniejszym postępowaniu przedłożyły: Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie, rządy polski, węgierski, niderlandzki oraz Komisja Europejska.

V. Ocena

A. W przedmiocie pierwszego pytania prejudycjalnego

39. Poprzez pierwsze pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zmierza do ustalenia przez Trybunał, czy art. 1 lit. a), art. 9 ust. 3 oraz art. 20 ust. 1 i ust. 2 lit. b) decyzji ramowej 2005/214 należy interpretować w ten sposób, że przekazane do wykonania orzeczenie, którym nałożono karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną, należy wykonać w państwie wykonującym pomimo tego, że przepisy krajowe implementujące tę decyzję ramową nie przewidują możliwości wykonania orzeczenia nakładającego taką karę na osobę prawną.

40. W pierwszej kolejności, należy stwierdzić, że z decyzji ramowej 2005/214 jednoznacznie wynika, iż nawet przy założeniu, że prawo państwa wykonującego nie uznaje zasady odpowiedzialności karnej osób prawnych, kary o charakterze pieniężnym nałożone na te osoby w związku z popełnieniem wykroczenia w ruchu drogowym powinny być uznawane i wykonywane.

41. W tym zakresie trzeba zwrócić uwagę, że z licznych przepisów decyzji ramowej 2005/214, takich jak art. 1 lit. a), art. 4 ust. 1 lub część f) zaświadczenia zawartego w załączniku do niej ( 18 ), wynika, iż w ramach systemu ustanowionego na podstawie wspomnianej decyzji ramowej kara o charakterze pieniężnym może zostać nałożona zarówno na osobę fizyczną, jak i prawną.

42. Ponadto, z łącznej lektury art. 6 w związku z art. 7 decyzji ramowej 2005/214 wynika, że orzeczenie w rozumieniu wspomnianej decyzji ramowej należy, co do zasady, uznać i wykonać, a państwa członkowskie nie mogą uzasadnić odmowy okolicznością, że prawo krajowe nie przewiduje możliwości wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną ( 19 ).

43. Wreszcie, prawodawca Unii antycypował rozbieżności pomiędzy ustawodawstwami krajowymi w zakresie odpowiedzialności karnej osob prawnych ( 20 ) i, nie nakładając na państwa członkowskie jakiegokolwiek obowiązku ustanowienia odpowiedzialności karnej wspomnianych osób, przewidział w art. 9 ust. 3 decyzji ramowej 2005/214, że kara o charakterze pieniężnym nałożona na taką osobę podlega wykonaniu, „nawet jeżeli państwo wykonujące nie uznaje zasady odpowiedzialności karnej osób prawnych”.

44. W rezultacie decyzja ramowa 2005/214, której wiążący charakter jest bezsporny ( 21 ), wyraźnie zobowiązuje państwa członkowskie do wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną.

45. Powyższego stwierdzenia nie podważa art. 20 ust. 2 lit. b) wspomnianej decyzji ramowej z uwagi na to, że termin, w którym państwa członkowskie mogły ograniczyć stosowanie decyzji ramowej, w sposób przejściowy i przy spełnieniu określonych warunków, do osób prawnych, upłynął w dniu 22 marca 2010 r.

46. W drugiej kolejności, wychodząc z założenia, że przepisy decyzji ramowej 2005/214 nie zostały w sposób właściwy implementowane do prawa polskiego, pojęcie „sprawca” występujące w art. 611ff § 1 KPK nie obejmuje osób prawnych i żaden inny przepis nie pozwala na wypełnienie tej luki, sąd odsyłający zmierza do ustalenia, czy należy odstąpić od stosowania prawa krajowego i zamiast tego zastosować przepisy wspomnianej decyzji ramowej.

47. W tym kontekście przypominam, że skutki decyzji ramowych zostały sprecyzowane i opisane w najnowszym orzecznictwie Trybunału ( 22 ). Mając na uwadze, że wspomniane akty nie wywierają skutku bezpośredniego, Trybunał stwierdził, że sąd państwa członkowskiego, oprócz tego, iż nie może stosować w sposób bezpośredni przepisów decyzji ramowej, nie jest zobowiązany odstąpić od stosowania przepisu prawa krajowego sprzecznego z decyzją ramową ( 23 ). Jednakże wiążący charakter decyzji ramowej powoduje powstanie po stronie organów krajowych obowiązku dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem Unii ( 24 ).

48. Konkretnie rzecz ujmując, w świetle powyższego stanowiska organy krajowe są zobowiązane dokonywać wykładni prawa krajowego w jak największym stopniu w świetle brzmienia i celu decyzji ramowych, tak aby osiągnąć przewidziany w nich cel. Taka interpretacja nie może jednak prowadzić, po pierwsze, do wykładni prawa krajowego contra legem oraz, po drugie, do ustalenia bądź zaostrzenia, na podstawie decyzji ramowej i niezależnie od wdrażającej ją ustawy, odpowiedzialności karnej osób, które popełniły czyn zabroniony ( 25 ).

49. W niniejszej sprawie, z uwagi brak skutku bezpośredniego decyzji ramowej 2005/214, wykluczona jest więc możliwość odstąpienia przez sąd odsyłający od stosowania KPK lub bezpośredniego zastosowania wspomnianej decyzji ramowej zamiast KPK.

50. Jeśli chodzi o wykładnię zgodną przepisów KPK dokonujących transpozycji decyzji ramowej 2005/214, oczywiste jest, że w świetle podziału kompetencji pomiędzy Trybunał a sądy krajowe, do samego sądu odsyłającego należy w danym przypadku ustalenie, z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawa krajowego i zastosowaniem uznanych przez ten sąd metod wykładni, czy wykładnia zgodna prawa krajowego gwarantująca pełną skuteczność tej decyzji ramowej i wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z realizowanymi przez nią celami jest możliwa ( 26 ).

51. Niemniej jednak, z uwagi na to, że sąd odsyłający wydaje się mieć wątpliwości co do istnienia takiej możliwości w niniejszej sprawie, pragnę zwrócić uwagę na następujące kwestie ( 27 ).

52. Po pierwsze, podobnie jak rząd polski i Komisja, jestem zdania, że pojęcie „sprawca” może obejmować zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne.

53. Ponadto, w zakresie, w jakim decyzja ramowa 2005/214 nie ma na celu harmonizacji materialnego prawa karnego, dokonując transpozycji wspomnianej decyzji ramowej w ramach rozdziału 66b KPK, ustawodawca polski odwołał się, jak mi się wydaje zgodnie ze wspomnianą dyrektywą ramową, do pojęcia „sprawcy”, które prima facie jest pojęciem neutralnym, co prowadzi do tego, że w ramach rozdziału 66b KPK i wykonywania kar o charakterze pieniężnym pojęcie to można interpretować niezależnie od treści przypisywanej mu w materialnym prawie karnym ( 28 ). Takie podejście polskiego ustawodawcy odpowiada, moim zdaniem, logice decyzji ramowej 2005/214, nie nakłada ona bowiem w żaden sposób na państwa członkowskie obowiązku ustanowienia mechanizmu odpowiedzialności karnej osób prawnych, zobowiązując je równocześnie do wykonania kar o charakterze pieniężnym nałożonych na takie osoby.

54. W rezultacie, przeciwnie do tego, co sugeruje sąd odsyłający, aby dokonać wykładni pojęcia „sprawcy” w rozumieniu przepisów KPK w dziedzinie wykonywania kar, nie należy odwoływać się do wspomnianego pojęcia w rozumieniu prawa karnego materialnego, ponieważ wspomniane pojęcie może być, moim zdaniem, interpretowane w ten sposób, że odnosi się do jednostki, na którą została nałożona prawomocna kara o charakterze pieniężnym, niezależnie od tego, czy chodzi o osobę prawną, czy o osobę fizyczną.

55. Ponadto, w świetle akt sprawy będących w posiadaniu Trybunału, różne polskie sądy rozstrzygały już pozytywnie w przedmiocie wniosków o wykonanie kar o charakterze pieniężnym nałożonych w Niderlandach na osoby prawne z tytułu wykroczeń w ruchu drogowym. Sądzę, że na podstawie informacji zawartych w postanowieniu odsyłającym i w aktach sprawy przedłożonych Trybunałowi można uznać, że prawo polskie nie stoi na przeszkodzie wykonaniu w tym państwie członkowskim kary o charakterze pieniężnym nałożonej na osobę prawną, a w każdym razie prawo to można interpretować zgodnie z przepisami decyzji ramowej 2005/214.

56. Po drugie, należy odrzucić wszelkie zarzuty odnoszące się do ewentualnego zaostrzenia odpowiedzialności karnej osób prawnych. Zasady i zakresu odpowiedzialności sprawcy czynu zabronionego nie określa bowiem decyzja ramowa 2005/214, ale prawo państwa wydającego. Z kolei w państwie wykonującym, w tym przypadku w Rzeczpospolitej Polskiej, powstaje wyłącznie kwestia wykonania kary o charakterze pieniężnym.

57. Mając na uwadze całość powyższych rozważań, proponuję udzielić na pierwsze pytanie prejudycjalne następującej odpowiedzi: przepisy decyzji ramowej 2005/214 należy interpretować w ten sposób, że orzeczenie przekazane w celu wykonania i nakładające karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną podlega wykonaniu przez państwo wykonania, nawet jeśli przepisy krajowe dokonujące implementacji wspomnianej decyzji ramowej nie przewidują możliwości wykonania orzeczenia nakładającego karę na osobę prawną. W tym celu, ponieważ przepisy wspomnianej decyzji ramowej nie wywierają skutku bezpośredniego, właściwy organ państwa wykonującego uwzględnia wszystkie przepisy prawa krajowego i stosuje uznane przez siebie metody wykładni, w celu dokonania wykładni przepisów krajowych, w największym możliwym stopniu, w świetle brzmienia i celu decyzji ramowej 2005/214.

B. W przedmiocie drugiego pytania prejudycjalnego

58. Poprzez drugie pytanie prejudycjalne sąd odsyłający zmierza do ustalenia przez Trybunał, po pierwsze, czy użyte w decyzji ramowej 2005/214 pojęcie „osoby prawnej” należy interpretować zgodnie z prawem państwa wydającego, państwa wykonującego, czy też jako pojęcie autonomiczne prawa Unii, oraz, po drugie, czy należy z tego wnioskować, że zakres znaczeniowy owego pojęcia obejmuje również jednostkę taką jak Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, mimo że nie ma ona odrębnej osobowości prawnej w państwie wykonania.

59. Oprócz kwestii definicji pojęcia „osoby prawnej” sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia w okolicznościach takich jak w postępowaniu głównym, w jaki sposób i w stosunku do której jednostki należy wykonać karę.

60. W tym zakresie należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie kara została nałożona na Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, lecz wyłącznie Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie ma w Polsce osobowość (zdolność) prawną. I tak, z zastrzeżeniem, że weryfikacja należy do sądu odsyłającego, z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi wynika, że w prawie polskim Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku i Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie stanowią jednolity podmiot; pierwszy z nich stanowi lokalny oddział drugiego. Z punktu widzenia prawa powyższa jedność organizacyjna wyraża się poprzez okoliczność, że w odróżnieniu od Banku BGŻ BNP Paribas w Warszawie Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku nie ma osobowości (zdolności) prawnej, a zatem nie może być stroną postępowania sądowego w sprawach karnych lub cywilnych ( 29 ).

61. Okoliczność ta może zdaniem sądu odsyłającego prowadzić do odmowy wykonania kary przez organy polskie na tej podstawie, że z uwagi na fakt, iż jednostka taka jak Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku nie ma legitymacji procesowej w ramach postępowania wykonawczego, jej prawa mogą zostać naruszone. Z kolei taki skutek wywołuje w sposób oczywisty wątpliwości, ponieważ wniosek CJIB powinien co do zasady zostać uwzględniony ( 30 ).

62. Jeśli chodzi o pierwszą część analizowanego pytania prejudycjalnego, po pierwsze, moim zdaniem, pojęcia „osoby prawnej” nie należy interpretować w ramach systemu decyzji ramowej 2005/214 jako autonomicznego pojęcia Unii.

63. Nawet bowiem jeśli wykładnia autonomiczna jest co do zasady gwarantem skuteczności prawa Unii ( 31 ), to jej zastosowanie w niniejszej sprawie byłoby sprzeczne z wolą prawodawcy Unii.

64. Artykuł 9 ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 w związku z zasadą wzajemnego uznawania pozwala na zapewnienie wykonywania kar o charakterze pieniężnym nałożonych na osoby prawne, wykraczając ponad binarne rozróżnienie pomiędzy odesłaniem do prawa państw członkowskich a pojęciem autonomicznym ( 32 ). Sądzę zatem, że zapewniając wykonanie kar o charakterze pieniężnym mimo różnic istniejących pomiędzy krajowymi uregulowaniami w dziedzinie odpowiedzialności karnej osób prawnych, prawodawca Unii pragnął właśnie uniknąć sytuacji, w której wspomniane pojęcie byłoby przedmiotem wykładni , jakiej poddawane jest prawo Unii.

65. Należy wreszcie dodać, że nawet jeśli autonomiczna wykładnia pojęcia ogranicza się co do zasady do aktu prawnego, w którym jest ono zawarte ( 33 ), autonomiczna wykładnia pojęcia „osoby prawnej”, choćby nawet ograniczona wyłącznie do decyzji ramowej 2005/214, mogłaby mieć poważne skutki w innych dziedzinach prawa Unii, podczas gdy zarówno Trybunał, jak i prawodawca Unii wciąż pozostają bardzo ostrożni w odniesieniu do tego pojęcia ( 34 ).

66. Po drugie, z uwagi na fakt, że w systemie ustanowionym przez decyzję ramową 2005/214 prawo państwa wydającego orzeczenie reguluje odpowiedzialność, karę i określa podmiot, na który została nałożona ta kara, pojęcie „osoby prawnej” należy interpretować w świetle prawa państwa wydającego.

67. W tym zakresie warto podkreślić, że art. 5 ust. 1 decyzji ramowej 2005/214, z którego wynika, że prawo karne państwa wydającego ma w szczególności zastosowanie do definicji czynu zabronionego, odzwierciedla zasadę terytorialności prawa karnego. Postanowienie to znajduje swoje rozwinięcie w art. 9 ust. 1 i 3 decyzji ramowej 2005/214, w świetle którego, po pierwsze, prawo państwa wykonującego ma zastosowanie do wykonania kary, a po drugie, kara o charakterze pieniężnym nałożona na osobę prawną powinna być wykonana, nawet jeżeli państwo wykonania nie uznaje odpowiedzialności karnej osób prawnych.

68. A zatem, nie dokonując harmonizacji ani przepisów materialnego prawa karnego, ani przepisów w dziedzinie wykonywania kar, prawodawca Unii gwarantuje jednak wykonanie kar o charakterze pieniężnym w państwach członkowskich dzięki zasadzie wzajemnego uznawania ( 35 ).

69. W świetle całokształtu powyższych argumentów uważam, że w ramach systemu ustanowionego na mocy decyzji ramowej 2005/214 pojęcia „osoby prawnej” nie należy interpretować jako pojęcia autonomicznego, lecz należy je interpretować w świetle prawa państwa wydającego.

70. Jeśli chodzi o drugą część analizowanego pytania prejudycjalnego, jestem zdania, że należy mieć na uwadze zarówno konieczność skutecznego wykonywania kar o charakterze pieniężnym, jak i ochronę praw podmiotów, na które kary te są nakładane.

71. W niniejszej sprawie, w której podmiot ukarany w Niderlandach nie posiada osobowości (zdolności) prawnej, pozwalającej na wzięcie udziału w postępowaniu wykonawczym w Polsce, trudność polega na praktycznym wdrożeniu decyzji ramowej 2005/214. Oczywiste jest zatem, że aby karę o charakterze pieniężnym nałożoną na osobę prawną można było wykonać w państwie członkowskim, konieczne jest, aby osoba ta była podmiotem praw i obowiązków; w przeciwnym razie wykonanie kary staje się problematyczne.

72. A zatem sytuacja, w której w ramach współpracy ustanowionej na mocy dyrektywy 2015/413 organy polskie dostarczają będącym ich partnerami organom innych państw członkowskich nieprawidłowe, a w każdym razie niepełne, informacje ( 36 ), jest niezaprzeczalnie szkodliwa z punktu widzenia zarówno celu tej dyrektywy, jak i celu decyzji ramowej 2005/214. Wobec braku wzmianki o okoliczności, że właścicielem pojazdu odpowiedzialnym za wykroczenie jest podmiot, w stosunku do którego nie jest zagwarantowana możliwość wykonania kary o charakterze pieniężnym, wspomniane wykonanie jest w sposób nieunikniony zagrożone ( 37 ).

73. W rezultacie, na przyszłość i w celu zagwarantowania trwałości systemu ustanowionego na mocy decyzji ramowej 2005/214, kluczowe jest, by zgodnie z zasadą lojalnej współpracy i z duchem zarówno dyrektywy 2015/413, jak i rzeczonej decyzji ramowej państwa członkowskie dostarczały w oparciu o tę dyrektywę dane pozwalające nie tylko zidentyfikować właściciela pojazdu odpowiedzialnego za wykroczenie, ale również zagwarantować wykonanie w całej Unii ewentualnej kary o charakterze pieniężnym ( 38 ).

74. Takie zalecenia mają jednak zastosowanie jedynie na przyszłość i nie dostarczają sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi pozwalającej mu na przestrzeganie w niniejszej sprawie obowiązków wynikających z decyzji ramowej 2005/214.

75. W tym zakresie, jak podkreśliłem w pkt 66 niniejszej opinii, w ramach systemu ustanowionego na mocy decyzji ramowej 2005/214 prawo państwa wydającego reguluje odpowiedzialność, karę i określa podmiot, na który została nałożona ta kara, podczas gdy prawo państwa wykonującego ma zastosowanie do wykonania kary, aczkolwiek nie jest dopuszczalne, aby na jego mocy mogło być uniemożliwione jej wykonanie na tej podstawie, że osobom prawnym nie przysługują prawa proceduralne, które pozwoliłyby im na udział w postępowaniu wykonawczym.

76. I tak, w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym i z zastrzeżeniem weryfikacji, które należą do sądu odsyłającego, jestem zdania, że w celu zapewnienia wykonania kary o charakterze pieniężnym, Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie, będący osobą prawną posiadającą osobowość (zdolność) prawną, można uznać za podmiot prawnie odpowiedzialny za Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, a zatem można go uznać za podmiot, na który została nałożona kara. Wniosek CJIB mógłby zatem, zgodnie z art. 4 ust. 6 decyzji ramowej 2005/214, zostać przekazany do sądu w Warszawie, właściwego ze względu na siedzibę banku.

77. Prawdą jest, że prawodawca Unii wielokrotnie podkreślał znaczenie poszanowania praw podstawowych w kontekście decyzji ramowej 2005/214 ( 39 ) oraz że celem wspomnianego aktu jest ułatwienie wykonywania kar o charakterze pieniężnym przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania odpowiednich gwarancji przysługującym osobom i podmiotom, przeciwko którym następuje wykonanie wspomnianych kar.

78. W tym zakresie, po pierwsze, ewentualne naruszenia praw Banku BGŻ BNP Paribas w Warszawie mogą być, jeśli nie zrelatywizowane, to co najmniej wzięte pod uwagę z uwzględnieniem szczególnego charakteru jego powiązań z Bankiem BGŻ BNP Paribas w Gdańsku. Należy przypomnieć w tym zakresie, że w świetle prawa polskiego Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie i Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku stanowią jednolity podmiot i wyłącznie ten pierwszy ma osobowość (zdolność) prawną. A zatem Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie jest odpowiedzialny za działania Banku BGŻ BNP Paribas w Gdańsku. Po drugie, wolę BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, by nie składać wyjaśnień i nie skorzystać ze środka odwoławczego, można uznać za wolę wspomnianego jednolitego podmiotu.

79. Po drugie, można uznać, że sytuacja taka jak w postępowaniu głównym stanowi przed wszystkim przejaw wewnętrznej dysfunkcji, wynikającej z braku komunikacji pomiędzy Bankiem BGŻ BNP Paribas w Warszawie a Bankiem BGŻ BNP Paribas w Gdańsku. Jednakże w zakresie, w jakim wspomniane instytucje finansowe stanowią podmiot jednolity, taki brak komunikacji jest pozbawiony znaczenia, ponieważ działania Banku BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, takie jak jego decyzja o niewnoszeniu środka odwoławczego w Niderlandach, są przypisywane Bankowi BGŻ BNP Paribas w Warszawie.

80. W każdym razie oczywiste jest, że w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie powinien móc powołać się na swoje prawa w państwie wykonującym.

81. I tak, w ramach ewentualnego środka odwoławczego od postanowienia w przedmiocie wykonania orzeczenia, o którym mowa w art. 611fh § 2 KPK, podmiot ten mógłby powołać się na nieproporcjonalne naruszenie swoich praw z uwagi na okoliczność, że nie mógł on brać udziału w postępowaniu w Niderlandach. Ocena takiego naruszenia i jego proporcjonalnego charakteru powinna następować odrębnie dla każdego przypadku i należałaby w konsekwencji do sądów państwa wykonującego.

82. A zatem proponuję udzielić na drugie pytanie prejudycjalne następującej odpowiedzi: pojęcie „osoby prawnej” nie jest autonomicznym pojęciem prawa Unii, lecz należy interpretować je w świetle prawa państwa wydającego, a pojęcie „osoby prawnej” w rozumieniu wspomnianej decyzji ramowej obejmuje jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej, taką jak Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, pod warunkiem że tworzy ona jedność organizacyjną z podmiotem mającym osobowość prawną.

VI. Wnioski

83. W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi, by na pytania prejudycjalne przedłożone przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku (Polska) udzielił następujących odpowiedzi: 1) Przepisy decyzji ramowej 2005/214/WSiSW Rady z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie stosowania zasady wzajemnego uznawania do kar o charakterze pieniężnym, zmienionej przez decyzję ramową 2009/299/WSiSW Rady z dnia 26 lutego 2009 r., należy interpretować w ten sposób, że orzeczenie przekazane w celu wykonania i nakładające karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną podlega wykonaniu przez państwo członkowskie wykonania, nawet jeśli przepisy krajowe dokonujące implementacji wspomnianej decyzji ramowej nie przewidują możliwości wykonania orzeczenia nakładającego karę na osobę prawną. W tym celu, ponieważ przepisy wspomnianej decyzji ramowej nie wywierają skutku bezpośredniego, właściwy organ państwa wykonującego uwzględnia wszystkie przepisy prawa krajowego i stosuje uznane przez siebie metody wykładni, w celu dokonania wykładni przepisów krajowych, w największym możliwym stopniu, w świetle brzmienia i celu decyzji ramowej 2005/214. 2) Przepisy decyzji ramowej 2005/214 zmienionej przez decyzję ramową 2009/299 należy interpretować w ten sposób, że pojęcie „osoby prawnej” nie jest autonomicznym pojęciem prawa Unii, lecz należy interpretować je w świetle prawa państwa członkowskiego wydającego. Pojęcie „osoby prawnej” w rozumieniu wspomnianej decyzji ramowej obejmuje jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej, taką jak podmiot w postępowaniu głównym, pod warunkiem że tworzy ona jedność organizacyjną z podmiotem mającym osobowość prawną.

( 1 ) Język oryginału: francuski.

( 2 ) Dz.U. 2005, L 76, s. 16, zmieniona na mocy decyzji ramowej Rady 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. (Dz.U. 2009, L 81, s. 24), zwana dalej „decyzją ramową 2005/214”.

( 3 ) Zwanego dalej „CJIB”.

( 4 ) Zwany dalej „Bankiem BGŻ BNP Paribas w Gdańsku”. Wspomniane orzeczenie będzie dalej zwane „orzeczeniem z dnia 25 listopada 2016 r.”.

( 5 ) C‑579/15, EU:C:2017:503.

( 6 ) Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie ułatwień w zakresie transgranicznej wymiany informacji dotyczących przestępstw lub wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego (Dz.U. 2015, L 68, s. 9).

( 7 ) Dz.U. nr 89, poz. 555 (zwanej dalej „KPK”).

( 8 ) Dz.U. nr 106, poz. 1148.

( 9 ) Dz.U. nr 12, poz. 114.

( 10 ) Dz.U. nr 90, poz. 557.

( 11 ) Dz.U. nr 16, poz. 93.

( 12 ) Dz.U. nr 43, poz. 296.

( 13 ) Dz.U. nr 173, poz. 1807.

( 14 ) Do tych ostatnich poprzez odesłanie na mocy art. 116b § 1 ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.

( 15 ) Dz.U. nr 197, poz. 1661.

( 16 ) C‑579/15, EU:C:2017:503.

( 17 ) Zwany dalej „Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie”.

( 18 ) W celu wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym na osobę fizyczną lub prawną właściwy organ państwa wydającego wspomnianego orzeczenia powinien, na podstawie art. 4 decyzji ramowej 2005/214, przekazać wspomniane orzeczenie wraz z zaświadczeniem, zawartym w załączniku do tejże decyzji ramowej. Jeżeli kara dotyczy osoby prawnej, zgodnie z częścią f) tego zaświadczenia, wymagane jest wskazanie nazwy, formy osoby prawnej, jej zarejestrowanej siedziby, jak również opisu mienia osoby prawnej i jego lokalizacji, a także opisu i lokalizacji źródeł dochodu tejże osoby.

( 19 ) Artykuł 7 decyzji ramowej 2005/214 wymienia podstawy odmowy uznania i wykonania orzeczeń nakładających kary pieniężne. Okoliczność, że prawo krajowe nie ustanawia możliwości wykonania orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną, nie stanowi jednej z tych podstaw.

( 20 ) Zobacz podsumowanie różnic występujących w ustawodwstwie państw członkowskich krótko po przyjęciu decyzji ramowej 2005/214 w S. Adam, N. Colette-Basecqz, M. Nihoul, La responsabilité pénale des personnes morales en Europe. Corporate Criminal Liability in Europe, Bruxelles, La Charte 2008.

( 21 ) Zobacz wyrok z dnia 16 czerwca 2005 r., Pupino (C‑105/03, EU:C:2005:386, pkt 33, 34). Należy podkreślić w tym zakresie, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Banku BGŻ BNP Paribas w Warszawie, w myśl którego, wobec braku implementacji do polskiego porządku prawnego przepisów decyzji ramowej 2005/214 przewidujących możliwość wykonania w tym państwie członkowskim orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym na osobę prawną, przepisy przywołanej decyzji ramowej nie mogą stanowić podstawy wykonania tego rodzaju orzeczenia we wspomnianym państwie członkowskim, ponieważ de facto prowadzi to do podważenia wiążącego skutku wspomnianej decyzji ramowej.

( 22 ) Zobacz wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r., Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530).

( 23 ) Zobacz wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r., Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, pkt 60–71).

( 24 ) Zobacz wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r., Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, pkt 72 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 25 ) Zobacz wyrok z dnia 24 czerwca 2019 r., Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, pkt 73–76).

( 26 ) Zgodnie ze sformułowanymi już przez Trybunał wytycznymi dotyczącymi zakresu obowiązku wykładni zgodnej prawa krajowego, przypomnianymi w wyroku z dnia 24 czerwca 2019 r., Popławski (C‑573/17, EU:C:2019:530, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 27 ) Nawet jeśli taka okoliczność nie powinna mieć wpływu na decyzję sądu odsyłającego co do możliwości dokonania wykładni zgodnej prawa krajowego, pragnę podnieść, że wobec braku możliwości bezpośredniego zastosowania przepisów decyzji ramowej 2005/214 i uwzględnienia wniosku CJIB na innej podstawie aniżeli rozdział 66b KPK, wykładnia zgodna przepisów KPK stanowi wyłączny środek zapewniający poszanowanie wiążącego charakteru rzeczonej decyzji ramowej.

( 28 ) Stanowisko takie należy przyjąć niezależnie od tego, że w innych rozdziałach tego samego kodeksu wspomniane pojęcie wydaje się obejmować jedynie osoby fizyczne, ponieważ rozdział 66b KPK dotyczy jedynie wniosków złożonych w ramach decyzji ramowej 2005/214 i odnosi się wyłącznie do kwestii z zakresu organizacji procedury wykonania kary o charakterze pieniężnym, a nie do postępowania karnego jako takiego.

( 29 ) Zwracam w tym zakresie uwagę, że wyłącznie Bank BGŻ BNP Paribas w Warszawie jest uczestnikiem postępowania przed Trybunałem i wyłącznie ten podmiot udzielił adwokatom pełnomocnictwa do reprezentowania go.

( 30 ) Co w sposób bardzo wyraźny potwierdza art. 6 decyzji ramowej 2005/214. W ramach systemu ustanowionego przez przywołaną decyzję ramową państwa członkowskie są zobowiązane do wykonywania orzeczeń nakładających kary o charakterze pieniężnym na podstawie zasady wzajemnego uznawania i zgodnie z przepisami rzeczonej decyzji ramowej. Organy sądowe państwa wykonania mogą więc, co do zasady, odmówić wykonania takiego orzeczenia jedynie z powodu wystąpienia enumeratywnie wymienionych w decyzji ramowej 2005/214 przyczyn odmowy wykonania. W rezultacie wykonanie orzeczenia nakładającego karę o charakterze pieniężnym stanowi zasadę, zaś odmowa wykonania – wyjątek, który jako taki należy interpretować ściśle [zob. analogicznie wyroki: z dnia 14 listopada 2013 r., Baláž (C‑60/12, EU:C:2013:733, pkt 29); z dnia 25 lipca 2018 r., Minister for Justice and Equality (Nieprawidłowości w systemie sądownictwa) (C‑216/18 PPU, EU:C:2018:586, pkt 41)].

( 31 ) Zobacz wyrok z dnia 14 listopada 2013 r., Baláž (C‑60/12, EU:C:2013:733, pkt 26).

( 32 ) I tak art. 9 ust. 3 decyzji ramowej 2005/214 pozwala na odróżnienie niniejszego pytania prejudycjalnego od kwestii poruszanych w wyrokach: z dnia 16 listopada 2010 r., Mantello (C‑261/09, EU:C:2010:683), oraz z dnia 14 listopada 2013 r., Baláž (C‑60/12, EU:C:2013:733).

( 33 ) Należy w każdym razie przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem autonomicznej i jednolitej wykładni należy dokonać, uwzględniając kontekst przepisu, w który się ona wpisuje, i cel realizowany przez regulację, w ramach której występuje pojęcie autonomiczne [zob. w szczególności wyrok z dnia 14 listopada 2013 r. (Baláž, C‑60/12, EU:C:2013:733, pkt 26)].

( 34 ) Na temat dorozumianej odmowy dokonywania autonomicznej wykładni tego pojęcia zob. postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r., Landtag Schleswig-Holstein/Komisja (C‑281/08 P, niepublikowane, EU:C:2009:728, pkt 20, 22). Pragnę zwrócić również uwagę, że w niektórych aktach prawa pochodnego opartych na art. 83 ust. 1 TFUE, ustanawiających normy minimalne dotyczące definicji czynów zabronionych, ustawodawca Unii dokonał w zakresie definicji „osoby prawnej” odesłania do ustawodawstw krajowych, a nie do pojęcia, którego wykładni autonomicznej miałby dokonać Trybunał [zob. przykładowo dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie zwalczania terroryzmu i zastępująca decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW oraz zmieniająca decyzję Rady 2005/671/WSiSW (Dz.U. 2017, L 88, s. 6)].

( 35 ) Zasada ta legła u podstaw systemu ustanowionego przez decyzję ramową 2005/214 i art. 6 tego aktu w szczególności.

( 36 ) W niniejszej sprawie organy niderlandzkie zidentyfikowały właściciela pojazdu odpowiedzialnego za wykroczenie, a mianowicie Bank BGŻ BNP Paribas w Gdańsku, na podstawie danych rejestracyjnych wynikających z polskiej ewidencji pojazdów. W tym zakresie zaskakujące jest, że właścicielem dowodu rejestracyjnego, który miałby być właścicielem lub posiadaczem pojazdu, jest jednostka nieposiadająca osobowości (zdolności) prawnej.

( 37 ) Podobnie jak rząd niderlandzki, jestem zdania, że państwo wydające orzeczenie może wykorzystywać informacje dostarczone przez państwo wykonujące w celu ustalenia osoby odpowiedzialnej za wykroczenia w ruchu drogowym i jej ukarania.

( 38 ) W przypadku, w którym przekazanie nieprawidłowych informacji prowadziłoby do sytuacji, w której osoba, na którą została nałożona kara o charakterze pieniężnym, nie jest osobą odpowiedzialną za wykroczenie, konieczne byłoby ustanowienie dodatkowych gwarancji, takich jak wznowienie postępowania lub powództwo o naprawienie szkody, które przysługiwałyby rzeczonej osobie.

( 39 ) Zobacz motyw 5 i art. 3 wspomnianej decyzji ramowej.