WYROK SĄDU (izba ds. odwołań)

z dnia 9 grudnia 2010 r.





Sprawa T-526/08 P





Komisja Europejska

przeciwko

Guidowi Strackowi

Odwołanie – Odwołanie wzajemne – Służba publiczna – Urzędnicy – Nabór – Ogłoszenie o naborze – Odrzucenie kandydatury – Powołanie na stanowisko kierownika wydziału – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Interes prawny – Skarga o odszkodowanie – Krzywda

Przedmiot: Odwołanie mające na celu częściowe uchylenie wyroku Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 25 września 2008 r. wydanego w sprawie F-44/05 Strack przeciwko Komisji, Zb.Orz.SP s. I-A-1-303, II-A-1-1609. Odwołanie wzajemne wniesione przez G. Stracka.

Orzeczenie: Punkty 1, 2, 3, 5 i 6 sentencji wyroku Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej (druga izba) z dnia 25 września 2008 r. wydanego w sprawie F-44/05 Strack przeciwko Komisji zostają uchylone. W pozostałym zakresie odwołanie wzajemne zostaje oddalone. Sprawa zostaje przekazana Sądowi do spraw Służby Publicznej do ponownego rozpoznania w celu wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania stwierdzenia nieważności decyzji o powołaniu pana A. na stanowisko kierownika wydziału „Przetargi i zamówienia” Urzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich i decyzji o odrzuceniu kandydatury Guida Stracka na to stanowisko, w przedmiocie żądania przyznania zadośćuczynienia w kwocie 2000 EUR za krzywdę jakoby doznaną przez G. Stracka oraz w przedmiocie kosztów. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.





Streszczenie





1. Odwołanie – Interes prawny – Badanie z urzędu przez Sąd

(statut Trybunału Sprawiedliwości, załącznik I, art. 10)

2. Urzędnicy – Skarga – Interes prawny – Skarga skierowana zarazem przeciwko odrzuceniu kandydatury na wolne stanowisko i przeciwko powołaniu na nie innego urzędnika – Całościowa i jednolita ocena interesu prawnego w przypadku nierozłącznie ze sobą związanych decyzji

(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)

3. Urzędnicy – Skarga – Wniosek o odszkodowanie związany z wnioskiem o stwierdzenie nieważności

(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)

4. Urzędnicy – Skarga – Skarga o odszkodowanie lub zadośćuczynienie – Stwierdzenie nieważności niezgodnego z prawem zaskarżonego aktu – Co do zasady stosowne i pełne zadośćuczynienie za krzywdę

(art. 233 akapit pierwszy WE; regulamin pracowniczy, art. 90, 91)

5. Urzędnicy – Skarga – Interes prawny – Skarga na odrzucenie kandydatury na wolne stanowisko

(art. 233 akapit pierwszy WE; regulamin pracowniczy, art. 53, 78)

6. Urzędnicy – Skarga – Właściwość sądu wspólnotowego – Złożenie do właściwych organów ścigania doniesienia na zachowanie jednej ze stron – Brak właściwości

7. Urzędnicy – Skarga – Skarga o odszkodowanie lub zadośćuczynienie – Opóźnienie w doręczeniu decyzji niekorzystnej – Niezgodne z prawem działanie administracji

(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)

8. Urzędnicy – Skarga – Skarga o odszkodowanie lub zadośćuczynienie – Stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, niezapewniające stosownego zadośćuczynienia krzywdzie – Krzywda wyrządzona zachowaniem godzącym w cześć, godność, poczucie własnej wartości lub dobre imię urzędnika

(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)





1. Sąd może z urzędu orzec o braku interesu jednej ze stron w podtrzymaniu odwołania z uwagi na zdarzenie, które nastąpiło po wydaniu wyroku Sądu do spraw Służby Publicznej, pozbawiające ten wyrok szkodliwego skutku dla wnoszącego odwołanie, i może z tego względu umorzyć postępowanie. Istnienie interesu prawnego wnoszącego odwołanie wymaga bowiem, by skutek odwołania mógł przynieść korzyść stronie, która je wniosła.

(zob. pkt 44)

Odesłanie: Trybunał, sprawa C-19/93 P Rendo i in. przeciwko Komisji, 19 października 1995 r., Rec. s. I-3319, pkt 13; Trybunał, sprawa C-111/99 P Lech-Stahlwerke przeciwko Komisji, 25 stycznia 2001 r., Rec. s. I-727, pkt 18; Sąd, sprawa T-147/04 Ross przeciwko Komisji, 28 czerwca 2005 r., Zb.Orz.SP s. I-A-171, II-771, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo





2. W przypadku wniesienia przez urzędnika, na podstawie art. 90 i 91 regulaminu pracowniczego, skargi o stwierdzenie nieważności decyzji o odrzuceniu jego kandydatury oraz decyzji o powołaniu innego urzędnika na stanowisko, o które się on ubiegał, interes skarżącego w uzyskaniu stwierdzenia nieważności wymienionych decyzji należy rozpatrywać w sposób całościowy i jednolity, jeżeli obie decyzje są nierozłącznie ze sobą związane. Ocena interesu urzędnika we wniesieniu skargi o stwierdzenie nieważności decyzji o odrzuceniu kandydatury jako kwestii szczególnej i odrębnej od interesu we wniesieniu skargi o stwierdzenie nieważności decyzji o powołaniu stanowi naruszenie prawa.

(zob. pkt 45, 46)

Odesłanie: Trybunał, sprawa 131/82 Angelini przeciwko Komisji, 28 września 1983 r., Rec. s. 2801, opinia rzecznika generalnego G.F. Manciniego, s. 2820 i przytoczone tam orzecznictwo; Trybunał, sprawa C-362/05 P Wunenburger przeciwko Komisji, 7 czerwca 2007 r., Zb.Orz.SP s. I-4333, pkt 46





3. W sytuacji gdy wnioski o stwierdzenie nieważności i o odszkodowanie pokrywają się, to wówczas w celu oceny zgodności z prawem zachowania zarzucanego instytucji we wniosku o odszkodowanie należy odwołać się do zarzutów i argumentów podniesionych na poparcie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.

Jeżeli przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności pokrywa się z przedmiotem wniosku o odszkodowanie, odrzucenie wniosku o stwierdzenie nieważności jako niedopuszczalnego ze względu na brak interesu prawnego skarżącego nie pozbawia sądu Unii możliwości odwołania się w razie potrzeby do zarzutów i argumentów podniesionych na poparcie tegoż wniosku w celu oceny zgodności z prawem zachowania zarzucanego instytucji we wniosku o odszkodowanie.

(zob. pkt 50)

Odesłanie: Sąd, sprawa T-166/04 C przeciwko Komisji, 31 stycznia 2007 r., Zb.Orz.SP s. I-A-2-9, II-A-2-49, pkt 29





4. Zważywszy na spoczywający na organie powołującym obowiązek podjęcia środków zmierzających do wykonania wyroku, wynikający z art. 233 akapit pierwszy WE, stwierdzenie nieważności aktu administracji zaskarżonego przez urzędnika stanowi samo w sobie stosowne i co do zasady wystarczające zadośćuczynienie wszelkiej krzywdy, której urzędnik mógł doznać, chyba że wykaże on, iż doznał krzywdy dającej się oddzielić od niezgodnego z prawem zachowania stanowiącego podstawę stwierdzenia nieważności, której nie można w pełni zadośćuczynić w drodze tegoż stwierdzenia nieważności.

(zob. pkt 58, 99)

Odesłanie: Trybunał, sprawa C-343/87 Culin przeciwko Komisji, 7 lutego 1990 r., Rec. s. I-225, pkt 26–29; Sąd, sprawa T-10/02 Girardot przeciwko Komisji, 6 czerwca 2006 r., Zb.Orz.SP s. I-A-2-129, II-A-2-609, pkt 131; ww. sprawa C przeciwko Komisji, pkt 69–73





5. Sytuacja urzędnika całkowicie i trwale niezdolnego do pracy, przeniesionego w stan spoczynku na podstawie art. 53 i 78 regulaminu pracowniczego, jest odwracalna, gdyż pewnego dnia może on na nowo podjąć obowiązki w strukturach instytucji wspólnotowej. Zmiana jego sytuacji w instytucjach zależy od tego, czy utrzymuje się stan uzasadniający omawianą niezdolność do pracy, który może podlegać kontroli w regularnych odstępach czasu.

Taki urzędnik zachowuje interes, w ramach postępowania rekrutacyjnego, do którego został dopuszczony, mającego na celu obsadzenie wolnego stanowiska, w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odrzucenia jego kandydatury oraz decyzji w sprawie powołania innego kandydata, po to, by móc w dalszym ciągu ubiegać się, w razie przywrócenia do służby, o omawiane stanowisko lub choćby jedynie po to, by uniknąć sytuacji, że podnoszone niezgodne prawem zachowania dotyczące zasad i procedury rekrutacji powtórzą się w przyszłości w ramach analogicznego postępowania, w którym będzie ewentualnie uczestniczył. Ten interes prawny wynika z art. 233 akapit pierwszy WE, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia nieważności aktu przyjętego przez instytucje są one zobowiązane do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku.

Inaczej może być jedynie w określonych szczególnych przypadkach, w których analiza konkretnej sytuacji danego urzędnika uznanego za niezdolnego do pracy wykaże, iż nie będzie on już nigdy mógł podjąć na nowo obowiązków w instytucji, ze względu, na przykład, na wnioski komitetu ds. inwalidztwa odpowiedzialnego za zbadanie jego przypadku niezdolności do pracy, z których wynika, że schorzenie powodujące niezdolność do pracy ma charakter stały i że w związku z tym nie będą wymagane żadne dalsze badania lekarskie w celu kontroli jego stanu zdrowia, lub też ze względu na oświadczenia zainteresowanego urzędnika, z których wynika, że w każdym razie nie podejmie już pracy w instytucji.

(zob. pkt 69–71)

Odesłanie: ww. sprawa Wunenburger przeciwko Komisji, pkt 50, 51 i przytoczone tam orzecznictwo; Trybunał, sprawa C-198/07 P Gordon przeciwko Komisji, 22 grudnia 2008 r., Zb.Orz. s. I-10701, pkt 46, 47; ww. sprawa Ross przeciwko Komisji, pkt 9, 32; Sąd, sprawa T-250/04 Combescot przeciwko Komisji, 12 września 2007 r., Zb.Orz.SP s. I-A-2-191, II-A-2-1251, pkt 27, 29





6. Zasady postępowania przed Sądem do spraw Służby Publicznej nie przewidują drogi prawnej umożliwiającej jednej ze stron zawisłego przed tym sądem sporu wystąpienia do niego przy tej okazji z wnioskiem o stwierdzenie, że zachowanie drugiej strony tego sporu w toku postępowania mogło nosić znamiona czynu karalnego, o podjęcie decyzji, iż o omawianym zachowaniu należy zawiadomić właściwe organy ścigania i o złożenie do nich doniesienia, oraz zobowiązującej go z góry do wydania orzeczenia w kwestii tego doniesienia, pod rygorem dopuszczenia się odmowy ochrony prawnej. Nie zmienia to faktu, że strona, która uważa się za pokrzywdzoną z racji tego rodzaju zachowania, może zwrócić się do Sądu do spraw Służby Publicznej, by na mocy uprawnień nadanych mu w art. 30 § 4 regulaminu postępowania uchylił immunitet występujących przed nim przedstawicieli stron, obejmujący wypowiedzi ustne i pisemne odnoszące się do sprawy lub do stron, w celu zawiadomienia o tym zachowaniu właściwych organów ścigania.

Zasady postępowania przed Sądem w sprawach odwołań od orzeczeń Sądu do spraw Służby Publicznej również nie przewidują drogi prawnej umożliwiającej jednej ze stron postępowania w pierwszej instancji wystąpienia do Sądu z wnioskiem o stwierdzenie, że zachowanie jednej ze stron postępowania w toku pierwszej instancji mogło nosić znamiona czynu karalnego, i o podjęcie decyzji o zawiadomieniu o omawianym zachowaniu właściwych organów ścigania. Przywołane zasady nie nakładają tym bardziej obowiązku wydania orzeczenia w kwestii takiego doniesienia pod rygorem dopuszczenia się odmowy ochrony prawnej.

(zob. pkt 82, 124)

7. Długotrwałe opóźnienie, z jakim administracja sporządza lub przekazuje decyzję niekorzystną, nie stanowi jako takie, względem zainteresowanego urzędnika, aktu niekorzystnego, na który można wnieść skargę o stwierdzenie nieważności, tylko niezgodne z prawem działanie administracji mogące wyrządzić urzędnikowi krzywdę, jeżeli okoliczność ta wywołała u niego niepewność lub niepokój co do uznania jego praw i przyszłości zawodowej.

(zob. pkt 103)

Odesłanie: Sąd, sprawa T-11/00 Hautem przeciwko EBI, 12 grudnia 2000 r., Rec. s. II-4019, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo; Sąd, sprawa T-274/04 Rounis przeciwko Komisji, 8 grudnia 2005 r., Zb.Orz.SP s. I-A-407, II-1849, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo; Sąd, sprawa T-308/04 Ianniello przeciwko Komisji, 20 listopada 2007 r., Zb.Orz.SP s. I-A-2-215, II-A-2-1405, pkt 100 i przytoczone tam orzecznictwo

8. Wyrażone wprost negatywne opinie na temat umiejętności zawodowych lub poważne oskarżenia, wysuwane publicznie wobec urzędnika w akcie dla niego niekorzystnym lub w ramach postępowania zakończonego wydaniem takiego aktu mogą wyrządzić wspomnianemu urzędnikowi krzywdę dającą się oddzielić od tego aktu, jeżeli godzą one w jego w cześć, godność, poczucie własnej wartości lub dobre imię.

(zob. pkt 108)

Odesłanie: ww. sprawa Culin przeciwko Komisji, pkt 27–29; Sąd, sprawa T-307/01 François przeciwko Komisji, 10 czerwca 2004 r., Zb.Orz. s. II-1669, pkt 110