W szczególności art. 5 ust. 2 akapit pierwszy dyrektywy 2004/38 stanowi, że obywatele państw trzecich, będący członkami rodziny obywatela Unii, są zobowiązani posiadać wizę wjazdową, chyba że posiadają ważną kartę pobytową, o której mowa w art. 10 tej dyrektywy. W zakresie, w jakim, jak wynika z art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2004/38, karta pobytowa jest dokumentem stwierdzającym prawo pobytu przez okres przekraczający trzy miesiące w państwie członkowskim członków rodziny obywatela Unii, którzy nie mają obywatelstwa państwa członkowskiego, fakt, że wskazany art. 5 ust. 2 przewiduje wjazd do przyjmującego państwa członkowskiego członków rodziny obywatela Unii, którzy nie posiadają karty pobytowej, świadczy, że dyrektywa 2004/38 może znajdować zastosowanie również do członków rodziny, którzy nie przebywali wcześniej zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim.

Ponadto art. 5, art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 tej dyrektywy przyznają prawo wjazdu, prawo pobytu przez okres nieprzekraczający trzech miesięcy i prawo pobytu przez okres przekraczający trzy miesiące w przyjmującym państwie członkowskim obywatelom państw trzecich, będącym członkami rodziny obywatela Unii, któremu towarzyszą lub do którego dołączają w tym państwie członkowskim, bez odwoływania się do miejsca lub warunków ich pobytu przed przybyciem do rzeczonego państwa członkowskiego.

W odniesieniu do członków rodziny obywatela Unii żaden przepis dyrektywy 2004/38 nie uzależnia stosowania tej dyrektywy od warunku, zgodnie z którym musieliby oni przebywać wcześniej w innym państwie członkowskim. Zgodnie bowiem z jej art. 3 ust. 1 dyrektywa 2004/38 znajduje zastosowanie do wszystkich obywateli Unii, którzy przemieszczają się do innego państwa członkowskiego lub przebywają w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie, którego są obywatelami, oraz do członków ich rodziny, jak zdefiniowano w art. 2 ust. 2 tej dyrektywy, którzy im towarzyszą lub do nich dołączają w tym państwie członkowskim. Tymczasem definicja członków rodziny, zawarta w art. 2 pkt 2 dyrektywy 2004/38 nie ustanawia rozróżnienia w zależności od faktu, czy przebywali oni zgodnie z prawem, czy też nie w innym państwie członkowskim.

Dyrektywa 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniająca rozporządzenie nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, sprzeciwia się obowiązywaniu przepisów państwa członkowskiego, które wymagają, dla skorzystania z przepisów tej dyrektywy, aby obywatel państwa trzeciego, będący współmałżonkiem obywatela Unii zamieszkującego w tym państwie członkowskim, którego obywatelstwa nie posiada, przebywał wcześniej zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim, przed jego przybyciem do przyjmującego państwa członkowskiego.

Wbrew temu, co Trybunał orzekł w wyroku z dnia 23 września 2003 r. w sprawie C-109/01 Akrich, Rec. s. I-9607 , korzystanie z praw ustanowionych w art. 10 rozporządzenia nr 1612/68 w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty przez obywatela państwa trzeciego, będącego współmałżonkiem obywatela Unii, nie może zależeć od wcześniejszego przebywania zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim w momencie przeprowadzki do państwa członkowskiego, do którego przenosi się lub przeniósł się obywatel Unii.

Taki skutek byłby niezgodny z celem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. c) WE, jakim jest rynek wewnętrzny charakteryzujący się zniesieniem między państwami członkowskimi przeszkód w swobodnym przepływie osób. Ustanowienie wewnętrznego rynku zakłada, że warunki wjazdu i pobytu obywatela Unii w państwie członkowskim, którego obywatelstwa nie posiada, będą takie same we wszystkich państwach członkowskich. W rezultacie swobodę przemieszczania się obywateli Unii należy rozumieć jako prawo opuszczenia każdego państwa członkowskiego i w szczególności państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada obywatel Unii, w celu osiedlenia się, na takich samych warunkach, w każdym państwie członkowskim, innym niż państwo członkowskie, którego obywatelstwo posiada obywatel Unii.

Tymczasem odmowa ze strony przyjmującego państwa członkowskiego przyznania prawa wjazdu i prawa pobytu członkom rodziny obywatela Unii może zniechęcić go do przemieszczania się lub pozostawania w tym państwie członkowskim, również jeśli członkowie jego rodziny nie przebywają dotychczas zgodnie z prawem na terytorium innego państwa członkowskiego.

W ramach kompetencji przyznanej na mocy art. 18 ust. 2 WE, art. 40 WE, 44 WE i 52 WE, które były podstawą przyjęcia między innymi dyrektywy 2004/38 prawodawca wspólnotowy może bowiem uregulować warunki wjazdu i pobytu członków rodziny obywatela Unii na terytorium państw członkowskich, w sytuacji gdy fakt, że obywatelowi Unii nie może towarzyszyć jego rodzina lub że rodzina ta nie może do niego dołączyć w przyjmującym państwie członkowskim, mógłby naruszać jego swobodę przemieszczania się, zniechęcając go do korzystania z przysługujących mu prawa wjazdu i prawa pobytu w tym państwie członkowskim.

Wykładni art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniająca rozporządzenie nr 1612/68 i uchylająca dyrektywy 64/221, 68/360, 72/194, 73/148, 75/34, 75/35, 90/364, 90/365 i 93/96, mówiącego, że dyrektywę tę stosuje się w odniesieniu do wszystkich obywateli Unii, którzy przemieszczają się do innego państwa członkowskiego lub przebywają w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie, którego są obywatelami, oraz do członków ich rodziny, jak zdefiniowano w art. 2 ust. 2 wskazanej dyrektywy, którzy im towarzyszą lub do nich dołączają, należy dokonywać w ten sposób, że obywatel państwa trzeciego, będący współmałżonkiem obywatela Unii zamieszkującego w państwie członkowskim, którego obywatelstwa nie posiada, i towarzyszący temu obywatelowi Unii lub dołączający do niego, korzysta z przepisów rzeczonej dyrektywy, niezależnie od miejsca i daty zawarcia przez nich związku małżeńskiego oraz sposobu, w jaki ten obywatel państwa trzeciego wjechał do przyjmującego państwa członkowskiego.

Po pierwsze, żaden z przepisów dyrektywy 2004/38 nie wymaga bowiem, żeby obywatel Unii założył rodzinę zanim przeniesie się do przyjmującego państwa członkowskiego po to, aby członkowie jego rodziny, obywatele państw trzecich, mogli skorzystać z praw ustanowionych w rzeczonej dyrektywie. Przeciwnie, stanowiąc, że członkowie rodziny obywatela Unii mogą dołączyć do niego w przyjmującym państwie członkowskim, prawodawca wspólnotowy uznał, że obywatel Unii może założyć rodzinę dopiero po skorzystaniu z prawa swobodnego przemieszczania się. Taka wykładnia jest zgodna z celem dyrektywy 2004/38, jakim jest ułatwienie korzystania z podstawowego prawa pobytu obywateli Unii w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, którego obywatelstwo posiadają.

Po drugie, wobec konieczności powstrzymania się od zawężającej wykładni przepisów dyrektywy 2004/38 i pozbawienia tych przepisów skuteczności zwrot „członk[owie] […] rodziny [obywatela Unii], […] którzy [mu] towarzyszą lub do [niego] dołączają”, znajdujący się w art. 3 ust. 1 wskazanej dyrektywy, należy interpretować jako obejmujący zarówno członków rodziny obywatela Unii, którzy wjechali razem z nim do przyjmującego państwa członkowskiego, jak i tych, którzy przebywają z nim w tym państwie członkowskim, bez konieczności rozróżniania w tym drugim przypadku, czy obywatele państw trzecich wjechali do rzeczonego państwa członkowskiego przed przybyciem lub po przybyciu obywatela Unii, czy też przed tym lub po tym, jak zostali członkami jego rodziny.

Po trzecie, ani art. 3 ust. 1, ani żaden inny przepis dyrektywy 2004/38 nie zawiera wymogów co do miejsca, w którym zawierany jest związek małżeński obywatela Unii i obywatela państwa trzeciego.

(por. pkt 87–90, 93, 98, 99; pkt 2 sentencji)