WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ (trzecia izba)

z dnia 11 kwietnia 2016 r.

FN i in.

przeciwko

Europejskiemu Kolegium Policyjnemu (CEPOL)

„Służba publiczna — Personel CEPOL-u — Personel tymczasowy — Personel kontraktowy — Miejsce zatrudnienia odpowiadające siedzibie CEPOL-u — Przeniesienie CEPOL‑u do Budapesztu (Węgry) — Odpowiadająca temu zmiana miejsca zatrudnienia pracowników — Skutki umowne — Konieczność wyrażenia zgody przez pracowników — Współczynnik korygujący mający zastosowanie do nowego miejsca zatrudnienia — Uzasadnione oczekiwania — Zasada dobrej administracji”

Przedmiot:

Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, w której FN, FP, FQ i czterech innych skarżących, czyli FK, FL, FM i FO, żądają w szczególności stwierdzenia nieważności decyzji dyrektora Europejskiego Kolegium Policyjnego (CEPOL lub zwanego dalej „agencją”) nr 17/2014/DIR z dnia 23 maja 2014 r. o przeniesieniu CEPOL‑u do Budapesztu (Węgry) (zwanej dalej „zaskarżoną decyzją”); stwierdzenie nieważności szeregu decyzji CEPOL‑u z dnia 28 listopada 2014 oddalających ich zażalenia, wniesione indywidualnie w okresie 8–21 sierpnia 2014 r., na zaskarżoną decyzję; odszkodowania od CEPOL‑u za szkodę u krzywdę.

Orzeczenie:

Skarga zostaje oddalona. FN, FP i FQ pokrywają własne koszty i zostają obciążeni kosztami poniesionymi przez Europejskie Kolegium Policyjne.

Streszczenie

Wyrażenie przez zainteresowanego zgody na akt niekorzystny nie sprawia, że akt ten przestaje wywierać niekorzystne dla swego adresata skutki. Akt ustalający zasadę dotyczącą podejmowania służby przez personel agencji unijnej, nawet gdyby wdrażał on akt o charakterze generalnym Rady i Parlamentu, należy uznać za akt niekorzystny dla skarżących, ponieważ zmienia ich miejsce zatrudnienia na uważanych za niezgodne z prawem warunkach. (zob. pkt 47, 49) Odesłanie Trybunał, wyrok z dnia 24 lutego 1981 r., Carbognani i Coda Zabetta/Komisja, 161/80, 162/80, EU:C:1981:51, pkt 14 Sąd Pierwszej Instancji, wyrok z dnia 11 lipca 1996 r., Ortega Urretavizcaya/Komisja, T‑587/93, EU:T:1996:100, pkt 28

Można uznać, że fakt niestawienia się przez pracownika w miejscu pracy oznacza ze strony tego pracownika zachowanie zmierzające do rezygnacji z pracy, a zatem równoważne z wypowiedzeniem, w rozumieniu art. 47 warunków zatrudnienia innych pracowników. W tym względzie funkcjonowanie administracji Unii wymaga ze strony każdego urzędnika lub pracownika europejskiej służby publicznej przyjęcia zatrudnienia na dowolnym stanowisku odpowiadającym jego grupie funkcyjnej i grupie zaszeregowania, zgodnie z wymogami służby, w całej Unii, w każdym miejscu pracy instytucji lub agencji, w której podjął on służbę. Ponadto, zgodnie z art. 20 regulaminu pracowniczego, mającego zastosowanie odpowiednio do personelu tymczasowego i kontraktowego na mocy art. 11, 81 warunków zatrudnienia innych pracowników, urzędnicy i pracownicy Unii mają obowiązek zamieszkiwania w miejscowości, w której są zatrudnieni, lub w takiej odległości od niej, by nie utrudniało to im wykonywania obowiązków. W tych okolicznościach nie można zarzucać organowi upoważnionemu do zawierania umów agencji unijnej, że w wykonaniu decyzji prawodawcy Unii o przeniesieniu siedziby tej agencji zażądał od personelu podjęcia obowiązków w tym nowym miejscu. W związku z tym, zważywszy również na szeroki zakres uznania agencji w kwestii organizacji i struktury jej służb, organ ten może, gdy napotka na odmowę podjęcia przez jednego z pracowników agencji obowiązków w nowej siedzibie, wyznaczonej przez prawodawcę Unii, uznać, korzystając z przysługującego mu szerokiego zakresu uznania, że taka odmowa oznacza rezygnację z pracy. (zob. pkt 58, 60–62) Odesłanie Trybunał, wyroki: z dnia 24 lutego 1981 r., Carbognani i Coda Zabetta/Komisja, 161/80, 162/80, EU:C:1981:51, pkt 23, 37; z dnia 6 lipca 1983 r., Geist/Komisja, 285/81, EU:C:1983:192, pkt 15 Sąd Pierwszej Instancji, wyrok z dnia 9 kwietnia 2003 r., Walton/Komisja, T‑155/01, EU:T:2003:105, pkt 31–34 Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok z dnia 10 września 2014 r., Tzikas/AFE, F‑120/13, EU:F:2014:197, pkt 82 i przytoczone tam orzecznictwo

Podstawę stosunku zatrudnienia członka personelu tymczasowego lub kontraktowego z daną instytucją lub agencją stanowi umowa o pracę. Tym samym oświadczenia woli stron umowy, utrwalone w szczególności podpisaniem umowy o pracę, rodzą obowiązki o charakterze umownym, ograniczające prawo podejmowania przez organ upoważniony do zawierania umów jednostronnych działań poza sytuacjami przewidzianymi wyraźnie w warunkach zatrudnienia innych pracowników. Jednak zakres i warunki korzystania z tej swobody umów ujęte są w ramy i granice praw i obowiązków ustanowionych w warunkach zatrudnienia innych pracowników, które w odpowiednim razie wynikają z zastosowania w drodze analogii przepisów regulaminu pracowniczego, przez co strony umowy nie mogą w drodze umowy zostać zwolnione z obowiązków wynikających ze szczególnych zadań interesu ogólnego powierzonych instytucjom, organom i jednostkom organizacyjnym Unii. Gdy chodzi o to, czy miejsce zatrudnienia, gdy jest ono podane na umowie członka personelu tymczasowego lub kontraktowego, może zostać jednostronnie zmienione przez ten organ, należy podkreślić, że prawodawca Unii lub głowy państwa lub szefowie rządów państw członkowskich mogą w każdej chwili zmienić miejsce siedziby poszczególnych instytucji i agencji Unii. Należy także przypomnieć, że spoczywający na instytucjach i agencjach Unii obowiązek obsadzania swego personelu wyłącznie w interesie służby ma zastosowanie również wtedy, gdy może on spowodować niechcianą przez zainteresowanego zmianę miejsca zatrudnienia. Ponadto organ upoważniony do zawierania umów może w interesie służby zmienić miejsce zatrudnienia członka personelu tymczasowego, przy czym zgoda zainteresowanego, którego należy wszakże wysłuchać, nie jest niezbędna. W odniesieniu do personelu kontraktowego, niezależnie od kwestii, czy ma do niego zastosowanie odpowiednio art. 7 regulaminu pracowniczego, organ upoważniony do zawierania umów może również decydować o zatrudnieniu w danym miejscu oraz przeniesieniu w inne, ponieważ jedynie personel miejscowy, zatrudniany na umowę konkretnie w określonym miejscu, ma prawo sprzeciwić się zmianie miejsca swego zatrudnienia, gdyż w jego przypadku stabilność miejsca pracy stanowi część samych warunków zatrudnienia. (zob. pkt 68–70, 72, 73) Odesłanie Trybunał, wyroki: z dnia 18 października 1977 r., Schertzer/Parlament, 25/68, EU:C:1977:158, pkt 40; z dnia 24 lutego 1981 r., Carbognani i Coda Zabetta/Komisja, 161/80, 162/80, EU:C:1981:51, pkt 28, 34; z dnia 14 lipca 1988 r., Aldinger i Virgili/Parlament, 23/87, 24/87, EU:C:1988:406, pkt 17; z dnia 19 czerwca 1992 r., V./Parlament, C‑18/91 P, EU:C:1992:269, pkt 39 Sąd Pierwszej Instancji, wyrok z dnia 11 lipca 1996 r., Aubineau/Komisja, T‑102/95, EU:T:1996:104, pkt 29 Sąd do spraw Służby Publicznej, wyroki: z dnia 4 czerwca 2009 r., Plasa/Komisja, F‑52/08, EU:F:2009:54, pkt 77; z dnia 12 lutego 2014 r., Bodson i in./EBI, F‑73/12, EU:F:2014:16, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 16 lipca 2015 r., Murariu/AEAPP, F‑116/14, EU:F:2015:89, pkt 101, 103

Przeniesienie urzędnika lub pracownika Unii z urzędu, choć może spowodować dla zainteresowanego niedogodności rodzinne i kłopoty natury ekonomicznej, nie stanowi niezwykłego i nieprzewidzianego wydarzenia w jego karierze, skoro wiadomo, że kierownictwo może być zmuszone przez wymogi służby do podjęcia decyzji o takim przeniesieniu. Jest tak w szczególności wówczas, gdy miejsca pracy instytucji lub agencji, w której zatrudniony jest urzędnik lub pracownik, są rozrzucone po różnych państwach członkowskich lub państwach trzecich. Jest tak też tym bardziej, gdy to prawodawca Unii wyda decyzję o przeniesieniu siedziby agencji unijnej z jednego do drugiego państwa członkowskiego. Obowiązek obsadzania przez instytucje i agencje Unii personelu wyłącznie w interesie służby i wynikające z tego uprawnienie do narzucenia z urzędu zmiany miejsca zatrudnienia, niechcianej przez zainteresowanego, mają zastosowanie nie tylko względem urzędników, lecz także personelu tymczasowego. Ponadto funkcjonowanie administracji Unii wymaga ze strony każdego urzędnika lub pracownika europejskiej służby publicznej przyjęcia zatrudnienia na dowolnym stanowisku odpowiadającym jego grupie funkcyjnej i grupie zaszeregowania, zgodnie z wymogami służby, w całej Unii, w każdym miejscu pracy instytucji lub agencji, w której podjął on służbę, przy czym ograniczenia o charakterze osobistym i rodzinnym, które mogą się wiązać w tych warunkach z pełnieniem służby, rekompensują korzyści i prerogatywy, jakie daje europejska służba publiczna. (zob. pkt 81–84) Odesłanie Trybunał, wyroki: z dnia 14 lipca 1977 r., Geist/Komisja, 61/76, EU:C:1977:127, pkt 34; z dnia 24 lutego 1981 r., Carbognani i Coda Zabetta/Komisja, 161/80, 162/80, EU:C:1981:51, pkt 23, 37; z dnia 23 stycznia 1986 r., Rasmussen/Komisja, 173/84, EU:C:1986:29, pkt 25; z dnia 14 lipca 1988 r., Aldinger i Virgili/Parlament, 23/87, 24/87, EU:C:1988:406, pkt 17; postanowienie z dnia 11 lutego 1999 r., Costacurta/Komisja, C‑75/98 P, EU:C:1999:73, niepublikowane, pkt 49 Sąd Pierwszej Instancji, wyroki: z dnia 11 lipca 1996 r., Aubineau/Komisja, T‑102/95, EU:T:1996:104, pkt 30 Sąd Unii Europejskiej, wyrok z dnia 14 września 2011 r., Marcuccio/Komisja, T‑236/02, EU:T:2011:465, pkt 248