Sprawa C‑648/13

Komisja Europejska

przeciwko

Rzeczpospolitej Polskiej

„Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Środowisko naturalne — Polityka Unii w dziedzinie gospodarki wodnej — Dyrektywa 2000/60/WE — Monitorowanie stanu ekologicznego i stanu chemicznego wód powierzchniowych — Plany gospodarowania wodami w dorzeczu”

Streszczenie – wyrok Trybunału (szósta izba) z dnia 30 czerwca 2016 r.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału transpozycja dyrektywy niewątpliwie nie wymaga koniecznie formalnego i dosłownego przeniesienia jej przepisów do wyraźnego i szczególnego przepisu ustawowego lub wykonawczego, lecz może być dla niej wystarczający ogólny kontekst prawny, o ile faktycznie zapewnia on pełne stosowanie dyrektywy w sposób wystarczająco jasny i ścisły. Jednakże co się tyczy dyrektywy 2000/60 ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, zmienionej dyrektywą 2008/32, ze względu na to, że definicje te służą prawidłowej transpozycji zobowiązań zgodnie z przepisami materialnymi dyrektywy 2000/60, istotne jest, aby zostały prawidłowo uwzględnione w ramach transpozycji przepisów materialnych używających zdefiniowanych terminów, jeżeli państwo członkowskie zrezygnuje z ich odrębnej transpozycji. Zatem państwo członkowskie uchybia ciążącym na nim zobowiązaniom, gdy definicje zawarte w art. 2 pkt 19, 20, 26 i 27 dyrektywy 2000/60 nie figurują we właściwych przepisach krajowych obowiązujących w chwili upływu terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii, ponieważ ten brak może zagrozić realizacji celów tej dyrektywy. W tym względzie, ponieważ przepisy dyrektywy muszą zostać wdrożone w sposób zapewniający im niekwestionowaną moc prawną, z wystarczającą szczegółowością, precyzją i jasnością, aby uczynić zadość zasadzie pewności prawa, wykładnia przepisu krajowego dotyczącego ochrony wód zgodnie z szeregiem innych przepisów rozproszonych w wielu różnych ustawach, które do tego na pierwszy rzut oka nie mają związku z ochroną wód, nie odpowiada tym wymaganiom. (por. pkt 73, 75, 78, 87, 88, 91)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 79)

Brak jest związku między terminem „dostępne zasoby wód podziemnych”, przewidzianym w art. 2 pkt 27 dyrektywy 2000/60 ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, zmienionej dyrektywą 2008/32 ,a terminem „pobór wód”, przewidzianym w prawie krajowym transponującym ową dyrektywę. Pierwszy termin odpowiada bowiem procesom naturalnym, gdyż definicja zawarta w dyrektywie 2000/60 odnosi się do stanu naturalnej równowagi, a mianowicie wielkości całkowitego zasilania części wód podziemnych, od której odejmuje się wielkość przepływu bez ingerencji człowieka. Ingerencja ta, która wyróżnia pobór wód, jest objęta art. 2 pkt 28 owej dyrektywy. Definicja zawarta w art. 2 pkt 27 wspomnianej dyrektywy odwołuje się w sposób dorozumiany do obowiązku monitorowania, o którym mowa w pkt 2.2.1 załącznika V do tej dyrektywy, który dotyczy zarówno procesów naturalnych, jak i wywołanych przez człowieka. Jeżeli te dwie kategorie pozostałyby nierozróżnione, istniałoby ryzyko, że efekty ludzkiej interwencji nie byłyby objęte tym obowiązkiem. W konsekwencji trudno byłoby określić w odpowiedni sposób środki, które winny być przedsięwzięte, aby zapewnić dobry stan wód zgodnie z art. 4 dyrektywy 2000/60. (por. pkt 90)

Transpozycja art. 8 ust. 1 tiret trzecie dyrektywy 2000/60 ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, zmienionej dyrektywą 2008/32 do prawa krajowego, polega na uwzględnieniu wymogu, zgodnie z którym programy monitorowania stanu wód na obszarach chronionych powinny być uzupełnione o specyfikacje zawarte w przepisach prawa Unii, na mocy których wyznaczone zostały wspomniane obszary. Nie spełniają tego wymogu przepisy krajowe niepozwalające na stwierdzenie, że właściwe władze krajowe są zobowiązane do korzystania z wyników uzyskanych w ramach monitoringu środowiska celem monitorowania i klasyfikowania stanu danych wód zgodnie z przepisami art. 8 dyrektywy 2000/60 w związku z załącznikiem V do niej. Tak samo jest w odniesieniu do przepisów krajowych ograniczających się do ustanowienia takiego monitorowania, nienakładających obowiązku wykorzystywania wynikających z niego danych. Ponadto sam fakt ewentualnego posiadania danych dotyczących siedlisk i gatunków czy nawet stanu wód nie gwarantuje jednak, że programy monitorowania sporządzone zgodnie z przepisami transponującymi dyrektywę 2000/60 będą uzupełnione specyfikacjami zawartymi w prawie Unii. (por. pkt 105–107, 109)