Sprawa C-418/07

Société Papillon

przeciwko

Ministère du Budget, des Comptes publics et de la Fonction publique

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Conseil d’État (Francja)]

„Swoboda przedsiębiorczości — Podatki bezpośrednie — Podatek od osób prawnych — System opodatkowania grupy — Spółka dominująca będąca rezydentem — Spółki pośrednio zależne będące rezydentami kontrolowane za pośrednictwem spółek zależnych niebędących rezydentami”

Opinia rzecznika generalnego J. Kokott przedstawiona w dniu 4 września 2008 r. I ‐ 8950

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 27 listopada 2008 r. I ‐ 8965

Streszczenie wyroku

Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Przepisy podatkowe – Podatki dochodowe od osób prawnych

(art. 52 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 43 WE))

Artykuł 52 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 43 WE) powinien być interpretowany w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisom państwa członkowskiego, na podstawie których system opodatkowania grupy jest przyznawany spółce dominującej będącej rezydentem tego państwa członkowskiego, która kontroluje spółki zależne i spółki pośrednio zależne również będące rezydentami tego państwa, lecz jego przyznanie jest wyłączone, jeżeli taka spółka dominująca kontroluje spółki pośrednio zależne poprzez spółki zależne będące rezydentami innego państwa członkowskiego.

W istocie przepisy takie skutkują odmiennym traktowaniem w zależności od miejsca położenia siedziby spółki zależnej, za pośrednictwem której spółka dominująca kontroluje spółki zależne będące rezydentami. W zakresie w jakim przepisy te traktują w sposób mniej korzystny sytuacje wspólnotowe w porównaniu z sytuacjami czysto krajowymi, które z punktu widzenia celu tych przepisów są obiektywnie porównywalne, stanowią one ograniczenie zasadniczo zakazane przez przepisy traktatu dotyczące swobody przedsiębiorczości.

Ograniczenie to nie może być uzasadnione koniecznością zachowania rozdziału władztwa podatkowego pomiędzy państwami członkowskimi, ponieważ kwestia uwzględnienia zysków i strat spółek należących do grupy dotyczy jedynie spółek będących rezydentami jednego państwa członkowskiego, co wyklucza również a priori niebezpieczeństwo uniknięcia opodatkowania.

Ponadto przepisy te nie mogą być uzasadnione koniecznością zagwarantowania spójności systemu podatkowego. Niewątpliwie odmawiając korzystania z systemu zintegrowanego opodatkowania spółce dominującej będącej rezydentem, która chciałaby włączyć do niego spółki pośrednie będące rezydentami wówczas, gdy kontroluje je ona poprzez spółkę zależną niebędącą rezydentem, przepisy te są w stanie zagwarantować spójność tego systemu. W istocie w przypadku gdy spółka zależna jest spółką niebędącą rezydentem, straty zarejestrowane przez spółkę pośrednio zależną zostaną dwukrotnie uwzględnione, po raz pierwszy w postaci strat bezpośrednich owej spółki pośrednio zależnej oraz po raz kolejny w postaci rezerwy utworzonej przez spółkę dominującą w celu obniżenia jej udziału w owej spółce zależnej, ponieważ transakcje wewnętrzne nie zostaną zneutralizowane, jako że spółka niebędąca rezydentem nie jest objęta systemem zintegrowanego opodatkowania. W takim przypadku spółki będące rezydentami korzystają z systemu zintegrowanego opodatkowania w zakresie konsolidacji wyników i bezpośredniego uwzględniania strat wszystkich spółek objętych tym systemem podatkowym, przy czym straty spółki pośrednio zależnej oraz rezerwy spółki dominującej nie mogą być przedmiotem neutralizacji. W związku z tym bezpośredni związek istniejący pomiędzy korzyściami podatkowymi a neutralizacją transakcji wewnątrzgrupowych umożliwiający w szczególności uniknięcie podwójnego odliczenia strat na poziomie spółek będących rezydentami objętych zintegrowanym opodatkowaniem zostałby w ten sposób unicestwiony, co wpłynęłoby na spójność omawianego systemu.

Ponieważ jednak istnieją środki służące osiągnięciu celu polegającego na zagwarantowaniu spójności systemu podatkowego, które w mniejszym stopniu ograniczają swobodę przedsiębiorczości, przepisy takie wychodzą poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia tego celu. Po pierwsze praktyczne trudności takie jak trudność przy weryfikacji istnienia niebezpieczeństwa podwójnego odliczenia strat, wówczas gdy spółka niebędąca rezydentem zostaje postawiona pomiędzy spółką dominującą a spółką pośrednio zależną, nie mogą same uzasadniać ograniczenia zakresu swobody zagwarantowanej przez traktat. Po drugie państwa członkowskie mogą występować do właściwych organów innych państw członkowskich o udzielenie informacji, które mogą dotyczyć dokładnego obliczenia między innymi podatku od osób prawnych. Wreszcie gdy spółki dominujące będące rezydentami danego państwa członkowskiego występują o skorzystanie z systemu zintegrowanego opodatkowania wraz ze spółkami pośrednio zależnymi będącymi rezydentami kontrolowanymi poprzez spółki zależne będące rezydentami innego państwa członkowskiego, organy podatkowe pierwszego państwa mogą wystąpić do tych spółek zależnych o dostarczenie dowodów, jakie uznają za konieczne w celu zagwarantowania przejrzystości założonych przez nie rezerw. Tymczasem omawiane przepisy we wszystkich przypadkach stanowią przeszkodę do tego, aby spółki będące rezydentami mogły udowodnić brak podwójnego odliczenia strat w ramach systemu zintegrowanego opodatkowania.

(por. pkt 30–32, 39, 40, 46, 48–51, 53–55, 58, 60–63 i sentencja)