Keywords

Summary



Keywords

1. Prawo Unii – Bezpośrednia skuteczność – Podatki krajowe niezgodne z prawem Unii – Zwrot – Tryby postępowania – Stosowanie prawa krajowego – Przewidziane w nim terminy przedawnienia lub prekluzji

2. Prawo Unii – Bezpośrednia skuteczność – Podatki krajowe niezgodne z prawem Unii – Zwrot – Tryby postępowania – Stosowanie prawa krajowego – Przewidziany w nim termin przedawnienia zwrotu opłat od jednostki będącej pośrednikiem dłuższy niż dla państwa – Dopuszczalność – Przesłanka

3. Pytania prejudycjalne – Wykładnia – Skutki w czasie wyroków dokonujących wykładni – Skutek wsteczny – Wyrok stwierdzający niezgodność z prawem Unii skutku wstecznego uregulowania krajowego

(art. 267 TFUE)

Summary

1. Prawo Unii nie przeciwstawia się stosowaniu pięcioletniego terminu przedawnienia przewidzianego w krajowym porządku prawnym dla wierzytelności wobec państwa, do powództw o zwrot opłat uiszczonych z naruszeniem prawa Unii na podstawie „mieszanego systemu pomocy i opłat”.

W istocie przy braku zharmonizowanych reguł zwracania opłat nałożonych z naruszeniem prawa Unii państwa członkowskie zachowują prawo stosowania zasad proceduralnych przewidzianych w ich wewnętrznym porządku prawnym, w szczególności w zakresie terminów prekluzji, z zastrzeżeniem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności.

Tymczasem zasada równoważności nie zostaje naruszona, gdyż pięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie do wszystkich wierzytelności wobec danego państwa członkowskiego, a jego stosowanie nie zależy od tego, czy wierzytelności wynikają z naruszenia prawa krajowego lub prawa Unii, czego sprawdzenie należy do sądu krajowego. Jeżeli chodzi o zasadę skuteczności ustalenie rozsądnych terminów na wniesienie skargi pod rygorem prekluzji, dla zachowania pewności prawa, która chroni jednocześnie zainteresowanego podatnika i organ administracji jest zgodne z prawem Unii. Terminy takie nie czynią bowiem praktycznie niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywania uprawnień przysługujących w porządku prawnym Unii, nawet jeżeli z istoty rzeczy upływ tych terminów powoduje odrzucenie wniesionej skargi w całości lub w części.

(por. pkt 34–36, 38; pkt 1 sentencji)

2. Prawo Unii nie przeciwstawia się uregulowaniu krajowemu, które przyznaje jednostce dłuższy termin na uzyskanie zwrotu opłat od innej jednostki występującej jako pośrednik, któremu nienależnie uiściła je ona i który uiścił je na rachunek pierwszej jednostki na rzecz państwa, podczas gdy do powództwa pierwszej jednostki zastosowanie miałby krótszy termin stanowiący odstępstwo od powszechnie obowiązujących zasad dotyczących powództw o zwrot nienależnych świadczeń, gdyby uiściła ona opłaty bezpośrednio na rzecz państwa, o ile jednostki działające jako pośrednicy mogą rzeczywiście dochodzić od państwa kwot ewentualnie uiszczonych w imieniu innych jednostek.

(por. pkt 45; pkt 2 sentencji)

3. Stwierdzenie przez Trybunał, w wyroku wydanym po rozpoznaniu odesłania prejudycjalnego, niezgodności z prawem Unii wstecznego oddziaływania uregulowania krajowego nie wywiera wpływu na rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia przewidzianego w prawie krajowym w odniesieniu do wierzytelności wobec danego państwa członkowskiego.

W istocie po pierwsze, kwestia określenia rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia należy zasadniczo do prawa krajowego. Po drugie, wyrok wydany w trybie prejudycjalnym ma nie konstytutywny, a wyłącznie deklaratywny charakter, z tym że co do zasady wywołuje on skutki z mocą wsteczną, od daty wejścia w życie interpretowanego przepisu. W konsekwencji prawo Unii stoi na przeszkodzie powołaniu się przez organ krajowy na upływ rozsądnego terminu przedawnienia jedynie w sytuacji, gdy zachowanie organów krajowych w połączeniu z istnieniem instytucji prekluzji doprowadziło do całkowitego pozbawienia danej osoby możliwości dochodzenia swoich praw przed sądami krajowymi.

(por. pkt 47, 48, 51, 53; pkt 3 sentencji)