Sprawa C-293/06

Deutsche Shell GmbH

przeciwko

Finanzamt für Großunternehmen in Hamburg

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Hamburg)

„Swoboda przedsiębiorczości — Podatek dochodowy od osób prawnych — Skutki walutowe transferu do kraju pochodzenia kapitału, w który spółka mająca siedzibę w jednym państwie członkowskim wyposażyła należący do niej stały zakład położony w innym państwie członkowskim”

Opinia rzecznika generalnego E. Sharpston przedstawiona w dniu 8 listopada 2007 r. I - 1131

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 28 lutego 2008 r. I - 1147

Streszczenie wyroku

Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Przepisy podatkowe – Podatek dochodowy od osób prawnych – Odliczenie strat

(traktat WE, art. 52 (obecnie, po zmianie, art. 43 WE), art. 58 (obecnie art. 48 WE))

Artykuł 52 traktatu WE (obecnie, po zmianie, art. 43 WE) w związku z art. 58 traktatu WE (obecnie art. 48 WE) sprzeciwia się temu, aby państwo członkowskie nie uwzględniało straty kursowej ponoszonej przez spółkę mającą statutową siedzibę na terytorium tego państwa, przy transferze kapitału do kraju jej pochodzenia, w który wyposażyła ona należący do niej stały zakład położony w innym państwie członkowskim, w celu ustalenia krajowej podstawy opodatkowania. Przepisy te sprzeciwiają się również temu, aby strata kursowa mogła zostać odliczona jako koszt prowadzenia przedsiębiorstwa mającego siedzibę w jednym państwie członkowskim tylko w takim zakresie, w jakim należący do niego stały zakład położony w innym państwie członkowskim nie osiągnął żadnego zysku zwolnionego z podatku.

W istocie taki system podatkowy zwiększa ryzyko ekonomiczne spółki mającej siedzibę w jednym państwie członkowskim, zamierzającej utworzyć jednostkę w innym państwie członkowskim, gdy obowiązuje tam inna waluta niż w państwie pochodzenia, i stanowi zatem ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Nie jest on uzasadniony koniecznością ochrony spójności systemu podatkowego z uwagi na to, że nie istnieje żaden bezpośredni związek pomiędzy stratami kursowymi a zyskami kursowymi. Tego typu ograniczenie nie może być ponadto uzasadnione istnieniem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Owszem swoboda działalności gospodarczej nie może być rozumiana w ten sposób, że państwo członkowskie jest zobowiązane do ustalenia zasad podatkowych w zależności od zasad innego państwa członkowskiego, w celu zagwarantowania w każdej sytuacji opodatkowania, które eliminuje wszelkie nierówności wynikające z krajowych przepisów podatkowych, skoro decyzje podejmowane przez spółkę w odniesieniu do ustalenia struktur gospodarczych za granicą mogą, w zależności od przypadku, być bardziej lub mniej korzystne dla takiej spółki. Omawiana niekorzystna sytuacja podatkowa dotyczy jednakże szczególnej okoliczności technicznej, która może być uwzględniona tylko przez organy podatkowe zakładu głównego.

Jeżeli chodzi o ograniczenie zaliczenia strat kursowych poniesionych przez ten stały zakład w zależności od jego wyniku, to nie można go również uzasadnić za pomocą argumentu, wynikającego z okoliczności, że przedsiębiorstwo posiadające ten zakład mogłaby uzyskać podwójną korzyść ze straty kursowej. W istocie bowiem państwo członkowskie, które odstąpiło od wykonywania swych kompetencji podatkowych, zawierając umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, nie może powoływać się na brak kompetencji podatkowych w odniesieniu do wyniku stałego zakładu należącego do spółki mającej siedzibę na terytorium tego państwa w celu uzasadnienia odmowy odliczenia kosztów poniesionych przez tą spółkę, które z natury nie mogą być uwzględnione w państwie członkowskim, w którym jest położony ten zakład.

(por. pkt 30, 32, 40, 43–45, 47, 50, 51, 53; pkt 1, 2 sentencji)