Keywords

Summary



Keywords

1. Pomoc przyznawana przez państwa – Ogólny system pomocy zatwierdzony przez Komisję – Pomoc indywidualna przedstawiona jako objęta decyzją zatwierdzającą – Badanie przez Komisję

(art. 87 WE, 88 WE)

2. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa

(art. 87 ust. 1, 3 WE, art. 88 ust. 3 WE; komunikat Komisji 1999/C 288/02, pkt 3)

3. Pomoc przyznawana przez państwa – Zakaz – Odstępstwa – Komunikat Komisji w sprawie wytycznych dotyczących pomocy państwa dla przedsiębiorstw przeżywających trudności

(komunikat Komisji 1999/C 288/02, pkt 4–6)

4. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzja Komisji w dziedzinie pomocy państwa – Obliczanie kwoty pomocy dla przedsiębiorstwa przeżywającego trudności

(art. 87 WE, 253 WE; komunikat Komisji 97/C 273/03)

Summary

1. Mając do czynienia z pomocą indywidualną, która rzekomo została przyznana na podstawie uprzednio zatwierdzonego systemu, Komisja nie może jej niezwłocznie badać pod kątem traktatu. Przed wszczęciem każdego postępowania musi ona najpierw ograniczyć się do sprawdzenia, czy pomoc jest objęta ogólnym systemem i czy spełnia warunki ustalone w decyzji w sprawie zatwierdzenia tego systemu. Gdyby Komisja nie postępowała w ten sposób, mogłaby w trakcie badania każdej pomocy indywidualnej zmieniać swoją decyzję w sprawie zatwierdzenia systemu pomocy, która to decyzja zakładała już przeprowadzenie badania pod kątem art. 87 WE. Pomoc, która stanowi rygorystyczne i przewidywalne zastosowanie warunków ustalonych w decyzji w sprawie zatwierdzenia ogólnego systemu, jest zatem uznawana za pomoc istniejącą, która nie musi być zgłaszana Komisji ani badana na podstawie art. 87 WE.

Decyzja Komisji, w której rozstrzyga ona w przedmiocie zgodności pomocy z danym systemem, wchodzi w zakres wykonywania obowiązku Komisji polegającego na zapewnieniu stosowania art. 87 WE i 88 WE. Z tego powodu badanie przez Komisję zgodności pomocy z tym systemem nie stanowi inicjatywy wykraczającej poza ramy przysługujących jej kompetencji. Wobec tego ocena Komisji nie może być ograniczona przez ocenę dokonaną przez władze krajowe, które przyznały pomoc.

(por. pkt 59, 60, 62, 136)

2. Z pkt 3 wspólnotowych wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności, które Komisja mogła ustanowić dla siebie w celu korzystania z szerokiego zakresu swobodnego uznania, jaki jej przysługuje w ramach stosowania art. 87 ust. 3 WE, i którymi jest związana, wynika, że „pomoc państwa udzielana na rzecz ratowania od upadłości przedsiębiorstw przeżywających trudności oraz zachęcania ich restrukturyzacji może być uzasadniona jedynie po spełnieniu pewnych warunków”. To z tego względu omawiane wytyczne przewidują obowiązek uprzedniego zgłoszenia Komisji wszelkiego finansowania udzielonego lub gwarantowanego przez państwo na rzecz przedsiębiorstwa przeżywającego trudności finansowe.

Nie można, w ramach zatwierdzonego regionalnego systemu pomocy, uwzględnić szczególnej definicji pojęcia przedsiębiorstwa przeżywającego trudności. Przyjęcie bowiem, że równolegle istnieją różne definicje pojęcia przedsiębiorstwa przeżywającego trudności, mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której przedsiębiorstwo przeżywające trudności w rozumieniu omawianych wytycznych mogłoby mimo wszystko korzystać z pomocy państwa, nie dochowując obowiązku zgłoszenia i nie przestrzegając tych wytycznych. Taka sytuacja byłaby sprzeczna z systematyką art. 87 ust. 1 i 3 WE i art. 88 ust. 3 WE wyjaśnioną w tych wytycznych.

(por. pkt 74, 76)

3. Punkt 4 wspólnotowych wytycznych dotyczących pomocy państwa na rzecz wspomagania i restrukturyzacji przedsiębiorstw przeżywających trudności ogranicza się do ogólnego stwierdzenia, że dane przedsiębiorstwo przeżywa trudności, w sytuacji gdy jest niezdolne, biorąc pod uwagę stan jego własnych środków finansowych lub środków, które byliby gotowi przeznaczyć na jego rzecz właściciele/akcjonariusze i wierzyciele, do zahamowania strat, które przy braku interwencji publicznej doprowadziłyby je do pewnej śmierci ekonomicznej w krótkiej lub średniej perspektywie czasowej. Ponadto z brzmienia pkt 5 i 6 omawianych wytycznych wynika, że chociaż przedsiębiorstwo „w każdym razie” uważa się za przeżywające trudności, jeżeli znaczna część jego kapitału zakładowego została utracona, można też wykazać przy pomocy innych wskaźników, jak te wymienione w pkt 6, że przeżywa ono trudności finansowe w rozumieniu tych wytycznych, nawet jeżeli nie utraciło znacznej części swojego kapitału zakładowego.

Znaczna redukcja kapitału zakładowego jest zatem bardzo poważnym czynnikiem wskazującym na to, że przedsiębiorstwo przeżywa trudności. Ponadto istnieje pewna liczba czynników ekonomicznych, których niewyczerpująca lista zawarta jest w pkt 6 omawianych wytycznych, a które również mogą dowieść istnienia takiego stanu, nawet jeśli przedsiębiorstwo nie utraciło znaczącej części kapitału zakładowego ani nie jest w stanie niewypłacalności w rozumieniu pkt 5 tychże wytycznych.

(por. pkt 103–105, 133, 135)

4. Zakres obowiązku uzasadnienia zależy od charakteru danego aktu i od okoliczności, jakie towarzyszą jego przyjęciu. Uzasadnienie powinno ukazywać w jasny i jednoznaczny sposób tok rozumowania instytucji, po pierwsze, tak aby zainteresowani mogli zapoznać się z uzasadnieniem danego aktu oraz aby mogli bronić swych praw i zweryfikować zasadność decyzji, a po drugie, tak aby sąd mógł sprawować kontrolę zgodności aktu z prawem. Nie ma wymogu, by uzasadnienie wyszczególniało wszystkie istotne elementy faktyczne i prawne, ponieważ ocena, czy uzasadnienie aktu spełnia wymogi art. 253 WE, winna opierać się nie tylko na jego brzmieniu, ale także uwzględniać okoliczności jego wydania, jak również całość przepisów prawa regulującego daną dziedzinę. W szczególności Komisja nie musi zajmować stanowiska wobec wszystkich argumentów zainteresowanych stron, wystarczy bowiem przedstawić fakty i względy prawne o zasadniczym znaczeniu dla decyzji.

Należy jednak stwierdzić nieważność decyzji Komisji, uznającej daną pomoc państwa za niezgodną ze wspólnym rynkiem, która nie zawiera, w kontekście obliczania kwoty pomocy dla przedsiębiorstw przeżywających trudności, żadnego odniesienia do praktyki rynków finansowych w zakresie kumulacji form ryzyka (przedsiębiorstwo przeżywające trudności, brak zabezpieczeń etc.), tak że stosunek między przyjętymi przez Komisję podwyższeniami i specyficzną sytuacją omawianych spółek nie jest jasny, a wybór przyjętych podwyższeń przynajmniej pozornie ma charakter przypadkowy, i w sytuacji, kiedy komunikat Komisji w sprawie metody określania stóp referencyjnych i dyskontowych nie zawiera żadnej wskazówki dotyczącej rzeczonej kumulacji form ryzyka. Komisja powinna była wytłumaczyć zastosowanie dodatkowych podwyżek oraz ich poziom w drodze analizy praktyki na rynku, tak aby umożliwić omawianym spółkom zakwestionowanie odpowiedniego charakteru przyjętych podwyższeń, a Sądowi – skontrolowanie ich zgodności z prawem.

(por. pkt 180, 217, 218)