Keywords

Summary



Keywords

1. Zbliżanie ustawodawstw – Środki zbliżania ustawodawstw – Genetycznie zmodyfikowana żywność i pasza – Produkty zatwierdzone na podstawie dyrektywy 90/220 zgłoszone jako produkty znajdujące się w obrocie i będące przedmiotem wniosku o odnowienie zezwolenia

(rozporządzenie nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 20, 34; dyrektywy: Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18, art. 23; Rady 90/220)

2. Zbliżanie ustawodawstw – Środki zbliżania ustawodawstw – Genetycznie zmodyfikowana żywność i pasza – Środki nadzwyczajne jakie mogą zostać przyjęte przez państwa członkowskie by przeciwstawić się istotnemu ryzyku dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska naturalnego

(rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady: nr 178/2002, art. 54; nr 1829/2003, art. 34)

3. Zbliżanie ustawodawstw – Środki zbliżania ustawodawstw – Genetycznie zmodyfikowana żywność i pasza – Środki nadzwyczajne jakie mogą zostać przyjęte przez państwa członkowskie by przeciwstawić się istotnemu ryzyku dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska naturalnego

(rozporządzenie nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 34)

4. Zbliżanie ustawodawstw – Środki zbliżania ustawodawstw – Genetycznie zmodyfikowana żywność i pasza – Traktowanie istotnego ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska naturalnego – Ocena i zarządzanie należące do kompetencji Komisji i Rady pod kontrolą sądu Unii – Przyjęcie i stosowanie przez państwa członkowskie środków nadzwyczajnych w braku decyzji na poziomie Unii

(art. 267 akapity drugi, trzeci TFUE, art. 288 TFUE; rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady: nr 178/2002, art. 54; nr 1829/2003)

Summary

1. Genetycznie zmodyfikowane organizmy takie jak kukurydza MON 810, które zostały zatwierdzone w szczególności jako materiał siewny do celów uprawy na podstawie dyrektywy 90/220 w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i które na warunkach określonych w art. 20 rozporządzenia nr 1829/2003 w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy zostały zgłoszone jako produkty znajdujące się w obrocie, a następnie stanowiły przedmiot nierozpatrzonego jeszcze wniosku o odnowienie zezwolenia, nie mogą być przedmiotem środków tymczasowo zawieszających lub zakazujących ich stosowanie lub wprowadzanie do obrotu przyjętych przez państwo członkowskie na podstawie art. 23 dyrektywy 2001/18 w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę 90/220, natomiast środki takie mogą być przyjęte zgodnie z art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003.

(por. pkt 63; pkt 1 sentencji)

2. Artykuł 34 rozporządzenia nr 1829/2003 w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy, zezwala państwu członkowskiemu na przyjęcie środków nadzwyczajnych wyłącznie zgodnie z przesłankami proceduralnymi określonymi w art. 54 rozporządzenia nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, a do sądu krajowego należy zweryfikowanie ich poszanowania.

(por. pkt 74; pkt 2 sentencji)

3. Dla przyjęcia środków nadzwyczajnych art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003 w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy wymaga od państw członkowskich ustalenia, iż obok pilnego charakteru występuje sytuacja, która może nieść ze sobą poważne ryzyko zagrażające w oczywisty sposób zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku naturalnemu. Ryzyko to musi zostać stwierdzone na podstawie nowych dowodów opierających się na wiarygodnych danych statystycznych.

Środków ochronnych przyjętych na podstawie art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003 nie można bowiem skutecznie uzasadniać czysto hipotetycznym rozpatrywaniem ryzyka, opartym na zwykłych przypuszczeniach, które nie zostały jeszcze zweryfikowane naukowo. Wręcz przeciwnie, takie środki ochronne, niezależnie od ich tymczasowego charakteru i nawet jeżeli mają charakter zapobiegawczy, mogą być przyjęte wyłącznie, jeżeli oparte są na możliwie kompletnej ocenie ryzyka uwzględniającej szczególne okoliczności danego przypadku, które wykazują, że środki te są potrzebne.

(por. pkt 76, 77, 81; pkt 3 sentencji)

4. W świetle systematyki rozporządzenia nr 1829/2003 w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy i jego celu zapobiegania sztucznym różnicom w traktowaniu istotnego ryzyka, ostatecznie ocena i zarządzanie istotnym i oczywistym ryzykiem dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska naturalnego należy do wyłącznej kompetencji Komisji i Rady pod kontrolą sądu unijnego.

Wynika z tego, że na etapie przyjęcia i stosowania przez państwa członkowskie środków nadzwyczajnych przewidzianych w art. 34 wspomnianego rozporządzenia, dopóki nie przyjęto żadnej decyzji w tym względzie na poziomie Unii, sądy krajowe dokonujące kontroli legalności takich środków krajowych są właściwe do oceny ich legalności w świetle przesłanek materialnych przewidzianych w art. 34 rozporządzenia nr 1829/2003 i przesłanek proceduralnych wynikających z art. 54 rozporządzenia nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, a jednolitość prawa Unii może być zapewniona przez Trybunał w ramach procedury prejudycjalnej, gdyż jeżeli sąd krajowy ma wątpliwości co do wykładni przepisu prawa Unii, może lub powinien przedłożyć Trybunałowi pytanie prejudycjalne zgodnie z art. 267 akapity drugi i trzeci TFUE.

Jeżeli natomiast w danym przypadku Komisja przedstawiła sprawę Stałemu Komitetowi ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt i decyzję przyjęto na poziomie Unii, ustalenia faktyczne i prawne odnoszące się do tego przypadku, zawarte w takiej decyzji, zgodnie z art. 288 TFUE wiążą wszystkie organy państwa członkowskiego będącego jej adresatem, włącznie z jego sądami, które zostaną wezwane do oceny legalności środków przyjętych na poziomie krajowym.

(por. pkt 78–80)