ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Sprawa C‑484/17

K

przeciwko

Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Raad van State (Niderlandy)]

Odesłanie prejudycjalne – Dyrektywa 2003/86/WE – Prawo do łączenia rodzin – Artykuł 15 – Odmowa wydania samoistnego dokumentu pobytowego – Uregulowanie krajowe przewidujące obowiązek złożenia egzaminu z integracji społecznej

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 7 listopada 2018 r.

Kontrole graniczne, azyl i imigracja – Polityka imigracyjna – Prawo do łączenia rodzin – Dyrektywa 2003/86 – Wjazd i pobyt członków rodziny – Autonomiczne prawo pobytu po pięciu latach pobytu – Uregulowanie krajowe pozwalające na oddalenie wniosku o wydanie samoistnego dokumentu pobytowego w razie niewykazania zdania egzaminu z integracji społecznej – Dopuszczalność – Przesłanka – Proporcjonalność

(dyrektywa 2003/86 Rady, art. 15 ust. 1 i 4)

Artykuł 15 ust. 1 i 4 dyrektywy Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu takiemu jak to w sprawie w postępowaniu głównym, które umożliwia oddalenie wniosku o wydanie samoistnego dokumentu pobytowego, złożonego przez obywatela państwa trzeciego przebywającego dłużej niż pięć lat na terytorium danego państwa członkowskiego w ramach łączenia rodzin, z tego powodu, że obywatel ten nie wykazał zdania egzaminu z integracji społecznej w zakresie języka i społeczeństwa tego państwa członkowskiego, jeżeli konkretne szczegółowe zasady dotyczące obowiązku zdania tego egzaminu nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu polegającego na ułatwieniu integracji obywateli państw trzecich, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego.

W tym celu sąd ten powinien w szczególności upewnić się, że wiedza wymagana do zdania egzaminu z integracji społecznej odpowiada poziomowi podstawowemu, że warunek nałożony uregulowaniem krajowym nie uniemożliwia uzyskania samoistnego dokumentu pobytowego obywatelom państw trzecich, którzy dowiedli woli zdania tego egzaminu oraz starań dołożonych w tym celu, że indywidualne okoliczności szczególne są należycie brane pod uwagę oraz że koszty związane z tym egzaminem nie są nadmierne (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lipca 2015 r., K i A, C‑153/14, EU:C:2015:453, pkt 54–70).

W tym kontekście należy w szczególności podkreślić, że okoliczności takie jak wiek, poziom wykształcenia, sytuacja finansowa lub stan zdrowia zainteresowanych osób należących do rodziny członka rodziny rozdzielonej powinny móc spowodować, że właściwe organy nie będą uzależniać wydania samoistnego dokumentu pobytowego od zdania egzaminu z integracji społecznej, jeżeli okaże się, że z powodu tych okoliczności osoby te nie są w stanie przystąpić do tego egzaminu lub go zdać (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lipca 2015 r., K i A, C‑153/14, EU:C:2015:453, pkt 58).

(zob. pkt 22–24; sentencja)
Pojęcie „niezamówionej dostawy” w rozumieniu pkt 29 załącznika I do dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych”) należy interpretować w ten sposób, że – z zastrzeżeniem weryfikacji, jakich winien dokonać sąd odsyłający – obejmuje ono zachowania takie jak zachowania sporne w postępowaniach głównych, polegające na sprzedaży przez operatorów telekomunikacji kart SIM (Subscriber Identity Module – moduł identyfikacji abonenta), na których uprzednio zostały zainstalowane i aktywowane pewne usługi, takie jak dostęp do Internetu i poczta głosowa, bez uprzedniego i adekwatnego poinformowania konsumenta o takim uprzednim zainstalowaniu i aktywowaniu ani o koszcie tych usług.

(zob. pkt 56; pkt 1 sentencji)
Swoboda przedsiębiorczości – Swobodny przepływ kapitału – Przepisy podatkowe – Podatek dochodowy od osób prawnych – Zwrot spółce dominującej kwot, który mógłby zagwarantować stosowanie tego samego systemu podatkowego do dywidend wypłacanych przez jej spółki zależne mające siedzibę w państwie członkowskim i do dywidend wypłacanych przez spółki zależne mające siedziby w innych państwach członkowskich – Zwrot uzależniony od przedstawienia przez spółkę dominującą dowodów dotyczących stawki opodatkowania oraz podatku zapłaconego przez te spółki zależne – Dopuszczalność – Przesłanki

Swoboda przedsiębiorczości – Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Podatek dochodowy od osób prawnych – Zwrot spółce dominującej kwot, który mógłby zagwarantować stosowanie tego samego systemu podatkowego do dywidend wypłacanych przez jej spółki zależne mające siedzibę w państwie członkowskim i do dywidend wypłacanych przez spółki zależne mające siedziby w innych państwach członkowskich – Ograniczenie uprawnienia do zwrotu – Zwrot zaliczki na poczet podatku od dochodów równy połowie kwot dywidend otrzymanych od spółki zależnej będącej rezydentem – Zwrot zaliczki na poczet podatku od dochodów równy jednej trzeciej kwot dywidend otrzymanych od spółki zależnej niebędącej rezydentem – System krajowy pozwalający na doprowadzenie do równego traktowania pod względem podatkowym tych dywidend – Dopuszczalność

(art. 49, 63 TFUE)
Artykuł 8 ust. 1 i 2 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym w związku z art. 3 ust. 1 tej dyrektywy oraz art. 3 ust. 2 dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym, w ich wykładni dokonanej przez właściwy sąd krajowy, zgodnie z którymi odpowiedzialność posiadacza łącza internetowego, za pośrednictwem którego dokonano naruszenia praw autorskich w drodze udostępniania plików, jest wyłączona, jeżeli taki posiadacz wskaże przynajmniej jednego członka rodziny, który miał możliwość dostępu do tego łącza, bez podania dokładniejszych wyjaśnień co do momentu, w którym ten członek rodziny korzystał z tego łącza, i charakteru tego użytkowania przez owego członka rodziny.

Należy zaś stwierdzić, że jeżeli w sytuacjach takich jak ta rozpatrywana w postępowaniu głównym przepisy krajowe, w ich wykładni dokonanej przez właściwe sądy krajowe, wywołują skutek w postaci uniemożliwienia sądowi krajowemu rozpatrującemu powództwo o odszkodowanie nakazania, na wniosek powoda, przedstawienia i uzyskania dowodów dotyczących członków rodziny strony przeciwnej, to ustalenie podnoszonego naruszenia praw autorskich i zidentyfikowanie sprawcy tego naruszenia staje się niemożliwe, a co za tym idzie, następuje kwalifikowane naruszenie przysługujących podmiotowi praw autorskich podstawowych praw do skutecznego środka prawnego i własności intelektualnej, w konsekwencji zaś nie jest spełniony wymóg polegający na zapewnieniu odpowiedniej równowagi między rozpatrywanymi poszczególnymi prawami podstawowymi (zob. analogicznie wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., Coty Germany, C‑580/13, EU:C:2015:485, pkt 41). W rezultacie, przyznając prawie absolutną ochronę członkom rodziny posiadacza łącza internetowego, za pośrednictwem którego dokonano naruszenia praw autorskich w drodze udostępniania plików, rozpatrywane w postępowaniu głównym przepisy prawa krajowego nie mogą, wbrew wymogom ustanowionym w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2001/29, zostać uznane za wystarczająco skuteczne i za pozwalające na doprowadzenie ostatecznie do nałożenia na sprawcę wspomnianego naruszenia skutecznej i odstraszającej sankcji. Ponadto do sądu odsyłającego należy w ostateczności zweryfikowanie, czy w danym przypadku w odnośnym prawie wewnętrznym istnieją inne środki, procedury i środki naprawcze, które umożliwią właściwym organom sądowym nakazanie dostarczenia niezbędnych informacji pozwalających na ustalenie w okolicznościach takich jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym naruszenia praw autorskich oraz zidentyfikowanie sprawcy tego naruszenia (zob. podobnie wyrok z dnia 16 lipca 2015 r., Coty Germany, C‑580/13, EU:C:2015:485, pkt 42).

(zob. pkt 51, 52, 54, 55; sentencja)
Artykuł 10a akapit piąty dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r., należy interpretować w ten sposób, że przewidziany w nim wymóg, zgodnie z którym pewne postępowania sądowe w sprawach dotyczących środowiska nie powinny być zbyt drogie, nie ma skutku bezpośredniego. W przypadku niedokonania transpozycji tego artykułu przez państwo członkowskie sądy krajowe tego państwa są jednak zobowiązane, z chwilą upływu terminu przewidzianego na transpozycję rzeczonego artykułu, do dokonywania wykładni prawa krajowego – tak dalece jak jest to możliwe – w taki sposób, aby jednostki nie zostały pozbawione możliwości wszczynania lub kontynuowania postępowań ze skargi do sądu objętej zakresem stosowania tego przepisu ze względu na mogące wynikać z tego faktu obciążenie finansowe.

(zob. pkt 36; pkt 1 sentencji)
Kryterium dotyczące udzielania wsparcia rządowi Iranu ujęte w art. 20 ust. 1 lit. c) decyzji 2010/413, zmienionej decyzją 2012/635, i w art. 23 ust. 2 lit. d) rozporządzenia nr 267/2012, zmienionego rozporządzeniem 1263/2012, należy rozumieć w ten sposób, że odnosi się ono do działań prowadzonych przez daną osobę lub podmiot, które – nawet jeśli same w sobie nie mają żadnego związku bezpośredniego lub pośredniego z rozprzestrzenianiem broni jądrowej – mogą jednak mu sprzyjać poprzez dostarczanie rządowi Iranu środków lub udogodnień materialnych, finansowych lub logistycznych umożliwiających temu rządowi kontynuowanie działań w zakresie rozprzestrzeniania broni jądrowej.

Ponadto kryterium to w świetle celów realizowanych przez Radę obejmuje formy wspierania rządu Iranu, które ze względu na swój wymiar ilościowy lub jakościowy przyczyniają się do kontynuowania działań Iranu w dziedzinie jądrowej.

W związku z powyższym istotną kwestią jest to, czy działalność własna danej osoby lub danego podmiotu może sprzyjać rozprzestrzenianiu broni jądrowej poprzez swoje znaczenie ilościowe lub jakościowe, dostarczając rządowi irańskiemu zasobów lub ułatwień o charakterze materialnym, logistycznym lub finansowym, umożliwiających mu dalsze działania w zakresie rozprzestrzeniania broni jądrowej.

(zob. pkt 52, 54, 55)
Artykuł 19 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 należy interpretować w ten sposób, że upoważnia ono bezpośrednio właściwe organy państwa członkowskiego do nałożenia kary na przedsiębiorstwo lub na osobę z kierownictwa przedsiębiorstwa za naruszenie tego rozporządzenia stwierdzone na terytorium tego państwa, za które nie nałożono jeszcze kary, nawet jeśli to naruszenie zostało popełnione na terytorium innego państwa członkowskiego, w którym to państwie przedsiębiorstwo ma swoją siedzibę.

(zob. pkt 35; sentencja)
Wykładni art. 3 ust. l lit. g) dyrektywy Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne należy dokonywać w ten sposób, że przyznawanie przez prywatną fundację stypendiów wspierających podejmowanie projektów badawczych lub studiów za granicą mieści się w zakresie pojęcia „edukacji” w rozumieniu tego przepisu, jeżeli istnieje bezpośredni związek między tymi świadczeniami finansowymi a udziałem w projekcie badawczym lub programie studiów, które objęte są tym pojęciem. Jest tak w szczególności w wypadku, gdy takie świadczenia finansowe są związane z udziałem potencjalnych kandydatów w projekcie badawczym lub programem studiów, mają na celu usunięcie niektórych lub wszystkich potencjalnych przeszkód finansowych w takim udziale i są odpowiednie do osiągnięcia tego celu.

Na początku warto zwrócić uwagę, że jak słusznie zauważyła rzecznik generalna w pkt 22 i 23 opinii, w języku potocznym „edukacja” jest zwykle rozumiana jako akty lub procesy, poprzez które następuje przekazywanie lub zdobywanie w szczególności informacji, wiedzy, pojmowania, postaw, wartości, umiejętności, kompetencji i zachowań.

Tymczasem, jak stwierdziła rzecznik generalna w pkt 32 i 34 opinii, po pierwsze, celowościowa wykładnia pojęcia „edukacji” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) dyrektywy 2000/43 wymaga, aby dostęp do edukacji był uważany za jeden z zasadniczych aspektów tego pojęcia, ponieważ bez umożliwienia dostępu do edukacji, nie ma ona racji bytu, skutkiem czego dopuszczenie dyskryminacji na etapie dostępu do edukacji godziłoby w cel tej dyrektywy, którym jest zwalczanie dyskryminacji w odniesieniu do edukacji.

Po drugie, należy uznać, że koszty związane z udziałem w projekcie badawczym lub programie edukacyjnym stanowią część składową dostępu do edukacji, a tym samym mieszczą się w pojęciu „edukacji”, gdyż dostępność środków finansowych, od których uzależniony jest taki udział, może być warunkiem dostępu do wspomnianego projektu lub programu.

(zob. pkt 31, 37, 38, 44; pkt 1 sentencji)
Odnośnie do prawa do skutecznego środka prawnego należy zauważyć, że wynikający z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 obowiązek przewidzenia środków proceduralnych pozwalających na zapewnienie przestrzegania praw, jakie podmioty wywodzą z dyrektywy 93/13 przeciwko wykorzystywaniu nieuczciwych warunków umownych, odpowiada ustanowionemu również w art. 47 karty wymogowi prawa do skutecznego środka prawnego. Prawo do skutecznego środka prawnego powinno obowiązywać zarówno w odniesieniu do wyznaczenia sądów właściwych w przedmiocie rozpoznawania powództw wnoszonych na podstawie prawa Unii, jak i w odniesieniu do określenia zasad proceduralnych dotyczących takich powództw (zob. podobnie wyrok z dnia 31 maja 2018 r., Sziber, C‑483/16, EU:C:2018:367, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo).

Jak zauważyła rzecznik generalna w pkt 77 swojej opinii, w celu ustalenia, czy postępowanie takie jak postępowanie główne jest niezgodne z prawem do skutecznego środka prawnego, sąd odsyłający musi ustalić, jak to wynika z orzecznictwa Trybunału, czy przewidziane w prawie krajowym zasady proceduralne w zakresie wniesienia zarzutów nie prowadzą do powstania znacznego ryzyka, iż zainteresowani konsumenci nie wniosą wymaganych zarzutów (zob. podobnie wyroki: z dnia 14 czerwca 2012 r., Banco Espanol de Crédito, C‑618/10, EU:C:2012:349, pkt 54; z dnia 14 marca 2013 r., Aziz, C‑415/11, EU:C:2013:164, pkt 58; z dnia 18 lutego 2016 r., Finanmadrid EFC, C‑34/14, EU:C:2016:98, pkt 52). Przy bowiem braku skutecznej kontroli potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków danej umowy nie może zostać zagwarantowane przestrzeganie praw przyznanych w drodze dyrektywy 93/13 (wyrok z dnia 7 grudnia 2017 r., Banco Santander, C‑598/15, EU:C:2017:945, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

Wśród odpowiednich i efektywnych środków gwarantujących konsumentom prawo do skutecznego środka prawnego musi znaleźć się możliwość wytoczenia powództwa lub wniesienia zarzutów w racjonalnych warunkach proceduralnych, w ten sposób, by korzystanie z przyznanych konsumentom praw nie było obwarowane warunkami, w szczególności terminem lub kosztami, które ograniczałyby korzystanie z praw gwarantowanych w dyrektywie 93/13 (zob. podobnie wyrok z dnia 21 kwietnia 2016 r., Radlinger i Radlingerová, C‑377/14, EU:C:2016:283, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo).

(zob. pkt 59, 61–63)
Artykuł 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podatnik-pośrednik może dokonać wyboru stosowania procedury marży w odniesieniu do sprzedaży dzieł sztuki, które zostały mu wcześniej dostarczone przez twórców lub ich następców prawnych w ramach zwolnionej z podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej, choć osoby te nie należą do kategorii osób wymienionych w art. 314 tej dyrektywy.

Podatnik-pośrednik nie może dokonać wyboru stosowania procedury marży przewidzianej w art. 316 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112 w odniesieniu do dostaw dzieł sztuki, które zostały mu wcześniej dostarczone w ramach zwolnionej z podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej, oraz jednocześnie ubiegać się o prawo do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej w sytuacji, gdy prawo takie jest wykluczone na mocy art. 322 lit. b) tej dyrektywy, jeżeli przepis ten nie został transponowany do prawa krajowego.

(zob. pkt 50; pkt 2 sentencji)
Sprawa C‑238/17

UAB „Renerga”

przeciwko

AB „Energijos skirstymo operatorius”

i

AB „Lietuvos energijos gamyba”

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Vilniaus miesto apylinkės teismas)

Odesłanie prejudycjalne – Dyrektywa 2009/72/WE – Artykuł 3 ust. 2, 6 i 15 oraz art. 36 lit. f) – Rynek wewnętrzny energii elektrycznej – Hipotetyczny charakter pytań prejudycjalnych – Niedopuszczalność wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 14 listopada 2018 r.

Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Zakres – Wniosek o wykładnię przepisów prawa Unii, które oczywiście nie mogą znaleźć zastosowania w postępowaniu głównym – Brak możliwości zastosowania dyrektywy 2009/72 wobec producenta energii elektrycznej niepodlegającego obowiązkom z tytułu świadczenia usługi publicznej – Niedopuszczalność

(art. 267 TFUE; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72, art. 3 ust. 2)

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Vilniaus miesto apylinkės teismas (sąd rejonowy dla miasta Wilno, Litwa) postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r., jest niedopuszczalny.

W tym względzie art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/72 przewiduje, że w pełni uwzględniając odpowiednie postanowienia traktatu WE, w szczególności jego art. 86, państwa członkowskie mogą w ogólnym interesie gospodarczym nałożyć na przedsiębiorstwa działające w sektorze elektroenergetycznym obowiązki użyteczności publicznej, które mogą odnosić się do bezpieczeństwa, w tym również do bezpieczeństwa dostaw, regularności, jakości i ceny dostaw, a także ochrony środowiska, w tym również do efektywności energetycznej, energii ze źródeł odnawialnych i ochrony klimatu.

W tej odpowiedzi sąd odsyłający wyjaśnił, że prawo litewskie nie przewiduje spoczywającego na Renerdze bezwzględnego obowiązku wytwarzania i dostarczania energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii. Zdaniem tego sądu Renerga nie jest wpisana na przyjętą przez rząd litewski listę podmiotów świadczących usługi publiczne, ale sama dobrowolnie zobowiązała się do wytwarzania energii elektrycznej i sprzedaży tej energii na rzecz pozwanych w postępowaniu głównym. A zatem udzieloną przez sąd odsyłający odpowiedź należy rozumieć w ten sposób, że dane państwo członkowskie nie nałożyło na Renergę obowiązku użyteczności publicznej w rozumieniu art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/72.

Wynika stąd, że przepisy prawa Unii, o których wykładnię wnoszono, nie mogą znaleźć zastosowania, ani bezpośrednio, ani pośrednio, do okoliczności sprawy rozpatrywanej w postępowaniu głównym, i w związku z tym wszystkie pytania zadane w ramach tej sprawy mają hipotetyczny charakter.

(zob. pkt 23, 26–28; sentencja)
Dyrektywę 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie temu, by smak produktu spożywczego był objęty ochroną prawa autorskiego na podstawie tej dyrektywy, oraz temu, by ustawodawstwo krajowe było interpretowane w taki sposób, że przyznaje ono ochronę prawnoautorską takiemu smakowi.

Po pierwsze bowiem, organy odpowiedzialne za zapewnienie ochrony praw wyłącznych nierozerwalnie związanych z prawem autorskim powinny móc rozpoznać w sposób jasny i precyzyjny chronione w ten sposób przedmioty. Powyższe odnosi się także do jednostek, a w szczególności do przedsiębiorców, którzy powinni móc określić w sposób jasny i precyzyjny chronione przedmioty osób trzecich, w szczególności ich konkurentów. Po drugie, konieczność wykluczenia wszelkich elementów subiektywności, które nie służą pewności prawnej, w procesie identyfikacji przedmiotu objętego ochroną wymaga, by sposób wyrażenia takiego przedmiotu był precyzyjny i obiektywny. Tymczasem w przypadku smaku produktu spożywczego nie można mówić o możliwości dokonania precyzyjnej i obiektywnej identyfikacji. W odróżnieniu bowiem na przykład od utworu literackiego, graficznego, kinematograficznego czy muzycznego, który jest wyrażony w sposób precyzyjny i obiektywny, zidentyfikowanie smaku produktu spożywczego opiera się zasadniczo na doznaniach i odczuciach smakowych, które są subiektywne i zmienne, ponieważ zależą między innymi od czynników związanych z osobą, która smakuje dany produkt, takich jak jej wiek, preferencje i nawyki żywieniowe, a także od miejsca lub okoliczności, w jakich następuje degustacja tego produktu. Co więcej, na obecnym etapie rozwoju nauki precyzyjne i obiektywne zidentyfikowanie smaku produktu spożywczego, które pozwala na odróżnienie go od smaku innych produktów tego rodzaju, nie jest możliwe za pomocą środków technicznych.

(zob. pkt 41–43, 46; sentencja)