Sprawa C‑390/12

Robert Pfleger i in.

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Unabhängiger Verwaltungssenat des Landes Oberösterreich (następnie Landesverwaltungsgericht Oberösterreich)]

„Artykuł 56 TFUE — Swoboda świadczenia usług — Karta praw podstawowych Unii Europejskiej — Artykuły 15–17, 47 i 50 — Wolność wyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy, wolność prowadzenia działalności gospodarczej, prawo własności, prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, zasada ne bis in idem — Artykuł 51 — Zakres stosowania — Wprowadzanie w życie prawa Unii — Gry losowe — Ograniczające przepisy państwa członkowskiego — Sankcje administracyjne i karne — Nadrzędne względy interesu ogólnego — Proporcjonalność”

Streszczenie – Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 30 kwietnia 2014 r.

Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Spór niedotyczący sytuacji o charakterze wyłącznie wewnętrznym – Zastosowanie art. 56 TFUE (art. 56 TFUE, 267 TFUE) Pytania prejudycjalne – Dopuszczalność – Granice – Pytania pozbawione w sposób oczywisty znaczenia dla sprawy i pytania hipotetyczne zadane w kontekście wykluczającym użyteczną odpowiedź – Konieczność dostarczenia Trybunałowi wystarczających wyjaśnień w zakresie stanu faktycznego i prawnego (art. 267 TFUE) Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice – Wniosek o wykładnię Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – Uregulowanie krajowe mające związek z prawem Unii – Ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług uzasadnione względami interesu ogólnego – Dopuszczalność uzależniona od przestrzegania praw podstawowych – Właściwość Trybunału (art. 267 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 51 ust. 1) Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Gry losowe – Przepisy krajowe zakazujące użytkowania automatów do gry w braku uprzedniego zezwolenia organów administracyjnych – Względy uzasadniające – Ograniczanie oferty gier losowych i zwalczanie przestępczości – Obowiązek realizacji przesłanek w zakresie proporcjonalności i niedyskryminacji – Przesłanki – Rzeczywiste zmierzanie do realizacji tych celów – Brak (art. 56 TFUE, 267 TFUE) Prawa podstawowe – Karta praw podstawowych Unii Europejskiej – Ograniczenie wykonywania praw i wolności przewidzianych w karcie – Wolność wyboru zawodu, wolność prowadzenia działalności gospodarczej i prawo własności – Nieuzasadnione lub nieproporcjonalne ograniczenie w swobodnym świadczeniu usług – Niedopuszczalność również w świetle art. 52 ust. 1 karty (art. 56 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 15, 16, 17, art. 52 ust. 1) Swoboda świadczenia usług – Ograniczenia – Gry losowe – Przepisy krajowe zakazujące użytkowania automatów do gry w braku uprzedniego zezwolenia organów administracyjnych – Niezgodność z art. 56 TFUE – Sankcje wobec osób winnych naruszenia – Niedopuszczalność (art. 56 TFUE)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 21–24) Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 26, 27) Gdy uregulowanie krajowe objęte jest zakresem stosowania prawa Unii, Trybunał, do którego wniesiony został wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, powinien wskazać wszystkie elementy wykładni konieczne dla dokonania przez sąd krajowy oceny zgodności tego uregulowania krajowego z prawami podstawowymi, których poszanowanie ma on zapewniać. W tym względzie jeżeli państwo członkowskie powołuje się na nadrzędne względy interesu ogólnego w celu uzasadnienia przepisów, które mogą ograniczać korzystanie ze swobody świadczenia usług, takie uzasadnienie, przewidziane w prawie Unii, powinno być interpretowane w świetle ogólnych zasad prawa Unii, a w szczególności praw podstawowych zagwarantowanych obecnie w karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Zatem dane uregulowanie krajowe może być objęte przewidzianymi wyjątkami, wyłącznie gdy jest ono zgodne z prawami podstawowymi, nad których przestrzeganiem czuwa Trybunał. Jeśli okaże się, że przepisy krajowe mogą ograniczać korzystanie z jednej lub kilku podstawowych swobód gwarantowanych traktatem, mogą one być objęte wyjątkami przewidzianymi w prawie Unii w celu uzasadnienia takiego ograniczenia wyłącznie w zakresie, w jakim jest to zgodne z prawami podstawowymi, nad których przestrzeganiem czuwa Trybunał. Ten obowiązek zapewnienia zgodności z prawami podstawowymi objęty jest w sposób oczywisty zakresem stosowania prawa Unii i w rezultacie zakresem stosowania karty. Korzystanie przez państwo członkowskie z wyjątków przewidzianych w prawie Unii w celu uzasadnienia ograniczenia podstawowej swobody zagwarantowanej traktatem należy zatem uznać za „stosowanie prawa Unii” w rozumieniu art. 51 ust. 1 karty. (por. pkt 33, 35, 36) Artykuł 56 TFUE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on obowiązywaniu przepisów krajowych zakazujących użytkowania automatów do gry w braku uprzedniego zezwolenia organów administracyjnych, w sytuacji gdy przepisy te nie dążą w rzeczywistości do realizacji celu w postaci ochrony graczy lub zwalczania przestępczości i nie są one rzeczywiście podyktowane troską o ograniczenie okazji do gry lub chęcią zwalczania przestępczości związanej z takimi grami w sposób spójny i systematyczny. (por. pkt 56; sentencja) Nieuzasadnione lub nieproporcjonalne ograniczenie swobody świadczenia usług w świetle art. 56 TFUE nie jest również dopuszczalne na mocy art. 52 ust. 1 w związku z art. 15–17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. (por. pkt 59) W sytuacji gdy został wprowadzony ograniczający reżim w dziedzinie gier losowych i reżim ten jest niezgodny z art. 56 TFUE naruszenie rzeczonego reżimu przez podmiot gospodarczy nie może być przedmiotem sankcji. (por. pkt 64)

Sprawa C‑390/12

Robert Pfleger i in.

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Unabhängiger Verwaltungssenat des Landes Oberösterreich (następnie Landesverwaltungsgericht Oberösterreich)]

„Artykuł 56 TFUE — Swoboda świadczenia usług — Karta praw podstawowych Unii Europejskiej — Artykuły 15–17, 47 i 50 — Wolność wyboru zawodu i prawo do podejmowania pracy, wolność prowadzenia działalności gospodarczej, prawo własności, prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu, zasada ne bis in idem — Artykuł 51 — Zakres stosowania — Wprowadzanie w życie prawa Unii — Gry losowe — Ograniczające przepisy państwa członkowskiego — Sankcje administracyjne i karne — Nadrzędne względy interesu ogólnego — Proporcjonalność”

Streszczenie – Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 30 kwietnia 2014 r.

Pytania prejudycjalne — Właściwość Trybunału — Granice — Spór niedotyczący sytuacji o charakterze wyłącznie wewnętrznym — Zastosowanie art. 56 TFUE (art. 56 TFUE, 267 TFUE) Pytania prejudycjalne — Dopuszczalność — Granice — Pytania pozbawione w sposób oczywisty znaczenia dla sprawy i pytania hipotetyczne zadane w kontekście wykluczającym użyteczną odpowiedź — Konieczność dostarczenia Trybunałowi wystarczających wyjaśnień w zakresie stanu faktycznego i prawnego (art. 267 TFUE) Pytania prejudycjalne — Właściwość Trybunału — Granice — Wniosek o wykładnię Karty praw podstawowych Unii Europejskiej — Uregulowanie krajowe mające związek z prawem Unii — Ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług uzasadnione względami interesu ogólnego — Dopuszczalność uzależniona od przestrzegania praw podstawowych — Właściwość Trybunału (art. 267 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 51 ust. 1) Swoboda świadczenia usług — Ograniczenia — Gry losowe — Przepisy krajowe zakazujące użytkowania automatów do gry w braku uprzedniego zezwolenia organów administracyjnych — Względy uzasadniające — Ograniczanie oferty gier losowych i zwalczanie przestępczości — Obowiązek realizacji przesłanek w zakresie proporcjonalności i niedyskryminacji — Przesłanki — Rzeczywiste zmierzanie do realizacji tych celów — Brak (art. 56 TFUE, 267 TFUE) Prawa podstawowe — Karta praw podstawowych Unii Europejskiej — Ograniczenie wykonywania praw i wolności przewidzianych w karcie — Wolność wyboru zawodu, wolność prowadzenia działalności gospodarczej i prawo własności — Nieuzasadnione lub nieproporcjonalne ograniczenie w swobodnym świadczeniu usług — Niedopuszczalność również w świetle art. 52 ust. 1 karty (art. 56 TFUE; Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 15, 16, 17, art. 52 ust. 1) Swoboda świadczenia usług — Ograniczenia — Gry losowe — Przepisy krajowe zakazujące użytkowania automatów do gry w braku uprzedniego zezwolenia organów administracyjnych — Niezgodność z art. 56 TFUE — Sankcje wobec osób winnych naruszenia — Niedopuszczalność (art. 56 TFUE)