WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ

(druga izba)

z dnia 29 września 2011 r.





Sprawa F-121/10





Michael Heath

przeciwko

Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC)

Służba publiczna – Personel EBC – System emerytalny – Plan emerytalny – Coroczna podwyżka emerytur – Zharmonizowane wskaźniki cen konsumpcyjnych – Opinia aktuariusza planu emerytalnego – Zasięgnięcie opinii komitetu pracowniczego – Zasięgnięcie opinii komitetu nadzorującego – Prawo do rokowań zbiorowych

Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 36.2 Protokołu w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego, stanowiącego załącznik do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w której M. Heath żąda stwierdzenia nieważności swoich rozliczeń wynagrodzenia od stycznia 2010 r. w zakresie, w jakim sporządzono je na podstawie corocznej podwyżki o 0,6% z tytułu waloryzacji emerytur za 2010 r. oraz w istocie zasądzenia od Europejskiego Banku Centralnego (EBC) na jego rzecz kwoty różnicy między zastosowaną podwyżką a podwyżką, która powinna mu przysługiwać, a także kwoty 5000 EUR tytułem naprawienia szkody, którą uważa, że poniósł z racji zmniejszenia swojej siły nabywczej, oraz kwoty 5000 EUR tytułem krzywdy, którą poniósł.

Orzeczenie: Skarga zostaje oddalona. Skarżący pokrywa własne koszty i koszty poniesione przez Europejski Bank Centralny.

Streszczenie

1. Urzędnicy – Akty administracji – Akty tymczasowe – Akty mogące wywoływać skutki prawne

2. Urzędnicy – Zasady – Pewność prawa – Zakres

3. Urzędnicy – Skarga – Zarzuty – Zarzut podważający opinię techniczną, na podstawie której wydano kwestionowaną decyzję – Kontrola sądowa – Zakres – Granice

4. Urzędnicy – Pracownicy Europejskiego Banku Centralnego – Emerytury i renty – Coroczna podwyżka – Opinia aktuariusza planu emerytalnego

(warunki zatrudnienia pracowników Europejskiego Banku Centralnego, załącznik III, art. 17 ust. 7)

5. Urzędnicy – Pracownicy Europejskiego Banku Centralnego – Reprezentacja – Komitet pracowniczy – Obowiązkowe zasięgnięcie opinii – Zakres – Coroczna podwyżka emerytur – Wyłączenie

(warunki zatrudnienia pracowników Europejskiego Banku Centralnego, art. 48, 49, załącznik III, art. 17 ust. 7)

6. Urzędnicy – Pracownicy Europejskiego Banku Centralnego – Reprezentacja – Komitet nadzorujący plan emerytalny – Obowiązkowe zasięgnięcie opinii – Zakres – Coroczna podwyżka emerytur – Wyłączenie – Prawo do uzyskania opinii aktuariusza planu emerytalnego dotyczącej sytuacji finansowej funduszu – Brak

(warunki zatrudnienia pracowników Europejskiego Banku Centralnego, załącznik III, art. 6 ust. 8 akapit drugi, art. 17 ust. 7)

7. Prawo Unii – Zasady – Prawa podstawowe – Wolność zrzeszania się – Zakres – Obowiązek podjęcia rokowań zbiorowych – Brak

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 28)

8. Urzędnicy – Skarga – Wniosek o odszkodowanie powiązany z wnioskiem o stwierdzenie nieważności – Oddalenie wniosku o stwierdzenie nieważności powodujące oddalenie wniosku o odszkodowanie – Przesłanki dopuszczalności wniosku o odszkodowanie

(regulamin pracowniczy, art. 90, 91)

1. Akt, nawet tymczasowy, wywiera skutki prawne w okresie, w którym ma zastosowanie, jeżeli jego przyjęcie ma na celu wprowadzenie istotnej zmiany sytuacji prawnej osób objętych jego zakresem.

(zob. pkt 66)

2. O ile zasada pewności prawa wymaga, by przyjmując uregulowania administracja nadawała im takie brzmienie, by były wystarczająco jasne, tak aby ich adresaci mogli ustalić w sposób jednoznaczny swoje prawa i obowiązki oraz podejmować w związku z tym odpowiednie działania, o tyle zasada ta nie wymaga, by administracja ograniczyła swój zakres uznania poprzez przyjęcie przepisów wykonawczych zmierzających do określenia, jak zamierza korzystać w przyszłości z tego uznania.

(zob. pkt 88)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa C-110/03 Belgia przeciwko Komisji, 14 kwietnia 2005 r., pkt 30

Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F-98/09 Whitehead przeciwko EBC, 27 września 2011 r., pkt 59

3. Kontrola sądu Unii w odniesieniu do opinii technicznej ogranicza się do sprawdzenia, czy rzeczona opinia została wydana przez eksperta powołanego w prawidłowy sposób i na podstawie stanu faktycznego zgodnego z prawdą materialną, oraz czy takie okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wniosków, do których doszedł ekspert, i czy jego opinia zawiera uzasadnienie pozwalające właściwemu organowi na dokonanie oceny względów, na jakich zostały oparte zawarte w opinii wnioski, i na wykazanie zrozumiałego związku między zawartymi w niej stwierdzeniami a wyciągniętymi w niej wnioskami, nie może jednakże dotyczyć tego, czy należało uwzględnić takie czy inne dane lub taką czy inną metodę obliczeniową, o ile te, które przyjęto, są właściwe.

(zob. pkt 90)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-84/98 C przeciwko Radzie, 16 czerwca 2000 r., pkt 43

4. W kwestii corocznej podwyżki emerytur dawnych pracowników Europejskiego Banku Centralnego aktuariuszowi planu emerytalnego nie można zarzucić, że nie dołączył do swojej opinii dla Zarządu szacunkowej oceny sytuacji finansowej funduszu emerytalnego czy jakiegokolwiek innego dokumentu, skoro art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia pracowników Europejskiego Banku Centralnego nie wymaga, by aktuariusz planu emerytalnego przedkładał wyrażoną liczbowo szacunkową ocenę sytuacji finansowej omawianego funduszu, jeżeli jego opinia ma wystarczające uzasadnienie, z uwzględnieniem kontekstu jej wydania, aby umożliwić Zarządowi podjęcie decyzji z pełną znajomością rzeczy.

Podobnie przytoczony art. 17 ust. 7 nie wymaga, by aktuariusz planu emerytalnego dokonywał porównawczej oceny szacunkowej kosztów zastosowania odpowiednio stopy ogólnej waloryzacji wynagrodzeń personelu Banku oraz stopy zharmonizowanego wskaźnika cen konsumpcyjnych Europejskiej Unii Walutowej, skoro fundusz emerytalny znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że można brać pod uwagę tylko podwyżkę emerytur o niższą z obu stóp, przez co porównywanie poszczególnych kosztów zastosowania obu tych stóp nie znajduje uzasadnienia.

Ponadto sama okoliczność, że opinia aktuariusza nie zawiera uzasadnienia, czego nie wymagają przepisy art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia, nie pozwala stwierdzić, że Rada Prezesów nie posiada wystarczającej wiedzy na temat tego, w jakiej dokładnie sytuacji finansowej znajduje się fundusz emerytalny, skoro może ona, jeśli zechce, zapytać o to aktuariusza planu emerytalnego. Co za tym idzie, z braku lub niewystarczającego charakteru uzasadnienia opinii aktuariusza planu emerytalnego nie można wnioskować, że Rada Prezesów narusza obowiązek staranności i dobrej administracji.

(zob. pkt 95, 96, 107)

5. Wśród kwestii, w których należy zasięgnąć opinii komitetu pracowniczego Europejskiego Banku Centralnego, art. 48 i 49 warunków zatrudnienia pracowników Banku nie wymieniają kwestii dotyczących „emerytur”, a jedynie kwestie związane z „systemem emerytalnym”, które to pojęcie odnosi się do zasad dotyczących w szczególności warunków finansowania uprawnień emerytalnych, warunków powstania tych uprawnień, sposobu ich rozliczania i dostosowywania do zmieniających się kosztów życia, nie włączając w to jednak przepisów wydawanych w celu wykonania tych uregulowań, mających w szczególności na celu dokładne ustalenie, ile powinna wynosić stopa rocznej podwyżki emerytur. W związku z tym nie można zarzucać Bankowi, że nie zasięgnął opinii komitetu pracowniczego przed ustaleniem podwyżki emerytur na podstawie art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia.

(zob. pkt 119)

6. Co się tyczy zasięgnięcia opinii komitetu nadzorującego plan emerytalny Europejskiego Banku Centralnego, z przepisów określających uprawnienia rzeczonego komitetu ani z innego aktu prawnego nie wynika, że należy zasięgać jego opinii przed wydaniem corocznej decyzji w sprawie podwyżki emerytur na podstawie art. 17 ust. 7 załącznika III do warunków zatrudnienia pracowników Banku. Podobnie żadne z przepisów określających uprawnienia komitetu nadzorującego ani przepisy innego aktu prawnego nie stanowią, że komitet nadzorujący powinien otrzymać kopię opinii aktuariusza planu emerytalnego w przedmiocie sytuacji finansowej funduszu. O ile bowiem przepisy określające uprawnienia komitetu nadzorującego stanowią w art. 30, że komitet nadzorujący powinien otrzymać kopię sprawozdania aktuariusza planu emerytalnego w sprawie oceny, z ogólnego kontekstu systemowego przepisów mających zastosowanie do planu emerytalnego wynika, że sprawozdanie w sprawie oceny, o którym mowa w art. 30 przepisów określających uprawnienia komitetu nadzorującego, oznacza sprawozdanie z oceny, o którym mowa w art. 6 ust. 8 akapit drugi załącznika III do warunków zatrudnienia, które aktuariusz planu emerytalnego sporządza na wniosek zarządzającego planem, w celu oceny waloryzacji funduszu emerytalnego, a nie opinię, jaką aktuariusz planu emerytalnego przedkłada w ramach procedury corocznej podwyżki emerytur.

(zob. pkt 120)

7. Ani przepisy art. 28 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, ani art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka nie ustanawiają po stronie pracodawcy obowiązku zawierania umów zbiorowych w dziedzinie polityki płacowej, ani nawet wprowadzenia procedury umożliwiającej związkom zawodowym reprezentującym interesy personelu udział w procesie decyzyjnym przy określaniu i wdrażaniu uregulowań mających zastosowanie do personelu. Co najwyżej art. 6 ust. 2 Europejskiej karty społecznej zachęca, lecz nie zobowiązuje do tego, by tworzyć „mechanizm dobrowolnych negocjacji między pracodawcami lub organizacjami pracodawców z jednej strony, a organizacjami pracowników z drugiej strony, dla uregulowania, w drodze układów zbiorowych pracy, warunków zatrudnienia”. Natomiast, choć art. 28 Karty praw podstawowych i art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka poświęcone są prawu do swobodnego zrzeszania się, które obejmuje prawo wszystkich pracowników do zakładania związków zawodowych w celu obrony ich interesów gospodarczych i społecznych, ich przepisy nie zawierają zobowiązania do ustanowienia procedury rokowań zbiorowych lub przyznania tym związkom zawodowym prawa do współdecydowania do celów opracowania warunków zatrudnienia pracowników.

(zob. pkt 121)

8. W drodze wyjątku od zasady, że oddalenie żądania stwierdzenia nieważności pociąga za sobą oddalenie żądania odszkodowania, w sytuacji gdy żądanie o stwierdzenie nieważności zostanie oddalone, ściśle z nim związane żądanie odszkodowania może mimo to zostać uwzględnione, jeżeli podnoszona szkoda wynika z niezgodności z prawem kwestionowanej decyzji, która, choć nie mogła stanowić podstawy stwierdzenia nieważności tej decyzji, wyrządziła skarżącemu szkodę.

(zob. pkt 129, 130)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-394/03 Angeletti przeciwko Komisji, 11 kwietnia 2006 r., pkt 164