Keywords

Summary



Keywords

1. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Kontrola sądowa

(art. 253 WE)

2. Skarga o stwierdzenie nieważności – Zarzuty – Brak lub niewystarczający charakter uzasadnienia – Odróżnienie od zakwestionowania prawidłowości uzasadnienia

(art. 230 WE i 253 WE)

3. Skarga o stwierdzenie nieważności – Decyzja Komisji wydana na podstawie art. 81 ust. 1 WE – Złożona ocena ekonomiczna – Kontrola sądowa ‑ Granice

(art. 81 ust. 1 WE i 230 WE)

4. Skarga o stwierdzenie nieważności – Przedmiot – Decyzja w przedmiocie zastosowania art. 81 WE – Dopuszczalne dowody

(art. 81 WE i 230 WE)

5. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Przedmiotowy zakres stosowania – Działanie narzucone przez uregulowania państwowe – Wyłączenie – Ocena in concreto obszaru, jaki pozostaje otwarty dla wolnej konkurencji

(art. 81 ust. 1 WE)

6. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Porozumienia między przedsiębiorstwami – Pojęcie – Zaliczenie tylko działań dwustronnych i wielostronnych – Istnienie wspólnej woli co do postępowania, jakie należy przyjąć na rynku – Wystarczająca przesłanka

(art. 81 ust. 1 WE)

7. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Porozumienia między przedsiębiorstwami – Spoczywający na Komisji ciężar dowodu naruszenia – Dowód zdystansowania się od porozumienia spoczywający na przedsiębiorstwie będącym stroną porozumienia, które zamierza się nim posłużyć

(art. 81 ust. 1 WE)

8. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Przedmiotowy zakres stosowania – Sektor produktów leczniczych finansowanych z krajowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych – Włączenie bez względu na interwencję państwową w zakresie cen

(art. 81 ust. 1 WE)

9. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Kryteria oceny – Ocena w zależności od kontekstu ekonomicznego i prawnego – Cel antykonkurencyjny wykluczający potrzebę udowodnienia skutków antykonkurencyjnych

(art. 3 ust. 1 lit. g) WE i art. 81 ust. 1 WE)

10. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji– Porozumienia służące ograniczeniu handlu równoległego – Kryteria oceny – Uwzględnienie skutków w odniesieniu do konsumenta końcowego – Domniemanie celu antykonkurencyjnego – Granice – Sektor produktów leczniczych finansowanych z krajowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych – Wyłączenie

(art. 81 ust. 1 WE)

11. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Naruszenie konkurencji – Stosowanie nierównych warunków do równoważnych świadczeń – System zróżnicowanych cen – Ocena – Konieczność uwzględnienia różnych uregulowań w zależności od państwa członkowskiego – Przypadek produktów leczniczych, których koszty pokrywają krajowe systemy ubezpieczenia zdrowotnego

(art. 81 ust. 1 lit. d) WE)

12. Prawo wspólnotowe – Zasady – Zasada pomocniczości – Stosowanie w dziedzinie konkurencji – Wymóg oddziaływania na handel między państwami członkowskimi

(art. 5 akapit drugi WE i art. 81 ust. 1 WE)

13. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie – Przesłanki – Ciężar dowodu – Zakres – Badanie przez Komisję

(art. 81 ust. 3 WE)

14. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie – Przesłanki – Złożona ocena ekonomiczna – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji – Kontrola sądowa – Granice

(art. 81 ust. 3 WE)

15. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Zakaz – Wyłączenie – Przesłanki – Polepszenie produkcji lub dystrybucji produktów lub przyczynianie się do postępu technicznego lub gospodarczego – Odczuwalne obiektywne korzyści mogące rekompensować niedogodności wynikające z porozumienia dla konkurencji – Badanie przez Komisję

(art. 81 ust. 3 WE)

16. Skarga o stwierdzenie nieważności – Skarga na decyzję Komisji w przedmiocie wniosku o wydanie atestu negatywnego lub o zwolnienie, wydaną na podstawie rozporządzenia nr 17 – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki

(art. 233 akapit pierwszy WE; rozporządzenia Rady: nr 17 i nr 1/2003)

Summary

1. Artykuł 253 WE stanowi między innymi, iż decyzje Komisji są uzasadniane.

Wystarczające z punktu widzenia prawnego uzasadnienie decyzji Komisji powinno przedstawiać jasno sposób rozumowania autora decyzji, tak aby umożliwić zainteresowanym zrozumienie jej podstaw, a sędziemu – kontrolę jej zasadności. Nie jest wymagane przy tym, aby wyszczególniała ona wszystkie mające znaczenie okoliczności faktyczne i prawne, jako że ocena, czy spełnia ona wymogi art. 253 WE, winna być dokonana przy uwzględnieniu nie tylko jej brzmienia, ale także jej kontekstu prawnego i faktycznego.

Konieczność uzasadniania decyzji nie nakłada zatem na Komisję żadnego ogólnego obowiązku powołania się na konkretne orzeczenie sądowe w decyzjach, które ona wydaje.

(por. pkt 49–51)

2. Analiza istnienia i zakresu uzasadnienia decyzji Komisji wchodzi w zakres kontroli spełniania istotnych wymogów proceduralnych, a zatem formalnej zgodności z prawem tejże decyzji. Kontrola ta winna być odróżniona od analizy prawidłowości uzasadnienia tej decyzji, która wchodzi ze swej strony w zakres kontroli jej merytorycznej zgodności z prawem.

(por. pkt 54)

3. Sąd wspólnotowy, który rozpatruje skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji w przedmiocie zastosowania art. 81 ust. 1 WE, sprawuje, zgodnie z art. 230 WE, kontrolę nad zgodnością z prawem tej decyzji. W tym zakresie sąd poddaje pełnej kontroli analizę dokonaną przez Komisję, chyba że analiza ta zawiera złożoną ocenę ekonomiczną, w którym to przypadku kontrola ta ogranicza się do weryfikacji tego, czy nie doszło do nadużycia władzy, czy przestrzegane były reguły proceduralne i obowiązek uzasadnienia, czy nie wystąpił błąd co do prawidłowości ustaleń faktycznych oraz oczywisty błąd w ocenie tychże ustaleń.

(por. pkt 57, 145)

4. Kontrola sprawowana przez sąd, który rozpatruje skargę o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zastosowania art. 81 WE, jest przeprowadzana wyłącznie w świetle okoliczności stanu faktycznego i prawnego istniejącego w momencie wydania zaskarżonej decyzji, bez uszczerbku dla przyznanej stronom w wykonywaniu ich prawa do obrony możliwości ich uzupełnienia dowodami późniejszymi w stosunku do tej daty, lecz zebranymi specjalnie w celu zakwestionowania czy też obrony tejże decyzji

(por. pkt 58, 245)

5. Artykuł 81 ust. 1 WE ma zastosowanie jedynie do działań antykonkurencyjnych, które przedsiębiorstwa podejmują z własnej inicjatywy.

Jeśli w celu podjęcia decyzji w przedmiocie zastosowania tego przepisu konieczne jest uprzednie dokonanie oceny ewentualnego wpływu uregulowań państwowych, należy ustalić, czy uregulowania te stwarzają możliwość zapobieżenia, ograniczenia czy zakłócenia konkurencji w wyniku autonomicznego działania przedsiębiorstw.

Jeśli w wyniku tej oceny okaże się, że uregulowania, o których mowa, narzucają przedsiębiorstwom działania antykonkurencyjne bądź eliminują wszelką możliwość działania konkurencyjnego z ich strony, to art. 81 ust. 1 WE nie ma zastosowania.

Jeśli okazuje się natomiast, że uregulowania te stwarzają możliwość zapobieżenia, ograniczenia czy zakłócenia konkurencji w wyniku autonomicznego działania przedsiębiorstw, to art. 81 ust. 1 WE znajduje zastosowanie.

Możliwość wykluczenia danego działania z zakresu zastosowania tego przepisu z takiego powodu, iż działanie to spowodowane jest uregulowaniami państwowymi, była w sposób restrykcyjny stosowana przez sąd wspólnotowy.

(por. pkt 66–70)

6. Artykuł 81 ust. 1 WE ma zastosowanie jedynie do działań przedsiębiorstw o charakterze dwustronnym lub wielostronnym, które mogą występować w formie porozumień, praktyk uzgodnionych czy też decyzji związków przedsiębiorstw.

Dla istnienia porozumienia wystarczy, aby przynajmniej dwa przedsiębiorstwa wyraziły wspólną wolę postępowania na rynku w określony sposób.

Mimo iż konsekwencją powyższego jest bezwzględny wymóg, aby decyzje, w których Komisja stosuje art. 81 ust. 1 WE, wykazywały istnienie wspólnej woli postępowania na rynku w określony sposób, to nie wymaga się natomiast, aby decyzje te wykazywały istnienie wspólnej woli realizacji celu antykonkurencyjnego.

(por. pkt 75–77)

7. Do Komisji należy przedstawienie dowodu na stwierdzone przez nią naruszenia, poprzez dostarczenie, w wydanych przez nią decyzjach w przedmiocie stosowania reguł konkurencji, dokładnych i spójnych dowodów ukazujących w sposób przekonywający istnienie okoliczności faktycznych wskazujących na takie naruszenia.

Dowodami takimi mogą być dowody bezpośrednie, przybierające postać na przykład dokumentu pisemnego, a w ich braku dowody pośrednie, w postaci na przykład określonego działania.

Jeśli Komisja dostarczyła dowodu na istnienie porozumienia, to na uczestniczącym w nim przedsiębiorstwie, które kwestionuje fakt popełnienia naruszenia, spoczywa obowiązek dostarczenia dowodu na to, iż zdystansowało się ono od tego porozumienia, tj. dowodu, który winien świadczyć o wyraźnej i podanej do wiadomości innych uczestniczących w nim przedsiębiorstw woli wycofania się z tego porozumienia.

(por. pkt 82, 83, 86)

8. Sektor produktów leczniczych finansowanych z krajowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych charakteryzuje w wielu państwach członkowskich występowanie uregulowań wykraczających poza zwykłą ochronę działalności gospodarczej, w szczególności w zakresie cen. Współistnienie różnych uregulowań państwowych jest w stanie zakłócić konkurencję. Prowadzi ono ponadto do umocnienia pewnego podziału rynków krajowych w tej kwestii.

Jednakże art. 81 ust. 1 WE nie ma zastosowania jedynie wtedy, gdy sektor, w którym dochodzi do porozumienia, podlega uregulowaniom wykluczającym możliwość zapobieżenia, zakłócenia czy ograniczenia konkurencji przez to porozumienie.

W rozpatrywanym sektorze istnieje konkurencja między wytwórcami produktów leczniczych, która dotyczy głównie parametrów innych niż cena, w szczególności innowacji.

Ponadto może istnieć konkurencja między wytwórcą a jego dystrybutorami lub między podmiotami prowadzącymi handel równoległy a krajowymi dystrybutorami, która zasadza się właśnie na znacznych różnicach w cenach, do których przyczyniają się przedmiotowe uregulowania państwowe, i która, jeśli produkty lecznicze są chronione przez patent przyznający tymczasowy monopol uprawnionemu z tego patentu, jest do czasu wygaśnięcia praw ochronnych z tego patentu jedyną formą konkurencji cenowej możliwą do zastosowania w stosunku do nich.

(por. pkt 104–107)

9. Przez konkurencję, o której mowa w art. 3 ust. 1 lit. g) WE i art. 81 WE, rozumie się skuteczną konkurencję, to znaczy stopień konkurencji, jaka jest niezbędna do zrealizowania celów traktatu. Jej natężenie może się zmieniać w zależności od charakteru przedmiotowego produktu i struktury rynku właściwego. Ponadto jej parametry mogą przybierać nierówne znaczenie, ponieważ konkurencja cenowa nie stanowi jedynej formy skutecznej konkurencji ani takiej, której należy w każdych okolicznościach przyznawać absolutny priorytet.

W konsekwencji charakterystyka ograniczenia konkurencji w rozumieniu art. 81 ust. 1 WE winna uwzględniać rzeczywisty kontekst, a zatem kontekst prawny i gospodarczy, w którym usytuowane jest porozumienie, któremu przypisuje się to ograniczenie. Taki obowiązek narzuca się z racji zrozumienia zarówno celu, jak i skutku tego porozumienia.

Tak więc skoro analiza klauzul porozumienia przeprowadzona w ich kontekście prawnym i gospodarczym ukazuje sama w sobie zaburzenia konkurencji, to można domniemywać, iż celem tego porozumienia jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji i nie ma potrzeby analizowania skutku tego porozumienia.

W przeciwnym natomiast wypadku konieczne jest dokonanie analizy skutku tego porozumienia i wykazanie w stopniu wymaganym przez prawo, że porozumienie to aktualnie i potencjalnie zapobiega konkurencji, ogranicza ją lub zakłóca.

(por. pkt 109–112)

10. Porozumienia, których ostatecznym celem jest zakazanie handlu równoległego, winny być zasadniczo uważane za takie, których celem jest zapobieżenie konkurencji, podczas gdy porozumienia, których wyraźnym celem jest traktowanie handlu równoległego w sposób niekorzystny, winny być zasadniczo uważane za takie, których celem jest ograniczenie konkurencji.

Jednakże sam fakt, iż celem danego porozumienia jest ograniczenie handlu równoległego, nie jest wystarczający, aby dojść do wniosku, że nastąpiło naruszenie art. 81 ust. 1 WE. Celem przypisanym temu postanowieniu jest bowiem uniknięcie tego, że przedsiębiorstwa, ograniczając konkurencję między sobą nawzajem lub między sobą a osobami trzecimi, zmniejszają dobrobyt konsumenta końcowego przedmiotowych produktów.

W konsekwencji zastosowanie art. 81 ust. 1 WE nie może zależeć jedynie od faktu, że dane porozumienie zmierza do ograniczenia handlu równoległego lub do podzielenia wspólnego rynku, co prowadzi do wniosku, że ma ono wpływ na wymianę handlową, lecz wymaga ponadto analizy zmierzającej do ustalenia, czy jego celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji na rynku właściwym na szkodę konsumenta końcowego. Analiza ta, chociaż może ulec skróceniu, w sytuacji gdy klauzule porozumienia ukazują same w sobie istnienie zaburzenia konkurencji, winna w przeciwnym wypadku ulec uzupełnieniu, w zależności od wymogów, jakie stawiają okoliczności danej sprawy.

Jeśli nawet uznać, że handel równoległy korzysta z pewnej ochrony, to nie jako taki, lecz z racji tego, że sprzyja on z jednej strony rozwojowi wymiany handlowej, a z drugiej strony umocnieniu konkurencji, to znaczy gdy chodzi o ten drugi aspekt, z takiej racji, iż przynosi on konsumentom końcowym korzyści płynące ze skutecznej konkurencji w zakresie zaopatrzenia czy ceny. Są to reperkusje, które to ograniczenie handlu równoległego wywołuje lub może wywołać w odniesieniu do jednego z parametrów konkurencji, takich jak ilość, w jakiej produkt jest dostarczany, czy cena, po której jest on sprzedawany, które świadczą o ewentualnym ograniczeniu konkurencji.

W konsekwencji co prawda uznaje się, iż porozumienie, które zmierza do ograniczenia handlu równoległego, winno być zasadniczo uważane za takie, które ogranicza konkurencję, lecz ma to miejsce na tyle, na ile można domniemywać, iż pozbawia ono konsumentów końcowych tych korzyści.

Nie można domniemywać, iż porozumienia, których celem jest utrudnianie przywozu równoległego produktów leczniczych, skutkują pozbawieniem konsumentów ko ńcowych korzyści związanych z tym przywozem, W rzeczywistości ceny, po których sprzedawane są produkty lecznicze na etapie handlu detalicznego, podlegają kontroli państw członkowskich ustalających je bezpośrednio bądź pośrednio na poziomie, który uważają za stosowny i kształtują się na strukturalnie odmiennych poziomach w różnych państwach członkowskich, co oznacza, że nie można domniemywać, że handel równoległy ma wpływ na ceny sprzedaży detalicznej produktów leczniczych finansowanych z krajowych systemów ubezpieczeń zdrowotnych i przynosi konsumentowi końcowemu znaczną korzyść analogiczną do tej, jaka byłaby wynikiem wolnej gry popytu i podaży.

(por. pkt 115–122, 133, 134, 140)

11. Jeśli bezsporne jest – gdy chodzi o dany produkt, w tym przypadku produkty lecznicze, których koszty są pokrywane z krajowego systemu ubezpieczeń zdrowotnych – że każde z państw członkowskich stanowi odrębny rynek z uwagi na różnice w uregulowaniach dotyczących cen i zwrotu kosztów za przedmiotowe produkty, okoliczność stosowania cen zróżnicowanych w zależności od państwa członkowskiego, w którym produkty lecznicze przeznaczone są do odsprzedaży i finansowane, nie jest wystarczająca, aby miała miejsce dyskryminacja w rozumieniu art. 81 ust. 1 lit. d) WE.

(por. pkt 178, 179)

12. W ramach art. 81 ust. 1 WE zasada proporcjonalności oznacza konkretnie ograniczenie przewidzianego tam zakazu porozumień między przedsiębiorstwami, decyzji związków przedsiębiorstw i praktyk uzgodnionych, które mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi. Tak więc gdy na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych można przewidzieć z wystarczającym stopniem prawdopodobieństwa, że takie zachowania mogą wywierać wpływ bezpośredni lub pośredni, rzeczywisty lub potencjalny na stosunki handlowe między państwami członkowskimi, zachowania te winny być uważane za mogące wpływać na handel między państwami członkowskimi, co oznacza, iż właściwa staje się interwencja Wspólnoty z racji rozmiarów i skutków jej działań.

Kiedy interwencja ta przybiera formę decyzji Komisji, Komisja działa zatem zgodnie z zasadą pomocniczości, jeśli wykazuje w stopniu wymaganym przez prawo, że porozumienie między przedsiębiorstwami, decyzja związków przedsiębiorstw czy praktyka uzgodniona, których zgodność z prawem analizuje, mogą wpływać na handel między państwami członkowskimi.

(por. pkt 201, 202)

13. Każde porozumienie ograniczające konkurencję, czy to z racji jego skutku, czy celu, może co do zasady korzystać z wyłączenia na podstawie art. 81 ust. 3 WE.

Zastosowanie tego przepisu podlega pewnym przesłankom, których spełnienie jest zarazem konieczne i wystarczające. Po pierwsze, wymaga się, aby dane porozumienie przyczyniało się do polepszania produkcji lub dystrybucji przedmiotowych produktów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego, po drugie, aby słuszna część zysku, który z tego wynika, była zastrzeżona dla użytkowników, po trzecie, aby nie nakładało ono żadnego zbędnego ograniczenia na przedsiębiorstwa w nim uczestniczące, i po czwarte, aby nie dawało im możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej części danych produktów.

W konsekwencji podmiot gospodarczy, który powołuje się na art. 81 ust. 3 WE, winien za pomocą przekonujących argumentów i dowodów wykazać, że jego przesłanki zostały spełnione.

Komisja winna ze swej strony w sposób odpowiedni przeanalizować te argumenty i dowody, to znaczy ustalić, czy ukazują one, że przesłanki zastosowania art. 81 ust. 3 WE zostały spełnione. W niektórych przypadkach argumenty te i dowody są tego rodzaju, iż mogą zobowiązywać Komisję do podania wyjaśnień czy przedstawienia uzasadnienia, w braku których możliwe jest dojście do wniosku, że ciężar dowodu spoczywający na osobie powołującej się na art. 81 ust. 3 WE został spełniony. W takim przypadku Komisja powinna odeprzeć takie argumenty i dowody.

(por. pkt 233–236)

14. Sąd, który rozpatruje wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie zastosowania art. 81 ust. 3 WE, przeprowadza, w zakresie w jakim ma on do czynienia ze złożonymi ocenami ekonomicznymi, kontrolę ograniczającą się w kwestiach merytorycznych do sprawdzenia prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, braku oczywistego błędu w ocenie tych ustaleń i prawidłowości kwalifikacji prawnych, które z niego wynikają.

Sąd powinien dokonać weryfikacji nie tylko materialnej dokładności przytoczonego materiału dowodowego, jego niezawodności i spójności, ale także kontroli tego, czy te materiały stanowią zbiór odpowiednich danych, które należy wziąć pod uwagę w celu oceny złożonej sytuacji, i czy może on stanowić poparcie dla wniosków wyciągniętych na jego podstawie.

Nie należy do niego natomiast zastąpienie swoją oceną ekonomiczną oceny dokonanej przez autora decyzji, o której kontrolę zgodności z prawem do niego wniesiono.

Komisja dysponuje w szczególności zakresem uznania poddanym jedynie ograniczonej kontroli sądowej, w trakcie analizy, która polega, w momencie kiedy ustalono, że spełnione zostało jedno z kryteriów wyłączenia na podstawie art. 81 ust. 3 WE, na wyważeniu korzyści, jakich należy spodziewać się z wprowadzenia w życie porozumienia, i niedogodności, jakie z niego wynikają dla konsumenta końcowego ze względu na jego wpływ na konkurencję; wyważenie to przybiera formę osiągania równowagi w świetle ogólnego interesu ocenianego na poziomie wspólnotowym.

(por. pkt 241–244)

15. Aby podlegać wyłączeniu na podstawie art. 81 ust. 3 WE, dane porozumienie winno przyczyniać się do polepszenia produkcji czy dystrybucji produktów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego. Wkład ten nie oznacza wszystkich korzyści, jakie czerpią z niego przedsiębiorstwa w nim uczestniczące, gdy chodzi o ich działalność, lecz z odczuwalnymi obiektywnymi korzyściami, jakie mogą rekompensować niedogodności, które z niego wynikają dla konkurencji.

Do Komisji należy zatem w pierwszej kolejności dokonanie analizy, czy argumenty faktyczne i dowody, jakie zostały jej przedstawione, ukazują w sposób przekonywający, że porozumienie, o którym mowa, umożliwi zyskanie odczuwalnych korzyści przy założeniu, że mogą one pojawić się nie tylko na rynku właściwym, lecz również na innych rynkach, i nie jest wymagane aby wynikały one bezpośrednio z porozumienia.

Takie podejście może pociągać za sobą prospektywną analizę, w którym to przypadku należy badać, czy w świetle przedstawionych argumentów faktycznych i dowodów wydaje się bardziej lub mniej prawdopodobne, że przedmiotowe porozumienie umożliwi przyniesienie odczuwalnych korzyści.

W drugiej kolejności do Komisji należy, w danym wypadku, dokonanie oceny, czy te odczuwalne obiektywne korzyści mogą zrekompensować niedogodności dla konkurencji wykazane w trakcie analizy przeprowadzonej na podstawie art. 81 ust. 1 WE.

Wreszcie kiedy zadaniem Komisji jest ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 81 ust. 3 WE, w ramach kontekstu prawnego i gospodarczego, jaki charakteryzuje sektor farmaceutyczny, gdzie konkurencja jest zakłócona z racji występowania uregulowań państwowych, ma ona obowiązek przeanalizowania ze szczególną uwagą argumentów i dowodów, które przedstawia jej podmiot gospodarczy powołujący się na to postanowienie.

(por. pkt 247–250, 276, 280, 298, 301)

16. Zgodnie z art. 233 akapit pierwszy WE Komisja zobowiązana jest do podjęcia środków, które zapewnią wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność decyzji rozstrzygającej w przedmiocie wniosku o wyłączenie wniesionego na podstawie rozporządzenia nr 17.

W tym celu, mimo że postępowanie w sprawie zgłoszenia przewidziane w rozporządzeniu nr 17 nie istnieje już pod rządami rozporządzenia nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 traktatu, do Komisji należy wypowiedzenie się w przedmiocie wniosku o wyłączenie, z odniesieniem się do sytuacji, jaka miała miejsce w dniu jego złożenia, w zakresie w jakim przysługuje jej prawo do rozpatrzenia tego wniosku.

(por. pkt 319, 320)