Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 19 grudnia 2013 r. – Siemens i in. przeciwko Komisji

Sprawy połączone C‑239/11 P, C‑489/11 P i C‑498/11 P

„Odwołanie — Konkurencja — Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Rynek przedsięwzięć odnoszących się do rozdzielnic z izolacją gazową — Podział rynku — Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 — Dowód naruszenia — Jednolite i ciągłe naruszenie — Przeinaczenie dowodów — Moc dowodowa oświadczeń sprzecznych z interesami składającego oświadczenie — Grzywny — Kwota wyjściowa — Rok odniesienia — Mnożnik odstraszający — Nieograniczone prawo orzekania — Równość traktowania — Prawo do obrony — Obowiązek uzasadnienia”

1. Odwołanie — Zarzuty — Błędna ocena stanu faktycznego — Niedopuszczalność — Kontrola oceny dowodów przez Trybunał — Wykluczenie, z wyjątkiem przypadku ich przeinaczenia (art. 256 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy) (por. pkt 38–46)

2. Odwołanie — Zarzuty — Zarzut skierowany przeciwko podstawie uzupełniającej — Zarzut nieistotny dla sprawy — Oddalenie (por. pkt 53, 54)

3. Odwołanie — Zarzuty — Niewystarczające lub sprzeczne uzasadnienie — Dopuszczalność (por. pkt. 67)

4. Odwołanie — Zarzuty — Błędna ocena okoliczności faktycznych i dowodów — Niedopuszczalność — Przestrzeganie zasad dotyczących ciężaru dowodu i jego rozkładu — Kwestia prawna (art. 256 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy) (por. pkt 128–130)

5. Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Dowód — Stopień dokładności wymagany od dowodów przyjętych przez Komisję — Ciężar dowodu (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 217–220)

6. Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Zakaz — Naruszenia — Porozumienia i uzgodnione praktyki stanowiące jednolite naruszenie — Przypisanie przedsiębiorstwu odpowiedzialności za całość naruszenia — Warunki (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 242–248)

7. Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Zakaz — Naruszenia — Dowód — Ciężar dowodu spoczywający na Komisji — Przedstawienie dowodu na podstawie szeregu poszlak i zbieżnych okoliczności poświadczających istnienie i czas trwania ciągłego zachowania antykonkurencyjnego — Brak dowodu w odniesieniu do określonych odcinków czasu w ramach rozpatrywanego całościowego okresu — Brak wpływu (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 264)

8. Odwołanie — Zarzuty — Zarzut podniesiony po raz pierwszy w odwołaniu — Niedopuszczalność (statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy) (por. pkt 287)

9. Konkurencja — Grzywny — Kwota — Ustalenie — Kryteria — Odstraszający charakter grzywny — Zastosowanie mnożnika — Uwzględnienie całkowitego obrotu danego przedsiębiorstwa — Granice (art. 101 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23) (por. pkt 298–301)

10. Konkurencja — Postepowanie administracyjne — Poszanowanie prawa do obrony — Zakres zasady — Granice — Prawo przedsiębiorstwa do przesłuchania świadków oskarżenia — Wyłączenie (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 317–319)

11. Postępowanie sądowe — Środki dowodowe — Przesłuchanie świadków — Swobodna ocena przysługująca Sądowi — Wpływ zasady prawa do rzetelnego procesu sądowego (regulamin postępowania przed Sądem, art. 68 § 1) (por. pkt 323–325)

12. Konkurencja — Grzywny — Kwota — Ustalenie — Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji — Kontrola sądowa — Nieograniczone prawo orzekania — Zakres (art. 261 TFUE, art. 263 TFUE; karta podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 31) (por. pkt. 333–337)

13. Konkurencja — Postepowanie administracyjne — Poszanowanie prawa do obrony — Dostęp do akt — Zakres — Odmowa przekazania dokumentu — Konsekwencje — Konieczność wprowadzenia w zakresie ciężaru dowodu spoczywającego na danym przedsiębiorstwie rozróżnienia między dokumentami obciążającymi a dokumentami odciążającymi (art. 101 ust. 1 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 27 ust. 2) (por. pkt 364–369)

14. Konkurencja — Grzywny — Decyzja nakładająca grzywny — Obowiązek uzasadnienia — Zakres — Wskazanie elementów oceny, które umożliwiły Komisji zmierzenie wagi i czasu trwania naruszenia (art. 296 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2, art. 23 ust. 3) (por. pkt 392–397)

Przedmiot

Odwołanie od wyroku Sądu (druga izba) z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie T‑110/07 Siemens przeciwko Komisji, którym oddalił on skargę wnoszącej odwołanie o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2006) 6762 wersja ostateczna z dnia 24 stycznia 2007 r. dotyczącej postępowania na podstawie art. 81 WE i art. 53 porozumienia EOG w sprawie kartelu na rynku przedsięwzięć odnoszących się do rozdzielnic z izolacją gazową lub, posiłkowo, o obniżenie kwoty nałożonej na tę spółkę grzywny – Naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego, prawa do obrony, zasady równego traktowania i obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie dowodów – Błędne zastosowanie zasad przedawnienia – Naruszenie art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej

Sentencja

1) Odwołania zostają oddalone.

2) Siemens AG, Mitsubishi Electric Corp. i Toshiba Corp. zostają obciążone kosztami postępowania.

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 19 grudnia 2013 r. – Siemens i in. przeciwko Komisji

Sprawy połączone C‑239/11 P, C‑489/11 P i C‑498/11 P

„Odwołanie — Konkurencja — Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Rynek przedsięwzięć odnoszących się do rozdzielnic z izolacją gazową — Podział rynku — Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 — Dowód naruszenia — Jednolite i ciągłe naruszenie — Przeinaczenie dowodów — Moc dowodowa oświadczeń sprzecznych z interesami składającego oświadczenie — Grzywny — Kwota wyjściowa — Rok odniesienia — Mnożnik odstraszający — Nieograniczone prawo orzekania — Równość traktowania — Prawo do obrony — Obowiązek uzasadnienia”

1. Odwołanie — Zarzuty — Błędna ocena stanu faktycznego — Niedopuszczalność — Kontrola oceny dowodów przez Trybunał — Wykluczenie, z wyjątkiem przypadku ich przeinaczenia (art. 256 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy) (por. pkt 38–46)

2. Odwołanie — Zarzuty — Zarzut skierowany przeciwko podstawie uzupełniającej — Zarzut nieistotny dla sprawy — Oddalenie (por. pkt 53, 54)

3. Odwołanie — Zarzuty — Niewystarczające lub sprzeczne uzasadnienie — Dopuszczalność (por. pkt. 67)

4. Odwołanie — Zarzuty — Błędna ocena okoliczności faktycznych i dowodów — Niedopuszczalność — Przestrzeganie zasad dotyczących ciężaru dowodu i jego rozkładu — Kwestia prawna (art. 256 TFUE; statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy) (por. pkt 128–130)

5. Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Dowód — Stopień dokładności wymagany od dowodów przyjętych przez Komisję — Ciężar dowodu (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 217–220)

6. Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Zakaz — Naruszenia — Porozumienia i uzgodnione praktyki stanowiące jednolite naruszenie — Przypisanie przedsiębiorstwu odpowiedzialności za całość naruszenia — Warunki (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 242–248)

7. Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki — Zakaz — Naruszenia — Dowód — Ciężar dowodu spoczywający na Komisji — Przedstawienie dowodu na podstawie szeregu poszlak i zbieżnych okoliczności poświadczających istnienie i czas trwania ciągłego zachowania antykonkurencyjnego — Brak dowodu w odniesieniu do określonych odcinków czasu w ramach rozpatrywanego całościowego okresu — Brak wpływu (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 264)

8. Odwołanie — Zarzuty — Zarzut podniesiony po raz pierwszy w odwołaniu — Niedopuszczalność (statut Trybunału Sprawiedliwości, art. 58 akapit pierwszy) (por. pkt 287)

9. Konkurencja — Grzywny — Kwota — Ustalenie — Kryteria — Odstraszający charakter grzywny — Zastosowanie mnożnika — Uwzględnienie całkowitego obrotu danego przedsiębiorstwa — Granice (art. 101 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23) (por. pkt 298–301)

10. Konkurencja — Postepowanie administracyjne — Poszanowanie prawa do obrony — Zakres zasady — Granice — Prawo przedsiębiorstwa do przesłuchania świadków oskarżenia — Wyłączenie (art. 101 ust. 1 TFUE) (por. pkt 317–319)

11. Postępowanie sądowe — Środki dowodowe — Przesłuchanie świadków — Swobodna ocena przysługująca Sądowi — Wpływ zasady prawa do rzetelnego procesu sądowego (regulamin postępowania przed Sądem, art. 68 § 1) (por. pkt 323–325)

12. Konkurencja — Grzywny — Kwota — Ustalenie — Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji — Kontrola sądowa — Nieograniczone prawo orzekania — Zakres (art. 261 TFUE, art. 263 TFUE; karta podstawowych Unii Europejskiej, art. 47; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 31) (por. pkt. 333–337)

13. Konkurencja — Postepowanie administracyjne — Poszanowanie prawa do obrony — Dostęp do akt — Zakres — Odmowa przekazania dokumentu — Konsekwencje — Konieczność wprowadzenia w zakresie ciężaru dowodu spoczywającego na danym przedsiębiorstwie rozróżnienia między dokumentami obciążającymi a dokumentami odciążającymi (art. 101 ust. 1 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 27 ust. 2) (por. pkt 364–369)

14. Konkurencja — Grzywny — Decyzja nakładająca grzywny — Obowiązek uzasadnienia — Zakres — Wskazanie elementów oceny, które umożliwiły Komisji zmierzenie wagi i czasu trwania naruszenia (art. 296 TFUE; rozporządzenie Rady nr 1/2003, art. 23 ust. 2, art. 23 ust. 3) (por. pkt 392–397)

Przedmiot

Odwołanie od wyroku Sądu (druga izba) z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie T‑110/07 Siemens przeciwko Komisji, którym oddalił on skargę wnoszącej odwołanie o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2006) 6762 wersja ostateczna z dnia 24 stycznia 2007 r. dotyczącej postępowania na podstawie art. 81 WE i art. 53 porozumienia EOG w sprawie kartelu na rynku przedsięwzięć odnoszących się do rozdzielnic z izolacją gazową lub, posiłkowo, o obniżenie kwoty nałożonej na tę spółkę grzywny – Naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego, prawa do obrony, zasady równego traktowania i obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie dowodów – Błędne zastosowanie zasad przedawnienia – Naruszenie art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej

Sentencja

1) Odwołania zostają oddalone.