PL
ZbiórOrzeczeń
ECLI:EU:F:2010 :17 1WYROK SĄDU D O SPRAW S ŁUŻBY PU BLICZNEJ
(pierwsza izba)
z dnia 9 marca 2010 r.
Sprawa F-26/09
N
pr zeciwko
Parlamentowi Europejskiemu
Służba publiczna — Urzędnicy — Skarga o odszkodowanie — Dopuszczalność — Mobbing — 
Obowiązek staranności — Krzy wda
Pr zedmiot:Skarga wniesiona na podstawie art. 236 WE i art. 152 EWEA, w której N żąda zasądzenia 
od Parlamentu na jej rzecz kw oty 12 000  EUR t ytułem n aprawienia szkody spowodowanej, 
po pierwsze, nękaniem i mobbingiem, których była ofiarą w okresie od dnia 16 sierpnia 
2006 r. do dnia 1 maja 2007 r., a po dr ugie, odmową w szczęcia w ewnętrznego 
dochodzenia ad ministracyjnego przez niezależny organ.
Or zec zenie:Parlament w y płaci skarżącej odszkodowanie w w ysokości 2 000  EUR. W pozostałym 
zakresie skarga zostaje oddalona. Parlament pokry wa własne ko szty oraz trzy czwarte 
kosztów poniesionych przez skarżącą. Skarżąca pokry wa jedną czwartą własnych ko sztów.
Stresz c zenie
1. Urzędnicy — Skarga — Akt niekorzystny — Pojęcie — Brak podjęcia działania wymaganego zgodnie 
z regulaminem p racowniczym — Bezczynność instytucji w zakresie wspomagania jej urzędników — 
Wykluczenie — Wyjątek
(regulamin pracowniczy, art. 24, 90, 91)
2. Urzędnicy — Mobbing — Pojęcie — Zachowanie zm ierzające do zdyskredytowania zainteresowanego 
lub do pogorszenia jego warunków pracy — Wymóg powtarzalnego charakteru zachowania
(regulamin pracowniczy, art. 12a ust. 3)
3. Urzędnicy — Mobbing — Pojęcie — Sprawozdanie z oceny zawierające negatywne, lecz nie przykre, 
komentarze pod adresem urzędnika — Wykluczenie
(regulamin pracowniczy, art. 12a ust. 3)
4. Urzędnicy — Skarga — Termin — Wniosek o odszkodowanie skierowany do instytucji — 
Dochowanie rozsądnego terminu
(regulamin pracowniczy, art. 90)
5. Urzędnicy — Ocena — Sprawozdanie z oceny — Brak ustalenia celów
2 ECLI:EU:F:2010 :17STRESZCZ ENIE–SPRAWAF-26/09
N PR ZECIWKOPARLAMENTOWI
6. Urzędnicy — Skarga — Skarga o odszkodowanie i o zadośćuczynienie — Stwierdzenie nieważności 
zaskarżonego aktu, niezapewniające stosownego zadośćuczynienia krzywdzie
(regulamin pracowniczy, art. 91)
1. Co do zasady do urzędnika, który uważa, że m a prawo powoły wać się na ar t. 24 r egulaminu 
pracowniczego, należy złożenie wniosku o udzielenie wsparcia do instytucji, w której jest zatrudniony. 
Jedynie niektóre szczególne okoliczności mogą zobowiązy wać instytucję wspólnotową do podjęcia 
określonego działania w spierającego bez wcześniejszego w niosku z ainteresowanego, lecz z własnej 
inicjaty w y. W braku t akich o koliczności, powstrzymanie się instytucji od u dzielenia z własnej 
inicjaty w y w sparcia urzędnikom i pracownikom n ie stanowi aktu niekorzystnego. W tym w zględzie, 
w przypadku, gdy urzędnik żąda n aprawienia s zkody w y nikającej z naruszenia p rzez instytucję 
obowiązku w spomagania, dopuszczalność żądań odszkodowawczych zależy od istnienia o dmownej 
decyzji w przedmiocie wniosku o udzielenie wsparcia w chwili, gdy te zostały przedstawione.
Nie m oże być interpretowane jako w niosek o udzielenie wsparcia na podstawie art. 24 r egulaminu 
pracowniczego p ismo, w którym u rzędnik zwrócił się do o rganu p owołującego z wnioskiem 
o odszkodowanie ze względu na m obbing i naruszenie obowiązku s taranności. Tym b ardziej nie 
można uznać za wniosek o udzielenie wsparcia zażalenia m ającego na celu uzyskanie naprawienia 
szkody w y nikającej z naruszenia obowiązku w spomagania.
(zob. pkt 47–49)
Odesłanie:
Trybunał: sprawa 229/84 S omme rlatte przeciwko K omisji, 12 czerwca 1986 r., Rec. s. 1805 , pkt 20
Sąd Pierwszej Instancji: sprawy p ołączone T-90/07 P i T-99/07 P Belgia i Komisja przeciwko G enette, 18 grudnia 
2008 r., Zb.Orz. s. II-3859 , pkt 101–103
Sąd do spraw S łużby Publicznej: sprawa F-91/05 F rankin i in. przeciwko K omisji, 31 maja 2006 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-25, II-A-1-83, pkt 24
2. Artykuł 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego definiuje m obbing jako „niewłaściwe zachowanie”, 
które w y maga dla jego w y kazania, spełnienia dwóch ku mulaty wnych przesłanek. Pierwsza przesłanka 
dotyczy istnienia sposobu zachowania, w y powiedzi ustnych i pisemnych, gestów lub innych działań, 
które mają miejsce „na przestrzeni pewnego okresu, powtarza[ją] się lub ma[ją] charakter ciągły” – co 
oznacza, że m obbing trzeba rozumieć jako p roces rozciągający się w czasie i zakładający istnienie 
działań p owtarzających się lub ciągłych – i są „podejmowane ?w s posób? u myśln?y?”. Druga 
przesłanka, oddzielona od pierwszej przyimkiem „[i]”, w ymaga, by ten sposób zachowania, w ypowiedzi 
ustne i pisemne, gesty lub inne działania godziły w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub 
psychiczną da nej osoby. Z tego, że przymiotnik „umyśln?y?” dotyczy pierwszej przesłanki, a nie 
drugiej, można w y snuć podwójny w niosek. P o pierwsze, sposób zachowania, w y powiedzi ustne 
i pisemne, gesty lub inne działania, o których m owa w art. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego, 
muszą mieć charakter dobrowolny, co w y klucza z jego zakresu stosowania działania, które mają miejsce 
przypadkowo. Po dr ugie, nie w y maga się natomiast, by ten sposób zachowania, w y powiedzi ustne 
i pisemne, gesty lub inne działania były podejmowane z zamiarem g odzenia w osobowość, godność 
lub integralność fizyczną lub psychiczną da nej osoby. Innymi słow y, może m ieć m iejsce m obbing 
w rozumieniu ar t. 12a ust. 3 regulaminu pracowniczego w przypadku, gdy sprawca m obbingu nie 
zamierza poprzez swoje działania dyskredytować ofiary lub rozmyślnie obniżać jej warunków pracy. 
Wystarczy tylko, by te działania, o ile zostały dokonane dobrowolnie, obiekty wnie pociągały za sobą 
takie kon sekwencje.
ECLI:EU:F:2010 :17 3STRESZCZ ENIE–SPRAWAF-26/09
N PR ZECIWKOPARLAMENTOWI
(zob. pkt 72)
Odesłanie:
Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F-52/05 Q przeciwko K omisji, 9 grudnia 2008 r., Zb.Orz.SP s. I-A-1-409, 
II-A-1-2235 , pkt 135, odwołanie w toku p rzed Sądem U nii Europejskiej, sprawa T-80/09 P
3. W p rzypadku, gdy Sąd do spraw Służby Publicznej stwierdził nieważność sprawozdania z oceny 
urzędnika z tego względu, między innymi, że ad ministracja przystąpiła do oceny zainteresowanego, nie 
określając wcześniej dla niego celów, taka n iezgodność z prawem, choć niepożądana, nie może sama 
w sobie być uznana za świadczącą o zachowaniu o charakterze mobbingu. Podobnie okoliczność, że 
sprawozdanie z oceny zawiera n egaty wne ko mentarze pod adr esem u rzędnika, nie m oże zostać 
zakwalifikowana jako m obbing, jeśli te ko mentarze pozostają w granicach szerokiego zakresu uznania 
oceniającego, a w szczególności nie przekraczają granicy przykrej czy raniącej krytyki w zględem s amej 
osoby zainteresowanego.
(zob. pkt 86)
4. Jeżeli urzędnik zakwestionował zgodność z prawem s wojego sprawozdania z oceny w terminie do 
wniesienia skargi oraz jeżeli żądania odszkodowawcze zostały przedstawione w rozsądnym terminie od 
chwili, gdy powziął wiedzę o tym sprawozdaniu, ma on p rawo przedstawić w odrębnym piśmie żądania 
zmierzające do uzyskania napraw y r zekomej szkody spowodowanej tym aktem.
(zob. pkt 96)
Odesłanie:
Sąd Pierwszej Instancji: sprawy p ołączone T-78/96 i T-170/96 W przeciwko K omisji, 28 maja 1998 r., RecFP 
s. I-A-239, II-745, pkt 159; sprawa T-324/02 Mc Auley przeciwko R adzie, 17 grudnia 2003 r., RecFP s. I-A-337, 
II-1657 , pkt 92, 96 ; sprawa T-503/04 P essoa e Costa przeciwko K omisji, 19 października 2006 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-2-237, II-A-2-139, pkt 58, 59
Sąd do spraw S łużby Publicznej: sprawa F-125/05 T sarnavas przeciwko K omisji, 1 lutego 2007 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-43, II-A-1-231, pkt 69–71
5. Oceniający, który by ocenić urzędnika, nie bierze pod uwagę okoliczności, że urzędnikowi temu nie 
ustalono w cześniej żadnego celu na okres objęty oceną, dopuszcza się oczy wistego błędu w ocenie 
i narusza obowiązek staranności.
(zob. pkt 95)
Odesłanie:
Sąd do spraw S łużby Publicznej: sprawa F-71/08 N  przeciwko P arlamentowi, 10 listopada 2009 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-429, II-A-1-2319
6. Zasada, zgodnie z którą stwierdzenie nieważności zaskarżonego przez urzędnika a ktu ad ministracji 
stanowi samo w sobie stosowne i co do zasady w y starczające zadośćuczynienie wszelkiej doznanej 
krzy wdy, dopuszcza pewne w y jątki. Tym samym stwierdzenie nieważności niezgodnego z prawem a ktu 
administracji nie m oże stanowić pe łnego zadośćuczynienia doznanej krzy wdy, jeśli akt ten zawierał 
w yraźnie negaty wne oceny zdolności skarżącego, kt óre m ogły go kr zy wdzić, jeśli niezgodność 
z prawem, której się dopuszczono j est szczególnej wagi lub jeśli stwierdzenie nieważności aktu jest 
pozbawione jakiejkolwiek skuteczności.
4 ECLI:EU:F:2010 :17STRESZCZ ENIE–SPRAWAF-26/09
N PR ZECIWKOPARLAMENTOWI
(zob. pkt 101–103, 105 , 107 )
Odesłanie:
Trybunał: sprawa C-343/87 C ulin przeciwko K omisji, 7 lutego 1990 r., Rec. s. I-225, pkt 25–29
Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T-60/94 P ierrat przeciwko T rybunałowi Sprawiedliwości, 26 stycznia 1995 r., RecFP 
s. I-A-23, II-77, pkt 62; sprawa T-197/98 R udolf przeciwko K omisji, 23 marca 2000 r., RecFP s. I-A-55, II-241, 
pkt 98; sprawa T-328/01 R obinson p rzeciwko P arlamentowi, 21 stycznia 2004 r., RecFP s. I-A-5, II-23, pkt 79; sprawa 
T-16/03 F errer de M oncada p rzeciwko K omisji, 30 września 2004 r., Zb.Orz.SP s. I-A-261, II-1163 , pkt 68; sprawy 
połączone T-155/03, T-157/03 i T-331/03 C wik przeciwko K omisji, 13 grudnia 2005 r., Zb.Orz.SP s. I-A-411, 
II-1865 , pkt 205, 206
Sąd do spraw S łużby Publicznej: sprawa F-42/06 Su ndholm p rzeciwko K omisji, 13 grudnia 2007 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-437, II-A-1-2499 , pkt 44; sprawa F-46/07 T zirani przeciwko K omisji, 22 października 2008 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-323, II-A-1-1773 , pkt 223; sprawa F-27/08 S imões Dos Santos przeciwko O HIM, 5 maja 2009 r., Zb.Orz.SP 
s. I-A-1-113, II-A-1-613, pkt 142, 143, odwołanie w toku p rzed Sądem U nii Europejskiej, sprawa T-260/09 P; sprawy 
połączone F-99/07 i F-45/08 B ernard p rzeciwko E uropolowi, 7 lipca 2009 r., Zb.Orz.SP s. I-A-1-233, II-A-1-1267 , 
pkt 106