Wyrażenie „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku” użyte w art. 11 ust. 2 Abkommen zwischen der Republik Österreich und der Bundesrepublik Deutschland zur Vermeidung der Doppelbesteuerung auf dem Gebiet der Steuern vom Einkommen und vom Vermögen (umowy zawartej między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału) należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje ono papierów wartościowych, których warunki emisji można streścić w następujący sposób: owe papiery wartościowe dają prawo do wypłaty rocznej należności według stałego oprocentowania ich wartości nominalnej; jeżeli roczna należność może doprowadzić do straty bilansowej, kwota tej wypłaty zostaje odpowiednio obniżona; tymczasem te papiery wartościowe w czasie ich obowiązywania przyznają prawo do wypłaty zaległości w ciągu kolejnych lat, o ile wyrównanie to nie powoduje straty bilansowej; zapłata odsetek i wypłata zaległości mają pierwszeństwo w stosunku do tworzenia rezerw i wypłat poręczycielom; kapitał uzyskany przez emitenta w zamian za te papiery wartościowe jest zwracany w kwocie odpowiadającej ich wartości nominalnej; jeżeli bilans wykazuje stratę, podlegająca zwrotowi kwota wierzytelności zostaje niemniej odpowiednio zmniejszona. W takim przypadku różnica pomiędzy wartością nominalną papieru wartościowego jest uzupełniana w ciągu kolejnych lat, o ile nie powoduje to straty bilansowej; te papiery wartościowe nie przyznają prawa udziału w dochodach z likwidacji spółki emitującej oraz spółka emitująca ma prawo do wypowiedzenia, jeżeli papiery wartościowe przestają stanowić podstawę do odliczeń podatkowych.

Owe papiery wartościowe można bowiem uznać za obligacje szczególnego rodzaju. Z warunków ich emisji wynika, że z ich tytułu wypłacane są odsetki obliczane według stałej stopy procentowej od ich wartości nominalnej. Ich szczególny charakter polega jednak w istocie na tym, że wypłata odsetek zostaje zmniejszona, a nawet zawieszona, jeżeli wskutek takiej wypłaty spółka emitująca zamknie swój rok obrachunkowy ze stratą, a następnie staje się ona wypłatą zaległości, jeżeli spółka ta ponownie osiągnie zyski, pod warunkiem iż taka wypłata zaległości nie powoduje straty.

W odniesieniu najpierw do zwykłego znaczenia, jakie należy przypisywać wyrażeniu „udział w zysku”, zarówno język potoczny, jak i powszechnie przyjęte standardy rachunkowości odsyłają do znaczenia, które oznacza co do zasady prawo do części pozytywnych wyników rocznej działalności danego przedsiębiorstwa.

Ponadto wyrażenie „udział w zysku” jest zazwyczaj powiązane ze zmiennością i nieprzewidywalnością będącymi nieodłącznymi elementami rocznego wyniku każdej ryzykownej działalności gospodarczej. Udział w zyskach danego roku obrachunkowego oznacza także zasadniczo prawo do otrzymania kwoty nieokreślonej na początku roku, która może zmieniać się z roku na rok, a nawet wynieść zero.

Wyrażenie „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku” odnosi się więc do produktów finansowych, których wynagrodzenie zmienia się, przynajmniej częściowo, w zależności od wysokości rocznych zysków dłużnika.

Wykładnię taką potwierdza analiza kontekstowa oraz analiza celu postanowień, w których znajduje się wyrażenie „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku”.

Następnie w odniesieniu do kontekstu wyrażenie to zostało wprowadzone w art. 11 ust. 2 umowy austriacko-niemieckiej przed wyliczeniem mającym na celu zilustrowanie tego wyrażenia, w którym to wyliczeniu znajdują się trzy rodzaje instrumentów finansowych, których wspólną cechą charakterystyczną jest ich wynagrodzenie, które ma się zmieniać w zależności od rocznych zysków emitenta.

Wreszcie w odniesieniu do celu postanowień, w których użyto wyrażenia „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku”, należy zauważyć, że art. 11 ust. 2 umowy austriacko-niemieckiej stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 11 ust. 1 tej umowy zasady rozdziału pomiędzy umawiającymi się państwami ich kompetencji podatkowych, zgodnie z którą odsetki co do zasady podlegają opodatkowaniu jedynie w państwie miejsca zamieszkania lub siedziby osoby do nich uprawnionej. Ów stanowiący odstępstwo przepis pozwala, aby odsetki wynikające z wierzytelności powiązanych z udziałem w zyskach były „również” opodatkowane w państwie ich pochodzenia. Do państwa miejsca zamieszkania lub siedziby osoby uprawnionej do tych odsetek należy wówczas wyeliminowanie podwójnego opodatkowania poprzez zaliczenie już pobranego podatku u źródła na poczet innych podatków należnych od wierzyciela.

Biorąc pod uwagę tę ogólną systematykę oraz cel umowy austriacko-niemieckiej, który polega na uniknięciu w miarę możliwości podwójnego opodatkowania w wymiarze prawnym w sytuacjach transgranicznych pomiędzy umawiającymi się państwami, kryterium pozwalające na odstąpienie od uzgodnionego rozdziału kompetencji podatkowych, czyli istnienie udziału w zyskach, należy interpretować w sposób ścisły, tak jak wskazano powyżej.

Szeroka wykładnia wyrażenia „udział w zysku” użytego w art. 11 ust. 2 rzeczonej umowy mogłaby bowiem ograniczyć zakres art. 11 ust. 1 tej umowy, który to przepis poprzez wprowadzenie ścisłego rozdziału kompetencji w zakresie opodatkowania odsetek służy zapobieganiu jakiemukolwiek podwójnemu opodatkowaniu, podczas gdy zastosowanie wskazanego art. 11 ust. 2 powoduje podwójne opodatkowanie, którego szkodliwe skutki dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego są zmniejszone jedynie przez zasadę wykładni przewidzianą w art. 23 ust. 1 lit. b) i art. 23 ust. 2 lit. b) tej umowy.

(zob. pkt 12, 32, 40–44, 48–50, 54; pkt 1 sentencji)