*
PL
ZbiórOrzeczeń
*
ECLI:EU:F:2013 :64 1WYROK SĄDU D O SPRAW S ŁUŻBY PU BLICZNEJ UN II EUROPEJSKIEJ (druga izba)
z dnia 16 maja 2013 r. 
Język postępowania: włoski.Służba publiczna — Zabezpieczenie społeczne — Poważna choroba — Pojęcie — Hospitalizacja — 
Przejęcie ko sztów leczenia — Bezpośrednia zapłata przez biuro ds. rozliczeń — Brak w OPW 
maksymalnej kw oty zwrotu ko sztów pobytu — Obowiązek uprzedniego poinformowania głównego 
ubezpieczonego w przypadku z aw yżonej faktury
W sprawie F-104/10
mającej za przedmiot skargę wniesioną na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do 
traktatu EWEA na mocy jego art. 106a,
Mario Alberto de P retis Cagnodo, były urzędnik Komisji Europejskiej,
Serena T r ampuz de P retis Cagnodo, jego małżonka,
zamieszkali w Trieście (Włochy), reprezentowani przez adwokata C. Falagianiego,
strona skarżąca,
przeciwko
Komisji Europejskiej, reprezentowanej przez J. Curralla oraz D. Martina, działających w charakterze 
pełnomocników, wspieranych przez adwokata A. Dal Ferra,
strona pozwana,
SĄD D O SPRAW S ŁUŻBY PU BLICZNEJ (druga izba),
w składzie: I. Rofes i Pujol (sprawozdawca), prezes, I. Boruta i K. Bradley, sędziowie,
sekretarz: J. Tomac, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozpraw y w dniu 21 czerwca 2012 r.,
w ydaje następujący
Wyrok
1 Pismem , które wpłynęło do sekretariatu Sądu w dniu 21 października 2010 r., M.A. de Pretis Cagnodo 
i jego m ałżonka S . Trampuz de Pretis Cagnodo wnieśli niniejszą skargę o stwierdzenie nieważności 
odmownej decyzji biura d s. rozliczeń w Isprze (Włochy, zwanego da lej „biurem d s. rozliczeń”)
2 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
 wspólnego s ystemu u bezpieczenia c horobowego ( zwanego da lej „systemem u bezpieczenia”), 
w ynikającej z rozliczenia n r 10 z dnia 1 października 2009 r., w sprawie zwrotu 100 % ko sztów 
hospitalizacji skarżącej, poniesionych od dnia 13 lutego 2009 r. do dnia 25 marca 2009 r., oraz 
obciążającej skarżącego kw otą 28 800  EUR z tytułu ko sztów pobytu w szpitalu uznanych za zaw yżone.
Ramy prawne
2 Artykuł 72 r egulaminu pracowniczego urzędników U nii Europejskiej (zwanego da lej „regulaminem 
pracowniczym”), w wersji znajdującej zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi:
„1.Urzędnik, jego małżonek, o ile nie jest on u prawniony do świadczeń tego samego rodzaju oraz w tej 
samej w ysokości na podstawie innych przepisów ustawow ych lub w y konawczych, jego dzieci oraz inne 
osoby pozostające na jego utrzymaniu w rozumieniu art. 2 załącznika VII są ubezpieczeni na w y padek 
choroby do w y sokości 80 % p oniesionych w y datków, zgodnie z przepisami przyjętymi w drodze 
porozumienia m iędzy instytucjami [Unii] p o z asięgnięciu o pinii K omitetu d s. R egulaminu 
Pracowniczego. Stawka ta jest podw yższona do 85 % w następujących przypadkach: kon sultacji i wizyt 
lekarskich, z abiegów c hirurgicznych, h ospitalizacji, lekarstw, badań radi ologicznych, a naliz, b adań 
laboratoryjnych i protez przepisanych przez lekarza, z w yjątkiem p rotez dentystycznych. W przypadku 
gruźlicy, choroby H einego-Medina, choroby no wotworowej, choroby umysłowej i innych schorzeń 
uznanych p rzez o rgan p owołujący za równie p oważne o raz w przypadku w czesnych b adań 
przesiewow ych m ających na celu w y krycie ewentualnej choroby, oraz w przypadku p orodu stawka ta 
jest podw yższona do 100 %. Jednakże stawka z wrotu ko sztów w w ysokości 100 % nie ma zastosowania, 
gdy w przypadku c horoby zawodowej lub w y padku z astosowanie znajduje art. 73.
[…]
2. Przepisy ust. 1 m ają zastosowanie do u rzędnika t akże po zakończeniu jego służby, jeżeli 
kontynuował on s łużbę w [Unii] do ukończenia 63 roku ż ycia lub pobiera rentę inwalidzką. Wysokość 
składki obliczana jest na podstawie kw oty eme rytury lub renty.
[…]
2a. Przepisy ust. 1 m ają także zastosowanie wobec następujących osób, o ile nie w y konują pracy 
zarobkowej:
(i) byłych urzędników pobierających eme ryturę za w y sługę lat, kt órzy zakończyli służbę w [Unii] 
przed ukończeniem 63 lat,
[…]”.
3 Na podstawie art. 27 r ozporządzenia R ady (WE, Euratom) nr 1605 /2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. 
w sprawie rozporządzenia finansowego m ającego zastosowanie do budżetu o gólnego W spólnot 
Europejskich (Dz.U. L 248, s. 1):
„1.Środki budżetowe w y korzysty wane są zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, to znaczy 
zgodnie z zasadami gospodarności, w ydajności i skuteczności.
2. Zasada g ospodarności w y maga, aby zasoby w y korzystane przez instytucję do prowadzenia w łasnej 
działalności były u dostępniane w odpowiednim c zasie, w stosownej ilości i jakości oraz po 
najkorzystniejszej cenie.
Zasada w y dajności związana jest z najkorzystniejszą zależnością m iędzy w y korzystanymi zasobami 
a osiągniętym w y nikiem.
ECLI:EU:F:2013 :64 3WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Zasada s kuteczności związana jest z realizowaniem o kreślonych c elów o raz z osiąganiem 
zaplanowanych skutków.
[…]”.
4 Artykuł 36 regulaminu postępowania stanowi:
„Jeżeli skarga nie spełnia w y magań w y mienionych w art. 35 § 1 lit. a), b) i c) lub w art. 35 § 2 lub 5, 
sekretarz w y znacza rozsądny termin n a jej poprawienie. Jeżeli skarżący n ie p oprawi skargi 
w w yznaczonym t erminie, Sąd d ecyduje, czy n iespełnienie tych w y magań p ociąga za sobą 
niedopuszczalność skargi”.
5 Artykuł 1 wspólnych przepisów dotyczących ubezpieczenia chorobowego urzędników Unii Europejskiej 
(zwanych da lej „wspólnymi przepisami”), o których m owa w art. 72 r egulaminu pracowniczego, ma 
następujące brzmienie:
„Zgodnie z art. 72 r egulaminu p racowniczego u stanawia s ię w spólny system u bezpieczenia 
chorobowego d la instytucji W spólnot Europejskich. S ystem t en g warantuje o sobom w nim 
ubezpieczonym, w granicach i na warunkach określonych w niniejszych przepisach i w ogólnych 
przepisach w y konawczych przyjętych na podstawie ar t. 52 n iniejszych przepisów, zwrot ko sztów 
poniesionych z powodu choroby, w ypadku lub macierzyństwa, a także zasiłek pogrzebow y.
Osobami uprawnionymi do świadczeń są: główni ubezpieczeni i osoby objęte ochroną ubezpieczeniową 
w ramach ubezpieczenia głównego ubezpieczonego.
[…]”.
6 Artykuł 2 wspólnych przepisów stanowi:
„[…]
3. Objęci [systemem u bezpieczenia] są:
— byli urzędnicy, pracownicy tymczasowi, otrzymujący eme ryturę za w y sługę lat,
— […]”.
7 Artykuł 12 w spólnych przepisów stanowi:
„Do osób objętych ubezpieczeniem g łównej osoby ubezpieczonej, zgodnie z warunkami określonymi 
w art. 13 i 14, należą:
— małżonek głównego ubezpieczonego, o ile sam n ie jest głównym u bezpieczonym w [systemie 
ubezpieczenia];
— […]”.
8 Na podstawie art. 20 w spólnych przepisów, który ustanawia ogólne zasady zwrotu ko sztów:
„1.W c elu zachowania równowagi finansowej [systemu ubezpieczenia] i w trosce o przestrzeganie 
stosowania zasady zabezpieczenia społecznego leżącej u podstaw ar t. 72 r egulaminu pracowniczego 
maksymalne kw oty zwrotu ko sztów za niektóre świadczenia m ogą zostać określone w ogólnych 
przepisach w y konawczych.
4 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Jeżeli koszty poniesione przez głównego ubezpieczonego są niższe od w y sokości kw oty maksymalnej, to 
kwotę zwrotu oblicza się na podstawie w y sokości poniesionych w y datków.
2. W p rzypadku ś wiadczeń, dla kt órych nie określono m aksymalnej kw oty zwrotu ko sztów, część 
kosztów, którą uważa się za nadmierną [zaw yżoną] w porównaniu ze zw ykłymi ko sztami w kraju, 
w którym je poniesiono, nie podlega zwrotowi. Cz ęść ko sztów, którą uważa się za nadmierną 
[zaw yżoną], jest określana dla ka żdego przypadku z osobna przez biuro ds. rozliczeń [systemu 
ubezpieczenia] po zasięgnięciu opinii lekarza urzędowego [orzecznika].
[…]
6. Zgodnie z art. 72 u st. 1 regulaminu pracowniczego stawka z wrotu ko sztów w w ysokości 100 % m a 
zastosowanie w przypadku g ruźlicy, choroby H einego – M edina (polio), choroby no wotworowej, 
choroby umysłowej i innych schorzeń uznanych przez organ powołujący za równie poważne po 
zasięgnięciu opinii lekarza urzędowego biura ds. rozliczeń [systemu ubezpieczenia].
Opinia ta jest w y dawana na podstawie ogólnych kr yteriów u stalonych w ogólnych p rzepisach 
w ykonawczych i po kon sultacji z komisją lekarską [Radą Lekarską] [systemu ubezpieczenia].
[…]”.
9 Artykuł 30 w spólnych przepisów przewiduje:
„1.Zaliczki m ogą zostać przyznane głównym u bezpieczonym, aby umożliwić im p okrycie większych 
w ydatków. Są on e głównie udzielane w formie przejęcia ko sztów leczenia szpitalnego.
2. Zaliczki n a ko szty leczenia są odzyskiwane od całej kw oty należnej głównemu ubezpieczonemu 
w ramach [systemu ubezpieczenia] od w y nagrodzenia lub eme rytury i renty lub ka żdej innej kw oty 
należnej głównemu ubezpieczonemu od instytucji bądź od renty rodzinnej po śmierci głównego 
ubezpieczonego […]”.
10 Zgodnie z art. 35 w spólnych przepisów:
„[…]
2. Przed podjęciem d ecyzji w sprawie sprzeciwu [zażalenia] złożonego na podstawie ar t. 90 u st. 2 
regulaminu pracowniczego organ powołujący lub, zależnie od przypadku, Rada A dministracyjna 
[systemu ubezpieczenia], zasięga opinii Komitetu Zarządzającego [systemu ubezpieczenia].
[…]”.
11 Artykuł 36 w spólnych przepisów stanowi:
„Zarządzanie systemem j est zapewniane przez Komitet Zarządzający, Biuro C entralne, biura d s. 
rozliczeń i komisję lekarską [Radę Lekarską]”.
12 Artykuł 41 w spólnych przepisów stanowi:
„Komisja lekarska [Rada L ekarska], w skład kt órej wchodzi po jednym lekarzu urzędow ym [orzeczniku] 
z każdej instytucji i lekarze urzędowi [orzecznicy] poszczególnych biur ds. rozliczeń, wspiera K omitet 
Zarządzania [Zarządzający] w jego pracach.
ECLI:EU:F:2013 :64 5WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Komitet Zarządzający może zasięgać opinii ko misji lekarskiej [Rady Lekarskiej] we wszystkich sprawach 
dotyczących kw estii me dycznych, kt óre pojawiają się w ramach [systemu ubezpieczenia]. Komitet 
zbiera s ię na w niosek K omitetu Z arządzającego lub Biura C entralnego lub na w niosek jednego 
z lekarzy urzędow ych [orzeczników] biur ds. rozliczeń i w ydaje swoją opinię w w yznaczonym 
terminie”.
13 W o dniesieniu do zatwierdzania płatności i ich kon troli art. 43 w spólnych przepisów stanowi:
„1.Realizacja przychodów i w ydatków [systemu ubezpieczenia] odby wa się, odpowiednio, zgodnie 
z przepisami rozporządzenia [nr 1605 /2002 ], w szczególności jego art. 60.
2. […]
3. Biuro Centralne prowadzi kon trole ex post lub zleca ich przeprowadzanie w celu
— upewnienia się, że transakcje przeprowadzane przez biura d s. rozliczeń są zgodne z prawem, 
prawidłowe i zgodne z zasadami rzetelnego zarządzania finansami,
[…]”.
14 Artykuł 52 w spólnych przepisów stanowi:
„1.Zgodnie z art. 72 u st. 1 akapit trzeci regulaminu pracowniczego instytucje przekazują Komisji 
[Europejskiej], na mocy ogólnych przepisów w y konawczych, u prawnienia dotyczące określania zasad 
regulujących zwrot ko sztów w celu zachowania r ównowagi finansowej [systemu u bezpieczenia] 
i poszanowania zasady zabezpieczenia społecznego leżącej u podstaw ar t. 72 u st. 1 akapit pierwszy 
regulaminu pracowniczego.
[…]”.
15 Cześć II r ozdział 2 pkt 1.3 ogólnych przepisów w y konawczych (zwanych da lej „OPW”) przyjętych przez 
Komisję Europejską na podstawie ar t. 52 w spólnych przepisów, który dotyczy warunków zwrotu 
kosztów w przypadku leczenia szpitalnego, w kwestii stawki zwrotu stanowi:
„Koszty ka żdego pobytu uznawanego za hospitalizację są zwracane w 85% w przypadku z abiegu 
chirurgicznego lub leczenia szpitalnego.
Stawka refundacji w ynosi 100 %: w przypadku:
— ciężkiej [poważnej] choroby;
— […]
— długotrwałej hospitalizacji; refundowane są ko szty pobytu trwającego ponad 30 kolejnych dni po 
zaopiniowaniu przez lekarza orzecznika”.
16 Wyżej w ymieniony pkt 1.3 OPW stanowi w odniesieniu do warunków zwrotu ko sztów:
„Aby uzyskać refundację za pobyt w szpitalu, należy przekazać dokumentację me dyczną lekarzowi 
orzecznikowi z biura rozliczeniowego.
6 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
— Koszty pobytu:
Koszty pobytu, tj. całodziennego u trzymania, usług i opłat są refundowane n a podstawie 
rzeczy wiście poniesionych ko sztów i w zależności od zasad fakturowania obowiązujących w tym 
zakresie w kraju, w którym o dby wa się hospitalizacja. Jeżeli ko szty te zawarte są w cenie 
ryczałtowej za dobę pobytu w szpitalu, refundowane są wszystkie ko szty łącznie.
Refundacja ko sztów z wiązanych z w yborem s ali ograniczona jest do ko sztu n ajtańszej sali 
jednoosobowej w danym szpitalu.
Refundacja ko sztów ograniczona jest do najkrótszego niezbędnego z medycznego punktu widzenia 
pobytu w szpitalu, pozwalającego na przeprowadzenie zabiegów lub leczenia w kraju, w którym 
odby wa się hospitalizacja.
[…]”.
17 Cześć III r ozdział 4 O PW, kt óry reguluje przejęcie ko sztów leczenia oraz zaliczki, w yjaśnia:
„Zgodnie z art. 30 w spólnych przepisów członkom m ogą zostać przyznane zaliczki, aby pozwolić im na 
pokrycie w iększych w y datków. Zasadniczo są on e p rzyznawane w formie p rzejęcia ko sztów, 
a w yjątkowo w formie zaliczek.
[…]
1. Przejęcie ko sztów
Poza przypadkami nagłymi lub siły w y ższej członek, aby uzyskać przejęcie ko sztów, winien uprzednio 
złożyć odpowiedni wniosek.
Przejęcie ko sztów jest przyznawane w następujących przypadkach:
— W p rzypadku h ospitalizacji przejęcie ko sztów pokry wa główne faktury oraz honorarium chirurga.
[…]
W ra mach przejęcia ko sztów część ko sztów p ozostająca po zastosowaniu taryfikatora, którą m usi 
pokryć c złonek, j est p obierana p oprzez p otrącenie z późniejszych r efundacji, ewentualnie 
z w ynagrodzenia, eme rytury lub jakiejkolwiek innej kw oty, jaka j est m u n ależna od w łaściwej 
instytucji. Na wniosek biura rozliczeniowego saldo m oże być przelane na kon to bankowe [systemu 
ubezpieczenia].
[…]”.
18 Część III r ozdział 5 O PW, d otyczący uznawania poważnej choroby, stanowi, co następuje:
„1.Definicja
Za chorobę ciężką [poważną] uznaje się w szczególności gruźlicę, chorobę Heinego-Medina, chorobę 
nowotworową, chorobę psychiczną i inne choroby uznane za porówny walnie ciężkie [poważne] przez 
organ powołujący.
ECLI:EU:F:2013 :64 7WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Choroby takie wiążą się zw ykle – w różnym stopniu – z czterema następującymi aspektami:
— niekorzystna prognoza odnośnie do przeżycia;
— stan przewlekły;
— konieczność zastosowania poważnych środków dia gnostycznych i/lub leczniczych;
— obecność lub ryzyko w y stąpienia ciężkiego upośledzenia.
[…]”.
Okolic zności faktyc zne leżące u podstaw sporu
19 Skarżący, były urzędnik Komisji pobierający eme ryturę za w y sługę lat, jest z tej racji ubezpieczony 
w omawianym systemie ubezpieczenia. Jego m ałżonka, będąca również skarżącą w niniejszej sprawie, 
jest objęta u bezpieczeniem p odstawow ym w systemie u bezpieczenia jako m ałżonka g łównego 
ubezpieczonego i osoba objęta ubezpieczeniem w ramach jego ubezpieczenia.
20 W d niu 22 stycznia 2009 r. skarżąca, jako m ałżonka u bezpieczonego i osoba go reprezentująca, złożyła 
do biura d s. rozliczeń wniosek o przejęcie ko sztów na podstawie części III r ozdział 4 pkt 1 OPW, 
dotyczący jej hospitalizacji w klinice Anthea w Bari ( Włochy), planowanej od dnia 12 lutego 2009 r. 
W dniu 5 lutego 2009 r. biuro ds. rozliczeń uwzględniło w niosek i przesłało do kl iniki p ismo 
z informacją, że pokryje ko szty hospitalizacji skarżącej, wskazując jednocześnie, iż do ubezpieczonych 
nie należy przesyłać żadnej faktury pro forma ani żądać od nich zaliczki.
21 Hospitalizacja rozpoczęła się w dniu 13 lutego 2009 r. W dniu 14 lutego 2009 r. skarżąca przeszła 
operację, po kt órej w y stąpiły ko mplikacje w y magające dr ugiego zabiegu chirurgicznego w dniu 
25 lutego 2009 r. Pobyt skarżącej w klinice Anthea trwał do dnia 25 marca 2009 r., tj. łącznie 40 dni.
22 W d niu 13 kwietnia 2009 r., w następstwie decyzji o przejęciu ko sztów leczenia, biuro ds. rozliczeń 
skontaktowało się z kliniką Anthea, prosząc o bezpośrednie przesłanie do biura, zamiast do pacjentki, 
głównego ra chunku d o zapłaty. Klinika A nthea przesłała do biura d s. rozliczeń ra chunek nr 4080 
z dnia 16 kwietnia 2009 r. na łączną kw otę 83 893 ,20 EUR w raz z podatkiem o d wartości dodanej 
(zwanym da lej „podatkiem V AT”), w tym na kw otę 57 600  EUR z tytułu ko sztów pobytu w w ysokości 
1 440  EUR d ziennie wraz z podatkiem V AT, oraz kw otę 26 293 ,20 EUR z tytułu ko sztów leczenia 
i kosztów szpitalnych. Rachunek szczegółow y w odniesieniu do tych ostatnich ko sztów, niewskazujący 
jednak typu pokoju zajmowanego przez skarżącą, został w całości zapłacony przez biuro ds. rozliczeń, 
bez uprzedniego poinformowania skarżących o jego w y sokości.
23 Biuro ds. rozliczeń przekazało skarżącemu rozliczenie nr 10 z dnia 1 października 2009 r., z którego 
w ynikało, że: (i) całkowita kw ota zapłacona za hospitalizację w y niosła 83 893 ,20 EUR; (ii) biuro ds. 
rozliczeń uznało za zaw yżone ko szty pobytu zafakturowane w łącznej w y sokości 57 600  EUR; (iii) 
kwota zwrotu tych ostatnich ko sztów została ograniczona do 28 800  EUR, czyli 720 EUR z a dzień wraz 
z podatkiem V AT, przy czym p ozostała kw ota 28 800  EUR o bciąża ubezpieczonego; oraz (iv) 
podlegające zwrotowi ko szty hospitalizacji, a mianowicie kw ota 55 093 ,20 EUR, w tym kw ota 
26 293 ,20 EUR z tytułu ko sztów leczenia i kwota 28 800  EUR o dpowiadająca ko sztom pobytu, zostały 
zwrócone skarżącemu w w ysokości 85%, co da je kw otę 46 829 ,22 EUR p o stronie biura ds. rozliczeń, 
natomiast kw ota 8 263 ,98 EUR p ozostaje do zapłaty przez skarżącego. Z tych rachunków w y nika, że za 
40 dni hospitalizacji wraz ze wszystkimi kosztami leczenia i pobytu łącznie biuro ds. rozliczeń uznało 
za podlegającą zwrotowi kw otę w w ysokości 1 377 ,30 EUR z a dzień hospitalizacji.
8 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
24 Skarżąca p rzedstawiła swe u wagi w sprawie rozliczenia n r 10 o raz p odkreśliła m ożliwość 
skontaktowania s ię z kliniką A nthea w celu u zyskania w iększej ilości informacji związanych 
z pobytem. Jak w y nika z decyzji Komisji z dnia 23 lipca 2010 r., podjętej w odpowiedzi na zażalenie 
wniesione przez skarżącą na podstawie art. 90 u st. 2 regulaminu pracowniczego (zwanej dalej „decyzją 
o oddaleniu zażalenia”), w dniu 13 listopada 2009 r. skarżąca otrzymała informację, że jej sprawa 
została przekazana Radzie Lekarskiej systemu ubezpieczenia (zwanej da lej „Radą Lekarską”) celem 
zasięgnięcia opinii. Z decyzji o oddaleniu zażalenia w y nika r ównież, że w dniu 26 listopada 2009 r. 
skarżąca zwróciła się do ka sy chorych za pośrednictwem p oczty elektronicznej z wnioskiem 
o nawiązanie kon taktu z kliniką Anthea w celu ewentualnej weryfikacji rachunku z dnia 16 kwietnia 
2009 r.
25 Z decyzji o oddaleniu zażalenia w y nika p onadto, że w dniu 27 listopada 2009 r. biuro ds. rozliczeń 
przekazało dr ogą elektroniczną skarżącej treść rozmow y t elefonicznej przeprowadzonej przez 
pracownika b iura z pracownikiem kl iniki A nthea. Podczas tej rozmow y p racownik kliniki w y jaśnił, że 
skarżąca przeby wała w bardzo luksusow ym apartamencie, z mosiężnym łóżkiem o raz me nu z karty. 
Biuro ds. rozliczeń nie uzyskało odpowiedzi ze strony kliniki A nthea na złożony pisemnie wniosek 
o udostępnienie ceny najtańszego pojedynczego pokoju w klinice.
26 Ze sprawozdania z posiedzenia R ady Lekarskiej w Brukseli (Belgia) w dniu 10 grudnia 2009 r., 
przekazanego skarżącemu w piśmie biura d s. rozliczeń z dnia 26 stycznia 2010 r. (zwanego da lej 
„decyzją z dnia 26 stycznia 2010 r.”), w y nika, że Rada L ekarska p otwierdziła zaw yżony charakter 
kosztów p obytu z afakturowanych w łącznej kw ocie 57 600  EUR n a p odstawie informacji 
udostępnionych przez włoskich lekarzy, według kt órych w y sokość tego typu ko sztów w e W łoszech 
w ynosi między 400 a 600 EUR d ziennie bez podatku V AT.
27 Na podstawie ar t. 90 u st. 2 regulaminu pracowniczego skarżąca złożyła zażalenie opatrzone da tą 
16 kwietnia 2010 r., zarejestrowane przez Komisję w dniu 22 kwietnia 2010 r. W swoim zażaleniu 
skarżąca twierdzi, po pierwsze, że biuro ds. rozliczeń, odbiorca ra chunku z kliniki A nthea, we 
właściw ym czasie powinno b yło powołać się na zaw yżony charakter żądanej kw oty z tytułu ko sztów 
pobytu i nie dokony wać tej płatności. Po dr ugie, skarżąca uważa, że ko szty jej hospitalizacji powinny 
zostać zwrócone w 100%, z tego względu, że choroba, która d oprowadziła do jej hospitalizacji, jest 
„poważna” w rozumieniu art. 72 u st. 1 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego. Wreszcie skarżąca 
podnosi, że ponieważ czas hospitalizacji pow yżej 30 dni był uzasadniony, koszty szpitalne za dziesięć 
ostatnich dni powinny zostać zwrócone w 100%. W odniesieniu do zaw yżonego charakteru ko sztów 
pobytu, skarżąca skarży się, że zamiast zafakturować te ko szty w kwocie 300 EUR z a dzień za pokój 
indy widualny, o której była dwukrotnie informowana ustnie przed hospitalizacją, klinika A nthea 
w yolbrzymiła ko szt p obytu d o kw oty 1 440  EUR d ziennie p od p retekstem u mieszczenia j ej 
w luksusow ym apartamencie, co jest nieprawdą, biorąc pod uwagę fakt, ż e wspomniana klinika n ie 
posiada a partamentów dla pacjentów.
28 Ze względu na to zażalenie organ powołujący zwrócił się o opinię do lekarza orzecznika b iura d s. 
rozliczeń (zwanego da lej „lekarzem o rzecznikiem”) w kwestii, po p ierwsze, tego, czy ko szty 
hospitalizacji pow yżej 30 kolejnych d ni są u zasadnione, i po dr ugie, czy schorzenie, kt óre 
doprowadziło do operacji chirurgicznej u skarżącej, można uznać za poważną chorobę w rozumieniu 
części III rozdział 5 pkt 1 OPW. W opinii z dnia 18 maja 2010 r. lekarz orzecznik stwierdził odnośnie 
do pytania pierwszego, że w y jście pacjentki z kliniki A nthea było m ożliwe z dniem 8 marca 2009 r., 
ponieważ następnie prowadzone leczenie i badania były m ożliwe do przeprowadzenia w domu lub 
w warunkach ambulatoryjnych. C o d o p ytania dr ugiego, uznał on , że n ie zostały spełnione 
przynajmniej dwa kr yteria p odstawowe dla uznania p oważnego charakteru choroby, a mianowicie 
niekorzystna prognoza odnośnie do p rzeżycia o raz obecność lub ryzyko w y stąpienia c iężkiego 
upośledzenia.
ECLI:EU:F:2013 :64 9WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
29 Zgodnie z art. 35 u st. 2 wspólnych przepisów organ powołujący zwrócił się również o opinię do 
Komitetu Z arządzającego systemu u bezpieczenia ( zwanego da lej „Komitetem Z arządzającym”). 
Podczas posiedzenia w dniach 9–10 czerwca 2010 r. komitet debatował nad kw estiami podniesionymi 
w zażaleniu oraz zwrócił się do Rady Lekarskiej z pytaniem, czy 40 -dniow y o kres hospitalizacji był 
niezbędny z medycznego punktu w idzenia. W dniu 24 czerwca 2010 r. Rada L ekarska u dzieliła 
odpowiedzi, że w aktach spraw y n ie ma w y starczających da nych dotyczących hospitalizacji skarżącej 
pow yżej 30 dni, i uznała, że przepis części II rozdział 2 pkt 1.3 O PW, d otyczący zwrotu ko sztów 
w 100% za ko szty pobytu w szpitalu pow yżej 30 kolejnych dni, może znaleźć zastosowanie do 
skarżącej. W świetle odpowiedzi udzielonej przez Radę Lekarską K omitet Zarządzający przychylił się do 
tego, aby utrzymać w mocy decyzję biura ds. rozliczeń o niezastosowaniu do skarżącej stawki zwrotu 
kosztów w w ysokości 100 % z tytułu poważnej choroby.
30 Decyzja oddalająca zażalenie zawierała odmowę uwzględnienia tego zażalenia zarówno w odniesieniu 
do zaw yżonego charakteru ko sztów pobytu przekraczających 720 EUR z a dzień wraz z podatkiem 
VAT, jak i braku p oważnej choroby w rozumieniu części III rozdział 5 pkt 1 OPW. W odniesieniu do 
kwestii, czy hospitalizacja skarżącej pow yżej 30 dni była kon ieczna, organ powołujący uznał za 
niezbędne przesłanie akt spraw y d o biura ds. rozliczeń, ażeby biuro w y stąpiło o zewnętrzną ekspertyzę 
medyczną.
31 Z decyzji oddalającej zażalenie w y nika r ównież, że w opinii przyjętej po posiedzeniu w dniach 9–
10 czerwca 2010 r. Komitet Zarządzający poprosił biuro centralne lub biuro ds. rozliczeń o udzielenie 
skarżącej pomocy w celu odzyskania od kliniki A nthea zaw yżonych ko sztów pobytu. Z akt spraw y n ie 
w ynika, aby wspomniane biura ds. rozliczeń spełniły ten wniosek Komitetu Zarządzającego.
Żądania stron
32 Skarżący wnoszą do Sądu o:
— zawieszenie lub tymczasowe zakazanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie 
rozpatry wanych kw ot oraz tymczasowe zakazanie d okony wania z urzędu p otrącenia kw ot 
z emerytury skarżącego (żądanie pierwsze);
— ustalenie i stwierdzenie, że skarżącej nic nie można zarzucić w odniesieniu do w y sokości i zapłaty 
kosztów pobytu żądanych przez klinikę, w której skarżąca przeszła operację (żądanie drugie);
— uznanie, że choroba, która doprowadziła do hospitalizacji skarżącej i zabiegi chirurgiczne, którym 
została poddana, mają „poważny” charakter (żądanie trzecie);
— stwierdzenie, że czas trwania hospitalizacji był nieunikniony i prawidłow y z terapeutycznego punktu 
widzenia (żądanie czwarte);
— stwierdzenie, że skarżący nie są zobowiązani do zwrotu ko sztów świadczeń opłaconych przez biuro 
ds. rozliczeń (żądanie piąte);
— nakazanie Komisji cofnięcia żądania zwrotu kw oty 41 833  EUR l ub takiej, która zostanie ustalona 
(żądanie szóste);
— nakazanie Komisji powstrzymania się od potrącania z urzędu kw oty 41 833  EUR l ub takiej, która 
zostanie ustalona, z emerytury skarżącego (żądanie siódme);
— zarządzenie szeregu środków dowodow ych (żądanie ósme);
— obciążenie Komisji kosztami postępowania (żądanie dziewiąte).
10 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
33 Przy usuwaniu braków skargi w dniu 16 listopada 2010 r. skarżący w y jaśnili i rozszerzyli swoje żądania 
w ten sposób, że w swojej skard ze wnoszą do Sądu o:
— stwierdzenie nieważności decyzji Komisji, w y nikającej z rozliczenia nr 10 z dnia 1 października 
2009 r.;
— stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 stycznia 2010 r.;
— stwierdzenie nieważności decyzji o oddaleniu zażalenia.
34 Komisja wnosi do Sądu o:
— odrzucenie skargi jako n iedopuszczalnej lub oddalenie jej jako p ozbawionej podstaw y p rawnej;
— obciążenie skarżących ko sztami postępowania.
Postępowanie
35 Zgodnie z art. 36 r egulaminu postępowania w dniu 5 listopada 2010 r. sekretarz Sądu zwrócił się do 
pełnomocnika s karżących o usunięcie braków skargi, do kt órej nie załączono a ni aktu objętego 
żądaniem s twierdzenia n ieważności, ani dokumentu p oświadczającego z dolność pe łnomocnika 
skarżących do w y stępowania p rzed sądami jednego z państw członkowskich lub innego państwa 
będącego stroną porozumienia E OG, ani również streszczenia sporu, i w tym c elu w y znaczył mu 
termin upły wający z dniem 15 listopada 2010 r. Jako ż e braki skargi zostały usunięte dopiero w dniu 
16 listopada 2010 r., podczas posiedzenia w dniu 24 października 2011 r. druga izba Sądu, której 
została przydzielona sprawa, ko rzystając z przysługującego jej na podstawie ar t. 36 r egulaminu 
postępowania u znania, postanowiła, że n iedochowanie terminu n a u sunięcie b raków s kargi 
w niniejszej sprawie nie powinno p rowadzić do stwierdzenia niedopuszczalności skargi.
36 W o drębnym p iśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 15 listopada 2010 r. skarżący wnieśli 
skargę, w której zwrócili się d o sędziego rozpatrującego w niosek o zastosowanie środków 
tymczasow ych o zarządzenie zawieszenia w y kony wania potrącenia z urzędu z emerytury skarżącego 
nierefundowanych kw ot związanych z hospitalizacją skarżącej. Skarga ta została zarejestrowana pod 
numerem F -104/10 R.
37 Postanowieniem z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie F-104/10 R de Pretis Cagnodo i Trampuz de Pretis 
Cagnodo przeciwko K omisji Prezes Sądu oddalił wniosek o zawieszenie w y konania, ponieważ skarżący 
nie udowodnili, że przesłanka d otycząca pilności została spełniona w niniejszej sprawie.
38 W d niu 11 kwietnia 2011 r. skarżący przedłożyli Sądowi zewnętrzną ekspertyzę lekarską, o którą 
w ystąpiło biuro ds. rozliczeń w następstwie decyzji oddalającej zażalenie, przekazaną im p rzez biuro 
ds. rozliczeń w dniu 30 marca 2011 r. Udzielający kon sultacji lekarz specjalista stwierdził w tym 
dokumencie, że informacje zawarte w aktach spraw y p ozwalają uzasadnić hospitalizację skarżącej 
pow yżej 30 dni. W następstwie tej opinii w rozliczeniu nr 11 z dnia 18 marca 2011 r. biuro ds. 
rozliczeń zaksięgowało na rzecz skarżącego kw otę 2 066  EUR, która została odjęta od pozostającej do 
zapłaty kw oty całkowitej. W w yniku t ej operacji, poza kw otą 28 800  EUR z tytułu ko sztów pobytu 
uznanych przez biuro ds. rozliczeń za zaw yżone, do zapłaty po stronie skarżącego pozostała kw ota 
w w ysokości 6 197 ,98 EUR.
39 W d niu 26 października 2011 r. sekretarz Sądu poinformował strony o przyjętych przez Sąd środkach 
organizacji postępowania zgodnie z art. 56 regulaminu postępowania, które miały na celu w y jaśnienie 
niektórych kw estii oraz w y słuchanie skarżących w przedmiocie niedopuszczalności skargi podniesionej 
przez Komisję w odpowiedzi na skargę.
ECLI:EU:F:2013 :64 11WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
40 W t ym s amym p iśmie sekretarz Sądu poinformował strony, że na podstawie ar t. 77 r egulaminu 
postępowania S ąd rozważa podniesienie z urzędu zarzutu niedopuszczalności dotyczącego braku 
interesu prawnego skarżącej, w szczególności z tego powodu, że rozliczenie nr 10 jest niekorzystne dla 
skarżącego, podczas gdy tylko s ama skarżąca złożyła zażalenie, i że po wstępnej analizie w y daje się, iż 
nie może on a uzyskać bezpośredniej korzyści z ewentualnego stwierdzenia nieważności wspomnianego 
rozliczenia, ponieważ nie jest jego adr esatem a ni beneficjentem.
41 Stronom przyznano trzy tygodnie na ustosunkowanie się do środków organizacji postępowania oraz na 
przedstawienie uwag w przedmiocie podniesionego z urzędu zarzutu niedopuszczalności. Strony 
uczyniły to w w yznaczonym terminie.
42 Wyznaczony w tym c elu p rzez Sąd sędzia s prawozdawca n a p odstawie ar t. 68 r egulaminu 
postępowania zbadał możliwość zawarcia u gody m iędzy skarżącymi a Komisją i w marcu 2012 r. 
zaproponował rozwiązanie mogące położyć kres sporowi, które jednakże nie uzyskało akceptacji stron. 
Podczas posiedzenia w dniu 26 kwietnia 2012 r. skład o rzekający izby stwierdził niepowodzenie próby 
polubownego załatwienia sporu i zdecydował o otwarciu ustnego etapu postępowania.
43 Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżących poinformował Sąd, że w y cofuje się 
z czwartego żądania, zmierzającego do stwierdzenia nieważności rozliczenia nr 10, w zakresie, w jakim 
nie uznano w nim kon ieczności dłuższej hospitalizacji, ponieważ w świetle wniosków specjalisty 
udzielającego kon sultacji w ramach zamówionej przez biuro ds. rozliczeń zewnętrznej ekspertyzy 
medycznej biuro ds. rozliczeń podjęło decyzję o zwrocie w 100% ko sztów h ospitalizacji skarżącej 
pow yżej 30 dni.
W p r zedmiocie dopusz c zalności
Argumenty stron
44 Po pierwsze, nie wnosząc wprost w odpowiedzi na skargę o stwierdzenie jej niedopuszczalności, 
Komisja w y raziła w ątpliwości co do dopuszczalności skargi ze w zględu na to, że postępowanie 
poprzedzające wniesienie skargi było prowadzone w y łącznie przez skarżącą, która to nie posiada 
statusu głównego ubezpieczonego w systemie ubezpieczenia, podczas gdy tylko g łówny ubezpieczony, 
czyli skarżący, jest upoważniony do wszczęcia postępowania ad ministracyjnego na podstawie art. 90 
i nast. regulaminu pracowniczego. Kwestię tę Komisja pozostawiła uznaniu Sądu.
45 Następnie, w odpowiedzi na środki organizacji postępowania, Komisja przejęła podniesiony z urzędu 
przez Sąd zarzut niedopuszczalności dotyczący braku interesu prawnego skarżącej i formalnie zwróciła 
się do Sądu o stwierdzenie nieważności skargi, jako ż e skarżący nie poprzedził swojej skargi zażaleniem 
na podstawie ar t. 90 u st. 2 regulaminu pracowniczego, podczas gdy to on j est jedynym adr esatem 
spornego rozliczenia w y danego przez biuro ds. rozliczeń, ponieważ jego m ałżonka n ie jest formalnie 
odbiorcą rachunku z kliniki A nthea.
46 Po drugie, w odpowiedzi na skargę Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności skargi jako n iezgodnej 
z art. 35 r egulaminu postępowania, w zakresie w jakim n ie przedstawia on a podnoszonych zarzutów 
ani argumentów prawnych na poparcie żądań skarżących.
47 Po trzecie, zdaniem K omisji skarga jest niedopuszczalna, gdyż żądając od Sądu między innymi uznania 
choroby skarżącej za „poważną”, skarżący zmierzali do tego, by Sąd rozstrzygnął kw estie natury 
medycznej, w ykraczające poza jego ko mpe tencje.
48 Po czwarte, Komisja wnosi o stwierdzenie niedopuszczalności skargi, ze względu na to, że w niektórych 
żądaniach skarżący wnoszą do Sądu o skierowanie do niej nakazów.
12 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
49 Skarżący twierdzą natomiast, że zarzut niedopuszczalności ze względu na brak interesu prawnego 
skarżącej jest nieuzasadniony. Artykuł 90 u st. 2 regulaminu p racowniczego d otyczy b owiem 
wszystkich, kt órzy mają interes w jego stosowaniu. W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione 
przez skarżącą, która nie posiada w łasnych dochodów, a jej utrzymanie zależy w y łącznie od eme rytury 
pobieranej przez jej męża. W związku z tym ka żde zdarzenie, które może wpłynąć na w y sokość tego 
źródła dochodu, takie jak ewentualne potrącenie z emerytury jej małżonka kw ot należnych z tytułu 
kosztów leczenia, dotyczy jej bezpośrednio i indy widualnie. Wyjaśnieniem w niesienia zażalenia przez 
samą skarżącą jest fakt, ż e to właśnie on a uczestniczyła w zdarzeniach związanych z kliniką i że lepiej 
orientuje się w ich szczegółach niż skarżący. Skarżący dodają, że ponieważ skarżąca wniosła zażalenie 
jako m ałżonka skarżącego, uczyniła to nie tylko w swoim w łasnym imieniu, ale również w imieniu i na 
rzecz skarżącego, oraz stwierdzają, że skarga została w każdym ra zie wniesiona przez oboje małżonków, 
co powinno r ozwiać wszelkie wątpliwości zarówno c o do istnienia interesu prawnego ka żdego z nich, 
jak i prawidłowości postępowania p oprzedzającego w niesienie skargi. Strona skarżąca nie zajęła 
stanowiska w kwestii pozostałych zarzutów niedopuszczalności podniesionych przez Komisję.
Ocena Sądu
50 Trzeba na w stępie zaznaczyć, że K omisja niesłusznie twierdzi, iż postępowanie poprzedzające 
wniesienie skargi nie zostało przeprowadzone prawidłowo.
51 Na podstawie art. 90 u st. 1 i 2 regulaminu pracowniczego ka żda o soba, wobec której zastosowanie ma 
regulamin, może bowiem z łożyć do organu powołującego wniosek o w ydanie decyzji w jej sprawie lub 
zażalenie na akt, z którym w iążą się niekorzystne dla niej skutki. Z art. 72 u st. 1 akapit pierwszy 
regulaminu p racowniczego w y nika p onadto, że jako m ałżonka b yłego u rzędnika s karżąca jest 
ubezpieczona na w y padek choroby. Z pow yższego w y nika, że w rozumieniu ar t. 90 r egulaminu 
pracowniczego skarżąca jest „osobą, wobec której zastosowanie znajduje niniejszy regulamin”.
52 Tę ocenę potwierdzają wspólne przepisy, a w szczególności art. 12–14, na mocy których m ałżonek 
urzędnika jest objęty ubezpieczeniem p rzysługującym głównemu ubezpieczonemu, podstawow ym lub 
dodatkow ym, w zależności od tego, czy uzyskuje dochody z pracy zarobkowej, czy też nie.
53 Prawdą jest, że ar t. 27, 28 i 30 w spólnych przepisów zastrzegają dla głównych ubezpieczonych 
możliwość składania wniosków o w ydanie uprzedniej zgody, wniosków o zwrot kosztów oraz wniosków 
o w ypłatę zaliczek w celu pokrycia znacznych w y datków.
54 Pozostaje jednak faktem, że ar t. 1 w spólnych p rzepisów d o p ojęcia b eneficjentów s ystemu 
ubezpieczenia zalicza zarówno g łównych ubezpieczonych, jak i osoby objęte ich ubezpieczeniem, i że 
na podstawie art. 26 w spólnych przepisów osoby objęte ubezpieczeniem g łównego ubezpieczonego są 
– podobnie jak sam g łówny ubezpieczony – z arejestrowane w biurze centralnym o raz w biurze ds. 
rozliczeń systemu ubezpieczenia. Okoliczność natomiast, że rozliczenie nr 10 z ostało skierowane 
w yłącznie do skarżącego, stanowi jedynie kon sekwencję faktu, że zgodnie z art. 30 w spólnych 
przepisów i częścią III r ozdział 4 pkt 1 OPW to ubezpieczony kon taktuje się z biurem d s. rozliczeń 
systemu ubezpieczenia p odczas składania w niosku o przejęcie ko sztów. Nawet jeśli w niniejszej 
sprawie wniosek o przejęcie ko sztów został złożony przez skarżącą, uczyniła to on a w imieniu swojego 
męża, która to możliwość została przewidziana w samym formularzu.
55 W n iniejszej sprawie rachunki przesłane przez klinikę do biura d s. rozliczeń i uregulowane przez to 
biuro zostały w y stawione na nazwisko s karżącej i od m omentu w y słania rozliczenia n r 10 d o 
skarżącego to właśnie skarżąca, której sytuacja sprawia, że orientuje się on a lepiej w rzeczy wistych 
świadczeniach udzielonych przez klinikę, w ystąpiła do biura ds. rozliczeń, które uznało ją za stronę do 
rozmow y i które z kolei w y stąpiło do Rady Lekarskiej. Podobnie było w przypadku, gdy na podstawie 
art. 90 u st. 2 regulaminu pracowniczego skarżąca wniosła zażalenie na decyzję biura d s. rozliczeń. 
W w yniku t ego zażalenia o rgan powołujący zwrócił się bowiem o w ydanie opinii przez lekarza
ECLI:EU:F:2013 :64 13WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
 orzecznika o raz Komitet Zarządzający, w y stąpił również do Rady Lekarskiej i w odpowiedzi w y dał 
następnie decyzję oddalającą zażalenie. Decyzja ta została przekazana skarżącej w formie listu 
przesłanego na jej nazwisko, informującego ją, że wspomnianą decyzję może on a zaskarżyć do Sądu 
w terminie trzech miesięcy od jej otrzymania.
56 W t ych okolicznościach, skoro sama Komisja uznała skarżącą za uprawnionego partnera w ramach 
postępowania poprzedzającego wniesienie skargi oraz na podstawie zasady nemo potest venire contra 
factum p roprium, zgodnie z którą ad ministracja jest zobowiązana do przestrzegania swoich własnych 
decyzji, Sąd uważa, że na tym etapie postępowania Komisja nie może skutecznie podnosić, że skarżąca 
nie m iała interesu prawnego w przedstawieniu samodzielnie, z pełną znajomością rzeczy, uwag 
w sprawie w y liczenia ko sztów z awartego w rozliczeniu nr 10, a nawet do w niesienia z ażalenia 
dotyczącego tego w y liczenia. Należy dodać, że ponieważ skarga do Sądu została wniesiona przez oboje 
małżonków, należy dorozumiewać, iż zarówno w momencie składania wniosku o przejęcie ko sztów, jak 
i w toku p ostępowania poprzedzającego wniesienie skargi, nawet jeśli te działania były prowadzone 
przez samą skarżącą i w jej imieniu, skarżący małżonkowie działali w porozumieniu. Z pow yższego 
w ynika, że skarga nie jest niedopuszczalna ze względu na podnoszoną nieprawidłowość postępowania 
poprzedzającego wniesienie skargi.
57 W o dniesieniu do ewentualnego naruszenia przez skargę art. 35 u st. 1 lit. e) regulaminu postępowania 
przypomnieć należy, że zgodnie z brzmieniem t ego przepisu skarga powinna zawierać wskazanie 
przedmiotu sporu oraz powołane zarzuty i argumenty co do prawa i stanu faktycznego. Zgodnie 
z utrwalonym orzecznictwem e lementy te winny być na tyle jasne i precyzyjne, by umożliwiały stronie 
pozwanej przygotowanie obrony, a Sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi, jeśli zajdzie taka 
potrzeba, bez dodatkow ych informacji (w yrok Sądu z dnia 1 grudnia 2010 r. w sprawie F-89/09 
Gagalis przeciwko R adzie, pkt 36, 37).
58 Sąd stwierdza, że zarzuty i argumenty co do prawa i stanu faktycznego przy wołane w niniejszej sprawie 
jako t akie nie zostały w y mienione. Faktem j est jednak, ż e uważna lektura s kargi umożliwia ich 
wskazanie w jej treści.
59 Ponieważ w y korzystanie w zoru skargi znajdującego się na portalu C uria, stronie internetowej 
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w części przeznaczonej dla Sądu, w zakładce „[…] 
użyteczne informacje”, nie jest obowiązkowe dla stron, to w przypadku g dy Sąd bada, czy zostały 
spełnione warunki u stanowione w art. 35 § 1 lit. e) regulaminu postępowania – i o ile powołane 
zarzuty i argumenty co do prawa i stanu faktycznego są możliwe do zidentyfikowania – S ąd powinien 
nadać temu przepisowi w y starczająco szeroką w y kładnię w celu poszanowania p rawa przyznanego 
skarżącym w art. 19 a kapit czwarty statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, znajdującym 
zastosowanie w postępowaniu przed Sądem n a podstawie art. 7 ust. 1 załącznika I do tego statutu, 
swobodnego w y boru swojego prawnika, niezależnie od państwa, w którym ten prawnik ma prawo do 
w ykony wania zawodu.
60 W t ych okolicznościach oraz w świetle tego, że rzekomo niekompletna skarga zdaniem K omisji 
w niniejszej sprawie nie uniemożliwiła jej obrony, ponieważ m ogła on a przedstawić odpowiedź na 
skargę obejmującą kw estię dopuszczalności i istoty spraw y, nie można stwierdzić niedopuszczalności 
skargi z powodu naruszenia ar t. 35 u st. 1 lit. e) regulaminu postępowania.
61 W o dniesieniu do zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję w zględem t rzeciego 
żądania s kargi, zmierzającego do tego, aby Sąd u znał za „poważną” chorobę, która w y magała 
hospitalizacji skarżącej oraz zabiegów, którym została poddana, przypomnieć należy, że z utrwalonego 
orzecznictwa w y nika, że o ile prawdą jest, iż środki o dwoławcze przewidziane przez regulamin 
pracowniczy nie mogą co do zasady być w y korzystane dla zakwestionowania orzeczeń me dycznych we 
właściw ym tego słowa znaczeniu, które powinny być uznane za ostateczne, jeśli w y dane zostały 
w zgodny z przepisami sposób, niemniej do Sądu należy badanie, bez kw estionowania o rzeczeń 
medycznych leżących u podstaw kw estionowanej decyzji, w tym p rzypadku d ecyzji odmawiającej
14 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
 uznania schorzenia skarżącej za poważne, czy organ powołujący w y dając kw estionowaną decyzję 
należycie ocenił fakty i prawidłowo zastosował właściwe przepisy prawne (w yrok Sądu z dnia 
18 września 2007 r. w sprawie F-10/07 B otos przeciwko K omisji, pkt 39, 40). Z pow yższego w y nika, że 
trzeciego ż ądania s kargi nie m ożna u znać z a n iedopuszczalne n a p odstawie ar gumentów 
przedstawionych przez Komisję.
62 Komisja podnosi czwarty zarzut niedopuszczalności wobec dwóch żądań skargi, a mianowicie żądania 
szóstego, kt óre dotyczy nakazania p rzez Sąd w y cofania p rzez K omisję żądania z wrotu kw oty 
41 833  EUR l ub takiej, która zostanie ustalona, niepodlegającej zwrotowi przez system u bezpieczenia, 
i żądania siódmego, które dotyczy nakazania przez Sąd wstrzymania potrącania z urzędu przez Komisję 
z emerytury skarżącego wspomnianej kw oty lub takiej kw oty, która zostanie ustalona. Ponadto Sąd 
wskazuje, że w drugim żądaniu skargi skarżący wnoszą do Sądu o ustalenie i stwierdzenie, iż skarżącej 
nic n ie m ożna z arzucić w odniesieniu d o u stalenia w y sokości i zapłaty ko sztów p obytu 
zafakturowanych przez klinikę Anthea.
63 Z u trwalonego orzecznictwa w y nika, że sąd U nii, w ramach w y kony wanej przez siebie kon troli 
zgodności z prawem n a podstawie art. 91 regulaminu pracowniczego, nie jest właściw y d o kierowania 
nakazów d o ad ministracji lub do w y dawania o świadczeń dotyczących prawa (w yrok Sądu z dnia 
12 grudnia 2012 r. w sprawie F-90/11 B S przeciwko K omisji, pkt 100 i przytoczone tam orzecznictwo, 
odwołanie w toku p rzed Sądem U nii Europejskiej, spraw T -83/13 P). W ynika z tego, że w y żej 
w ymienione trzy żądania skargi należy odrzucić jako n iedopuszczalne.
64 Wreszcie w pierwszym ż ądaniu skargi skarżący w noszą d o S ądu o tymczasowe zawieszenie 
w ykony wania p ostępowania e gzekucyjnego w przedmiocie kw ot niepodlegających zwrotowi przez 
system u bezpieczenia oraz o tymczasowe zakazanie Komisji dokony wania z urzędu potrącenia kw ot 
z emerytury skarżącego.
65 Tymczasem ż ądania te były przedmiotem o drębnej skargi wniesionej przez skarżących w dniu 
15 listopada 2010 r., odnośnie do kt órej zostało w y dane w w . postanowienie w sprawie de Pretis 
Cagnodo i Trampuz de Pretis Cagnodo przeciwko K omisji, oddalające pow yższe żądania.
66 Wobec pow yższego, ponieważ żądania te już zostały oddalone, nie mogą być przedłożone Sądowi ani 
podlegać badaniu z jego strony w ramach niniejszego postępowania.
67 Przy usuwaniu braków skargi skarżący usiłowali sprecyzować swoje żądania poprzez dodanie w piśmie 
uzupełniającym skargę trzech no w ych żądań.
68 O ile jednak dopuszczalność pierwszego żądania p isma uzupełniającego skargę, tj. stwierdzenia 
nieważności rozliczenia nr 10, nie przedstawia żadnych wątpliwości, w zakresie, w jakim p okry wa się 
ono z trzecim, czwartym i piątym ż ądaniem s kargi, inaczej jest w przypadku dr ugiego i trzeciego 
zarzutu p isma uzupełniającego skargę, w których skarżący w noszą o stwierdzenie nieważności, 
odpowiednio, decyzji z dnia 26 stycznia 2010 r. oraz decyzji oddalającej zażalenie, gdyż żadne z tych 
żądań nie zostało zawarte w treści skargi.
69 Ponieważ zgodnie z art. 36 regulaminu postępowania usunięcie braków skargi może dotyczyć w y łącznie 
w ymagań w y mienionych w art. 35 § 1 lit. a), b) i c) lub w art. 35 § 2 lub 5 regulaminu postępowania, na 
tym etapie w y kluczone jest rozszerzenie przedmiotu skargi poprzez dodawanie żądań.
70 Wobec p ow yższego ż ądania dr ugie i trzecie z awarte w piśmie u zupełniającym s kargę są 
niedopuszczalne.
ECLI:EU:F:2013 :64 15WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Co do istoty
71 Pierwsze, drugie, szóste i siódme ż ądanie skargi oraz dr ugie i trzecie żądanie pisma uzupełniającego 
skargę zostały uznane za niedopuszczalne, a ponieważ skarżący odstąpili w trakcie rozpraw y o d 
czwartego żądania skargi, do zbadania pozostają jedynie żądania skargi trzecie i piąte, doprecyzowane 
w pierwszym ż ądaniu pisma uzupełniającego skargę. Sąd zbada n ajpierw trzecie, a następnie piąte 
żądanie skargi, oba dotyczące stwierdzenia nieważności rozliczenia nr 10 z dnia 1 października 2009 r., 
zmienionego rozliczeniem n r 11 z dnia 18 marca 2011 r. (zwanego da lej „spornym rozliczeniem”).
W p rzedmiocie trzeciego żądania skargi, doprecyzowanego w pierwszym żądaniu pisma uzupełniającego 
skargę, skierowanego p rzeciwko w ynikającej ze spornego rozliczenia de cyzji biura ds . rozliczeń 
o ograniczeniu zwrotu ko sztów hospitalizacji do 85 % ze względu na to, że choroba skarżącej nie została 
uznana za „poważną”
72 Na poparcie tego żądania s twierdzenia n ieważności skarżący podnoszą jeden zarzut dotyczący 
oczy wistego błędu w ocenie.
Argumenty stron
73 Skarżący podnoszą, że odmawiając uznania, iż choroba, która doprowadziła do hospitalizacji skarżącej, 
jest chorobą poważną, administracja popełniła oczy wisty błąd w ocenie. Z uwagi bowiem n a rodzaj 
zabiegu chirurgicznego w y konanego podczas hospitalizacji skarżącej, kon ieczność pilnego poddania się 
przez nią dr ugiemu zabiegowi, czas trwania rehabilitacji skarżącej w innej klinice oraz kon ieczność 
stałego ko rzystania z kuli przy chodzeniu, choroba skarżącej spełnia jej zdaniem p rzesłanki 
w ymienione enumeraty wnie w części III r ozdział 5 pkt 1 O PW, a by m óc uznać ją za „chorobę 
poważną” w rozumieniu tego przepisu. Taka kl asyfikacja skutkowałaby zwiększeniem s tawki zwrotu 
kosztów za hospitalizację skarżącej do 100 %. Na poparcie tej tezy skarżący przedstawiają opinię dwóch 
lekarzy specjalistów oraz zaświadczenie w y dane przez lekarza specjalistę z lokalnej publicznej placówki 
służby zdrowia.
74 Komisja twierdzi, że decyzja dotycząca braku p oważnego charakteru choroby skarżącej została podjęta 
w poszanowaniu obowiązujących przepisów prawnych. O dwołuje się do opinii lekarza orzecznika b iura 
ds. rozliczeń z dnia 18 maja 2010 r., w której lekarz ten stwierdza, że dwa z czterech podstawow ych 
kryteriów określonych przez OPW n ie zostały spełnione w niniejszym przypadku.
Ocena Sądu
75 Zgodnie z art. 72 u st. 1 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego stawka zwrotu ko sztów choroby jest 
podw yższona do 100 % w szczególności w przypadku g ruźlicy, choroby H einego-Medina, choroby 
nowotworowej, choroby umysłowej i innych schorzeń uznanych przez organ powołujący za równie 
poważne. Część III rozdział 5 pkt 1 OPW u stala kryteria p ozwalające na uznanie, że da na chorobą jest 
chorobą poważną. Na podstawie tego przepisu za choroby poważne uznaje się te same c horoby, jak te, 
które zostały w y mienione w art. 72 u st. 1 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, z tym że choroby 
„uznane przez organ powołujący za równie poważne” dotyczą schorzeń łączących w sobie w różnym 
stopniu cztery kr yteria, a mianowicie niekorzystną prognozę odnośnie przeżycia, stan przewlekły, 
konieczność zastosowania poważnych środków dia gnostycznych lub leczniczych i obecność lub ryzyko 
w ystąpienia ciężkiego upośledzenia.
76 Należy dodać w tym w zględzie, że Sąd orzekł już, iż kryteria w y mienione w punkcie poprzednim są 
kryteriami ku mulaty wnymi (w w. w y rok w sprawie Botos przeciwko K omisji, pkt 42 i nast.). I tak 
okoliczność, że jedno z tych kr yteriów nie zostało spełnione, uzasadnia przyjęcie decyzji odmownej 
w sprawie uznania istnienia p oważnej choroby. W odniesieniu do samych kr yteriów S ąd orzekł
16 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
 również, że kryteria te nie są w sposób oczy wisty błędne lub niewłaściwe w świetle zamierzonego celu, 
czyli zidentyfikowania chorób będących „równie poważnymi” jak te w y mienione wprost w art. 72 
regulaminu pracowniczego (zob. w y rok Sądu z dnia 28 września 2011 r. w sprawie F-23/10 A llen 
przeciwko K omisji, pkt 49).
77 Cztery choroby w y mienione wprost w art. 72 regulaminu pracowniczego mogą bowiem w określonych 
przypadkach w y w oły wać szczególnie ciężkie następstwa fizyczne lub psychiczne o charakterze trwałym 
lub p rzewlekłym i w ymagać zastosowania ś rodków t erapeutycznych w y magających z nacznych 
nakładów, przy kt órych kon ieczne jest jasne p ostawienie w cześniejszej dia gnozy, co w y maga 
przeprowadzenia specjalnych analiz lub badań. Ch oroby te m ogą również narażać da ną osobę na 
ryzyko c iężkiego upośledzenia (zob. w w . w yrok w sprawie Allen przeciwko K omisji, pkt 50).
78 Ponadto z samego brzmienia ar t. 72 u st. 1 regulaminu pracowniczego w y nika, że nawet jeśli dotyczą 
one jednej z czterech chorób w y raźnie w y mienionych w tym p rzepisie, jedynie przypadki szczególnie 
poważne mogą zostać uznane za poważną chorobę, uprawniając tym samym zainteresowaną osobę do 
świadczeń na ko rzystniejszych w arunkach, m ających zastosowanie w razie uznania statusu takiej 
choroby (zob. w w . w yrok w sprawie Allen przeciwko K omisji, pkt 51).
79 Przy rozstrzyganiu, czy odmowa uznania p oważnego charakteru choroby skarżącej jest błędna, 
przypomnieć należy utrwalone orzecznictwo przy wołane w pkt 61 n iniejszego w y roku, zgodnie 
z którym środków zaskarżenia przewidzianych w regulaminie pracowniczym n ie m ożna zasadniczo 
w ykorzysty wać w celu zakwestionowania orzeczeń me dycznych we właściw ym tego słowa znaczeniu, 
które powinny być uznane za ostateczne, jeśli w y dane zostały w sposób prawidłow y ( zob. podobnie 
w yrok Trybunału z dnia 19 stycznia 1988 r. w sprawie 2/87 B iedermann p rzeciwko T rybunałowi 
Obrachunkowemu, pkt 8; w y rok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 16 marca 1993 r. w sprawach 
połączonych T-33/89 i T-74/89 B lackman przeciwko P arlamentowi, pkt 44).
80 Nie kw estionując orzeczeń me dycznych będących podstawą decyzji o ograniczeniu zwrotu ko sztów 
hospitalizacji do 85 %, do Sądu należy jednakże zbadanie, czy przy odmowie uznania, że schorzenie 
skarżącej jest poważną chorobą, organ powołujący dokonał prawidłowej oceny okoliczności faktycznych 
i właściwie zastosował odpowiednie przepisy prawa (zob. podobnie w y roki Sądu Pierwszej Instancji 
z dnia 7 listopada 2002 r. w sprawie T-199/01 G przeciwko K omisji, pkt 59; z dnia 12 maja 2004 r. 
w sprawie T-191/01 H ecq przeciwko K omisji, pkt 63).
81 W ra mach ograniczonej kon troli sądowej, do kt órej sprawowania S ąd jest właściw y w obszarze 
medycznym, do niego należy zatem z badanie, czy organ powołujący, w celu odmow y u znania za 
poważną choroby, która w y magała hospitalizacji skarżącej, nie popełnił oczy wistego błędu, w y w odząc 
na p odstawie p rzedstawionych m u u staleń lekarskich, w przedmiocie kt órych S ąd m oże się 
w ypowiadać tylko w tedy, gdy ad ministracja w y paczyła ich treść, że kr yteria t e nie zostały łącznie 
spełnione (zob. w w . w yrok w sprawie Botos przeciwko K omisji, pkt 41).
82 W n iniejszej sprawie w decyzji oddalającej zażalenie organ powołujący oparł się na opinii w y danej 
przez lekarza orzecznika w dniu 18 maja 2010 r., który to stwierdził, że „nie zostały zachowane 
przynajmniej dwa z podstawow ych kr yteriów [ustalonych w części III r ozdział 5 pkt 1 O PW], tj. 
niekorzystna prognoza odnośnie przeżycia i obecność lub ryzyko w y stąpienia ciężkiego upośledzenia”, 
oraz potwierdził decyzję biura d s. rozliczeń o niezastosowaniu stawki zwrotu ko sztów w w ysokości 
100% z tytułu poważnej choroby, tylko s tawki standard owej w w ysokości 85%. Organ powołujący nie 
popełnił zatem o czy wistego b łędu, wnioskując z przedstawionych m u o rzeczeń lekarskich, ż e 
przewidziane p rzez O PW p rzesłanki d la u znania p oważnej choroby, a w konsekwencji dla 
zastosowania stawki zwrotu ko sztów w w ysokości 100 %, nie zostały spełnione.
83 Pozostaje zbadać, czy podzielając opinię lekarza orzecznika, biuro ds. rozliczeń rzeczy wiście oparło się 
na w y mienionych w pkt 75 n iniejszego w y roku kr yteriach, o d kt órych jest uzależnione uznanie 
choroby za „poważną”.
ECLI:EU:F:2013 :64 17WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
84 W t ym w zględzie z orzecznictwa w y nika, że w porównaniu do orzeczeń me dycznych we właściw ym 
tego słowa znaczeniu w y danych przez ko misję lekarską, a nawet ko mitet ds. inwalidztwa, których 
zasady funkcjonowania da ją gwarancje zachowania równowagi między stronami i obiekty wizmu, oceny 
lekarskie w y rażone jednostronnie p rzez lekarza o rzecznika n ie da ją takich samych g warancji 
zachowania równowagi między stronami (w w. w yrok w sprawie Allen przeciwko K omisji, pkt 68–70).
85 Tym s amym w przypadku g dy Sąd orzeka w przedmiocie odmow y u znania istnienia p oważnego 
charakteru c horoby, powinien p rzeprowadzić d okładniejszą kon trolę n iż ta, kt órą w y konuje 
w stosunku d o decyzji w y danych na podstawie art. 73 lub art. 78 regulaminu pracowniczego, po tym, 
jak sprawę rozpatry wały ko misja lekarska lub ko mitet ds. inwalidztwa. Niemniej jednak jest oczy wiste, 
że sędzia n ie dysponuje niezbędnymi ko mpe tencjami z zakresu me dycyny, pozwalającymi mu na 
zatwierdzenie lub zakwestionowanie orzeczenia me dycznego, czy wręcz na dokonanie w y boru m iędzy 
kilkoma pozostającymi ze sobą w sprzeczności orzeczeniami me dycznymi (zob. podobnie w w . w y rok 
w sprawie Allen przeciwko K omisji, pkt 70, 71).
86 W tym w zględzie stwierdzić należy, że kryteria p oważnej choroby (skrócona spodziewana długość życia, 
stan przewlekły, kon ieczność zastosowania p oważnych środków dia gnostycznych lub leczniczych 
i obecność lub ryzyko w y stąpienia c iężkiego u pośledzenia) zaliczają się do ka tegorii o rzeczeń 
medycznych, p onieważ w celu orzeczenia, czy kt óreś z rzeczonych kr yteriów jest spełnione, lekarz 
orzecznik lub Rada L ekarska s ystemu ubezpieczenia n ie poprzestają na stwierdzeniu faktów, lecz 
dokonują ich rzeczy wistej oceny, która w y maga kw alifikacji me dycznych (w w. w y rok w sprawie Allen 
przeciwko K omisji, pkt 75).
87 Choć jednak kon trola Sądu nie obejmuje właściw ych orzeczeń me dycznych, takich jak te dotyczące 
kwestii, czy choroba jest poważna, to jeśli w okolicznościach takich jak te w niniejszej sprawie 
skarżący kw estionuje ocenę ad ministracji dotyczącą jego sytuacji, krytykując orzeczenie me dyczne, na 
którym t a ocena się opiera, Sąd powinien upewnić się, że lekarz orzecznik dokonał kon kretnej 
i szczegółowej analizy p rzedstawionej m u sytuacji. W tym w zględzie n ależy u ściślić, że to 
administracja ma obowiązek w y kazać, że taka o cena została dokonana (w w. w y rok w sprawie Allen 
przeciwko K omisji, pkt 76).
88 Według opinii lekarza orzecznika z dnia 18 maja 2010 r., do kt órego organ powołujący zwrócił się 
z pytaniem, czy schorzenie, które doprowadziło do zabiegu chirurgicznego u skarżącej, może zostać 
uznane za poważną chorobę w rozumieniu części III rozdział 5 pkt 1 OPW:
„[…]
2) w świetle kryteriów określonych w OPW (część [III] rozdział 5 pkt l) schorzenia [skarżącej], które 
doprowadziło do zabiegu chirurgicznego, nie można uznać za poważną chorobę.
Chodzi tu bowiem o schorzenie ortopedyczne […].
Z samej swojej natury takie schorzenie nie pociąga za sobą niekorzystnej prognozy odnośnie do 
przeżycia; ponadto pacjentka w ogóle nie znalazła się w sytuacji zagrożenia życia, nawet w czasie 
hospitalizacji.
Obecnie, zgodnie z oświadczeniem [ l]ekarza [s]pecjalisty [o]rtopedii, który zajmuje się leczeniem 
[skarżącej] (sprawozdanie z dnia 22 [marca] 2010 r.), stan zdrowia p acjentki jest całkowicie 
satysfakcjonujący.
»Wyniki kl iniczne i radiologiczne są bardzo dobre« […]
18 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Nie zostały zachowane przynajmniej dwa z podstawow ych kr yteriów p rzewidzianych dla uznania 
poważnego charakteru choroby, a mianowicie niekorzystna prognoza odnośnie do przeżycia o raz 
obecność lub ryzyko w y stąpienia ciężkiego upośledzenia”.
89 Należy uściślić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie postępowała zgodnie z procedurą określoną 
w części III r ozdział 5 pkt 3 OPW d la wniosków o uznanie choroby za poważną, które, jeżeli się je 
uzyska, uprawniają do refundacji w 100% ko sztów spowodowanych poważną chorobą począwszy od 
daty zaświadczenia lekarskiego załączonego do w niosku o uznanie i na okres m aksymalnie 5 lat. 
Skarżąca ograniczyła się do jedynie do w y stąpienia, przy okazji przedłożonych przez siebie uwag 
w kwestii rozliczenia nr 10 o raz w swoim zażaleniu, o to, aby w celu zwrotu w 100% samych tylko 
kosztów jej hospitalizacji choroba, w w yniku kt órej te ko szty powstały, została uznana za poważną. 
W tych okolicznościach oceny czterech kr yteriów w y mienionych w części III r ozdział 5 pkt 1 OPW 
należy dokony wać w odniesieniu do stanu zdrowia skarżącej, w jakim znajdowała się bezpośrednio 
przed swoją hospitalizacją.
90 Z samego brzmienia o pinii lekarza orzecznika z dnia 18 maja 2010 r. w y nika t ymczasem, że po 
pierwsze, w odniesieniu do kr yterium o becności lub ryzyka w y stąpienia ciężkiego upośledzenia oparł 
się on n a dokumentacji me dycznej lekarza specjalisty ortopedii, który zajmował się leczeniem 
skarżącej, zawartej w sprawozdaniu z dnia 23 marca 2010 r., czyli ponad r ok po zabiegach 
chirurgicznych u skarżącej, a po dr ugie, ocena wspomnianego kr yterium o dbyła się w stosunku d o 
stanu zdrowia skarżącej, w jakim znajdowała się w maju 2010 r., a nie bezpośrednio przed pobytem 
w klinice w lutym 2009 r.
91 Z tego w y nika, że możliwość istnienia ryzyka w y stąpienia ciężkiego upośledzenia przed hospitalizacją 
skarżącej nie została zbadana prawidłowo.
92 Ten b łąd w stosowaniu o dpowiednich p rzepisów n ie m oże jednak prowadzić do stwierdzenia 
nieważności decyzji biura ds. rozliczeń odmawiającej zakwalifikowania choroby jako p oważnej. Z treści 
opinii lekarza orzecznika z dnia 18 maja 2010 r. w ynika również, że nie ograniczył się on d o zbadania, 
czy zostało spełnione tylko jedno z czterech kr yteriów znajdujących się w części III r ozdział 5 pkt 1 
OPW, a le w y raził również swoją opinię na temat dr ugiego kr yterium, a mianowicie niekorzystnej 
prognozy odnośnie do p rzeżycia. W tym w zględzie w w w. opinii w skazał on , że schorzenie 
ortopedyczne, które doprowadziło do hospitalizacji skarżącej, z samej swej istoty nie powoduje 
niekorzystnej prognozy odnośnie do przeżycia i że skarżąca nigdy nie znalazła się w sytuacji zagrożenia 
życia, nawet w czasie hospitalizacji.
93 W t ej sytuacji, ponieważ cztery kr yteria u znania p oważnego charakteru choroby są kr yteriami 
kumulaty wnymi i koniecznie muszą w y stępować jednocześnie, choćby w różnym stopniu, okoliczność, 
że w niniejszej sprawie zabrakło spełnienia jednego z nich w y starczyła do odmow y u znania z a 
poważną chorobę schorzenia, które doprowadziło do hospitalizacji skarżącej. Dlatego też biuro ds. 
rozliczeń nie popełniło oczy wistego błędu w ocenie, gdy odmówiło uznania choroby skarżącej za 
poważną na podstawie opinii lekarza orzecznika z dnia 18 maja 2010 r., w której został stwierdzony 
brak niekorzystnej prognozy odnośnie do jej przeżycia.
94 Ponieważ jedyny zarzut podniesiony na poparcie żądania trzeciego jest bezzasadny, nie ma potrzeby 
stwierdzania n ieważności w y nikającej ze s pornego r ozliczenia d ecyzji b iura d s. rozliczeń 
o ograniczeniu zwrotu ko sztów hospitalizacji do 85 % z tego względu, że choroba skarżącej nie została 
uznana za „poważną”.
ECLI:EU:F:2013 :64 19WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
W p rzedmiocie piątego żądania skargi, doprecyzowanego w pierwszym żądaniu pisma uzupełniającego 
skargę, skierowanego p rzeciwko w ynikającej ze spornego rozliczenia de cyzji biura ds . rozliczeń 
o obciążeniu skarżących kwotą 28 800  EUR z tytułu ko sztów pobytu uznanych za zawyżone
95 Na poparcie tego żądania skarżący podnoszą tylko jeden zarzut dotyczący naruszenia zasady dobrej 
administracji i obowiązku staranności.
Argumenty stron
96 Skarżący zgadzają się z dokonaną przez biuro ds. rozliczeń oceną zaw yżonego charakteru ko sztów 
pobytu zafakturowanych p rzez kl inikę A nthea. Kwota w w ysokości 1 440  EUR z a dzień w raz 
z podatkiem V AT jest bowiem z nacząco w y górowaną ceną w stosunku d o świadczonych usług, czyli 
zw ykłego pokoju o normalnych w y miarach i ze standard ow ym w y posażeniem, składającym s ię ze 
szpitalnego łóżka i krzesła, identycznym jak w szystkie inne pokoje w klinice, oraz podawanych 
posiłków, zw yczajnych i zupełnie przeciętnych według skarżącej.
97 W o dniesieniu do kw estii, kto powinien zapłacić kw otę 28 800  EUR z tytułu ko sztów pobytu uznanych 
przez biuro ds. rozliczeń za zaw yżone, skarżący podnoszą w pierwszej kolejności, że zważy wszy na 
w ysoką sumę zafakturowaną tytułem p obytu, biuro ds. rozliczeń nie powinno b yło zapłacić tej kw oty 
klinice Anthea bez wcześniejszego poinformowania ich o tym. Taka i nformacja umożliwiłaby im 
zakwestionowanie obowiązku z apłaty ze w zględu n a to, że przed hospitalizacją kl inika A nthea 
poinformowała skarżącą, iż ko szty pobytu w y noszą 300 EUR z a dzień. Sposób działania b iura d s. 
rozliczeń uniemożliwił skarżącym z areagowanie w porę i spowodował, że zostali postawieni przed 
faktem d okonanym obciążenia ich kw otą uznaną przez biuro ds. rozliczeń za zaw yżoną.
98 Po dr ugie, skarżący wskazują, że w żadnym m omencie ad ministracja nie zasugerowała im przydatności 
przekazania biuru ds. rozliczeń ko sztorysu dotyczącego ko sztów pobytu.
99 Po trzecie, skarżący uważają, że biuro ds. rozliczeń zachowało się w sposób niedopuszczalny i poważnie 
szkodzący nie tylko i m, ale przede wszystkim systemowi ubezpieczenia, narażonemu na nienależną 
zapłatę. Ponieważ w tych okolicznościach Komisja jest jedyną uprawnioną do w y stąpienia na dr ogę 
sądową przeciwko kl inice Anthea w celu uzyskania zwrotu nadpłaty, nie powinna była przerzucać tej 
kwoty na skarżących.
100 Po czwarte, skarżący twierdzą, że w każdym w y padku n ie można im przypisy wać szkody spowodowanej 
przez nieuwagę, brak staranności i ostrożności ze strony biura ds. rozliczeń.
101 Komisja uważa, że twierdzenia skarżących są bezpodstawne.
102 W p ierwszej kolejności Komisja podnosi, że podstawą obciążenia skarżących przez biuro ds. rozliczeń, 
po w y daniu opinii przez lekarza orzecznika, częścią ko sztów pobytu uznanych za zaw yżone w świetle 
standard ow ych ko sztów w państwie, w którym ko szty te zostały poniesione, jest ar t. 20 u st. 2 
wspólnych przepisów. W tym w zględzie Komisja przypomina, że skarżący otrzymał kopię pisma z dnia 
5 lutego 2009 r., w którym biuro ds. rozliczeń informowało klinikę o przejęciu ko sztów hospitalizacji 
skarżącej, wraz z notą informacyjną pochodzącą z Urzędu A dministracji i Wypłacania N ależności 
Indy widualnych (PMO, zwaną da lej „notą informacyjna”) dotyczącą m aksymalnych kw ot refundacji 
oraz zwrotu zapłaconych zaliczek, w której przypominano w szczególności, że kw oty zapłacone przez 
system u bezpieczenia nie zawsze podlegają zwrotowi na podstawie art. 72 regulaminu pracowniczego, 
ale mogą stanowić następnie przedmiot windykacji wobec głównego ubezpieczonego.
103 W dr ugiej ko lejności, w następstwie zakwestionowania p rzez skarżącą rozliczenia n r 10, Komisja 
w ykazała należytą staranność, sprawdzając w arunki p obytu oraz przedstawiając jej zadowalające 
w yjaśnienia. Ponadto lekarz orzecznik przedłożył sprawę Radzie Lekarskiej zgodnie z art. 41 w spólnych
20 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
 przepisów, która w y dała swoją opinię podczas posiedzenia w dniu 10 grudnia 2009 r. Zdaniem K omisji 
ze sprawozdania z tego posiedzenia w y nika, że obliczenie ko sztów podlegających zwrotowi zostało 
przeprowadzone n a p odstawie stosownych p rzepisów p rawnych, z przyjęciem j ako w artości 
odniesienia standard ow ych ko sztów za taki sam rodzaj pobytu w państwie, w którym ko szty te zostały 
poniesione.
Ocena Sądu
104 Bezsporne jest, że zgodnie z art. 20 u st. 2 wspólnych przepisów w przypadku świadczeń, dla których nie 
została określona żadna maksymalna kw ota zwrotu, takich jak ko szty pobytu w czasie hospitalizacji, 
część ko sztów uznana za zaw yżoną w stosunku d o standard ow ych ko sztów w państwie, w którym 
koszty te zostały poniesione, nie podlega refundacji. Bezsporne jest również, że na podstawie tego 
samego przepisu część ko sztów u znana za zaw yżoną jest określana indy widualnie przez biuro ds. 
rozliczeń systemu ubezpieczenia.
105 W n iniejszej sprawie strony są zgodne co do uznania, że cena 1 440  EUR z a dzień w y liczona przez 
klinikę Anthea jest zaw yżona w stosunku d o średnich standard ow ych ko sztów w e W łoszech za tego 
typu świadczenie, ale przede wszystkim w stosunku d o ceny 300 EUR z a dzień wraz z podatkiem 
VAT, która została wskazana ustnie skarżącej przed hospitalizacją przez pracownicę kliniki A nthea. 
W tym w zględzie skarżąca dołączyła do akt spraw y o świadczenie świadka, który był obecny wraz z nią 
w dniu 13 stycznia 2009 r., gdy dowiady wała się w klinice Anthea o koszty pobytu. Z przedstawionych 
przez skarżących zeznań w y nika, że według informacji przekazanej ustnie przez w y żej wspomnianą 
pracownicę kliniki cena stosowana w tamtym czasie przez klinikę Anthea w y nosiła od 216 EUR z a 
dzień, jeśli pacjent dzielił z kimś pokój i był objęty powszechnie obowiązującymi przepisami prawa 
ubezpieczeń społecznych, o raz 300 EUR z a dzień, jeśli pacjent był sam w pokoju i podlegał 
ubezpieczeniu pry watnemu.
106 Strony nie zgadzają się jednak w kwestii, czy, jak twierdzą skarżący, koszty pobytu uznane za zaw yżone 
przez biuro ds. rozliczeń, czyli 28 800  EUR, powinny obciążać biuro ds. rozliczeń, ze względu na 
nieskontaktowanie się ze skarżącymi przed zapłaceniem ra chunku p rzedłożonego p rzez kl inikę 
Anthea, czy też, jak utrzymuje K omisja, należy nimi obciążyć skarżącego i potrącać je z jego 
emerytury.
107 Należy przede wszystkim stwierdzić, że możliwość otrzymy wania przez urzędników zaliczek zgodnie 
z art. 30 w spólnych przepisów w celu umożliwienia im p okrycia znacznych w y datków, w formie 
przejęcia ko sztów w przypadku h ospitalizacji, stanowi dla nich niewątpliwą ko rzyść. Poprzez regularne 
przesyłanie no ty informacyjnej do beneficjentów systemu ubezpieczenia p rzy składaniu w niosku 
o przejęcie ko sztów m ogą on i zostać zachęceni do zasięgnięcia i nformacji, w szczególności 
w szpitalach, w sprawie ewentualnych ko sztów, jakie mogą ponieść, i porównać je z obowiązującymi 
OPW w celu uniknięcia znaczących w y datków, które mogłyby nie podlegać zwrotowi przez system 
ubezpieczenia i tym samym ich obciążać. W tym w zględzie dodać należy, że OPW n ie przewidują 
maksymalnej kw oty zwrotu jeśli chodzi o koszty pobytu w ramach hospitalizacji.
108 W n iniejszej sprawie, mimo że skarżąca dowiady wała się w klinice Anthea o koszty pobytu, jakie miała 
ponieść, otrzymała jedynie informacje ustne, a nie dokument pisemny, kt óry m iałby w artość 
dowodową. Należy dodać jednakże, że nawet jeżeli jest pożądane, aby ubezpieczeni posiadali taki 
dokument, nie ma uregulowania, ani we wspólnych przepisach, ani w OPW, z obowiązującego ich do 
posiadania o dpowiedniego ko sztorysu i przekazania g o do biura d s. rozliczeń w raz z wnioskiem 
o przejęcie ko sztów.
109 W tej sytuacji nie można zarzucać skarżącym żadnego uchybienia obowiązkom lub naruszenia przepisu 
prawnego. Po pierwsze, z braku m aksymalnej kw oty zwrotu określonej w OPW d la ko sztów pobytu 
w przypadku h ospitalizacji nie m ogli on i bowiem p orównać w y sokości zapowiedzianych im p rzez
ECLI:EU:F:2013 :64 21WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
 klinikę Anthea ko sztów z kwotą ewentualnie podlegającą zwrotowi. Po dr ugie, zakładając nawet, że 
skarżący skontaktowaliby się z biurem d s. rozliczeń, aby zapytać, czy ko szty pobytu w w ysokości 
300 EUR z a dzień zostaną zwrócone, odpowiedź byłaby w każdym w y padku t wierdząca, skoro 
w rozliczeniu nr 10 w spomniane biuro zwróciło te ko szty w w ysokości 720 EUR z a dzień.
110 Komisja natomiast spełnia podwójną rolę w zakresie przejęcia ko sztów pobytu w szpitalu.
111 Z jednej strony, zgodnie z art. 27 r ozporządzenia nr 1605 /2002 , znajdującym zastosowanie w drodze 
analogii do zarządzania systemem u bezpieczenia na podstawie art. 43 w spólnych przepisów, Komisja 
powinna zapewniać realizację dochodów i w ydatków z godnie z zasadą należytego zarządzania 
finansami oraz zgodnie z zasadami gospodarności, w ydajności i skuteczności.
112 W tym w zględzie z art. 52 w spólnych przepisów w y nika, że Komisja zarządza systemem u bezpieczenia 
na podstawie delegacji uprawnień przez inne instytucje oraz ma obowiązek ustanowienia przepisów 
regulujących zwrot kosztów leczenia w celu ochrony równowagi finansowej systemu między w y datkami 
i dochodami. Na m ocy zasady dobrej administracji Komisja, a w konsekwencji biura d s. rozliczeń 
systemu ubezpieczenia, których utworzenie jest jednym z jej zadań jako z arządcy i których kon trola 
w odniesieniu do poszanowania zasad n ależytego zarządzania finansami jest zapewniona przez biuro 
centralne, muszą w związku z tym czuwać nad tym, aby nie angażować środków systemu ubezpieczenia 
w celu zapłaty rachunków za hospitalizację, których w y sokość jest na pierwszy rzut oka z byt duża 
w stosunku d o średnich ko sztów p odobnych świadczeń w państwie, w którym te ko szty zostały 
poniesione. W niniejszym p rzypadku z e względu na swoją siedzibę biuro ds. rozliczeń m ogło m ieć 
dobrą wiedzę na temat średnich cen stosowanych przez szpitale we W łoszech w zakresie pobytu 
i zareagować na fakt, ż e klinika A nthea w y stawiła rachunek w niniejszej sprawie na kw otę 57 600  EUR 
za pobyt skarżącej w ynoszący 40 dni.
113 Z dr ugiej strony, w zakresie przejęcia ko sztów h ospitalizacji Komisja jest związana obowiązkiem 
staranności w odniesieniu do pracowników instytucji Unii, beneficjentów systemu ubezpieczenia.
114 Ten o bowiązek staranności obliguje K omisję, a w konsekwencji biura d s. rozliczeń systemu 
ubezpieczenia, w przypadku g dy otrzymują on e ra chunek taki jak ten przekazany do biura d s. 
rozliczeń przez klinikę Anthea, czyli rachunek opiewający na bardzo w y soką kw otę, w którym – 
podczas gdy świadczenia me dyczne są w y mienione i opisane – p obyt został jedynie zafakturowany za 
40 dni po 1 440  EUR z a dzień, bez żadnych szczegółów dotyczących rodzaju pokoju czy dodatkow ych 
świadczeń, które m ogłyby uzasadniać tak w y soką kw otę, do tego, aby nie płacić od ra zu takiego 
rachunku, nawet w przypadku p rzejęcia ko sztów, ale aby uzyskać informacje na piśmie ze strony 
szpitala będącego w y stawcą ra chunku o raz aby poinformować głównego ubezpieczonego, którego 
ostatecznie w większości przypadków b iuro ds. rozliczeń obciąży przynajmniej jakimś procentem 
w yliczonych ko sztów h ospitalizacji, a ewentualnie, jak w niniejszym p rzypadku, całością ko sztów 
uznanych za zaw yżone.
115 Gdyby w niniejszej sprawie biuro ds. rozliczeń nawiązało kon takt ze skarżącymi przed zapłatą rachunku 
przesłanego m u przez klinikę Anthea, w odpowiednim czasie mogliby on i podnieść, że cena pobytu, 
która została im w cześniej wskazana, w ynosiła 300 EUR z a dzień.
116 Natomiast ze w zględu na zachowanie biura d s. rozliczeń, polegające na zapłacie ra chunku b ez 
zadawania żadnych pytań, po pierwsze, w ydatki systemu ubezpieczenia w zrosły w bezzasadny sposób, 
ponieważ zamiast zwrotu 85 % ko sztów pobytu za 30 dni w w ysokości 300 EUR z a dzień, biuro ds. 
rozliczeń przyznało zwrot w w ysokości 720 EUR z a dzień.
117 Po dr ugie, skarżący stali się zobowiązani do zapłaty nie tylko kw oty 28 800  EUR z tytułu ko sztów 
pobytu uznanych przez biuro ds. rozliczeń za zaw yżone, ale również 15 % kw oty odpowiadającej 
30 dniom pobytu w szpitalu w w ysokości 720 EUR z a dzień, podczas gdy gdyby ko szty pobytu zostały 
rozliczone tak, jak poinformowano s karżącą, obciążająca ich kw ota byłaby znacząco niższa.
22 ECLI:EU:F:2013 :64WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
118 Stwierdzić należy zatem, że nie domagając się przed zapłatą rachunku w y jaśnień od kl iniki A nthea 
w sprawie w y sokości rachunku z tytułu pobytu w szpitalu oraz nie informując skarżących o tej kw ocie, 
biuro ds. rozliczeń, a w konsekwencji Komisja, naruszyły zarówno z asadę dobrej administracji, jak 
i obowiązek staranności wobec skarżących.
119 Ponieważ zarzut podniesiony na poparcie piątego żądania skargi jest zasadny, należy stwierdzić 
nieważność w y nikającej ze spornego rozliczenia decyzji biura d s. rozliczeń o obciążeniu skarżących 
kwotą 28 800  EUR z tytułu ko sztów pobytu w szpitalu uznanych za zaw yżone.
120 Z uwagi na pow yższe nie ma kon ieczności uwzględniania w niosku s karżących, będącego przedmiotem 
ósmego żądania skargi o zarządzeniu proponowanych przez nich środków dowodow ych.
W p r zedmiocie kosztów
121 Zgodnie z art. 87 § 1 regulaminu postępowania, z zastrzeżeniem i nnych przepisów rozdziału 8 tytułu II 
tego regulaminu, ko sztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegry wająca 
sprawę. Jednakże zgodnie z art. 88 r egulaminu postępowania „[n]iezależnie od w y niku s praw y S ąd 
może nałożyć na stronę obowiązek zwrotu części, a nawet całości kosztów, jeżeli jest to uzasadnione jej 
postawą, również przed w niesieniem s kargi; odnosi się to w szczególności do ko sztów, które 
w rezultacie jej działania, niemającego uzasadnionego powodu lub podjętego w złej wierze, poniosła 
druga strona”.
122 W n iniejszej sprawie, choć z omówionych pow yżej względów w y nika, że żądania skarżących skierowane 
przeciwko s pornemu rozliczeniu zostały spełnione jedynie częściowo, co oznacza, że Komisja jedynie 
częściowo przegry wa sprawę w odniesieniu do tych żądań, to w y nika z nich również, że uznane za 
niezgodne z prawem z achowanie biura d s. rozliczeń spowodowało dodatkowe ko szty dla skarżących, 
ponieważ ko szt pobytu w szpitalu będący przedmiotem z wrotu w stawce 85 % był znacząco w y ższy od 
kosztu, jakiego skarżący mogli się spodziewać.
123 Mając na względzie szczególne okoliczności niniejszej spraw y o raz wskazując, że stosowanie art. 88 
regulaminu postępowania nie ogranicza się jedynie do sytuacji, w których organ ad ministracji naraził 
skarżących na nieuzasadnione lub w y nikające ze złej wiary ko szty, Komisja powinna pokryć własne 
koszty, wraz z kosztami poniesionymi przez nią w postępowaniu w przedmiocie środka tymczasowego, 
i zostać obciążona ko sztami poniesionymi przez skarżących, w raz z kosztami poniesionymi przez nich 
w postępowaniu w przedmiocie środka tymczasowego.
Z pow yższych względów
SĄD D O SPRAW S ŁUŻBY PU BLICZNEJ (druga izba)
orzeka, co następuje:
1) Stwierdza się nieważność w ynikającej z rozlic zenia n r 1 0 z dnia 1 października 2 0 0 9 r. 
decyzji biura ds. rozlic zeń w Ispr ze (Włoc hy) w sprawie obciążenia M .A. de P retisa Cagnoda 
kwotą 2 8 8 0 0  EUR z tytułu kosztów p obytu w szpitalu S. T rampuz de P retis Cagnodo 
uznanyc h z a zawyżone.
2) W p ozostałym zakresie skarga z ostaje w c zęści odr zucona, a w c zęści oddalona.
3) Komisja Europejska pokrywa całość w łasnyc h k osztów o raz całość kosztów p oniesionyc h 
pr zez M .A. de P retisa Cagnoda i S. T rampuz de P retis Cagnodo.
ECLI:EU:F:2013 :64 23WYROK Z DNIA 16 .5.2013 R.–SPRAWAF-104/10
DEPRETISCAGNODOITRAMPU ZDEPRETISCAGNODOPRZECIWKOKOMISJI
Rofes i Pujol Boruta Bradley
Wyrok ogłoszono n a posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 16 maja 2013 r.
Sekretarz
W. HakenbergPrezes
M.I. Rofes i Pujol
Treść niniejszego orzeczenia oraz przytoczone w nim orzeczenia sądów U nii Europejskiej są dostępne 
na stronie internetowej w w w .curia.europa.eu.