Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Nieprzestrzeganie obowiązku odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy – Środki obrony – Całkowita niemożliwość wykonania

(art. 10 WE, 88 ust. 2 WE, art. 249 WE)

2. Pomoc przyznawana przez państwa – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Stosowanie prawa krajowego – Przyjęcie tymczasowych środków zawieszających – Dopuszczalność – Przesłanki

(rozporządzenie Rady nr 659/1999, art. 14 ust. 3)

Summary

1. Państwo członkowskie, które jest adresatem decyzji nakazującej mu odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy, jest zgodnie z art. 249 WE zobowiązane do podjęcia wszelkich właściwych kroków, aby zapewnić wykonanie tej decyzji. Państwo członkowskie powinno doprowadzić do skutecznego odzyskania należnych kwot. Spóźnione odzyskanie pomocy, które nastąpiło po wyznaczonych terminach, oraz środki o charakterze prawodawczym mające zapewnić wykonanie przez sądy krajowe decyzji Komisji zobowiązującej państwo członkowskie do odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy, które są podjęte zbyt późno lub też okazują się nieskuteczne, nie mogą spełniać wymogów traktatowych.

W istocie państwo członkowskie, które nie przyjmuje w wyznaczonych terminach wszelkich środków koniecznych w celu zniesienia pomocy uznanej w decyzji Komisji za niezgodną z prawem i wspólnym rynkiem, a także odzyskania od beneficjentów pomocy przyznanej na podstawie tego systemu uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy owej decyzji.

Jedynym argumentem, jaki państwo członkowskie może przytoczyć na swoją obronę wobec skargi Komisji o stwierdzenie uchybienia na podstawie art. 88 ust. 2 WE, jest całkowita niemożliwość prawidłowego wykonania danej decyzji.

Przesłanka całkowitej niemożliwości wykonania nie jest spełniona, gdy pozwane państwo członkowskie ogranicza się do poinformowania Komisji o trudnościach natury prawnej, politycznej lub praktycznej jakie sprawia wprowadzenie w życie decyzji, nie podejmując względem przedsiębiorstw, których odzyskiwanie dotyczy, rzeczywistych kroków zmierzających do odzyskania pomocy i nie przedstawiając Komisji alternatywnych sposobów wykonania decyzji, które pozwoliłyby przezwyciężyć te przeszkody.

Państwo członkowskie, które wykonując decyzję Komisji w przedmiocie pomocy państwa, napotyka na nieprzewidziane i nieprzewidywalne trudności lub też dowiaduje się o nieprzewidzianych przez Komisję skutkach tego wykonania, powinno poddać te problemy pod ocenę tej ostatniej instytucji, proponując jednocześnie wprowadzenie do danej decyzji odpowiednich zmian. W takim wypadku państwo członkowskie i Komisja powinny współpracować w dobrej wierze – na podstawie zasady nakładającej na państwa członkowskie i instytucje Unii wzajemne obowiązki lojalnej współpracy, leżącej u podstaw w szczególności art. 10 WE – w celu pokonania owych trudności, przestrzegając w pełni postanowień traktatu, a zwłaszcza tych, które dotyczą pomocy państwa.

(por. pkt 31, 32, 35-37, 42, 58; sentencja)

2. Zgodnie z art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 659/1999 sądy krajowe są zobowiązane zapewnić pełną skuteczność decyzji nakazującej odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z celem realizowanym przez ową decyzję.

W zakresie dotyczącym przyjętych przez sądy krajowe tymczasowych środków zawieszających, tego rodzaju środki mogą zostać przyznane pod warunkiem, iż zostały spełnione pewne wymogi, a mianowicie: po pierwsze, czy sąd krajowy ma poważne wątpliwości co do ważności aktu Unii i jeżeli ważność kwestionowanego aktu nie jest już rozpatrywana przez Trybunał Sprawiedliwości sąd krajowy sam skierował tę kwestię do Trybunału; po drugie, czy sprawa ma pilny charakter, w tym sensie, że środki tymczasowe są konieczne, aby wnosząca o ich zastosowanie strona uniknęła poważnych i nieodwracalnych szkód; po trzecie, czy sąd krajowy uwzględnia należycie interes Unii; po czwarte, czy dokonując oceny wszystkich powyższych warunków, sąd krajowy uwzględnia wydane przez Trybunał i Sąd orzeczenia dotyczące zgodności z prawem aktu instytucji Unii lub postanowienia o zastosowaniu środka tymczasowego mającego na celu przyznanie podobnych środków tymczasowych na poziomie Unii Europejskiej. W tym względzie należy podkreślić, że sąd krajowy nie może ograniczyć się do złożenia do Trybunału wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie oceny ważności takiego środka tymczasowego, lecz w momencie jego przyznawania winien wskazać powody, dla których jest on zdania, iż Trybunał będzie musiał stwierdzić nieważność aktu Unii.

(por. pkt 44-46)