ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
Sprawa C-358/08

Aventis Pasteur SA

przeciwko

OB

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez House of Lords)

„Dyrektywa 85/374/EWG — Odpowiedzialność za produkty wadliwe — Artykuły 3 i 11 — Błąd w kwalifikacji „producenta” — Postępowanie sądowe — Wniosek w przedmiocie wstąpienia producenta w miejsce pierwotnego pozwanego — Upływ terminu przedawnienia”

Opinia rzecznika generalnego V. Trstenjak przedstawiona w dniu 8 września 2009 r. I ‐ 11307

Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 2 grudnia 2009 r. I ‐ 11340

Streszczenie wyroku

Zbliżanie ustawodawstw – Odpowiedzialność za produkty wadliwe – Dyrektywa 85/374 – Sprawa wszczęta przeciwko spółce błędnie uważanej za producenta – Upływ terminu przedawnienia – Wstąpienie producenta w miejsce pierwotnego pozwanego – Niedopuszczalność – Wyjątek – Powództwo wniesione przeciwko spółce zależnej w 100% od producenta oraz wprowadzenie do obrotu danego produktu dokonane przez tego producenta – Możliwość uznania dostawcy, pierwotnego pozwanego, za producenta – Przesłanki – Ocena przez sąd krajowy

(dyrektywa Rady 85/374, art. 3 ust. 1, 3, art. 11)

Wykładni art. 11 dyrektywy 85/374 w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe należy dokonać w ten sposób, że sprzeciwia się on temu, aby uregulowanie krajowe, które zezwala na zmianę strony pozwanej w toku postępowania sądowego, było stosowane w taki sposób, który pozwala na wstąpienie, po upływie terminu w nim ustanowionego, producenta w rozumieniu art. 3 tej dyrektywy w miejsce strony pozwanej do postępowania sądowego wszczętego w tym terminie przeciwko innemu niż on podmiotowi.

Jednakże z jednej strony wykładni omawianego art. 11 należy dokonać w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy uznał, iż w postępowaniu sądowym wszczętym w terminie w nim ustanowionym przeciwko spółce zależnej w 100% od producenta w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 85/374 producent może wstąpić w miejsce tej spółki, w przypadku gdy sąd stwierdzi, że wprowadzenie do obrotu danego produktu zostało w rzeczywistości dokonane przez producenta.

Z drugiej strony wykładni art. 3 ust. 3 dyrektywy 85/374 należy dokonać w ten sposób, że w przypadku gdy poszkodowany zastosowaniem rzekomo wadliwego produktu nie mógł racjonalnie zidentyfikować producenta tego produktu przed podniesieniem swych roszczeń wobec jego dostawcy, wówczas dostawcę należy uznać za producenta, szczególnie w celu zastosowania art. 11 tej dyrektywy, jeżeli dostawca nie poinformował poszkodowanego z własnej inicjatywy i w staranny sposób o tożsamości producenta lub swego dostawcy, a dokonanie oceny w tym zakresie należy, w świetle danych okoliczności, do sądu krajowego.

(por. pkt 62–64; sentencja)
Dyrektywa 98/59 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych przewiduje w swoim art. 5, że nie ma ona wpływu na prawo państw członkowskich do stosowania lub wprowadzania przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, które są korzystniejsze dla pracowników, lub na dopuszczanie bądź wspieranie zastosowania korzystniejszych dla pracowników przepisów umów zbiorowych.

Jednakże skoro ustawodawca krajowy zdecydował się na objęcie pojęciem zwolnień grupowych w rozumieniu tej dyrektywy przypadków nienależących do zakresu jej zastosowania, takich jak pewne rodzaje ustania umowy o pracę dotyczące liczby pracowników znajdującej się poniżej progów przewidzianych w art. 1 dyrektywy 98/59, wykluczając jednocześnie z zakresu znaczeniowego tego pojęcia przypadki takie jak wygaśnięcie umów o pracę dotyczące całego personelu mające miejsce z powodu śmierci pracodawcy, to dla uniknięcia rozbieżności interpretacyjnych mogących powstać w przyszłości w interesie Wspólnoty leży, aby pojęcie to oraz związane z nim rozwiązania przewidziane przez prawo wspólnotowe były interpretowane w sposób jednolity, niezależnie od warunków, w jakich mają zostać zastosowane.

(por. pkt 23, 27, 28)
Keywords

Summary



Keywords

1. Pytania prejudycjalne – Wystąpienie do Trybunału – Sąd krajowy w rozumieniu art. 234 WE – Pojęcie

(art. 234 WE)

2. Środowisko naturalne – Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337 – Zakres stosowania

(dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 2003/35, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1; załącznik I, pkt 20)

Summary

1. Umweltsenat, który spełnia kryteria dotyczące podstawy prawnej istnienia organu, jego stałego i obligatoryjnego charakteru, stosowania przepisów prawa oraz niezawisłości takiego organu i te zapewniające kontradyktoryjność postępowania, powinien zostać uznany za sąd w rozumieniu art. 234 WE.

(por. pkt 36, 38, 39)

2. Artykuł 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35, należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcie wymienione w pkt 20 załącznika I do tej dyrektywy, takie jak konstrukcja napowietrznych linii elektrycznych o napięciu co najmniej 220 kV i długości powyżej 15 km, powinno być poddane przez właściwe organy administracji państwa członkowskiego procedurze oceny oddziaływania na środowisko również wtedy, gdy jest to przedsięwzięcie transgraniczne i jedynie jego odcinek krótszy niż 15 km znajduje się na terytorium tego państwa członkowskiego.

W istocie celu dyrektywy 85/337 nie wolno omijać poprzez podział przedsięwzięcia, a nieuwzględnienie łącznego rezultatu kilku przedsięwzięć nie może skutkować w praktyce wyłączeniem ich jako całości z obowiązku poddania ocenie, jeżeli rozpatrywane łącznie mogą znacząco oddziaływać na środowisko naturalne w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337.

Z powyższego wynika, że przedsięwzięcia wymienione w załączniku I do dyrektywy 85/337, które rozciągają się na terytorium kilku państw członkowskich, nie mogą zostać wyłączone z zastosowania tej dyrektywy wyłącznie z tego powodu, że nie zawiera ona wyraźnego uregulowania ich dotyczącego.

(por. pkt 53, 54, 58; sentencja)
Sądy państw członkowskich mogą odwoływać się do kryteriów wynikających z zasad listy opracowanej przez Komisję przy dokonywaniu interpretacji art. 24 rozporządzenia nr 2913/93 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, w celu wyjaśnienia pojęć użytych we wspomnianym art. 24 i przyczyniających się do określenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, o ile nie prowadzi to do zmiany tego przepisu. Wspomniane zasady nie mają mocy prawnie wiążącej, jednakże ich treść musi być zgodna z regułami pochodzenia określonymi we wspomnianym art. 24 i nie może zmieniać ich zakresu.

W celu określenia pochodzenia towarów zaklasyfikowanych do pozycji 7312 Nomenklatury Scalonej, stanowiącej załącznik I do rozporządzenia nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem nr 1719/2005, pojęcie istotnej obróbki lub przetworzenia w rozumieniu art. 24 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny może obejmować nie tylko tego rodzaju obróbkę lub przetworzenie, w których wyniku poddany im towar zostaje zaklasyfikowany do innej pozycji CN, lecz również obróbkę lub przetworzenie, które mimo braku zmiany pozycji taryfowej prowadzą do powstania towaru o własnych cechach i charakterystycznym składzie, których wcześniej nie posiadał.

W istocie przy interpretacji zawartego w art. 24 kodeksu celnego pojęcia „istotnej obróbki lub przetworzenia” posłużenie się wyłącznie kryterium zmiany pozycji taryfowej towarów, bez jakiegokolwiek odwołania się do konkretnej obróbki lub przetworzenia, których przedmiotem były te towary, może ograniczać zakres tego przepisu. Kryterium to nie opiera się ani na obiektywnej i rzeczywistej różnicy pomiędzy produktem bazowym, ani na szczególnych cechach fizycznych każdego z przetworzonych produktów, ani nie uwzględnia szczególnego rodzaju obróbki lub przetworzenia, które doprowadziły do powstania przetworzonego produktu. Chociaż z całą kryterium to stanowi wskazówkę istotnego charakteru przetworzenia lub obróbki towaru, i że obejmuje większość sytuacji, to nie pozwala samo w sobie na określenie wszystkich sytuacji, w których przetworzenie lub obróbka towaru jest istotna.

(por. pkt 33–37; sentencja)
Artykuł 39 WE trzeba interpretować w ten sposób, iż wiedza, którą należy uwzględnić jako element odniesienia w celu dokonania oceny równoważności szkolenia w następstwie wniosku o bezpośrednie dopuszczenie do aplikacji prawniczej — bez przystąpienia do egzaminów pisemnych w tym zakresie — jest wiedzą potwierdzoną kwalifikacjami wymaganymi w państwie członkowskim, w którym kandydat wnosi o dopuszczenie go do takiej aplikacji.

W istocie w ramach badania porównawczego z jednej strony kwalifikacji zawodowych potwierdzonych dyplomami, certyfikatami i innymi tytułami kandydata oraz istotnym doświadczeniem zawodowym, a z drugiej strony kwalifikacji zawodowych wymaganych w świetle przepisów krajowych, państwo członkowskie może uwzględnić obiektywne różnice związane zarówno z ramami prawnymi rzeczonego zawodu w państwie członkowskim pochodzenia, jak i zakresem działalności w tym zawodzie. W przypadku zawodu adwokata państwo członkowskie zasadnie może przeprowadzić porównawcze badanie dyplomów, uwzględniając różnice stwierdzone pomiędzy rozpatrywanymi porządkami prawnymi.

Tak więc sama okoliczność, że odbyte studia prawnicze w zakresie prawa pierwszego państwa członkowskiego można uznać za porównywalne, zarówno z punktu widzenia odbytego szkolenia, jak i czasu oraz włożonego w nie wysiłku, nie może jako taka prowadzić do powstania, w ramach porównawczego badania, obowiązku uprzywilejowania - w miejsce wiedzy wymaganej w świetle przepisów krajowych państwa członkowskiego, w którym kandydat wnosi o możliwość odbycia szkolenia zawodowego wymaganego dla uzyskania dostępu do zawodów prawniczych - wiedzy obejmującej zasadniczo prawo pierwszego państwa członkowskiego, a potwierdzonej kwalifikacjami uzyskanymi w tym ostatnim państwie.

(por. pkt 37, 44, 46, 48; pkt 1 sentencji)
Zasada kontradyktoryjności stanowi część praw obrony. Znajduje ona zastosowania do każdej procedury, która może doprowadzić do wydania decyzji instytucji wspólnotowej wpływającej w istotny sposób na interesy danej osoby. Sądy wspólnotowe czuwają nad tym, aby w toczącym się postępowaniu przestrzegana była zasada kontradyktoryjności, i same tej zasady przestrzegają.

Z zasady kontradyktoryjności powinny korzystać wszystkie strony postępowania toczącego się przed sądem wspólnotowym, niezależnie od ich klasyfikacji prawnej. Instytucje wspólnotowe mogą w związku z tym powoływać się na tę zasadę wówczas, gdy są stroną takiego postępowania.

Sam sąd powinien przestrzegać zasady kontradyktoryjności, w szczególności kiedy rozpatruje spór w oparciu o zarzut podniesiony z urzędu.

Zasada kontradyktoryjności zasadniczo nadaje każdej ze stron postępowania nie tylko prawo do zaznajomienia się i ustosunkowania do materiału dowodowego i uwag przedstawionych sądowi przez jej przeciwnika procesowego i nie tylko sprzeciwia się temu, aby sąd wspólnotowy opierał swoje orzeczenie na okolicznościach faktycznych i dokumentach, z którymi strony lub jedna z nich nie mogły się zapoznać i odnośnie do których nie mogły one ustosunkować się. Oznacza ona również, co do zasady, prawo stron do zapoznania się i ustosunkowania do zarzutów podniesionych z urzędu przez sąd, na których zamierza on oprzeć swoje rozstrzygnięcie.

Sąd nie może bez uwzględnienia obowiązku przestrzegania zasady kontradyktoryjności skorzystać ze swobodnego uznania, jakim dysponuje w zakresie zarządzenia otwarcia procedury ustnej na nowo na podstawie art. 62 regulaminu.

Narusza zasadę kontradyktoryjności wyrok stwierdzający nieważność spornej decyzji Komisji na podstawie podniesionego z urzędu zarzutu dotyczącego naruszenia art. 253 WE bez uprzedniego wezwania stron w trakcie procedury pisemnej lub ustnej do przedstawienia uwag odnośnie do tego zarzutu. W istocie o ile brak uzasadnienia stanowi wadę, która, co do zasady, nie może być naprawiona, o tyle jednak stwierdzenie tego braku prowadzi do oceny, która powinna wziąć pod uwagę określoną liczbę kryteriów. Ocena ta może zostać poddana dyskusji, w szczególności wówczas gdy dotyczy nie całkowitego braku uzasadnienia, lecz uzasadnienia konkretnej kwestii faktycznej lub prawnej.

(por. pkt 50–57, 59–61)
Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących – Świadczenia rodzinne – Nieletnie dziecko mieszkające z jednym z rodziców w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie udzielające świadczeń – Jedno z rodziców pracujące w państwie członkowskim udzielającym świadczeń – Utrzymanie prawa do świadczeń rodzinnych obciążających państwo członkowskie udzielające świadczeń – Warunki

Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących – Świadczenia rodzinne – Wspólnotowe reguły zapobiegające kumulacji – Pracownik mający prawo do świadczeń rodzinnych w państwie członkowskim miejsca zatrudnienia i państwie członkowskim miejsca zamieszkania – Zawieszenie prawa do świadczeń w państwie członkowskim miejsca zatrudnienia i państwie członkowskim miejsca zamieszkania do wysokości kwoty świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa członkowskiego

(rozporządzenie Rady nr 1408/71, art. 76)
Sprawa C-461/08

Don Bosco Onroerend Goed BV

przeciwko

Staatssecretaris van Financiën

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden)

„Szósta dyrektywa VAT — Wykładnia art. 13 część B lit. g) oraz art. 4 ust. 3 lit. a) — Dostawa działki zajętej przez częściowo rozebrany budynek, na którego miejscu wzniesiona ma być nowa konstrukcja — Zwolnienie z podatku VAT”

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 19 listopada 2009 r. I ‐ 11081

Streszczenie wyroku

Postanowienia podatkowe – Harmonizacja ustawodawstw – Podatki obrotowe – Wspólny system podatku od wartości dodanej – Zwolnienia przewidziane w szóstej dyrektywie – Zwolnienie dostaw budynków i gruntu, na którym stoją

(dyrektywa Rady 77/388, art. 4 ust. 3 lit. a), art. 13 część B lit. g))

Artykuł 13 część B lit. g) szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych w związku z art. 4 ust. 3 lit. a) tej dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidzianym w pierwszym z tych przepisów zwolnieniem z podatku VAT nie jest objęta dostawa działki, na której wciąż stoi stary budynek, który ma zostać rozebrany w celu wzniesienia na jego miejscu nowej konstrukcji i którego rozbiórka, do jakiej zobowiązał się sprzedający, rozpoczęła się przed tą dostawą. Takie transakcje dostawy i rozbiórki stanowią w świetle podatku VAT transakcję jednolitą mającą na celu jako całość dostawę nie tyle istniejącego budynku i gruntu, na którym stoi, co niezabudowanej działki, niezależnie od stanu zaawansowania robót rozbiórkowych starego budynku w momencie rzeczywistej dostawy działki.

(por. pkt 44; sentencja)
Wykładni art. 13 część A ust. 1 lit. j) szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy dokonywać w ten sposób, że świadczenie polegające na nauczaniu, wykonywane przez dyplomowanego inżyniera w mającym formę prywatnoprawnego stowarzyszenia instytucie kształcenia, w ramach cykli szkoleń kończących się egzaminem, dla uczestników, którzy uzyskali już przynajmniej tytuł architekta lub inżyniera po ukończeniu instytutu szkolnictwa wyższego, względnie uzyskali inne równoważne wykształcenie, może stanowić „nauczanie […] obejmujące edukację szkolną i uniwersytecką” w rozumieniu tego przepisu. Działalność inna niż w charakterze nauczyciela sensu stricto może również zostać uznana za takie nauczanie, pod warunkiem że jest wykonywana w ramach przekazywania wiedzy i umiejętności pomiędzy nauczycielem a uczniami lub studentami w zakresie edukacji szkolnej lub uniwersyteckiej. W niezbędnym zakresie do sądu krajowego należy weryfikacja, czy wszystkie z rozpatrywanych rodzajów działalności stanowią „nauczanie” obejmujące „edukację szkolną i uniwersytecką”.

Wykładni art. 13 część A ust. 1 lit. j) szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy dokonywać w ten sposób, że niezależna osoba, będąca wspólnikiem w spółce, świadcząca usługi jako nauczyciel w ramach kursu ustawicznego szkolenia zawodowego organizowanego przez podmiot trzeci, nie może zostać uznana za osobę nauczającą „prywatnie” w rozumieniu tego przepisu, jeżeli podmiot ten — a nie dany nauczyciel — działał jako nauczyciel w ramach kursu szkoleniowego w ramach którego to podmiotu ten ostatni nauczał oraz świadczył usługi szkoleniowe uczestnikom rzeczonych kursów. Owa okoliczność samodzielnie wyklucza możliwość, by nauczyciel, a zatem spółka cywilna, w której jest wspólnikiem, mógł być uznany za nauczającego „prywatnie” w rozumieniu art. 13 część A ust. 1 lit. j) szóstej dyrektywy.

W tym względzie okoliczność wykonywania „samodzielnie” działalności gospodarczej i spełnienia innych wskazanych w art. 4 szóstej dyrektywy przesłanek, by zostać uznanym za podatnika podatku VAT, nie może, z braku dodatkowych okoliczności, prowadzić do wniosku, że nauczyciel, który nie jest związany umową o pracę lub analogiczną więzią podporządkowania wynikającą z takiej umowy, wykonuje swą działalność gospodarczą „prywatnie” w rozumieniu art. 13 część A ust. 1 lit. j) tej dyrektywy.

(por. pkt 48, 52, 53, 55; pkt 2 sentencji)
Jakkolwiek w ramach postępowania prejudycjalnego Trybunał nie jest właściwy do rozstrzygania w przedmiocie zgodności przepisów prawa krajowego z prawem Unii, to jest on właściwy do udzielenia sądowi krajowemu wszelkich wskazówek w zakresie wykładni tego prawa, umożliwiających temu sądowi ocenę powyższej zgodności, w celu wydania orzeczenia w zawisłej przed nim sprawie.

Do celów powyższego to, czy krajowe normy prawne, których zgodność z prawem Unii sąd krajowy będzie musiał ocenić w świetle udzielonych przez Trybunał wskazówek dotyczących wykładni, wywodzą się z ustaw, aktów wykonawczych czy orzecznictwa, nie ma najmniejszego wpływu na właściwość Trybunału do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

(por. pkt 23, 24)
Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 28 WE państwo członkowskie, które nie wprowadza łatwo dostępnej procedury pozwalającej na uzyskiwanie wpisu, do krajowego pozytywnego wykazu substancji dozwolonych, środków pomocniczych wykorzystywanych w przetwarzaniu środków spożywczych, pochodzących z innych państw członkowskich, w których są one legalnie produkowane lub sprzedawane.

Uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 28 WE państwo członkowskie, które wprowadza nieprzestrzegający zasady proporcjonalności system uprzedniego zezwolenia dla środków pomocniczych w przetwarzaniu i środków spożywczych, do których przygotowania wykorzystano środki pomocnicze w przetwarzaniu pochodzące z innych państw członkowskich, w których są one legalnie produkowane lub sprzedawane.

W istocie o ile wobec braku harmonizacji do państw członkowskich należy podjęcie decyzji o poziomie ochrony zdrowia i życia osób, który chcą zapewnić, a także o wymogu uzyskania uprzedniego zezwolenia na wprowadzenie do obrotu środków pomocniczych w przetwarzaniu i środków spożywczych, do przygotowania których użyto takich środków pomocniczych w przetwarzaniu, oraz o ile ze względu na istnienie w nauce i w praktyce dużej niepewności, w imię zasady ostrożności państwo członkowskie może podejmować środki ochronne, przy czym nie jest konieczne, aby rzeczywisty i poważny charakter ryzyka był w pełni udowodniony, o tyle jednak w obliczu ryzyka, jakie dla zdrowia publicznego przedstawiają pewne kategorie środków pomocniczych w przetwarzaniu, przepisy krajowe muszą mieć ograniczony zasięg i być jasno uzasadnione względem rzeczonych kategorii. System zezwolenia jest zatem nieproporcjonalny, ponieważ systematycznie zabrania sprzedaży bez uprzedniego zezwolenia wszystkich środków pomocniczych w przetwarzaniu lub środków spożywczych, do których przygotowania wykorzystano środki pomocnicze w przetwarzaniu legalnie wyprodukowane lub sprzedawane w innych państwach członkowskich, nie rozróżniając pomiędzy różnymi kategoriami lub poziomami ryzyka, jakie ich używanie może ewentualnie prezentować dla zdrowia.

(por. pkt 85, 90, 91, 95, 97, 100, 122; sentencja)
Obowiązek taki spoczywa na państwach członkowskich w celu uprzedzenia jakiejkolwiek zmiany sytuacji istniejącej w danej chwili w tych państwach oraz w celu zagwarantowania, by wszystkie podmioty prawne we Wspólnocie, włącznie z tymi z państw członkowskich, w których nie istnieje pewna działalność określona w danej dyrektywie, wiedziały w sposób jasny i precyzyjny, jakie są ich prawa i obowiązki we wszystkich okolicznościach.

Nie przyjmując w wyznaczonym terminie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania art. 8, 9, 13, 15–18 i art. 20 ust. 2–4 dyrektywy 2003/41 w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami, które nakładają obowiązki na państwa członkowskie, na których terytorium podejmują działalność instytucje pracowniczych programów emerytalnych, państwo członkowskie uchybia zobowiązaniom ciążącym na nim na mocy art. 22 ust. 1 tej dyrektywy.

Nawet jeśli na podstawie stosownych uregulowań krajowych żadna instytucja pracowniczych programów emerytalnych nie może zgodnie z prawem podjąć działalności na terytorium tego państwa członkowskiego z uwagi na brak drugiego filaru w krajowym systemie emerytalnym, owe państwo ma obowiązek pełnej transpozycji przepisów dyrektywy, przez przyjęcie i wprowadzenie w życie do swojego prawa krajowego norm ustawowych, wykonawczych i administracyjnych koniecznych w tym celu.

Taki obowiązek transpozycji nie narusza kompetencji, którą dane państwo dysponuje, w odniesieniu do organizacji swego systemu emerytalnego i utrzymania jego równowagi finansowej, zmuszając je do ustanowienia w ramach tej transpozycji takiego drugiego filaru z naruszeniem prerogatyw przyznanych mu na mocy art. 137 ust. 4 tiret pierwsze WE. Żaden z przepisów dyrektywy 2003/41 nie wymaga od państw członkowskich wdrożenia takich uregulowań. Omawiana dyrektywa stanowi bowiem tylko pierwszy krok w kierunku utworzenia rynku wewnętrznego pracowniczych programów emerytalnych poprzez wdrożenie na szczeblu europejskim minimalnych zasad ostrożnościowych. Natomiast nie ma ona na celu harmonizacji, nawet częściowej, krajowych systemów emerytalnych poprzez zobowiązanie państw członkowskich do zmiany lub uchylenia przepisów ich prawa krajowego, które określają samą organizację tych systemów. W szczególności, dyrektywa 2003/41 jako taka nie zobowiązuje państwa członkowskiego, które zakazuje podejmowania działalności na swoim terytorium przez instytucje pracowniczych programów emerytalnych z uwagi na brak drugiego filaru w jego krajowym systemie emerytalnym, do uchylenia tego zakazu w celu umożliwienia instytucjom pracowniczych systemów emerytalnych podjęcia działalności na wspomnianym terytorium z zamiarem świadczenia usług, co do których bezsporne jest, że są one objęte drugim filarem krajowych systemów emerytalnych.

(por. pkt 48, 52, 53, 57, 59, 62, 69; sentencja)