Sprawa C‑166/12

Radek Časta

przeciwko

Česká správa sociálního zabezpečení

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Krajský soud v Praze)

„Odesłanie prejudycjalne — Artykuł 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego — Rozporządzenia (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 i (WE, Euratom) nr 723/2004 — Urzędnicy Unii — Uprawnienia emerytalne nabyte w systemie krajowym — Przeniesienie do systemu emerytalnego Unii — Metoda obliczania — Pojęcie „wartości kapitałowej praw do emerytury”

Streszczenie – Wyrok Trybunału (piąta izba) z dnia 5 grudnia 2013 r.

Urzędnicy – Emerytury i renty – Uprawnienia emerytalne nabyte przed podjęciem służby w Unii – Przeniesienie do systemu Unii – Warunki – Ustalenie wartości kapitałowej praw do emerytury nabytych w krajowym systemie – Metoda obliczania – Obowiązek uwzględnienia okresu podlegania przez urzędnika systemowi Unii – Brak

Urzędnicy – Równość traktowania – Odmienne traktowanie urzędników państwa członkowskiego i urzędników z innych państw członkowskich w odniesieniu do krajowych przepisów dotyczących przenoszenia uprawnień do emerytury krajowej do systemu Unii – Brak dyskryminacji

Urzędnicy – Emerytury i renty – Uprawnienia emerytalne nabyte przed podjęciem służby w Unii – Przeniesienie do systemu Unii – Warunki – Ustalenie wartości kapitałowej praw do emerytury nabytych w krajowym systemie – Metoda obliczania – Zakres swobodnego uznania, jakim dysponują państwa członkowskie – Granice – Obliczenie skutkujące kwotą podlegającą przeniesieniu niższą niż połowa sumy składek odprowadzonych do krajowego systemu – Dopuszczalność

Co się tyczy przenoszenia do systemu emerytalnego Unii uprawnień emerytury nabytych przez urzędnika w oparciu o system krajowy, art. 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego, zmieniony rozporządzeniem nr 723/2004 należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie może ustalać wartość kapitałową praw do emerytury w oparciu o metodę bądź ekwiwalentu aktuarialnego, bądź zryczałtowanej wartości wykupu, bądź o jeszcze inne metody, pod warunkiem że suma podlegająca transferowi stanowi pod względem rzeczowym prawa do emerytury nabyte z tytułu wcześniejszej działalności danego urzędnika. Wynika z tego, że państwom członkowskim przysługuje szeroki zakres uznania przy przyjmowaniu uregulowań krajowych w wykonaniu art. 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego. Dotyczy to szczególnie metody ustalania przez państwa członkowskie wartości kapitałowej praw do emerytury nabytych w krajowym systemie, które mają zostać uwzględnione przez system emerytalny Unii, jakkolwiek metoda ta musi być zgodna z charakterem zasad i norm regulujących system emerytalny tych państw. W tym względzie jeżeli wyliczenie wartości kapitałowej praw do emerytury wynika w sposób logiczny z charakteru, zasad i norm systemu emerytalnego obowiązującego w danym państwie członkowskim, nie można kwestionować zgodności tej metody obliczeniowej z prawem Unii. Jedynie wówczas, gdy zasady obliczania tej wartości kapitałowej odbiegają znacząco, na korzyść lub na niekorzyść urzędnika, od charakteru zasad i norm krajowego systemu emerytalnego, istnieje ryzyko, że unormowania danego państwa członkowskiego stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie pracowników gwarantowanym w art. 45 TFUE lub są niezgodne z obowiązkami określonymi w art. 4 ust. 3 TUE. Sam fakt, że stosowana metoda obliczeniowa daje kwotę podlegającą transferowi niższą niż połowa sumy składek odprowadzonych przez urzędnika i jego pracodawcę do krajowego systemu emerytalnego, nie stanowi sam w sobie takiej przesłanki. Tymczasem art. 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego i art. 4 ust. 3 TUE należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one stosowaniu metody obliczania wartości kapitałowej wcześniej nabytych praw do emerytury prowadzącej do takiego rezultatu. (por. pkt 26, 31, 32, 36, 38–40; pkt 1, 2 sentencji)

W ramach wniosku o przeniesienie do systemu emerytalnego Unii uprawnień emerytury nabytych wcześniej w oparciu o system krajowy, w celu zapewnienia koordynacji systemów emerytalnych krajowych z systemem unijnym należy przeprowadzić kolejno dwie czynności, przy czym druga z nich polega na przeliczeniu wartości kapitałowej praw do emerytury nabytych w systemie krajowym na lata zaliczane do okresu uprawniającego do emerytury w systemie emerytalnym Unii. Przeliczenia tego dokonują instytucje Unii zgodnie z ogólnymi przepisami wykonawczymi do omawianego art. 11 ust. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego ustanowionymi przez owe instytucje. Czynność ta podlega prawu Unii. Natomiast pierwsza czynność podlega wyłącznej właściwości krajowej instytucji zarządzającej systemem emerytalnym, w którym zainteresowany był ubezpieczony przed podjęciem służby w Unii, przy czym czynność ta decyduje o wartości kapitałowej praw do emerytury nabytych w krajowym systemie na mocy właściwych przepisów danego państwa członkowskiego. Tymczasem z art. 48 TFUE i z art. 153 ust. 4 TFUE wynika, że prawo Unii uznaje prawo państw członkowskich do określania podstawowych zasad systemów zabezpieczenia społecznego tych państw. (por. pkt 28–30)

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 37)

Urzędnik występujący o przeniesienie swoich uprawnień do emerytury nabytych w systemie emerytalnym państwa członkowskiego do systemu emerytalnego Unii nie może skutecznie podnieść niedozwolonej dyskryminacji w stosunku do urzędników Unii z innych państw członkowskich wynikającej z zastosowania innej metody obliczania wartości kapitałowej, której kwota podlega transferowi. Zróżnicowanie to wynika bowiem w takiej sytuacji z uprawnienia państw członkowskich do ukształtowania własnego systemu emerytalnego i ich uznania w tym zakresie. (por. pkt 39)