Sprawa C-437/03

Komisja Wspólnot Europejskich

przeciwko

Republice Austrii

Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywy 78/686/EWG i 78/687/EWG – Lekarze dentyści

Opinia rzecznika generalnego A. Tizzana przedstawiona w dniu 17 marca 2005 r. I‑0000

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 27 października 2005 r. I‑0000

Streszczenie wyroku

1. Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Lekarze dentyści – Uznawanie dyplomów i dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji – Dyrektywa 78/686 – Koordynacja przepisów krajowych – Dyrektywa 78/687 – Przepisy przejściowe dotyczące Austrii – Zezwolenie dla lekarzy specjalistów w dziedzinie stomatologii na używanie tytułu „Facharzt für Zahn-, Mund- und Kieferheilkunde” – Dopuszczalność

(dyrektywa Rady 78/686, art. 1 i 19b, i dyrektywa Rady 78/687, art. 1)

2. Swobodny przepływ osób – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Lekarze dentyści – Uznawanie dyplomów i dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji – Dyrektywa 78/686 – Koordynacja przepisów krajowych – Dyrektywa 78/687 – Przepisy przejściowe dotyczące Austrii – Zezwolenie „Dentisten” na posługiwanie się tytułem „Zahnarzt” oraz na powoływanie się na odstępstwo przewidziane w dyrektywie 78/686, mimo niespełnienia warunków przewidzianych w dyrektywie 78/687 – Niedopuszczalność

(dyrektywa Rady 78/686, art. 1 i 19b, i dyrektywa Rady 78/687, art. 1)

1. Zezwalając lekarzom specjalistom w dziedzinie stomatologii na używanie tytułu „Facharzt für Zahn-, Mund- und Kieferheilkunde” Republika Austrii nie uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 1 i 19b dyrektywy 78/686 dotyczącej wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji osób wykonujących zawód lekarza dentysty, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, zmienionej dyrektywą 2001/19, oraz na mocy art. 1 dyrektywy 78/687 dotyczącej koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności lekarza dentysty, zmienionej dyrektywą 2001/19.

Po pierwsze, Republika Austrii nie stworzyła w ten sposób nowej kategorii lekarzy dentystów, a tylko utrzymała kategorię już istniejącą. Po drugie, lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii nie stanowią kategorii lekarzy dentystów, która nie została określona w dyrektywach 78/686 i 78/687. Wprost przeciwnie, to konkretnie do nich odnosi się art. 19b pierwszej z tych dyrektyw.

(por. pkt 31, 42, 43)

2. Zezwalając dentystom („Dentisten”) na posługiwanie się w wykonywaniu działalności tytułem „Zahnarzt” (lekarz stomatolog) lub „Zahnarzt (Dentist)” oraz na powoływanie się na ustanawiające odstępstwo przepisy art. 19b dyrektywy 78/686 dotyczącej wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji osób wykonujących zawód lekarza dentysty, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, zmienionej dyrektywą 2001/19, mimo iż nie spełniają oni określonych w art. 1 dyrektywy 78/687 dotyczącej koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności lekarza dentysty, zmienionej dyrektywą 2001/19, minimalnych warunków do tego, by podlegać zakresowi zawartych w tych dyrektywach uregulowań, Republika Austrii uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 1 i 19b dyrektywy 78/686 oraz na mocy art. 1 dyrektywy 78/687.

(por. pkt 44 i sentencja)

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)

z dnia 27 października 2005 r. ( )

Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Dyrektywy 78/686/EWG i 78/687/EWG – Lekarze dentyści

W sprawie C‑437/03

mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 226 WE, uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniesioną w dniu 16 października 2003 r.,

Komisja Wspólnot Europejskich, reprezentowana przez C. Schmidt, C. Tufvesson i A. Manville’a, działających w charakterze pełnomocników, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona skarżąca,

przeciwko

Republice Austrii, reprezentowanej przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika, z adresem do doręczeń w Luksemburgu,

strona pozwana,

TRYBUNAŁ (pierwsza izba),

w składzie: P. Jann, prezes izby, K. Schiemann (sprawozdawca), N. Colneric, K. Lenaerts i E. Juhász, sędziowie,

rzecznik generalny: A. Tizzano,

sekretarz: R. Grass,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 17 marca 2005 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1 Komisja Wspólnot Europejskich wnosi w skardze do Trybunału o stwierdzenie, że:

– Republika Austrii uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 1 i 19b dyrektywy Rady 78/686/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. dotyczącej wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji osób wykonujących zawód lekarza dentysty, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług (Dz.U. L 233, str. 1), zmienionej dyrektywą 2001/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 maja 2001 r. (Dz.U. L 206, str. 1, zwanej dalej „dyrektywą w sprawie uznawania”) oraz na mocy art. 1 dyrektywy Rady 78/687/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. dotyczącej koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności lekarza dentysty (Dz.U. L 233, str. 10), zmienionej dyrektywą 2001/19 (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie koordynacji”), zezwalając dentystom („Dentisten”), o których mowa w art. 6 i 4 ust. 3 ustawy o dentystach (Dentistengesetz, BGBl. 90/1949) na wykonywanie działalności pod nazwą „Zahnarzt” (lekarz stomatolog) lub „Zahnarzt (Dentist)” oraz na powoływanie się na ustanawiające odstępstwo przepisy art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, mimo iż nie spełniają oni określonych w art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji minimalnych warunków do tego, by podlegać zakresowi uregulowań zawartych w dyrektywach w sprawie uznawania i w sprawie koordynacji;

– Republika Austrii uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 1 i 19b dyrektywy w sprawie uznawania, zezwalając w art. 17 i 23 ustawy o lekarzach z dnia 10 listopada 1998 r. (Ärztegesetz, BGBl. I, 169/1998) lekarzom specjalistom w dziedzinie stomatologii (Fachärzte für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde) na dalsze posługiwanie się tytułem „Fachärzte für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde” przy wykonywaniu działalności, z naruszeniem art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, przy czym zrównanie tych lekarzy specjalistów w dziedzinie stomatologii z lekarzami stomatologami stanowi naruszenie, ponieważ lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii są uprawnieni do wykonywania działalności na takich samych warunkach jak osoby legitymujące się dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, wymienionymi w załączniku A do tej dyrektywy (lekarze dentyści).

Ramy prawne

Uregulowania wspólnotowe

Przepisy ogólne

2 Dyrektywy w sprawie uznawania i w sprawie koordynacji zostały przyjęte w szczególności na podstawie postanowień traktatu WE, mających na celu swobodny przepływ pracowników oraz zniesienie ograniczeń w swobodzie przedsiębiorczości i świadczenia usług.

3 Zgodnie z motywem czwartym dyrektywy w sprawie uznawania, celem tej dyrektywy jest uznawanie dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarza dentysty, uprawniających do podejmowania i wykonywania zawodu lekarza dentysty, a także uznawanie dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarza dentysty ze specjalizacją.

4 Z motywu szóstego dyrektywy w sprawie uznawania oraz motywu pierwszego dyrektywy w sprawie koordynacji wynika, że celem tej drugiej dyrektywy jest koordynacja ilości specjalizacji w dziedzinie dentystyki oraz rodzajów i okresu trwania szkoleń specjalizacyjnych, w celu umożliwienia państwom członkowskim wprowadzenia wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, przewidzianego w dyrektywie w sprawie uznawania.

5 Zgodnie z art. 1 ust. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji państwa członkowskie wymagają od osób pragnących podjąć i wykonywać zawód lekarza dentysty, posługując się którymś z tytułów określonych w art. 1 dyrektywy w sprawie uznawania, aby posiadały dyplom, świadectwo lub inny dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, określone w załączniku A do tej dyrektywy, gwarantujące, że podczas pełnego okresu kształcenia dana osoba nabyła odpowiednią wiedzę i odpowiednie doświadczenie, określone w dyrektywie w sprawie koordynacji. Artykuł 1 ust. 2 tej dyrektywy stanowi w szczególności, że kształcenie to obejmuje co najmniej pięcioletnie studia w pełnym wymiarze godzin.

6 W art. 1 dyrektywy w sprawie uznawania znajduje się lista tytułów lekarzy dentystów. Lista ta została uzupełniona Aktem dotyczącym warunków przystąpienia Republiki Austrii, Republiki Finlandii i Królestwa Szwecji oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. 1994, C 241, str. 21 i Dz.U. 1995, L 1, str. 1), w szczególności poprzez dodanie następującego sformułowania:

„W Austrii: tytuł zostanie notyfikowany przez Austrię państwom członkowskimi i Komisji najpóźniej do dnia 31 grudnia 1988 r.”.

7 Załącznik A do dyrektywy w sprawie uznawania, wprowadzony przez dyrektywę 2001/19, zawiera listę dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarza dentysty. W odniesieniu do Republiki Austrii w załączniku tym figuruje dyplom zwany: „Bescheid über die Verleihung des akademischen Grades »Doktor der Zahnheilkunde«” (decyzja w sprawie nadania uniwersyteckiego stopnia „lekarza stomatologii”), wydawany przez uniwersyteckie wydziały medycyny.

Przepisy przejściowe dotyczące Republiki Austrii

8 Artykuł 19b dyrektywy w sprawie uznawania stanowi:

„Od daty podjęcia przez Republikę Austrii koniecznych środków w celu dostosowania do niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie będą uznawać, w celu wypełniania działań do których odnosi się art. 1 niniejszej dyrektywy, dyplomy, świadectwa i inne dokumenty potwierdzające kwalifikacje medyczne wydane w Austrii osobom, które rozpoczęły uniwersyteckie kształcenie przed dniem 1 stycznia 1994 r., do których załączone jest zaświadczenie wydane przez właściwe organy stwierdzające, że osoby te były rzeczywiście, zgodnie z prawem i głównie prowadziły działalność w Austrii w zawodach wymienionych w art. 5 dyrektywy [w sprawie koordynacji] przez co najmniej trzy kolejne lata w ciągu pięciu lat przed dniem wydania zaświadczenia i że osoby te mogą wykonywać wymienione zawody na takich samych warunkach jak posiadacze dyplomu, świadectwa lub innego dokumentu wymienionych w załączniku A do powyższej dyrektywy.

Wymagania trzyletniego doświadczenia wskazanego w ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, które ukończyły co najmniej trzy lata studiów, które są poświadczone przez właściwe organy jako odpowiadające szkoleniu wymienionemu w art. 1 dyrektywy [w sprawie koordynacji]”.

Przepisy dotyczące używania tytułów

9 Artykuł 8 dyrektywy w sprawie uznawania jest jedynym artykułem rozdziału V tej dyrektywy, zatytułowanego „Używanie tytułu określającego wykształcenie”. Brzmi on następująco:

„1. Z zastrzeżeniem art. 17 przyjmujące państwa członkowskie zagwarantują, że obywatele państw członkowskich, spełniający warunki określone w art. […] 19b mają prawo do używania tytułu określającego wykształcenie, o ile nie jest on identyczny z tytułem zawodowym lub, w stosownych przypadkach, jego skrótu, obowiązującego w państwie członkowskim ich pochodzenia lub w państwie członkowskim, z którego przybywają, w języku tego państwa członkowskiego. Przyjmujące państwo członkowskie może zażądać, aby ten tytuł był opatrzony informacją dotyczącą nazwy i siedziby instytucji albo komisji egzaminacyjnej, która go nadała.

2. Jeżeli tytuł określający wykształcenie używany w państwie członkowskim, z którego cudzoziemiec pochodzi lub przybywa, może być mylony w przyjmującym państwie członkowskim z tytułem wymagającym w tym państwie dodatkowego szkolenia, a którego zainteresowana osoba nie odbyła, przyjmujące państwo członkowskie może żądać od tej osoby używania tytułu obowiązującego w państwie członkowskim, z którego ona pochodzi lub przybywa, w odpowiedniej formie określonej przez przyjmujące państwo członkowskie”.

10 Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej dyrektywy:

„Jeżeli w przyjmującym państwie członkowskim używanie tytułu zawodowego związanego z wykonywaniem działalności określonej w art. 1 podlega prawnej regulacji, obywatele innych państw członkowskich, spełniający warunki ustanowione w art. […] 19b, używają tytułu zawodowego w przyjmującym państwie członkowskim, który odpowiada wymogom kwalifikacyjnym w tym państwie, oraz używają jego skrótu”.

Uregulowania krajowe

Przepisy dotyczące zawodu „Dentist”

11 Do dnia 31 grudnia 1975 r. istniał w Austrii specjalny rodzaj kształcenia umożliwiającego dostęp do zawodu zwanego „Dentist”. Przedstawiciele tego zawodu, wykonujący część czynności należących do działalności lekarzy dentystów, odbyli trzyletnie kształcenie niemające statusu uniwersyteckiego i, zdaniem władz austriackich, nie mogą być traktowani na równi z lekarzami. Wykonywanie zawodu „Dentist” podlega ustawie o dentystach. Do niniejszej sprawy stosuje się wersja tej ustawy ze zmianami wprowadzonymi ustawą federalną z dnia 10 marca 1999 r. (BGBl. I, 45/1999).

12 Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dentystach, „Dentist” ma prawo wykonywania swego zawodu, posługując się zawodowym tytułem „Zahnarzt” oraz do dodawania do niego w nawiasie tytułu określającego wykształcenie „Dentist”.

13 Zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ustawy izba „Dentisten” (Dentistenkammer) wydaje swoim członkom na wniosek zaświadczenie, o którym mowa w art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, w celu umożliwienia im wykonywania zawodu lekarza dentysty w innych państwach członkowskich.

Przepisy dotyczące zawodu „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”

14 W chwili przystąpienia Republiki Austrii do Unii Europejskiej nie istniało w tym państwie członkowskim kształcenie dla lekarzy dentystów, które spełniałoby warunki określone w art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji. Opiekę dentystyczną świadczyli lekarze, którzy po ogólnych studiach medycznych zdobyli podyplomową specjalizację lekarza dentysty, a przy wykonywaniu zawodu używali tytułu „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”.

15 W celu zastosowania się do dyrektyw w sprawie uznawania i koordynacji Republika Austrii musiała więc po przystąpieniu do Unii ustanowić nowy system kształcenia otwierającego dostęp do specjalizacji dentystycznej. W tym celu przyjęto ustawę o lekarzach. Do niniejszej sprawy stosuje się wersja tej ustawy ze zmianami wprowadzonymi ustawą federalną z dnia 10 sierpnia 2001 r. (BGBl. I, 110/2001).

16 Ustawa o lekarzach wprowadziła nowe kształcenie lekarza dentysty („Zahnarzt”), które weszło w życie od dnia 1 sierpnia 1998 r. Jednocześnie z końcem roku akademickiego 2000/2001 zniesiono kształcenie w ramach specjalizacji w dziedzinie stomatologii dla dyplomowanych lekarzy, uprawniające do wykonywania zawodu lekarza specjalisty w dziedzinie stomatologii.

17 Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy wykonywanie na własny rachunek działalności lekarza dentysty jest zastrzeżone dla lekarzy dentystów („Zahnärzte”) i dla lekarzy specjalistów w dziedzinie stomatologii („Fachärzte für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”).

18 Artykuł 23 tej ustawy, zatytułowany „Definicje”, znajdujący się w rozdziale trzecim, brzmi następująco:

„O ile pozostałe przepisy nie stanowią inaczej, ilekroć w niniejszym rozdziale użyto:

1) nazwy rodzajowej »lekarz« (»lekarski«), należy przez to rozumieć wszystkich lekarzy, bez względu na to, czy są oni uprawnieni do wykonywania zawodu »lekarza medycyny ogólnej« [»Arzt für Allgemeinmedizin«], »lekarza zatwierdzonego« [»approbierter Arzt«], »lekarza specjalisty« [»Facharzt«], »lekarza dentysty« [»Zahnarzt«] czy »lekarza stażysty« [»Turnusarzt«],

2) wyrażenia »lekarz specjalista« [»Facharzt«], należy przez to rozumieć wszystkich lekarzy specjalistów, w tym lekarzy specjalistów w dziedzinie stomatologii [»Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde«]”.

19 Używanie tytułów zawodowych lekarza uregulowane jest w art. 43 i 44 ustawy o lekarzach. Zgodnie z art. 43 ust. 7:

„Lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii [»Fachärzte für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde«] są uprawnieni do używania tytułu zawodowego »lekarz specjalista w dziedzinie stomatologii« [»Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde«] albo »lekarz stomatolog« [»Zahnarzt«]”.

Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi

20 W dniu 26 lipca 1999 r. zgodnie z art. 1 dyrektywy w sprawie uznawania Republika Austrii notyfikowała Komisji tytuły „Zahnarzt”, „Zahnarzt (Dentist)” oraz „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”. Podała również do wiadomości Komisji i pozostałych państw członkowskich dyplom potwierdzający posiadanie wykształcenia „Dentist”, w celu wpisania go do załącznika A do dyrektywy w sprawie uznawania. Dyplom ten nosi tytuł: „Prüfungszeugnis über die staatliche Dentistenprüfung, ausgestellt von der Österreichischen Dentistenkammer, Lehrinstitut für Dentisten, und Bescheinigung über die einjährige Tätigkeit als Dentistenassistent” (świadectwo państwowego egzaminu w zakresie stomatologii, wydane przez austriacką izbę stomatologiczną, instytut nauk dentystycznych, oraz zaświadczenie o przepracowaniu jednego roku w charakterze asystenta dentysty).

21 Uznawszy, że austriackie przepisy dotyczące wykonywania zawodów „Dentist” i lekarza specjalisty w dziedzinie stomatologii są niezgodne z dyrektywami w sprawie uznawania i koordynacji, Komisja wszczęła postępowanie w przedmiocie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przewidziane w art. 226 akapit pierwszy WE. Po wezwaniu Republiki Austrii do usunięcia uchybienia i przedstawienia uwag w tym przedmiocie, w dniu 18 lipca 2001 r. Komisja wystosowała uzasadnioną opinię, wzywając to państwo członkowskie do podjęcia niezbędnych środków w celu zastosowania się do niej w terminie dwóch miesięcy od chwili jej doręczenia. Ponieważ pomimo uwag przekazanych przez władze austriackie w odpowiedzi na uzasadnioną opinię Komisja uznała stan rzeczy za niezadowalający, postanowiła ona wnieść skargę w niniejszej sprawie.

W przedmiocie skargi

Odnośnie do pierwszego zarzutu, dotyczącego zawodu „Dentist”

22 Zarzut ten składa się z dwóch części, które należy rozpatrywać oddzielnie.

W przedmiocie art. 6 ust. 1 ustawy o dentystach

23 W pierwszej części pierwszego z zarzutów Komisja podnosi w istocie, że art. 6 ust. 1 ustawy o dentystach, który zezwala „Dentisten” na wykonywanie zawodu, posługując się tytułem zawodowym „Zahnarzt”, jest niezgodny z art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji, ponieważ „Dentisten” nie spełniają kryteriów w zakresie wykształcenia, wymaganych w tym artykule do wykonywania zawodu lekarza dentysty, posługując się tytułami, o których mowa w art. 1 dyrektywy w sprawie uznawania, wśród których dla Republiki Austrii określony jest tytuł „Zahnarzt”.

24 Rząd austriacki nie odniósł się w uwagach do tej części pierwszego zarzutu.

25 Bezsporny jest fakt, że kształcenie „Dentisten” jest kształceniem niemającym statusu uniwersyteckiego, trwającym tylko trzy lata, które nie spełnia zatem kryteriów określonych w art. 1 ust. 2 dyrektywy w sprawie koordynacji. Komisja słusznie więc uznała, że podany do wiadomości przez Republikę Austrii dyplom potwierdzający posiadanie takiego wykształcenia nie mógł zostać wpisany do załącznika A do dyrektywy w sprawie uznawania.

26 Artykuł 6 ust. 1 ustawy o dentystach jest więc niezgodny z art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji, ponieważ umożliwia wykonywanie zawodu lekarza dentysty, posługując się tytułem „Zahnarzt”, osobom, które nie spełniają wymogów w zakresie wykształcenia, określonych w tym artykule w celu wykonywania tego zawodu, posługując się tym tytułem.

27 W tych okolicznościach pierwsza część pierwszego zarzutu Komisji jest zasadna.

W przedmiocie art. 4 ust. 3 ustawy o dentystach

28 W drugiej części pierwszego zarzutu Komisja zasadniczo podnosi, że art. 4 ust. 3 ustawy o dentystach jest niezgodny z art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, ponieważ przewiduje on wydawanie zaświadczeń, o których mowa w art. 19b, mimo iż nie są spełnione określone w tym artykule warunki.

29 Rząd austriacki przyznaje, że „Dentisten” nie są objęci zakresem przedmiotowym art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, gdyż nie posiadają oni „tytułu lekarza” ani „wykształcenia uniwersyteckiego”.

30 Z tego wynika, że druga część pierwszego zarzutu Komisji również jest zasadna.

Odnośnie do drugiego zarzutu Komisji, dotyczącego zawodu lekarza specjalisty w dziedzinie stomatologii

31 Komisja podnosi w istocie, iż to, że lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii mają w Austrii prawo używać tytułu „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde” i że w związku z tym nie mają obowiązku używania tytułu „Zahnarzt”, jest niezgodne z art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania.

32 Na wstępie należy zauważyć, że choć w skardze Komisja powołuje art. 17 i 23 ustawy o lekarzach, to zezwolenie dla lekarzy specjalistów w dziedzinie stomatologii na używanie tytułu „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”, które kwestionuje Komisja, wynika oczywiście z art. 43 ust. 7 tej ustawy.

33 Komisja opiera się, po pierwsze, na dosłownej wykładni art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania. Zwraca uwagę, że „osobami legitymującymi się wymienionym w załączniku A dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji”, o których mowa w pierwszym akapicie tego artykułu, są lekarze dentyści, którzy mogą używać wyłącznie tytułu „Zahnarzt”. Komisja wywodzi z tego, że aby spełnić określony w tym artykule warunek, iż dane osoby mają być uprawnione do wykonywania działalności „na takich samych warunkach”, lekarze specjaliści stomatologii również powinni móc używać wyłącznie tego tytułu, z wykluczeniem wszelkich innych tytułów.

34 Rząd austriacki przypomina jedynie, że lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii są uprawnieni do wykonywania działalności, posługując się tytułem „Zahnarzt”.

35 Należy stwierdzić w tym względzie, że wbrew temu, co utrzymuje Komisja, treść art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania nie pozwala rozstrzygnąć, czy lekarze, o których mowa w tym artykule, muszą koniecznie używać tego samego tytułu co lekarze dentyści, czy też wręcz przeciwnie, mają tylko być uprawnieni do jego używania. Warunek, zgodnie z którym dane osoby mają „być uprawnione do wykonywania tej działalności na takich samych warunkach” jak lekarze dentyści, może być interpretowany dwojako. Z jednej strony, jak utrzymuje Komisja, art. 19b można rozumieć tak, że nakłada on wymóg, aby działalność ta była wykonywana „na takich samych warunkach”, co byłoby nie do pogodzenia z faktem, że obie te grupy zawodowe nie podlegają tym samym zasadom jeśli chodzi o zezwolenie na posługiwanie się tytułami w Austrii. Z drugiej strony, jeśli położy się akcent na wyrażenie „być uprawnionym”, przepis ten można rozumieć tak, że wymaga on jedynie, by lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii byli „uprawnieni”, tak jak przewiduje art. 43 ust. 7 ustawy o lekarzach, do używania tego samego tytułu co lekarze dentyści i, co za tym idzie, „uprawnieni”, chociaż nie zobowiązani, do wykonywania zawodu na takich samych jak oni warunkach, posługując się tytułem „Zahnarzt”.

36 Z uwagi na to, że treść art. 19b nie pozwala rozstrzygnąć tej kwestii, przepis ten należy interpretować w świetle innych przepisów dyrektyw w sprawie uznawania i koordynacji. W tym względzie należy zauważyć, że pierwsza z nich zawiera w art. 8 i 17 przepisy odnoszące się konkretnie do używania tytułów, które wskazują na to, że wbrew temu, co utrzymuje Komisja, prawodawca wspólnotowy nie pragnął narzucić jednolitego użycia tytułów w dziedzinie stomatologii. Stwierdzenie to znajduje poparcie w fakcie, że znajdująca się w art. 1 dyrektywy w sprawie uznawania lista zawiera w odniesieniu do niektórych państw członkowskich więcej niż jeden tytuł.

37 Chociaż rzeczywiście dyrektywy w sprawie uznawania i koordynacji mają na celu wprowadzenie jasnego rozdziału zawodów lekarza dentysty i lekarza, to jednak Komisja nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że zezwolenie, by lekarze, o których mowa w art. 19b, nadal wykonywali swój zawód, posługując się tytułem zawodowym „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”, rodziło realne prawdopodobieństwo pomylenia lekarzy specjalistów w dziedzinie stomatologii z innymi lekarzami.

38 W każdym razie trzeba stwierdzić, że wbrew temu, co utrzymuje Komisja, ani art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, ani jej art. 8 i 17 nie zawierają ograniczeń, jeśli chodzi o dokładne brzmienie tytułów zawodowych, które państwa członkowskie mogą dopuścić na swym terytorium.

39 Ponadto zmuszenie lekarzy objętych przejściowym systemem art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania do porzucenia zawodowego tytułu „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde” na rzecz tytułu „Zahnarzt” oznaczałoby, że zmuszeni by oni byli określać się wobec pacjentów jako dentyści, pomijając swe podstawowe wykształcenie i kwalifikacje lekarza ogólnego, co wywołałoby niekorzystne skutki dla ich działalności w zawodzie (zob. podobnie wyrok z dnia 29 listopada 2001 r. w sprawie C‑202/99 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. I‑9319, pkt 51).

40 Wreszcie pozostawienie, w art. 43 ust. 7 ustawy o lekarzach, lekarzom specjalistom w dziedzinie stomatologii możliwości dalszego używania tytułu zawodowego „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde” jest uzasadnione względami przejrzystości, gdyż może ono pozwolić pacjentom na odróżnienie dentystów, którzy odbyli pełne kształcenie lekarza dentysty, wprowadzone ustawą o lekarzach (»Zahnarzt«) od lekarzy ogólnych, którzy zdobyli podyplomową specjalizację lekarza dentysty („Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde”).

41 Fakt, iż tytuł „Facharzt für Zahn‑, Mund‑ und Kieferheilkunde” nie może się znaleźć w art. 1 dyrektywy w sprawie uznawania, gdyż wykształcenie tych lekarzy nie spełnia kryteriów, określonych w art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji, nie jest istotny, ponieważ art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania został do niej dodany, co przyznaje Komisja, w celu umożliwienia lekarzom specjalistom w dziedzinie stomatologii dalszego wykonywania zawodu.

42 W tych okolicznościach należy zauważyć, że Komisja niesłusznie powołuje się na orzecznictwo, zgodnie z którym państwa członkowskie nie są uprawnione do stworzenia kategorii lekarzy dentystów nieodpowiadającej żadnej z kategorii określonych w omawianych dyrektywach (wyrok z dnia 1 czerwca 1995 r. w sprawie C‑40/93 Komisja przeciwko Włochom, Rec. str. I‑1319, pkt 24). W odróżnieniu od państwa członkowskiego, którego dotyczyła ta sprawa, Republika Austrii, po pierwsze, nie stworzyła nowej kategorii lekarzy dentystów, a tylko utrzymała kategorię już istniejącą, a po drugie, lekarze specjaliści w dziedzinie stomatologii nie stanowią kategorii lekarzy dentystów, która nie została określona w dyrektywach w sprawie uznawania i koordynacji. Wprost przeciwnie, to konkretnie do nich odnosi się art. 19b pierwszej z tych dyrektyw.

43 Wobec powyższych rozważań należy oddalić drugi zarzut Komisji.

44 W związku z powyższym należy stwierdzić, że zezwalając dentystom („Dentisten”), o których mowa w art. 4 ust. 3 i art. 6 ustawy o dentystach na wykonywanie działalności, posługując się tytułem „Zahnarzt” (lekarz stomatolog) lub „Zahnarzt (Dentist)” oraz na powoływanie się na ustanawiające odstępstwo przepisy art. 19b dyrektywy w sprawie uznawania, mimo iż nie spełniają oni określonych w art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji minimalnych warunków do tego, by podlegać zakresowi zawartych w tych dyrektywach uregulowań, Republika Austrii uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 1 i 19b dyrektywy w sprawie uznawania oraz na mocy art. 1 dyrektywy w sprawie koordynacji, natomiast w pozostałym zakresie skargę należy oddalić.

W przedmiocie kosztów

45 Zgodnie z art. 69 § 2 regulaminu kosztami zostaje obciążona, na żądanie strony przeciwnej, strona przegrywająca sprawę. Republika Austrii nie wniosła o obciążenie Komisji kosztami. Jednakże na podstawie art. 69 § 3 akapit pierwszy regulaminu, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań, Trybunał może postanowić, że koszty zostaną podzielone albo że każda ze stron poniesie swoje własne koszty. Ponieważ żądania Republiki Austrii i Komisji zostały uwzględnione tylko częściowo, ponoszą one własne koszty.

Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

1) Zezwalając dentystom („Dentisten”), o których mowa w art. 4 ust. 3 i art. 6 ustawy o dentystach (Dentistengesetz) na:

– wykonywanie działalności, posługując się tytułem „Zahnarzt” (lekarz stomatolog) lub „Zahnarzt (Dentist)” oraz

– powoływanie się na ustanawiające odstępstwo przepisy art. 19b dyrektywy Rady 78/686/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. dotyczącej wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji osób wykonujących zawód lekarza dentysty, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, zmienionej dyrektywą 2001/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 maja 2001 r.,

- mimo iż nie spełniają oni określonych w art. 1 dyrektywy Rady 78/687/EWG z dnia 25 lipca 1978 r. dotyczącej koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności lekarza dentysty, zmienionej dyrektywą 2001/19, minimalnych warunków do tego, by podlegać zakresowi zawartych w tych dyrektywach uregulowań,

Republika Austrii uchybiła zobowiązaniom, które na niej ciążą na mocy art. 1 i 19b dyrektywy 78/686 oraz na mocy art. 1 dyrektywy 78/687.

2) W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona.

3) Republika Austrii i Komisja Wspólnot Europejskich pokrywają własne koszty.

Podpisy