189.

Mając na uwadze powyższe, proponuję, aby Trybunał orzekł, co następuje: 1. Artykuł 267 TFUE zobowiązuje sąd państwa członkowskiego, którego orzeczenia w przedmiocie wykładni prawa Unii nie podlegają zaskarżeniu, do zwrócenia się w razie wątpliwości w przedmiocie wykładni prawa Unii w zawisłej przed nim sprawie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym także z urzędu bez odpowiedniego żądania stron, nawet jeżeli trybunał konstytucyjny tego państwa członkowskiego orzekł już w tej sprawie i nakazał wymienionemu wcześniej sądowi rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z jego stanowiskiem na gruncie krajowego prawa konstytucyjnego. 2. Społeczeństwo musi w postępowaniu w sprawie pozwolenia zintegrowanego na składowisko odpadów zgodnie z art. 15 ust. 1 i załącznikiem V do dyrektywy 2008/1/WE dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli uzyskać dostęp do przedstawionej w postępowaniu decyzji o lokalizacji składowiska, o ile nie sprzeciwiają się temu nadrzędne względy, takie jak przykładowo tajemnica handlowa. Jeśli najpierw odmówiono dostępu do tego dokumentu bez wystarczającego uzasadnienia, błąd ten może zostać naprawiony na dalszym etapie postępowania administracyjnego zgodnie z prawem krajowym, jeśli późniejszy dostęp umożliwia społeczeństwu znalezienie się w sytuacji, w której byłoby, gdyby dostęp został zagwarantowany od początku. 3. W przypadku gdy dyrektywa 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne w brzmieniu zmienionym dyrektywą 2003/35/WE znajduje zastosowanie ratione temporis, wcześniej przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być podstawą wydania pozwolenia, jeśli we właściwy sposób przedstawia ewentualne istotne oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w chwili wydawania pozwolenia. Badanie, czy warunki środowiskowe albo przedsięwzięcie zmieniły się w międzyczasie w tak znaczący sposób, że możliwe są inne istotne oddziaływania na środowisko, niekoniecznie wymaga udziału społeczeństwa. Wyłączenie badania aktualności przeprowadzonej uprzednio oceny oddziaływania na środowisko z postępowania sądowego dotyczącego kontroli zintegrowanego pozwolenia na budowę składowiska odpadów i poddanie go szczególnej procedurze sądowej, jest zgodne z prawem Unii, jeśli to rozdzielenie ochrony prawnej nie powoduje w praktyce, że kontrola sądowa pozwolenia zintegrowanego w odniesieniu do oceny oddziaływania na środowisko staje się niemożliwa lub nadmiernie utrudniona. Jeśli ukształtowanie ochrony prawnej albo jej stosowanie nie spełnia tych wymogów, praktyczna skuteczność odnośnych dyrektyw wymaga zbadania w ramach sporu prawnego dotyczącego późniejszych etapów postępowania błędów w przeprowadzonych wcześniej etapach. Sądy krajowe zobowiązane są do podniesienia z urzędu kwestii aktualności oceny oddziaływania na środowisko, jeśli uprawnieni nie mieli rzeczywistej możliwości podniesienia tej kwestii przed sądami krajowymi. Należy tak uznać w szczególności w sytuacji, gdy ukształtowanie albo stosowanie ochrony prawnej nie spełnia wymogów zasady skuteczności. 4. Ochrona prawna społeczeństwa zgodnie z dyrektywą 2008/1 i dyrektywą 85/337 obejmuje możliwość tymczasowego zastosowania administracyjnego albo sądowego środka na podstawie prawa krajowego, który umożliwi tymczasowe wstrzymanie realizacji planowanego przedsięwzięcia. W szczególnie pilnych przypadkach można zaniechać wysłuchania uczestników, jeśli mają oni możliwość doprowadzenia do kontroli tego środka tak szybko, jak to możliwe. 5. Dokonane z poszanowaniem wymogów dyrektywy 2008/1, dyrektywy 85/337 lub art. 9 ust. 2 i 4 konwencji z Aarhus o dostępie do informacji sądowe stwierdzenie nieważności prawomocnie wydanego pozwolenia na nowe przedsięwzięcie nie narusza w sposób bezprawny prawa własności prowadzącego przedsięwzięcie.