W istocie krajowe przepisy podatkowe mogą wchodzić w zakres art. 56–58 WE, nawet jeśli dotyczą one przeniesienia majątku, który może obejmować zarówno kwoty pieniężne, jak i nieruchomości oraz rzeczy ruchome. Na wzór podatku od spadków traktowanie pod względem podatkowym darowizn dokonanych w pieniądzu lub w naturze wchodzi zatem w zakres przepływu kapitału, z wyjątkiem przypadków, w których wystąpienie jego elementów konstytutywnych ograniczone jest do terytorium jednego państwa członkowskiego.

Artykuł 56 WE sprzeciwia się przepisom państwa członkowskiego, na podstawie których, w odniesieniu do darowizn dokonanych na rzecz organizacji uznanych za organizacje pożytku publicznego, skorzystanie z odliczenia od podatku jest przyznane tylko w stosunku do darowizn dokonanych na rzecz organizacji mających siedzibę na terytorium kraju, bez jakiegokolwiek umożliwienia podatnikowi wykazania, że darowizna dokonana na rzecz organizacji mającej siedzibę w innym państwie członkowskim spełnia warunki nałożone przez te przepisy w celu przyznania tej korzyści.

Ponieważ możliwość uzyskania odliczenia od podatku może mieć istotny wpływ na postawę darczyńcy, brak możliwości odliczenia w państwie członkowskim opodatkowującym darczyńcę darowizn dokonanych na rzecz organizacji uznanych za organizacje pożytku publicznego, jeżeli mają one siedzibę w innych państwach członkowskich, może mieć wpływ na gotowość podatników mających siedzibę w pierwszym państwie członkowskim do dokonywania darowizn na ich rzecz i stanowi ograniczenie swobodnego przepływu kapitału, co do zasady zakazane przez art. 56 WE.

Nie budzi wątpliwości fakt, że państwo członkowskie może, w ramach swoich przepisów dotyczących możliwości odliczenia od podatku darowizn, zastosować odmienne traktowanie pomiędzy organizacjami uznanymi za krajowe organizacje pożytku publicznego i tymi mającymi siedzibę w innych państwach członkowskich, jeżeli te ostatnie służą celom innym niż nakazane przez jego własne przepisy. W tym względzie prawo wspólnotowe nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku, aby organizacje zagraniczne uznane w państwie członkowskim ich pochodzenia za organizacje użyteczności publicznej były automatycznie uznawane za takie na ich terytorium. Jednakże organizacja mająca siedzibę w jednym państwie członkowskim, która spełnia warunki nałożone w tym celu przez inne państwo członkowskie dla przyznania korzyści podatkowych, ze względu na przyznanie przez to ostatnie państwo członkowskie korzyści podatkowych mających zachęcić do danej działalności pożytku publicznego, znajduje się w sytuacji porównywalnej do sytuacji organizacji uznanych za organizacje pożytku publicznego mających siedzibę w tym ostatnim państwie członkowskim.

Ponadto ponieważ nic nie stoi na przeszkodzie, aby organy podatkowe państwa członkowskiego opodatkowania wymagały dostarczenia stosownych zaświadczeń od podatnika, który chce uzyskać możliwość odliczenia od podatku darowizn dokonanych na rzecz organizacji mających siedzibę w innym państwie członkowskim, to państwo członkowskie opodatkowania nie może powoływać się na konieczność zachowania skuteczności kontroli podatkowych w celu uzasadnienia przepisów krajowych, które w sposób bezwzględny uniemożliwiają podatnikowi dostarczenie takich dowodów. W tym kontekście przed przyznaniem zwolnienia podatkowego organizacji mającej siedzibę w innym państwie członkowskim i uznanej tam za organizację pożytku publicznego państwo członkowskie ma prawo do stosowania środków umożliwiających mu zbadanie w sposób jasny i precyzyjny, czy spełnia ona wymagane przez ustawodawstwo krajowe przesłanki skorzystania z niego, oraz do kontroli jej rzeczywistego zarządu. Natomiast ewentualne niedogodności administracyjne wynikające z okoliczności, że organizacje takie mają siedzibę w innym państwie członkowskim, nie są wystarczające dla uzasadnienia odmowy przez organy danego państwa członkowskiego przyznania tym organizacjom tych samych zwolnień podatkowych, jakie zostały przyznane organizacjom krajowym tego samego rodzaju. To samo dotyczy przypadku podatnika, który w państwie członkowskim ubiega się o możliwość odliczenia od podatku darowizny dokonanej na rzecz organizacji mającej siedzibę i uznanej za organizację pożytku publicznego w innym państwie członkowskim.

Ponadto właściwe organy podatkowe na podstawie dyrektywy 77/799 dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich mogą zwracać się do organów innych państw członkowskich o udzielenie informacji koniecznych dla prawidłowego ustalenia wymiaru podatku podatnika. Tymczasem omawiana dyrektywa w żaden sposób nie wpływa na zakres przysługujących właściwym organom państwa członkowskiego darczyńcy kompetencji do oceny, czy w szczególności spełnione zostały przesłanki, od których wspomniane przepisy uzależniają przyznanie korzyści podatkowej. Bowiem w odniesieniu do organizacji mającej siedzibę w innym państwie członkowskim i uznanej tam za organizację pożytku publicznego państwo członkowskie darczyńcy powinno stosować identyczne traktowanie pod względem podatkowym tylko wtedy, gdy organizacja ta spełnia przesłanki określone przez przepisy tego ostatniego państwa członkowskiego dla przyznania korzyści podatkowych, wśród których znajduje się służenie celom identycznym jak te promowane przez przepisy podatkowe tego państwa członkowskiego. Do właściwych organów krajowych, w tym sądów krajowych, należy zbadanie, czy zgodnie z zasadami prawa krajowego został przedstawiony dowód przestrzegania warunków nałożonych przez to państwo członkowskie w celu przyznania omawianej korzyści podatkowej.

Wreszcie państwo członkowskie nie może też wyłączyć przyznania korzyści podatkowych dla darowizn dokonanych na rzecz organizacji mającej siedzibę w innym państwie członkowskim i uznanej tam za organizację pożytku publicznego, tylko dlatego że w odniesieniu do takich organizacji organy podatkowe pierwszego państwa członkowskiego nie dysponują możliwością zbadania na miejscu przestrzegania wymogów, jakie nakładają na nie ich przepisy podatkowe.

W odniesieniu do organizacji pożytku publicznego znajdujących się w państwach trzecich co do zasady jest prawnie uzasadniona odmowa przez państwo członkowskie opodatkowania przyznania takiej korzyści podatkowej, jeżeli, w szczególności z powodu braku umownego zobowiązania dostarczenia przez to państwo trzecie informacji, niemożliwym okazuje się uzyskanie niezbędnych informacji od tego państwa.

(por. pkt 38, 39, 47, 48, 50, 55, 56, 60, 61, 63, 66, 70, 72; pkt 2 sentencji)