Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Interes prawny – Interes podlegający ocenie w chwili wniesienia skargi – Wygaśnięcie zaskarżonego aktu w trakcie postępowania – Akt, który posłużył jako podstawa zastosowanych wobec skarżącego krajowych środków karnych – Zachowanie interesu prawnego

(art. 230 akapit czwarty WE)

2. Postępowanie – Akt uchylający i zastępujący w trakcie postępowania zaskarżony akt – Wniosek o zezwolenie na dostosowanie żądań stwierdzenia nieważności

(art. 230 akapit piąty WE; regulamin postępowania przed Sądem, art. 111, 113)

3. Skarga o stwierdzenie nieważności – Osoby fizyczne lub prawne – Akty dotyczące ich bezpośrednio i indywidualnie – Możliwość, że akt o charakterze generalnym dotyczy danej osoby indywidualnie – Przesłanki – Klasyfikacja danej substancji jako substancji niebezpiecznej w dyrektywie 2004/73

(art. 230 akapit czwarty WE; dyrektywy: Rady 67/548; Komisji 2004/73)

4. Odpowiedzialność pozaumowna – Przesłanki – Bezprawność – Żądanie odszkodowania oparte na niezgodności z prawem klasyfikacji danej substancji jako substancji niebezpiecznej w dyrektywie 2004/73

(art. 288 akapit drugi WE)

Summary

1. Ze względu na przedmiot skargi skarżący musi mieć interes prawny na etapie wniesienia skargi, i to pod rygorem odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Zarówno przedmiot skargi, jak i interes prawny muszą istnieć, pod rygorem umorzenia postępowania, do momentu wydania orzeczenia sądowego, co oznacza, że skarga powinna w efekcie móc doprowadzić do poprawy sytuacji skarżącego.

Zatem ewentualne wygaśnięcie zaskarżonego aktu w trakcie postępowania samo w sobie nie nakłada na sąd Unii obowiązku umorzenia postępowania ze względu na brak przedmiotu skargi lub brak interesu prawnego w chwili wydania wyroku.

W ramach skargi o stwierdzenie nieważności, zważywszy, że akt, o którego stwierdzenie nieważności wniesiono spowodował już wiążące prawnie skutki na poziomie krajowym, oraz że jedynie wyrok stwierdzający nieważność wywołuje skutek ex tunc, poprzez wsteczne usunięcie spornego aktu z porządku prawnego Unii, tak jak gdyby nigdy nie istniał, samo stwierdzenie uchylenia lub wygaśnięcia tego aktu albo ewentualne stwierdzenie jego niezgodności z prawem w kontekście żądania odszkodowawczego, nie wystarczą, aby zabezpieczyć skarżącego, który domaga się stwierdzenia nieważności spornego aktu, przed zastosowanymi wobec niego krajowymi środkami karnymi, których podstawę prawną są zasady krajowe ustanowione przez państwa członkowskie w celu zastosowania się do obowiązku transpozycji zaskarżonego aktu, ponieważ, w odróżnieniu od wyroku stwierdzającego nieważność, takie stwierdzenia co do zasady wywołują jedynie skutek ex nunc, ograniczony wyłącznie do sporu o odszkodowanie, i nie usuwają wstecznie podstawy prawnej wspomnianych środków.

(por. pkt 84, 86–89)

2. Jeżeli w toku postępowania dany akt zostaje zastąpiony przez inny akt w tym samym przedmiocie, należy to uważać za nową okoliczność, umożliwiającą skarżącemu dostosowanie przedstawionych żądań i zarzutów. Niemniej jednak dostosowanie żądania stwierdzenia nieważności po upływie terminu do wniesienia skargi przewidzianego w tym celu w art. 230 akapit piąty WE byłoby niezgodne z tym postanowieniem. Zgodnie bowiem z zasadą pewności prawa i zasadą równości podmiotów wobec prawa, art. 230 akapit piąty WE ustanawia ogólnie obowiązujący termin do wniesienia skargi, który jest stały, bezwzględny i który nie może być przedłużony. Wszelkie odstępstwo od tego terminu lub jego przedłużenie przez sąd Unii, nawet jednogłośnie zaakceptowane przez strony, byłoby więc niezgodne z brzmieniem i systematyką tego przepisu, które są jednoznaczne, jak również z wolą twórców traktatu. Ponadto wykładni kryteriów bezwzględnie zobowiązujących Sąd, w rozumieniu art. 111 i art. 113 regulaminu postępowania przed Sądem, do stwierdzenia niedopuszczalności bądź to skargi o stwierdzenie nieważności, bądź też wniosku o zezwolenie na dostosowanie żądania stwierdzenia nieważności, nie można dokonywać w sposób zawężający, aby nie spowodować, wbrew zasadzie pewności prawa i równości podmiotów wobec prawa, możliwości obejścia bezwzględnie obowiązujących postanowień traktatu określających, w szczególności, terminy do wniesienia skargi

Zatem wniosek skarżącego o zezwolenie na dostosowanie żądań, który to skarżący bądź to umyślnie, bądź też przez zaniedbanie, nie wniósł skargi o stwierdzenie nieważności danego aktu w trakcie postępowania ani nie złożył wniosku o zezwolenie na odpowiednie dostosowanie swych żądań w terminie przewidzianym do wniesienia skargi, mimo że w sposób oczywisty mógł to zrobić i że rozsądne byłoby wymaganie od niego, iż podejmie takie działanie, jest w sposób oczywisty spóźniony i powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny. Fakt, iż wszczęte już postępowanie zostało zawieszone na mocy art. 77 lit. a) i art. 79 § 1 akapit pierwszy regulaminu postępowania przed Sądem w momencie opublikowania aktu w trakcie postępowania, nie ma znaczenia, ponieważ to zawieszenie nie mogło mieć wpływu na upłynięcie terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 230 akapit piąty WE

(por. pkt 94–97)

3. Jeżeli dany akt ze swej natury oraz ze względu na swój zakres ma charakter ogólny, albowiem znajduje zastosowanie do ogółu zainteresowanych podmiotów gospodarczych, może on jednak dotyczyć w sposób indywidualny niektórych spośród nich w rozumieniu art. 230 akapit czwarty WE. Zatem w sytuacji gdy decyzja dotyczy grupy osób, które zostały zidentyfikowane lub mogły zostać zidentyfikowane w chwili wydania tego aktu ze względu na określone cechy właściwe członkom tej grupy, akt ten może dotyczyć tych osób w sposób indywidualny, ponieważ należą one do ograniczonego kręgu przedsiębiorców. Niemniej jednak możliwość określenia z przybliżoną dokładnością liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, do których akt ma zastosowanie, nie oznacza wcale, że podmioty te należy traktować tak, jakby akt ten dotyczył ich indywidualnie, o ile akt ten znajduje zastosowanie ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej.

Tak więc uczestnictwo skarżącego w procedurze zakończonej przyjęciem przez dyrektywę 2004/73 dostosowującą po raz dwudziesty dziewiąty do postępu technicznego dyrektywę 67/548 w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania, i etykietowania substancji niebezpiecznych klasyfikacji bromku n-propylu jako substancji wysoce łatwopalnej i toksycznej w odniesieniu do rozrodczości nie wystarcza wobec braku przewidzianych w stosunku do niego w właściwych przepisach gwarancji proceduralnych do wykazania, że przysługuje mu prawo do wniesienia skargi na tą dyrektywę. W tych okolicznościach skarżący nie może twierdzić, że kwestionowany środek dotyczy go indywidualnie, tym bardziej, że nie jest on ani inicjatorem pierwotnej klasyfikacji tej substancji ani klasyfikacji dokonanej w dyrektywie 2004/73.

Przesłanki umożliwiające stwierdzenie istnienia ograniczonego kręgu przedsiębiorców, których ta klasyfikacja dotyczy nie są również w oczywisty sposób spełnione wobec braku rzetelnego sprecyzowania tożsamości, liczby i sytuacji przedsiębiorców, których dotyczy sporna klasyfikacja, zwłaszcza w kwestii czy posiadają oni pozycję na właściwym rynku, lub czy przysługują im uprzednio istniejące prawa lub czy doświadczają podobnych do skarżącego niekorzystnych skutków.

Nie wystarczy też, że dany akt o zasięgu ogólnym dotyka określonych przedsiębiorców pod względem ekonomicznym bardziej niż innych, aby zindywidualizować tych określonych przedsiębiorców na tle pozostałych, skoro akt ten ma zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji. Sama okoliczność, iż z powodu nowych przepisów skarżący może utracić ważne źródło przychodów, nie dowodzi, że znajduje się on w sytuacji wyjątkowej i nie wystarczy, aby wykazać, że przepisy te dotyczą go indywidualnie, ponieważ skarżący powinien przedstawić dowód na istnienie okoliczności pozwalającej stwierdzić, że szkoda, którą jakoby poniósł, indywidualizuje go spośród wszystkich przedsiębiorców, których przepisy te dotyczą w taki sam sposób, jak jego. W konsekwencji założenie, że w następstwie wprowadzenia spornej klasyfikacji skarżący poniósł istotną stratę gospodarczą, samo w sobie nie uzasadnia uznania, że klasyfikacja ta dotyczy go indywidualnie. Podobnie klasyfikacja ta nie może go dotyczyć indywidualnie jedynie z powodu, że nastawił on swoją produkcję na jedną substancję zważywszy, że istnieją inni niezidentyfikowani czy niewyrażeni ilościowo przedsiębiorcy, których dotyczą te przepisy, których krąg może ulec zmianie w wyniku spornej klasyfikacji, która wpływa z tego samego tytuły na ich produkty, co produkty skarżącego.

Ponadto uprzednio istniejące prawo skarżącego oparte na wyłącznej licencji na wykorzystywanie opatentowanego wynalazku dotyczącego produktu zawierającego omawianą substancję również nie może indywidualizować go jako adresata. spornej dyrektywy. Istnienie bowiem prawa nabytego lub podmiotowego, w tym prawa własności, na którego zakres lub wykonywanie może potencjalnie wpływać rzeczona klasyfikacja, nie może jako takie indywidualizować uprawnionego z tytułu takiego prawa, w szczególności jeżeli inni przedsiębiorcy mogą dysponować analogicznymi prawami, a zatem znajdować się w takiej samej sytuacji jak ten uprawniony.

(por. pkt 101, 103, 104, 106, 109–112, 114, 116)

4. Powstanie pozaumownej odpowiedzialności Unii w rozumieniu art. 288 akapit drugi WE zależy od łącznego spełnienia przesłanek dotyczących bezprawności zachowania zarzucanego instytucjom wspólnotowym, rzeczywistości szkody oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy tym zachowaniem a poniesioną szkodą. Ze względu na kumulatywny charakter tych przesłanek w sytuacji gdy jedna z nich nie jest spełniona, skargę należy oddalić w całości.

W tym względzie, jeżeli chodzi o żądanie odszkodowawcze opierające się na niezgodności z prawem dokonanej przez dyrektywę 2004/73 dostosowującą po raz dwudziesty dziewiąty do postępu technicznego dyrektywę 67/548 w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania, i etykietowania substancji niebezpiecznych klasyfikacji bromku n-propylu jako substancji wysoce łatwopalnej i toksycznej w odniesieniu do rozrodczości, nie można stwierdzić tej niezgodności z prawem w sytuacji, gdy we wcześniejszym wyroku Trybunał oddalił w odniesieniu do przedłożonych mu pytań prejudycjalnych zastrzeżenia zmierzające do zakwestionowania ważności omawianej klasyfikacji, które to zastrzeżenia zostały powtórzone w istocie przez skarżącego w ramach jego żądania odszkodowawczego. W istocie w sytuacji, gdy przedmiot sporu w znacznej mierze pokrywa się z przedmiotem sporu toczącego się w innej sprawie przed Trybunałem, gdy zarówno skarżący jak i pozwana instytucja uczestniczyli w obu postępowaniach, gdy akt, którego ważność została zakwestionowana jest identyczny, gdy zastrzeżenia zmierzające do uzyskania stwierdzenia jego nieważności albo jego uchylenia są zasadniczo takie same i gdy Trybunał potwierdził zgodność z prawem spornego aktu do Sądu nie należy już podważanie tej oceny.

(por. pkt 122, 123, 137, 138)