Sprawa T-345/05

Ashley Neil Mote

przeciwko

Parlamentowi Europejskiemu

„Przywileje i immunitety — Poseł do Parlamentu Europejskiego — Uchylenie immunitetu”

Wyrok Sądu Pierwszej Instancji (siódma izba) z dnia 15 października 2008 r. II ‐ 2853

Streszczenie wyroku

Ponieważ decyzja, poprzez którą Parlament uchylił immunitet jednego ze swoich posłów, wywiera lub ma wywierać skutki prawne wobec osób trzecich, może ona być poddana kontroli legalności przez sąd wspólnotowy zgodnie z art. 230 akapit pierwszy WE. Ponieważ poprzez uchylenie immunitetu decyzja ta umożliwia ściganie danego posła, rodzi ona w istocie skutki prawne wykraczające poza ramy organizacyjne Parlamentu. W tym względzie, nawet jeżeli przywileje i immunitety przewidziane w Protokole w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich zostały przyznane wyłącznie w interesie Wspólnoty, nie zmienia to faktu, że przyznano je w sposób wyraźny urzędnikom i innym pracownikom instytucji Wspólnoty, a także posłom do Parlamentu Europejskiego. Fakt, iż przywileje i immunitety obowiązują we wspólnotowym interesie publicznym, uzasadnia przyznaną instytucjom kompetencję do uchylenia w razie potrzeby immunitetu, lecz nie oznacza, że te przywileje i immunitety zostały przyznane Wspólnocie, a nie bezpośrednio jej urzędnikom, innym pracownikom i posłom. Protokół rodzi więc w odniesieniu do tych osób podmiotowe prawo, którego poszanowanie jest zagwarantowane za pomocą prawa do wniesienia skargi, ustanowionego w art. 230 WE. (por. pkt 28, 29, 31)

Warunek, iż decyzja musi dotyczyć bezpośrednio jednostki, wymaga, by zaskarżony akt wspólnotowy wywoływał bezpośredni skutek na sytuację prawną tej jednostki i nie pozostawiał jakiegokolwiek zakresu swobodnego uznania po stronie adresatów, których obowiązkiem jest go wykonać, co ma mieć charakter automatyczny i wynikać z samej regulacji wspólnotowej, bez potrzeby stosowania przepisów pośrednich. Ponieważ immunitet, o którym mowa w art. 9 i 10 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, chroni posłów przed niektórymi działaniami mogącymi stanowić przeszkodę w sprawowaniu ich funkcji, decyzja Parlamentu o uchyleniu immunitetu jednego ze swoich posłów zmienia sytuację prawną tego ostatniego przez sam fakt uchylenia tej ochrony i przywrócenia mu statusu osoby podlegającej powszechnie obowiązującemu prawu państw członkowskich, co sprawia, że podlega on, bez konieczności zastosowania żadnych pośrednich przepisów, środkom, w szczególności zaś zatrzymaniu i pociągnięciu do odpowiedzialności przed sądem, ustanowionym w tym powszechnie obowiązującym prawie. Swobodne uznanie przysługujące krajowym organom po uchyleniu immunitetu w kwestii podjęcia lub umorzenia postępowania wszczętego przeciwko posłowi pozostaje bez wpływu na fakt, że decyzja o uchyleniu immunitetu dotyczy bezpośrednio jego sytuacji prawnej, ponieważ skutki związane z tą decyzją ograniczają się do uchylenia ochrony, z której korzystał on jako poseł, i nie wynika z niej konieczność jakiegokolwiek dodatkowego środka służącego jej wdrożeniu. (por. pkt 33–35)

Z art. 10 akapit ostatni Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym immunitet nie może stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek ze swoich członków, wynika, że Parlament jest właściwy, by podjąć decyzję w przedmiocie wniosku o uchylenie immunitetu posła europejskiego. Nie istnieje natomiast ani w protokole, ani w regulaminie Parlamentu przepis stanowiący, że Parlament jest organem właściwym do stwierdzenia istnienia przywileju określonego w art. 8 protokołu. Artykuły 8 i 10 protokołu nie mają zresztą tego samego zakresu przedmiotowego. Artykuł 10 ma na celu zapewnienie niezależności posłów do Parlamentu poprzez zapobieżenie temu, by w trakcie trwania sesji Parlamentu wywierano na nich naciski w postaci gróźb aresztowania lub wszczęcia postępowania karnego, podczas gdy art. 8 ma za zadanie ochronę posłów do Parlamentu przed ograniczeniami ich swobody przemieszczania się innego rodzaju niż ograniczenia sądowe. Z uwagi na brak uprawnienia Parlamentu do uchylenia przywileju określonego w art. 8 Parlament nie narusza prawa, podejmując decyzję o uchyleniu immunitetu posła, nie wypowiadając się na temat przywileju, który został mu nadany jako posłowi do Parlamentu. (por. pkt 45–47, 50, 51, 69)