128.

W świetle wszystkich powyższych rozważań proponuję, aby na pytania przedstawione przez Audiencia Provincial de Barcelona (Hiszpania) Trybunał odpowiedział w sposób następujący: — bez uszczerbku dla odstępstwa zawartego w art. 11 ust. 1, art. 7 i 13 dyrektywy 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu zobowiązują państwa członkowskie do zapewnienia, aby podmioty objęte dyrektywą stosowały, w sytuacjach z udziałem klientów, którzy sami są podmiotami objętymi tą dyrektywą, (i) standardowe środki należytej staranności wobec klienta zgodnie z art. 8 i art. 9 ust. 1, gdy istnieje podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu w rozumieniu art. 7 lit. c), oraz (ii) środki wzmożonej należytej staranności na mocy art. 13 w sytuacjach przewidzianych w tym przepisie; — „podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu” w rozumieniu art. 7 lit. c) dyrektywy 2005/60/WE powstaje przede wszystkim w sytuacji, gdy, zważywszy na indywidualne okoliczności dotyczące klienta i jego transakcji [w tym odnoszące się do korzystania z jego rachunku (rachunków) i zarządzania nim(i)], istnieją możliwe do zweryfikowania przesłanki wskazujące na istniejące lub przyszłe ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu w związku z tym klientem. Artykuł 11 ust. 1 nie jest odstępstwem od art. 7 lit. c). Niezależnie od jakiegokolwiek odstępstwa, zwolnienia lub wartości granicznej, a zatem niezależnie od tego, czy klient jest podmiotem objętym dyrektywą, art. 7 lit. c) stanowi, że środki należytej staranności wobec klienta wymagane są zawsze, gdy istnieje podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. W sytuacji gdy zachodzi podejrzenie tego rodzaju, państwu członkowskiemu zabrania się zatem dopuszczania stosowania uproszczonych środków należytej staranności wobec klienta lub wymagania ich zastosowania; — z faktu, że klient sam jest podmiotem objętym dyrektywą 2005/60/WE, nie wynika, że państwu członkowskiemu zabrania się wymagać zastosowania środków wzmożonej należytej staranności wobec klienta w rozumieniu art. 13 tej dyrektywy względem tego klienta, jeżeli pomimo gwarancji przewidzianych już w dyrektywie 2005/60/WE i w innych przepisach prawa Unii istnieje wyższe ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu w myśl tego przepisu. Artykuł 11 przewiduje odstępstwo od standardowych środków należytej staranności wobec klienta jedynie w sytuacjach mniejszego ryzyka. Z uwagi na to, że nie odnosi się on do art. 13, pozostaje bez wpływu na należytą staranność wobec klienta w sytuacji podwyższonego ryzyka; — nawet w przypadku, gdy państwa członkowskie dokonały właściwej transpozycji art. 7, 11 i 13 dyrektywy 2005/60/WE do prawa krajowego, art. 5 pozwala tym państwom na przyjmowanie lub utrzymywanie w mocy bardziej rygorystycznych przepisów mających na celu zaostrzenie walki z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu i potwierdza, że dyrektywa 2005/60/WE dokonuje jedynie minimalnej harmonizacji. Zasięg art. 5 dyrektywy 2005/60/WE nie jest ograniczony jedynie do przepisów rozdziału II („Zasady należytej staranności wobec klienta”). Państwo członkowskie może więc zobowiązać instytucję kredytową do stosowania środków należytej staranności wobec klienta w odniesieniu do instytucji płatniczej nawet w przypadku, gdy spełnione zostały warunki określone w art. 11 ust. 1, oraz w sytuacjach innych niż te wymienione w art. 7 i 13, jeżeli jest to uzasadnione i zgodne z innymi przepisami prawa Unii; — działając w ramach swobody zagwarantowanej na mocy art. 5 dyrektywy 2005/60/WE, państwa członkowskie muszą mimo wszystko wykonywać swoje kompetencje zgodnie z prawem Unii, w szczególności z poszanowaniem podstawowych swobód zagwarantowanych w traktatach. W sytuacji gdy (tak jak w niniejszej sprawie) prawo Unii nie zostało w pełni zharmonizowane, uregulowanie krajowe ograniczające podstawowe swobody może być uzasadnione, ponieważ odpowiada nadrzędnym względom interesu ogólnego, jeżeli uregulowanie to jest odpowiednie do realizacji celu, którego osiągnięciu służy, i nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego realizacji; — ocena tego, czy uregulowanie krajowe jest proporcjonalne, obejmuje ustalenie poziomu ochrony przewidzianej przez państwo członkowskie w odniesieniu do zidentyfikowanego poziomu ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Państwa członkowskie mogą ustanowić poziom ochrony wyższy od poziomu wybranego przez prawodawcę Unii, wskazać inne sytuacje obarczone (wysokim) ryzykiem i upoważnić lub zobowiązać do stosowania innych środków należytej staranności wobec klienta. Państwa członkowskie muszą zagwarantować, że zastosowane środki wzmożonej należytej staranności wobec klienta opierają się na ocenie w zakresie istnienia i poziomu ryzyka prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu w odniesieniu do klienta, stosunku gospodarczego, rachunku, produktu lub transakcji, w zależności od przypadku. Przy wyborze środków do zastosowania konieczne jest (zarówno dla państw członkowskich, jak i, w stosownych przypadkach, dla podmiotów objętych dyrektywą) dokonanie oceny zasięgu dotychczas realizowanego zarządzania postrzeganym ryzykiem oraz pożądanego poziomu ochrony już zabezpieczonego przez inne środki, w tym takie, których podstawą jest dyrektywa 2005/60/WE, dyrektywa 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego lub inne przepisy prawa Unii (lub uregulowania krajowe). Ocena tego, czy uregulowanie krajowe jest proporcjonalne, zależeć będzie także od stopnia, w jakim środki należytej staranności wobec klienta, przewidziane na gruncie tego uregulowania, mogą naruszać inne prawa i interesy chronione na mocy prawa Unii, takie jak ochrona danych osobowych (art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) oraz zasada wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność na tym samym rynku. Wreszcie ocena proporcjonalności uregulowania krajowego będzie uzależniona od tego, czy istnieją alternatywne, mniej restrykcyjne środki, mające na celu osiągnięcie takiego samego poziomu ochrony; — podmioty objęte dyrektywą 2005/60/WE nie mogą zakłócać wykonywania zadań nadzorczych, które właściwe organy winne są wykonywać na mocy art. 21 dyrektywy 2007/64/WE względem instytucji płatniczych w celu weryfikacji zgodności z przepisami tytułu II („Dostawcy usług płatniczych”) tej dyrektywy. Chociaż organy te, w odpowiednich okolicznościach, mogą usunąć wpis do rejestru dotyczący agentów, oddziału lub instytucji płatniczej na mocy tej dyrektywy, to uprawnienia tego rodzaju funkcjonują równolegle ze środkami zapobiegawczymi, jakie powinny być stosowane przez podmioty objęte dyrektywą, oraz z uprawnieniami nadzorczymi właściwych organów na mocy dyrektywy 2005/60/WE; — dyrektywa 2005/60/WE nie wyklucza koniecznie zastosowania przepisów krajowych, które zobowiązują lub upoważniają podmiot objęty dyrektywą, w uzasadnionych sytuacjach, do uzyskania informacji o klientach jego klienta. Jednakże tego rodzaju uregulowania krajowe muszą być także zgodne z innymi obowiązkami danego państwa członkowskiego na mocy prawa Unii, w tym z wymaganiami wynikającymi z dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych oraz z art. 8 i art. 52 ust. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.