Sprawa C‑169/15

Montis Design BV

przeciwko

Goossens Meubelen BV

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Benelux Gerechtshof)

„Odesłanie prejudycjalne — Własność przemysłowa i handlowa — Prawo autorskie i prawa pokrewne — Dyrektywa 93/98/EWG — Artykuł 10 ust. 2 — Czas ochrony — Brak przywrócenia ochrony wskutek konwencji berneńskiej”

Streszczenie – wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 20 października 2016 r.

Zbliżanie ustawodawstw – Prawo autorskie i prawa pokrewne – Dyrektywa 93/98 – Czasy ochrony – Zastosowanie do praw, które wygasły przed dniem 1 lipca 1995 r. – Niedopuszczalność – Brak przywrócenia ochrony tych praw wskutek konwencji berneńskiej

(dyrektywa Rady 93/98, art. 10 ust. 2, art. 13 ust. 1)

Artykuł 10 ust. 2 dyrektywy 93/98 w sprawie harmonizacji czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych w związku z art. 13 ust. 1 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że czas ochrony przewidziany przez tę dyrektywę nie ma zastosowania do praw autorskich do dzieła sztuki stosowanej, które były pierwotnie chronione ustawodawstwem krajowym, lecz które wygasły przed dniem 1 lipca 1995 r.

W konsekwencji dyrektywę 93/98 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi ona na przeszkodzie ustawodawstwu krajowemu, które pierwotnie przyznawało utworowi ochronę z tytułu praw autorskich, lecz które następnie skutkowało ostatecznym wygaśnięciem tych praw przed dniem 1 lipca 1995 r. ze względu na niespełnienie wymogu formalnego.

Okoliczność, że najwyraźniej wygaśnięcie tych praw autorskich przed dniem 1 lipca 1995 r. nie było zgodne z art. 5 ust. 2 konwencji berneńskiej, na mocy którego korzystanie z praw autorskich i ich wykonywanie nie wymaga spełnienia żadnych formalności, nie może podważyć tej wykładni dyrektywy 93/98.

Prawodawca Unii postanowił bowiem odnieść się za pomocą pierwszej przesłanki przewidzianej w art. 10 ust. 2 dyrektywy 93/98 do wszystkich utworów i wszystkich przedmiotów, które w dniu 1 lipca 1995 r. podlegają ochronie „na podstawie przepisów krajowych dotyczących prawa autorskiego lub praw pokrewnych”. Wynika z tego, że ani przedmiotem, ani skutkiem tego przepisu nie jest określenie warunków, na jakich ochrona ta mogła wygasnąć przed dniem 1 lipca 1995 r., jako że zagadnienie to było nadal regulowane mającym zastosowanie ustawodawstwem krajowym.

Co się tyczy drugiej z przesłanek ustanowionych w art. 10 ust. 2 dyrektywy 93/98, na podstawie której czas ochrony przewidziany przez tę dyrektywę ma zastosowanie do wszystkich utworów i przedmiotów, które w dniu 1 lipca 1995 r. spełniają kryteria ochrony przewidziane w dyrektywie 92/100, przesłanka nie ma zastosowania do omawianych dzieł sztuki stosowanej, ponieważ nie są one objęte dyrektywą 92/100, której przedmiotu na mocy jej art. 2 ust. 3 nie stanowi najem i użyczanie takich dzieł.

Wydaje się zatem, że żadna z dwóch alternatywnych przesłanek przewidzianych w art. 10 ust. 2 dyrektywy 93/98 nie została spełniona.

Z powyższego wynika, że dyrektywa 93/98 nie stoi na przeszkodzie przewidującemu ustanie praw ustawodawstwu krajowemu, które nie wywołuje skutków restytucyjnych i tym samym uznaje za ostatecznie wygasłe prawa autorskie do dzieł sztuki stosowanej, mimo że wygaśnięcie tych praw przed dniem 1 lipca 1995 r. nie jest zgodne z art. 5 ust. 2 konwencji berneńskiej.

(zob. pkt 38, 39, 42–44, 46; sentencja)