Sprawa C‑26/16

Santogal M-Comércio e Reparação de Automóveis Lda

przeciwko

Autoridade Tributária e Aduaneira

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunal Arbitral Tributário (Centro de Arbitragem Administrativa – CAAD)]

Odesłanie prejudycjalne – Podatek od wartości dodanej (VAT) – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 138 ust. 2 lit. a) – Warunki zwolnienia wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu – Miejsce zamieszkania nabywcy w państwie członkowskim przeznaczenia – Tymczasowa rejestracja w państwie członkowskim przeznaczenia – Ryzyko przestępstwa podatkowego – Dobra wiara sprzedawcy – Obowiązek dochowania staranności przez sprzedawcę

Streszczenie – wyrok Trybunału (dziewiąta izba) z dnia 14 czerwca 2017 r.

Artykuł 138 ust. 2 lit. a) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej sprzeciwia się temu, by przepisy krajowe uzależniały zastosowanie zwolnienia wewnątrzwspólnotowej dostawy nowego środka transportu od przesłanki posiadania przez nabywcę tego środka transportu siedziby lub miejsca zamieszkania w państwie członkowskim przeznaczenia rzeczonego środka transportu. Nałożenie tego rodzaju przesłanki byłoby ponadto sprzeczne z systematyką tych przepisów, a także z kontekstem i celami przejściowego systemu podatku VAT stosowanego do handlu wewnątrzwspólnotowego, wymienionymi w pkt 37–39 niniejszego wyroku. Odmowa zwolnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej z tego tylko względu, że nabywca nowego środka transportu nie ma siedziby, ani miejsca zamieszkania w państwie członkowskim przeznaczenia, niezależnie nawet od spełnienia przesłanek materialnych zwolnienia, prowadziłaby do tego, że państwo członkowskie dostawy opodatkowałoby transakcje, które z zastrzeżeniem spełnienia owych przesłanek, powinny być opodatkowane jako nabycie wewnątrzwspólnotowe w państwie członkowskim przeznaczenia. W konsekwencji dochodziłoby do podwójnego opodatkowania, sprzecznego z zasadą neutralności podatkowej. Jednakże odmowa udzielenia zwolnienia przewidzianego w art. 138 ust. 2 lit. a) dyrektywy VAT jedynie z tego względu, że nabywca nie jest rezydentem w państwie członkowskim przeznaczenia byłaby sprzeczna z rozdziałem kompetencji podatkowych i mogłaby podważyć zasadę neutralności podatkowej. Ponadto, jak wynika z pkt 45 niniejszego wyroku, tego rodzaju odmowa mogłaby prowadzić do ryzyka podwójnego opodatkowania. (zob. pkt 45, 51, 52; pkt 1 sentencji)

Artykuł 138 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że nie można odmówić zwolnienia dostawy nowego środka transportu w państwie członkowskim dostawy z tego tylko względu, że ów środek transportu był jedynie tymczasowo zarejestrowany w państwie członkowskim przeznaczenia. (zob. pkt 59; pkt 2 sentencji)

Artykuł 138 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2006/112 sprzeciwia się temu, by sprzedawca nowego środka transportu, przetransportowanego przez nabywcę do innego państwa członkowskiego i tymczasowo zarejestrowanego w tym państwie, był później zobowiązany do uiszczenia podatku od wartości dodanej, gdy nie jest wykazane, że rejestracja tymczasowa wygasła, i że ów podatek został lub zostanie uiszczony w państwie członkowskim przeznaczenia. Należy bowiem wskazać, że w tych okolicznościach dowód fizycznego przemieszczenia tego środka transportu do jego miejsca ostatecznej konsumpcji, który sprzedawca może przedstawić władzom skarbowym, zależy zasadniczo od dokumentów, jakie otrzyma on w tym celu od nabywcy (zob. podobnie wyrok z dnia 16 grudnia 2010 r., Euro Tyre Holding, C‑430/09, EU:C:2010:786, pkt 37). Jednocześnie, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, nie można nałożyć na sprzedawcę obowiązku przedstawienia dowodów dotyczących opodatkowania danego wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w celu skorzystania z odpowiedniego zwolnienia (wyrok z dnia 27 września 2012 r., VSTR, C‑587/10, EU:C:2012:592, pkt 55). Tymczasem uzależnienie zastosowania zwolnienia od uprzedniego ustalenia państwa członkowskiego ostatecznej konsumpcji nowego środka transportu oznaczałoby dokładnie nałożenie tego rodzaju obowiązku na sprzedawcę. Mogłoby to bowiem prowadzić do nałożenia na sprzedawcę ciężaru dowodu na okoliczność ostatecznej rejestracji, która mogłaby nastąpić w danym przypadku po uiszczeniu VAT przez nabywcę. (zob. pkt 66, 67, 69; pkt 3 sentencji)