26

W tych okolicznościach Tribunale amministrativo regionale per il Lazio (regionalny sąd administracyjny dla Lacjum) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi: 1) Czy art. 6 dyrektywy [siedliskowej] w związku z dyrektywą [Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. 2010, L 20, s. 7)] w zakresie, w jakim ma ona zastosowanie do niniejszej sprawy, sprzeciwiają się obowiązywaniu przepisów krajowego prawa pierwotnego i związanych z nimi przepisów wykonawczych prawa wtórnego, które zezwalają organowi »ostatniej instancji«, właściwemu do wydania decyzji dotyczącej zgodności wstępnego projektu robót budowlanych z wymogami ochrony środowiska, w przypadku uzasadnionego sprzeciwu ministra środowiska i ochrony terytorium i morza, na zatwierdzenie, a zatem na wyrażenie zgody na kontynuowanie postępowania poprzez powołanie się na istnienie nadrzędnego interesu publicznego, nawet jeśli organ państwowy odpowiedzialny za ochronę środowiska stwierdził, iż nie ma możliwości opracowania ewentualnych wymogów i środków łagodzących dla wariantu projektu podlegającego zatwierdzeniu, dla którego wydano już negatywną ocenę oddziaływania na środowisko? 2) Czy przywołane dyrektywy stoją na przeszkodzie rozwiązaniu takiemu jak to, które zostało przyjęte, zgodnie z którym w celu zatwierdzenia wstępnego projektu robót budowlanych podlegającego postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko uznano, że wspomniany „nadrzędny interes publiczny” ma pierwszeństwo nad interesem środowiskowym, jeżeli ów „nadrzędny interes publiczny” opiera się wyłącznie na większej opłacalności ekonomicznej robót budowlanych, ich zgodności również z ochroną krajobrazu, historyczną, kulturową i społeczno-gospodarczą, a także na potrzebie ukończenia transeuropejskiej sieci drogowej, w niniejszym przypadku sieci TEN‑T, określonej jako „Comprehensive” [kompleksowa] w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1315/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r., nawet jeżeli istnieje rozwiązanie alternatywne, już zatwierdzone pod względem oddziaływania na środowisko? 3) Czy z przywołanymi przepisami [Unii] zgodne jest rozwiązanie takie jak to, które zostało przyjęte, zgodnie z którym uznano za możliwe pozostawienie do etapu projektu ostatecznego dalszych analiz i badań dotyczących wpływu na środowisko trasy drogi, która nie została zatwierdzona w ramach oceny oddziaływania na środowisko, w tym w ramach oceny skutków [na podstawie dyrektywy siedliskowej], zamiast polecenia wnioskodawcy, by przeprowadził dalsze analizy i badania w celu złagodzenia skutków gospodarczych i krajobrazowych na alternatywnej trasie, która już została zatwierdzona pod względem oddziaływania na środowisko? 4) Czy w tych warunkach i w wypadku udzielenia na pytania pierwsze, drugie i trzecie odpowiedzi potwierdzającej zgodność [z prawem Unii], przywołane dyrektywy sprzeciwiają się rozwiązaniu takiemu jak to, które zostało przyjęte, zgodnie z którym nie uznano, że opinia o niezgodności z wymogami ochrony środowiska wydana przez właściwy organ w toku postępowania w sprawie zatwierdzenia wstępnego projektu robót budowlanych jest wiążąca w sensie negatywnym, pozostawiając do etapu projektu ostatecznego kwestię przeprowadzenia bardziej szczegółowych ocen związanego z tym oddziaływania na elementy krajobrazu i środowiska na danym terenie, ze szczególnym odniesieniem do oceny oddziaływania na środowisko oraz wynikającego z niej zapewnienia odpowiednich środków kompensujących i łagodzących oddziaływanie? 5) Czy przywołane dyrektywy sprzeciwiają się rozwiązaniu takiemu jak to, które zostało przyjęte, zgodnie z którym przy opracowywaniu projektu ostatecznego wnioskodawca jest zobowiązany do uwzględnienia wymogów, uwag i zaleceń krajobrazowych i środowiskowych określonych w toku konferencji służb przeprowadzonej w odniesieniu do projektu wstępnego, nawet jeśli w związku z tym projektem wstępnym organ odpowiedzialny za ochronę środowiska stwierdził brak możliwości opracowania ewentualnych wymogów i środków łagodzących dla danego wariantu projektu podlegającego zatwierdzeniu? 6) Czy przywołane dyrektywy sprzeciwiają się rozwiązaniu takiemu jak to, które zostało przyjęte, zgodnie z którym wnioskodawca został również zobowiązany do realizacji studium oddziaływania robót budowlanych na środowisko, w tym tak zwanej »odpowiedniej oceny«, opracowanego w pełni zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, na podstawie którego należy dokonać wspomnianej oceny oddziaływania na środowisko? 7) Czy przywołane dyrektywy sprzeciwiają się rozwiązaniu takiemu jak to, które zostało przyjęte, zgodnie z którym wskazano stronę trzecią (region Lacjum) inną niż ta, która jest zazwyczaj wyznaczona (komisja właściwa dla oceny oddziaływania na środowisko i strategicznej oceny oddziaływania na środowisko przy ministerstwie środowiska i ochrony terytorium i mórz), do celów weryfikacji studium oddziaływania na środowisko załączonego do ostatecznego projektu robót budowlanych, również w celu określenia wszelkich dalszych środków łagodzących i kompensujących niezbędnych dla ochrony oraz zachowania elementów krajobrazu i środowiska na danym terenie, pozostawiając komisji właściwej dla oceny oddziaływania na środowisko i strategicznej oceny oddziaływania na środowisko przy ministerstwie środowiska i ochrony terytorium i mórz, zgodnie z art. 185 ust. 4 i 5 dekretu ustawodawczego nr 163/2006, jedynie zadanie wyrażenia a posteriori opinii na temat zgodności rozpatrywanego ostatecznego projektu robót drogowych z wymogami krajobrazowymi i środowiskowymi, po uzyskaniu wspomnianej weryfikacji?”.