OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

JULIANE KOKOTT

przedstawiona w dniu 20 stycznia 2005 r.( )

Sprawa C‑467/03

Ikegami Electronics (Europe) GmbH

przeciwko

Oberfinanzdirektion Nürnberg

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht München (Niemcy)]

Wspólna Taryfa Celna – Pozycje taryfowe – Klasyfikacja w Nomenklaturze Scalonej urządzenia do cyfrowej rejestracji obrazu, zaprojektowanego w celu dokonywania wideonadzoru – Uwaga 5E do działu 84 Nomenklatury Scalonej

I – Wprowadzenie

1. Finanzgericht München (sąd finansowy w Monachium, Niemcy) zwrócił się do Trybunału z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zawierającym pytanie, jak należy sklasyfikować w Nomenklaturze Scalonej (zwanej dalej „CN”) komputerowy system wideonadzoru. Sporne urządzenie zapisuje na twardych dyskach w skompresowanej formie sygnały wielu kamer, które mogą być odtworzone na monitorach w celu dokonywania wideonadzoru.

2. Ikegami Electronics (Europe) GmbH (zwana dalej „Ikegami”), będąca skarżącą w postępowaniu przed sądem krajowym jest zdania, że ze względu na fakt, iż elementy cyfrowego rejestratora obrazu oraz jego sposób pracy posiadają cechę przetwarzania danych, powinien on zostać sklasyfikowany jako „maszyna do automatycznego przetwarzania danych” w ramach podpozycji 8471 50 90 CN. Pozwany w postępowaniu przed sądem krajowym, Oberfinanzdirektion Nürnberg (wyższy urząd celny w Norymberdze, zwany dalej „OFD Nürnberg”) stoi na stanowisku, że zgodnie z uwagą 5E do działu 84 CN decydujące znaczenie ma funkcja całej maszyny i z tego względu urządzenie to powinno zostać sklasyfikowane jako „aparatura wideo do zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku” w ramach podpozycji 8521 90 00 CN.

3. Finanzgericht München ma wątpliwości co do wykładni uwagi 5E do działu 84 CN i zwraca się do Trybunału z pytaniem, czy uwagę tę należy interpretować w ten sposób, że urządzenie do wideonadzoru, które w sposób skompresowany zapisuje sygnały wielu kamer na twardych dyskach w celu odtworzenia na monitorach, spełnia inną funkcję niż przetwarzanie danych.

II – Ramy prawne

4. Nomenklatura Scalona – której pierwsza wersja zawarta została w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej2( ) – obowiązująca w okresie właściwym dla zdarzeń będących przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, była zawarta w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2031/2001 z dnia 6 sierpnia 2001 r.3( ).

5. Część druga tego załącznika zawiera sekcję XVI zatytułowaną „Maszyny i urządzenia mechaniczne; sprzęt elektryczny; ich części; urządzenia do rejestracji i odtwarzania dźwięku, urządzenia telewizyjne do rejestracji i odtwarzania obrazu i dźwięku oraz części i wyposażenie dodatkowe do tych artykułów”.

6. Sekcja ta zawiera dwa działy, mianowicie dział 84 zatytułowany „Reaktory jądrowe, kotły, maszyny i urządzenia mechaniczne; ich części” i dział 85 zatytułowany „Maszyny i urządzenia elektryczne oraz ich części; rejestratory i odtwarzacze dźwięku, rejestratory i odtwarzacze obrazu i dźwięku oraz części i akcesoria do tych artykułów”.

7. Dział 84 zawiera między innymi pozycję 8471, zatytułowaną „Maszyny do automatycznego przetwarzania danych i urządzenia do tych maszyn; czytniki magnetyczne lub optyczne, maszyny do zapisywania zakodowanych danych na nośnikach danych oraz maszyny do przetwarzania takich danych, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone”.

8. Podpozycja 8471 50 obejmuje „[p]rocesory cyfrowe inne niż objęte podpozycją 8471 41 lub 8471 49, nawet zawierające w tej samej obudowie jedno lub dwa urządzenia następującego typu: urządzenia pamięci, urządzenia wejściowe, urządzenia wyjściowe”. Podpozycja 8471 50 90 dotyczy tych towarów, których nie stosuje się w cywilnych statkach powietrznych. Na mocy rozporządzenia nr 2031/2001 towary te zostały zwolnione z ceł konwencyjnych.

9. Dział 85 zawiera między innymi pozycję 8521, zatytułowaną: „Aparatura wideo do zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku, nawet wyposażona w urządzenie do odbioru sygnałów wizyjnych i dźwiękowych (tunery wideo)”. Podpozycja 8521 90 00 dotyczy tych towarów, w których nie stosuje się taśm magnetycznych. Na mocy rozporządzenia nr 2031/2001 konwencyjna stawka celna dla tych towarów wynosi 14%.

10. Uwagi 3–5 do sekcji XVI przewidują, że:

„3. Jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, zespoły maszyn, które składają się z dwóch lub więcej maszyn, połączonych w jedną całość oraz inne maszyny zaprojektowane do wykonywania dwóch lub więcej funkcji wzajemnie się uzupełniających, lub funkcji alternatywnych, należy klasyfikować tak, jakby składały [się] tylko z tej części składowej lub jako będące wyłącznie tą maszyną, która wykonuje funkcję podstawową.

4. Jeżeli maszyna (włącznie z układem złożonym z kilku maszyn) składa się z poszczególnych elementów (oddzielnych lub połączonych ze sobą orurowaniem, układami przeniesienia napędu, przewodami elektrycznymi lub innymi urządzeniami), przeznaczonych do wspólnego pełnienia ściśle określonej funkcji objętej jedną z pozycji działu 84 lub 85, to całość należy zaklasyfikować do pozycji odpowiedniej dla tej funkcji.

5. W niniejszych uwagach wyrażenie »maszyna« oznacza dowolną maszynę, zespół maszyn, instalację, urządzenie, aparaturę lub przyrząd wymienione w pozycjach objętych działami 84 lub 85”.

11. Uwaga 5 do działu 84 CN zawiera między innymi następujące wskazówki:

„A) W pozycji 8471 wyrażenie »maszyny do automatycznego przetwarzania danych« oznacza:

a) maszyny cyfrowe:

1) przystosowane do zapamiętywania programu lub programów przetwarzania danych, które są bezpośrednio potrzebne do wykonania danego programu;

2) dające się swobodnie programować, zgodnie z wymaganiami użytkownika;

3) mogące wykonywać obliczenia arytmetyczne określone przez użytkownika;

4) mogące wykonywać, bez udziału człowieka, program przetwarzania danych, który wymaga zmiany jego działania w trakcie przetwarzania na podstawie odpowiednich decyzji logicznych;

[…].

E) Maszyny spełniające specyficzne funkcje inne niż przetwarzanie danych i zawierające lub współpracujące z maszyną do automatycznego przetwarzania danych, należy klasyfikować do pozycji odpowiednich do ich indywidualnych funkcji lub, jeśli nie ma takiej możliwości, w pozycjach pozostałych”.

III – Stan faktyczny i postępowanie przed sądem krajowym

12. W dniu 6 grudnia 2001 r. Ikegami zwróciła się do Zolltechnische Prüfungs‑ und Lehranstalt München (zakładu naukowego i laboratorium celnego w Monachium, Niemcy, zwanego dalej „ZPLA München”) z wnioskiem o udzielenie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej urządzenia oznaczonego jako „Digital Recorder SDR G 8000 8”.

13. Urządzenie to zawiera poza klawiaturą i myszką cyfrową płytę wideo (Video‑Digitizer‑Board) dla czterech kart wideo z możliwością podłączenia maksymalnie 8 kamer telewizyjnych, sterownik obrazu, płytę główną z procesorem i trzema slotami dysku twardego, pamięć wideo, karty: dźwiękową, LAN, graficzną i modemową, twardy dysk i stację dysków CDRW w obudowie. Na twardym dysku zainstalowano system operacyjny Windows ME, oprogramowanie dla cyfrowej nagrywarki i oprogramowanie dla stacji dysków CDRW.

14. Ikegami wniosła o zaklasyfikowanie ww. urządzenia jako „maszyny do automatycznego przetwarzania danych” w ramach podpozycji 8471 50 90 CN, jednakże ZPLA München wydał w dniu 14 stycznia 2002 r. wiążącą informację taryfową o numerze DE M/119/02‑1, w której zaklasyfikował to urządzenie jako „aparaturę wideo do zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku” w ramach podpozycji 8521 90 00 CN.

15. Po bezskutecznym odwołaniu Ikegami zaskarżyła wiążącą informację taryfową do Finanzgericht München. Przedstawiła ona pogląd, że omawiane urządzenie należy uznać za maszynę do przetwarzania danych, ponieważ zarówno jej pojedyncze elementy, jak również jej sposób pracy mają za zadanie wyłącznie przetwarzanie danych. Wszystkie części urządzenia należą bowiem do pozycji 8471 CN, a żadna z nich nie należy do pozycji 8521 CN i obok zainstalowanego oprogramowania związanego z jego funkcją w każdym czasie możliwe jest zainstalowanie innych programów użytkowych, w związku z czym urządzenie to może być używane jako zwykły komputer osobisty. Ponadto uwaga 5E do działu 84 CN zakłada istnienie przynajmniej dwóch funkcji, spośród których jedną jest przetwarzanie danych, a druga spełnia inne wymogi. W niniejszym przypadku przesłanka ta nie jest spełniona, ponieważ omawiane urządzenie jedynie przetwarza dane.

16. OFD Nürnberg wniósł o oddalenie skargi. Prezentuje on pogląd, że zgodnie z uwagą 5E do działu 84 CN nie należy klasyfikować maszyny wspomaganej komputerowo według funkcji jej poszczególnych części, lecz według właściwej funkcji całej maszyny. W niniejszym przypadku urządzenie służy, ze względu na jego specjalne wyposażenie, jedynie do cyfrowego zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku w celu dokonywania wideonadzoru, wobec czego powinno ono zostać sklasyfikowane w ramach pozycji 8521 CN.

17. Finanzgericht München wskazuje w swym postanowieniu odsyłającym, że omawiane urządzenie wprawdzie spełnia przesłanki zakwalifikowania go jako maszyny do automatycznego przetwarzania danych w rozumieniu uwagi 5A lit. a) do działu 84 CN i może być używane jako zwykły komputer osobisty, jednakże ze względu na szczególne wyposażenie jest kwalifikowany, jak również sprzedawany i używany jako cyfrowy rejestrator wideo. Przetwarzanie danych służy jedynie zapisowi i odtwarzaniu sygnałów wideo, a wyposażenie hardware i software urządzenia jest podporządkowane jedynie tej funkcji. Brak odpowiedniego oprogramowania wyklucza inne jego użycie niż jako rejestratora wideo. Finanzgericht München uznaje, że urządzenie to posiada określoną w pozycji 8521 CN funkcję zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku, i, powołując się na orzecznictwo, podnosi, że funkcja ta może w niniejszym przypadku stanowić funkcję inną niż przetwarzanie informacji w rozumieniu uwagi 5E do działu 84 CN.

IV – Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i postępowanie przed Trybunałem Sprawiedliwości

18. Z powyższych względów Finanzgericht München postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy wykładni uwagi 5E do działu 84 CN w brzmieniu ustalonym przez załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 2031/2001 (Dz.U. L 279 z dnia 23 października 2001 r.) zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej należy dokonywać w ten sposób, że urządzenie do wideonadzoru, które w sposób skompresowany zapisuje sygnały wielu kamer na twardych dyskach w celu odtworzenia na monitorach, spełnia inną funkcję niż przetwarzanie danych?”.

19. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpłynął do sekretariatu Trybunału dnia 6 listopada 2003 r. Zgodnie z art. 23 akapit drugi statutu Trybunału Sprawiedliwości Ikegami i Komisja Wspólnot Europejskich złożyły uwagi na piśmie.

V – Uwagi stron postępowania

A – Uwagi Ikegami

20. Ikegami podkreśla, że w niniejszej sprawie Trybunał ma orzec – odmiennie niż w dotychczasowych wyrokach w tej dziedzinie4( ) – nie o klasyfikacji pojedynczych części maszyny do przetwarzania danych, lecz o klasyfikacji kompletnego komputera osobistego, wyposażonego w pewne dodatkowe elementy.

21. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału5( ) decydujące dla klasyfikacji urządzenia są obiektywne właściwości i cechy określone w pozycji CN lub Wspólnej Taryfy Celnej i w przepisach dotyczących sekcji i działów, i w żadnym razie nie są nimi czynniki zmienne. O klasyfikacji taryfowej urządzenia nie mogą decydować możliwości jego użycia, gdyż w takim razie na ocenę wpływałyby czysto subiektywne kryteria, które nie są dopuszczone przez orzecznictwo i które naruszają wymóg pewności prawa. Uwaga 5 do działu 84 CN wskazuje jako obiektywną właściwość tylko przetwarzanie danych, wobec czego jedynie ta cecha i ewentualnie inna specyficzna funkcja, niezwiązana z przetwarzaniem danych, mogłyby decydować o ocenie. Taka „inna specyficzna funkcja” musiałaby polegać na odmiennym od przetwarzania danych procesie technicznym i ma miejsce np. w przypadku maszyny spawalniczej, zaledwie sterowanej za pomocą komputera, jednakże nie w przypadku maszyny, która nie wykonuje niczego innego poza przetwarzaniem danych.

22. Ponieważ żaden z elementów spornego urządzenia nie może spełnić swej specyficznej funkcji polegającej na przetwarzaniu danych poza maszyną do przetwarzania danych, wobec czego elementów tych nie można zgodnie z uwagą 5E do działu 84 CN sklasyfikować odpowiednio do ich funkcji indywidualnych, należy zbadać, czy ewentualnie utworzona z tych elementów całość spełnia funkcję wykraczającą poza przetwarzanie danych. Tak jednakże nie jest; poprzez połączenie elementów uzyskano wprawdzie funkcje technicznie bardziej złożone, jednakże polegają on również jedynie na przetwarzaniu danych, w związku z czym urządzenie nie spełnia, ani w poszczególnych częściach, ani jako całość, innych funkcji niż przetwarzanie danych.

23. Powołując się na punkty 83.0 i 83.5 not wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego dotyczących uwagi 4 do sekcji XVI, obowiązujące w chwili redagowania jej uwag, Ikegami podnosi, że sporne urządzenie nie posiada innej funkcji i podlega odrębnemu sklasyfikowaniu, nawet jeżeli w połączeniu z kamerami wideo mogłoby stanowić część systemu nadzoru. W tym kontekście Ikegami wskazuje, że sporne urządzenie nie umożliwia równoległego zapisu obrazu i dźwięku.

24. Z powyższych powodów Ikegami proponuje Trybunałowi, aby odpowiedział na pytanie prejudycjalne w następujący sposób:

„Wykładni uwagi 5E do działu 84 CN w brzmieniu ustalonym przez załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 2031/2001 (Dz.U. L 279 z dnia 23 października 2001 r.) zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej nie należy dokonywać w ten sposób, że urządzenie do wideonadzoru, które w sposób skompresowany zapisuje sygnały wielu kamer na twardych dyskach w celu odtworzenia na monitorach, wykonuje inną funkcję niż przetwarzanie danych”.

B – Uwagi Komisji

25. Komisja wskazuje w pierwszym rzędzie na informacje dotyczące pozycji 8521 zawarte w notach wyjaśniających do Systemu Zharmonizowanego, trzecie wydanie (2002), w wersji będącej wynikiem zmian zatwierdzonych decyzją Komitetu Systemu Zharmonizowanego na 32. sesji (listopad 2003 r.).

26. Zgodnie z ogólną regułą 1 interpretacji CN klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów. Z powyższego wynika, że w celu sklasyfikowania towaru miarodajne jest przede wszystkim brzmienie pozycji, a następnie uwagi do sekcji lub działów, zanim weźmie się pod uwagę pozostałe ogólne reguły. Zgodnie z ogólną regułą 3a należy przy tym mieć na uwadze, że pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny.

27. Decydującą cechą przyporządkowania jest w niniejszej sprawie pojęcie „funkcji”, które należy interpretować teleologicznie, według przeznaczenia i sposobu używania towaru. Przeznaczenie towaru należy, przy braku definicji, do charakterystycznych, obiektywnych cech towaru. Nie ma przy tym znaczenia, że ta „inna funkcja” zapisu i odtwarzania wideo jest osiągana poprzez przetwarzanie danych, ponieważ w dalszym ciągu chodzi o specyficzną funkcję, którą można również osiągnąć bez pomocy przetwarzania danych, ale w bardziej „pracochłonny sposób”. Ponieważ przeznaczenie lub funkcję spornego urządzenia dokładnie odzwierciedla pozycja 8521 CN, a więc istnieje dokładniejszy opis funkcji i przeznaczenia niż opis zawarty w pozycji 8471 CN, odwoływanie się do uwagi 5E do działu 84 CN nie jest w ogóle konieczne.

28. Rozumowanie to znajduje poparcie w wyroku z dnia 30 września 2003 r., w którym Sąd Pierwszej Instancji stwierdził, że sam fakt, iż urządzenie spełnia przesłanki uwagi 5A do działu 84 CN i nie pełni żadnej innej własnej funkcji poza przetwarzaniem danych w rozumieniu uwagi 5E do tego działu, nie wyklucza jeszcze zaklasyfikowania tego urządzenia do innej pozycji6( ). Ponadto przyjęcie stanowiska prezentowanego przez skarżącą prowadziłoby do tego, że niektóre pozycje tabeli działów 85 i 90 byłyby puste, ponieważ obecnie, w wyniku technicznego rozwoju, większość urządzeń wymienionych w tych działach spełnia szeroko rozumianą funkcję przetwarzania danych. W takim razie do pozycji tych mogłyby zostać zaklasyfikowane jedynie niektóre urządzenia, oparte na całkowicie przestarzałej technice.

29. Z powyższych względów Komisja proponuje, aby Trybunał udzielił odpowiedzi na pytanie prejudycjalne w następujący sposób:

„W celu sklasyfikowania towaru w ramach taryfy celnej konieczne jest, przed dokonaniem analizy uwag do sekcji i działów [w niniejszej sprawie uwagi 5E do działu 84 CN], uwzględnienie w pierwszej kolejności brzmienia pozycji i ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury Scalonej. Zgodnie z ogólną regułą 1 interpretacji CN z jednej strony i ogólną regułą 3a interpretacji CN z drugiej strony klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z pojęciami pozycji, przy czym pozycja określająca towar w sposób najbardziej szczegółowy ma pierwszeństwo przed pozycjami określającymi towar w sposób bardziej ogólny. Jeżeli funkcja lub przeznaczenie towaru są zawarte w brzmieniu pozycji, to pozycja ta jest bardziej szczegółowa od innej pozycji, która zawiera bardziej ogólny opis towaru lub jego funkcji. W kompetencji sądu krajowego leży ocena, czy w świetle powyższego rozumowania brzmienie pozycji 8521 CN zawiera precyzyjniejszy opis spornego towaru niż brzmienie pozycji 8471”.

VI – Ocena prawna

30. W celu klasyfikacji spornego urządzenia w Nomenklaturze Scalonej sąd krajowy zmierza do ustalenia, jak należy interpretować uwagę 5E do działu 84, Komisja słusznie wskazuje jednak, że uwaga ta nie jest jedynym miarodajnym przepisem przy klasyfikacji. Należy również wziąć pod uwagę brzmienie pozycji i inne uwagi. Dlatego też należy w pierwszej kolejności wskazać prawne kryteria klasyfikacji, a następnie udzielić wskazówek co do ich zastosowania w niniejszej sprawie. W ten sposób zaproponuję odpowiedź na pytanie prejudycjalne.

A – Znajdujące zastosowanie przepisy i kryteria prawne

31. Nomenklatura Scalona opiera się na „zharmonizowanym systemie”, będącym umową międzynarodową ustanowioną w ramach Światowej Organizacji Ceł. Ponieważ Wspólnota jest stroną tej umowy, jej postanowienia są dla Wspólnoty wiążące. Zgodnie z art. 300 ust. 7 WE zobowiązania prawno‑ międzynarodowe Wspólnoty posiadają „pozycję pośrednią”, a więc mają rangę wprawdzie niższą niż prawo pierwotne, jednakże wyższą niż wtórne prawo wspólnotowe. Wtórne prawo wspólnotowe, w tym również Nomenklaturę Scaloną ustanowioną w formie rozporządzenia, należy w związku z tym interpretować zgodnie z przepisami Zharmonizowanego Systemu.

32. Zharmonizowany System jest wielofunkcyjną nomenklaturą o budowie umożliwiającej klasyfikację wszystkich towarów występujących w międzynarodowym handlu. Nomenklatura Scalona przejęła strukturę Zharmonizowanego Systemu, zawiera jednakże dalszy podział, służący potrzebom taryfowym i statystycznym Wspólnoty. Na Zharmonizowanym Systemie opierają się reguły ogólne, sekcje i uwagi do nich, działy i uwagi do nich, pozycje i pierwsze podpozycje, do szóstej cyfry jedenastocyfrowego numeru CN taryfy celnej7( ). Dalsze podziały opierają się wyłącznie na wtórnym prawie wspólnotowym.

33. Ogólna reguła 1 wyraża podstawową zasadę każdej klasyfikacji towaru w Nomenklaturze Scalonej. Zgodnie z tą zasadą klasyfikację towarów należy ustalać w pierwszej kolejności zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Brzmienie pozycji i uwagi mają przy tym tę samą rangę. Brzmienie pozycji stanowi pewnego rodzaju podstawę, uzupełnioną i sprecyzowaną przez uwagi do sekcji i działów. Dopiero gdy nie stanowią one inaczej, subsydiarne zastosowanie znajdują dalsze ogólne reguły 2–5. Wobec powyższego, zanim będzie można zastosować ogólne reguły 2–5, należy zbadać, czy dany towar jest objęty brzmieniem jakiejś pozycji lub czy jakaś uwaga zawiera szczególne wskazówki co do klasyfikacji. Tytuły sekcji, działów i poddziałów mają jedynie znaczenie orientacyjne i można je przywoływać jedynie pomocniczo. To samo dotyczy wyjaśnień i not do Zharmonizowanego Systemu i Nomenklatury Scalonej, które również nie są wiążące, jednakże stanowią dodatkowe, często ważne źródło wiedzy, w szczególności w zakresie interpretacji brzmienia pozycji.

34. Ogólna reguła 1 dotyczy jednakże jedynie pozycji i znajduje w związku z tym zastosowanie tylko w zakresie pierwszych czterech cyfr kodu. W zakresie dalszych podziałów podpozycji zastosowanie znajduje ogólna reguła 6, która zasadniczo przewiduje analogiczny sposób postępowania jak w przypadku klasyfikacji w pozycjach. Wskazuje to na ściśle hierarchiczną budowę Nomenklatury Scalonej, w związku z czym klasyfikacja powinna przebiegać stopniowo, według osobnych poziomów, od ogólnego do szczegółowego, poczynając od pozycji, poprzez podpozycję Zharmonizowanego Systemu, aż do podpozycji Nomenklatury Scalonej.

35. Miarodajnymi kryteriami klasyfikacji towaru są jego cechy fizyczne i zastosowanie. Zastosowanie towaru należy przy tym określić na podstawie kryteriów obiektywnych.

36. W związku z powyższym przy klasyfikacji towarów w Nomenklaturze Scalonej należy postępować następująco: 1) należy dokładnie określić towary podlegające klasyfikacji według ich zastosowania i cech fizycznych; 2) następnie, na podstawie brzmienia pozycji właściwych sekcji i działów należy podjąć: a) wstępną klasyfikację według zastosowania i b) wstępną klasyfikację według cech fizycznych; 3) następnie należy zbadać, czy analiza brzmienia pozycji i uwag do właściwych sekcji i działów umożliwia jednoznaczne przyporządkowanie; i jeżeli nie, 4) należy w celu rozwiązania problemu zbiegu przepisów zastosować ogólne reguły 2–5 (w niniejszym przypadku w szczególności ogólną regułę 3; 5) ostatecznie dokonuje się klasyfikacji: a) do podpozycji Zharmonizowanego Systemu i b) do podpozycji Nomenklatury Scalonej. Dla rozstrzygnięcia spornego zagadnienia szczególne znaczenie ma punkt trzeci schematu oceny.

B – Zastosowanie w niniejszej sprawie

37. Mając na uwadze powyższe kryteria i posiadane informacje, sąd krajowy powinien dokonać analizy następujących kwestii.

1. Definicja towaru

38. Sporne urządzenie jest kombinacją osobnych elementów, połączonych ze sobą przewodami, mechanizmami transmisyjnymi, kablami elektrycznymi lub innymi mechanizmami, które mają ze sobą współpracować i które tworzą jedną całość. Urządzenie to składa się w przeważającej części ze standardowych części komputera osobistego, posiada jednakże również części przeznaczone do przetwarzania danych wideo.

39. W zakresie standardowych części komputera osobistego można wskazać: płytę główną (typ Asus CUV4x‑E) ze standardowym procesorem (Intel Pentium III z taktowaniem 866 MHz), zwykłą pamięć (128 MB), dysk twardy z trzema slotami, kartę graficzną (do podłączenia zwykłych monitorów), kartę dźwiękową, kartę sieciową, kartę modemową, stację dysków CDRW, klawiaturę i myszkę. Na twardym dysku zainstalowano system operacyjny Windows ME i oprogramowanie dla stacji dysków CDRW, co należy do standardowego wyposażenia komputera osobistego. Wobec tego, jak stwierdza sąd krajowy, sporne urządzenie posiada wszelkie elementy umożliwiające jego normalne, typowe użycie jako komputera osobistego.

40. W zakresie szczególnych cech wyposażenia polegających na przetwarzaniu danych wideo należy wymienić: cyfrową płytę wideo (Video‑Digitizer‑Board) dla czterech kart wideo z możliwością podłączenia maksymalnie 8 kamer telewizyjnych, sterownik obrazu i oprogramowanie dla cyfrowej nagrywarki. Elementy te są również częściami i oprogramowaniem komputera osobistego.

41. Co się tyczy sposobu funkcjonowania urządzenia, zarówno pojedyncze elementy, jak również całe urządzenie bezsprzecznie wykonują zadania wyłącznie w zakresie przetwarzania danych. W szczególności przy obróbce danych wideo nie dzieje się nic innego jak: w pierwszej kolejności karty wideo przetwarzają analogiczne dane wpływające z kamer na dane cyfrowe i przesyłają je do cyfrowej płyty wideo (Video‑Digitizer‑Board), która koordynuje dane z różnych kart wideo. Cyfrowa płyta wideo (Video‑Digitizer‑Board) przekazuje skoordynowane dane do płyty głównej, zapewniającej wysoko skompresowany zapis na twardym dysku. Z tego miejsca dane mogą być wyświetlane na monitorach, transferowane lub opracowane. Takie wyposażenie nie umożliwia jednak ani jednoczesnego zapisu obrazu i dźwięku, ani zapisu „ruchomego obrazu”, lecz jedynie zapis „obrazów zatrzymanych” w częstotliwości 2–15 obrazów na sekundę8( ).

42. Urządzenie poza użyciem na osobnym stanowisku daje również możliwość pracy w sieci, co umożliwia instalację setek kamer i pozwala maksymalnie 32 użytkownikom na jednoczesne oglądanie poprzez sieć przekazu na żywo lub zapisanych obrazów. W szczególności urządzenie może być użyte jako tak zwany „klient”, co umożliwia dostęp do obrazów nieznajdujących się w samym urządzeniu, ale zapisanych gdzie indziej w sieci. Ponadto urządzenie jest wyposażone w detektor ruchu obrazu, który w chwili zarejestrowania poruszenia w obrazie, wzmagającego częstotliwość zapisu i jakość obrazu, ukazuje wiadomość ostrzegawczą i może nawet automatycznie wysłać ostrzeżenia na telefony komórkowe lub podobne urządzenia. Urządzenie dysponuje również sterownikiem ruchu obrazu, co umożliwia powiększenie i pomniejszanie fragmentów obrazu, jak również w razie potrzeby obrót właściwej kamery9( ).

43. Ze względu na szczególne wyposażenie służące do zapisu obrazu bez dźwięku urządzenie jest przeznaczone do funkcjonowania jako część systemu wideonadzoru. Przemawiają za tym zarówno obiektywne cechy wyposażenia urządzenia, jak również opis produktu1( )0 służący ofercie rynkowej. Inny lub dodatkowy sposób użycia jest możliwy w każdej chwili, jednakże wymaga w niektórych przypadkach dalszego oprogramowania. Poza dokonywaniem kodowanego i skompresowanego zapisu danych wideo na twardych dyskach i ich wyświetlaniem na monitorach, cechy wyposażenia urządzenia umożliwiają również bezpośrednio lub w prosty sposób: używanie standardowych funkcji komputera osobistego wyposażonego w Windows ME, sporządzanie kopii danych lub ich transfer na CD, wysyłanie danych poprzez sieć, jak również opracowywanie lub konwersję danych (w formie obrazu) do innych formatów. W związku z tym możliwe jest np. w prosty sposób, za pomocą programu tekstowego lub arkusza kalkulacyjnego, prowadzenie, jednocześnie z zapisem obrazu, spisu osób wchodzących i wychodzących z budynku.

44. Mając na uwadze powyższe, podstawowym zastosowaniem urządzenia jest funkcjonowanie jako część systemu wideonadzoru. W ramach tej funkcji urządzenie służy kierowaniu systemem kamer, zapisywaniu danych w sposób oszczędzający miejsce, zabezpieczeniu, przesyłaniu, wyświetlaniu i transferowi poszczególnych danych w formie obrazu, jak również analizie danych w zakresie dotyczącym ostrzegawczego informowania i reagowania; poza tym umożliwia również dalsze funkcje nadzorcze, jak prowadzenie list (osób odwiedzających). Materialny charakter tego urządzenia jest przy tym typowy dla klasycznej maszyny do przetwarzania danych z dodatkowym wyposażeniem do obróbki danych w postaci obrazów.

2. Brzmienie pozycji

a) Wstępna klasyfikacja zgodnie z przeznaczeniem

45. Biorąc pod uwagę zastosowanie omawianego urządzenia, należy wstępnie wskazać jako odpowiednią zarówno pozycję 8521 CN „Aparatura wideo do zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku […]”, jak również pozycję 8471 CN „Maszyny do automatycznego przetwarzania danych […] maszyny do zapisywania zakodowanych danych na nośnikach danych oraz maszyny do przetwarzania takich danych […]”, ponieważ urządzenie ma służyć, po pierwsze, zapisowi obrazu w formie zakodowanych danych na nośnikach, a dodatkowo daje możliwość przetwarzania tych danych.

46. Jednakże pozycja 8521 CN obejmuje „zapis i odtwarzanie obrazu i dźwięku”. Jak wynika między innymi z wyjaśnień do Zharmonizowanego Systemu1( )1 i Nomenklatury Scalonej1( )2, oznacza to, że urządzenie do zapisu i odtwarzania powinno dysponować możliwością zapisu i odtworzenia jednocześnie obrazu i dźwięku. Ponadto pojęcie „aparatury wideo” wskazuje na to, że powinien być również przynajmniej możliwy zapis ruchomych obrazów. Można uznać, że wymagałoby to częstotliwości zapisu lub odtwarzania 23–25 klatek na sekundę, będącej częstotliwością typową dla filmów kinowych (24 klatki na sekundę).

47. W niniejszej sprawie wyposażenie urządzenia w jedną kartę dźwiękową nie umożliwia jednoczesnego zapisu dźwięku z obrazami pochodzącymi z maksymalnie ośmiu kamer wideo, co przemawia przeciwko przyporządkowaniu urządzenia do pozycji 8521 jako aparatury wideo do zapisu obrazów. Na podstawie dostępnych informacji nie da się jednakże wykluczyć, że możliwe jest przynajmniej jednoczesne odtwarzanie obrazu i dźwięku, co wskazywałoby na możliwość zaklasyfikowania urządzenia jako aparatury wideo do odtwarzania obrazów w ramach pozycji 8521 CN. Pomimo to stosowanie tej pozycji budzi wątpliwości, ponieważ urządzenie ma właśnie nie stanowić zwykłego odtwarzacza, lecz jest stworzone w celu dokonywania zapisu, przetwarzania i odtwarzania. Wątpliwości te nasilają się ze względu na okoliczność, że maksymalna częstotliwość obrazu wynosząca 15 klatek na sekundę, możliwa ponadto do osiągnięcia jedynie w wyjątkowych przypadkach, nie zapewnia przedstawienia obrazu w sposób płynny. W związku z tym nie mamy do czynienia z czynnością określaną zwykle jako zapis wideo, lecz jedynie z zapisem osobnych obrazów. Wreszcie przeznaczenie urządzenia nie ogranicza się do zapisu obrazów, lecz rozciąga się również na analizę danych w postaci obrazu, również pod kątem zmian w obrazie, w celu wysłania sygnałów alarmowych i pozwala na sterowanie kamerami systemu nadzoru. Wykracza to w sposób wyraźny poza funkcję „aparatury wideo do zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku”. Mając jednakże na uwadze zastosowanie i przeznaczenie urządzenia w zakresie zapisu i odtwarzania obrazów nie należy z góry wykluczać z analizy pozycji 8521 CN.

48. Jednakże zastosowanie urządzenia mieści się również w pozycji 8471 CN, ponieważ urządzenie ma służyć zapisywaniu zakodowanych danych w formie obrazu na nośnikach danych i jednocześnie umożliwia dalsze przetwarzanie takich danych.

b) Wstępna klasyfikacja według cech fizycznych

49. Mając na uwadze rodzaj części i funkcjonowanie urządzenia, należy ze względu na jego cechy fizyczne uwzględnić jedynie pozycję 8471 CN „Maszyny do automatycznego przetwarzania danych […], maszyny do zapisywania zakodowanych danych na nośnikach danych oraz maszyny do przetwarzania takich danych […]”.

3. Brzmienie pozycji i uwagi

50. W zakresie obydwu możliwych pozycji, a mianowicie 8471 CN i 8521 CN, zastosowanie znajdują uwaga 3 do sekcji XVI, uwaga 5A i uwaga 5E do działu 84 CN. Brak jest natomiast możliwości zastosowania uwagi 4 do sekcji XVI, ponieważ sporne urządzenie składa się wprawdzie z poszczególnych elementów połączonych ze sobą, jednakże nie da się jednoznacznie określić jego funkcji, która objęta byłaby pozycją działu 84 lub 85 CN. Przeciwnie, biorąc pod uwagę zastosowanie urządzenia, możliwe jest zaklasyfikowanie w dwóch pozycjach.

51. Zgodnie z uwagą 3 do działu XVI sporne urządzenie należałoby uznać za zespół maszyn i sklasyfikować zgodnie z funkcją podstawową charakteryzującą całość. W tym przypadku funkcją tą jest użycie jako część systemu wideonadzoru przeznaczonego do zapisywania i dokonywania analizy pojedynczych danych w formie obrazu, bez dźwięku, jak również sterowanie systemem. Przemawia to za klasyfikacją w pozycji 8471 CN.

52. Również zgodnie z uwagą 5A do działu 84 CN należałoby dokonać klasyfikacji omawianego urządzenia do pozycji 8471 CN, ponieważ jest ono maszyną cyfrową, przystosowaną do zapamiętywania programu lub programów przetwarzania danych, które są bezpośrednio potrzebne do wykonania danego programu, dającą się swobodnie programować zgodnie z wymaganiami użytkownika, mogącą wykonywać obliczenia arytmetyczne określone przez użytkownika i mogącą wykonywać, bez udziału człowieka, program przetwarzania danych, który wymaga zmiany jego działania w trakcie przetwarzania na podstawie odpowiednich decyzji logicznych.

53. Jak prawidłowo zauważa sąd krajowy, odmienny wniosek mógłby wynikać z uwagi 5E do działu 84 CN, jeżeli urządzenie to spełniałoby specyficzne funkcje, inne niż przetwarzanie danych i jedynie zawierałoby w sobie lub współpracowało z maszyną do automatycznego przetwarzania danych w celu wykonania tych funkcji.

54. Ikegami jest zdania, że „inna funkcja” w rozumieniu uwagi 5E do działu 84 CN musiałaby polegać na odmiennym od przetwarzania danych procesie technicznym i ma miejsce np. w przypadku maszyny spawalniczej, zaledwie sterowanej za pomocą komputera, jednakże nie w przypadku maszyny, która nie wykonuje niczego innego poza przetwarzaniem danych. Komisja i sąd krajowy są natomiast zdania, że „inna funkcja” może również wynikać z przetwarzania danych, ponieważ w każdym razie chodzi o specyficzną funkcję, której wykonanie jest możliwe także bez przetwarzania danych.

55. Wychodząc z założenia przyjętego przez Komisję i sąd krajowy, należy stwierdzić, że „inna funkcja” zgodnie z uwagą 5E do działu 84 CN może również zostać osiągnięta poprzez przetwarzanie danych, a mianowicie z następujących powodów: nie ma wątpliwości, że np. klasyczny magnetowid na kasety zawierające taśmę magnetyczną („kasety wideo”), najczęściej w systemie VHS, należałoby sklasyfikować w pozycji 8521 CN. Obecnie ta przestarzała technologia jest w coraz większym stopniu wypierana przez cyfrowe nagrywarki DVD, które za pomocą wbudowanej maszyny do przetwarzania danych cyfrowo przetwarzają obraz i dźwięk oraz zapisują je albo bezpośrednio na DVD albo najpierw na wbudowanym twardym dysku, z którego możliwe jest odtworzenie lub transfer na DVD. Takie urządzenie jest przeznaczone w ramach wszystkich swych funkcji do zapisu i odtwarzania obrazu i dźwięku, i jedynie mieści w sobie maszynę do przetwarzania danych, umożliwiającą cyfrowe funkcjonowanie procesów, które do tej pory, w sposób analogowy, wykonywały również klasyczne rejestratory wideo, tyle że z gorszą jakością. Wbudowana maszyna do przetwarzania danych jest przeznaczona w specyficzny sposób do wykonania innej funkcji urządzenia i nie można jej użyć w inny sposób. W szczególności w zasadzie nie jest możliwe jej swobodne programowanie. Ponieważ przesłanki uwagi 5A do działu 84 CN nie są zatem spełnione, klasyfikacja takiej nagrywarki DVD do pozycji 8471 CN byłaby chybiona, pomimo dokonującego wyłącznie przetwarzania danych „wnętrza” urządzenia. Prawidłową pozycją byłaby w tym przypadku pozycja 8521 CN1( )3.

56. Jednakże w przypadku spornego urządzenia sytuacja wydaje się być inna. Po pierwsze, biorąc pod uwagę jego części, jest to w zasadzie komputer osobisty z dodatkowym wyposażeniem do obróbki wideo, które to wyposażenie składa się również z części do przetwarzania danych z branży komputerów osobistych. W szczególności urządzenie to spełnia, odmiennie niż zwykła nagrywarka DVD wszystkie wymogi uwagi 5A do działu 84 CN. Po drugie, na podstawie dostępnych informacji, urządzenie to wręcz nie powinno wykonywać klasycznego zadania rejestratora wideo, a więc jednoczesnego zapisu lub odtwarzania obrazu i dźwięku, lecz jest w specyficzny sposób przeznaczone do użycia w systemie wideonadzoru, co stawia inne wymagania. Po trzecie, możliwe zastosowanie nie ogranicza się do zapisywania i wyświetlania danych w postaci obrazu, lecz urządzenie dodatkowo analizuje te dane w celach nadzorowania i pozwala na kierowanie systemem nadzoru. Są to funkcje polegające na przetwarzaniu danych, wykraczające poza opis funkcji zawarty w pozycji 8521 CN.

57. Mając na uwadze powyższe, analiza miarodajnych elementów przemawia za klasyfikacją spornego urządzenia do pozycji 8471 CN, ponieważ posiada ono zdecydowanie funkcję przetwarzania danych w celu prowadzenia wideonadzoru. We właściwości sądu krajowego leży jednakże dokładne rozpoznanie funkcji urządzenia i dokonanie jego przyporządkowania zgodnie z tą funkcją.

4. Ogólne reguły 2–5

58. Mając na uwadze powyższe stwierdzenia, zbędne jest stosowanie ogólnych reguł 2–5 CN. Dokładne ujęcie funkcji urządzenia przy uwzględnieniu brzmienia pozycji i uwag umożliwi sądowi krajowemu jednoznaczne jego przyporządkowanie albo do pozycji 8471 CN, albo do pozycji 8521 CN.

5. Podpozycja

59. W zakresie pozycji 8471 CN możliwa jest klasyfikacja do następujących podpozycji Zharmonizowanego Systemu: 10 („Maszyny analogowe lub hybrydowe do automatycznego przetwarzania danych”), 30 („Przenośne maszyny cyfrowe do automatycznego przetwarzania danych, o masie nie większej niż 10 kg, składające się co najmniej z jednostki centralnej, klawiatury i monitora”), 41 („Pozostałe cyfrowe maszyny do automatycznego przetwarzania danych: zawierające w tej samej obudowie co najmniej jednostkę centralną oraz urządzenia wejścia i wyjścia, nawet połączone”), 49 („Pozostałe cyfrowe maszyny do automatycznego przetwarzania danych: pozostałe, przedstawione w formie systemów”), 50 („Procesory cyfrowe inne niż objęte podpozycją 8471 41 lub 8471 49, nawet zawierające w tej samej obudowie jedno lub dwa urządzenia następującego typu: urządzenia pamięci, urządzenia wejściowe, urządzenia wyjściowe”), 60 („Urządzenia wejściowe lub wyjściowe, nawet zawierające w tej samej obudowie urządzenia pamięci), 70 („urządzenia pamięci”), 80 („Pozostałe urządzenia do maszyn automatycznego przetwarzania danych”), 90 („Pozostałe”).

60. Podpozycje 10, 30, 60 i 70 należy wykluczyć już ze względu na ich brzmienie. Wykluczyć należy również, jak się wydaje, pozycje 41 i 49, ponieważ urządzenie najwyraźniej nie jest oferowane wraz z urządzeniem wyjściowym (np. z monitorem) i również nie w formie systemu, lecz osobno. Pozostają podpozycje 50, 80 i 90. Ponieważ uwagi nie są tu pomocne, należy powołać się na ogólne reguły 6 i 3a, zgodnie z którymi należy wybrać najbardziej szczegółową podpozycję. W tym przypadku jest to podpozycja 50, ponieważ nie jest ona przeznaczona dla wszystkich rodzajów „maszyn do automatycznego przetwarzania danych”, lecz szczególnie dla „procesorów cyfrowych”, do których należy zaliczyć sporne urządzenie.

61. W celu zaklasyfikowania do podpozycji Nomenklatury Scalonej pozostawałyby podpozycje 10 („do stosowania w cywilnych statkach powietrznych”) i 90 („pozostałe”). Właściwa byłaby tutaj w związku z tym podpozycja 90.

62. Mając na uwadze powyższe, analiza miarodajnych elementów przemawia za klasyfikacją spornego urządzenia do pozycji 8471 50 90 CN. We właściwości sądu krajowego leży jednakże dokładne rozpoznanie funkcji urządzenia i dokonanie jego przyporządkowania zgodnie z tą funkcją.

VII – Wnioski

63. Na podstawie powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział na pytanie prejudycjalne w następujący sposób:

„W celu dokonania klasyfikacji taryfowej towaru w Nomenklaturze Scalonej należy najpierw dokładnie określić ich zastosowanie i cechy fizyczne, a następnie, uwzględniając te elementy oraz brzmienie właściwych pozycji i uwagi do właściwych sekcji i działów, należy dokonać w miarę możliwości jednoznacznego przyporządkowania. Wykładni uwagi 5E Nomenklatury Scalonej w brzmieniu ustalonym przez załącznik I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2031/2001 z dnia 6 sierpnia 2001 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej należy dokonywać w ten sposób, że pojęcie »inna funkcja niż przetwarzanie danych« obejmuje również funkcję spełnianą poprzez przetwarzanie danych. We właściwości sądu krajowego leży stwierdzenie, czy w świetle jego cech towar podlegający klasyfikacji spełnia funkcję przetwarzania danych, czy też inną funkcję”.