OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

JULIANE KOKOTT

przedstawiona w dniu 26 października 2006 r. ( 1 )

Sprawa C-441/05

Roquette Frères

przeciwko

Ministre de l’Agriculture, de l’Alimentation, de la Pêche et de la Ruralité

„Wspólna organizacja rynków w sektorze cukru — Izoglukoza — Ustalenie ilości podstawowych służących przyznaniu kwot produkcyjnych — Izoglukoza wyprodukowana jako półprodukt — Artykuł 24 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 1785/81 — Artykuł 27 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 2038/1999 — Artykuł 1 rozporządzenia (WE) nr 2073/2000 — Artykuł 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1260/2001 — Artykuł 1 rozporządzenia (WE) nr 1745/2002 — Artykuł 1 rozporządzenia (WE) nr 1739/2003 — Zarzut niezgodności z prawem aktu wspólnotowego podniesiony przed sądem krajowym — Wniosek o wydanie orzeczenia prejudycjalnego w przedmiocie ważności — Dopuszczalność — Warunki — Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności aktu wspólnotowego”

I — Wprowadzenie

1. Centralnym punktem tego postępowania w sprawie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym ponownie jest kwestia ochrony prawnej jednostki przed rozporządzeniami wspólnotowymi.

2. Podczas gdy Trybunał wskazał ostatnio wyraźnie, zwłaszcza w sprawach Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie ( 2 ) i Komisja przeciwko Jégo-Quéré ( 3 ), pod jakimi warunkami jednostka może wnieść skargę na mocy art. 230 ust. 4 WE o stwierdzenie nieważności wspólnotowego rozporządzenia bezpośrednio przed sądem wspólnotowym ( 4 ), powstaje kwestia ochrony prawnej w niniejszej sprawie z innego punktu widzenia: w jakich okolicznościach jednostka może powołać się przed sądem krajowym na niezgodność z prawem rozporządzenia wspólnotowego, którego nie podważyła wcześniej bezpośrednio przed sądem wspólnotowym?

3. Tłem dla tego postępowania jest obowiązujący we Wspólnocie od końca lat 70. system kwot produkcji izoglukozy. W sporze przed sądem krajowym francuska firma Roquette Frères ( 5 ) kwestionuje przed sądami francuskimi przyznane jej przez władze krajowe kwoty produkcji izoglukozy. Jako uzasadnienie Roquette Frères wskazuje, że na płaszczyźnie wspólnotowej dopuszczalne ilości podstawowe izoglukozy dla Francji metropolitalnej ( 6 ) zostały źle obliczone, ponieważ nie została wzięta pod uwagę izoglukoza wyprodukowana tam jako półprodukt do wytwarzania innych produktów przeznaczonych do sprzedaży.

II — Ramy prawne

A — Tło

4. Izoglukoza to płynny środek słodzący, na ogół pozyskiwany z glukozy wytworzonej ze skrobi. Skrobia ta jest natomiast pozyskiwana z ziarna, przede wszystkim z kukurydzy ( 7 ). Izoglukoza jest bezpośrednim substytutem płynnego cukru pozyskiwanego z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej, z którym pozostaje w bezpośredniej konkurencji ( 8 ).

5. Pod koniec lat 70. został we Wspólnocie wprowadzony dla produkcji izoglukozy, tak jak już wcześniej dla produkcji cukru ( 9 ), system kwotowy ( 10 ), który powinien być rozpatrywany w związku z pewnymi przyznanymi w ramach wspólnej polityki rolnej gwarancjami zbytu cukru. Jako że produkcja izoglukozy przyczyniła się do zwiększenia wspólnotowych nadwyżek cukru, musiała ona zostać ograniczona za pomocą kwot, aby w ten sposób zapobiec ewentualnym negatywnym skutkom dla wspólnotowej polityki w sektorze cukru ( 11 ).

6. Z początku poszczególnym przedsiębiorstwom kwoty produkcyjne przydzielane były bezpośrednio w rozporządzeniach wspólnotowych. W ten sposób na mocy art. 9 ust. 1–3 rozporządzenia nr 1111/77, zmienionego rozporządzeniem nr 1293/79 ( 12 ), każdemu przedsiębiorstwu położonemu we Wspólnocie i produkującemu izoglukozę została na okres od 1 lipca 1979 r. do 30 czerwca 1980 r. przydzielona kwota podstawowa, stanowiąca co do zasady dwukrotność jego produkcji w okresie od 1 listopada 1978 r. do 30 kwietnia 1979 r., która mogła jednak w konkretnym przypadku zostać dostosowana w taki sposób, aby jego najwyższa kwota stanowiła nie więcej niż 85% i nie mniej niż 65% jego technicznej rocznej zdolności produkcyjnej ( 13 ).

7. Dla przedsiębiorstwa Roquette Frères ta kwota podstawowa wynosiła, zgodnie z art. 9 ust. 4 zmienionego rozporządzenia nr 1111/77 w związku z załącznikiem II do tego rozporządzenia, 15887 ton ( 14 ). Ponadto Roquette Frères przysługiwała zgodnie z ust. 3 tego samego przepisu tak zwana kwota maksymalna, która zgodnie z informacjami podanymi przez to przedsiębiorstwo wynosiła 20022 tony, co odpowiadało 4135 tonom dodatkowo ponad kwotę podstawową.

8. Wyrokiem z dnia 29 października 1980 r. Trybunał na wniosek Roquette Frères stwierdził nieważność rozporządzenia nr 1293/79 z powodu wady postępowania przy konsultacji z Parlamentem Europejskim ( 15 ). W związku z tym Rada wydała nowe regulacje o tej samej treści zmieniające rozporządzenie nr 1111/77, a mianowicie najpierw rozporządzenie Rady (EWG) nr 387/81 ( 16 ) na okres od 1 lipca 1979 r. do 30 czerwca 1980 r., a następnie rozporządzenie Rady (EWG) nr 388/81 ( 17 ) na okres od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r. ( 18 ). Przyznały one Roquette Frères ponownie odpowiednio właśnie wymienioną powyżej kwotę podstawową 15887 ton; ponadto obliczona została dla tego przedsiębiorstwa zgodnie z tymi przepisami ponownie dodatkowa kwota 4135 ton.

9. Na czas od dnia 1 lipca 1981 r. przepisy dotyczące produkcji cukru i izoglukozy zostały połączone w nową wspólną organizację rynku, w której także kwoty produkcyjne izoglukozy nie są już przyznawane bezpośrednio poszczególnym przedsiębiorstwom, a — tak jak dotychczas kwoty dotyczące cukru — jedynie są przydzielane globalnie państwom członkowskim w formie ilości podstawowych ( 19 ). Do władz państw członkowskich należy odtąd konkretny podział tych kwot pomiędzy poszczególne przedsiębiorstwa.

10. Od dnia 1 lipca 1981 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. ta wspólna organizacja rynków w sektorze cukru wynikała najpierw z rozporządzenia nr 1785/81, następnie z rozporządzenia nr 2038/1999 ( 20 ) i w końcu z rozporządzenia nr 1260/2001 ( 21 ). Od dnia 1 lipca 2006 r. znajduje zastosowanie rozporządzenie nr 318/2006 — pozbawione jednak znaczenia dla niniejszego postępowania ( 22 ).

B — Przepisy sporne w niniejszej sprawie

11. Na mocy art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1785/81 państwa członkowskie miały przydzielić każdemu położonemu na ich terytorium i produkującemu cukier lub izoglukozę przedsiębiorstwu, które w okresie od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r. otrzymało kwoty podstawowe określone w rozporządzeniu nr 1111/77, kwotę A i kwotę B ( 23 ).

12. Przy tym kwota A dla przedsiębiorstwa produkującego izoglukozę miała odpowiadać kwocie podstawowej, przydzielonej mu na okres od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r., a kwota B miała wynieść 23,55% tej kwoty A (art. 24 ust. 3 i 5 rozporządzenia nr 1785/81). Artykuł 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81 określił w formie tabeli, jakie ilości podstawowe w sumie jako kwoty A i kwoty B mogą zostać w ten sposób przydzielone każdemu państwu członkowskiemu, z której wynika w zakresie izoglukozy we Francji metropolitalnej ilość podstawowa A 15887,0 ton i ilość podstawowa B 4135,0 ton. To uregulowanie kwotowe obowiązywało od dnia 1 lipca 1981 r. i było wielokrotnie przedłużane ( 24 ).

13. Także w rozporządzeniu nr 2038/1999 Rada utrzymała następnie te podstawowe ilości dla lat gospodarczych od 1995/1996 do 2000/2001. W ten sposób tabela w art. 27 ust. 3 każdego rozporządzenia w zakresie izoglukozy dla Francji metropolitalnej wskazywała niezmiennie ilość podstawową A 15887 ton i ilość podstawową B 4135 ton.

14. Jednocześnie art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 2038/1999 otworzył z drugiej strony odtąd możliwość zmniejszenia tych określonych ilości podstawowych dla wypełnienia zobowiązań międzynarodowych podjętych przez Wspólnotę ( 25 ). Z tej możliwości skorzystała Komisja dla roku gospodarczego 2000/2001 i obniżyła w zakresie izoglukozy dla Francji metropolitalnej ilość podstawową A o 606,6 ton do 15280,4 ton, a ilość podstawową B o 157,9 ton do 3977,1 ton [art. 1 ust. 2 w związku z załącznikami I i II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 2073/2000 ( 26 )].

15. Dla lat gospodarczych od 2001/2002 do 2005/2006 Rada wyznaczyła w końcu w art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001 w zakresie izoglukozy dla Francji metropolitalnej nową ilość podstawową A 15747,1 ton i nową ilość podstawową B 4098,6 ton, przy czym art. 10 ust. 3 i 4 tego rozporządzenia ponownie otwierał możliwość zmniejszenia kwot dla wypełnienia międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty.

16. Na tej podstawie Komisja zmniejszyła w zakresie izoglukozy dla Francji metropolitalnej na rok gospodarczy 2002/2003 ilość podstawową A o 1048,9 ton do 14698,2 ton, zaś ilość podstawową B o 273 tony do 3825,6 ton [art. 1 ust. 2 w związku z załącznikami I i II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1745/2002 ( 27 )]. Kolejnego zmniejszenia Komisja dokonała następnie na rok gospodarczy 2003/2004, obniżając w zakresie izoglukozy dla Francji metropolitalnej ilość podstawową A o 262,1 ton do 15485 ton, zaś ilość podstawową B o 68,2 ton do 4030,4 ton [art. 1 ust. 2 w związku z załącznikami I i II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1739/2003 ( 28 )].

17. W ramach obowiązującej wtedy wspólnej organizacji rynku przyznana została możliwość przeniesienia kwot A i B między przedsiębiorstwami, bez względu na to, czy korzystające z tego przedsiębiorstwo posiadało już taką kwotę, czy też nie; w tym celu kwoty przysługujące dotąd każdemu przedsiębiorstwu produkującemu izoglukozę mogły zostać zmniejszone o maksymalnie 10% (por. art. 25 rozporządzenia nr 1785/81, art. 30 rozporządzenia nr 2038/1999 i art. 12 rozporządzenia nr 1260/2001).

III — Stan faktyczny i postępowanie przed sądem krajowym

18. Przed francuskimi sądami administracyjnymi toczy się spór pomiędzy Roquette Frères i francuskim ministrem rolnictwa ( 29 ), którego przedmiotem jest obliczenie przypadającej temu przedsiębiorstwu kwoty produkcyjnej izoglukozy.

19. Roquette Frères zwraca się konkretnie po pierwsze przeciwko decyzji z dnia 28 czerwca 2000 r., w której dyrektor wydziału polityki gospodarczej i międzynarodowej ministerstwa rolnictwa potwierdził temu przedsiębiorstwu wysokość jego kwot produkcyjnych izoglukozy przyznanych mu od roku gospodarczego 1981/1982, a po drugie przeciwko czterem zarządzeniom ministra rolnictwa z dnia 26 października 2000 r., z dnia 13 lipca 2001 r., z dnia 23 października 2002 r. i z dnia 17 października 2003 r., w których wysokość rocznych kwot produkcyjnych tego przedsiębiorstwa dla izoglukozy została dostosowana do obowiązujących wówczas wymogów prawnowspólnotowych ( 30 ).

20. Roquette Frères podnosi przed francuskimi sądami administracyjnymi zarzut niezgodności z prawem tych zarządzeń francuskiego ministra rolnictwa i domaga się ich uchylenia, ponieważ przepisy różnych rozporządzeń wspólnotowych leżące u podstaw tych aktów są nieważne. W szczególności Roquette Frères zarzuca, że na płaszczyźnie wspólnotowej ilości podstawowe izoglukozy dla Francji metropolitalnej zostały błędnie obliczone, ponieważ nie wzięto przy tym pod uwagę wyprodukowanej w tym państwie członkowskim pomiędzy 1 listopada 1978 r. a 30 kwietnia 1979 r. izoglukozy jako półproduktu do wytwarzania innych przeznaczonych do sprzedaży produktów.

21. W pierwszej instancji Roquette Frères przegrała sprawę przed tribunal administratif de Lille ( 31 ), który oddalił jego skargi wyrokiem z dnia 11 marca 2004 r. Przedsiębiorstwo to złożyło w dniu 28 maja 2004 r. odwołanie od tego wyroku do Cour administrative d’appel de Douai ( 32 ).

IV — Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym i postępowanie przed Trybunałem

22. Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2005 r. Cour administrative d’appel de Douai postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z dwoma następującymi pytaniami prejudycjalnymi: „1) Czy spółka Roquette Frères była bez żadnych wątpliwości uprawniona do zakwestionowania bezpośrednio przed [Trybunałem] zgodności z prawem art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 i art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003? 2) W przypadku gdyby spółka Roquette Frères była uprawniona do podniesienia zarzutu niezgodności z prawem tych rozporządzeń [przed sądami krajowymi], czy art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 i art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003 są ważne w zakresie, w jakim ustalają maksymalne ilości podstawowe produkcji izoglukozy dla Francji metropolitalnej, nie uwzględniając izoglukozy, która została wyprodukowana w tym państwie pomiędzy 1 listopada 1978 r. a 30 kwietnia 1979 r. jako półprodukt do wytwarzania innych produktów przeznaczonych do sprzedaży?”.

23. W postępowaniu przed Trybunałem Roquette Frères, rząd francuski, Komisja Wspólnot Europejskich i Rada Unii Europejskiej złożyli uwagi pisemne i ustne.

V — Ocena

24. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym zmierza najpierw do ustalenia, czy Roquette Frères jest obecnie nadal w ogóle uprawniona do podnoszenia przed sądem krajowym zarzutu niezgodności z prawem różnych przepisów rozporządzeń wspólnotowych dotyczących kwot produkcyjnych izoglukozy, których przedsiębiorstwo to nie zaskarżyło uprzednio przed sądem wspólnotowym. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na to pytanie sąd odsyłający zwraca się do Trybunału o zbadanie ważności tych przepisów. W szczególności chodzi tu o następujące sześć przepisów (dalej także: sporne przepisy): — art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, — art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, — art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, — art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, — art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 oraz — art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003. Ponieważ wszystkie wymienione przepisy z punktu widzenia przedłożonych pytań nie różnią się zasadniczo, zostaną one dalej rozpatrzone wspólnie.

A — W przedmiocie pytania pierwszego: uprawnienie Roquette Frères do bezpośredniego zaskarżenia spornych przepisów

25. Pierwsze pytanie prejudycjalne zmierza do ustalenia, czy Roquette Frères jest obecnie nadal uprawniona do podnoszenia przed sądem krajowym zarzutu niezgodności z prawem spornych przepisów. W tym celu sąd odsyłający chciałby wiedzieć, czy to przedsiębiorstwo jest bez żadnych wątpliwości uprawnione do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornych przepisów bezpośrednio do Trybunału.

26. W ten sposób pierwsza część tego wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w istocie ma za przedmiot rozstrzygnięcie pomiędzy dwoma możliwymi drogami, na których jednostki mogą dochodzić sądowej kontroli zgodności z prawem aktów organów wspólnotowych. Tym problemem Trybunał zajmował się już przy wielu okazjach ( 33 ).

1. Rozstrzygnięcie pomiędzy skargą bezpośrednią a zarzutem niezgodności z prawem

27. System ustanowionych przez traktat WE środków ochrony sądowej oferuje jednostce w zasadzie dwie drogi prowadzące do kontroli sądowej zgodności z prawem wspólnotowych aktów prawnych.

28. Z jednej strony skarga o stwierdzenie nieważności pozwala jednostce pod wymienionymi w art. 230 ust. 4 WE warunkami zaskarżyć akt wspólnotowy bezpośrednio przed sądem wspólnotowym i domagać się kontroli jego zgodności z prawem ( 34 ).

29. Z drugiej strony jednostki mogą w sporach przed sądem krajowym powołać się na niezgodność z prawem aktu wspólnotowego, podnosząc zarzut niezgodności z prawem, w następstwie czego sąd ten może zwrócić się na mocy art. 234 ust. 1 lit. b) WE o kontrolę ważności tego aktu wspólnotowego przez Trybunał w postępowaniu w trybie prejudycjalnym ( 35 ). W takim wypadku Trybunał zajmuje się poniekąd w sposób pośredni kontrolą zgodności z prawem aktu wspólnotowego, jak ma to miejsce w sporze przed sądem krajowym.

30. Jeśli skarżący nie dysponuje żadną inną możliwością spowodowania kontroli zgodności z prawem dotyczącego go aktu wspólnotowego, podstawowe prawo do skutecznej ochrony sądowej ( 36 ) nakazuje pozostawić mu tak naszkicowaną pośrednią drogę oraz dopuścić jego zarzut niezgodności z prawem w sporze przed sądem krajowym.

31. Jeśli natomiast skarżący właśnie poprzez skargę o stwierdzenie nieważności na mocy art. 230 WE może domagać się ochrony, musi on wstąpić na tę bezpośrednią drogę, aby spowodować sądową kontrolę danego aktu prawnego ( 37 ). W przeciwnym wypadku istniałoby ryzyko obejścia terminu na wniesienie skargi unormowanego art. 230 ust. 5 WE i powstającej wraz z jego upływem prawomocności danego aktu prawnego ( 38 ).

32. Termin na wniesienie skargi oraz wynikająca z jego upływu trwałość aktu służą pewności prawa; należy zapobiec temu, aby skutki prawne aktów organów wspólnotowych były „raz za razem podawane w wątpliwość” ( 39 ). Kto zatem pozwala na upływ terminu do wniesienia przysługującej mu na mocy art. 230 WE skargi o stwierdzenie nieważności wspólnotowego aktu prawnego, musi pogodzić się z trwałością tego aktu prawnego i nie może później przed sądem krajowym podnosić zarzutu jego niezgodności z prawem ( 40 ); sąd krajowy jest związany tym wspólnotowym aktem prawnym, który stał się prawomocny ( 41 ).

33. Jednak wykluczenie zarzutu niezgodności z prawem w postępowaniu przed sądem krajowym jest uzasadnione tylko w wypadku, jeśli jednostce skarga o stwierdzenie nieważności przed sądem krajowym przysługiwała bez żadnych wątpliwości ( 42 ). Wobec prawa podstawowego do skutecznej ochrony sądowej obiektywnie istniejąca niepewność co do uprawnienia do wniesienia skargi osoby fizycznej lub prawnej na mocy art. 230 ust. 4 WE nie może w zasadzie działać na niekorzyść zainteresowanego. W przeciwnym razie zostałaby na niego wywarta presja zapobiegliwego jedynie wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności, także w sytuacji wątpliwej dopuszczalności, aby nie ryzykować utraty swojej możliwości w ogóle spowodowania sądowej kontroli danego wspólnotowego aktu prawnego. To nie byłoby pożądane także z punktu widzenia ekonomiki postępowania.

34. Zatem zarzut Roquette Frères podniesiony przed francuskimi sądami administracyjnymi może zostać wykluczony jedynie w wypadku, jeśli temu przedsiębiorstwu przeciwko spornym przepisom na mocy art. 230 WE skarga o stwierdzenie nieważności przysługiwała „bez żadnych wątpliwości”.

2. W przedmiocie uprawnienia Roquette Frères do wniesienia skargi przeciwko spornym przepisom

35. Jako że sporne przepisy stanowią część rozporządzeń, obowiązują one powszechnie i są stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich (art. 249 ust. 2 WE). Przeciwko takim przepisom co do zasady tylko instytucje Wspólnoty, Europejski Bank Centralny oraz państwa członkowskie mogą wnieść skargę o stwierdzenie nieważności (art. 230 ust. 2 i 3 WE) ( 43 ). Osobie prawnej takiej jak Roquette Frères przysługuje natomiast uprawnienie do wniesienia skargi w takim zakresie, w jakim sporne przepisy dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie (art. 230 ust. 4 WE).

36. Czy Roquette Frères mogła spełnić te wymagania, jest kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania przed Trybunałem. Podczas gdy samo przedsiębiorstwo oraz Rada negują występowanie uprawnienia do wniesienia skargi, ponieważ w ich mniemaniu brakowało zarówno bezpośredniego, jak i indywidualnego oddziaływania, Komisja i rząd francuski zajmują pozycję przeciwną.

a) Bezpośrednie oddziaływanie

37. Z bezpośrednim oddziaływaniem mamy do czynienia zawsze wtedy, kiedy dany akt prawny wywiera bezpośredni skutek na sytuację prawną danej osoby, ponieważ albo nie wymaga on żadnych (krajowych ani wspólnotowych) przepisów wykonawczych ( 44 ), albo jego wykonanie następuje automatycznie, w taki sposób, że organowi odpowiedzialnemu za jego wykonanie nie przysługuje jakikolwiek zakres uznania ( 45 ).

38. Inaczej niż w poprzednich rozporządzeniach ( 46 ), w spornych przepisach kwoty produkcyjne izoglukozy nie zostały przyznane bezpośrednio na mocy rozporządzenia poszczególnym przedsiębiorstwom, ale tylko przydzielone globalnie w formie ilości podstawowych państwom członkowskim, do których następnie należał konkretny ich podział pomiędzy poszczególne przedsiębiorstwa. Zarówno rozdział kwot na podstawie rozporządzeń nr 1785/81 i nr 2038/1999, jak i ich późniejsze dostosowanie na podstawie rozporządzeń nr 2073/2000, nr 1260/2001, nr 1745/2002 i nr 1793/2003 wymagało w konsekwencji za każdym razem krajowych przepisów wykonawczych.

39. Jak Roquette Frères i Rada ponadto słusznie zauważają, w obowiązującej wówczas wspólnej organizacji rynku państwom członkowskim przysługiwała ponadto możliwość przeniesienia kwot produkcyjnych izoglukozy z jednego przedsiębiorstwa na inne przy górnej granicy 10% posiadanych kwot ( 47 ). W ten sposób w ramach wprowadzonego przez wspólnotę systemu kwotowego władzom państw członkowskich w całym przedmiotowym okresie przysługiwało swobodne uznanie w niemałym zakresie przy rozdziale kwot izoglukozy pomiędzy producentów znajdujących się na ich terytorium ( 48 ).

40. Niemniej w pozostałym zakresie działalność władz krajowych była w dużym stopniu z góry określona. Państwa członkowskie nie mogły bowiem przekroczyć całości przyznanych im ilości podstawowych izoglukozy, a ponadto każdemu przedsiębiorstwu produkującemu izoglukozę, które właśnie poprzednio w określonym referencyjnym okresie czasu posiadało kwoty izoglukozy, musiały ponownie przyznać kwotę A i kwotę B w bliżej określonej wysokości ( 49 ). Zobowiązane one były również do uwzględnienia każdorazowych dostosowań ich ilości podstawowych, które wynikały z rozporządzeń nr 2073/2000, nr 1260/2001, nr 1745/2002 i nr 1793/2004, przy rozdziale na poszczególne przedsiębiorstwa produkujące izoglukozę.

41. Przeciwnie do twierdzeń Komisji tak zakreślone granice swobodnego uznania władz krajowych nie wystarczają, aby uznać bezpośrednie oddziaływanie na poszczególnych producentów izoglukozy. Decydującym jest bowiem w tym wypadku nie to, czy prawo wspólnotowe przyznaje organom odpowiedzialnym za wykonanie spornych przepisów szczególnie szeroki zakres uznania; o nieograniczonej swobodzie uznania nie może być mowy chociażby ze względu na związanie prawem wspólnotowym, a w szczególności wspólnotowymi prawami podstawowymi. O bezpośrednim oddziaływaniu na jednostkę nie można mówić wręcz już w sytuacji, w której organom krajowym przysługuje w ogóle — choćby rzeczowo ograniczona — swoboda uznania przy wykonaniu wspólnotowego aktu prawnego, i z tego powodu konkretna treść aktu wykonawczego nie jest dla jednostki z góry określona.

42. Tak właśnie jest w niniejszym przypadku: przedsiębiorstwo takie jak Roquette Frères nie mogło z góry wiedzieć, w jakiej konkretnej wysokości władze krajowe przydzielą jej kwotę izoglukozy, ponieważ — w każdym razie teoretycznie — zawsze istniała możliwość wejścia na rynek dalszych przedsiębiorstw produkujących izoglukozę. Nie zmienia postaci rzeczy także fakt, że w praktyce do żadnego takiego wejścia na rynek nie doszło, a przeznaczona dla Francji metropolitalnej ilość podstawowa została nadal w całości przeznaczona przez tamtejsze władze dla Roquette Frères jako jedynego przedsiębiorstwa produkującego tam izoglukozę. W każdym razie z całej organizacji rynków cukru nie wynikał żaden automatyzm w implementowaniu przez organy krajowe ustalonego prawem wspólnotowym systemu kwotowego.

43. Ponieważ sporne przepisy wymagały krajowego aktu wykonawczego i w ten sposób pozostawiały państwom członkowskim zakres uznania, nie dotyczyły one zatem Roquette Frères bezpośrednio.

b) Indywidualne oddziaływanie

44. Akt prawny dotyczy indywidualnie osoby fizycznej lub prawnej tylko wtedy, gdy dotyczy jej z uwagi na pewne właściwe jej cechy lub szczególne okoliczności odróżniające ją od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje ją w podobny sposób jak adresata ( 50 ).

45. W opartych na rozporządzeniu nr 1293/79 regulacjach poprzedzających sporne przepisy ( 51 ) ustawodawca wspólnotowy dokonywał jeszcze sam przydziału konkretnych kwot izoglukozy poszczególnym przedsiębiorstwom produkującym izoglukozę. W związku z tym przedsiębiorstwo Roquette Frères było wymieniane z nazwy we wszystkich tych regulacjach. Na tym tle Trybunał uznał wyraźnie indywidualne oddziaływanie na Roquette Frères w rozumieniu art. 173 ust. 2 traktatu EWG (obecnie art. 230 ust. 4 WE), kiedy przedsiębiorstwo to wniosło skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia nr 1293/79 ( 52 ).

46. Z drugiej strony, jak już wspomniano, we wszystkich organizacjach rynków w sektorze cukru obowiązujących od 1 lipca 1981 r., w ramach których wydane zostały wszystkie sporne przepisy, określone zostały jedynie globalne ilości podstawowe dla każdego państwa członkowskiego, a do zadań władz każdego państwa należało podzielenie tych ilości podstawowych na kwoty dla przedsiębiorstw produkujących izoglukozę na ich terytorium ( 53 ).

47. W ten sposób także Roquette Frères w spornych przepisach nie została wymieniona z nazwy jako otrzymująca konkretne kwoty izoglukozy ( 54 ), a była częścią gatunkowo jedynie określonej grupy producentów izoglukozy we Wspólnocie. Przedsiębiorstwo to wchodzi w zakres zastosowania spornych przepisów także jedynie ze względu na ogólnie i abstrakcyjnie sformułowane, obiektywne kryteria w swoim charakterze uczestnika obrotu na rynku izoglukozy. To jednak według utrwalonego orzecznictwa nie wystarcza, aby uznać indywidualne oddziaływanie w rozumieniu art. 230 ust. 4 WE ( 55 ).

48. Na korzyść uprawnienia do wniesienia skargi takiego przedsiębiorstwa jak Roquette Frères nie może także być powoływany fakt, że to przedsiębiorstwo jest jednym z niewielu producentów izoglukozy we Wspólnocie, a we Francji metropolitalnej jedynym, więc kwoty izoglukozy przypadające na to terytorium zostają w praktyce w całości przyporządkowane jemu. Zatem nawet jeśli liczba i tożsamość przedsiębiorstw objętych w danym momencie zastosowaniem rozporządzenia daje się wystarczająco dokładnie określić, nie wynika stąd dla nich jeszcze żadne uprawnienie do wniesienia skargi, dopóki takie przedsiębiorstwa zostają określone, jak w tym wypadku, jedynie ze względu na ogólnie i abstrakcyjnie sformułowane, obiektywne kryteria w swoim charakterze jako podmioty gospodarcze, a inne podmioty gospodarcze, których rozporządzenie nie dotyczyło w momencie jego wydania, mogą zostać objęte spornymi przepisami poprzez podjęcie określonej działalności w przyszłości ( 56 ).

49. O tym, że ustawodawca wspólnotowy przy wydawaniu spornych przepisów uważał wyraźnie za możliwe wejście na rynek nowych uczestników, świadczy istniejąca od momentu wejścia w życie rozporządzenia nr 1785/81 regulacja dotycząca przenoszenia kwot ( 57 ). Zgodnie z nią, jak już wspomniano, do swobodnego uznania władz krajowych należy przeniesienie istniejących kwot producentów izoglukozy w granicach 10% na inne przedsiębiorstwa, także takie, które dotąd nie posiadały żadnych kwot.

50. Inaczej należałoby ocenić kwestię uprawnienia Roquette Frères do wniesienia skargi, gdyby zachodziła sytuacja, w której to przedsiębiorstwo w momencie wydania spornych rozporządzeń odpowiednio należało do zamkniętego kręgu zainteresowanych, którzy odróżnialiby się od innych potencjalnych skarżących poprzez złożenie określonych wniosków, poprzez zawarcie określonych umów albo poprzez posiadanie zagwarantowanych praw ( 58 ). W tym przypadku jednak taka sytuacja nie zachodziła.

51. W szczególności dla Roquette Frères nie wynikały żadne zagwarantowane prawa z samego faktu, że to przedsiębiorstwo uprzednio, tj. przed wydaniem spornych przepisów, na mocy rozporządzenia wspólnotowego posiadało kwoty izoglukozy ( 59 ). Ówczesne kwoty zostały bowiem przydzielone Roquette Frères od początku tylko na dwa konkretnie ograniczone okresy, tj. od 1 lipca 1979 r. do 30 czerwca 1980 r. i od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r. Ten przydział nie pozwalał na wyciągnięcie wniosku co do tego, w jaki sposób kwoty będą obliczane i dzielone w późniejszych okresach ani w jakiej wysokości Roquette Frères będzie w tym uczestniczyć.

52. Prawdą jest natomiast, że ilości podstawowe izoglukozy dla każdego z państw członkowskich na okres od dnia 1 lipca 1981 r. zgadzały się jeszcze jedynie liczbowo z kwotami izoglukozy, które wcześniej były przydzielone poszczególnym przedsiębiorstwom; w ten sposób ilości podstawowe określone w rozporządzeniu nr 1785/81 dla Francji metropolitalnej odpowiadały kwotom, które uzyskało samo Roquette Frères odpowiednio na oba poprzednie dwunastomiesięczne okresy. Inaczej niż w okresie przed dniem 1 lipca 1981 r. ( 60 ), w spornych przepisach produkcja izoglukozy konkretnych przedsiębiorstw w przeszłości nie została już przyjęta wyraźnie za podstawę obliczania podstawowych ilości izoglukozy ( 61 ), które miały być rozdzielane przez od tej pory władze krajowe na ich odpowiednim terytorium. W przypadku tych podstawowych ilości chodziło jedynie o globalne limity, które stosowały się zarówno do aktywnych na rynku producentów izoglukozy, jak i do potencjalnych przedsiębiorstw wchodzących na rynek, które tym samym dotyczyły wszystkich producentów w równym stopniu.

53. Zatem od dnia 1 lipca 1981 r. przedsiębiorstwo Roquette Frères nie było już zindywidualizowane tak jak adresat i nie wyróżniało się już wobec spornych przepisów na tle innych potencjalnych skarżących. Tym samym w odniesieniu do skarg o stwierdzenie nieważności spornych przepisów Roquette Frères ze względu na brak indywidualnego oddziaływania nie posiadało uprawnienia do wniesienia skargi w rozumieniu art. 230 ust. 4 WE ( 62 ).

c) Co najmniej uzasadniona wątpliwość co do uprawnienia Roquette Frères do wniesienia skargi

54. Na podstawie dotychczasowych rozważań Roquette Frères nie było uprawnione do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornych przepisów na mocy art. 230 ust. 4 WE. Nawet gdyby dojść do wniosku, że skarga Roquette Frères o stwierdzenie nieważności byłaby dopuszczalna, pozostawałoby nadal do zbadania, czy uprawnienie do wniesienia skargi przysługiwało temu przedsiębiorstwu bez żadnych wątpliwości ( 63 ).

55. W związku z tym nie może to z pewnością zależeć od zwykłej subiektywnie odczuwanej wątpliwości potencjalnych skarżących. W przeciwnym wypadku rozstrzygnięcie pomiędzy skargą o stwierdzenie nieważności przed sądem wspólnotowym a zarzutem niezgodności z prawem przed sądem krajowym zależałoby ostatecznie od trudnego do obiektywnej weryfikacji twierdzenia jednostki. W ten sposób jednostka mogłaby praktycznie bez ograniczeń kwestionować zgodność z prawem aktów wspólnotowych także ex post i tym samym obchodzić ich prawomocność.

56. Raczej należy na podstawie wszystkich okoliczności poszczególnego przypadku zbadać, czy patrząc obiektywnie jednostka miała uzasadnione podstawy, by mieć wątpliwości co do dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności, którą zamierzała złożyć. Zależy to zatem od obiektywnie istniejącej niepewności co do uprawnienia do złożenia skargi przysługującego osobom fizycznym i prawnym zgodnie z art. 230 ust. 4 WE.

57. Także w tej sprawie poglądy uczestników postępowania przed Trybunałem są podzielone. Podczas gdy Roquette Frères i Rada są zdania, że wątpliwość co do uprawnienia do złożenia skargi przysługującego temu przedsiębiorstwu przed sądem wspólnotowym była uzasadniona, Komisja i rząd francuski zajmują przeciwne stanowisko.

58. Szczególne znaczenie dla niniejszej sprawy ma fakt, że Trybunał wyrokiem z dnia 30 września 1982 r. już raz oddalił skargę Roquette Frères przeciwko pierwszemu ze spornych tu rozporządzeń, rozporządzeniu nr 1785/81, jako niedopuszczalną ( 64 ). Wprawdzie uzasadnienie tego wyroku ograniczyło się wyraźnie do oceny dopuszczalności skargi jednostki przeciwko opłacie produkcyjnej od izoglukozy przewidzianej w rozporządzeniu nr 1785/81 ( 65 ). W swojej opinii w tej sprawie rzecznik generalny Reischl zajął się jednakże szczegółowo kwestią dopuszczalności skargi Roquette Frères i zaprzeczył jej również w zakresie, w jakim mogła ona dotyczyć omawianego tutaj systemu kwotowego produkcji izoglukozy ( 66 ).

59. Wobec takiego stanu rzeczy przedsiębiorstwo Roquette Frères mogło wychodzić z założenia, że nie posiadało uprawnienia do wniesienia skargi w stosunku do spornych przepisów ( 67 ). Taka ocena musiałaby zostać uznana za uzasadnioną, jako że zgadzała się z poglądem prawnym rzecznika generalnego Trybunału w kwestii, której sam Trybunał w tamtej sprawie nie rozstrzygnął w sposób jednoznacznie przeciwny.

60. Sprawa ma się tak tym bardziej, że w chwili wydawania spornych przepisów nie istniało żadne sprzeciwiające się temu orzecznictwo Trybunału, na podstawie którego przedsiębiorstwo mogłoby z pewnością wyciągnąć wniosek o dopuszczalności swojej skargi przeciwko spornym przepisom ( 68 ). Wręcz przeciwnie przedsiębiorstwo to w świetle ówczesnego orzecznictwa miało powody zakładać, że sporne przepisy stanowiły część rozporządzeń, których przepisy dotyczyły wyłącznie w sposób ogólny abstrakcyjnie oznaczonych grup osób i obiektywnie określonych sytuacji, a co za tym idzie, że nie przysługiwała mu przeciwko nim skarga o stwierdzenie nieważności przed sądem wspólnotowym ( 69 ).

61. Roquette Frères miała zatem uzasadnione powody, by żywić wątpliwość co do swojego uprawnienia do złożenia skargi w stosunku do spornych przepisów.

3. Wniosek wstępny

62. Na podstawie powyższych rozważań na pierwsze pytanie prejudycjalne należałoby udzielić następującej odpowiedzi: Spółka Roquette Frères nie była bez żadnych wątpliwości uprawniona na mocy art. 230 ust. 4 WE do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 i art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003 przed sąd wspólnotowy.

B — W przedmiocie pytania drugiego: ważność różnych przepisów zawartych w rozporządzeniach wspólnotowych dotyczących ilości podstawowych produkcji izoglukozy

63. W drugim pytaniu sąd krajowy oczekuje zbadania przez Trybunał ważności spornych przepisów w zakresie, w jakim określają one ilości podstawowe izoglukozy dla Francji metropolitalnej.

64. Jako powód swoich wątpliwości co do ważności spornych przepisów sąd krajowy przedkłada, że na płaszczyźnie wspólnotowej ilości podstawowe izoglukozy dla Francji metropolitalnej mogły zostać źle obliczone, ponieważ nie wzięto przy tym pod uwagę izoglukozy, która w tym państwie członkowskim pomiędzy 1 listopada 1978 r. a 30 kwietnia 1979 r. została wytworzona jako półprodukt do wytwarzania innych produktów przeznaczonych do sprzedaży.

65. Rzekomy błąd odnosi się jeszcze do obliczeń dokonanych przy pierwszym wprowadzeniu systemu kwotowego dla izoglukozy, dotyczy zatem jeszcze regulacji poprzednich ( 70 ) wobec spornych przepisów. Błąd ten był potem powtarzany i dotyczy od tamtej pory także każdego ze spornych tu przepisów, jako że wcześniej określone kwoty zostały ostatecznie utrzymane później w formie ilości podstawowych dla poszczególnych państw członkowskich.

66. Podczas gdy Roquette Frères potwierdza istnienie takiego błędu i z tego powodu wychodzi z założenia nieważności spornych przepisów, pozostałe strony postępowania przed Trybunałem uważają te przepisy za ważne.

1. Tło: rozróżnienie pomiędzy izoglukozą standardową i izoglukozą jako półproduktem powstałym przy wytwarzaniu izoglukozy wzbogaconej

67. Z technicznego punktu widzenia izoglukoza uzyskiwana jest poprzez tak zwaną izomeryzację z syropu glukozowego. W zależności od słodkości i składu chemicznego wyróżnić można w uproszczeniu dwa produkty końcowe izoglukozy, które rzecznik generalny Tesauro określił krótko terminami „izoglukoza standardowa” i „izoglukoza wzbogacona” ( 71 ). Przy wytwarzaniu ostatniego z tych produktów izoglukoza powstaje też jako półprodukt.

68. W ten sposób po jednorazowej izomeryzacji syropu glukozowego powstaje izoglukoza standardowa, roztwór, który składa się niemalże w równych częściach z cząsteczek glukozy i fruktozy, a w swoim składzie chemicznym i słodkości zbliżony jest do roztworu płynnego cukru ( 72 ). Jest ona wprowadzana na rynek jako bezpośredni substytut płynnego cukru. Roquette Frères, według przekazanych przez siebie informacji, sprzedaje ten produkt pod nazwą handlową „méliose”.

69. Izoglukoza wzbogacona ma w porównaniu z izoglukozą standardową wyraźnie wyższą zawartość fruktozy ( 73 ), a co za tym idzie wyraźnie wyższą słodkość. Przedsiębiorstwo Roquette Frères, według przekazanych przez siebie informacji, wytwarzało w przeszłości produkt tego rodzaju i sprzedawało go pod nazwą handlową „lévulose”. Dla wytworzenia wzbogaconej izoglukozy po pierwszej izomeryzacji cząsteczki fruktozy i glukozy zostają rozdzielone w wielu następujących po sobie procesach, a następnie cząsteczki glukozy zostają poddane ponownej izomeryzacji ( 74 ). Po każdym takim procesie powstaje odpowiednio ponownie izoglukoza jako półprodukt, która jednak nie zostaje wprowadzona na rynek, ponieważ jest ona używana w dalszej obróbce do wytworzenia wzbogaconej glukozy.

70. Systemem kwotowym produkcji izoglukozy objęta jest nie tylko izoglukoza faktycznie wprowadzona na rynek, lecz także ta, która jako półprodukt używana jest przy wytwarzaniu innego produktu przeznaczonego do sprzedaży i zużywana jest w całości w czasie procesu produkcyjnego. Trybunał orzekł tak w wyroku z dnia 13 lutego 1992 r. w postępowaniu dotyczącym ponownie przedsiębiorstwa Roquette Frères ( 75 ). Wyjaśnił on ponadto, że „przy każdym kolejnym procesie izomeryzacji syropu glukozowego, który po pierwszej izomeryzacji zawiera 10% fruktozy w suchej masie, wytwarza się izoglukoza, którą należy wziąć pod uwagę w systemie kwotowym przewidzianym rozporządzeniem nr 1785/81, o ile procesy te prowadzą do zwiększenia zawartości fruktozy w końcowym produkcie” ( 76 ).

71. To zaliczenie także izoglukozy powstającej jako półprodukt do kwot poszczególnych producentów służy skutecznemu uniknięciu nadwyżek na rynku cukru. Ponadto w ten sposób powinno się uniknąć zakłóceń konkurencji i to nie tylko pomiędzy izoglukozą a cukrem, lecz także pomiędzy producentami izoglukozy; należy zachować „równowagę”, którą ustawodawca wspólnotowy pragnął utworzyć pomiędzy różnymi producentami środków słodzących ( 77 ). Podobnie jak w przypadku cukru zgodnie ze wspólną organizacją rynku obowiązują kwoty bez rozróżnienia na półprodukt i produkt końcowy, w związku z tym zgodnie z zasadą równego traktowania kwoty izoglukozy również należy stosować bez tego rozróżnienia ( 78 ).

2. Brak oczywistego błędu przy ustalaniu ilości podstawowych izoglukozy w spornych przepisach

72. Przy badaniu ważności spornych przepisów kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy działanie ustawodawcy wspólnotowego nie jest obarczone oczywistym błędem lub nadużyciem władzy albo czy nie przekroczył on w sposób oczywisty granic przysługującego mu uznania ( 79 ). Przy wykonywaniu wspólnej polityki rolnej, m.in. w sektorze cukru, wymaga się od niego bowiem oceny złożonych zależności gospodarczych, jak i rozstrzygnięć natury gospodarczej, politycznej i społecznej ( 80 ). Przy tym przysługuje mu uznanie rozciągające się nie tylko na rodzaj i treść wydawanych przepisów, lecz także w określonym zakresie na ustalenie danych wyjściowych ( 81 ).

73. Rzekomy błąd w obliczeniach Rady miał mieć źródło w przepisach poprzedzających sporne przepisy i następnie miał wywrzeć wpływ na sporne przepisy. Należałoby zatem sprawdzić w pierwszej kolejności, czy te poprzedzające przepisy były obciążone oczywistym błędem oraz czy ewentualny błąd wpłynął rozstrzygająco również na wydanie spornych tu przepisów. Jeśli było tak istotnie, musiałaby zostać stwierdzona ich nieważność.

a) Brak oczywistego błędu przy wydaniu przepisów poprzedzających

74. W przepisach poprzedzających sporne przepisy, opierających się na rozporządzeniu nr 1293/79 ( 82 ), kryterium leżącym u podstaw ilościowego określenia kwot izoglukozy była indywidualna produkcja każdego producenta w okresie referencyjnym od 1 listopada 1978 r. do 30 kwietnia 1979 r.; ponadto powinny były być wzięte pod uwagę techniczne roczne zdolności produkcyjne poszczególnych przedsiębiorstw ( 83 ).

75. Jak się później okazało, w tamtym czasie Rada miała do dyspozycji jako podstawę do obliczeń jedynie takie dane z okresu referencyjnego, którymi izoglukoza produkowana przez Roquette Frères jako prosty półprodukt nie była objęta. Jednak dla pełnej oceny produkcji i zdolności produkcyjnych poszczególnego producenta i dla pozostania w zgodzie z duchem i celem systemu kwotowego, ilość takiego półproduktu powinna była zgodnie z wyrokiem z dnia 13 lutego 1992 r. w sprawie C-210/90 ( 84 ) również zostać uwzględniona. W tym zakresie Rada, patrząc z perspektywy czasu, popełniła błąd przy określeniu obowiązujących Roquette Frères kwot izoglukozy w rozporządzeniu nr 1293/79.

76. Czy jednak chodziło przy tym o oczywisty błąd, należy ocenić, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności danego przypadku. Należy przy tym zbadać, czy rozsądny obserwator już w czasie podejmowania przez Radę rozstrzygnięcia w łatwy sposób mógł i musiał rozpoznać, że obliczenia ilości produkcyjnych były błędne.

77. W niniejszym przypadku istotne jest, że odpowiednie informacje co do zdolności produkcyjnych i produkcji Roquette Frères w okresie referencyjnym pochodziły właśnie od tego przedsiębiorstwa. Z jednej strony oparto się na informacjach, które przedsiębiorstwo Roquette Frères samo podało o swoich zdolnościach produkcyjnych. Z drugiej strony opierano się także na miesięcznych informacjach przekazywanych przez Francję co do produkcji izoglukozy na jej terytorium ( 85 ), które z kolei także opierały się na danych pozyskanych od przedsiębiorstwa Roquette Frères.

78. W ramach swojego uznania przy określaniu danych wyjściowych dla planowanego systemu kwotowego ( 86 ) Rada powinna była oprzeć się na danych pochodzących właśnie od tego przedsiębiorstwa.

79. W chwili wydania rozporządzenia nr 1293/79 Rada z obiektywnego punktu widzenia nie miała powodu wątpić o słuszności tych informacji, tym bardziej że ze względu na przydział kwot we własnym interesie zainteresowanych przedsiębiorstw leżało nieprzedstawianie ich wielkości produkcji i zdolności produkcyjnych jako niższych, niż są w rzeczywistości.

80. Przeciwnie do twierdzeń Roquette Frères, zainteresowane przedsiębiorstwa już w tamtym czasie mogły i musiały wiedzieć, że w podawanych przez nie informacjach należy uwzględnić nie tylko rzeczywiście wprowadzoną na rynek izoglukozę, lecz także izoglukozę powstającą jako półprodukt. Odpowiednie przepisy wspólnotowe nie zawierały bowiem w żadnym punkcie rozróżnienia pomiędzy izoglukozą wprowadzaną na rynek jako produkt końcowy a izoglukozą powstającą jako półprodukt, które mogłoby uzasadnić z punktu widzenia producenta podanie ilościowych danych dotyczących jedynie faktycznie wprowadzonego na rynek produktu końcowego, nie zaś półproduktu.

81. Istotnym punktem odniesienia dla przepisów wspólnotowych ograniczających ilości izoglukozy na wspólnym rynku było — zarówno wtedy, jak i teraz — nie to, ile izoglukozy sprzedano na wspólnym rynku, ale ile jej tam wyprodukowano. W ten sam sposób przykładowo przed wprowadzeniem systemu kwotowego dla izoglukozy opłata przewidziana w art. 9 rozporządzenia nr 1111/77 ( 87 ) odnosiła się do produkcji, a nie do wprowadzania izoglukozy na rynek. Podobnie informacje dla Komisji, do składania których były zobowiązane państwa członkowskie na podstawie art. 1 rozporządzenia nr 1471/77, odnosiły się zawsze do ilości wyprodukowanych w danym miesiącu.

82. Z powyższych względów dochodzę do przekonania, że Rada nie popełniła przy wydawaniu przepisów poprzedzających sporne przepisy żadnego oczywistego błędu, jako że opierała się przy obliczaniu kwot na danych pochodzących od samego przedsiębiorstwa Roquette Frères na temat jego zdolności produkcyjnych i wielkości produkcji.

b) Brak decydującego wpływu na sporne przepisy

83. Nawet gdyby założyć, że przepisy poprzedzające oparte były na oczywistym błędzie, pozostawałoby do zbadania, czy taki błąd miał decydujący wpływ na wydane w późniejszym czasie sporne przepisy. W tym względzie należy rozważyć, co następuje:

84. Rzeczywiście prawdą jest, że ilości podstawowe izoglukozy obowiązujące dla Francji metropolitalnej od 1 lipca 1981 r. przez wiele jeszcze lat odpowiadały kwotom, które zostały przydzielone bezpośrednio przedsiębiorstwu Roquette Frères na oba poprzedzające dwunastomiesięczne okresy. Inaczej niż w okresie przed dniem 1 lipca 1981 r., w rozporządzeniu nr 1785/81, jak i we wszystkich innych spornych przepisach produkcja izoglukozy konkretnych przedsiębiorstw nie była jednak już wyraźnie uczyniona podstawą obliczeń przydzielanych państwom członkowskim ilości podstawowych izoglukozy ( 88 ).

85. Zgodnie z preambułą do rozporządzenia nr 1785/81 ustawodawca wspólnotowy przy wprowadzaniu nowej, obowiązującej od dnia 1 lipca 1981 r. wspólnej organizacji rynku w sektorze cukru działał skądinąd ponownie pod wpływem występujących we Wspólnocie strukturalnych nadwyżek środków słodzących ( 89 ). System kwotowy produkcji cukru i izoglukozy powinien być wyraźnie dostosowany do tego celu, między innymi by brać pod uwagę najnowszy rozwój tej produkcji ( 90 ).

86. Wszystko to przemawia za tym, że przy określaniu obowiązujących od dnia 1 lipca 1981 r. ilości podstawowych izoglukozy miał znaczenie szereg różnych czynników, które wpłynęły na ocenę Rady. Z drugiej strony nie istnieją żadne wystarczające dowody na to, że Rada przy wydawaniu rozporządzenia nr 1785/81 nadal wyłącznie, albo przynajmniej w decydującym stopniu, kierowała się konkretnymi wielkościami produkcji izoglukozy poszczególnych przedsiębiorstw we wcześniejszych okresach czasu.

87. Decydujący wpływ ewentualnego błędu w ocenie Rady przy wydawaniu poprzedzających przepisów nie jest zatem możliwy do ustalenia ponad wszelką wątpliwość w odniesieniu do określenia ilości podstawowych izoglukozy w pierwszym ze spornych przepisów, to jest w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81.

88. Tym bardziej odnosi się to do spornych przepisów w późniejszych rozporządzeniach. Mianowicie po pierwsze przy ich wydawaniu przepisy poprzedzające były jeszcze bardziej, mianowicie o 20 lat, oddalone w czasie ( 91 ). Po drugie Wspólnota podjęła tymczasem zobowiązania międzynarodowe ( 92 ), które już przy określaniu ilości podstawowych izoglukozy w rozporządzeniu nr 2038/1999 mogły grać rolę ( 93 ), a stało się tak z pewnością w późniejszym czasie.

89. Na tym tle nie widzę wystarczających dowodów na to, że ewentualny wcześniejszy błąd w ocenie Rady miał decydujący wpływ na sporne przepisy. Co za tym idzie, nie istnieje żaden powód do stwierdzenia nieważności tych przepisów.

3. Wniosek wstępny

90. W ten sposób na drugie pytanie prejudycjalne należy udzielić następującej odpowiedzi: Badanie drugiego pytania prejudycjalnego nie wykazało niczego, co mogłoby podważyć ważność art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 i art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003 w odniesieniu do ustalenia ilości podstawowych produkcji izoglukozy dla Francji metropolitalnej.

VI — Wnioski

91. Na podstawie powyższych rozważań proponuję, aby Trybunał odpowiedział Cour administrative d’appel de Douai w sposób następujący: 1) Spółka Roquette Frères nie była bez żadnych wątpliwości uprawniona na mocy art. 230 ust. 4 WE do wniesienia przed sąd wspólnotowy skargi o stwierdzenie nieważności art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 i art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003. 2) Badanie drugiego pytania prejudycjalnego nie wykazało niczego, co mogłoby podważyć ważność art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 1785/81, art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 2038/1999, art. 1 rozporządzenia nr 2073/2000, art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1260/2001, art. 1 rozporządzenia nr 1745/2002 i art. 1 rozporządzenia nr 1739/2003 w odniesieniu do ustalenia ilości podstawowych produkcji izoglukozy dla Francji metropolitalnej.

( 1 ) Język oryginału: niemiecki.

( 2 ) Wyrok z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie C-50/00 P, Rec. str. I-6677 wraz z opinią rzecznika generalnego Jacobsa z dnia 21 marca 2002 r.

( 3 ) Wyrok z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie C-263/02 P, Rec. str. I-3425.

( 4 ) Zobacz w związku z tym także rozszerzenie uprawnienia jednostki do wniesienia skargi, tak jak zostało ono przewidziane w art. III-365 ust. 4 podpisanego 29 października 2004 r. w Rzymie traktatu o Konstytucji dla Europy (Dz.U. C 310, str. 1), zgodnie z którym osoby fizyczne i prawne mogą wnieść skargę o stwierdzenie nieważności aktów prawnych o charakterze rozporządzenia, które ich bezpośrednio dotyczą oraz nie wymagają żadnych środków wykonawczych.

( 5 ) Nazwa Roquette Frères nie jest nieznaną w orzecznictwie Trybunału; zob. np. wyrok z dnia 29 października 1980 r. w sprawie 138/79 Roquette Frères przeciwko Radzie, Rec. str. 3333, w którym Trybunał wypowiedział się co do prawa Parlamentu Europejskiego do przedstawienia swojej opinii, wyrok z dnia 15 października 1980 r. w sprawie 145/79 Roquette Frères przeciwko Francuskiej administracji celnej, Rec. str. 2917, w którym Trybunał wypowiedział się co do ograniczenia w czasie skutków wyroków, oraz wyrok z dnia 22 października 2002 r. w sprawie C-94/00 Roquette Frères, Rec. str. I-9011, w którym Trybunał wyjaśnił sytuację prawną przy kontrolach Komisji w postępowaniach z zakresu konkurencji.

( 6 ) Dla francuskich departamentów zamorskich obowiązują specjalne ilości podstawowe izoglukozy, które nie są przedmiotem obecnego postępowania.

( 7 ) Zobacz w tym względzie wyrok z dnia 13 lutego 1992 r. w sprawie C-210/90 Roquette Frères, Rec. str. I-731, pkt 3.

W motywie pierwszym rozporządzenia Rady (EWG) nr 1111/77 z dnia 17 maja 1977 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące izoglukozy (Dz.U. L 134, str. 4) izoglukoza została określona jako syrop glukozowy o wysokiej zawartości fruktozy. Wspólna organizacja rynków w sektorze cukru określa jako izoglukozę produkt pozyskany z glukozy lub polimerów glukozy o zawartości, odniesionej do suchej masy, co najmniej 10% fruktozy w suchej masie; tak stanowił już art. 1 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1785/81 z dnia 30 czerwca 1981 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 177, str. 4) i ostatnio art. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 58, str. 1).

( 8 ) Zobacz motyw drugi i siódmy rozporządzenia nr 1111/77 oraz motyw drugi rozporządzenia nr 1785/81.

( 9 ) Dążność do analogicznego traktowania cukru i izoglukozy jest motywem przewodnim preambuły rozporządzenia Rady (EWG) nr 1293/79 z dnia 25 czerwca 1979 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1111/77 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące izoglukozy (Dz.U. L 162, str. 10, sprostowanie w Dz.U. L 176, str. 37), w którym po raz pierwszy wprowadzony został system kwotowy dla izoglukozy; w tym samym duchu motyw drugi rozporządzenia nr 1785/81.

( 10 ) Ten system kwotowy bazuje na przydziale kwot podstawowych (zwanych także kwotami A) oraz dodatkowych kwot (zwanych także kwotami B). Cukier i izoglukoza, wyprodukowane ponad te kwoty (zwane także cukrem C i izoglukozą C lub nadwyżkami cukru i nadwyżkami izoglukozy), przeznaczone były na eksport do krajów trzecich i w zasadzie nie mogły być wprowadzane na rynek we Wspólnocie.

( 11 ) Zobacz podobnie wyrok w sprawie Roquette Frères przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 5, pkt 26 i 27.

( 12 ) Zobacz w szczególności art. 3 rozporządzenia nr 1293/79.

( 13 ) To uregulowanie zostało podtrzymane również dla okresu od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r., zob. art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1592/80 z dnia 24 czerwca 1980 r. w sprawie stosowania systemów kwot produkcyjnych dla cukru i izoglukozy w okresie od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r. (Dz.U. L 160, str. 12).

( 14 ) Te i poniższe informacje dotyczące wagi w tonach odnoszą się do suchej masy.

( 15 ) Wyrok cytowany w przypisie 5, zob. w szczególności pkt 37. Zobacz ponadto jednobrzmiący w tym zakresie wyrok z tego samego dnia w sprawie 139/79 Maïzena przeciwko Radzie, Rec. str. 3393, w szczególności pkt 38.

( 16 ) Rozporządzenie z dnia 10 lutego 1981 r. zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1111/77 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące izoglukozy (Dz.U. L 44, str. 1).

( 17 ) Rozporządzenie z dnia 10 lutego 1981 r. zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 1592/80 z dnia 24 czerwca 1980 r. w sprawie stosowania systemów kwot produkcyjnych dla cukru i izoglukozy w okresie od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r. (Dz.U. L 44, str. 4).

( 18 ) Skargę o stwierdzenie nieważności wniesioną przez Roquette Frères przeciwko tym dwóm rozporządzeniom zmieniającym rozporządzenie nr 1111/77 Trybunał oddalił jako bezpodstawną wyrokiem z dnia 30 września 1982 r. w sprawie 110/81 Roquette Frères przeciwko Radzie, Rec. str. 3159, pkt 1 sentencji. Zobacz także wyroki z tego samego dnia w sprawie 108/81 Amylum przeciwko Radzie, Rec. str. 3107 i w sprawie 114/81 Tunnel Refineries przeciwko Radzie, Rec. str. 3189, jeżeli chodzi o skargi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia nr 387/81.

( 19 ) Wyjątek od tego stanowią określone przepisy, które winny być rozpatrywane w związku z przystąpieniem nowych państw członkowskich, w których ustawodawca wspólnotowy ponownie przydziela kwoty dotyczące izoglukozy bezpośrednio poszczególnym przedsiębiorstwom, tak w przypadku Grecji w art. 24 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 1785/81 i w przypadku Finlandii w art. 27 ust. 4 akapit czwarty rozporządzenia Rady (WE) nr 2038/1999 z dnia 13 września 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 252, str. 1).

( 20 ) Rozporządzenie nr 1785/81 zostało uchylone rozporządzeniem nr 2038/1999.

( 21 ) Rozporządzenie z dnia 19 czerwca 2001 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz.U. L 178, str. 1). To rozporządzenie uchyliło rozporządzenie nr 2038/1999.

( 22 ) Rozporządzenie nr 1260/2001 zostało uchylone rozporządzeniem nr 318/2006.

( 23 ) Podobne przepisy znajdują się także w późniejszych rozporządzeniach w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru, zob. art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 2038/1999 i art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 1260/2001.

( 24 ) Zobacz rozporządzenia Rady (EWG) nr 934/86 z dnia 24 marca 1986 r. (Dz.U. L 87, str. 1), Rady (EWG) nr 305/91 z dnia 4 lutego 1991 r. (Dz.U. L 37, str. 1), Rady (EWG) nr 1548/93 z dnia 14 czerwca 1993 r. (Dz.U. L 154, str. 10), Rady (WE) nr 133/94 z dnia 24 stycznia 1994 r. (Dz.U. L 22, str. 7) oraz Rady (WE) nr 1101/95 z dnia 24 kwietnia 1995 r. (Dz.U. L 110, str. 1), wydane odpowiednio dla zmiany rozporządzenia (EWG) nr 1785/81 w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru.

( 25 ) Chodzi o Porozumienie WTO w sprawie rolnictwa (Dz.U. 1994, L 336, str. 22), zawarte w ramach wielostronnych negocjacji Rundy Urugwajskiej (1986–1994), która doprowadziła do utworzenia Światowej Organizacji Handlu.

( 26 ) Rozporządzenie z dnia 29 września 2000 r. zmniejszające, w odniesieniu do roku gospodarczego 2000/2001, ilości gwarantowane w ramach kwot produkcyjnych dla sektora cukru i przewidywane maksymalne potrzeby rafinerii cukru w ramach przywozu preferencyjnego (Dz.U. L 246, str. 38).

( 27 ) Rozporządzenie z dnia 30 września 2002 r. zmniejszające, w odniesieniu do roku gospodarczego 2002/2003, ilości gwarantowane w ramach kwot produkcyjnych dla sektora cukru i przewidywane maksymalne potrzeby rafinerii cukru w ramach przywozu preferencyjnego (Dz.U. L 263, str. 31).

( 28 ) Rozporządzenie z dnia 30 września 2003 r. zmniejszające, w odniesieniu do roku gospodarczego 2003/2004, ilości gwarantowane w ramach kwot produkcyjnych dla sektora cukru i przewidywane maksymalne potrzeby rafinerii cukru w ramach przywozu preferencyjnego (Dz.U. L 249, str. 38).

( 29 ) Ministre de l’Agriculture, de l’Alimentation, de la Pêche et de la Ruralité (Minister rolnictwa, żywności, rybołówstwa i obszarów wiejskich).

( 30 ) Zobacz pkt 13 i 16 tej opinii.

( 31 ) Sąd administracyjny w Lille.

( 32 ) Sąd administracyjny drugiej instancji w Douai, dalej także „sąd odsyłający”.

( 33 ) Zobacz w szczególności wyroki z dnia 27 września 1983 r. w sprawie 216/82 Universität Hamburg, Rec. str. 2771, pkt 5 i nast.; z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie C-188/92 TWD Textilwerke Deggendorf, Rec. str. I-833, pkt 10 i nast.; z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie C-241/95 Accrington Beef i in., Rec. str. I-6699, pkt 14 i nast.; z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie C-178/95 Wiljo, Rec. str. I-585, pkt 15 i nast.; z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-408/95 Eurotunnel i in., Rec. str. I-6315, pkt 26 i nast.; z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie C-239/99 Nachi Europe, Rec. str. I-1197, pkt 28 i nast.; z dnia 20 września 2001 r. w sprawie C-390/98 Banks, Rec. str. I-6117, pkt 109 i nast. oraz z dnia 23 lutego 2006 r. w sprawach połączonych C-346/03 i C-529/03 Atzeni i in., Zb.Orz. str. I-1875, pkt 30 i nast., a także wyroki Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 2, pkt 40 i Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 30.

( 34 ) Szczególne warianty postępowania z art. 241 WE nie grają w przedmiotowym przypadku żadnej roli i nie będą w związku z tym dalej omawiane (zob. w odniesieniu do art. 241 WE wyrok w sprawie Nachi Europe, cytowany w przypisie 33, pkt 33 i 34).

( 35 ) Wyroki w sprawach Universität Hamburg, cytowany w przypisie 33, pkt 10 i 12; Nachi Europe, cytowany w przypisie 33, pkt 35, Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 2, pkt 40 i Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 30.

( 36 ) Zobacz co do tego prawa podstawowego wyroki z dnia 15 maja 1986 r. w sprawie 222/84 Johnston, Rec. str. 1651, pkt 18; w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 2, pkt 39 oraz w sprawie Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 29. Zobacz ponadto art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U. 2000, C 364, str. 1).

( 37 ) W ten sposób wyroki w sprawach TWD Textilwerke Deggendorf, w szczególności pkt 17, oraz Nachi Europe, pkt 37–39, cytowane w przypisie 33.

( 38 ) Wyroki w sprawach TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 17 i 18, Nachi Europe pkt 29 i 30, Banks, pkt 111 i Atzeni, pkt 31, cytowane w przypisie 33.

( 39 ) Wyroki w sprawach TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 16, Wiljo, pkt 19 i Nachi Europe, pkt 29, cytowane w przypisie 33.

( 40 ) Wyroki w sprawach TWD Textilwerke Deggendorf, cytowany w przypisie 33, pkt 13 i 17, Nachi Europe, cytowany w przypisie 33, pkt 30 i 37 oraz z dnia 10 lipca 2003 r. w sprawie C-11/00 Komisja przeciwko BCE, Rec. str. I-7147, pkt 75. To orzecznictwo dotyczy jednak tylko przypadków, w których spór przed sądem krajowym oraz ewentualne postępowanie w trybie prejudycjalnym ze względu na swój przedmiot w ogóle są odpowiednie dla zakwestionowania ważności wspólnotowego aktu prawnego; zob. wyroki w sprawach Banks, pkt 112 oraz Wiljo, pkt 27 i 29, cytowane w przypisie 33.

( 41 ) Wyroki w sprawach TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 25, Wiljo, pkt 24 i Nachi Europe, pkt 40, cytowane w przypisie 33. Zgodnie z wyrokiem w sprawie Atzeni i in., cytowanym w przypisie 33, pkt 30 i 34, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym co do ważności przedmiotowego wspólnotowego aktu prawnego byłby niedopuszczalny.

( 42 ) Uprawnienie do wniesienia skargi jednostki zgodnie z art. 230 ust. 4 WE musi być przyznane „bez żadnych wątpliwości” lub „bez wątpienia”, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa wyroków w sprawach TWD Textilwerke Deggendorf, pkt 24, Wiljo, pkt 21 i 23, Nachi Europe, pkt 37 i 38 oraz Banks, pkt 111, cytowanych w przypisie 33; zob. także wyrok Komisja przeciwko BCE, cytowany w przypisie 40, pkt 75. W podobny sposób cytowane w przypisie 33 wyroki w sprawach Accrington Beef i in., pkt 15 i 16, Eurotunnel, pkt 28 i 29 oraz Atzeni i in., pkt 34, uzależniają skargę jednostki o stwierdzenie nieważności od tego, czy jest ona dopuszczalna w sposób „oczywisty” lub „bezsprzeczny”.

( 43 ) Wyrok w sprawie Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 2, pkt 35.

( 44 ) Zobacz w tym względzie wyrok w sprawie Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 35, a także wyrok Sądu z dnia 3 maja 2002 r. w sprawie T-177/01 Jégo-Quéré przeciwko Komisji, Rec. str. II-2365, pkt 26, zdanie ostatnie.

( 45 ) Podobnie wyroki z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie C-386/96 P Dreyfus przeciwko Komisji, Rec. str. I-2309, pkt 43; z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-486/01 P Front national przeciwko Parlamentowi, Rec. str. I-6289, pkt 34 i z dnia 2 maja 2006 r. w sprawie C-417/04 P Regione Siciliana przeciwko Komisji, Zb.Orz. str. I-3881, pkt 28.

( 46 ) Zobacz wymienione w pkt 6–8 tej opinii rozporządzenie nr 1111/77, w szczególności jego art. 9 i załącznik II w ich każdorazowym brzmieniu zgodnie z rozporządzeniami nr 1293/79, nr 387/81 i nr 388/81.

( 47 ) Artykuł 25 rozporządzenia nr 1785/81, art. 30 rozporządzenia nr 2038/1999 i art. 12 rozporządzenia nr 1260/2001.

( 48 ) Podobnie rzecznik generalny Reischl w opinii z dnia 23 września 1982 r. w sprawie 242/81 Roquette Frères przeciwko Radzie, Rec. str. 3213, 3234.

( 49 ) Wynikały one, w zależności od okresu, z art. 24 rozporządzenia 1785/81 (okres referencyjny od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r.), z art. 27 rozporządzenia nr 2038/1999 (okres referencyjny od 1 lipca 1994 r. do 30 czerwca 1995 r.) i z art. 11 rozporządzenia nr 1260/2001 (okres referencyjny od 1 lipca 2000 r. do 30 czerwca 2001 r.).

( 50 ) Utrwalone orzecznictwo; zob. choćby wyroki z dnia 15 lipca 1963 r. w sprawach 25/62 Plaumann przeciwko Komisji, Rec. str. 213, 238; Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 2, pkt 36 oraz Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 45.

( 51 ) Zobacz art. 9 w związku z załącznikiem II do rozporządzenia nr 1111/77 w brzmieniu rozporządzenia nr 1293/79.

( 52 ) Wyrok z dnia 29 października 1980 r. w sprawie 138/79, cytowany w przypisie 5, pkt 15 i 16; w ten sam sposób wyrok Maïzena przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 15, pkt 15 i 16. Podobnie dopuszczalna była skarga Roquette Frères przeciwko rozporządzeniu nr 387/81 i nr 388/81, które, w zakresie dotyczącym niniejszej sprawy, odpowiadały treścią rozporządzeniu nr 1293/79; zob. w tym względzie orzecznictwo cytowane w przypisie 18, a także pkt 8 tej opinii.

Co do innych przypadków, w których przedsiębiorstwa zostały w rozporządzeniach wspólnotowych wymienione z nazwy i zostały uznane za uprawnione do wniesienia skargi, zob. np. wyroki z dnia 21 lutego 1984 r. w sprawach połączonych 239/82 i 275/82 Allied Corporation i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 1005, pkt 12 i 14; z dnia 20 marca 1985 r. w sprawie 264/82 Timex przeciwko Radzie i Komisji, Rec. str. 849, pkt 15 i Nachi Europe, cytowany w przypisie 33, pkt 39 w związku z pkt 3, dotyczące środków ochronnych polityki handlowej.

( 53 ) Zobacz w tym względzie w szczególności pkt 9–17 tej opinii.

( 54 ) W tym względzie niniejszy przypadek różni się od np. wyroku w sprawie Nachi Europe, cytowanego w przypisie 33, w szczególności pkt 3 i 39, gdzie zaskarżone rozporządzenie wymieniało z nazwy dane przedsiębiorstwo lub ewentualnie przedsiębiorstwo pozostające z nim w ścisłym związku.

( 55 ) Wyroki z dnia 24 lutego 1987 r. w sprawie 26/86 Deutz i Geldermann przeciwko Radzie, Rec. str. 941, pkt 12; z dnia 15 czerwca 1993 r. w sprawie C-213/91 Abertal i in. przeciwko Komisji, Rec. str. I-3177, pkt 19 i 20; z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie C-451/98 Antillean Rice Mills przeciwko Radzie, Rec. str. I-8949, pkt 51 oraz wyrok w sprawie Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 43 i 46; podobnie już wyrok w sprawie Plaumann przeciwko Komisji, cytowany w przypisie 50, str. 238.

( 56 ) Podobnie wyroki z dnia 16 marca 1978 r. w sprawie 123/77 UNICME przeciwko Radzie, Rec. str. 845, pkt 16; z dnia 29 stycznia 1985 r. w sprawie 147/83 Binderer przeciwko Komisji, Rec. str. 257, pkt 13; Deutz i Geldermann, cytowany w przypisie 55, pkt 8; Abertal i in. przeciwko Komisji, cytowany w przypisie 55, pkt 17, 19 i 20 i Komisja przeciwko Jégo-Quéré, cytowany w przypisie 3, pkt 46. Zobacz także opinię rzecznika generalnego Reischla w sprawie 242/81, cytowaną w przypisie 48, str. 3233.

( 57 ) Artykuł 25 rozporządzenia nr 1785/81, art. 30 rozporządzenia nr 2038/1999 i art. 12 rozporządzenia nr 1260/2001.

( 58 ) Zobacz np. wyroki z dnia 1 lipca 1965 r. w sprawach połączonych 106/63 i 107/63 Töpfer przeciwko Komisji, Rec. str. 548, 556; z dnia 13 maja 1971 r. w sprawach połączonych od 41/70 do 44/70 International Fruit Company i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 411, pkt 16–22; z dnia 17 stycznia 1985 r. w sprawie 11/82 Piraiki-Patraiki i in. przeciwko Komisji, Rec. str. 207, pkt 19 i z dnia 18 maja 1994 r. w sprawie C-309/89 Codorniu przeciwko Radzie, Rec. str. I-1853, pkt 21 i 22.

( 59 ) Zobacz rozporządzenie nr 1111/77 przywołane w pkt 6–8 tej opinii, w szczególności jego art. 9 i załącznik II w ich odpowiednim brzmieniu zgodnie z rozporządzeniami nr 1293/79, nr 387/81 i nr 388/81.

( 60 ) Punktem wyjścia dla obliczenia kwot przydzielonych przedsiębiorstwom na okres przed 1 lipca 1981 r. (od 1 lipca 1979 r. do 30 czerwca 1980 r. i od 1 lipca 1980 r. do 30 czerwca 1981 r.) była ich odpowiednia produkcja w okresie od 1 listopada 1978 r. do 30 kwietnia 1979 r.

( 61 ) Pod tym względem omawiany przypadek różni się np. od sprawy Nachi Europe (wyrok cytowany w przypisie 33, w szczególności pkt 3 i 39), gdzie przewidziane zaskarżonym rozporządzeniem obliczenia opierały się wyraźnie na danych księgowych zainteresowanego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstwa znajdującego się z nim w ścisłym związku; zob. podobnie motyw szósty i siedemnasty rozporządzenia Rady (EWG) nr 2849/92 z dnia 28 września 1992 r. zmieniającego wprowadzone rozporządzeniem (EWG) nr 1739/85 ostateczne cła antydumpingowe na przywóz pewnych łożysk kulkowych o największej zewnętrznej średnicy przekraczającej 30 mm, pochodzących z Japonii (Dz.U. L 286, str. 2).

( 62 ) W ten sam sposób rzecznik generalny Reischl w swojej opinii w sprawie 242/81, cytowanej w przypisie 48, str. 3233.

( 63 ) Zobacz w tym względzie pkt 33 tej opinii i orzecznictwo cytowane w przypisie 42.

( 64 ) Wyrok z dnia 30 września 1982 r. w sprawie 242/81 Roquette Frères przeciwko Radzie, Rec. str. 3213, pkt 9 i 10.

( 65 ) Ibidem, pkt 8. Szczegóły dotyczące tej opłaty były określone w art. 28 rozporządzenia nr 1785/81.

( 66 ) Opinia w sprawie 242/81, cytowana w przypisie 48, str. 3233–3237.

( 67 ) To dotyczy nie tylko spornych przepisów rozporządzenia nr 1785/81, lecz także skarg przeciwko później wydanym podobnym aktom prawnym, tj. w niniejszym przypadku rozporządzeniom nr 2038/1999, nr 2073/2000, nr 1260/2001, nr 1745/2002 i nr 1739/2003, do których odnieść można rozważania rzecznika generalnego Reischla w jego opinii w sprawie 242/81, cytowanej w przypisie 48, str. 3233–3237.

( 68 ) W szczególności sytuacja Roquette Frères nie jest porównywalna z sytuacją eksportera, który występuje przeciwko rozporządzeniu w sprawie wprowadzenia ceł antydumpingowych, wobec czego wyroku Nachi Europe, cytowanego w przypisie 33, pkt 38 i 39, nie można przełożyć na niniejszy przypadek (zob. w tym względzie także przypisy 54 i 61 powyżej).

( 69 ) Wyrok w sprawie Accrington Beef i in., cytowany w przypisie 33, pkt 15; zob. także rozważania w pkt 37–53 tej opinii oraz orzecznictwo cytowane w przypisie 55.

( 70 ) Zobacz przywołane w pkt 6–8 tej opinii rozporządzenie nr 1111/77, w szczególności jego art. 9 i załącznik II w ich odpowiednim brzmieniu zgodnie z rozporządzeniami nr 1293/79, nr 387/81 i nr 388/81.

( 71 ) Opinia rzecznika generalnego Tesauro przedstawiona w dniu 13 grudnia 1991 r. w sprawie C-210/90 Roquette Frères (ww. wyrok w przypisie 7), pkt 2 i 3.

( 72 ) Wyrok z dnia 13 lutego 1992 r. w sprawie Roquette Frères, cytowany w przypisie 7, pkt 3, oraz opinia rzecznika generalnego Tesauro w tej sprawie, pkt 2.

( 73 ) Zgodnie z informacjami przedłożonymi przez Roquette Frères może chodzić nawet o czystą, skrystalizowaną fruktozę.

( 74 ) Wyrok z dnia 13 lutego 1992 r. w sprawie C-210/90, cytowany w przypisie 7, pkt 4 i opinia rzecznika generalnego Tesauro w tej sprawie, pkt 2. Częściowo zamiast czystej glukozy jako podstawa do dalszych procesów izomeryzacyjnych używana była mieszanka glukozy i fruktozy; zob. pkt 5 cytowanego wyroku.

( 75 ) Wyrok z dnia 13 lutego 1992 r. w sprawie C-210/90, cytowany w przypisie 7, pkt 38 i pkt 3 sentencji.

( 76 ) Ibidem, pkt 34 i pkt 2 sentencji.

( 77 ) Ibidem, pkt 33 w związku z pkt 25.

( 78 ) Ibidem, pkt 33 w związku z pkt 36.

( 79 ) Wyroki z dnia 29 października 1980 r. w sprawie 138/79, cytowany w przypisie 5, pkt 25 i z dnia 6 lipca 2000 r. w sprawie C-289/97 Eridania, Rec. str. I-5409, pkt 49.

( 80 ) Podobnie wyroki z dnia 29 października 1980 r. w sprawie 138/79, cytowany w przypisie 5, pkt 25 i w sprawie Eridania, cytowany w przypisie 79, pkt 48, dalej wyroki z dnia 6 grudnia 2005 r. w sprawach połączonych C-453/03, C-11/04, C-12/04 i C-194/04 ABNA i in., Zb.Orz. str. I-10423, pkt 69 i z dnia 7 września 2006 r. w sprawie C-310/04 Hiszpania przeciwko Radzie, Zb.Orz. str. I-7285, pkt 96.

( 81 ) Wyrok z dnia 29 października 1980 r. w sprawie 138/79, cytowany w przypisie 5, pkt 25 i wyrok w sprawie Eridania, cytowany w przypisie 79, pkt 48; zob. też wyroki z dnia 25 czerwca 1997 r. w sprawie C-285/94 Włochy przeciwko Komisji, Rec. str. I-3519, pkt 23 i w sprawie Hiszpania przeciwko Radzie, cytowany w przypisie 80, pkt 121.

( 82 ) Artykuł 9 rozporządzenia nr 1111/77 w związku z załącznikiem II do tego rozporządzenia, zmieniony rozporządzeniem nr 1293/79, a następnie rozporządzeniami nr 387/81 i nr 388/81.

( 83 ) Motyw siódmy rozporządzenia nr 1293/79 i art. 9 ust. 1–3 rozporządzenia nr 1111/77 w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem nr 1293/79.

( 84 ) Wyrok cytowany w przypisie 7, pkt 38 i pkt 3 sentencji; zob. w tym względzie także pkt 70 tej opinii.

W związku z tym należy wskazać także utrwalone orzecznictwo, według którego poprzez wykładnię przepisu prawa wspólnotowego, której dokonuje Trybunał w wykonaniu swojego uprawnienia z art. 234 WE, w razie potrzeby następuje wytłumaczenie i wyjaśnienie, w jakim sensie i w jakim znaczeniu należy lub należało ten przepis rozumieć i stosować od momentu jego wejścia w życie (zob. w szczególności wyroki z dnia 27 marca 1980 r. w sprawie 61/79 Denkavit italiana, Rec. str. 1205, pkt 16; z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie C-453/00 Kühne & Heitz, Rec. str. I-837, pkt 21; z dnia 10 stycznia 2006 w sprawie C-402/03 Skov i Bilka, Zb.Orz. str. I-199, pkt 50 oraz z dnia 5 października 2006 r. w sprawach połączonych C-290/05 i C-333/05 Nádasdi i in., Zb.Orz. str. I-10115, pkt 62).

( 85 ) Do składania takich informacji państwa członkowskie były zobowiązane na mocy art. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1471/77 z dnia 30 czerwca 1977 r. dotyczącego informacji państw członkowskich co do izoglukozy (Dz.U. L 162, str. 13).

( 86 ) Zobacz w tym względzie pkt 72 tej opinii oraz orzecznictwo cytowane w przypisie 81.

( 87 ) Rozporządzenie nr 1111/77 w jego pierwotnym brzmieniu.

( 88 ) W przepisach poprzedzających zachodził jednak nadal ten właśnie przypadek; zob. w tym zakresie art. 9 ust. 1–3 rozporządzenia nr 1111/77 w brzmieniu rozporządzenia nr 1293/79 oraz motyw siódmy rozporządzenia nr 1293/79.

( 89 ) Motyw drugi rozporządzenia nr 1785/81.

( 90 ) Motyw jedenasty rozporządzenia nr 1785/81.

( 91 ) Rozporządzenie nr 1293/79 zostało wydane w dniu 25 czerwca 1979 r., zaś rozporządzenie nr 2038/1999 w dniu 13 września 1999 r.

( 92 ) Chodzi tu o Porozumienie WTO w sprawie rolnictwa, cytowane w przypisie 25.

( 93 ) Zobacz motywy 13 i 16 rozporządzenia nr 2038/1999.