WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ

(druga izba)

z dnia 13 listopada 2014 r.

Sprawa F-78/13

Stéphane De Loecker

przeciwko

Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ)

Służba publiczna – Personel ESDZ – Członek personelu tymczasowego – Szef delegatury w państwie trzecim – Wcześniejsze zakończenie służby na stanowisku szefa delegatury – Przeniesienie do siedziby ESDZ – Prawo do obrony – Interes służby – Uzasadnienie

Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy jego art. 106a, w której S. De Loecker żąda zasadniczo stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 lipca 2013 r., w drodze której organ upoważniony do zawierania umów Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych (ESDZ) postanowił w interesie służby o przeniesieniu go ze stanowiska w Bujumbura (Burundi) na stanowisko w Brukseli (Belgia).

Orzeczenie: Skarga zostaje oddalona. Stéphane de Loecker pokrywa własne koszty postępowania oraz zostaje obciążony kosztami poniesionymi przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych.

Streszczenie

1. Urzędnicy – Personel tymczasowy – Zasady – Prawo do obrony – Zakres – Ciężar dowodu

[Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41 ust. 2 lit. a)]

2. Urzędnicy – Personel tymczasowy – Decyzja mająca wpływ na sytuację administracyjną członka personelu tymczasowego – Sprawozdanie z dochodzenia administracyjnego – Ciążący na administracji obowiązek włączenia sprawozdania do akt osobowych zainteresowanego – Brak – Obowiązek przekazania zainteresowanemu pełnego sprawozdania z dochodzenia administracyjnego – Brak

(regulamin pracowniczy, art. 26, załącznik IX; warunki zatrudnienia innych pracowników, art. 11, 50a)

3. Urzędnicy – Personel tymczasowy – Organizacja służb – Obsadzanie stanowisk – Przeniesienie z urzędu w interesie służby – Uznanie administracyjne – Granice – Interes służby – Przestrzeganie równoważności stanowisk – Kontrola sądowa – Granice

[regulamin pracowniczy, art. 7 ust. 1; warunki zatrudnienia innych pracowników, art. 2 lit. e), art. 10 ust. 1]

4. Urzędnicy – Organizacja służb – Zatrudnienie na stanowisku szefa delegatury Unii – Przeniesienie z urzędu do siedziby w interesie służby – Zawiadomienie o ostatecznym wyjeździe szefa delegatury Unii – Przesłanki

(art. 221 TFUE; decyzja Rady 2010/427, art. 5)

1. Poszanowanie prawa do obrony stanowi podstawową zasadę prawa Unii. Można uznać, że przesłanka poszanowania tego prawa, polegająca na umożliwieniu zainteresowanemu przedstawienia jego stanowiska przed wydaniem decyzji, zostaje spełniona tylko wtedy, gdy urzędnik zostaje wyraźnie poinformowany o projekcie decyzji i wezwany do przedstawienia uwag. W związku z tym przysługujące zainteresowanemu prawo do bycia wysłuchanym nie sprowadza się po prostu do możliwości wyrażenia sprzeciwu, jako takiego, wobec planowanej decyzji w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz wymaga umożliwienia mu przedstawienia uwag, które mogłyby wpłynąć na treść planowanej decyzji.

Tym samym w sytuacji, gdy decyzja o przeniesieniu z urzędu do siedziby stanowi środek, który niekorzystnie wpływa na członka personelu tymczasowego Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ), to na tej ostatniej spoczywa obowiązek, zgodnie z art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, należytego wysłuchania zainteresowanego przed wydaniem tej decyzji. W związku z tym do ESDZ należy przedstawienie dowodu na to, że zainteresowany mógł skutecznie wyrazić swój punkt widzenia zarówno w odniesieniu do ewentualnej decyzji o natychmiastowym przeniesieniu z urzędu do siedziby, jak i do przyczyn leżących u podstaw tej decyzji.

(zob. pkt 33, 34, 37)

Odesłanie

Trybunał, wyrok Marcuccio/Komisja, C-59/06 P, EU:C:2007:756, pkt 57, 58, 70

Sąd Unii Europejskiej, wyrok Marcuccio/Komisja, T-236/02, EU:T:2011:465, pkt 116

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok Delcroix/ESDZ, F-11/13, EU:F:2014:91, pkt 35 i przytoczone tam orzecznictwo

2. Z art. 26 regulaminu pracowniczego, mającego zastosowanie do personelu tymczasowego na podstawie art. 11 warunków zatrudnienia innych pracowników (WZIP), nie wynika, że organ administracji jest zobowiązany do włączenia do akt osobowych urzędnika sprawozdania z dochodzenia administracyjnego, które toczyło się względem tego urzędnika po jego przekazaniu. Ponadto przepisy regulujące dochodzenia administracyjne, zawarte w załączniku IX do regulaminu pracowniczego, zatytułowanym „Postępowanie dyscyplinarne” i mające zastosowanie do personelu tymczasowego na podstawie art. 50a WZIP, nie przewidują również obowiązku przekazania zainteresowanemu pełnego sprawozdania z dochodzenia. Z jednej bowiem strony zgodnie z art. 1 ust. 3 i art. 2 ust. 1 załącznika IX do regulaminu pracowniczego to właśnie decyzja o umorzeniu dochodzenia administracyjnego może być zawarta w aktach osobowych zainteresowanego, pod warunkiem że ten ostatni wyraźnie o to zawnioskuje. Z drugiej strony art. 2 ust. 2 załącznika IX do regulaminu pracowniczego stanowi, że administracja powiadamia zainteresowanego o zakończeniu dochodzenia i przedstawia mu wnioski ze sprawozdania z dochodzenia. Przepis ten stanowi również, że administracja musi mu przekazać, na jego wniosek i z zastrzeżeniem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, wszystkie dokumenty bezpośrednio związane ze stawianymi mu zarzutami.

(zob. pkt 50, 51)

3. Instytucjom Unii przysługuje szeroki zakres uznania odnośnie do organizacji ich służb w zależności od zadań, jakie zostały im powierzone, oraz – do celów tej organizacji – do obsadzania stanowisk personelem pozostającym w ich dyspozycji, pod warunkiem jednakże, po pierwsze, że odbywa się to w interesie służby, a po drugie, przy poszanowaniu równoważności stanowisk. Mając na uwadze zakres uznania instytucji w ocenie interesu służby, kontrola Sądu do spraw Służby Publicznej dotycząca przestrzegania warunku interesu służby powinna ograniczać się do zbadania, czy organ upoważniony do zawierania umów o pracę utrzymał się w rozsądnych granicach i czy nie skorzystał ze swego uznania w sposób oczywiście błędny. W tym względzie wewnętrzne trudności w relacjach pracowniczych, które wywołują napięcia szkodzące prawidłowemu funkcjonowaniu służby, mogą uzasadniać przeniesienie urzędnika w interesie służby celem rozwiązania niemożliwej do zniesienia sytuacji administracyjnej. Ponadto przeniesienie z urzędu, o którym zadecydowano w interesie służby, nie wymaga wyrażenia zgody przez objętego nim urzędnika.

Co więcej, cechą charakterystyczną funkcji dyplomatycznych jest zapobieganie jakimkolwiek napięciom i łagodzenie tych, które niemniej jednak powstają. Ponadto wymagają one bezwzględnie zaufania partnerów. Tym samym, jeśli takie zaufanie zostało z jakiejkolwiek przyczyny poderwane, urzędnik, którego sprawa dotyczy, nie jest więcej w stanie zapewniać tych funkcji i po to, aby stawiane mu zarzuty nie rozprzestrzeniły się na całą zainteresowaną służbę, zasada dobrej administracji wymaga, by instytucja, najszybciej jak to możliwe, zastosowała wobec niego środek w postaci wydalenia. Środki te są również stosowane, w sytuacji gdy stwierdza się uchybienia w zarządzaniu służbą ze strony szefa służby, któremu powierzono misję dyplomatyczną, jako szefowi delegatury. Nie można bowiem zaprzeczyć, że takie uchybienia, jeśli zostają udowodnione, szkodzą prawidłowemu funkcjonowaniu delegatury.

Ponadto, gdy umowa o pracę z pracownikiem uściśla obowiązki, które zostają mu przydzielone, i jego miejsca zatrudnienia, to uściślenie to pozostaje bez znaczenia w świetle tego, że zatrudnienie tego pracownika regulują przepisy warunków zatrudnienia innych pracowników (WZIP). Tak więc, o ile pracownicy krajowych służb dyplomatycznych zatrudnieni w charakterze członków personelu tymczasowego na podstawie art. 2 lit. e) WZIP podlegają tym przepisom, możliwość, że zostaną przeniesieni z urzędu, jest w sposób dorozumiany zawarta w umowie o pracę, którą podpisali z instytucją, a skoro oba powyższe warunki (przeniesienia w interesie służby i poszanowania równoważności stanowisk) są spełnione, to takie przeniesienie z urzędu nie może stanowić naruszenia tej umowy.

(zob. pkt 59, 61–64, 96, 97)

Odesłanie

Trybunał, wyroki: Hecq/Komisja, C-116/88 i C-149/88, EU:C:1990:98, pkt 22; Ojha/Komisja, C-294/95 P, EU:C:1996:434, pkt 41, 42

Sąd Pierwszej Instancji, wyrok Dejaiffe/OHIM, T-223/99, EU:T:2000:292, pkt 53

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyroki: de Albuquerque/Komisja, F-55/06, EU:F:2007:15, pkt 55 i przytoczone tam orzecznictwo; Plasa/Komisja, F-52/08, EU:F:2009:54, pkt 77

4. Z art. 221 TFUE i z art. 5 decyzji Rady 2010/427 określającej organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) wynika, że delegatury zapewniają reprezentację dyplomatyczną Unii zgodnie z Konwencją wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych z dnia 18 kwietnia 1961 r.

Artykuł 10 ust. 2 tej konwencji stanowi, że ostateczny wyjazd członków misji dyplomatycznej powinien być w miarę możności notyfikowany uprzednio. W każdym razie art. 10 ust. 1 i art. 19 ust. 1 tej konwencji stanowią jedynie, że o każdej zmianie personelu dyplomatycznego zawiadamiane jest ministerstwo spraw zagranicznych państwa przyjmującego lub inne ministerstwo uznane za właściwe, lecz nie przewidują zawiadomienia szefa państwa przyjmującego osobiście ani audiencji u niego.

(zob. pkt 103, 104)

Odesłanie

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok Delcroix/ESDZ, EU:F:2014:91, pkt 25