Sprawa C-204/07 P

C.A.S. SpA

przeciwko

Komisji Wspólnot Europejskich

„Odwołanie — Układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja — Rozporządzenie (EWG) nr 2913/92 — Artykuł 239 — Wspólnotowy kodeks celny — Zwrot i umorzenie należności celnych przywozowych — Przywożone z Turcji koncentraty soku owocowego — Świadectwa przewozowe — Podrobienie — Szczególna sytuacja”

Opinia rzecznika generalnego V. Trstenjak przedstawiona w dniu 13 marca 2008 r. I - 6138

Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 25 lipca 2008 r. I - 6186

Streszczenie wyroku

Środki własne Wspólnot Europejskich – Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych albo wywozowych – Występowanie wyjątkowej sytuacji

(art. 211 WE; układ stowarzyszeniowy EWG–Turcja, art. 7; rozporządzenie Rady nr 2913/92, art. 239)

Szczególna sytuacja w rozumieniu art. 239 rozporządzenia nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny ma miejsce wówczas, gdy z okoliczności danego przypadku wynika, że dłużnik znajduje się w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących tę samą działalność i w braku wystąpienia tych okoliczności nie poniósłby on szkody związanej z retrospektywnym zaksięgowaniem należności celnych.

Niedostateczna kontrola przez Komisję prawidłowego stosowania układu stowarzyszeniowego może stanowić taką szczególną sytuację. Aby określić, czy okoliczności danej sprawy przesądzają o zaistnieniu takiej szczególnej sytuacji, Komisja powinna ocenić całość istotnych okoliczności faktycznych. W związku z tym, chociaż Komisja dysponuje zakresem swobodnej oceny w zakresie dotyczącym stosowania art. 239 Wspólnotowego kodeksu celnego, nie zwalnia to jej jednak z obowiązku rzeczywistego zważenia z jednej strony interesu Wspólnoty w zakresie pełnego poszanowania wspólnotowych lub wiążących Wspólnotę przepisów celnych i z drugiej strony interesu działającego w dobrej woli importera do nieponoszenia szkód przekraczających zwykłe ryzyko handlowe. Przy badaniu wniosku o zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych Komisja nie może zatem ograniczyć się do dokonania oceny zachowań i działań importera i eksportera, lecz w ramach swego obowiązku nadzoru i kontroli powinna ona również brać pod uwagę w szczególności wpływ swego zachowania na konkretną sytuację w danej sprawie.

Ponadto z art. 211 WE, z art. 7 układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja oraz z licznych decyzji wydanych w jego wykonaniu wynika, że Komisja jako strażniczka traktatu WE i zawartych zgodnie z nim układów jest zobowiązana do zapewnienia — poprzez środki przewidziane w układzie lub w decyzjach wydanych na jego podstawie — prawidłowego stosowania przez państwo trzecie obowiązków, którymi jest związane na mocy układu zawartego ze Wspólnotą. W tym względzie Komisja jest zobowiązana do skorzystania w pełni ze swych uprawnień, którymi dysponuje na podstawie tych postanowień, aby nie uchybić swym obowiązkom nadzoru i kontroli w prawidłowym stosowaniu tego układu, tym bardziej w sytuacji, w której wywóz do tego samego portu wspólnotowego, za pośrednictwem tej samej spółki dokonującej wywozu, w tym samym okresie odniesienia, był dokonywany za pomocą świadectw zarówno nieprawidłowych, jak i nieautentycznych.

Co się tyczy przesyłania wzorów pieczęci i podpisów używanych w urzędach celnych, co umożliwia przeprowadzenie skutecznego nadzoru w zakresie poszanowania przepisów celnych dotyczących preferencji taryfowych, spoczywający na Komisji obowiązek dbania o prawidłowe stosowanie układu stowarzyszeniowego wymaga, aby Komisja i za jej pośrednictwem organy celne państw członkowskich dysponowały w każdej chwili wszystkimi danymi umożliwiającymi dokonanie skutecznej kontroli, a wzory pieczęci i podpisów bezsprzecznie stanowią takie dane. W tym względzie rejestrowanie świadectw wydanych przez organy celne jest praktyką nieodzowną w międzynarodowej wymianie handlowej, podczas gdy co się tyczy układu stowarzyszeniowego EWG–Turcja, spoczywający na władzach tureckich obowiązek rejestrowania świadectw A. TR. 1 wynika z przepisów wykonawczych do tego układu, w sposób, w którym w przypadku dwóch przywozów do Wspólnoty na podstawie świadectw A. TR. 1 o tym samym numerze rejestracji, jednym autentycznym i drugim nieautentycznym, Komisja musi zweryfikować, czy rzeczywiście takie dwa przywozy miały miejsce.

Jeżeli w danym przypadku Komisja nie skorzystała w pełni ze swych uprawnień nadzoru i kontroli, którymi dysponuje w ramach wspomnianego układu stowarzyszeniowego celem zapewnienia prawidłowego stosowania tego układu, jej uchybienie doprowadziło do powstania szczególnej sytuacji w rozumieniu art. 239 Wspólnotowego kodeksu celnego uzasadniającej zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych pobranych w oparciu o nieprawidłowe lub nieautentyczne świadectwa.

(por. pkt 82, 88, 89, 92-96, 99, 104, 105, 117, 118, 123, 124, 126, 130, 131, 136)