Keywords

Summary



Keywords

1. Pomoc przyznawana przez państwa – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Obowiązek – Obowiązek bezzwłocznego i skutecznego wykonania decyzji Komisji

(art. 88 ust. 2 WE, art. 249 WE)

2. Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego – Nieprzestrzeganie obowiązku odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy – Środki obrony – Całkowita niemożliwość wykonania

(art. 10 WE, 88 ust. 2 WE, art. 249 WE)

3. Pomoc przyznawana przez państwa – Odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy – Stosowanie prawa krajowego – Przesłanki i granice – Obowiązki sądów krajowych

(rozporządzenie Rady nr 659/1999, art. 14 ust. 3)

Summary

1. Państwo członkowskie, które jest adresatem decyzji nakazującej mu odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy, jest zgodnie z art. 249 WE zobowiązane do podjęcia wszelkich właściwych kroków, aby zapewnić wykonanie tej decyzji i powinno doprowadzić do skutecznego odzyskania należnych kwot. Spóźnione odzyskanie pomocy, które nastąpiło po wyznaczonych terminach, jak również środki o charakterze prawodawczym mające zapewnić wykonanie przez sądy krajowe decyzji Komisji zobowiązującej państwo członkowskie do odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy, jeśli są podjęte zbyt późno lub też okazują się nieskuteczne nie spełniają wymogów traktatu.

Jest w oczywisty sposób nie do pogodzenia z ciążącym na państwie członkowskim obowiązkiem doprowadzenia do skutecznego odzyskania należnych kwot i stanowi naruszenie obowiązku bezzwłocznego i skutecznego wykonania decyzji Komisji okoliczność, że po upływie wszystkich wyznaczonych w decyzji terminów, część bezprawnie przyznanej pomocy nie została jeszcze odzyskana przez państwo członkowskie. Powyższego stwierdzenia nie podważa okoliczność, że około 90% środków finansowych stanowiących bezprawnie przyznaną pomoc zostało odzyskanych do dnia, w którym odbyła się w danej sprawie rozprawa przed Trybunałem.

(por. pkt 26, 27, 29, 30, 40)

2. W ramach skargi Komisji o stwierdzenie uchybienia na podstawie art. 88 ust. 2 WE, jedynym argumentem, który państwo członkowskie może przytoczyć na swoją obronę jest całkowita niemożliwość prawidłowego wykonania danej decyzji. Przesłanka całkowitej niemożliwości wykonania nie jest spełniona, gdy pozwane państwo członkowskie ogranicza się do poinformowania Komisji o trudnościach natury prawnej, politycznej lub praktycznej w wykonaniu decyzji, nie podejmując względem przedsiębiorstw, których odzyskiwanie dotyczy, rzeczywistych kroków zmierzających do odzyskania pomocy i nie przedstawiając Komisji alternatywnych sposobów wykonania decyzji pozwalających przezwyciężyć owe trudności.

W szczególności okoliczność, że dane państwo członkowskie uważa za niezbędne przeanalizowanie indywidualnej sytuacji każdego z zainteresowanych przedsiębiorstw w ramach badania wstępnego zmierzającego do wskazania beneficjentów korzyści, o których mowa w decyzji Komisji, nie może usprawiedliwiać niewykonania takiej decyzji.

Jeśli państwo członkowskie, wykonując decyzję Komisji w przedmiocie pomocy państwa, napotyka na nieprzewidziane i nieprzewidywalne trudności lub też dowiaduje się o nieprzewidzianych przez Komisję skutkach tego wykonania, powinno poddać owe problemy pod ocenę tej ostatniej instytucji, proponując jednocześnie wprowadzenie do danej decyzji odpowiednich zmian. W takim wypadku państwo członkowskie i Komisja powinny współpracować w dobrej wierze – na podstawie zasady nakładającej na państwa członkowskie i instytucje Unii wzajemne obowiązki lojalnej współpracy, leżącej u podstaw w szczególności art. 10 WE – w celu pokonania owych trudności, przestrzegając w pełni postanowień traktatu, zwłaszcza tych, które dotyczą pomocy państwa.

(por. pkt 32-34, 37)

3. Chociaż przeprowadzaną przez sąd krajowy kontrolę legalności formalnej aktu krajowego, którego przedmiotem jest odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy państwa, należy postrzegać po prostu jako wypełnienie ogólnej zasady prawa Unii, którą jest zasada skutecznej ochrony sądowej, zgodnie z art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 659/1999 dotyczącego stosowania art. 88 WE, sądy krajowe są zobowiązane zapewnić pełną skuteczność decyzji nakazującej odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy i dokonać rozstrzygnięcia zgodnego z celem realizowanym przez ową decyzję. Stwierdzenie nieważności aktu krajowego służącego wykonaniu decyzji Komisji nakazującej odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy, które stoi na przeszkodzie bezzwłocznemu i skutecznemu wykonaniu rzeczonej decyzji, jest bowiem nie do pogodzenia z wymogami wynikającymi z art. 14 ust. 3 owego rozporządzenia.

(por. pkt 46, 47)