Sprawa C-43/07

D.M.M.A. Arens-Sikken

przeciwko

Staatssecretaris van Financiën

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden)

„Swobodny przepływ kapitału — Artykuły 73b i 73d traktatu WE (obecnie, odpowiednio, art. 56 WE i 58 WE) — Przepisy krajowe dotyczące podatku od spadków i podatku od przysporzenia, które przy obliczeniu tych podatków nie przewidują odliczenia długów wynikających z nadwyżki przysporzenia powstałych wskutek podziału spadku dokonanego przez rodziców inter vivos, gdy osoba, po której nastąpiło otwarcie spadku, w chwili śmierci nie miała miejsca zamieszkania w państwie członkowskim, w którym jest położona nieruchomość stanowiąca przedmiot dziedziczenia — Ograniczenie — Uzasadnienie — Brak — Brak dwustronnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania — Skutki zaliczenia niższej kwoty, w związku z unikaniem podwójnego opodatkowania, w państwie członkowskim miejsca zamieszkania tej osoby dla ograniczenia swobodnego przepływu kapitału”

Opinia rzecznika generalnego J. Mazáka przedstawiona w dniu 13 marca 2008 r. I - 6890

Wyrok Trybunału (trzecia izba) z dnia 11 września 2008 r. I - 6912

Streszczenie wyroku

Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia – Podatek od spadków

(traktat WE, art. 73b, 73d (obecnie art. 56 WE, 58 WE))

Artykuły 73b i 73d traktatu WE (obecnie, odpowiednio, art. 56 WE i 58 WE) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom krajowym dotyczącym obliczenia podatku od spadków i podatku od przysporzenia należnych od nieruchomości położonej w państwie członkowskim, które przy obliczeniu tych podatków nie przewidują możliwości odliczenia długów wynikających z nadwyżki przysporzenia powstałych wskutek podziału spadku dokonanego przez rodziców inter vivos, gdy osoba, po której nastąpiło otwarcie spadku, w chwili śmierci nie miała miejsca zamieszkania w tym państwie, lecz w innym państwie członkowskim, podczas gdy odliczenie takie jest przewidziane, gdy taka osoba w tej samej chwili miała miejsce zamieszkania w państwie, w którym jest położona nieruchomość stanowiąca przedmiot dziedziczenia, jeżeli takie przepisy przewidują progresywną stawkę podatku i gdyby nieuwzględnienie tych długów połączone z taką stawką progresywną mogło skutkować wyższym obciążeniem podatkowym dla spadkobierców, którzy nie mogą powołać się na taką możliwość odliczenia.

Ograniczenie swobodnego przepływu kapitału wynika bowiem z okoliczności, że tego typu przepisy krajowe połączone ze stosowaniem progresywnej stawki opodatkowania prowadzą do zróżnicowanego traktowania przy podziale obciążenia podatkowego pomiędzy różnych spadkobierców osoby, która w chwili śmierci była rezydentem i spadkobierców osoby, która w tej samej chwili nie była rezydentem danego państwa członkowskiego.

To odmienne traktowanie nie może być oparte na uzasadnieniu, że odnosi się ono do sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne. Jeżeli przepisy krajowe dla celów opodatkowania nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia i położonej w danym państwie członkowskim stawiają na tej samej płaszczyźnie spadkobierców osoby mającej w chwili śmierci status rezydenta i osoby niemającej w tej samej chwili takiego statusu, nie mogą one stosować odmiennego traktowania tych spadkobierców w ramach tego samego podatku w zakresie możliwości odliczenia obciążeń spoczywających na tej nieruchomości, nie tworząc dyskryminacji. Stosując identyczne traktowanie, z wyjątkiem odliczenia długów, dziedziczenia tych dwóch kategorii osób dla celów podatku od spadków, ustawodawca krajowy w istocie przyznał, że w świetle charakteru i warunków tego opodatkowania pomiędzy tymi ostatnimi nie istnieje żadna różnica w obiektywnej sytuacji, która mogłaby uzasadniać odmienne traktowanie.

Na taką ocenę nie ma wpływu okoliczność, że przepisy państwa członkowskiego, w którym w chwili śmierci miała miejsce zamieszkania osoba, po której nastąpiło otwarcie spadku, jednostronnie przewidują możliwość przyznania ulgi podatkowej z tytułu podatku od spadków należnego w innym państwie członkowskim od nieruchomości położonych w tym innym państwie. Państwo członkowskie, w którym jest położona nieruchomość, w celu uzasadnienia ograniczenia swobodnego przepływu kapitału wynikającego z jego przepisów, nie może powoływać się na istnienie możliwości, niezależnej od jego woli, przyznania ulgi podatkowej przez inne państwo członkowskie, takie jak państwo członkowskie, w którym osoba, po której nastąpiło otwarcie spadku, miała miejsce zamieszkania w chwili śmierci, która mogłaby w całości lub w części wyrównać uszczerbek poniesiony przez spadkobierców tej osoby z powodu nieuwzględnienia przez państwo członkowskie, w którym jest położona omawiana nieruchomość, przy obliczaniu podatku od przysporzenia, długów wynikających z nadwyżki przysporzenia powstałych wskutek podziału spadku dokonanego przez rodziców inter vivos.

(por. pkt 46, 54, 57, 60, 65, 67; pkt 1, 2 sentencji)