Keywords

Summary



Keywords

1. Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Przedawnienie w zakresie postępowań – Zawieszenie

(rozporządzenie Rady nrº2988/74, art. 3)

2. Prawo wspólnotowe – Zasady – Dochowanie rozsądnego terminu – Zakres stosowania – Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Postępowanie sądowe – Rozróżnienie w aspekcie oceny dochowania rozsądnego terminu

(rozporządzenie Rady nrº17)

3. Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Obowiązki Komisji – Dochowanie rozsądnego terminu

(rozporządzenie Rady nrº17)

4. Postępowanie – Czas trwania postępowania przed Sądem – Rozsądny termin – Kryteria oceny

5. Prawo wspólnotowe – Zasady – Prawo do obrony – Zakres stosowania – Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Zakres zasady po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji Komisji

(art. 81 WE, art. 82 WE, art. 233 WE; rozporządzenie Rady nrº17)

6. Komisja – Zasada kolegialności – Zakres – Decyzja w dziedzinie konkurencji

7. Skarga o stwierdzenie nieważności – Wyrok stwierdzający nieważność – Zakres – Powaga rzeczy osądzonej ze skutkiem ex tunc i erga omnes

8. Skarga o stwierdzenie nieważności – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki

(art. 82 WE, art. 230 WE, art 233 WE)

9. Konkurencja – Pozycja dominująca – Charakterystyka w oparciu o szczególnie duży udział w rynku

(art. 82 WE)

10. Konkurencja – Pozycja dominująca – Nadużycie – Rabat skutkujący wykluczeniem z rynku – Rabat lojalnościowy

(art. 82 WE)

11. Konkurencja – Pozycja dominująca – Nadużycie – Rabat ilościowy – Dopuszczalność – Przesłanki – System rabatów stanowiący nadużycie

(art. 82 WE)

12. Konkurencja – Pozycja dominująca – Nadużycie – Umowy wyłącznej dostawy – Rabat lojalnościowy

(art. 82 WE)

13. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Uprawnienia dyskrecjonalne Komisji

(art. 81 WE, art. 82 WE; rozporządzenie Rady nrº2988/74)

14. Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Decyzja Komisji – Decyzja stwierdzająca naruszenie i nakładająca grzywnę – Stwierdzenie nieważności ze względu na uchybienie proceduralne

(rozporządzenie Rady nrº17)

15. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszenia – Naruszenia o szczególnej wadze

(art. 82 WE; rozporządzenie Rady nrº17, art. 15 ust. 2)

16. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszenia – Okoliczności obciążające – Powrót do naruszenia – Pojęcie naruszeń tego samego typu – Naruszenie z jednej strony art. 81 WE i z drugiej strony art. 82 WE– Wyłączenie

(art. 81 WE, art. 82 WE; rozporządzenie Rady nº17, art. 15 ust. 2)

17. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Obowiązek odliczenia od kwoty grzywny kosztów poniesionych w celu zagwarantowania zastosowania decyzji, której nieważność następnie stwierdzono – Brak

(rozporządzenie Rady nrº17, art. 15 ust. 2)

18. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Naruszenia – Popełnienie w sposób umyślny – Pojęcie

(rozporządzenie Rady nrº17, art. 15)

19. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszenia

(rozporządzenie Rady nrº17, art. 15 ust. 2)

20. Konkurencja – Grzywny – Nałożenie – Konieczność zaistnienia korzyści uzyskanej przez przedsiębiorstwo z naruszenia – Brak – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszenia – Okoliczności łagodzące – Brak korzyści – Wyłączenie

(rozporządzenie Rady nrº17, art. 15 ust. 2)

21. Konkurencja – Grzywny – Kwota – Ustalenie – Kryteria – Waga naruszenia – Okoliczności obciążające – Ukrywanie kartelu – Brak tajnego charakteru nie stanowiący okoliczności łagodzącej

(art. 81 WE, art. 82 WE; rozporządzenie Rady nrº17, art. 15 ust. 2)

Summary

1. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 2988/74 dotyczącym okresów przedawnień w postępowaniach i wykonywaniu sankcji w obszarze konkurencji, bieg przedawnienia w zakresie postępowań ulega zawieszeniu na okres, w którym decyzja Komisji jest przedmiotem postępowania zawisłego przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Odniesienie to dotyczy od czasu utworzenia Sądu przede wszystkim postępowania toczącego się przed nim, ponieważ do jego właściwości należą środki polegające na wymierzeniu kary lub grzywny w dziedzinie prawa konkurencji.

Bieg przedawnienia ulega zawieszeniu także na okres postępowania odwoławczego przed Trybunałem. Ponieważ art. 60 statutu Trybunału Sprawiedliwości i art. 3 rozporządzenia nr 2988/74 mają różny zakres stosowania, fakt, że odwołanie nie ma skutku zawieszającego, nie może pozbawiać skuteczności art. 3 rozporządzenia nr 2988/74, który dotyczy sytuacji, w których Komisja jest zmuszona czekać na orzeczenie sądu wspólnotowego. Ponadto art. 3 rozporządzenia nr 2988/74 chroni Komisję przed skutkami przedawnienia w sytuacjach, gdy musi ona czekać na orzeczenie sądu wspólnotowego w ramach postępowań, których przebieg nie zależy od niej, zanim zostanie ustalone, czy zaskarżony akt jest zgodny lub niezgodny z prawem.

Z argumentem, zgodnie z którym wskutek stwierdzenia nieważności decyzji Komisji, Komisja nie może skorzystać ze swego własnego błędu, nakładając grzywnę po upływie okresu przedawnienia nie można się zgodzić. W istocie stwierdzenie nieważności wydanego przez Komisję aktu należy przypisać wyłącznie Komisji w tym znaczeniu, że daje ono wyraz popełnionemu przez tę instytucję błędu. Wyłączenie zatem zawieszenia biegu przedawnienia w sytuacji, gdy efektem skargi jest stwierdzenie popełnienia błędu, który może zostać przypisany Komisji, pozbawia art. 3 rozporządzenia nr 2988/74 wszelkiego sensu. Zawieszenie jest uzasadnione samą już tylko okolicznością, że skarga jest zawisła przed Sądem czy Trybunałem, a nie wnioskami, do których sądy te dochodzą w wydanych przez siebie wyrokach.

Ponadto jeśli bowiem po stwierdzeniu przez Sąd nieważności decyzji Komisja powinna wydać nową decyzję, nie czekając na wyrok Trybunału, to istnieje ryzyko, że gdyby Trybunał uchylił wyrok Sądu, to w tym samym czasie współistniałyby dwie decyzje dotyczące tej samej kwestii. Wymaganie, by Komisja – przed ustaleniem, czy pierwotna decyzja jest, czy też nie jest, niezgodna z prawem – wydała nową decyzję tylko po to, by uniknąć upływu terminu przedawnienia, jest sprzeczne z wymogami ekonomii postępowania administracyjnego.

Ponieważ bieg przedawnienia ustanowionego w art. 3 rozporządzenia nr 2988/74 został zawieszony na cały czas trwania toczącego się przed Sądem i przed Trybunałem postępowania, nie można z powodu faktu, że Komisja wstrzymywała się z wydaniem zaskarżonej decyzji do momentu wydania rozstrzygnięć przez Sąd i Trybunał, zarzucać jej naruszenia zasady rozsądnego terminu, ponieważ jest to uzasadnione poszanowaniem zasad postępowania sądowego oraz mających zapaść w przyszłości rozstrzygnięć.

(por. pkt 73-74, 77, 82, 85-86, 88-89, 132)

2. Badając zarzut oparty na naruszeniu zasady rozsądnego terminu, należy dokonać rozróżnienia między postępowaniem administracyjnym w dziedzinie konkurencji prowadzonych na podstawie rozporządzenia nr 17, a postępowaniem sądowym w wypadku zaskarżenia decyzji Komisji. Przy określaniu czasu trwania postępowania przed Komisją nie można brać pod uwagę okresu, w którym sąd wspólnotowy bada zgodność z prawem decyzji oraz w przypadku odwołania ważność wyroku wydanego w pierwszej instancji.

(por. pkt 102)

3. Naruszenie zasady rozsądnego terminu w postępowaniu administracyjnym w dziedzinie konkurencji, uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Komisję tylko wtedy, gdy pociągałoby ono za sobą również naruszenie prawa do obrony przedsiębiorstwa. Gdy nie zostanie bowiem stwierdzone, że nadmierny upływ czasu wpłynął negatywnie na zdolność przedsiębiorstw, których dotyczy to postępowanie, do skutecznej obrony, brak przestrzegania zasady rozsądnego terminu pozostaje bez wpływu na ważność postępowania administracyjnego.

(por. pkt 109)

4. Ogólna zasada prawa wspólnotowego wywodząca się z art. 6 ust. 1 europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zgodnie z którą każdy ma prawo do sprawiedliwego procesu, a w szczególności prawo do procesu w rozsądnym terminie, ma zastosowanie w ramach środka zaskarżenia skierowanego przeciw decyzji Komisji nakładającej na dane przedsiębiorstwo grzywnę z tytułu naruszenia prawa konkurencji.

Rozsądny charakter terminu jest oceniany na podstawie okoliczności właściwych dla każdej sprawy, a w szczególności znaczenia sporu dla zainteresowanego, złożoności sprawy oraz zachowania strony skarżącej i właściwych władz.

W tym względzie wykaz tych kryteriów nie jest wyczerpujący i ocena kwestii rozsądnego charakteru terminu nie wymaga systematycznej analizy okoliczności sprawy pod kątem każdego z nich, jeżeli czas trwania postępowania wydaje się uzasadniony w świetle jednego z tych kryteriów. Tak więc złożoność sprawy może zostać uwzględniona, by usprawiedliwić zbyt długi prima facie termin

W sytuacji, gdy nic nie wskazuje na to, że czas trwania postępowania miał wpływ na wynik sporu, ewentualne przekroczenie przez sąd rozsądnego terminu – nawet przy założeniu, iż zostanie ono wykazane – nie ma żadnego wpływu na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Mogłoby uzasadniać wypłatę odszkodowania gdyby przedsiębiorstwo o to wniosło.

(por. pkt 114, 116-117)

5. Stwierdzenie nieważności aktu wspólnotowego nie musi wywierać wpływu na ważność jego aktów przygotowawczych, ponieważ postępowanie mające na celu zastąpienie aktu, którego nieważność stwierdzono, może co do zasady zostać podjęte na nowo dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem.

W przypadku, w którym brak formalny zaistniał na ostatnim etapie poprzedzającym wydanie decyzji nakładającej karę na przedsiębiorstwo w związku z naruszeniem przez nie reguł konkurencji, stwierdzenie nieważności owej decyzji pozostaje bez wpływu na ważność środków przygotowujących wydanie tej decyzji poprzedzających etap, na którym brak ten został stwierdzony. Komisja wydając nową decyzję, której treść jest zasadniczo identyczna, i opartą na tych samych zarzutach, nie jest zatem zobowiązana do dokonania nowych czynności proceduralnych

W szczególności nie można jej czynić zarzutu z tego, że przed wydaniem nowej decyzji nie zorganizowała nowego przesłuchania danego przedsiębiorstwa, że nie dała mu możliwości ponownego przedstawienia jego argumentów lub skierowała do niego nowego pisma w sprawie przedstawienia zarzutów.

Jeśli chodzi o kwestie prawne mogące pojawić się przy stosowaniu art. 233 WE, takie jak te dotyczące upływu czasu, możliwości podjęcia postępowania na nowo, dostępu do akt, który jest związany z ponownym podjęciem postępowania, udziału funkcjonariusza ds. przesłuchań i komitetu doradczego, jak również ewentualnych następstw stosowania art. 20 rozporządzenia nr 17, kwestie te również nie wymagają przeprowadzenia ponownego przesłuchania, jeżeli nie zmieniają treści zarzutów. Podlegają one w odpowiednim przypadku jedynie późniejszej kontroli sądowej.

Ponadto, ponieważ nie jest konieczne przeprowadzenie ponownego przesłuchania także i udział funkcjonariusza ds. przesłuchań nie jest niezbędny. Z samej treści zadania powierzonego funkcjonariuszowi ds. przesłuchań wynika, że udział ten jest związany z przesłuchaniem przedsiębiorstw w kontekście możliwości wydania decyzji.

Ponadto skoro nowa decyzja nie zawiera zasadniczych zmian w porównaniu z decyzją, której nieważność została stwierdzona, Komisja, która nie ma obowiązku ponownego wysłuchania danego przedsiębiorstwa, nie jest też zobowiązana do zasięgnięcia nowej opinii komitetu doradczego ds. porozumień ograniczających konkurencję i pozycji dominującej.

Z tych samych przyczyn akta sprawy przedstawione kolegium komisarzy nie powinny w szczególności obejmować nowego sprawozdania funkcjonariusza ds. przesłuchań oraz nowego protokołu przeprowadzonych z komitetem doradczym.

(por. pkt 125-126, 134-135, 151, 153-154, 161-162, 168, 174)

6. Zasada kolegialności opiera się na równości członków Komisji w zakresie udziału w podejmowaniu decyzji i oznacza w szczególności, że są one poddawane pod wspólne obrady i że wszyscy członkowie kolegium ponoszą na płaszczyźnie politycznej zbiorową odpowiedzialność za wszystkie wydane decyzje. Poszanowaniem wspomnianej zasady, a zwłaszcza wymogiem, by decyzje były poddawane pod wspólne obrady, są bezwzględnie zainteresowane podmioty prawa, których dotyczą skutki prawne tych decyzji, w tym znaczeniu, że muszą one mieć pewność, iż owe decyzje zostały rzeczywiście przyjęte przez kolegium i odpowiadają w pełni jego woli. Dotyczy to w szczególności aktów nazwanych wyraźnie decyzjami, które Komisja wydaje w stosunku do przedsiębiorstw lub związków przedsiębiorstw, by zapewnić przestrzeganie reguł konkurencji, i których celem jest stwierdzenie naruszenia tych reguł, wydanie nakazów tym przedsiębiorstwom i nałożenie na nie kar pieniężnych.

Sama okoliczność, że zgodnie z komunikatem prasowym, którego autorem nie jest Komisja, jednej z agencji prasowych wspomina o oświadczeniu pozbawionym oficjalnego charakteru, dokonanym przez rzecznika Komisji wskazującym datę kiedy zostanie wydana decyzja w dziedzinie konkurencji oraz treść tej ostatniej nie wystarczy, by uznać, że Komisja naruszyła zasadę kolegialności. Ponieważ kolegium komisarzy nie jest w żaden sposób związane takim oświadczeniem może ono postanowić po przeprowadzeniu wspólnych obrad, że nie wyda omawianej decyzji.

(por. pkt 175-178)

7. Dla zapewnienia stabilności prawa i stosunków prawnych, jak też prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości istotne jest, aby or zeczenia sądowe, które stały się prawomocne po wyczerpaniu przysługujących środków odwoławczych lub po upływie przewidzianych dla tych środków terminów, były niepodważalne.

Powaga rzeczy osądzonej w odniesieniu do wyroku może stanowić przeszkodę w dopuszczalności skargi, jeśli poprzednia skarga, która doprowadziła do wydania rozpatrywanego wyroku, dotyczyła tych samych stron, miała taki sam przedmiot i była oparta na tej samej podstawie, przy czym warunki te muszą mieć charakter kumulatywny. Powaga rzeczy osądzonej dotyczy jedynie tych okoliczności faktycznych i prawnych, które zostały faktycznie lub w sposób konieczny rozstrzygnięte przez dane orzeczenie sądu.

(por. pkt 196-198)

8. Instytucja, która wydała akt, którego nieważność stwierdzono, jest zobowiązana jedynie w granicach tego, co jest do tego konieczne, do zapewnienia wykonania wyroku stwierdzającego nieważność. Postępowanie mające na celu zastąpienie takiego aktu, może zatem zostać podjęte na nowo dokładnie od tego momentu, w którym wystąpiła niezgodność z prawem.

Gdy stwierdza się nieważność decyzji Komisji nakładającej karę na przedsiębiorstwo w związku z naruszeniem przez nie reguł konkurencji, ze względu na to, iż została ona uwierzytelniona po podaniu jej do wiadomości, co stanowiło naruszenie istotnych wymogów proceduralnych w rozumieniu art. 230 WE, Komisja może podjąć na nowo swą analizę na etapie uwierzytelniania, bez konieczności badania tego, czy dotyczące rozpatrywanego rynku wnioski wyciągnięte przez nią przy wydawaniu pierwszej decyzji zachowują nadal aktualność w kontekście okoliczności faktycznych i prawnych zachodzących w momencie wydawania drugiej decyzji. Z uznania, że stwierdzenie istnienia pozycji dominującej wynika z przeprowadzonej analizy struktury rozpatrywanego rynku i stosunków konkurencyjnych istniejących na nim w momencie wydawania poszczególnych decyzji, nie wynika, że Komisja powinna każdorazowo przeprowadzać w momencie wydawania ponownej decyzji nową analizę rozpatrywanego rynku. W szczególności Komisja nie jest zobowiązana do przeprowadzania takiej analizy, ponieważ nie było to konieczne do zapewnienia wykonania wyroku stwierdzającego nieważność decyzji.

(por. pkt 243-245)

9. Pozycja dominująca, o której mowa w art. 82 WE, dotyczy sytuacji, w której przedsiębiorstwo posiada taką siłę ekonomiczną, która stwarza mu możność stawania na przeszkodzie utrzymaniu skutecznej konkurencji na danym rynku, pozwalając mu zachowywać się w sposób w znacznej mierze niezależny od jego konkurentów, klientów i wreszcie konsumentów. Taka pozycja – w odróżnieniu od pozycji monopolistycznej lub quasi‑monopolistycznej – nie wyklucza istnienia pewnej konkurencji, ale pozwala przedsiębiorstwu, które ją zajmuje, jeśli nie decydować o warunkach, w jakich owa konkurencja będzie się rozwijać, to przynajmniej wpływać w istotny sposób na te warunki, a w każdym razie pozwala mu zachowywać się w znacznej mierze bez konieczności uwzględniania tychże warunków, bez ponoszenia jednak negatywnych konsekwencji takiego zachowania.

Istnienie pozycji dominującej wynika zasadniczo z łącznego wystąpienia szeregu czynników, które – gdy są rozpatrywane z osobna – nie muszą mieć decydującego znaczenia. Badanie istnienia pozycji dominującej na danym rynku powinno polegać na zbadaniu najpierw struktury tego rynku, a następnie ? sytuacji konkurencyjnej na owym rynku.

Bardzo duże udziały w rynku stanowią same w sobie, poza wyjątkowymi okolicznościami, dowód istnienia pozycji dominującej. Posiadanie bardzo dużego udziału w rynku – w sytuacji gdy przedsiębiorstwa posiadające znacznie mniejsze udziały w rynku nie są w stanie szybko zaspokoić popytu ze strony podmiotów, które pragnęłyby odwrócić się od przedsiębiorstwa posiadającego największy udział w rynku – stawia bowiem przedsiębiorstwo, które posiada ów udział przez pewien czas, ze względu na wielkość produkcji i podaż, jakie ono reprezentuje, w pozycji siły, która czyni z tego przedsiębiorstwa nieuniknionego partnera handlowego i która chociażby z tego powodu zapewnia mu, przynajmniej przez względnie długie okresy, niezależność w działaniu typową dla pozycji dominującej.

Tak więc udział w rynku wynoszący 70–80% stanowi sam w sobie wyraźną wskazówkę co do istnienia pozycji dominującej. Także udział w rynku wynoszący 50% stanowi sam w sobie, poza wyjątkowymi okolicznościami, dowód istnienia pozycji dominującej.

(por. pkt 254-257)

10. System rabatów skutkujący wykluczeniem z rynku jest uważany za niezgodny z art. 82 WE, jeśli jest on stosowany przez przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą. Jest tak w wypadku rabatu lojalnościowego przyznawanego w zamian za zobowiązanie klienta do zaopatrywania się wyłącznie lub prawie wyłącznie u przedsiębiorstwa zajmującego pozycję dominującą. Rabat taki, poprzez przyznawanie korzyści finansowych, ma bowiem za cel zapobieżenie zaopatrywaniu się klientów u konkurencyjnych producentów. System rabatów skutkujący wykluczeniem z rynku jest uważany za niezgodny z art. 82 WE, jeśli jest on stosowany przez przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą. Ze względu na utrudnianie dostępu konkurentów do rynku zachowanie takiego przedsiębiorstwa może mieć skutki na przepływy handlowe oraz konkurencję na wspólnym rynku.

(por. pkt 296-297, 337)

11. Systemy rabatów ilościowych związanych wyłącznie z wielkością zakupów dokonywanych u przedsiębiorstwa zajmującego pozycję dominującą zazwyczaj są uważane za niewywołujące zakazanego przez art. 82 WE skutku wykluczającego. Jeżeli zwiększenie dostarczanych ilości pociąga za sobą obniżenie kosztów dostawcy, wtedy ma on prawo, poprzez zaoferowanie korzystniejszej ceny, przenieść to obniżenie kosztów na swego klienta. Rabaty ilościowe powinny być więc odzwierciedleniem zwiększonej efektywności i ekonomii skali osiągniętych przez przedsiębiorstwo zajmujące pozycję dominującą.

Z powyższego wynika, że system rabatowy, w ramach którego wysokość upustu wzrasta wraz z wielkością zakupów, nie narusza art. 82 WE, jeśli kryteria i warunki przyznawania rabatów nie wskazują na to, iż system ten nie opiera się na gospodarczo uzasadnionym świadczeniu wzajemnym, lecz ma za cel, tak jak rabat lojalnościowy i rabat celowy, zapobieżenie zaopatrywaniu się klientów u konkurencyjnych producentów.

Aby ustalić, czy stosowanie danego systemu rabatów ilościowych stanowi ewentualne nadużycie, należy najpierw ocenić wszystkie jego okoliczności, a w szczególności kryteria i warunki przyznawania rabatów, oraz zbadać, czy rabaty te nie mają za cel, poprzez przyznawanie korzyści, która nie opiera się na żadnym usprawiedliwiającym ją świadczeniu gospodarczym, pozbawienie nabywcy możliwości wyboru źródła zaopatrzenia bądź jej ograniczenia, zamknięcie konkurentom dostępu do rynku, stosowanie wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych czy wzmocnienie pozycji dominującej dzięki zakłóceniu konkurencji.

(por. pkt 298-300)

12. W przypadku przedsiębiorstwa mającego dominującą pozycję na rynku fakt związania nabywców – nawet na ich wniosek – obowiązkiem lub obietnicą zaopatrywania się wyłącznie w tym przedsiębiorstwie celem pokrycia całości lub znacznej części ich zapotrzebowania stanowi nadużywanie dominującej pozycji w rozumieniu art. 82 WE, bez względu na to, czy to zobowiązanie zostało zaciągnięte bez dodatkowych zastrzeżeń, czy też w zamian za przyznanie rabatu. To samo dotyczy sytuacji, w której to przedsiębiorstwo, nie nakładając na nabywców formalnego zobowiązania, stosuje bądź to na podstawie poprzednich umów z tymi nabywcami, bądź jednostronnie system rabatów lojalnościowych, czyli upustów związanych z warunkiem, że niezależnie od znacznej czy minimalnej wielkości jego zakupów, klient będzie zaopatrywał się celem pokrycia całości lub bardzo dużej części swojego zapotrzebowania wyłącznie u przedsiębiorstwa zajmującego pozycję dominującą. Takie zobowiązania w przedmiocie wyłącznej dostawy, bez względu na to, czy w zamian oferowany jest rabat i czy aby zachęcić nabywcę do kupowania wyłącznie od przedsiębiorstwa zajmującego pozycję dominującą, przyznawany jest rabat lojalnościowy, są sprzeczne z celem niezakłóconej konkurencji na wspólnym rynku, a to z tego względu, że nie opierają się na żadnym usprawiedliwiającym ten ciężar lub ten przywilej świadczeniu gospodarczym, lecz mają za cel pozbawienie nabywcy możliwości wyboru źródła zaopatrzenia bądź jego ograniczenie i zamknięcie innym producentom dostępu do rynku.

(por. pkt 315)

13. Przy określaniu kwoty grzywien za naruszenie prawa konkurencji Komisja powinna uwzględnić nie tylko wagę naruszenia i szczególne okoliczności danego przypadku, ale również kontekst naruszenia oraz zapewnić swym działaniom odstraszający skutek, przede wszystkim jeśli chodzi o naruszenia wyjątkowo szkodliwe dla realizacji celów Wspólnoty. Ponadto, gdy Komisja wydaje decyzje z poszanowaniem rozporządzenia nr 2988/74 dotyczącego okresów przedawnień w postępowaniach i wykonywaniu sankcji w obszarze konkurencji, nie można jej zarzucać zwłoki w wydaniu omawianej decyzji. W takich okolicznościach nie można uchylić grzywny nałożonej decyzją wydaną po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji, ze względu na upływ czasu między wydaniem owych dwóch decyzji.

(por. pkt 354-355)

14. Gdy, ze względu na uchybienia proceduralne, stwierdza się nieważność decyzji Komisji w dziedzinie konkurencji, Komisja ma prawo wydać nową decyzję, nie wszczynając nowego postępowania administracyjnego. Ze względu na to, że treść nowej jest niemal identyczna z treścią poprzedniej decyzji i że obie mają takie samo uzasadnienie, nowa decyzja podlega w kwestii ustalania wysokości grzywny przepisom obowiązującym w chwili wydania poprzedniej decyzji. W istocie Komisja podejmuje postępowanie na nowo od momentu, w którym doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, i wydaje nową decyzję, nie dokonując ponownej oceny danej sprawy pod kątem przepisów, które w czasie wydania pierwszej decyzji nie istniały.

(por. pkt 366-368)

15. Dlatego aby ocenić wagę przypisywanego przedsiębiorstwu naruszenia reguł konkurencji w celu określenia proporcjonalnej do niego kwoty grzywny, Komisja może wziąć pod uwagę szczególnie długi czas trwania określonych naruszeń, liczbę i różnorodność naruszeń, które dotyczyły wszystkich lub prawie wszystkich produktów danego przedsiębiorstwa, a wśród których część miała miejsce we wszystkich państwach członkowskich, szczególną wagę naruszeń wynikających ze spójnej i celowej polityki zmierzającej za pomocą różnorodnych praktyk wykluczających w stosunku do konkurentów i poprzez politykę zwiększającą lojalność klientów do sztucznego utrzymania lub wzmocnienia pozycji dominującej przedsiębiorstwa na rynkach, gdzie konkurencja już i tak była ograniczona, skutki nadużyć szczególnie szkodliwych z punktu widzenia konkurencji i korzyści odniesione przez przedsiębiorstwo dzięki popełnionym naruszeniom.

Komisja może zakwalifikować jako szczególnie poważne praktyki przedsiębiorstwa mającego pozycję dominującą, które przyznając klientom rabaty w odniesieniu do wyrażonej w tonach dodatkowej wielkości sprzedaży oraz zawierając z nimi porozumienia zwiększające ich lojalność, zamyka przez długi czas możliwości prowadzenia sprzedaży przez wszystkich swych konkurentów, i wyrządza trwałą szkodę w strukturze rynku na niekorzyść konsumentów.

(por. pkt 370, 372, 374)

16. Analiza wagi popełnionego naruszenia powinna uwzględniać ewentualny powrót do naruszenia. Pojęcie powrotu do naruszenia – tak jak jest ono rozumiane w niektórych krajowych porządkach prawnych – oznacza, że osoba popełnia nowe naruszenia po ukaraniu jej za naruszenia podobne. Wytyczne w sprawie metody ustalania grzywien nakładanych na mocy art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 17 oraz art. 65 ust. 5 traktatu EWWiS ustanawiają podobny przepis, powołując się na „naruszenie tego samego typu”. W konsekwencji Komisja nie może przyjąć, że zachodzi okoliczność obciążająca ze względu na powrót do naruszenia wobec przedsiębiorstwa, które nadużywa swojej pozycji dominującej jaką posiada na rynkach w rozumieniu art 82 WE, ze względu na wcześniejsze zmowy dotyczące art. 81 WE a zatem praktyki znacząco odmienne od tych, które naruszają art. 82 WE.

(por. pkt 377-381)

17. W obszarze konkurencji, gdy przedsiębiorstwo ponosi koszty w celu ustanowienia gwarancji zapłaty grzywny nałożonej w decyzji, której nieważność następnie stwierdził sąd wspólnotowy, oraz w celu wykazania, że owa decyzja była niezgodna z prawem, Komisja nie jest zobowiązana do uwzględnienia wspomnianych kosztów przy określaniu kwoty grzywny w decyzji wydanej w konsekwencji wyroku stwierdzającego nieważność, ponieważ przedsiębiorstwo może zażądać ich zwrotu w ramach skargi o odszkodowanie.

(por. pkt 383)

18. Do uznania naruszenia traktatowych reguł konkurencji za popełnione umyślnie nie jest konieczne, by przedsiębiorstwo miało świadomość naruszenia ustanowionego w tych regułach zakazu, lecz wystarczy, że nie mogło ono nie wiedzieć, iż kwestionowane postępowanie miało za cel lub skutek ograniczenie konkurencji na wspólnym rynku.

(por. pkt 412)

19. Okoliczności dotyczące przedmiotu zachowania mogą mieć większe znaczenie przy ustalaniu wysokości grzywny niż okoliczności dotyczące skutków tego zachowania.

(por. pkt 435)

20. Skoro wysokość nałożonej kary z tytułu naruszenia wspólnotowych zasad konkurencji ma być proporcjonalna do czasu trwania naruszenia i innych czynników mogących wpływać na ocenę wagi naruszenia, wśród których występują korzyści, które przedsiębiorstwo, na które nałożono grzywnę, mogło czerpać ze swoich praktyk, to fakt, że przedsiębiorstwo nie osiągnęło w związku z naruszeniem żadnego zysku, nie może stanowić przeszkody w nałożeniu na nie grzywny, gdyż w przeciwnym wypadku grzywna utraciłaby swój charakter odstraszający. Wynika z tego, że Komisja w celu określenia wysokości grzywien nie jest zobowiązana do uwzględnienia braku odniesionych z danego naruszenia korzyści. Ponadto, brak związanej z naruszeniem korzyści finansowej nie może zostać uznany za okoliczność łagodzącą.

(por. pkt 443)

21. Komisja przy ocenie wagi naruszenia może przyjąć jego tajny charakter za okoliczność obciążającą przy ocenie wagi naruszenia art. 81 WE i art. 82 WE. Nie można tym niemniej wyciągać z tego faktu wniosku, że brak tajnego charakteru stanowi okoliczność łagodzącą.

(por. pkt 446-447)