Sprawa C-44/08

Akavan Erityisalojen Keskusliitto AEK ry i in.

przeciwko

Fujitsu Siemens Computers Oy

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Korkein oikeus)

„Postępowanie prejudycjalne — Dyrektywa 98/59/WE — Zbliżanie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych — Artykuł 2 — Ochrona pracowników — Informowanie pracowników i przeprowadzanie z nimi konsultacji — Grupy przedsiębiorstw — Spółka dominująca — Spółka zależna”

Opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego przedstawiona w dniu 22 kwietnia 2009 r. I ‐ 8166

Wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 10 września 2009 r. I ‐ 8188

Streszczenie wyroku

Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy 98/59 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych należy interpretować w ten sposób, że podjęcie w ramach grupy przedsiębiorstw decyzji strategicznych lub wprowadzenie zmian w działalności, które zmuszają pracodawcę do rozważenia lub zaplanowania zwolnień grupowych, powoduje powstanie ciążącego na pracodawcy obowiązku przeprowadzenia konsultacji z przedstawicielami pracowników. Z art. 2 ust. 2 akapit pierwszy wynika bowiem, że takie konsultacje winny obejmować między innymi sposoby i możliwości uniknięcia zamierzonych zwolnień grupowych lub ograniczenia liczby dotkniętych nimi pracowników. Tymczasem konsultacje, które rozpoczynałyby się po podjęciu decyzji, w wyniku której zwolnienia grupowe stałyby się konieczne, nie mogłyby już obejmować rozpatrzenia możliwych do wyobrażenia sposobów uniknięcia tych zwolnień. (por. pkt 47, 49; pkt 1 sentencji)

Powstanie po stronie pracodawcy obowiązku rozpoczęcia konsultacji w przedmiocie zamierzonych zwolnień grupowych nie jest zależne od tego, czy jest on już w stanie w stanie dostarczyć przedstawicielom pracowników wszystkich informacji wymaganych przez art. 2 ust. 3 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy 98/59 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych. Rozpoczęcie konsultacji nie może zależeć od tego, czy pracodawca jest w stanie dostarczyć przedstawicielom pracowników wszystkich informacji wskazanych we wspomnianym przepisie. W istocie logika tego przepisu tkwi w założeniu, że pracodawca dostarcza przedstawicielom pracowników istotnych informacji przez cały czas trwania konsultacji. W tym względzie konieczne jest nieco bardziej elastyczne podejście, ponieważ informacje te mogą stać się dostępne w różnych momentach procesu konsultacji, w związku z czym pracodawca ma możliwość i obowiązek gromadzenia ich w toku tego procesu. (por. pkt 53–55; pkt 2 sentencji)

Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy 98/59 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych w związku z art. 2 ust. 4 akapit pierwszy tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że w przypadku grupy przedsiębiorstw składającej się ze spółki dominującej i co najmniej jednej spółki zależnej obowiązek przeprowadzenia konsultacji z przedstawicielami pracowników powstaje po stronie spółki zależnej będącej pracodawcą dopiero z chwilą wskazania konkretnej spółki zależnej, w której mogą zostać przeprowadzone zwolnienia grupowe. W istocie konsultacje z przedstawicielami pracowników mogą zostać podjęte dopiero po określeniu przedsiębiorstwa, w którym mogą zostać dokonane zwolnienia grupowe. Jeżeli spółka dominująca danej grupy przedsiębiorstw podejmie decyzję mogącą wpłynąć na zatrudnienie w ramach tej grupy, to do spółki zależnej, której pracownicy mogą zostać dotknięci zwolnieniami grupowymi, jako pracodawcy, należy podjęcie konsultacji z przedstawicielami pracowników. A zatem rozpoczęcie tych konsultacji nie jest możliwe, dopóki ta spółka zależna nie zostanie wskazana. (por. pkt 63, 65; pkt 3 sentencji)