6

Okoliczności faktyczne leżące u podstaw sporu są przedstawione w pkt 4–16 zaskarżonego wyroku następująco: „4 Skarżącym jest konsorcjum, w którego skład wchodzą państwo włoskie, Regione Campania, Provincia di Napoli oraz szereg gmin. Posiada on osobowość prawną prawa publicznego. Został utworzony w drodze włoskiej ustawy no 578 z dnia 29 lipca 1971 r. w celu zachowania i rewaloryzacji zespołów architektonicznych składających się z wybudowanych w XVIII wieku willi wezuwiańskich wraz z przyległościami (parki, ogrody i zabudowania pomocnicze). 5 Zgodnie z dostarczonymi przez skarżącą informacjami, niekwestionowanymi przez Komisję, w 1986 r. państwo włoskie zwróciło się do tej instytucji, na wniosek skarżącego, o przyznanie pomocy EFRR w celu przeprowadzenia inwestycji infrastrukturalnej mającej za przedmiot zintegrowany system rewaloryzacji dolnego parku willi Favorita, ogrodu willi Ruggiero i zespołu architektonicznego willi Campolieto. Pierwsza z tych willi wezuwiańskich należy do państwa włoskiego. Dwie pozostałe są własnością skarżącego. 6 Decyzją C (86) 2029/120 z dnia 18 grudnia 1986 r., skierowaną do Republiki Włoskiej, Komisja przyznała pomoc finansową z EFRR (nr 86/05/04/054) w wysokości maksymalnej 7,5 mld lirów włoskich (ITL), do wysokości 50% wydatków kwalifikujących się do dofinansowania, na inwestycję infrastrukturalną dotyczącą wspomnianego systemu rewaloryzacji w celach turystycznych willi Campolieto, Favorita i Ruggiero (zwaną dalej »decyzją o przyznaniu pomocy«). 7 W decyzji tej skarżący wymieniany jest jednocześnie jako beneficjent pomocy (motyw trzeci i art. 3) i jako podmiot odpowiedzialny za wniosek i za realizację przedsięwzięcia (załącznik do decyzji). Zgodnie z harmonogramem w załączniku do tej decyzji okres kwalifikowania się do dofinansowania wydatków związanych z realizacją tego przedsięwzięcia rozpoczynał się w styczniu 1987 r. i kończył w czerwcu 1990 r. Zgodnie z art. 4 wspomnianej decyzji Komisja mogła zmniejszyć lub cofnąć pomoc EFRR w przypadku naruszenia warunków określonych w tej decyzji, w tym warunków dotyczących harmonogramu realizacji przedsięwzięcia. Przewidziano, że w takim wypadku Komisja może zażądać zwrotu w całości lub części pomocy wypłaconej już »beneficjentowi decyzji«. Zmniejszenie, cofnięcie lub żądanie zwrotu było dopuszczone wyłącznie po »umożliwieniu beneficjentowi przedstawienia jego uwag w terminie wyznaczonym w tym celu przez Komisję« (art. 4). 8 W wykonaniu tej decyzji i na wniosek władz włoskich wypłacono dwie zaliczki w wysokości 3 mld ITL każda w 1988 r. i 1990 r. 9 Pismem z dnia 29 marca 1995 r. państwo włoskie zwróciło się o przedłużenie terminu na złożenie wniosków o płatność końcową, wyznaczonego na dzień 31 marca 1995 r. w art. 12 rozporządzenia nr 4254/88, informując, że prace zostały zawieszone ze względu na »różnego rodzaju postępowania sądowe« lub »spory z osobami wywłaszczonymi«. 10 Pismem z dnia 15 lutego 2000 r. władze włoskie przypomniały, że zwróciły się o przedłużenie wspomnianego terminu. Ponadto wniosły o możliwie szybką wypłatę nowej zaliczki, podnosząc, że kwota poniesionych do tej pory wydatków była znacznie wyższa od wypłaconych już zaliczek. Na poparcie swoich wniosków przekazały Komisji sprawozdanie z dnia 16 czerwca 1999 r., sporządzone na podstawie kontroli przedsięwzięcia przeprowadzonej z ich inicjatywy. Sprawozdanie to zawierało następujące informacje: »data zakończenia płatności« z tytułu prac dotyczących willi Campolieto: 1994 r.; »data zakończenia prac (faktyczna)« w willi Ruggiero: 1994 r.; i »data zakończenia prac (faktyczna)«»[pierwszego] etapu« prac dotyczących willi Favorita: 1993 r. W rubryce zatytułowanej »Powody prawne zawieszenia« w sprawozdaniu tym podano w odniesieniu do willi Campolieto, że »nie ma tam problemów prawnych«. W odniesieniu do willi Ruggiero w sprawozdaniu była informacja o »procedurze usunięcia z ogrodu osób go zajmujących«. Jeżeli chodzi o zakończenie prac dotyczących willi Favorita, wspomniano o »uzyskaniu ostatecznej koncesji państwowej i usunięciu nielegalnych mieszkańców oraz kontenerów dla ofiar trzęsienia ziemi«. Poza tym w sprawozdaniu tym wskazano, że ewentualny brak wypłaty pomocy wspólnotowej »mógłby spowodować, że [skarżący] miałby poważne trudności finansowe, w przypadku gdyby nie znalazł ona kompensacji z innych zewnętrznych źródeł finansowania (na przykład ewentualnego włączenia przedsięwzięcia do [wspólnotowych ram wsparcia] Campania 94/99), zważywszy że [skarżący] nie dyspon[ował] własnymi zasobami, które mogłyby zastąpić wspomniane zasoby«. 11 Pismem z dnia 8 marca 2001 r. władze włoskie złożyły wniosek o wypłatę salda. 12 Pismem z dnia 12 października 2001 r. Komisja powiadomiła władze włoskie o propozycji zamknięcia pomocy finansowej EFRR. Stwierdziwszy, że z przekazanych jej akt nie wynikało, że okoliczności wspomniane w sprawozdaniu z dnia 16 czerwca 1999 r. (zob. pkt 10 powyżej) doprowadziły do postępowań sądowych, wskazała w tym piśmie, że w braku powodów prawnych w rozumieniu art. 12 rozporządzenia nr 4254/88 pomoc finansowa została zamknięta na podstawie wniosku o płatność z dnia 9 kwietnia 1990 r., biorąc pod uwagę, że stanowił on ostatni wniosek o płatność przesłany przed dniem 31 marca 1995 r. Komisja wyjaśniła, że zgłoszone wydatki zostały uznane za kwalifikujące się do dofinansowania w wysokości 2,8 mld ITL, wobec czego pomoc należna z EFRR wynosiła 1,4 mld ITL. W konsekwencji ustaliła ona wysokość kwoty do odzyskania na 4,6 mld ITL i przewidziała anulowanie salda wynoszącego 1,5 mld ITL. Ponadto wskazała, co nastepuje: »Ze względu na to, że zamknięcie pomocy może mieć skutki finansowe dla beneficjenta lub beneficjentów końcowych, wzywam Państwa formalnie do czuwania nad tym, aby byli oni należycie poinformowani i mieli możliwość przedstawienia swojego stanowiska odnośnie do obciążających ich dowodów, na których oparta jest kwestionowana decyzja. Z góry dziękuję za przekazanie nam odnoszących się do tego informacji«. Poza tym Komisja wezwała władze włoskie do przekazania uwag w terminie dwóch miesięcy w przypadku niezgody z ich strony na tę propozycję zamknięcia. 13 Pismem z dnia 21 listopada 2001 r. władze włoskie odpowiedziały, że »skutki finansowe [odzyskania części dwóch pierwszych transz pomocy w wysokości 4,6 mld ITL] dla budżetu beneficjenta końcowego […] [okazały] się bardzo istotne, biorąc pod uwagę, że wykorzystał on zasoby wypłacone już przez Komisję w celu pełnej realizacji przewidzianych prac, w przekonaniu, że wniosek […] o przedłużenie terminów [na złożenie wniosków o płatność końcową] zostanie rozpatrzony pozytywnie«. W tym kontekście wskazały one, że ze sprawozdania z dnia 16 czerwca 1999 r. wynika, że realizacja przedsięwzięcia była podzielona na trzy części funkcjonalne, z których tylko jedna, dotycząca zakończenia prac w willi Favorita, doznała opóźnień w realizacji, i w odniesieniu do nich władze włoskie zwróciły się o zawieszenie terminu na złożenie wniosku o płatność końcową. Wydatki dotyczące dwóch pierwszych części prac, dotyczących willi Campolieto i Ruggiero, które wyniosły 7996087050 ITL, zostały poniesione przed dniem 31 marca 1995 r. i nie były przedmiotem specjalnych wniosków o przedłużenie terminów. 14 Pismem z dnia 13 marca 2002 r. Komisja powiadomiła władze włoskie o swej ostatecznej decyzji o zamknięciu wspomnianej pomocy finansowej na podstawie ostatniego zgłoszenia wydatków przesłanego jej przed dniem 31 marca 1995 r., zgodnie z tym, co wskazała w propozycji zamknięcia z dnia 12 października 2001 r. [decyzja D (2002) 810111, zwana dalej »zaskarżoną decyzją«]. Decyzja ta została przesłana skarżącej przez władze włoskie faksem z dnia 9 kwietnia 2002 r. 15 W zaskarżonej decyzji Komisja stwierdziła, że »nie otrzymała uwag beneficjenta końcowego«. Ponadto podkreśliła ona, że władze włoskie nie kwestionowały odmowy uznania przez nią, iż okoliczności wskazane w sprawozdaniu z dnia 16 czerwca 1999 r. (zob. pkt 12 powyżej) stanowiły »powody prawne« w rozumieniu art. 12 rozporządzenia nr 4254/88. Poza tym uzasadniła oddalenie ich wniosku o dopuszczenie wydatków dotyczących dwóch części prac (willa Campolieto i willa Ruggiero), poniesionych przed dniem 31 marca 1995 r., lecz zgłoszonych po tym dniu, podnosząc, że wniosek o przedłużenie terminu złożony przez te władze pismem z dnia 29 marca 1995 r. dotyczył salda pomocy finansowej (1,5 mld ITL) w całości. W tym wniosku o przedłużenie terminu nie wyjaśniono bowiem, iż dotyczył on jedynie określonej części prac, jak twierdzą władze włoskie w piśmie z dnia 21 listopada 2001 r. 16 W tej samej decyzji Komisja zaznaczyła w końcu, że »ani [zaskarżona] decyzja, ani żaden przepis prawa wspólnotowego nie uniemożliwiają państwu członkowskiemu podjęcia decyzji o nieodzyskiwaniu kwot wypłaconych już z jego własnej inicjatywy«. Poza tym wezwała »formalnie« władze włoskie do przekazania tej informacji beneficjentowi końcowemu zaskarżonej decyzji pismem poleconym z potwierdzeniem odbioru. W tym kontekście stwierdziła, że »ze względu na to, iż [zaskarżona] decyzja może dotyczyć bezpośrednio i indywidualnie beneficjenta końcowego, może on wnieść skargę do Sądu w terminie dwóch miesięcy, przedłożonym o [dziesięć] dni ze względu na odległość«”.