Keywords

Summary



Keywords

1. Skarga o stwierdzenie nieważności – Akty podlegające zaskarżeniu – Pojęcie – Akty wywołujące wiążące skutki prawne – Decyzja Rady i państw członkowskich zezwalająca na podpisanie i tymczasowe stosowanie umowy międzynarodowej mieszanej – Włączenie

(art. 263 akapit drugi TFUE; decyzja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich 2011/708)

2. Skarga o stwierdzenie nieważności – Prawo państw członkowskich, Parlamentu, Rady i Komisji do wniesienia skargi – Dopuszczalność nieuzależniona od wykazania interesu prawnego

(art. 263 akapit drugi TFUE)

3. Umowy międzynarodowe – Kompetencje Unii i państw członkowskich – Wspólna decyzja Rady i państw członkowskich w sprawie podpisanie w imieniu Unii umowy mieszanej i jej tymczasowego stosowania na poziomie krajowym – Niedopuszczalność – Obowiązek przestrzegania podziału kompetencji i zasad proceduralnych oraz sposobu głosowania przewidzianych w traktacie

(art. 13 ust. 2 TUE; art. 218 ust. 2, 5, 8 TFUE; decyzja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich 2011/708)

4. Skarga o stwierdzenie nieważności – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Ograniczenie przez Trybunał – Utrzymanie w mocy skutków zaskarżonego aktu do czasu wydania nowego w rozsądnym terminie – Uzasadnienie oparte na pewności prawa

(art. 264 akapit drugi TFUE; decyzja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich 2011/708)

Summary

1. Skarga o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE powinna być dostępna w stosunku do wszystkich przepisów przyjmowanych przez instytucje Unii, niezależnie od ich charakteru lub formy, pod warunkiem że wywołują one skutki prawne. Należy uznać za akt Rady mogący być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności decyzja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich dotycząca podpisania umowy o przystąpieniu państwa trzeciego do umowy międzynarodowej zawartej przez Unię i umowy dodatkowej w imieniu Unii, a także w sprawie tymczasowego stosowania tych umów przez Unię, z jednej strony, oraz przez państwa członkowskie, z drugiej strony, w związku z tym Rada uczestniczyła w decyzjach wydanych w przedmiocie wszystkich tych kwestii.

(por. pkt 14, 15, 17)

2. Zobacz tekst orzeczenia.

(por. pkt 18)

3. Zgodnie z art. 13 ust. 2 TUE, każda instytucja powinna działać w granicach uprawnień przyznanych jej na mocy traktatów, zgodnie z procedurami, na warunkach i w celach w nich określonych. W tym względzie zasady dotyczące wyrażenia woli przez instytucje Unii zostały ustalone przez traktaty i nie pozostają w dyspozycji ani państw członkowskich ani samych instytucji.

Co się tyczy decyzji zezwalającej na podpisanie umowy między Unią a państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi i w danym przypadku, jej tymczasowego stosowania przez Unię zgodnie z art. 218 ust. 5 TFUE, ponieważ decyzja winna być przyjęta przez Radę, żadna kompetencja nie jest przyznana państwom członkowskim. W związku z powyższym należy stwierdzić nieważność decyzji Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zezwalającej na podpisanie w imieniu Unii umowy mieszanej i przewidującej jej tymczasowe stosowanie, która to decyzja w rzeczywistości łączy dwa odmienne akty, to znaczy, po pierwsze, akt dotyczący podpisania umów w imieniu Unii oraz ich tymczasowego stosowania przez Unię, oraz, po drugie akt dotyczący tymczasowego stosowania tych umów przez państwa członkowskie, przy czym niemożliwe jest odróżnienie, który akt odzwierciedla wolę Rady, a który przekłada się na wolę państw członkowskich. Dokonujące tego Rada wzięła udział jako instytucja Unii w przyjęciu aktu dotyczącego tymczasowego stosowania tych umów przez państwa członkowskie, podczas gdy taki akt, w pierwszej kolejności należy do prawa wewnętrznego każdego z tych państw, a dopiero później do prawa międzynarodowego. Ponadto biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 218 ust. 8 TFUE Rada w imieniu Unii powinna podejmować decyzję większością kwalifikowaną, dwa odmienne akty ujęte we wspomnianej decyzji nie mogą zgodnie z prawem zostać przyjęte w ramach jednej procedury. Tymczasem, akt dotyczący tymczasowego stosowania umowy mieszanej przez państwa członkowskie oznacza konsensus przedstawicieli tych państw, a tym samym ich jednomyślną zgodę.

Ponadto o ile istotnie, w dziedzinie umów mieszanych, istotne jest zapewnienie ścisłej współpracy pomiędzy państwami członkowskimi i instytucjami Unii zarówno w procesie negocjacji i zawarcia umowy, jak również w wykonaniu przyjętych zobowiązań, o tyle zasada ta nie może jednak uzasadniać zwolnienia Rady od przestrzegania zasad proceduralnych oraz sposobu głosowania przewidzianych w art. 218 TFUE.

(por. pkt 41, 42, 44, 48–50, 52, 54, 55)

4. Skutki zaskarżonego aktu w ramach skargi do Trybunału Sprawiedliwości mogą zostać utrzymane w mocy ze względów pewności prawa, a w szczególności wówczas, gdy bezpośrednie skutki stwierdzenia nieważności tego aktu wywoływałyby poważne negatywne konsekwencje, oraz gdy zgodność z prawem tego aktu jest kwestionowana nie ze względu na jego cel lub przedmiot, lecz ze względu braku właściwości jego autora lub ze względu na naruszenie istotnych wymogów formalnych.

Jest tak w wypadku decyzji 2011/708 w sprawie podpisania w imieniu Unii i tymczasowego stosowania Umowy o transporcie lotniczym między Stanami Zjednoczonymi Ameryki, z jednej strony, Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z drugiej strony, Islandią, z trzeciej strony, i Królestwem Norwegii, z czwartej strony, której stwierdzenie nieważności ze skutkiem natychmiastowym mogłoby wywołać poważne konsekwencje dla stosunków Unii z odnośnymi państwami trzecimi, a także dla podmiotów gospodarczych, którzy prowadzą działalność na rynku transportu lotniczego i którzy mogliby korzystać z tymczasowego stosowania wspomnianych umów.

(por. pkt 60, 61)