WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ (druga izba)

z dnia 13 grudnia 2012 r.

Sprawa F‑42/11

Stephanie Honnefelder

przeciwko

Komisji Europejskiej

Służba publiczna – Konkurs otwarty – Stwierdzenie nieważności decyzji komisji konkursowej – Powaga rzeczy osądzonej – Zasada legalności – Zarzut niezgodności z prawem decyzji o ponownym przeprowadzeniu konkursu otwartego

Przedmiot: Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy jego art. 106a, w której S. Honnefelder żąda stwierdzenia nieważności decyzji komisji konkursowej konkursu otwartego EPSO/AD/26/05 z dnia 11 lutego 2011 r. o nieumieszczeniu jej nazwiska na liście rezerwy kadrowej.

Orzeczenie: Skarga zostaje oddalona. Skarżąca pokrywa dwie trzecie własnych kosztów. Komisja pokrywa własne koszty oraz zostaje obciążona jedną trzecią kosztów poniesionych przez S. Honnefelder.

Streszczenie

1. Skargi urzędników – Skarga na akt niekorzystny, wydany w trakcie postępowania rekrutacyjnego – Zarzut dotyczący nieprawidłowości wcześniejszego aktu niekorzystnego wydanego w tym samym postępowaniu – Dopuszczalność – Przesłanki

(regulamin pracowniczy, art. 91)

2. Skargi urzędników – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Obowiązek podjęcia działań zapewniających wykonanie wyroku – Zakres – Uwzględnienie zarówno uzasadnienia, jak i sentencji wyroku – Stwierdzenie nieważności decyzji komisji konkursowej o nieumieszczeniu nazwiska kandydata na liście rezerwy kadrowej – Ponowne rozpoczęcie konkursu dla samego tylko skarżącego – Sposoby właściwego wykonania

(art. 266 TFUE; regulamin pracowniczy, art. 27)

3. Urzędnicy – Skargi urzędników – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Obowiązek podjęcia działań zapewniających wykonanie wyroku – Uznanie administracyjne – Możliwość nawiązania dialogu z ofiarą

(art. 266 TFUE)

4. Urzędnicy – Pozaumowna odpowiedzialność instytucji – Uchybienie obowiązkowi informowania – Zawinione działanie administracji nieprowadzące do stwierdzenia nieważności aktu

1. Skarżący może w ramach skargi na decyzję indywidualną w sprawie odrzucenia jego kandydatury powoływać się na nieprawidłowości w zakresie zasad organizacji konkursu i nie można postawić mu zarzutu, że nie złożył w terminie zażalenia, czy nie wniósł w terminie skargi na decyzję określającą zasady organizacji konkursu.

Żaden przepis regulaminu pracowniczego nie stanowi bowiem, że skarżący, który przejawia wolę podważenia w drodze zarzutu zgodności z prawem aktu administracji powinien złożyć zażalenie konkretnie na ten akt, nawet mimo że skarga spełnia przesłanki dopuszczalności. Ponadto zarzut niezgodności z prawem nie jest niedopuszczalny z tego tylko względu, że nie został uprzednio podniesiony w zażaleniu.

(zob. pkt 34, 37)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa C‑448/93 P Komisja przeciwko Noonan, 11 sierpnia 1995 r., pkt 17–19

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑60/92 Noonan przeciwko Komisji, 16 września 1993 r., pkt 21

Sąd do spraw Służby Publicznej: F‑45/07 Mandt przeciwko Parlamentowi, 1 lipca 2010 r., pkt 121

2. W następstwie wydania wyroku stwierdzającego nieważność aktu zainteresowana instytucja jest zobowiązana, na podstawie art. 266 TFUE, podjąć działania konieczne dla wyeliminowania skutków stwierdzonej niezgodności z prawem, co w przypadku aktu, który już został wykonany, oznacza przywrócenie w sytuacji prawnej skarżącego stanu sprzed wydania aktu.

Instytucja powinna w celu zastosowania się do spoczywającego na niej na mocy art. 266 TFUE obowiązku przyjąć konkretne środki mogące wyeliminować niezgodność z prawem popełnioną względem danej osoby. Tym samym nie może ona powoływać się na trudności praktyczne, jakie mogłyby powstać w związku z przywróceniem w sytuacji prawnej skarżącego stanu sprzed wydania aktu, którego nieważność została stwierdzona celem zwolnienia się z tego obowiązku. Jedynie pomocniczo, w sytuacji gdy wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność napotyka na poważne przeszkody, dana instytucja może wywiązać się z obowiązku poprzez wydanie decyzji, która może zapewnić słuszne zadośćuczynienie niekorzyści wynikających dla zainteresowanego z decyzji, której nieważność została stwierdzona.

W tym względzie, o ile do danej instytucji należy określenie, jakich środków wymaga wykonanie wyroku Sądu stwierdzającego nieważność, o tyle przysługujące jej uznanie jest ograniczone koniecznością poszanowania sentencji i uzasadnienia wyroku, który zobowiązana jest wykonać, jak również poszanowania przepisów prawa Unii. Tym samym pozwana instytucja powinna przede wszystkim uniknąć tego, by przyjęte środki nie były dotknięte takimi samymi nieprawidłowościami jak ustalone w wyroku stwierdzającym nieważność.

Jednakże, w odniesieniu do konkursu otwartego, zorganizowanego celem utworzenia rezerwy kadrowej administracja może poszukiwać słusznego rozwiązania w konkretnym wypadku kandydata wykluczonego niezgodnie z prawem. Tym samym w sytuacji, gdy mamy do czynienia z konkursem otwartym zorganizowanym celem utworzenia rezerwy kadrowej, w ramach którego egzaminy były dotknięte wadą, prawa kandydata są właściwie chronione wówczas, gdy organ powołujący postanowi o ponownym rozpoczęciu względem niego konkursu, mającego na celu utworzenie listy rezerwy kadrowej, ponieważ takie ponowne rozpoczęcie konkursu powoduje przywrócenie takiego stanu, jaki miał miejsce przed zajściem negatywnie ocenionych przez sąd okoliczności. Natomiast nie można przyjąć rozwiązania polegającego na wpisaniu nazwiska skarżącego na listę rezerwy kadrowej konkursu bez ponownego złożenia przez niego dotkniętego wadą egzaminu, gdyż naruszałoby to nie tylko zasadę równego traktowania, zasadę obiektywizmu w wypadku ogłoszenia o konkursie, ale również art. 27 regulaminu pracowniczego.

(zob. pkt 44–46, 49, 52)

Odesłanie:

Trybunał: sprawa 144/82 Detti przeciwko Trybunałowi Sprawiedliwości, 14 lipca 1983 r., pkt 33; sprawa C‑242/90 P Komisja przeciwko Albaniemu i in., 6 lipca 1993 r., pkt 13

Sąd Pierwszej Instancji: sprawa T‑84/91 Meskens przeciwko Parlamentowi, 8 października 1992 r., pkt 78; sprawa T‑91/95 De Nil i Impens przeciwko Radzie, 26 czerwca 1996 r., pkt 34; sprawa T‑372/00 Campolargo przeciwko Komisji, 23 kwietnia 2002 r., pkt 109 i przytoczone tam orzecznictwo; sprawa T‑119/99 Hoyer przeciwko Komisji, 5 grudnia 2002 r., pkt 37; sprawa T‑283/03 Recalde Langarica przeciwko Komisji, 13 września 2005 r., pkt 50, 51

Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑15/05 Andres i in. przeciwko EBC, 24 czerwca 2008 r., pkt 132 i przytoczone tam orzecznictwo

3. Ponieważ administracja podejmuje działania jednostronnie, do niej należy określenie, jakich środków wymaga wykonanie wyroku stwierdzającego nieważność. W związku z tym administracja ma możliwość, a nie obowiązek, nawiązania dialogu z osobą, która stała się ofiarą niezgodnego z prawem działania celem zawarcia ugody zapewniającej tej osobie słuszne odszkodowanie.

(zob. pkt 53)

Odesłanie:

Sąd Pierwszej Instancji: ww. sprawa Meskens przeciwko Parlamentowi, pkt 80; ww. sprawa De Nil i Impens przeciwko Radzie, pkt 34

4. Argument czyniący zarzut administracji, że ta uchybiła swemu obowiązkowi informowania, o ile jest zasadny, nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności podważanego aktu, lecz wyłącznie do powstania pozaumownej odpowiedzialności administracji z tytułu zawinionego działania.

(zob. pkt 62)

Odesłanie:

Sąd do spraw Służby Publicznej: sprawa F‑83/05 Ezerniece Liljeberg i in. przeciwko Komisji, 9 grudnia 2010 r., pkt 105 i nast.