Podstawą prawną decyzji, w której Komisja stwierdza, po wygaśnięciu traktatu EWWiS, że dane przedsiębiorstwo naruszyło art. 65 ust. 1 EWWiS, i nakłada na niego grzywnę, jest w odniesieniu do stwierdzenia naruszenia art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 traktatu, a w odniesieniu do nałożenia grzywny art. 23 ust. 2 tego rozporządzenia, z wykluczeniem art. 65 EWWiS. Taka decyzja może ponadto odwołać się do art. 65 ust. 1 EWWiS, czyli przepisu materialnego adresowanego do przedsiębiorstw i związków przedsiębiorstw, zakazującego określonych zachowań o charakterze antykonkurencyjnym. Może ona również odwołać się do możliwości zastosowania art. 65 ust. 5 EWWiS, w ramach dyskusji na temat zasady lex mitior w celu uzasadnienia zastosowania tego postanowienia, a nie art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003 do obliczenia kwoty grzywny.

Ciągłość wspólnotowego porządku prawnego i celów przyświecających jego funkcjonowaniu wymaga więc, aby z powodu tego, że zastępuje ona Europejską Wspólnotę Węgla i Stali i w ramach własnego systemu proceduralnego Wspólnota Europejska zapewniła w odniesieniu do sytuacji powstałych pod rządami traktatu EWWiS poszanowanie praw i obowiązków spoczywających eo tempore zarówno na państwach członkowskich, jak i na jednostkach na mocy traktatu EWWiS i jego przepisów wykonawczych. Wymóg ten narzuca się tym bardziej, że zakłócenie konkurencji wynikające z nieprzestrzegania uregulowań z zakresu karteli przedsiębiorstw może pod rządami traktatu WE rozszerzyć swoje skutki w czasie na okres po wygaśnięciu traktatu EWWiS.

O ile zastąpienie ram prawnych traktatu EWWiS przez traktat WE spowodowało od dnia 24 lipca 2002 r. zmianę mających zastosowanie podstaw prawnych, procedur i przepisów materialnoprawnych, o tyle zmiana ta wpisuje się w kontekst jedności i ciągłości wspólnotowego porządku prawnego oraz jego celów. W tym zakresie, wprowadzenie i utrzymanie systemu wolnej konkurencji, w ramach którego zapewnione są normalne warunki konkurencji i który zresztą leży u podstaw uregulowań w zakresie karteli przedsiębiorstw, stanowi jeden z istotnych celów zarówno traktatu WE, jak i traktatu EWWiS. W tym kontekście, chociaż uregulowania zawarte w traktatach EWWiS i WE odnoszące się do dziedziny karteli przedsiębiorstw różnią się w pewnym stopniu, pojęcia porozumienia i uzgodnionych praktyk, o których mowa w art. 65 ust. 1 EWWiS, odpowiadają pojęciom porozumienia i uzgodnionych praktyk w rozumieniu art. 81 WE i te dwa postanowienia były interpretowane w ten sam sposób przez sąd wspólnotowy. W konsekwencji dążenie do celu w postaci osiągnięcia niezakłóconej konkurencji w sektorach początkowo podlegających wspólnemu rynkowi węgla i stali nie jest przerwane z powodu wygaśnięcia traktatu EWWIS, ponieważ cel ten został postawiony również w ramach traktatu WE przez tę samą instytucję, Komisję, władzę administracyjną odpowiedzialną za wprowadzanie w życie i rozwój polityki konkurencji w ogólnym interesie Wspólnoty.

Ponadto, w odniesieniu do przepisów materialnych, ponieważ decyzja dotyczy sytuacji prawnej ostatecznie powstałej przed wygaśnięciem traktatu EWWiS, ze względu na brak mocy wstecznej materialnego prawa konkurencji mającego zastosowanie od dnia 24 lipca 2002 r., art. 65 ust. 1 EWWiS stanowi przepis materialny mający zastosowanie, zważywszy że z samego charakteru zasady lex generalis traktatu WE w stosunku do traktatu EWWiS, potwierdzonej w art. 305 WE, wynika, że system szczególny traktatu EWWiS i jego przepisów wykonawczych jest, na podstawie zasady lex specialis derogat legi generali, jedynym systemem mającym zastosowanie do sytuacji powstałych przed dniem

Artykuł 23 rozporządzenia nr 1/2003, który upoważnia Komisję do nakładania grzywien na przedsiębiorstwa i związki przedsiębiorstw, które naruszyły art. 81 WE i 82 WE, nie ustanawia przepisu materialnego, którego celem z definicji nie jest dostarczenie podstawy prawnej dla działań Komisji.

Jeśli chodzi o decyzję Komisji wydaną po wygaśnięciu traktatu EWWiS na podstawie art. 7 ust. 1 i art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 traktatu w następstwie postępowania przeprowadzonego zgodnie z tym rozporządzeniem, z uwagi na to, iż przepisy dotyczące podstawy prawnej i procedury stosowanej do chwili wydania decyzji wchodziły w zakres przepisów proceduralnych, regułami mającymi zastosowanie są reguły zawarte w rozporządzeniu nr 1/2003.

Jeżeli — po stwierdzeniu częściowej nieważności decyzji nakładającej na dane przedsiębiorstwo sankcje za naruszenie wspólnotowych reguł konkurencji na takiej podstawie, iż, chociaż Komisja ma wyjątkowo prawo przypisania danemu przedsiębiorstwu, z uwagi na złożone przez niego w tym względzie oświadczenie, odpowiedzialności za zachowanie zarzucane innemu przedsiębiorstwu, nie przestrzega ona jego prawa do obrony, nie umożliwiając mu przedstawienia jego uwag w przedmiocie wspomnianego zachowania – do sądu wspólnotowego wniesiono w ramach drugiej skargi o orzeczenie o zgodności z prawem aktu zastępującego decyzję, której częściową nieważność stwierdzono, to kwestia prawna dotycząca ważności wspomnianego o świadczenia jako podstawy prawnej przypisania działań drugiego przedsiębiorstwa pierwszemu z przedsiębiorstw została już rozpatrzona i ostatecznie rozstrzygnięta przez sąd wspólnotowy i jest zatem objęta powagą rzeczy osądzonej, bez względu na fakt, że druga skarga dotyczy aktu, który różni się pod względem formalnym od pierwszej decyzji.

Zasada non bis in idem, podstawowa zasada prawa wspólnotowego, potwierdzona także w art. 4 ust. 1 protokołu nr 7 do europejskiej konwencji praw człowieka, zakazuje w zakresie konkurencji, aby przedsiębiorstwo zostało ponownie skazane lub aby ponownie prowadzono wobec niego postępowanie ze względu na zachowanie o charakterze antykonkurencyjnym, za które zostało ono ukarane lub w odniesieniu do którego uznano na podstawie wcześniejszej decyzji, od której nie przysługuje już odwołanie, że nie jest ono za nie odpowiedzialne. Zastosowanie zasady non bis in idem podlega trzem wymogom: identyczności okoliczności faktycznych, identyczności podmiotu, który popełnił naruszenia, oraz identyczności chronionego interesu prawnego.

W przypadku gdy sąd wspólnotowy uznaje, iż z uwagi na oświadczenie przedsiębiorstwa o przejęciu odpowiedzialności za noszące znamiona naruszenia zachowanie innego przedsiębiorstwa Komisja ma wyjątkowo prawo przypisania pierwszemu z przedsiębiorstw odpowiedzialność za zachowanie drugiego z nich, i następnie powoławszy się na uchybienie proceduralne prowadzące do naruszenia prawa do obrony pierwszego z przedsiębiorstw, stwierdza nieważność decyzji w zakresie, w jakim przypisuje ona mu odpowiedzialność za naruszenie popełnione przez drugie przedsiębiorstwo, w konsekwencji obniża jego grzywnę o kwotę, jaka została na niego nałożona z tytułu naruszenia popełnionego przez drugie przedsiębiorstwo, oraz ustala pewną kwotę grzywny nałożonej na pierwsze przedsiębiorstwo za jego własne antykonkurencyjne zachowanie, to zgodnie z art. 233 WE zadaniem Komisji jest usunięcie niezgodności z prawem stwierdzonej przez sąd wspólnotowy. Komisja jest zatem uprawniona do wydania decyzji, której jedynym celem jest, po usunięciu uchybienia proceduralnego, przypisanie pierwszemu z przedsiębiorstw, na podstawie wspomnianego oświadczenia, odpowiedzialności za naruszenie reguł konkurencji popełnione przez drugie przedsiębiorstwo, i w konsekwencji nałożenia na nie grzywny. Taka decyzja nie stanowi w żadnym przypadku drugiej sankcji za noszące znamiona naruszenia zachowanie pierwszego z przedsiębiorstw już w sposób ostateczny ukaranego w pierwszej decyzji.

Poza tym przejęcie odpowiedzialności w drodze omawianego oświadczenia nie powoduje sprowadzenia dwóch naruszeń popełnionych przez rozpatrywane przedsiębiorstwa do jednego naruszenia. Ponadto ponieważ decyzja dotyczy na nowo i wyłącznie antykonkurencyjnych działań drugiego z przedsiębiorstw, taka decyzja nie narusza także zasady non bis idem. Wreszcie zasada non bis in idem nie sprzeciwia się sama w sobie ponownemu wszczęciu postępowania dotyczącego tego samego zachowania antykonkurencyjnego, w przypadku gdy stwierdzono nieważność pierwszej decyzji ze względów formalnych, nie orzekając co do istoty zarzucanych czynów, ponieważ decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności nie oznacza wtedy „uniewinnienia” w rozumieniu, jakie zostało nadane temu terminowi w sprawach karnych. W takim przypadku sankcje nałożone w nowej decyzji nie są dodawane do sankcji nałożonych w decyzji, której nieważność stwierdzono, ale je zastępują.

(por. pkt 141, 178, 179, 183–190)