50

Jeżeli chodzi o ulgę podatkową, którą EDF została objęta w 1997 r., Komisja uznała, co następuje: „84. Ponieważ ustawa [nr 97-1026] stanowi, że EDF była uważana za właściciela RAG od 1956 roku, należy sprawdzić, czy ustawa ta nie implikuje przeniesienia praw własności do RAG. 85. Według informacji przedłożonych przez władze francuskie EDF może rozsądnie być uważana za właściciela RAG od sporządzenia pierwszych dokumentacji przetargowych w roku 1956. Wniosek ten opiera się na następujących elementach: cechy charakterystyczne różnych rodzajów umów koncesyjnych w prawie francuskim; szczególne cechy koncesji początkowej przyznanej EDF, która nie zawierała precyzyjnej klauzuli o cesji powrotnej [zwrotnym przeniesieniu własności]; procedura nabycia przedmiotowych aktywów, od których EDF musiało uiścić opłatę podobną do odszkodowania za wywłaszczenie, oraz warunki finansowania, utrzymania i rozwoju RAG na koszt EDF. W konsekwencji Komisja uważa, że »wyjaśnienie« w sprawie praw własności do [»uregulowanie« statusu własnościowego] RAG, dokonane ustawą [nr 97-1026] nie zawiera samo w sobie elementu pomocy państwa. 86. Następnie należy przeanalizować, czy ustawa [nr 97-1026] wyciągnęła wszelkie konsekwencje skarbowe [podatkowe] tego »wyjaśnienia« [»uregulowania«] oraz — przy założeniu, że stan faktyczny nie byłby taki — czy nie było korzyści o charakterze podatkowym dla EDF. 87. W latach 1987–1996 EDF utworzyła przez zwolnienie z podatku [bez opodatkowania] rezerwy z tytułu odnowienia [na odtworzenie RAG]. W związku z ustawą [nr 97-1026], uznającą EDF za właściciela RAG od 1956 r., rezerwy te stały się bezprzedmiotowe i w konsekwencji powinny były być przeklasyfikowane do innych pozycji bilansu. 88. Pismo ministra gospodarki, ustalające konsekwencje podatkowe restrukturyzacji bilansu EDF, wykazuje, że niewykorzystane rezerwy na odnowienie [odtworzenie] RAG zostały opodatkowane przez władze francuskie podatkiem od spółek [dochodowym od osób prawnych] według stawki 41,66%, obowiązującej w roku 1997. 89. Natomiast zgodnie z art. 4 ustawy [nr 97-1026] część tych rezerw — prawa udzielającego koncesji — w wysokości 14,119 miliarda FRF, odpowiadająca już zrealizowanym operacjom odnawiania [odtwarzania], została przeklasyfikowana na dotacje kapitałowe bez opodatkowania podatkiem od spółek [dochodowym od osób prawnych]. Władze francuskie [same] przyznają, że ta operacja nie była zgodna z prawem. W notatce Dyrekcji Generalnej ds. Podatków z dnia 9 kwietnia 2002 r. przesłanej Komisji władze francuskie wskazują, że »prawa udzielającego koncesji związane z RAG stanowią niesłuszny dług [nienależne świadczenie], którego wcielenie w kapitał zwolniło z opodatkowania w sposób nieuzasadniony [które poprzez zaksięgowanie na kapitał zostało w sposób nieuzasadniony zwolnione z opodatkowania]« oraz że »rezerwa ta winna była być, przed wcieleniem [zaksięgowaniem] jej w kapitał, przeniesiona z pasywów przedsiębiorstwa, gdzie figurowała niesłusznie, do rachunku [pozycji reprezentującej kapitał własny] netto, co skutkowałoby dodatnią zmianą [wartości] aktywów netto podlegającą opodatkowaniu zgodnie z art. 38-2« powszechnego kodeksu podatkowego. Władze francuskie stwierdzają, że »ulga podatkowa uzyskana w ten sposób [w 1997 r. przez EDF] może być oszacowana na 5,88 miliarda franków (14,119 × 41,66%)«, tj. 888,89 miliona EUR. 90. Komisja stwierdza z jednej strony, że zgodnie z opinią [CNC] korekty błędów winny być księgowane w wyniku roku gospodarczego, w trakcie którego zostały stwierdzone. Z drugiej strony Komisja uważa, że jeśli niewykorzystane rezerwy utworzone przez zwolnienie z podatku [bez opodatkowania] na kwotę 38,5 miliarda FRF zostały opodatkowane podatkiem od spółek [dochodowym od osób prawnych] według stawki 41,66% w 1997 r., to nie istnieje żaden obiektywny powód, by nie opodatkować pozostałej części rezerw utworzonych przez zwolnienie z podatku [utworzonych bez opodatkowania rezerw] według tej samej stawki. 91. Komisja uważa, że prawa udzielającego koncesji powinny były być opodatkowane w tym samym czasie i według tej samej stawki, jak pozostałe rezerwy księgowe utworzone bez opodatkowania. Oznacza to, że 14,119 miliarda FRF stanowiących prawa udzielającego koncesji powinno było być dodane do 38,5 miliarda FRF niewykorzystanych rezerw w celu opodatkowania według stawki 41,66% stosowanej przy restrukturyzacji bilansu EDF przez władze francuskie. Nie płacąc całości podatku dochodowego od osób prawnych podczas restrukturyzacji bilansu, EDF zaoszczędziła 888,89 miliona EUR. 92. Komisja uważa, że w roku 1997 udzielona została pomoc [pomoc zostałą udzielona w 1997 r.], ponieważ kwota 14,119 miliarda FRF stanowiła w tym czasie dług wobec państwa, zapisany w bilansie jako prawa udzielającego koncesji, których państwo zaniechało [z którego państwo zwolniło EDF] w drodze ustawy [nr 97-1026]. 93. Władze francuskie przyznają że, nawet w przypadku braku dotacji na rezerw[y] na odnowienie [odtworzenie] RAG, EDF nie byłaby w stanie zapłacić podatku od spółek [dochodowego od osób prawnych] w latach 1987–1996 z powodu deficytowych przeniesień na nowy rachunek [nierozliczonych strat podatkowych]. Komisja uważa, że argument ten nie jest trafny, ponieważ korzyść [ulga] podatkowa powstała w roku 1997, a nie w latach poprzednich. Poza tym Komisja zauważa, że przy braku dotacji na rezerwy deficytowe przeniesienia na nowy rachunek [w przypadku nieutworzenia rezerw nierozliczone straty podatkowe] stopniowo zniknęłyby w latach 1987–1996, a więc w roku 1997 kwota podatku należnego od EDF byłaby wyraźnie wyższa. 94. Władze francuskie uważają również, że jeżeli utworzenie rezerw na odnowienie [odtworzenie] RAG okazało [wiązało] się korzyścią, to korzyść tę należałoby uznać za unieważnioną [zneutralizowaną] przez wzrost podatku od spółek [dochodowego od osób prawnych] w roku 1997. Komisja może tylko odrzucić ten argument. Jak właśnie wykazała i jak same władze francuskie wskazują w ich nocie z dnia 9 kwietnia 2002 r., o ile niewykorzystane rezerwy na odnowienie [odtworzenie] zostały normalnie opodatkowane, to prawa udzielającego koncesji zostały przeklasyfikowane na dotacje kapitałowe bez opodatkowywania ich podatkiem od spółek [dochodowym od osób prawnych]. Podatek zapłacony przez EDF w roku 1997 jest więc niższy od normalnie należnego podatku. 95. Władze francuskie twierdzą ponadto, że restrukturyzacja księgowa w roku 1997 jest równoważna uzupełniającej dotacji na kapitał w kwocie równowartej częściowemu zwolnieniu z podatku. Według nich jest to więc inwestycja, a nie pomoc. Władze francuskie przyznają również, że w okresie 1987–1996 EDF przekazało łącznie państwu sumę wyższą od podatku od spółek [dochodowego od osób prawnych], jaki zapłaciłaby spółka prawa handlowego, a który nie stanowiłby rezerw na odnowienie [która nie utworzyłaby rezerwy na odtworzenie] RAG, i spółka ta wypłaciłaby swojemu udziałowcowi dywidendę w wysokości 37,5% zysku netto po opodatkowaniu. 96. Komisja może jedynie odrzucić te argumenty, przypominając, że prywatny inwestor może działać [zasada prywatnego inwestora ma zastosowanie] wyłącznie w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, a nie w ramach wykonywania świadczeń [uprawnień] regulacyjnych. Organ władzy publicznej nie może powoływać argumentu ewentualnych zysków ekonomicznych, jakie mógłby osiągnąć jako właściciel przedsiębiorstwa, do uzasadnienia pomocy przyznanej w sposób dyskrecjonalny dzięki prerogatywom, jakimi dysponuje jako organ władzy skarbowej względem tego przedsiębiorstwa. 97. W rzeczywistości jeśli państwo członkowskie może, oprócz sprawowania swojej funkcji [władzy] publicznej działać jako udziałowiec, to nie powinno ono łączyć swoich funkcji państwa sprawującego władzę publiczną i państwa — udziałowca. Zezwolenie państwom członkowskim na wykorzystywanie ich prerogatyw władzy publicznej do działania na korzyść ich inwestycji w przedsiębiorstwa działające na rynkach otwartych na konkurencję pozbawiłoby jakiegokolwiek skutku wspólnotowe zasady w dziedzinie pomocy państwa. Ponadto jeśli ze względu na swój art. 295 traktat jest neutralny względem właściciela [w kwestiach własności] kapitału, to tym bardziej [nie zmienia to faktu,] że przedsiębiorstwa państwowe winny podlegać tym samym zasadom, co przedsiębiorstwa prywatne. Otóż nie byłoby równości traktowania między przedsiębiorstwami państwowymi a prywatnymi, jeśli państwo wykorzystywałoby swoje prerogatywy władzy publicznej na korzyść przedsiębiorstw, których jest udziałowcem. 98. Władze francuskie twierdzą, że stawka podatku od spółek [dochodowego od osób prawnych], jaka winna była być zastosowana podczas restrukturyzacji bilansu EDF, to stawka obowiązująca w roku 1996, a nie w 1997. Jak wskazano wcześniej, Komisja zauważa z jednej strony, że [CNC] uważa, że błędy księgowe winny być skorygowane w roku gospodarczym, w trakcie którego zostały stwierdzone. Ponieważ rezerwy na odnowienie [odtworzenie] RAG stały się bezprzedmiotowe w związku z ustawą [nr 97-1026], to właśnie w roku gospodarczym 1997 powinny one były być przeklasyfikowane, a więc i opodatkowane podatkiem od spółek [dochodowym od osób prawnych] według stawki obowiązującej w tym roku gospodarczym. Z drugiej strony Komisja stwierdza, że same władze francuskie zastosowały stawkę podatku od spółek [dochodowego od osób prawnych] obowiązującą w roku 1997 do części rezerw, która została opodatkowana. 99. Niezapłacenie przez EDF w roku 1997 kwoty 888,89 miliona EUR podatku stanowi więc korzyść dla grupy. EDF mogła wykorzystać równowartość niezapłacenia [niezapłaconego] podatku na wzmocnienie swojego kapitału bez konieczności sięgania po finansowanie zewnętrzne. Korzyść jest więc [siłą rzeczy] selektywna, ponieważ niezapłacenie podatku od spółek [dochodowego od osób prawnych] od części tych rezerw księgowych stanowi wyjątek w traktowaniu podatkowym normalnie stosowanym przy tego rodzaju operacji. Fakt, że korzyść została przyznana EDF specjalnym aktem ustawodawczym — ustawą [nr 97-1026], świadczy o jej wyjątkowym i wykraczającym poza normy charakterze. […] 154. Na podstawie powyższych stwierdzeń Komisja stwierdza, że analizowana pomoc stanowi pomoc operacyjną, której celem było wzmocnienie konkurencyjnej pozycji EDF względem konkurentów. Jest więc ona niezgodna z zasadami wspólnego rynku. 155. Komisja stwierdza wreszcie, że przeciwnie do oświadczenia władz francuskich zasada przedawnienia nie ma zastosowania w analizowanym przypadku. EDF oczywiście utworzyło rezerwy księgowe przez zwolnienie z podatku w latach 1987–1996 [w latach 1987–1996 utworzyło co prawda rezerwy księgowe bez opodatkowania]. Należy jednak zauważyć z jednej strony, że zdaniem [CNC] korekty błędów księgowych, które ze względu na swoją naturę dotyczą księgowania operacji już dokonanych, winny być księgowane w wyniku roku gospodarczego, w którego trakcie zostały stwierdzone, a z drugiej strony, że ustawa, która stanowi, że prawa udzielającego koncesji są przeklasyfikowane na dotacje kapitałowe bez opodatkowania podatkiem od spółek [dochodowym od osób prawnych], nosi datę 10 listopada 1997 r. Korzyść podatkowa powstała więc w roku 1997, a przedawnienie nie ma zastosowania do nowej pomocy przekazanej w tej dacie”.