Keywords

Summary



Keywords

1. Polityka społeczna – Zbliżanie ustawodawstw – Przejęcia przedsiębiorstw – Ochrona praw pracowniczych – Dyrektywa 2001/23 – Zbywający – Pojęcie

(dyrektywa Rady 2001/23, art. 2 ust. 1 lit. a))

2. Pytania prejudycjalne – Wykładnia – Skutki w czasie wyroków dokonujących wykładni – Skutek wsteczny – Granice – Pewność prawa – Swobodna ocena dokonywana przez Trybunał

(art. 267 TFUE)

Summary

1. W wypadku przejęcia – w rozumieniu dyrektywy 2001/23 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów – przedsiębiorstwa należącego do grupy przez przedsiębiorstwo spoza tej grupy, za „zbywającego” w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy można także uznać przedsiębiorstwo należące do grupy, do którego pracownicy byli delegowani na stałe, nie mając jednak zawartej z tym przedsiębiorstwem umowy o pracę, niezależnie od tego, że w ramach tej grupy istnieje przedsiębiorstwo, z którym wzmiankowani pracownicy byli związani taką umową o pracę.

W istocie ustanowiony w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/23 wymóg istnienia w chwili przejęcia albo umowy o pracę, albo – na zasadzie alternatywy, a co za tym idzie, na zasadzie równoważności – stosunku pracy, pozwala przyjąć, że w zamierzeniu unijnego ustawodawcy dla potrzeb objęcia pracowników ochroną wynikającą z dyrektywy 2001/23 nie zawsze wymaga się istnienia więzi umownej pomiędzy pracownikiem a zbywającym. Z drugiej strony z dyrektywy 2001/23 nie wynika, by relacja pomiędzy umową o pracę a stosunkiem pracy została ukształtowana na zasadzie pomocniczości i by wobec tego, w razie wielości pracodawców, należało systematycznie przyznawać większe znaczenie pracodawcy umownemu. Gdy przejęcie przedsiębiorstwa w rozumieniu dyrektywy 2001/23 zakłada w szczególności zmianę osoby prawnej lub fizycznej odpowiedzialnej za działalność gospodarczą przejmowanej jednostki, która to osoba, ze względu na prowadzoną działalność, wstępuje w stosunki pracy z pracownikami tej jednostki, w pewnych wypadkach także pomimo braku stosunków umownych z nimi, pracodawca umowny, który nie jest jednak odpowiedzialny za działalność gospodarczą przejmowanej jednostki gospodarczej, nie może w sposób systematyczny mieć pierwszeństwa – dla potrzeb ustalania osoby zbywającego – przed pracodawcą bezumownym, który jest za tę działalność gospodarczą odpowiedzialny.

(por. pkt 24, 25, 28, 29, 32; sentencja)

2. W ramach wykonywania kompetencji przyznanej mu w art. 267 TFUE jedynie w wyjątkowych przypadkach Trybunał, stosując ogólną zasadę pewności prawa leżącą u podstaw unijnego porządku prawnego, może uznać, że należy ograniczyć ze skutkiem dla wszystkich zainteresowanych możliwość powoływania się na zinterpretowany przez niego przepis celem podważenia stosunków prawnych nawiązanych w dobrej wierze. Aby tego rodzaju ograniczenie mogło mieć miejsce, winny zostać spełnione dwie istotne przesłanki, mianowicie dobra wiara zainteresowanych i ryzyko poważnych konsekwencji. W tym względzie gdy żadna skonkretyzowana okoliczność, która mogłaby pozwalać na ustalenie istnienia niebezpieczeństwa wystąpienia poważnych konsekwencji związanych z licznymi pozwami, w wyniku wyroku Trybunału w sprawie wykładni dyrektywy 2001/23 w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów, przeciwko przedsiębiorstwom, które uczestniczyły w przejęciach objętych zakresem owej dyrektywy, nie została wskazana Trybunałowi, nie ma potrzeby ograniczania w czasie skutków takiego wyroku. Ponadto okoliczność, iż przedsiębiorstwo, które brało udział w takim przejęciu, wypłaciło już odprawę pracownikom, którzy zaczęli pracować dla przedsiębiorstwa przejmującego jest w każdym razie bez znaczenia.

(por. pkt 36, 38, 40)