Sprawa C-377/07

Finanzamt Speyer-Germersheim

przeciwko

STEKO Industriemontage GmbH

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesfinanzhof)

„Podatek dochodowy od osób prawnych — Przepisy przejściowe — Odliczenie utraconej wartości udziałów lub akcji posiadanych w spółkach niebędących rezydentami”

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 22 stycznia 2009 r. I ‐ 302

Streszczenie wyroku

Swobodny przepływ kapitału – Ograniczenia – Przepisy podatkowe – Podatek dochodowy od osób prawnych

(art. 56 WE)

W okolicznościach, w których spółka kapitałowa będąca rezydentem ma w innej spółce kapitałowej pakiet udziałów lub akcji mniejszy niż 10% i odczuwa zmniejszenie zysków w wyniku częściowej amortyzacji udziałów w tej ostatniej spółce, art. 56 WE należy interpretować w taki sposób, że stoi on na przeszkodzie temu, aby zakaz odliczania zmniejszenia zysku związanego z takimi udziałami lub akcjami wchodził w życie wcześniej w stosunku do udziałów lub akcji w spółce niebędącej rezydentem aniżeli w stosunku do udziałów lub akcji w spółce będącej rezydentem.

W istocie takie odmienne traktowanie zależnie od miejsca zainwestowania kapitału może zniechęcić akcjonariusza do zainwestowania kapitału w spółce z siedzibą w innym państwie członkowskim, jak również wywołać skutek ograniczający względem spółek z siedzibą w innych państwach, ustanawiając dla nich przeszkodę w gromadzeniu kapitału w danym państwie członkowskim. Ponadto znajomość okoliczności, że możliwość zmniejszenia kwoty zysków podlegających opodatkowaniu przez częściową amortyzację wygaśnie wcześniej dla udziału lub akcji w spółce niebędącej rezydentem niż dla akcji lub udziału w spółce będącej rezydentem może zniechęcić daną spółkę do zachowania udziałów lub akcji w spółce niebędącej rezydentem oraz zachęcić ją do szybszego wyzbycia się ich niż udziałów lub akcji w spółkach będących rezydentami. Nie ma tu znaczenia, że odmienne traktowanie miało miejsce jedynie przez pewien okres, ponieważ okoliczność ta sama w sobie nie wyklucza, by odmienne traktowanie wywoływało istotne skutki i by w związku z tym przeszkoda dla swobodnego przepływu kapitału była realna.

Jeśli chodzi o istniejącą możliwość odliczenia przez spółkę będącą rezydentem od jej przychodów podlegających opodatkowaniu zmniejszenia zysków wynikającego z częściowej amortyzacji jej udziałów lub akcji, zależnie od tego, czy posiada się je w spółce będącej rezydentem, czy też nie, odmienne traktowanie nie opiera się na obiektywnej różnicy sytuacji.

Taka różnica w traktowaniu nie jest uzasadniona zakresem swobody, jaki mają jakoby państwa członkowskie w celu organizacji reżimu przejściowego w celu zapewnienia zgodności krajowego systemu podatku dochodowego od osób prawnych z prawem wspólnotowym oraz zniesienie ewentualnej dyskryminacji. W istocie zakres tej swobody jest w każdym przypadku ograniczony koniecznością poszanowania podstawowych zasad, a w szczególności zasady swobodnego przepływu kapitału. Nawet jeśli taki reżim przejściowy można tłumaczyć uzasadnionymi względami zapewnienia łagodnego przejścia od starego do nowego systemu, a zatem nawet jeżeli istnieją argumenty pozwalające wytłumaczyć przyczynę, dla której nowy reżim został wprowadzony później dla spółek mających udziały lub akcje w spółkach niebędących rezydentami, to argumenty te nie mogą uzasadnić wskazanego odmiennego traktowania na niekorzyść spółek mających udziały lub akcje w spółkach niebędących rezydentami.

To odmienne traktowanie nie jest także uzasadnione potrzebą zagwarantowania spójności systemu podatkowego, ponieważ okoliczność, iż następnie byłoby możliwe uzyskanie zwolnienia zysków kapitałowych osiągniętych w związku ze zbyciem, zakładając, że osiągnięto wystarczający poziom zysku, nie stanowi motywu spójności podatkowej, który mógłby uzasadniać odmowę bezpośredniego odliczenia strat poniesionych przez spółki posiadające swoje udziały lub akcje w spółkach niebędących rezydentami.

W odniesieniu do konieczności zapewnienia skutecznych kontroli podatkowych taki nadrzędny wzgląd interesu ogólnego jest w każdym wypadku pozbawiony znaczenia, gdy utrata wartości akcji lub udziałów posiadanych w spółkach niebędących rezydentami jest skutkiem spadku kursów giełdowych.

(por. pkt 27–29, 35, 49, 50, 54–56; sentencja)