WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ

UNII EUROPEJSKIEJ (druga izba)

z dnia 21 października 2015 r.

AQ

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Służba publiczna — Urzędnicy — Rozporządzenie nr 45/2001 — Przetwarzanie danych osobowych uzyskanych do celów prywatnych — Dochodzenie administracyjne — Postępowanie dyscyplinarne — Prawo do obrony — Obowiązek uzasadnienia — Kara dyscyplinarna — Proporcjonalność”

Przedmiot:

Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy jego art. 106a, w której AQ żąda, po pierwsze, stwierdzenia nieważności decyzji organu powołującego Komisji Europejskiej z dnia 19 marca 2014 r. oddalającej jego zażalenie oraz w razie potrzeby decyzji z dnia 6 września 2013 r. o nałożeniu na skarżącego kary dyscyplinarnej w postaci nagany, a po drugie, zasądzenia od Komisji na jego rzeczy kwoty 5000 EUR oszacowanej ex æquo et bono tytułem odszkodowania.

Orzeczenie:

Skarga zostaje oddalona. AQ pokrywa własne koszty i zostaje obciążony kosztami poniesionymi przez Komisję Europejską.

Streszczenie

Urzędnicy — Obowiązek staranności ciążący na administracji — Obowiązek zwracania się do urzędnika w języku, którym włada on bardzo dobrze — Zakres

Choć na mocy obowiązku staranności instytucje powinny zwracać się do urzędnika w języku, którym włada on bardzo dobrze, z art. 41 ust. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej nie można wywodzić, że jakakolwiek decyzja skierowana przez instytucję Unii do jej urzędnika musi zostać sporządzona w wybranym przez niego języku. Wskazane przepisy mają bowiem zastosowanie w relacjach instytucji z ich pracownikami jedynie wówczas, gdy ci ostatni zwracają się do instytucji z pismem, występując w charakterze obywatela Unii, a nie w charakterze urzędnika lub pracownika. Urzędnik nie może więc powoływać się skutecznie na powyższe postanowienie, jeżeli w trakcie dochodzenia administracyjnego i postępowania dyscyplinarnego miał możliwość wyrażania się w preferowanym przez siebie języku i miał dość długi termin na to, by zwrócić się o wysłuchanie w innym języku w czasie postępowania dyscyplinarnego. Nie ma także miejsca naruszenie art. 6 ust. 3 lit. a) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który stanowi w szczególności, że każdy oskarżony ma prawo do otrzymania informacji w języku dla niego zrozumiałym o istocie i przyczynie skierowanego przeciwko niemu oskarżenia, gdyż przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sprawach karnych. (zob. pkt 58, 61, 62) Odesłanie Trybunał, wyrok z dnia 8 maja 2008 r., Weiss und Partner,C‑14/07, EU:C:2008:264, pkt 57 Sąd do spraw Służby Publicznej, postanowienia z dnia 7 października 2009 r.: Marcuccio/Komisja, F‑122/07, EU:F:2009:134, pkt 63, 65; Marcuccio/Komisja, F‑3/08, EU:F:2009:135, pkt 31, 33

Z art. 2 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, który zawiera odesłanie do art. 1 tego załącznika, wynika, że w trakcie dochodzenia administracyjnego zainteresowanego należy informować o tym, że go ono dotyczy, o ile nie zagraża to temu dochodzeniu. Organ powołujący nie narusza art. 2 załącznika IX do regulaminu pracowniczego ani prawa do obrony urzędnika w ramach dochodzenia administracyjnego, jeżeli urzędnika informuje się o wszczęciu tego dochodzenia oraz otrzymuje on sprawozdanie z dochodzenia, co wykracza poza obowiązek, który nakłada na organ powołujący art. 2 załącznika IX do regulaminu pracowniczego, przewidujący jedynie doręczenie zainteresowanemu wniosków ze sprawozdania z dochodzenia administracyjnego. Ponadto dopiero na zakończenie dochodzenia administracyjnego zainteresowany może wystąpić o dokumenty bezpośrednio związane z wysuwanymi wobec niego zarzutami. (zob. pkt 67–71)

Wprawdzie art. 3 załącznika IX do regulaminu pracowniczego wymaga, by organ powołujący przekazał danemu urzędnikowi wszystkie dokumenty sprawy przed wysłuchaniem go, zanim podejmie decyzję o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, niemniej dając dostęp do akt osobie, której te akta dotyczą, organ administracji zobowiązany jest również na mocy art. 41 ust. 2 lit. b) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do poszanowania uzasadnionego interesu w zachowaniu poufności. Skoro prowadzący dochodzenie udostępnili objętemu dochodzeniem urzędnikowi na początku dochodzenia administracyjnego dotyczące go informacje zawarte w wiadomości elektronicznej wysłanej przez innego urzędnika do Biura Dochodzeń i Postępowań Dyscyplinarnych Komisji, przekazanie tej wiadomości elektronicznej dopiero po wysłuchaniu urzędnika nie mogło naruszyć jego prawa do obrony. (zob. pkt 73, 79, 80)

Artykuł 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz rozporządzenie nr 45/2001 o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy Unii i o swobodnym przepływie takich danych, przyznające osobom prawnie chronione uprawnienia, mają zastosowanie do przetwarzania danych osobowych, między innymi przez instytucje Unii podczas wykonywania czynności, które w całości lub częściowo wchodzą w zakres prawa Unii. Właśnie w tych ramach art. 49 rozporządzenia nr 45/2001 przewiduje stosowanie kar dyscyplinarnych wobec urzędników i pracowników w razie uchybienia obowiązkom ciążącym na nich na mocy tego rozporządzenia, czy to umyślnie, czy to przez zaniedbanie. Urzędnik podający się za „odbiorcę” danych osobowych w rozumieniu rozporządzenia nr 45/2001 w celu pozyskania tego rodzaju danych od danej osoby podlega jednocześnie art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i przepisom rozporządzenia nr 45/2001, w szczególności zaś obowiązkowi ustanowionemu w art. 4 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, zgodnie z którym dane osobowe muszą być gromadzone do konkretnych, bezpośrednich i zgodnych z prawem celów i nieprzetwarzane dalej w sposób niezgodny z tymi celami. (zob. pkt 88, 90)

Uzasadnienie decyzji wywierającej niekorzystne skutki winno umożliwiać sądowi wykonywanie kontroli zgodności z prawem tej decyzji oraz dostarczyć zainteresowanemu informacji koniecznych, by mógł on stwierdzić, czy decyzja ta jest zasadna. Kwestia, czy uzasadnienie decyzji organu powołującego nakładającej karę na urzędnika spełnia te wymogi, winna być oceniona w świetle nie tylko brzmienia tej decyzji, lecz również kontekstu oraz wszystkich norm prawnych regulujących daną materię. W tym względzie, o ile organ powołujący powinien dokładnie wskazać okoliczności obciążające urzędnika oraz względy, które skłoniły go do zastosowania wybranej kary, o tyle nie wymaga się jednak od niego ustosunkowania się do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych podnoszonych przez zainteresowanego w trakcie postępowania. (zob. pkt 112, 113) Odesłanie Sąd do spraw Służby Publicznej, wyroki: z dnia 8 listopada 2007 r., Andreasen/Komisja,F‑40/05, EU:F:2007:189, pkt 260; z dnia 17 lipca 2012 r., BG/Rzecznik Praw Obywatelskich,F‑54/11, EU:F:2012:114, pkt 96, utrzymany w mocy wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r., BG/ Rzecznik Praw Obywatelskich,T‑406/12 P, EU:T:2014:273