OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

PHILIPPE’A LÉGERA

przedstawiona w dniu 20 października 2005 r.( )

Sprawy połączone od C‑23/04 do C‑25/04

Sfakianakis AEVE

przeciwko

Elliniko Dimosio

[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Dioikitiko Protodikeio Athinon (Grecja)]

Układ stowarzyszeniowy EWG‑Węgry – Obowiązek wzajemnej pomocy organów celnych – Przywóz towarów przy zastosowaniu preferencji celnych – Następcza weryfikacja pochodzenia towarów kwestionująca ich węgierskie pochodzenie – Skarga na wyniki następczej weryfikacji – Pobranie należności celnych przez organy celne kraju przywozu – Uchylenie wyników następczej weryfikacji przez właściwy sąd kraju wywozu – Obowiązek organów celnych kraju przywozu uwzględnienia orzeczenia sądów kraju wywozu

1. Niniejsze postępowanie prejudycjalne dotyczy wykładni Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Republiką Węgierską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i państwami członkowskimi, z drugiej strony, podpisanego w dniu 16 grudnia 1991 r.( ).

2. U podstaw niniejszego postępowania leży zaskarżenie przez spółkę Sfakianakis AEVE( ) decyzji urzędu celnego w Atenach zobowiązujących ją do zapłaty cła z tytułu przywozu do Grecji samochodów pochodzących z Węgier. W wyniku następczej weryfikacji węgierskie organy celne uznały, że świadectwa potwierdzające węgierskie pochodzenie tych samochodów były nieprawidłowe. Wyniki tej weryfikacji zostały zaskarżone przed właściwym sądem węgierskim, który je uchylił. Zgodnie z orzeczeniami tego sądu ostatecznie potwierdzone zostało węgierskie pochodzenie spornych pojazdów.

3. Podstawowym zagadnieniem do ustalenia przedłożonym Trybunałowi przez Dioikitiko Protodikeio Athinon (Grecja) jest kwestia, czy układ stowarzyszeniowy, a zwłaszcza zawarte w nim przepisy dotyczące współpracy administracyjnej, nakłada na organy celne państwa przywozu obowiązek uwzględnienia orzeczeń wydanych przez sąd państwa wywozu potwierdzających ważność świadectw, na podstawie których dokonano przywozu spornych towarów.

I – Ramy prawne

A – Układ stowarzyszeniowy i protokół nr 4

4. Celem układu stowarzyszeniowego, zgodnie z jego art. 1, było w szczególności stopniowe utworzenie strefy wolnego handlu pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Węgrami. Układ ten wspierał w ten sposób integrację Republiki Węgierskiej ze Wspólnotą Europejską, która nastąpiła w dniu 1 maja 2004 r.

5. W artykule 9 układu stowarzyszeniowego przewidziane jest stopniowe lub natychmiastowe zniesienie wszystkich ceł przywozowych nałożonych przez Wspólnotę Europejską na produkty pochodzące z Węgier.

6. Pojęcie „towary pochodzące” oraz metody współpracy administracyjnej zostały zdefiniowane w protokole nr 4( ), załączonym do układu stowarzyszeniowego. Ten protokół został zmieniony decyzją nr 1/95( ), która weszła w życie w dniu 1 października 1995 r., a następnie decyzją nr 3/96( ), która weszła w życie w dniu 1 lipca 1997 r. Ze względu na okoliczność, że odpowiednie artykuły protokołu nr 4, w brzmieniu zmienionym decyzją nr 3/96( ), mają zasadniczo takie samo brzmienie jak pierwotna wersja tego protokołu z 1993 r. i jak wersja zmieniona decyzją nr 1/95, nie wydaje się konieczne ustalanie dokładnego brzemienia każdego artykułu stosowanego na różnych etapach postępowań przed sądem krajowym. Ze względu na okoliczność, że sąd krajowy odwołuje się wyłącznie do wersji odpowiednich artykułów protokołu nr 4, przywołam tylko tę wersję.

7. Zgodnie z art. 16 ust. 1 lit. a) protokołu nr 4 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie na Węgry oraz produkty pochodzące z Węgier przy przywozie do Wspólnoty korzystają z preferencyjnych warunków układu stowarzyszeniowego po przedstawieniu świadectwa przewozowego EUR.1( ). Artykuł 17 ust. 1 i 5 protokołu nr 4 stanowi, że świadectwo EUR.1 wystawiane jest przez organy celne kraju, które podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zweryfikowania statusu pochodzenia produktów. W tym celu mają one prawo zażądać przedstawienia wszelkich dowodów oraz przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera lub każdą innego rodzaju kontrolę, którą uznają za odpowiednią( ).

8. Przepisy protokołu nr 4 dotyczącego metod współpracy administracyjnej znajdują się zwłaszcza w art. 31–33 tego aktu, które stanowią przedmiot niniejszego odesłania prejudycjalnego w zakresie wykładni. Mają one następujące brzmienie:

„Artykuł 31

Wzajemna pomoc

[…]

2. Celem zapewnienia właściwego stosowania niniejszego protokołu Wspólnota i Węgry udzielają sobie wzajemnie, poprzez właściwe organy administracji celnej, pomocy w zakresie weryfikacji autentyczności świadectw przewozowych EUR.1, deklaracji na fakturze oraz poprawności informacji zawartych w tych dokumentach.

Artykuł 32

Weryfikacja dowodów pochodzenia

1. Następcza weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego protokołu.

2. W celach stosowania postanowień ust. 1 organy celne kraju przywozu zwracają świadectwo przewozowe EUR.1 i fakturę, jeśli została przedłożona, lub deklarację na fakturze, lub kopię tych dokumentów, organom celnym kraju wywozu, podając, w razie potrzeby, powody formalne lub materialne wnioskowania o weryfikację. Wszelkie otrzymane dokumenty i informacje sugerujące, że informacja umieszczona w dowodzie pochodzenia jest nieprawdziwa, przekazuje się na poparcie wniosku o weryfikację.

3. Weryfikacji dokonują organy celne kraju wywozu. W tym celu mają prawo zażądać przedstawienia wszelkich dowodów, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą.

4. Jeżeli organy celne kraju przywozu zdecydują się zawiesić preferencyjne traktowanie w odniesieniu do sprawdzanych produktów w oczekiwaniu na wyniki weryfikacji, proponują one importerowi zwolnienie produktów, z zastrzeżeniem możliwości podjęcia wszelkich uznanych za niezbędne środków zapobiegawczych.

5. Organy celne występujące z wnioskiem o weryfikację informowane są niezwłocznie o wynikach weryfikacji. Wyniki te powinny jasno wskazywać, czy dokumenty są autentyczne oraz czy dane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty [lub] z Węgier […], oraz czy spełniają one pozostałe wymogi niniejszego protokołu.

6. Jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w terminie dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, wnioskujące o weryfikację organy celne odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.

Artykuł 33

Rozstrzyganie sporów

Spory zaistniałe w związku z procedurami weryfikacji określonymi w art. 32, których nie można rozstrzygnąć pomiędzy organami celnymi wnioskującymi o przeprowadzenie weryfikacji a organami celnymi odpowiedzialnymi za przeprowadzenie weryfikacji lub w ramach których powstają wątpliwości dotyczące wykładni niniejszego protokołu, przekazywane są Komitetowi Stowarzyszenia.

We wszystkich przypadkach rozstrzyganie sporów pomiędzy importerem a organami celnymi państwa przywozu dokonywane jest zgodnie z ustawodawstwem tego państwa”( ).

B – Wspólnotowy kodeks celny

9. Sąd krajowy odwołuje się również do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92( ) zawierającego reguły i procedury, które zapewniają stosowanie środków taryfowych ustanowionych na poziomie Wspólnoty w ramach wymiany towarowej pomiędzy Wspólnotą i państwami trzecimi( ).

10. Artykuł 220 ust. 1 Wspólnotowego kodeksu celnego stanowi, że jeżeli została zaksięgowana niższa kwota należności wynikających z długu celnego od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia – czyli wpisania do rejestru lub zaewidencjonowania w inny równoważny sposób( ) – należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika.

11. Artykuł 220 ust. 2 Wspólnotowego kodeksu celnego ustanawia jednakże wyjątek od zaksięgowania retrospektywnego, którego wykładni żąda również sąd krajowy w niniejszym postępowaniu. Przepis ten stanowi:

„Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 217 ust. 1 akapit drugi i trzeci zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy:

[…]

b) kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisy obowiązujące w zakresie zgłoszenia celnego;

[…]”.

II – Stan faktyczny sporu zawisłego przed sądem krajowym

12. W latach 1996–1998 na wniosek Jednostki Koordynacji Zwalczania Nadużyć Finansowych (UCLAF) Komisji Europejskiej, węgierskie organy celne przeprowadziły następczą weryfikację w celu sprawdzenia pochodzenia wyprodukowanych na Węgrzech pojazdów marki Suzuki, których przywozu dokonano do Wspólnoty w latach 1995–1997 na podstawie świadectw przewozowych EUR.1.

13. Jeśli chodzi o przywóz do Grecji dokonany przez spółkę Sfakianakis, efektem dochodzenia była klasyfikacja pojazdów w trzech grupach: pierwsza zawierała pojazdy, których węgierskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z protokołem nr 4; druga wskazywała pojazdy, co do których stwierdzono pochodzenie zagraniczne oficjalnie uznane przez producenta; trzecia obejmowała pojazdy, których pochodzenie było przedmiotem sporu sądowego pomiędzy eksporterem a węgierskimi organami celnymi.

14. Pismem z dnia 3 listopada 1998 r. dyrektor węgierskiego urzędu kontroli celnej powiadomił właściwe greckie organy celne o tych wynikach. Jeśli chodzi o trzecią grupę pojazdów, zwrócił się on do tych organów greckich, by zawiesiły retrospektywne pobranie należności celnych aż do zakończenia toczących się postępowań sądowych.

15. Właściwe greckie organy celne otrzymały również od UCLAF zestawienie samochodów przywiezionych z Węgier do Grecji, które bezzasadnie skorzystały z preferencyjnego traktowania. Zestawienie to zawierało pojazdy, których pochodzenie stanowiło przedmiot postępowań zawisłych przed właściwym sądem węgierskim.

16. Na podstawie tego zestawienia greckie organy celne podjęły decyzję o nałożeniu na Sfakianakis ceł przywozowych, zwiększonych o podatki i kary.

17. Sąd węgierski uchylił decyzje w przedmiocie wyników następczej weryfikacji dokonanej przez węgierskie organy celne i polecił im ponowne przeprowadzenie weryfikacji, w sposób wskazany w orzeczeniach sądowych wydanych w zaskarżonych sprawach( ).

18. Pismem z dnia 26 lipca 1999 r. właściwe władze węgierskie poinformowały grecką generalną dyrekcję ceł o tych orzeczeniach, dostarczając listę wskazującą pojazdy pochodzenia zagranicznego oraz pojazdy, których węgierskie pochodzenie zostało ostatecznie potwierdzone. Greckie organy celne nie stwierdziły nieważności wydanych przez nie decyzji zobowiązujących Sfakianakis do zapłaty ceł przywozowych odnośnie do pojazdów, których węgierskie pochodzenie zostało potwierdzone.

III – Pytania prejudycjalne

19. Dioikitiko Protodikeio Athinon, do którego zostało wniesione przez Sfakianakis odwołanie od tych decyzji, postanowił zawiesić postępowania i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1) Czy w świetle przewidzianego w art. 31 ust. 2 protokołu nr 4 (załączonego do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Republiką Węgierską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i państwami członkowskimi, z drugiej strony) obowiązku wzajemnej pomocy ciążącego na organach celnych państwa członkowskiego przywozu, organy te powinny uwzględnić orzeczenia sądów węgierskich w przedmiocie ważności weryfikacji prawidłowości świadectw wywozowych EUR.1 przez władze kraju wywozu, biorąc pod uwagę, że

– władze węgierskie oficjalnie poinformowały organy celne kraju przywozu o wynikach wstępnej weryfikacji, w toku której stwierdzono nieprawidłowości w pewnych świadectwach wywozowych, podkreślając jednakże, iż kwestia ważności weryfikacji jest przedmiotem postępowań toczących się przed sądami węgierskimi,

– władze węgierskie oficjalnie przekazały organom celnym kraju przywozu wyniki tych postępowań, to jest powyżej wskazane orzeczenia sądowe, które ostatecznie potwierdziły prawidłowość pewnej liczby świadectw?

2) Czy art. 32 wskazanego protokołu nr 4 oznacza, że organy celne państwa członkowskiego przywozu mają obowiązek uwzględnienia orzeczeń sądów kraju wywozu, uchylających wyniki weryfikacji zarządzonych i przeprowadzonych przez władze węgierskie po dokonaniu wywozu towarów, mając na względzie, że:

– władze kraju przywozu zostały oficjalnie poinformowane zarówno o sporze toczącym się przed sądami węgierskimi, jak i o wyniku związanych z nim postępowań,

– nie wystąpiły one nigdy same z żądaniem przeprowadzenia weryfikacji?

3) Czy w razie odpowiedzi twierdzącej na jedno z powyższych pytań skuteczność ustanowionego w Układzie Europejskim ustanawiającym stowarzyszenie między Węgrami a Wspólnotami Europejskimi zakazu stosowania ceł wymaga, by wskazane powyżej przepisy wspólnotowe interpretować w ten sposób, że nie dopuszczają one, by organy krajowe kraju przywozu wydały decyzje administracyjne nakładające dodatkowe cła, podatki i kary pieniężne po otrzymaniu wyników przeprowadzonych przez władze węgierskie weryfikacji, lecz przed ogłoszeniem orzeczeń sądowych uchylających wyniki tych weryfikacji, biorąc pod uwagę fakt, że wystawione świadectwa EUR.1 były ostatecznie prawidłowe?

4) Ponadto, czy na odpowiedź na poprzednie pytania może mieć wpływ okoliczność, że ani greckie, ani węgierskie władze nie wystąpiły o zwołanie Komitetu Stowarzyszenia w trybie art. 33 protokołu nr 4, by wypowiedział się w tej sprawie, co może wskazywać na to, że żadna z tych administracji nie uważała węgierskich wyroków za przedmiot wzajemnego sporu, który powinien był zostać przedstawiony do rozstrzygnięcia Komitetowi?

5) Ewentualnie, czy w razie przeczącej odpowiedzi na powyższe pytania, czyli jeżeli greckie organy celne, nakładając dodatkowe cło, podatek VAT i karę pieniężną, nie naruszyły wymienionych wyżej przepisów wspólnotowych, można uznać, że art. 220 ust. 2 Wspólnotowego kodeksu celnego nie zezwala na retrospektywne zaksięgowanie kwoty cła należnej od importera, jako że wystąpił błąd popełniony przez organy celne kraju przywozu lub wywozu, w szczególności wobec okoliczności, że organy celne kraju wywozu dysponowały wszystkimi danymi dotyczącymi pochodzenia pojazdów, w świetle których świadectwa EUR.1 nie powinny były zostać wystawione, co od początku pozwoliłoby organom celnym kraju przywozu na nałożenie należnych w świetle przepisów prawa ceł?”.

IV – Analiza

A – W przedmiocie dwóch pierwszych pytań prejudycjalnych

20. Proponuję Trybunałowi łączne zbadanie dwóch pierwszych ściśle ze sobą związanych pytań prejudycjalnych.

21. W tych pytaniach, sąd krajowy dąży zasadniczo do ustalenia, czy układ stowarzyszeniowy oraz protokół nr 4, a zwłaszcza przepisy protokołu dotyczące obowiązku wzajemnej pomocy znajdujące się w art. 31 ust. 2, jak również przepisy dotyczące weryfikacji dowodu pochodzenia towarów ujęte w art. 32 należy interpretować w ten sposób, że organy celne kraju przywozu obowiązane są uwzględnić orzeczenia sądowe wydane w kraju wywozu wskutek zaskarżenia wyników weryfikacji ważności świadectw przewozowych towarów dokonanych przez organy celne kraju wywozu, biorąc pod uwagę okoliczność, iż władze kraju przywozu zostały poinformowane o tych skargach i o treści orzeczeń. Sąd krajowy przedkłada również Trybunałowi do ustalenia kwestię, czy okoliczność, że weryfikacja ważności świadectw przewozowych nie została dokonana na wniosek organów celnych kraju przywozu, ma wpływ na odpowiedź na to pytanie.

22. Sąd krajowy dąży zatem do ustalenia, czy organy celne kraju przywozu obowiązane są uwzględnić wstępne wyniki następczej weryfikacji ważności świadectw przewozowych dokonanej przez organy celne kraju wywozu, czy też organy celne kraju przywozu obowiązane są uwzględnić również orzeczenia sądowe wydane w kraju wywozu wskutek zaskarżenia wyników weryfikacji.

23. Rząd grecki proponuje udzielić odpowiedzi, iż układ stowarzyszeniowy i ww. przepisy protokołu nr 4 nie zobowiązują organów celnych kraju przywozu do uwzględnienia orzeczeń wydanych przez właściwy sąd kraju wywozu w przedmiocie ważności następczej weryfikacji prawidłowości świadectw EUR.1.

24. Na poparcie tego twierdzenia rząd grecki przypomina, że obowiązek ustalenia pochodzenia towarów ciąży na organach celnych kraju wywozu i że obowiązujące prawo wspólnotowe nie nakłada na organy celne kraju przywozu obowiązku badania prawidłowości tej kontroli. Rząd ten podkreśla, że deklaracja organów celnych państwa wywozu odnośnie do nieprawidłowości świadectw EUR.1 wystarcza, by uzasadnić retrospektywne pobranie należności celnych.

25. Rząd ten wyjaśnia, że ze względu na okoliczność, iż to organy celne, a nie sądy kraju wywozu, są upoważnione do następczej weryfikacji świadectw pochodzenia produktów oraz że art. 32 ust. 5 protokołu nr 4 przewiduje, że weryfikacja powinna być wykonana niezwłocznie, węgierskie organy celne zgodnie z prawem unieważniły sporne świadectwa EUR.1. Rząd ten utrzymuje, że żaden obowiązujący przepis prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 31 i art. 32 protokołu nr 4, nie nakłada na właściwe organy celne państwa przywozu obowiązku oczekiwania na rozstrzygnięcie postępowania sądowego.

26. Rząd ten dodaje, że jeżeli ustalenia organów celnych kraju wywozu zostaną uchylone przez sąd, właściwe władze kraju przywozu nie mają możliwości pozyskania wiadomości, czy postępowanie było kontradyktoryjne, czy zapewniało wszelkie gwarancje słusznego procesu, ani też czy orzeczenie sądu opiera się na badaniu merytorycznej i prawnej zasadności zaskarżonego aktu, czy też na podstawie formalnej, takiej jak niestawiennictwo na rozprawie organów celnych występujących w charakterze strony pozwanej.

27. Nie podzielam stanowiska rządu greckiego. Uważam – podobnie jak Sfakianakis, rząd węgierski i Komisja – że układ stowarzyszeniowy, jak również przepisy protokołu nr 4 dotyczące obowiązku wzajemnej pomocy oraz weryfikacji dowodu pochodzenia towarów nakładają na organy celne kraju przywozu obowiązek uwzględnienia orzeczenia sądowego wydanego w kraju wywozu wskutek zaskarżenia wyników weryfikacji ważności świadectw EUR.1. Jak utrzymuje rząd węgierski i Komisja, obowiązek ten wynika z celu układu stowarzyszeniowego i systemu współpracy administracyjnej ustanowionej przez protokół nr 4. Uważam również – podobnie jak Sfakianakis – że to rozwiązanie powinno zostać przyjęte w celu poszanowania podstawowego prawa do ochrony prawnej przed sądem.

28. Po pierwsze zostało wyżej wskazane, że celem układu stowarzyszeniowego jest umożliwienie przywozu do Wspólnoty lub na Węgry towarów spełniających warunki do uznania ich za towary pochodzące z Węgier lub jednego z państw członkowskich Wspólnoty, stosując przewidziane w ww. protokole preferencyjne traktowanie tych towarów. W tym celu art. 16 i 17 protokołu nr 4 stanowią, że dowodem pochodzenia produktów, pozwalającym na stosowanie preferencyjnego traktowania, jest świadectwo EUR.1 wystawiane zgodnie z art. 17 ust. 4 przez organy celne kraju wywozu.

29. O ile zgodnie z art. 17 ust. 4 i 5 to poświadczenie pochodzenia produktów przez organy celne kraju wywozu jest zasadniczo oparte na weryfikacji w chwili wystawienia świadectwa EUR.1, to podlega ono również weryfikacjom następczym. Jak to zostało sprecyzowane w art. 32 ust. 3 protokołu nr 4, następczej weryfikacji dokonują również organy celne kraju wywozu, które w tym celu mają prawo zażądać przedstawienia wszelkich dowodów oraz przeprowadzić każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą.

30. Zatem to organy celne kraju wywozu muszą zweryfikować pochodzenie przedmiotowych towarów oraz czy te towary spełniają wymogi przywozu do państwa członkowskiego Wspólnoty lub na Węgry, korzystając z preferencyjnego traktowania przewidzianego w układzie stowarzyszeniowym.

31. Jak to przypominają wszyscy interwenienci, system współpracy administracyjnej przewidziany w art. 31–33 protokołu nr 4 oparty jest jednocześnie na podziale zadań między organami celnymi zainteresowanego państwa członkowskiego i organami celnymi Republiki Węgierskiej oraz na ich wzajemnym zaufaniu. Jak orzekł Trybunał w ramach spraw dotyczących innych umów o wolnym handlu w przedmiocie protokołów dotyczących definicji pojęcia „towary pochodzące” i metod współpracy administracyjnej porównywalnych do metod przewidzianych w protokole nr 4, taki system jest uzasadniony okolicznością, że władze kraju wywozu znajdują się w najdogodniejszej pozycji do tego, by dokonać bezpośredniej weryfikacji okoliczności faktycznych, od których zależy pochodzenie danego towaru( ). Zaletą tego systemu jest również osiąganie pewnych i jednakowych wyników badania pochodzenia towarów, a także uniknięcie zakłóceń w handlu i zakłóceń konkurencji( ).

32. System ten może zatem funkcjonować, wyłącznie jeżeli administracja celna kraju przywozu uznaje ocenę dokonaną zgodnie z przepisami prawa przez władze kraju wywozu( ). Jak stwierdził Trybunał w ww. wyroku w sprawie Les Rapides Savoyards i in., w ramach międzynarodowych umów o wolnym handlu wiążących Wspólnotę z państwem trzecim na podstawie wzajemnych zobowiązań, konieczne jest również uznanie przez organy celne państw członkowskich decyzji wydanych zgodnie z prawem przez organy tego państwa trzeciego, aby Wspólnota mogła ze swojej strony żądać od organów celnych wspomnianego państwa uznania decyzji wydanych przez organy państw członkowskich w przedmiocie pochodzenia produktów wywożonych ze Wspólnoty do tego kraju( ).

33. Wynika z tego, że zgodnie z układem stowarzyszeniowym organy celne kraju przywozu nie mogą odmówić stosowania preferencyjnego traktowania towaru przywiezionego na podstawie świadectwa EUR.1 wydanego zgodnie z prawem przez organy celne kraju wywozu. Jeśli organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości odnośnie do prawdziwego pochodzenia tego towaru, wówczas mogą jedynie wnioskować do organów celnych kraju wywozu o dokonanie następczej kontroli tego pochodzenia.

34. Ze struktury systemu współpracy i podziału zadań przewidzianego we wspomnianym układzie wynika logicznie, że organy te są również związane wynikami tej następczej weryfikacji, gdy organy celne kraju wywozu są w stanie ustalić pochodzenie przedmiotowych towarów. Jedynie w szczególnym przypadku, gdy organy celne kraju wywozu nie są w stanie przeprowadzić następczej weryfikacji zgodnie z prawem, wówczas – zdaniem Trybunału – organy celne kraju przywozu mogą we własnym zakresie dokonać sprawdzenia autentyczności i prawidłowości spornego świadectwa EUR.1 i uwzględnić inne dowody pochodzenia przedmiotowych towarów( ).

35. Cel układu stowarzyszeniowego i system współpracy administracyjnej przewidziany w protokole nr 4 pociągają zatem za sobą konieczność, aby organy celne kraju przywozu uwzględniały wyniki końcowej weryfikacji pochodzenia produktów dokonanej przez organy celne państwa wywozu. Zgodnie z tym celem ważne jest, aby wszystkie produkty spełniające wymogi w przedmiocie ich pochodzenia – i wyłącznie te produkty – korzystały preferencyjnego traktowania stosowanego do przywozu.

36. Wynika z tego, że w przypadku, gdy wstępne wyniki następczej weryfikacji zostały zaskarżone przed sądem przez eksportera i gdy organy celne kraju przywozu zostały powiadomione o tej skardze, jak również o rozstrzygnięciu postępowania sądowego, wówczas te organy mają obowiązek uwzględnienia tego rozstrzygnięcia.

37. Nie wydaje mi się, aby przywołane przez rząd grecki przepisy art. 32 ust. 5 protokołu nr 4 były sprzeczne z tą analizą. Przypomnę, że ten artykuł stanowi, że organy celne kraju przywozu, które wystąpiły z wnioskiem o następczą weryfikację pochodzenia danych towarów, są niezwłocznie informowane o wynikach weryfikacji. Wyniki te powinny jasno wskazywać, czy dane produkty spełniają wymogi korzystania z preferencyjnego traktowania.

38. Odwołam się również do art. 32 ust. 6 protokołu nr 4, który stanowi podobnie jak poprzedni ustęp, że jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości odnośnie do pochodzenia przedmiotowych towarów i w przypadkach braku odpowiedzi w terminie dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie weryfikacji albo jeżeli odpowiedź jest niewystarczająca, organy celne kraju przywozu odmawiają tym towarom preferencyjnego traktowania, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności.

39. Moim zdaniem, wolą stron układu stowarzyszeniowego było w zakresie tych przepisów, aby w zamian za uprawnienie przyznane im w ten sposób przez protokół nr 4 organy celne kraju wywozu, do których organy celne kraju przywozu złożyły wniosek o dokonanie weryfikacji, rzeczywiście dokonały weryfikacji i aby przekazały w rozsądnym czasie wyniki tym drugim omawianym organom. Przepisy te mają na celu, aby – jak to przedstawił rząd grecki – postępowanie w zakresie współpracy administracyjnej, pozwalające na ustalenie pochodzenia danych towarów, było prowadzone starannie i aby kwestia dalszego losu tych towarów została szybko załatwiona. Jednakże przepisy te nie odnoszą się do wykonywania prawa zaskarżenia decyzji przyjętych przez organy celne kraju wywozu w wyniku następczej kontroli, które to prawo jest uregulowane przez prawodawstwo tego kraju.

40. Nie należy zatem wnioskować z tych przepisów, że organy celne kraju przywozu są związane wstępnymi wynikami następczej weryfikacji, gdy wyniki tej weryfikacji są zaskarżone przed sądem i w rezultacie nie są one ostateczne.

41. Natomiast można wywnioskować z tych samych przepisów oraz z całego systemu współpracy administracyjnej przewidzianego w protokole nr 4, że w przypadku, gdy wyniki następczej kontroli kwestionują ważność świadectw EUR.1 i są zaskarżone zgodnie z przepisami krajowymi, wówczas organy celne kraju przywozu powinny być powiadomione przez organy celne kraju wywozu o skardze, a następnie o rozstrzygnięciu w przedmiocie tej skargi. Również w świetle celów układu stowarzyszeniowego istnieje ten obowiązek, aby towarom, których pochodzenie zostało ostatecznie potwierdzone przez organy kraju przywozu, mogło zostać przyznane skutecznie preferencyjne traktowanie przez organy celne kraju przywozu.

42. Organy celne kraju przywozu muszą zatem, biorąc pod uwagę cel układu stowarzyszeniowego i systemu współpracy administracyjnej w przedmiocie ustalania pochodzenia towarów, uwzględnić orzeczenia sądowe wydane wskutek zaskarżenia wstępnych wyników następczej weryfikacji tego pochodzenia.

43. Przeciwnie do twierdzeń rządu greckiego, organy celne kraju przywozu nie mogą odmówić uwzględnienia tych orzeczeń, uzasadniając to okolicznością, że nie mogą wiedzieć, czy postępowanie przed sądem kraju wywozu było kontradyktoryjne i czy zapewniało wszelkie gwarancje słusznego procesu.

44. Należy przypomnieć, że system współpracy administracyjnej ustanowiony w protokole nr 4 opiera się na wzajemnym zaufaniu organów celnych właściwych krajów. Oznacza to, że ustanawiając taki system, państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej oraz Parlament Europejski, Rada i Komisja uznały, że organy administracyjne państwa trzeciego, strony tej umowy o wolnym handlu, są w stanie stosować przepisy układu stowarzyszeniowego. To zaufanie musi w sposób konieczny obejmować sądy tego państwa, uprawnione zgodnie z przepisami krajowymi do wydawania orzeczeń w przedmiocie zaskarżenia decyzji wydanych przez organy celne tego kraju. Paradoksem byłoby obdarzenie tym zaufaniem organów administracyjnych państwa trzeciego i pozbawienie tego zaufania sądów tego państwa, podczas gdy właśnie zadaniem tych sądów jest czuwanie nad stosowaniem prawa, a zatem i układu stowarzyszeniowego, przez krajowe organy administracyjne( ). Jak to zostało wskazane przez Sfakianakis na rozprawie, sądy kraju przywozu są gwarantami zgodności świadectw EUR.1 z układem stowarzyszeniowym.

45. Uwzględnienie przez organy celne kraju przywozu orzeczeń sądowych wydanych w państwie trzecim wywozu wskutek zaskarżenia wyników następczej weryfikacji pochodzenia towarów jest – moim zdaniem – nierozerwalnie związane z uznaniem oceny dokonanej przez organy celne tego kraju wywozu w przedmiocie wspomnianego pochodzenia i zatem związane z podziałem zadań ustanowionym w protokole nr 4.

46. Ponadto kwestia tego uwzględnienia orzeczeń nie może zmieniać się w zależności od państwa członkowskiego, inaczej bowiem wprowadzałoby to niepewność mogącą zagrozić istnieniu wspólnej polityki handlowej, jak również wypełnianiu przez Wspólnotę obowiązków wynikających z przedmiotowego układu( ).

47. Aby sprzeciwić się temu uwzględnieniu orzeczeń, rząd grecki twierdzi również, że jeżeli wstępne wyniki następczej weryfikacji zostaną uchylone orzeczeniem sądowym, wtedy organy celne kraju przywozu nie mogą wiedzieć, czy to uchylenie opiera się na badaniu merytorycznej i prawnej zasadności zaskarżonego aktu, czy na podstawie formalnej, takiej jak niestawiennictwo na rozprawie organów celnych występujących w charakterze strony pozwanej.

48. Nie sądzę, aby ten argument mógł zostać dopuszczony. Jak to zostało wcześniej pokazane, następcza weryfikacja ma na celu sprawdzenie prawidłowości świadectw EUR.1( ). Gdy wyniki tej weryfikacji są zaskarżone przed sądem zgodnie z prawem krajowym, wówczas istotna jest jedynie kwestia, czy po zakończeniu postępowania sporne świadectwa zostaną unieważnione, czy też potwierdzone. Jeśli wyniki następczej weryfikacji podważającej prawidłowość świadectw EUR.1 zostaną sądownie uchylone i w rezultacie wspomniane świadectwa zostaną potwierdzone, wówczas organy celne kraju przywozu powinny uwzględnić te świadectwa, niezależnie od uzasadnienia orzeczenia uchylającego wyniki następczej weryfikacji.

49. Po drugie nie wydaje mi się, aby można było dopuścić stanowisko rządu greckiego, w każdym razie z tego względu, że jest ono sprzeczne z prawem do skutecznego odwołania się do sądu.

50. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawo do skutecznego odwołania się do sądu stanowi ogólną zasadę prawa wspólnotowego, która opiera się tradycjach konstytucyjnych wspólnych państwom członkowskim( ). Prawo to uznane zostało w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, który opiera się na art. 6 i 13 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zadaniem Trybunału jest czuwanie nad przestrzeganiem podstawowych praw w ramach prawa wspólnotowego( ). Układ stowarzyszeniowy, zawarty przez Radę i Komisję zgodnie z art. 228 i 238 WE( ), stanowi integralną część wspólnotowego porządku prawnego( ). Zatem do Trybunału należy czuwanie nad poszanowaniem praw podstawowych, takich jak prawo do skutecznego odwołania się do sądu w ramach wykonywania postanowień układu stowarzyszeniowego.

51. Niewątpliwie decyzja organów celnych kraju wywozu wydana w wyniku następczej weryfikacji pochodzenia towarów powinna być przedmiotem skutecznej kontroli sądowej. Ta kontrola dotyczy w istocie kwestii, czy dane towary spełniają wymogi przewidziane w układzie stowarzyszeniowym, który wchodzi w skład wspólnotowego porządku prawnego, aby móc korzystać z preferencyjnego traktowania. Konsekwencją tej kontroli może być pozbawienie eksportera korzyści wypływających z tego traktowania, ponieważ importer będzie zmuszony zapłacić cło od przedmiotowych towarów, co niechybnie wpłynie na ich stosunki handlowe.

52. Odmowa uwzględnienia orzeczeń wydanych przez sądy kraju wywozu w przedmiocie wyników następczej kontroli skutkowałaby zatem pozbawieniem eksporterów możliwości związanej z przewidzianym w prawie węgierskim prawem do odwołania od wyników tych weryfikacji. Z drugiej strony ta odmowa mogłaby mieć również taki skutek, że także węgierskie organy celne stwierdziłyby, iż nie należy uwzględniać orzeczeń wydanych przez sądy państw członkowskich wskutek zaskarżenia wyników weryfikacji pochodzenia dokonanych przez organy celne odpowiednich państw. Należy podkreślić, że zgodnie z logiką wzajemności – będącej podstawą układu stowarzyszeniowego i protokołu nr 4 – uwzględnienie przez państwa członkowskie węgierskich orzeczeń sądowych stanowi również warunek uwzględnienia przez organy celne tego państwa orzeczeń sądowych wydanych w państwach członkowskich wskutek zaskarżenia przez eksporterów wyników następczej weryfikacji pochodzenia wspólnotowego towarów przywożonych na Węgry.

53. Odmowa uwzględnienia orzeczeń wydanych przez sądy węgierskie wskutek zaskarżenia wyników następczych weryfikacji byłaby zatem sprzeczna nie tylko z celem układu stowarzyszeniowego i systemem współpracy przewidzianym w protokole nr 4, ale też z prawem do skutecznego odwołania się do sądu.

54. Ponadto z systemu protokołu nr 4 oraz z celu układu stowarzyszeniowego wynika również, że ten obowiązek spoczywa na organach celnych kraju przywozu niezależnie od kwestii, czy wnioskowały one, czy też nie o dokonanie tej następczej weryfikacji.

55. W tym względzie należy przypomnieć, że z art. 32 ust. 1 protokołu nr 4 wynika, że następcza weryfikacja może być przeprowadzona przez właściwe organy kraju wywozu z urzędu lub na wniosek organów kraju przywozu. Ta weryfikacja może być przeprowadzona – jak w niniejszej sprawie – na żądanie Komisji, na której zgodnie z art. 155 WE( ) spoczywa obowiązek czuwania nad właściwym stosowaniem układu stowarzyszeniowego i protokołów dołączonych do tego aktu( ).

56. Niezależnie od wnioskodawcy następczej weryfikacji, jej cel pozostaje taki sam, czyli zweryfikowanie prawidłowości świadectw EUR.1, aby zgodnie z celem układu stowarzyszeniowego w przypadku przywozu do Wspólnoty, towary pochodzące z Węgier – w rozumieniu tego układu – mogły korzystać z preferencyjnego traktowania przewidzianego w tym akcie. Biorąc pod uwagę ten system i cele tego układu, organy celne kraju przywozu muszą uwzględnić wyniki następczej weryfikacji i zatem orzeczenia sądowe wydane w kraju przywozu w przedmiocie wyników tej weryfikacji, niezależnie od organu, który zażądał tej weryfikacji.

57. Wobec powyższego proponuję Trybunałowi udzielenie następującej odpowiedzi: układ stowarzyszeniowy oraz protokół nr 4, a w szczególności przepisy tego protokołu dotyczące obowiązku wzajemnej pomocy, znajdujące się w art. 31 ust. 2, jak również przepisy dotyczące weryfikacji dowodu pochodzenia towarów ujęte w art. 32 należy interpretować w ten sposób, że organy celne kraju przywozu obowiązane są uwzględnić orzeczenia sądowe wydane w kraju wywozu wskutek zaskarżenia wyników weryfikacji ważności świadectw przewozowych towarów dokonanych przez organy celne kraju wywozu, gdy władze kraju przywozu zostały poinformowane o tych skargach i o treści orzeczeń, niezależnie od okoliczności, czy weryfikacja ważności świadectw przewozowych towarów została dokonana na wniosek organów celnych kraju przywozu.

B – W przedmiocie trzeciego pytania prejudycjalnego

58. W trzecim pytaniu prejudycjalnym sąd krajowy zasadniczo zmierza do ustalenia, czy skuteczność ustanowionego w układzie stowarzyszeniowym zakazu stosowania ceł sprzeciwia się, aby organy krajowe kraju przywozu wydały decyzje administracyjne nakładające cła, podatki i kary pieniężne przed ogłoszeniem orzeczeń sądowych wydanych wskutek zaskarżenia wyników następczej weryfikacji, gdy zgodnie z orzeczeniami sądowymi wydanymi wskutek tego zaskarżenia ważność świadectw EUR.1 została potwierdzona.

59. Badanie tego pytania prowadzi mnie po pierwsze do sprawdzenia, czy greckie organy celne po otrzymaniu informacji od węgierskich organów celnych o nieprawidłowości przedmiotowych świadectw EUR.1 były uprawnione do wydania spornych decyzji przed rozstrzygnięciem skarg na wyniki następczej weryfikacji, czy też powinny one były zawiesić wszczęcie procedury zmierzającej do pobrania należności celnej w oczekiwaniu na rozstrzygnięcia tych skarg.

60. Sfakianakis i rząd węgierski twierdzili na rozprawie, że greckie organy celne powinny były zawiesić wszczęcie procedury zmierzającej do pobrania należności celnej, ponieważ zgodnie z prawem węgierskim skarga na decyzje administracyjne zawiesza ich wykonanie.

61. Nie podzielam tego zdania. Nie sądzę, aby kwestia, czy organy celne państwa członkowskiego są uprawnione do wszczęcia procedury zmierzającej do pobrania należności celnej w następstwie informacji o wynikach następczej weryfikacji kwestionującej pochodzenie spornych towarów, mogła być uregulowana przez prawo państwa trzeciego będącego stroną przedmiotowego układu o wolnym handlu. Należy wskazać, że protokół nr 4 nie zawiera żadnego takiego przepisu.

62. Omawiany protokół nie zawiera również przepisów, jak powinny zachować się organy celne kraju przywozu, gdy – jak w tej sprawie – towary przywiezione do Wspólnoty na podstawie świadectw EUR.1 zostały wprowadzone do obrotu, a następnie były przedmiotem następczej weryfikacji, która zakwestionowała ważność tych świadectw. Należy zaznaczyć w tym względzie, że art. 32 ust. 4 protokołu nr 4 reguluje jedynie przypadek, gdy organy celne kraju przywozu nie zwolniły jeszcze danych produktów. W razie braku odpowiedniego przepisu w omawianym protokole, to we Wspólnotowym kodeksie celnym należy szukać przepisu regulującego zachowanie organów celnych kraju przywozu w sytuacji takiej, jak w sporze zawisłym przed sądem krajowym.

63. Biorąc pod uwagę przepisy wspomnianego kodeksu, uważam, że greckie organy celne nie były zobowiązane do zawieszenia wszczęcia procedury zmierzającej do pobrania należności celnej aż do rozstrzygnięcia skargi wniesionej na Węgrzech na wyniki następczej weryfikacji. Z badania właściwych przepisów Wspólnotowego kodeksu celnego wynika, że kodeks ten – przy zagwarantowaniu w takim przypadku ochrony praw importera – ma również na celu skuteczną ochronę interesów finansowych Wspólnoty, nakładając na państwa członkowskie obowiązek zastosowania niezbędnych środków zmierzających do pokrycia długu celnego, który stanowi w głównej mierze dochód wspólnotowy.

64. Artykuł 78 ust. 3 Wspólnotowego kodeksu celnego stanowi, że jeżeli z następczej weryfikacji wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Z art. 201 Wspólnotowego kodeksu celnego wynika, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym.

65. Podobnie, gdy powstanie dług celny, Wspólnotowy kodeks celny nakłada na państwa członkowskie obowiązek prowadzenia z należytą starannością procedury zmierzającej do pobrania należności celnej, zarówno w pierwszej fazie polegającej na zaksięgowaniu wierzytelności( ), jak i jej właściwego ściągnięcia od dłużnika( ). Ponadto zgodnie z art. 244 Wspólnotowego kodeksu celnego wniesienie skargi nie powoduje, z pewnymi wyjątkami, zawieszenia wykonania zaskarżonej decyzji wydanej przez organy celne państwa członkowskiego.

66. Nie sądzę, aby w sytuacji, gdy powstanie długu celnego wynika – jak w tym przypadku – z unieważnienia świadectw EUR.1 w wyniku następczej weryfikacji, istnienie skargi na to unieważnienie nakładało na organy celne państwa członkowskiego przywozu obowiązek zawieszenia wszczęcia ww. procedury. Ze względu na okoliczność, że sporne towary zostały wprowadzone do obrotu we Wspólnocie i postępowanie sądowe mogłoby trwać wiele lat, takie zawieszenie mogłoby poważnie utrudnić pokrycie wierzytelności celnej, w przypadku, gdyby skarga została oddalona.

67. Ponadto interesy importera, którego świadectwa EUR.1 zostały retrospektywnie unieważnione, są brane pod uwagę na każdym z dwóch etapów procedury zmierzającej do pobrania należności celnej. Zatem zgodnie z art. 220 Wspólnotowego kodeksu celnego wspomniany importer może być zwolniony od retrospektywnego pokrycia długu, gdy stosowanie preferencyjnego statusu wynika z błędu organów celnych kraju wywozu, który to błąd nie mógł zostać wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego obowiązujących przepisów( ). W przypadku zaksięgowania długu dłużnik może otrzymać termin płatności lub odroczenie, lub też ułatwienia płatnicze na warunkach przewidzianych we Wspólnotowym kodeksie celnym, przy czym należności celne powinny zostać mu oczywiście zwrócone, jeśli okaże się, że nie są należne w świetle przepisów prawa.

68. W przypadku skargi, zasadniczo niezawieszającej postępowania, jaką wspomniany importer jest uprawniony wnieść w państwie członkowskim przywozu na decyzję organów celnych tego kraju nakładającą na niego obowiązek płatności należności celnych, art. 244 Wspólnotowego kodeksu celnego przewiduje jednak, że organy celne zawieszają w całości lub w części wykonanie decyzji, w przypadku gdy mają uzasadnione powody, by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa celnego, lub gdy istnieje obawa spowodowania nieodwracalnej szkody dla osoby zainteresowanej. Dłużnik, któremu przyznano zawieszenie płatności należności celnych, może być również zwolniony od obowiązku złożenia zabezpieczenia, jeżeli mogłoby to spowodować poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej dłużnika.

69. Wydaje się, że moją analizę potwierdza również orzecznictwo w zakresie skarg importerów na decyzje wydane przez Komisję w przedmiocie zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1430/79( ), zgodnie z którym taki przepis ma jedynie na celu umożliwienie, w razie jednoczesnego wystąpienia szczególnych okoliczności i przy braku ewidentnego zaniedbania bądź umyślnego działania w celu oszustwa, zwolnienia przedsiębiorców z płatności ciążących na nich należności celnych, a nie umożliwienie zakwestionowania samej zasady wymagalności długu celnego( ). W ww. wyroku w sprawie Cerealmangimi i Italgrani przeciwko Komisji Trybunał wskazał w tym zakresie, że do skarżących należało, jeśli uważali, że warunki były w dalszym ciągu spełnione, wniesienie skargi do sądu państwa członkowskiego przywozu na decyzję organów celnych tego państwa zobowiązującą do uiszczenia długu celnego( ). Wspomniane orzecznictwo potwierdza zatem analizę, zgodnie z którą wszczęcie procedury zmierzającej do pobrania należności celnej nie jest uzależnione od warunku, aby istnienie długu celnego było niepodważalne.

70. Z powyższych uwag wynika, że w niniejszej sprawie greckie organy celne – biorąc pod uwagę okoliczność, iż zostały powiadomione przez węgierskie organy celne, że w wyniku następczej weryfikacji świadectw EUR.1 zostały stwierdzone nieprawidłowości w pewnych świadectwach – były uprawnione, a nawet zobowiązane do wszczęcia procedury zmierzającej do pobrania należności celnych odnośnie do pojazdów przywiezionych na podstawie wspomnianych świadectw, chociaż wyniki tej weryfikacji zostały zaskarżone zgodnie z przepisami prawa krajowego( ).

71. Należy się teraz zastanowić nad dalszym losem decyzji wydanych przez greckie organy celne, zaskarżonych w sporze zawisłym przed sądem krajowym, w przedmiocie pojazdów, których świadectwo EUR.1 zostało ostatecznie potwierdzone zgodnie z orzeczeniami wydanymi przez sąd węgierski.

72. Odpowiedź na to pytanie można niewątpliwie wywnioskować z odpowiedzi zaproponowanej na pytanie poprzednie. Jak to zostało wcześniej wskazane, celem układu stowarzyszeniowego jest umożliwienie przywozu do Wspólnoty towarów spełniających warunki do uznania ich za towary pochodzące z Węgier, stosując wobec nich przewidziane w tym układzie preferencyjne traktowanie. Skuteczność układu stowarzyszeniowego zostałaby zatem podważona, gdyby odmówiono preferencyjnego traktowania w przypadku towarów, których węgierskie pochodzenie zostało ostatecznie potwierdzone zgodnie z orzeczeniami wydanymi przez właściwy sąd kraju wywozu. Ta skuteczność stoi zatem w sprzeczności, aby w takim przypadku organy celne kraju przywozu pobrały po dokonaniu odprawy celnej należności celne powiększone o podatki i kary pieniężne.

73. Również prawo do skutecznego odwołania się do sądu zostałoby naruszone w sposób rażący, gdyby po uzyskaniu przez eksportera orzeczenia sądu uchylającego wyniki następczej weryfikacji kwestionującej ważność świadectw EUR.1 organy celne kraju przywozu przystąpiły jednak do pobrania należności celnych od importera na podstawie wyników tej weryfikacji.

74. Z powyższych uwag wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy greckie organy celne powinny były uchylić lub cofnąć zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie, w jakim dotyczą pojazdów, których węgierskie pochodzenie zostało ostatecznie potwierdzone.

75. Proponuję udzielić następującej odpowiedzi na trzecie pytanie prejudycjalne: skuteczność ustanowionego w układzie stowarzyszeniowym zakazu stosowania ceł sprzeciwia się, aby organy celne kraju przywozu wydały decyzje administracyjne nakładające cła, powiększone o podatki i kary pieniężne, przed ogłoszeniem orzeczeń sądowych wydanych wskutek zaskarżenia wyników następczej weryfikacji, gdy zgodnie z orzeczeniami sądowymi wydanymi wskutek tego zaskarżenia ważność świadectw EUR.1 została potwierdzona.

C – W przedmiocie czwartego pytania prejudycjalnego

76. Sąd krajowy zadaje pytanie, czy na odpowiedź na poprzednie pytania może mieć wpływ okoliczność, że ani greckie, ani węgierskie władze nie wystąpiły o zwołanie Komitetu Stowarzyszenia w trybie art. 33 protokołu nr 4.

77. Proponuję Trybunałowi odczytanie tego pytania w ten sposób, że sąd krajowy dąży do ustalenia, czy odpowiedź na poprzednie pytania może być podważona przez okoliczność, że ani greckie, ani węgierskie władze nie wystąpiły o zwołanie Komitetu Stowarzyszenia po wydaniu orzeczeń przez sądy węgierskie.

78. Uważam, że należy udzielić negatywnej odpowiedzi na to pytanie z poniższych względów.

79. Wcześniej zostało wskazane, że organy celne kraju przywozu nie mogą jednostronnie stwierdzić nieważności świadectwa EUR.1 wydanego zgodnie z prawem przez organy celne kraju wywozu. W razie wątpliwości odnośnie do prawidłowości tego świadectwa organy celne kraju przywozu jedynie mogą żądać od tych drugich władz dokonania następczej weryfikacji. Podobnie też organy celne kraju przywozu są związane wynikami tej weryfikacji, jeśli organy celne kraju wywozu były w stanie ustalić pochodzenie danego towaru.

80. Zgodnie z art. 33 protokołu nr 4 rozstrzygnięcia sporów zaistniałych w związku z tą weryfikacją pomiędzy organami celnymi kraju przywozu a organami celnymi kraju wywozu należy dokonywać polubownie. Gdy nie jest możliwe polubowne rozstrzygnięcie sporu, wówczas należy go przedłożyć Komitetowi Stowarzyszenia.

81. Wynika z powyższego, że okoliczność, iż ani greckie, ani węgierskie władze nie wystąpiły o zwołanie Komitetu Stowarzyszenia, nie może podważyć faktu, że greckie organy celne muszą uwzględnić węgierskie orzeczenia sądowe i że ze względu na fakt, iż te orzeczenia potwierdziły węgierskie pochodzenie przedmiotowych pojazdów, ww. organy nie mogą pobierać należności celnych odnośnie do tych pojazdów.

82. Proponuję udzielić odpowiedzi sądowi krajowemu, że na odpowiedź na poprzednie pytania nie może mieć wpływu okoliczność, że ani greckie, ani węgierskie władze nie wystąpiły o zwołanie Komitetu Stowarzyszenia w trybie art. 33 protokołu nr 4.

D – W przedmiocie piątego pytania prejudycjalnego

83. Piąte pytanie prejudycjalne zostało zadane przez sąd krajowy, tylko w przypadku przeczącej odpowiedzi na dwa pierwsze pytania badane wcześniej. Ze względu na okoliczność, że zaproponowałem udzielenie odpowiedzi twierdzącej na te pytania, nie wydaje mi się konieczne badanie tego ostatniego pytania.

V – Wnioski

84. Wobec powyższego proponuję Trybunałowi udzielenie następujących odpowiedzi na pytania przedstawione przez Dioikitiko Protodikeio Athinon:

1) Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Republiką Węgierską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i państwami członkowskimi, z drugiej strony, protokół nr 4 załączony do układu stowarzyszeniowego dotyczący definicji pojęcia „towary pochodzące” i metod współpracy administracyjnej, w brzmieniu zmienionym decyzją nr 3/96 z dnia 28 grudnia 1996 r. Rady Stowarzyszenia między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Węgierską, z drugiej strony, zmieniającą protokół nr 4, a w szczególności przepisy tego protokołu dotyczące obowiązku wzajemnej pomocy znajdujące się w art. 31 ust. 2, jak również przepisy dotyczące weryfikacji dowodu pochodzenia towarów ujęte w art. 32, należy interpretować w ten sposób, że organy celne kraju przywozu obowiązane są uwzględnić orzeczenia sądowe wydane w kraju wywozu wskutek zaskarżenia wyników weryfikacji ważności świadectw przewozowych towarów dokonanych przez organy celne kraju wywozu, gdy władze kraju przywozu zostały poinformowane o tych skargach i o treści orzeczeń, niezależnie od okoliczności, czy weryfikacja ważności świadectw przewozowych towarów została dokonana na wniosek organów celnych kraju przywozu.

2) Skuteczność ustanowionego w układzie stowarzyszeniowym zakazu stosowania ceł sprzeciwia się, aby organy celne kraju przywozu wydały decyzje administracyjne nakładające cła, powiększone o podatki i kary pieniężne, przed ogłoszeniem orzeczeń sądowych wydanych wskutek zaskarżenia wyników następczej weryfikacji, gdy zgodnie z orzeczeniami sądowymi wydanymi wskutek tego zaskarżenia ważność świadectw EUR.1 została potwierdzona.

3) Na odpowiedź na poprzednie pytania nie może mieć wpływu okoliczność, że ani greckie, ani węgierskie organy celne nie wystąpiły o zwołanie Komitetu Stowarzyszenia w trybie art. 33 protokołu nr 4, w brzmieniu zmienionym decyzją nr 3/96.