Sprawa C‑274/15

Komisja Europejska

przeciwko

Wielkiemu Księstwu Luksemburga

Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego – Podatki – Podatek od wartości dodanej – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 132 ust. 1 lit. f) – Zwolnienie z VAT usług świadczonych przez niezależne grupy osób swoim członkom – Artykuł 168 lit. a) i art. 178 lit. a) – Prawo do odliczenia przysługujące członkom grupy – Artykuł 14 ust. 2 lit. c) i art. 28 – Działanie członka we własnym imieniu i na rachunek grupy

Streszczenie – wyrok Trybunału (czwarta izba) z dnia 4 maja 2017 r.

[dyrektywa Rady 2006/112, art. 14 ust. 2 lit. c), art. 28]

Państwa członkowskie–Zobowiązania–Uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego–Ocena w odniesieniu do praktyki administracyjnej a nie uregulowania krajowego–Dopuszczalność–Przesłanki

[dyrektywa Rady 2006/112, art. 2 ust. 1 lit. c), art. 132 ust. 1 lit. f)]

Harmonizacja ustawodawstw podatkowych–Wspólny system podatku od wartości dodanej–Zwolnienia–Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie ogólnym–Usługi świadczone przez niezależne grupy osób, których działalność jest zwolniona w celach świadczenia swoim członkom usług–Uregulowanie krajowe nieograniczające zwolnienia z VAT tylko do usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania działalności nieopodatkowanej VAT lub zwolnionej, świadczonych przez członków niezależnej grupy osób–Niedopuszczalność

Skarga o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego–Prawo Komisji do wniesienia skargi–Termin–Brak–Uznaniowy wybór chwili wniesienia skargi–Wyjątek–Zbyt długi czas trwania postępowania poprzedzającego wniesienie skargi szkodliwy dla prawa do obrony–Ciężar dowodu–Zmiana uregulowania krajowego po upływie terminu wyznaczonego w uzasadnionej opinii–Brak wpływu

Zobacz tekst orzeczenia. (por. pkt 39–42)

Zobacz tekst orzeczenia. (patrz pozycja 50)

Państwo członkowskie, które przyjmuje system podatku od wartości dodanej (VAT) dotyczący niezależnych grup osób (GAP), zgodnie z którym usługi świadczone przez GAP na rzecz własnych członków są zwolnione z VAT, pod warunkiem że członkowie tej grupy, którzy wykonują także opodatkowaną działalność, osiągają obrót netto z tej działalności do 30%, a nawet w niektórych wypadkach 45% ich rocznego obrotu netto, uchybia zobowiązaniom, jakie na nim ciążą na mocy art. 2 ust. 1 lit. c) i art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą 2010/45. Z brzmienia art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 wynika bowiem, że nie przewiduje on zwolnienia usług, które nie są bezpośrednio niezbędne do wykonywania zwolnionej działalności członków GAP lub w związku z którą nie są oni uznawani za podatników. Ponieważ takie usługi nie wchodzą w zakres stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112, art. 2 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy wymaga, aby usługi te, świadczone odpłatnie na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze, podlegały VAT. Ta wykładnia art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 nie powoduje pozbawienia skutku zwolnienia przewidzianego w tym przepisie. W szczególności stosowanie tego zwolnienia nie ogranicza się do grup, których członkowie wykonują wyłącznie działalność zwolnioną lub w związku z którą nie są oni uznawani za podatników. Zatem usługi świadczone przez GAP, którego członkowie wykonują także działalność opodatkowaną, mogą skorzystać z tego zwolnienia, ale jedynie w zakresie, w jakim usługi te są bezpośrednio niezbędne do wykonywania zwolnionej działalności tych członków lub w związku z którą nie są oni uznawani za podatników. (zob. pkt 43, 51–53, 55, 92; pkt 1 sentencji)

Państwo członkowskie, które przyjmuje system podatku od wartości dodanej (VAT) dotyczący niezależnych grup osób (GAP), umożliwiający członkom GAP, którzy wykonują działalność opodatkowaną VAT, na odliczenie od VAT należnego od opodatkowanych transakcji podatku naliczonego GAP lub od niej należnego z tytułu towarów i usług, jakie otrzymała GAP na potrzeby swojej działalności, uchybia zobowiązaniom, jakie na nim ciążą na mocy art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą 2010/45. W pierwszej kolejności bowiem, na podstawie art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112 podatnik jest uprawniony do odliczenia od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić, VAT należnego lub zapłaconego od towarów i usług, które zostały mu dostarczone przez innego podatnika. Tymczasem ze zwolnienia przewidzianego w art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112 wynika, iż GAP sama w sobie jest podatnikiem, odrębnym od swych członków. W związku z tym sprzeczne z art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112 jest uprawnienie członków GAP do odliczenia kwoty VAT, do zapłaty której są zobowiązani, VAT należnego lub zapłaconego od towarów i usług, które zostały dostarczone GAP. W drugiej kolejności z art. 178 lit. a) dyrektywy 2006/112 w związku z jej art. 226 pkt 5) i art. 168 lit. a) wynika, że aby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia, powinien posiadać fakturę, na której znajduje się jego nazwisko jako nabywcy lub usługobiorcy. Pozwalając zatem członkom GAP na odliczenie VAT, do którego zapłaty są oni zobowiązani, na podstawie faktury wystawionej w imieniu tej grupy, omawiane przepisy krajowe są sprzeczne z art. 178 lit. a) dyrektywy 2006/112. (zob. pkt 61, 63, 67, 70, 92; pkt 1 sentencji)

Zobacz tekst orzeczenia. (patrz pozycja 73)