13.

W oparciu o akta sprawy okoliczności faktyczne można streścić w następujący sposób (w porządku chronologicznym): — W dniu 6 listopada 1985 r. spółka będąca poprzednikiem prawnym spółki Lucchini złożyła wniosek o przyznanie pomocy na podstawie ustawy nr 183/1976. W ramach inwestycji o wartości 2 550 mln ITL mającej na celu modernizację niektórych urządzeń Lucchini wystąpiła o przyznanie dopłaty do oprocentowania kredytu w wysokości 1 021 mln ITL oraz dotacji państwowej w wysokości 765 mln ITL (stanowiącej 30% kosztów inwestycji). — Decyzją z dnia 11 czerwca 1986 r. instytucja kredytowa rozpatrująca wniosek o finansowanie przyznała spółce kredyt w wysokości 1 021 mln ITL na okres 10 lat z obniżonym oprocentowaniem wynoszącym 4,25%. — Pismem z dnia 20 kwietnia 1988 r. właściwe władze włoskie zgłosiły Komisji plan pomocy na rzecz Lucchini zgodnie z art. 6 ust. 1 trzeciego kodeksu. Zgodnie ze zgłoszeniem przedmiotem pomocy była inwestycja o wartości 2 550 mln ITL zmierzająca do poprawy ochrony środowiska naturalnego, dla której przewidziano dopłatę do oprocentowania kredytu (dopłata ta miała wynieść 367 mln ITL) oraz dotację (w wysokości 765 mln ITL). — Pismem z dnia 22 czerwca 1988 r. Komisja zażądała przekazania dodatkowych informacji co do charakteru inwestycji korzystającej ze wspomnianej pomocy, jak również co do konkretnych warunków kredytu będącego przedmiotem wniosku (oprocentowanie i czas trwania). W piśmie tym Komisja zażądała ponadto, by włoskie władze wskazały, czy pomoc została przyznana na podstawie ogólnego systemu pomocy na rzecz ochrony środowiska naturalnego w celu umożliwienia dostosowania urządzeń do nowych norm z zakresu ochrony środowiska, a także by właściwe władze wskazały te normy. Właściwe władze włoskie nie odpowiedziały na to pismo. — W związku ze zbliżającym się upływem terminu na przyznanie pomocy, wyznaczonego w trzecim kodeksie na dzień 31 grudnia 1988 r., właściwe władze włoskie (w ówczesnym czasie był to organ o nazwie Agensud) decyzją nr 7372 z dnia 16 listopada 1988 r. przyznały Lucchini tymczasowo kwotę w wysokości 382,5 mln ITL, to jest 15% wartości inwestycji (zamiast 30% przewidzianych w ustawie nr 183/1976), która miała być wypłacona przed dniem 31 grudnia 1988 r., jak tego wymagał trzeci kodeks. Odmówiono natomiast przyznania dopłaty do oprocentowania, ponieważ wskutek wspomnianej dopłaty łączna kwota przyznanej pomocy przekroczyłaby granicę 15% przewidzianą we wspomnianym kodeksie. Zgodnie z art. 6 trzeciego kodeksu przyjęcie ostatecznego środka w zakresie przyznania pomocy zostało uzależnione od zgody Komisji, a Agensud nie dokonał żadnej wypłaty. — Ze względu na brak wystarczających informacji ze strony władz włoskich Komisja nie była w stanie ocenić od razu, czy planowana pomoc była zgodna ze wspólnym rynkiem, w związku z czym w dniu 13 stycznia 1989 r. wszczęła ona przeciwko tym władzom postępowanie przewidziane w art. 6 ust. 4 trzeciego kodeksu. Komunikat dotyczący tego postępowania został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z dnia 23 marca 1990 r. ( 7 ). — W międzyczasie, ze względu na to, iż pomoc nie została jeszcze wypłacona Lucchini, w dniu 6 kwietnia 1989 r. spółka ta zaskarżyła Agensud do Tribunale civile e penale di Roma (sądu cywilnego i karnego w Rzymie) celem stwierdzenia istnienia po jej stronie wynikającego z ustawy nr 183/1976 roszczenia o wypłatę dotacji w kwocie 765 mln ITL (tj. 30% kosztów inwestycji) oraz kwoty 367 mln ITL (tytułem dopłaty do oprocentowania kredytu). — Teleksem z dnia 9 sierpnia 1989 r. władze włoskie, w ramach postępowania wszczętego przez Komisję, przekazały dodatkowe informacje dotyczące omawianej pomocy. — Pismem z dnia 18 października 1989 r. Komisja poinformowała włoskie władze, że ich odpowiedź nie była zadowalająca, ponieważ nadal brakowało pewnych szczegółowych informacji. W piśmie tym Komisja wskazała ponadto, że w braku stosownej odpowiedzi przed upływem 15 dni roboczych Komisja będzie uprawniona do wydania decyzji końcowej jedynie na podstawie informacji, którymi dysponowała. Na wspomniane pismo nie udzielono odpowiedzi. — W decyzji 90/555/EWWiS z dnia 20 czerwca 1990 r. Komisja zajęła ostatecznie stanowisko, że pomoc jest niezgodna ze wspólnym rynkiem. Stanowisko to zostało podane do wiadomości publicznej w komunikacie prasowym ( 8 ). Pismem z dnia 20 lipca 1990 r. decyzję doręczono także włoskim władzom ( 9 ). Została ona wreszcie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich z dnia 14 listopada 1990 r. ( 10 ). Decyzja nie została zaskarżona ani przez spółkę Lucchini, ani przez rząd włoski. — W dniu 24 lipca 1991 r. sąd włoski uwzględnił wniosek spółki Lucchini w postępowaniu w pierwszej instancji. Wyrok opierał się na ustawie nr 183/1976. — W dniu 6 maja 1994 r. Corte d’appello di Roma (sąd apelacyjny w Rzymie) utrzymał w mocy wyrok wydany przez Tribunale civile e penale di Roma. Wyrok ten uprawomocnił się, ponieważ nie wniesiono przeciwko niemu skargi kasacyjnej. — Ze względu na fakt, iż pomoc w dalszym ciągu nie została wypłacona, Lucchini zażądała wydania nakazu zapłaty, który uzyskała w dniu 20 listopada 1995 r. Został on doręczony właściwym władzom (w tym czasie było to Ministero dell’Industria (ministerstwo przemysłu) w dniu 29 grudnia 1995 r. W związku z niewykonaniem nakazu w lutym 1996 r. spółka Lucchini uzyskała zajęcie samochodów służbowych należących do Ministero dell’Industria. — W konsekwencji, w celu wykonania wyroku Corte d’appello di Roma, w dniu 8 marca 1996 r. dyrektor generalny Ministero dell’Industria wydał dekret nr 17975, na mocy którego przyznano Lucchini pomoc w formie kapitału w wysokości 765 mln ITL oraz pomoc w postaci dopłaty do oprocentowania w wysokości 367 mln ITL. Wspomniany dekret zawierał zastrzeżenie, że pomoc ta zostanie w całości lub w części cofnięta w przypadku wydania niekorzystnych decyzji wspólnotowych dotyczących ważności przyznania lub wypłaty wspomnianej pomocy. W dniu 16 kwietnia 1996 r. wypłacono wspomniane kwoty pomocy powiększone o odsetki ustawowe. — W dniu 15 lipca 1996 r. Komisja poinformowała władze włoskie, że w świetle decyzji 90/555 oraz trzeciego kodeksu wyrok Corte d’appello di Roma oraz dekret nr 17975 są sprzeczne z prawem wspólnotowym i wezwała rząd włoski do przedstawienia uwag. — Pismem z dnia 26 lipca 1996 r. Ministero dell’Industria udzieliło odpowiedzi, wskazując, że pomoc została przyznana z zastrzeżeniem prawa żądania zwrotu. — W dniu 16 września 1996 r. Komisja wezwała władze włoskie do odzyskania spornej pomocy, zaznaczając, że niewykonanie tego nakazu skutkować będzie wszczęciem postępowania na podstawie art. 88 traktatu EWWiS. — W dniu 20 września 1996 r. Ministero dell’Industria wydało nowy dekret nr 20357, na mocy którego cofnięto przyznaną pomoc i nakazano spółce Lucchini jej zwrot. — W dniu 16 listopada 1996 r. Lucchini wniosła do Tribunale amministrativo regionale del Lazio (regionalnego sądu administracyjnego Lazio) skargę na dekret nr 20357. Spółka podniosła między innymi, że jej prawo do pomocy jest niewzruszalne, ze względu na fakt, iż wyrok Corte d’appello nabył powagi rzeczy osądzonej. W dniu 1 kwietnia 1999 r. skarga spółki Lucchini została uwzględniona. — W dniu 2 listopada 1999 r. Avvocatura Generale dello Stato, działająca na rzecz Ministero dell’Industria, wniosła do Consiglio di Stato odwołanie od tego orzeczenia. — Decyzją z dnia 22 października 2004 r. Consiglio di Stato zwrócił się o rozstrzygnięcie w trybie prejudycjalnym kwestii konfliktu między prawomocnym wyrokiem Corte d’appello a decyzją Komisji 90/555.