WYROK TRYBUNAŁU

z dnia 11 lipca 1974 r.( )





[…]

W sprawie 8/74

mającej za przedmiot skierowany do Trybunału, na podstawie art. 177 traktatu EWG, przez tribunal de première instance de Bruxelles wniosek o wydanie, w toczącym się przed tym sądem postępowaniu karnym między

Procureur du Roi

a

Benoît i Gustave’em Dassonville

oraz w postępowaniu cywilnym pomiędzy:

SA Ets Fourcroy,

SA Breuval et Cie

a

Benoît i Gustave’em Dassonville

orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 30–33, 36 i 85 traktatu EWG,

TRYBUNAŁ,

w składzie: R. Lecourt, prezes, A. M. Donner, M. Sørensen, prezesi izb, R. Monaco, J. Mertens de Wilmars, P. Pescatore, H. Kutscher, C. Ó Dálaigh i A. J. Mackenzie Stuart (sprawozdawca), sędziowie,

rzecznik generalny: M. Trabucci,

sekretarz: A. Van Houtte,

wydaje następujący

Wyrok

[…]

Co do prawa

1 Zważywszy, że orzeczeniem z dnia 11 stycznia 1974 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 8 lutego 1974 r., tribunal de première instance de Bruxelles zwrócił się na podstawie art. 177 traktatu EWG z dwoma pytaniami w przedmiocie wykładni art. 30, 31, 32, 33, 36 i 85 traktatu EWG, dotyczącymi wymogu przedstawienia urzędowego dokumentu wydanego przez władze państwa wywozu dla produktów noszących nazwę pochodzenia;

2 że pierwsze pytanie dotyczy kwestii, czy przepis prawa krajowego zakazujący przywozu towaru noszącego nazwę pochodzenia bez urzędowego dokumentu wydanego przez władze państwa wywozu potwierdzającego prawo do tej nazwy stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w rozumieniu art. 30 traktatu;

3 że pytanie to zostało podniesione w ramach postępowania karnego wszczętego w Belgii przeciwko przedsiębiorcom, którzy zgodnie z prawem nabyli partię Scotch Whisky będącą w wolnym obrocie we Francji i dokonali jej przywozu do Belgii, bez świadectwa pochodzenia od brytyjskich władz celnych, co stanowiło naruszenie prawa krajowego;

4 że z akt sprawy oraz stanowisk stron wygłoszonych na rozprawie wynika, iż dla przedsiębiorcy zamierzającego sprowadzić do Belgii Scotch Whisky znajdującą się w wolnym obrocie we Francji, w odróżnieniu od importera sprowadzającego ten towar bezpośrednio z kraju produkcji, uzyskanie takiego świadectwa związane jest ze znacznymi trudnościami;

5 zważywszy, że wszelkie przepisy państw członkowskich dotyczące obrotu handlowego mogące bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie utrudnić wewnątrzwspólnotową wymianę handlową uznać należy za środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych;

6 że do czasu ustanowienia wspólnotowych przepisów gwarantujących konsumentom autentyczność nazwy pochodzenia produktu państwo członkowskie może wydawać przepisy mające na celu zapobieganie nieuczciwym praktykom w tym zakresie, jednak pod warunkiem, iż są one racjonalne, a wymagane dowody nie powodują utrudnień w wymianie handlowej między państwami członkowskimi i są w związku z tym możliwe do uzyskania dla wszystkich pochodzących z nich jednostek;

7 że niezależnie od tego, czy przepisy te podlegają art. 36, nie mogą one w każdym razie, zgodnie z zasadą wyrażoną w drugim zdaniu tego artykułu, stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w wymianie handlowej między państwami członkowskimi;

8 że może tak być w przypadku wymaganych przez państwo członkowskie w celu wykazania pochodzenia produktu formalności, których dopełnić bez znacznych trudności będą w stanie praktycznie tylko importerzy bezpośredni;

9 że w związku z tym wymaganie przez państwo członkowskie przedstawienia świadectwa autentyczności, którego uzyskanie jest trudniejsze dla importerów autentycznego produktu będącego w wolnym obrocie w innym państwie członkowskim niż dla importerów sprowadzających ten sam produkt bezpośrednio z kraju pochodzenia, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych niezgodny z traktatem;

10 zważywszy, że drugie pytanie dotyczy kwestii, czy umowa, która łącznie z przepisami krajowymi w sprawie świadectw pochodzenia powoduje ograniczenie konkurencji lub utrudnienia w wymianie handlowej między państwami członkowskimi, jest nieważna, jeżeli ogranicza się do upoważnienia wyłącznego importera do posłużenia się tymi przepisami w celu uniemożliwienia przywozu równoległego lub nie zakazuje tego;

11 zważywszy, że umowa o wyłączność podlega zakazowi ustanowionemu w art. 85, jeżeli stanowi prawną lub faktyczną przeszkodę w przywozie rozpatrywanych produktów z innych państw członkowskich do chronionego obszaru przez inne podmioty niż wyłączny importer;

12 w szczególności umowa o wyłączność może utrudniać wymianę handlową między państwami członkowskimi lub ograniczać konkurencję, jeżeli dystrybutor może uniemożliwić przywóz równoległy z innych państw członkowskich na powierzony mu obszar dzięki łącznym skutkom umowy i ustawodawstwa krajowego, wymagającego określonego sposobu udokumentowania autentyczności;

13 zważywszy, że stwierdzenie, czy jest tak w niniejszym przypadku, wymaga uwzględnienia nie tylko praw i zobowiązań wynikających z postanowień umowy, lecz także okoliczności gospodarczych i prawnych, w jakich ona funkcjonuje, a w szczególności istnienia ewentualnych podobnych umów między tym samym producentem a dystrybutorami w innych państwach członkowskich;

14 że utrzymywanie się w jednym z państw członkowskich znacznie wyższych cen niż stosowane w innym państwie członkowskim może prowadzić do pytania, czy umowa o wyłączność nie jest wykorzystywana w celu uniemożliwienia importerom uzyskania dowodów autentyczności rozpatrywanego produktu, wymaganych na mocy przepisów krajowych tego rodzaju, jak wskazane w pytaniu;

15 jednakże okoliczność, iż umowa wyłącznie upoważnia do posłużenia się tego rodzaju przepisami lub nie sprzeciwia się temu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności tej umowy z mocy prawa.

W przedmiocie kosztów

16 Zważywszy, że koszty poniesione przez rządy Belgii i Zjednoczonego Królestwa oraz przez Komisję Wspólnot Europejskich, które przedstawiły Trybunałowi uwagi, nie podlegają zwrotowi;

17 że dla stron postępowania przed tribunal de première instance de Bruxelles niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach;

z powyższych względów

TRYBUNAŁ,

rozstrzygając w przedmiocie pytań postawionych mu przez tribunal de première instance de Bruxelles orzeczeniem z dnia 11 stycznia 1974 r., orzeka, co następuje:

1) Wymaganie przez państwo członkowskie przedstawienia świadectwa autentyczności, którego uzyskanie jest trudniejsze dla importerów autentycznego produktu będącego w wolnym obrocie w innym państwie członkowskim niż dla importerów sprowadzających ten sam produkt bezpośrednio z kraju pochodzenia, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych niezgodny z traktatem;

2) okoliczność, iż umowa wyłącznie upoważnia do posłużenia się tego rodzaju przepisami lub nie sprzeciwia się temu, nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności tej umowy z mocy prawa.

Lecourt Donner Sørensen

Monaco Mertens de Wilmars Pescatore

Kutscher Ó Dálaigh Mackenzie Stuart

Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 11 lipca 1974 r.

Sekretarz Prezes