WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ

UNII EUROPEJSKIEJ (trzecia izba)

z dnia 20 lipca 2016 r.

HC

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Służba publiczna — Personel tymczasowy — Kolejne zatrudnienia na podstawie różnych rodzajów umów w kilku instytucjach Unii — Przerwanie okresem bezrobocia — Ciągłość ubezpieczenia we wspólnym systemie ubezpieczenia zdrowotnego Unii — Nowe zatrudnienie — Artykuł 13 WZIP — Badanie lekarskie poprzedzające zatrudnienie — Artykuł 32 WZIP — Niepowiadomienie przez zainteresowanego o chorobie, na którą już cierpiał — Późniejsze odkrycie przez organ upoważniony do zawierania umów o pracę — Zastosowanie pięcioletniego zastrzeżenia medycznego z mocą wsteczną — Zakwestionowanie — Skierowanie sprawy do komitetu ds. inwalidztwa — Obowiązek lojalności — Decyzja organu upoważnionego do zawierania umów o pracę o pozbawieniu możliwości zatrudnienia pracownika przez instytucję przez okres sześciu lat”

Przedmiot:

Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy art. 106a, w której HC żąda stwierdzenia nieważności, po pierwsze, decyzji organu upoważnionego do zawierania umów o pracę Komisji Europejskiej (zwanego dalej „OUZU”) z dnia 12 lutego 2014 r. w sprawie zastosowania wobec niego z mocą wsteczną zastrzeżenia medycznego na podstawie art. 32 Warunków zatrudnienia innych pracowników Unii Europejskiej (zwanych dalej „WZIP”), a także, po drugie, decyzji OUZU z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wykluczenia możliwości jego zatrudnienia przez instytucję przez okres sześciu lat.

Orzeczenie:

Stwierdza się nieważność decyzji z dnia 29 stycznia 2015 r., na mocy której organ upoważniony do zawierania umów o pracę Komisji Europejskiej wykluczył możliwość zatrudnienia HC przez tę instytucję przez okres sześciu lat. W pozostałym zakresie skarga zostaje oddalona. Komisja Europejska pokrywa własne koszty oraz zostaje obciążona połową kosztów poniesionych przez HC. HC pokrywa połowę własnych kosztów.

Streszczenie

Zgodnie z art. 13 warunków zatrudnienia innych pracowników przed zatrudnieniem członek personelu tymczasowego poddany zostaje badaniom medycznym wykonanym przez lekarza danej instytucji w celu umożliwienia jej upewnienia się, że spełnia on wymogi w zakresie sprawności fizycznej, określone w art. 12 ust. 2 lit. d) tych warunków, ponieważ na podstawie tego ostatniego przepisu, dana osoba może zostać zatrudniona jako członek personelu tymczasowego tylko pod warunkiem, że jest wystarczająco sprawna fizycznie, aby wykonywać swoje obowiązki. W tym względzie badanie lekarskie przed zatrudnieniem członka personelu tymczasowego służy uzasadnionemu interesowi instytucji Unii, które muszą być w stanie wypełniać wymagane od nich zadania. W ramach tego badania, które przeprowadza lekarz orzecznik instytucji i które musi koniecznie obejmować badanie kliniczne zainteresowanego, a także, w razie potrzeby, dodatkowe testy biologiczne zlecone przez lekarza orzecznika, ten ostatni może stwierdzić, że kandydat do pracy, mimo spełnienia warunków sprawności fizycznej, cierpi na daną chorobę lub niepełnosprawność, które mogą robić postępy i sprawić, że zainteresowany zostanie objęty lub wystąpi o objęcie systemem renty inwalidzkiej. (zob. pkt 64, 65) Odesłanie Trybunał, wyrok z dnia 5 października 1994 r., X/Komisja, C‑404/92 P, EU:C:1994:361, pkt 20 Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok z dnia 5 lipca 2011 r., V/ParlamentF‑46/09, EU:F:2011:101, pkt 77 i przytoczone tam orzecznictwo

Zgodnie z brzmieniem art. 32 warunków zatrudnienia innych pracowników skorzystanie przez organ upoważniony do zawierania umów o pracę z zastrzeżenia medycznego w stosunku do nowo zatrudnionego pracownika może nastąpić wyłącznie po badaniu lekarskim poprzedzającym zatrudnienie. Warunki stosowania tego przepisu podlegają ścisłej wykładni. Jeżeli okresy zatrudnienia przepracowane przez tego samego pracownika w dwóch instytucjach zostały przerwane dłuższym okresem bezrobocia, druga instytucja może zasadnie uznać, że należy poddać tego pracownika nowym badaniom lekarskim, aby ustalić, czy nadal spełnia on warunki sprawności fizycznej, wymagane na podstawie art. 12 ust. 2 lit. d) warunków zatrudnienia innych pracowników w celu wykonywania nowych obowiązków, oraz, w konsekwencji, zastosować w stosownych przypadkach zastrzeżenie medyczne, o którym mowa w art. 32 tych warunków. (zob. pkt 70, 71) Odesłanie Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok z dnia 29 września 2009 r., O/Komisja, F‑69/07, EU:F:2009:128, pkt 121

Prawo do poszanowania życia prywatnego, ustanowione w art. 8 europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz wynikające ze wspólnej tradycji konstytucyjnej państw członkowskich, stanowi jedno z praw podstawowych chronionych przez porządek prawny Unii. Obejmuje ono między innymi prawo osoby do zachowania swego stanu zdrowia w tajemnicy. Jednak ograniczenia praw podstawowych mogą być uzasadnione, jeśli faktycznie odpowiadają nadrzędnym względom interesu ogólnego i nie stanowią – w świetle zamierzonego celu – nieproporcjonalnej i niemożliwej do zniesienia ingerencji, która naruszałaby samą treść tak gwarantowanego prawa. W tym względzie badanie lekarskie poprzedzające zatrudnienie członka personelu tymczasowego służy uzasadnionemu interesowi instytucji Unii, które muszą być w stanie wypełniać wymagane od nich zadania. W celu zarówno umożliwienia organowi upoważnionemu do zawierania umów o pracę ustalenia, czy kandydat spełnia warunki sprawności fizycznej dla stanowiska członka personelu tymczasowego, zgodnie z wymogami art. 12 ust. 2 lit. d) warunków zatrudnienia innych pracowników, jak i zachowania przewidzianego w art. 32 tych warunków prawa tego organu do zastosowania zastrzeżenia medycznego, jeżeli zostanie to uznane za konieczne, organ ten musi, poprzez swego lekarza orzecznika, móc mieć określony dostęp do danych dotyczących zdrowia tego kandydata, które powinny w tej sytuacji być dostarczone bezpośrednio przez samego zainteresowanego. W związku z tym można przyjąć, że rzekoma ingerencja w życie prywatne kandydata, wynikająca z obowiązku ujawnienia schorzenia, na które cierpi lub cierpiał w przeszłości, jest uzasadniona. Lekarz orzecznik instytucji może bowiem, w ramach poprzedzającego zatrudnienie badania lekarskiego, wymagać od kandydata na stanowisko członka personelu tymczasowego, by ten wypełnił kwestionariusz medyczny, i może skorzystać ze złożonych w ten sposób przez zainteresowanego oświadczeń w ramach oceny, czy organowi upoważnionemu do zawierania umów o pracę należy zaproponować, by w przypadku zatrudniania tej osoby zastosować zastrzeżenie medyczne na podstawie art. 32 warunków zatrudnienia innych pracowników. Ponadto wspomniany kandydat musi podczas tego badania lekarskiego uczciwie odpowiadać na pytania zadane mu przez personel medyczny, który jest związany tajemnicą lekarską, ponieważ pytania te są objęte zakresem powierzonego temu personelowi zadania i spełniają wymogi zasady proporcjonalności. (zob. pkt 77–81) Odesłanie Trybunał, wyrok z dnia 5 października 1994 r., X/Komisja, C‑404/92 P, EU:C:1994:361, pkt 17, 18, 20 Sąd Pierwszej Instancji, wyrok z dnia 13 lipca 1995 r., K/Komisja, T‑176/94, EU:T:1995:139, pkt 39

W szczególnej sytuacji, gdy po przejściu wstępnych badań lekarskich okazuje się, że pracownik nie udzielił szczerych i pełnych odpowiedzi na pytania na temat swego stanu zdrowia zadane przez lekarza orzecznika w trakcie tych badań, organ upoważniony do zawierania umów może cofnąć pierwotną decyzję w sprawie niestosowania zastrzeżenia lekarskiego i wydać nową decyzję w sprawie zastosowania z mocą wsteczną tego zastrzeżenia. Nie oznacza to jednak, że organ ten nie ma obowiązku przestrzegania poprzedzającego wydanie tej decyzji postępowania określonego w art. 32 warunków zatrudnienia innych pracowników, a mianowicie, po pierwsze, skierowania sprawy do lekarza orzecznika, aby ten orzekł, czy choroba lub niepełnosprawność mogłaby uzasadniać obwarowanie zatrudnienia zainteresowanego zastrzeżeniem lekarskim, a po drugie, przekazania pracownikowi decyzji wydanej na podstawie tego orzeczenia, aby pracownik mógł w razie potrzeby skierować odwołanie do komitetu ds. inwalidztwa. Tego rodzaju zagadnienie, wymagające ustalenia, czy omawiana choroba lub niepełnosprawność mogłyby powodować inwalidztwo lub śmierć pracownika w ciągu pięciu lat od chwili rozpoczęcia służby w instytucji, jest kwestią natury medycznej i należy do ścisłych kompetencji lekarza orzecznika, a w odwołaniu – komitetu ds. inwalidztwa. (zob. pkt 85) Odesłanie Sąd do spraw Służby Publicznej, wyrok z dnia 10 lipca 2012 r., AV/Komisja, F‑4/11, EU:F:2012:96, pkt 34