OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

MELCHIORA WATHELETA

przedstawiona w dniu 6 września 2017 r. ( 1 )

Sprawa C‑384/16 P

European Union Copper Task Force

przeciwko

Komisji Europejskiej

Odwołanie – Skarga o stwierdzenie częściowej nieważności – Artykuł 263 akapit czwarty TFUE – Akt regulacyjny, który nie wymaga środków wykonawczych – Indywidualne oddziaływanie – Zarzut częściowej niezgodności z prawem – Środki ochrony roślin – Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 – Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 – Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/408 – Wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin i ustalenie wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia – Związki miedzi

I. Wprowadzenie

1. Przedmiotem niniejszej sprawy jest odwołanie wniesione przez European Union Copper Task Force (zwany dalej „EUCuTF”) od postanowienia Sądu Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Union Copper Task Force/Komisja (T‑310/15, niepublikowanego, zwanego dalej zaskarżonym postanowieniem, EU:T:2016:265).

2. W zaskarżonym postanowieniu Sąd odrzucił jako niedopuszczalną skargę EUCuTF o stwierdzenie nieważności części rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/408 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia (zwanego dalej „spornym rozporządzeniem”) ( 2 ). Sąd orzekł co do istoty, że wnoszący odwołanie nie może powoływać się na własny interes i że jego członkowie nie mają legitymacji procesowej, ponieważ sporne rozporządzenie nie dotyczy ich indywidualnie. Ponadto Sąd orzekł, że skarga wniesiona przez EUCuTF nie mogła też opierać się na art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, jako że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu tego przepisu.

3. Wnosząc odwołanie, EUCuTF daje Trybunałowi sposobność doprecyzowania wykładni czasownika „wymagać” użytego w tym przepisie ( 3 ). Wprawdzie bowiem pojęcie to jest istotne dla stosowania powyższego przepisu, jednak w rzeczywistości Trybunał nie zajął się jego wykładnią, jak na przykład w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852), lub w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284).

II. Ramy prawne

A. Dyrektywa 91/414/EWG

4. Dyrektywa Rady 91/414/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin ( 4 ) zawierała w załączniku I listę substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w środkach ochrony roślin.

5. Zgodnie z art. 1 i załącznikiem do dyrektywy Komisji 2009/37/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniającej dyrektywę Rady 91/414/EWG w celu włączenia do niej chloromekwatu, związków miedzi, propachizafopu, chizalofopu‑P, teflubenzuronu i zeta-cypermetryny jako substancji czynnych ( 5 ) wykaz z załącznika I do dyrektywy 91/414 został zmieniony w celu dodania do niego między innymi związków miedzi.

B. Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009

6. Artykuł 50 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414 ( 6 ), zatytułowany „Ocena porównawcza środków ochrony roślin zawierających substancje kwalifikujące się do zastąpienia”, stanowi: „1. Ocena porównawcza dokonywana jest przez państwa członkowskie przy ocenie wniosku o zezwolenie dla środka ochrony roślin zawierającego substancję czynną zatwierdzoną jako kwalifikująca się do zastąpienia. Państwa członkowskie nie udzielają zezwolenia na stosowanie w konkretnych uprawach środka ochrony roślin zawierającego substancję kwalifikującą się do zastąpienia lub ograniczają jego stosowanie, w przypadku gdy ocena porównawcza oceniająca ryzyko i korzyści, określona w załączniku IV, wykaże że: […] 4. W odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia państwa członkowskie regularnie, nie później niż w dniu odnowienia lub zmiany zezwolenia, przeprowadzają ocenę porównawczą przewidzianą w ust. 1. Państwa członkowskie utrzymują, wycofują lub zmieniają zezwolenie w zależności od wyników oceny porównawczej”.

7. W rozdziale XI rozporządzenia nr 1107/2009, zatytułowanym „Przepisy przejściowe i końcowe”, zawarty jest art. 80, zatytułowany „Środki przejściowe”, którego ust. 7 stanowi, co następuje: „Do dnia 14 grudnia 2013 r. Komisja ustala wykaz substancji włączonych do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG, które spełniają kryteria określone w załączniku II pkt 4 do niniejszego rozporządzenia i do których mają zastosowanie przepisy art. 50 niniejszego rozporządzenia”.

8. Zgodnie z art. 83 rozporządzenia nr 1107/2009, zatytułowanym „Uchylenie”: „Bez uszczerbku dla art. 80, dyrektywy [Rady] 79/117/EWG [z dnia 21 grudnia 1978 r. zakazująca wprowadzania do obrotu i stosowania środków ochrony roślin zawierających niektóre substancje czynne (Dz.U. 1978, L 33, s. 36)] i 91/414/EWG, zmienione aktami prawnymi wymienionymi w załączniku V, tracą moc ze skutkiem od dnia 14 czerwca 2011 r., bez uszczerbku dla obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do terminów transpozycji do prawa krajowego oraz stosowania dyrektyw wymienionych w tym załączniku. Odesłania do uchylonych dyrektyw traktuje się jak odesłania do niniejszego rozporządzenia […]”.

C. Rozporządzenia wykonawcze

1. Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011

9. Zgodnie z motywem 1 i art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 540/2011 z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 w odniesieniu do wykazu zatwierdzonych substancji czynnych ( 7 ) substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414 uznaje się za zatwierdzone zgodnie z rozporządzeniem nr 1107/2009.

2. Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/232

10. Zgodnie z motywem 8 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/232 z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do warunków zatwierdzenia substancji czynnej związki miedzi ( 8 )„[p]otwierdza się, że substancję czynną związki miedzi należy uznawać za zatwierdzoną na mocy rozporządzenia […] nr 1107/2009 […]”.

11. Artykuł 1 rozporządzenia wykonawczego 2015/232, zatytułowany „Zmiany w rozporządzeniu wykonawczym (UE) nr 540/2011”, stanowi, że: „W części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 540/2011 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia”.

12. Załącznik do rozporządzenia wykonawczego 2015/232 przewiduje, że w części A załącznika do rozporządzenia wykonawczego nr 540/2011 wprowadza się następujące zmiany: „[…] Powiadamiający przedstawiają Komisji, Urzędowi i państwom członkowskim program monitorowania dotyczący obszarów podatnych na zagrożenia, na których zanieczyszczenie gleby i wody (w tym osadów) miedzią budzi lub może budzić obawy. […]”.

3. Sporne rozporządzenie

13. Artykuł 1 spornego rozporządzenia, zatytułowany „Substancje kwalifikujące się do zastąpienia”, brzmi następująco: „Substancjami czynnymi włączonymi do załącznika I do dyrektywy 91/414/EWG, które spełniają kryteria określone w załączniku II pkt 4 do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009, są substancje określone w wykazie znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Akapit pierwszy stosuje się również do substancji czynnych zatwierdzonych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1107/2009 na podstawie przepisów przejściowych ustanowionych w art. 80 ust. 1”.

14. Wykaz zawarty w załączniku do tego rozporządzenia obejmuje: „[…] związki miedzi (odmiany: wodorotlenek miedzi, tlenochlorek miedzi, tlenek miedzi, ciecz bordoska i trójzasadowy siarczan miedzi) […]”.

III. Okoliczności powstania sporu

15. Okoliczności powstania sporu zostały zwięźle przedstawione przez Sąd w pkt 1–6 zaskarżonego postanowienia. Można je streścić w następujący sposób.

16. EUCuTF jest stowarzyszeniem producentów związków miedzi, z których niektórzy posiadają zezwolenie na dopuszczenie do obrotu środków ochrony roślin zawierających taką substancję. Stowarzyszenie to powstało w celu złożenia wniosku o włączenie tej substancji do załącznika I do dyrektywy 91/414, który ustanawiał wykaz substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w środkach ochrony roślin.

17. Przyjmując dyrektywę 2009/37, Komisja zmieniła wykaz z załącznika I do dyrektywy 91/414 celem włączenia do niego związków miedzi. Dyrektywa ta została uchylona rozporządzeniem nr 1107/2009. Jednak zgodnie z motywem 1 i art. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 540/2011 substancje czynne włączone do załącznika I do dyrektywy 91/414 uznaje się od tej pory za zatwierdzone zgodnie z rozporządzeniem nr 1107/2009.

18. Po przedłożeniu przez wnoszącego odwołanie dodatkowych informacji na temat ryzyka związanego z wdychaniem związków miedzi oraz na temat oceny ryzyka spowodowanego przez tę substancję dla organizmów niezwalczanych, gleby i wody Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze 2015/232. W ramach tego rozporządzenia Komisja, po pierwsze, potwierdziła, że związki miedzi należy zatwierdzić na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009, a po drugie, zmieniła załącznik do rozporządzenia wykonawczego nr 540/2011, przewidując w szczególności przedstawienie przez wnoszącego odwołanie Komisji, Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i państwom członkowskim programu monitorowania dotyczącego obszarów podatnych na zagrożenia, na których zanieczyszczenie gleby i wody miedzią budzi lub może budzić obawy.

19. W dniu 11 marca 2015 r. Komisja przyjęła sporne rozporządzenie na potrzeby stosowania art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009, a ów przepis stanowił, że Komisja ustala wykaz substancji włączonych do załącznika I do dyrektywy 91/414, które spełniają kryteria pozwalające uznać je za substancje kwalifikujące się do zastąpienia i do których mają zastosowanie przepisy art. 50 tego rozporządzenia. Wspomniany wykaz, zawarty w załączniku do spornego rozporządzenia, obejmuje związki miedzi z uwagi na to, że wspomniana substancja spełnia powyższe kryteria.

IV. Postępowanie przed Sądem i zaskarżone postanowienie

20. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 5 czerwca 2015 r. wnoszący odwołanie wniósł skargę o stwierdzenie nieważności części spornego rozporządzenia. Na poparcie skargi wnoszący odwołanie podniósł w szczególności zarzut niezgodności z prawem art. 24 i pkt 4 załącznika II do rozporządzenia nr 1107/2009.

21. Zaskarżonym postanowieniem Sąd uwzględnił zarzut niedopuszczalności skargi sformułowany przez Komisję. Sąd orzekł, po pierwsze, że wnoszący odwołanie nie może powoływać się na własny interes, a po drugie, że jego członkowie nie mają legitymacji procesowej. W tym względzie Sąd uznał, po pierwsze, że sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącego odwołanie w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, a po drugie, że wspomniane rozporządzenie stanowi akt regulacyjny wymagający środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

22. Sąd odrzucił również argumentację wnoszącego odwołanie dotyczącą naruszenia jego prawa do skutecznej ochrony sądowej.

V. Żądania stron i postępowanie przed Trybunałem

23. W swoim odwołaniu wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego postanowienia, o stwierdzenie dopuszczalności wniesionej przez niego skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia oraz o skierowanie sprawy do Sądu w celu ponownego jej rozpoznania co do istoty. Wnoszący odwołanie wnosi również o obciążenie Komisji kosztami postępowania odwoławczego.

24. Komisja wnosi do Trybunału o oddalenie odwołania i obciążenie wnoszącego odwołanie kosztami.

VI. W przedmiocie odwołania

25. Na poparcie odwołania wnoszący je podnosi trzy zarzuty. Po pierwsze, Sąd naruszył prawo, uznając, że sporne rozporządzenie jest aktem regulacyjnym wymagającym przyjęcia wobec wnoszącego odwołanie środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Po drugie, Sąd naruszył prawo, orzekając, że niedopuszczalność wniesionej przez niego skargi nie pozbawia wnoszącego odwołanie i jego członków skutecznej ochrony sądowej. I po trzecie, Sąd naruszył prawo, uznając, że sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie wnoszącego odwołanie i jego członków.

26. Ponadto wnoszący odwołanie uważa, że sporne rozporządzenie dotyczy bezpośrednio jego samego i jego członków.

A. W przedmiocie zarzutu pierwszego, dotyczącego braku środków wykonawczych do spornego rozporządzenia

1. Argumentacja stron

27. W ramach zarzutu pierwszego wnoszący odwołanie kwestionuje pkt 42–44, 46–48, 50–52, 60 i 61 zaskarżonego postanowienia. Zarzuca on Sądowi, że ten stwierdził, iż sporne rozporządzenie wymaga przyjęcia środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

28. Wnoszący odwołanie uważa bowiem, że uznanie związków miedzi za „substancje kwalifikujące się do zastąpienia” i późniejsze stosowanie systemu ustanowionego w rozporządzeniu nr 1107/2009 następuje bez konieczności przyjęcia środków wykonawczych.

29. Przede wszystkim, chociaż ewentualne odnowienie zezwolenia dla związków miedzi zostało formalnie zatwierdzone w akcie Komisji na wniosek EUCuTF, akt ten nie może zostać uznany za akt wykonawczy do spornego rozporządzenia, ale za akt wykonawczy do rozporządzenia nr 1107/2009, który reguluje procedurę odnowienia zatwierdzenia substancji czynnych. Ponadto sporne rozporządzenie prowadzi do przedstawiania do zatwierdzenia związków miedzi co najmniej co siedem lat, a nie co 15 lat, jak w przypadku substancji czynnych niekwalifikujących się do zastąpienia. W związku z tym zgodnie z procedurą zatwierdzania przewidzianą w tym rozporządzeniu związki miedzi będą zasadniczo obejmowane wnioskami o odnowienie zatwierdzenia dwa razy częściej, co zwiększy koszty związane z utrzymaniem zatwierdzenia tych związków. Skutek ten będzie miał charakter bezpośredni i nie będzie wymagać żadnych środków wykonawczych ze strony Komisji lub państw członkowskich.

30. Następnie wnoszący odwołanie uważa, że bezpośrednim skutkiem spornego rozporządzenia jest poddanie środków ochrony roślin zawierających związki miedzi i ich stosowania ocenie porównawczej, o której mowa w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009. Artykuł 50 ust. 4 wspomnianego rozporządzenia nakłada bowiem na państwa członkowskie obowiązek regularnego przeprowadzania oceny porównawczej nie później niż w dniu odnowienia lub zmiany zezwolenia. Ponadto, wbrew stwierdzeniom Sądu zawartym w pkt 48 zaskarżonego postanowienia, wnioskodawców nie tylko obciążają koszty związane z przeprowadzeniem oceny porównawczej, ale spoczywa też na nich samo przeprowadzenie tej oceny, ponieważ władze krajowe poprzestają na wydaniu decyzji na wniosek o odnowienie zezwolenia dla środka ochrony roślin. Wynika stąd, że EUCuTF i jego członkowie powinni spełnić zobowiązania wynikające z oceny porównawczej niezależnie od jej końcowego wyniku.

31. Stwierdzając w pkt 46 zaskarżonego postanowienia, że przeprowadzenie oceny porównawczej nie ma wpływu na to, czy państwa członkowskie udzielają lub odmawiają udzielenia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, odnawiają je, wycofują lub zmieniają, Sąd nie uwzględnił okoliczności, iż skutki spornego rozporządzenia są niezależne od wszelkich decyzji podejmowanych przez organy krajowe.

32. Ponieważ środki podejmowane ewentualnie przez organy krajowe nie będą miały żadnego wpływu na status prawny związków miedzi jako substancji kwalifikujących się do zastąpienia ani na system ustanowiony rozporządzeniem nr 1107/2009, nie mogą one być uważane za środki wykonawcze do spornego rozporządzenia.

33. Wreszcie, wnoszący odwołanie uważa, że podobny wniosek nasuwa się w odniesieniu do zasady wzajemnego uznawania środków ochrony roślin między państwami członkowskimi. Wskutek przyjęcia spornego rozporządzenia wzajemne uznanie środka zawierającego substancję kwalifikującą się do zastąpienia nie będzie już bowiem automatyczne, jak miałoby to natomiast miejsce w przypadku każdej innej substancji czynnej.

34. Komisja twierdzi, że ów zarzut pierwszy jest bezzasadny.

35. Zdaniem Komisji Sąd słusznie uznał w pkt 41 zaskarżonego postanowienia, że do substancji zawartych w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia stosuje się trzy rodzaje szczególnych zasad i że zastosowanie każdej z tych trzech odrębnych zasad prowadzi do przyjęcia środków wykonawczych, których zgodność z prawem może być kwestionowana przez wnoszącego odwołanie ( 9 ).

36. Przede wszystkim, co się tyczy argumentu, że odnowienie zatwierdzenia związków miedzi przez Komisję stanowi środek wykonawczy do rozporządzenia nr 1107/2009, a nie do spornego rozporządzenia, Komisja uważa, iż konkluzja Sądu w tym zakresie jest całkowicie zgodna z ratio legis art. 263 akapit czwarty TFUE, jak stwierdził Trybunał w pkt 27 wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852).

37. Według Komisji ze wspomnianego orzeczenia wynika, że wymagana analiza nie dotyczy kwestii, czy zaskarżony akt stanowi podstawę prawną sensu stricto każdego środka wykonawczego. Zdaniem Komisji poprawna analiza powinna polegać na zbadaniu, czy zaskarżony akt zmienia ostatecznie i niekorzystnie sytuację prawną wnoszącego odwołanie. Jeżeli tak, należałoby wówczas zbadać, czy wnoszący odwołanie musi naruszyć przepisy zaskarżonego aktu, aby skorzystać ze środka zaskarżenia, gdyż nie istnieje inny akt, przyjęty lub oczekujący na przyjęcie na szczeblu Unii lub na szczeblu krajowym, który mógłby zostać zaskarżony do sądu.

38. Natomiast w niniejszym przypadku sytuacja prawna wnoszącego odwołanie pozostanie bez zmian tak długo, jak nie zostanie przyjęty akt będący zwieńczeniem stosowania jednej z trzech kategorii zasad szczególnych ustanowionych w rozporządzeniu nr 1107/2009.

39. Następnie Komisja podnosi, że argumentacja przedstawiona przez wnoszącego odwołanie w odniesieniu do zastosowania każdej z tych kategorii zasad nie może zostać uwzględniona.

40. Po pierwsze, odnowienie zatwierdzenia substancji kwalifikujących się do zastąpienia wymaga, jak orzekł Sąd w pkt 44 zaskarżonego postanowienia, przyjęcia przez Komisję rozporządzenia zatwierdzającego daną substancję lub niezatwierdzającego jej, co będzie oznaczać skuteczne stosowanie spornego rozporządzenia. Zdaniem Komisji wnoszący odwołanie będzie zatem miał możliwość zakwestionowania pierwszego wspomnianego rozporządzenia oraz powołania się przy tej okazji na niemożność stosowania spornego rozporządzenia na podstawie art. 277 TFUE.

41. Po drugie, w odniesieniu do stosowania zasad dotyczących wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu Komisja uważa, że w pkt 50 zaskarżonego postanowienia Sąd prawidłowo uznał, iż skutki zmian wprowadzonych w tym względzie wystąpią wyłącznie w związku z korzystaniem z zakresu uznania przyznanego państwom członkowskim, w przypadku gdy ich organy krajowe przyjmują akty zawierające rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosków o wzajemne uznanie. Wnoszący odwołanie nie wykazał, że przyznanie uprawnień dyskrecjonalnych organom krajowym w tych okolicznościach miało wpływ na sytuację prawną jego członków w inny sposób niż w następstwie przyjęcia decyzji krajowej o przyznaniu lub odmowie przyznania wzajemnego uznania. Wnoszący odwołanie nie wykazał również, że sporne rozporządzenie wprowadzało do systemu wzajemnego uznania jakąkolwiek inną zmianę mającą wpływ na jego sytuację prawną.

42. Po trzecie, jeśli chodzi o stosowanie zasad dotyczących warunków uzyskania lub odnowienia zezwolenia na wprowadzanie do obrotu, wnoszący odwołanie dokonał błędnej interpretacji pkt 46 zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Komisji Sąd słusznie uważa, że ocena porównawcza jest jednym z etapów procedury badania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu. Aktem mającym wpływ na sytuację prawną wnoszącego odwołanie jest według Komisji decyzja o utrzymaniu, cofnięciu lub zmianie zezwolenia na wprowadzanie do obrotu, która to decyzja prowadzi do skutecznego stosowania spornego rozporządzenia w praktyce.

43. Argument, zgodnie z którym wnioskodawcy ubiegający się o zezwolenie są obecnie zobowiązani do przeprowadzenia oceny porównawczej, nie ma wpływu na ten wniosek. Sąd słusznie oddalił ten argument w pkt 48 zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Komisji takie ewentualne przesunięcie obowiązku przeprowadzenia oceny porównawczej dotyczy wyłącznie procedury i nie zmienia faktu, że pewne akty muszą zostać przyjęte przez organy krajowe w celu realizacji tej oceny porównawczej i że akty te podlegają zaskarżeniu. Z jednej strony decyzja organu krajowego o przystąpieniu z urzędu do oceny porównawczej może być kwestionowana. Z drugiej strony, zakładając, że wynik oceny jest negatywny w odniesieniu do związków miedzi, a zatem wpływa na sytuację prawną wnoszącego odwołanie, decyzja o wycofaniu zezwolenia na dopuszczenie do obrotu jest aktem podlegającym zaskarżeniu.

2. Analiza

a) Uwagi wstępne w przedmiocie wykładni art. 263 akapit czwarty in fine TFUE

44. W odwołaniu EUCuTF twierdzi, że uznanie związków miedzi za „substancje kwalifikujące się do zastąpienia” i zastosowanie w konsekwencji systemu ustanowionego w rozporządzeniu nr 1107/2009 następuje w sposób „natychmiastowy i bezpośredni”, bez konieczności przyjmowania środków wykonawczych ( 10 ).

45. Przedłożony Trybunałowi problem z wykładnią polega więc na określeniu, czy objęcie związków miedzi szczególnymi zasadami przewidzianymi w rozporządzeniu nr 1107/2009 stanowi zwykły „skutek” spornego rozporządzenia, który nie wymaga zatem przyjęcia środków wykonawczych sensu stricto, czy też wprost przeciwnie, akty przyjęte przez Komisję lub przez państwa członkowskie na podstawie szczególnych zasad z rozporządzenia nr 1107/2009 powinny zostać uznane za środki wykonawcze do spornego rozporządzenia ze względu na to, że zasady te powodują konkretne skutki wobec wnoszącego odwołanie wyłącznie poprzez owe akty.

46. Jeśli rozpatrywać tę kwestię bardziej teoretycznie, pytanie dotyczy tego, czy czasownik „wymagać” użyty w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE odnosi się wyłącznie do środków wykonawczych przyjętych bezpośrednio na podstawie aktu regulacyjnego „B” lub czy jego zakres może zostać rozszerzony na akty przyjęte na podstawie wcześniejszego rozporządzenia „A”, jednak ze względu na przyjęcie rozporządzenia „B”, które jest niezbędne do jego stosowania, to znaczy w pośrednim ciągu zdarzeń lub, w pewnym sensie, jako następstwo.

47. Nie trzeba przypominać, że art. 263 akapit czwarty TFUE został zmieniony traktatem z Lizbony w taki sposób, aby zapewnić trzecią drogę bezpośredniego dostępu do sądu badającego zgodność z prawem. Obecnie „każda osoba fizyczna lub prawna może wnieść […] skargę na akty, których jest adresatem lub które dotyczą jej bezpośrednio i indywidualnie, oraz na akty regulacyjne, które dotyczą jej bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych” ( 11 ).

48. Chociaż Trybunał uznał, że owa trzecia część art. 263 akapit czwarty TFUE „uelastycznia warunki dopuszczalności skarg o stwierdzenie nieważności wnoszonych przez osoby fizyczne i prawne” ( 12 ), nie zastosował jednak do niej wykładni zawężającej.

49. Przede wszystkim Trybunał dokonał wykładni pojęcia „aktu regulacyjnego” w ten sposób, że „modyfikacja określonych w art. 230 akapit czwarty WE zasad wykonywania przez osoby fizyczne i prawne prawa do zaskarżenia miała na celu umożliwienie tym osobom wnoszenia na mniej restrykcyjnych zasadach skarg o stwierdzenie nieważności aktów o charakterze generalnym, [jednak] z wyłączeniem aktów ustawodawczych” ( 13 ).

50. Następnie, przy okazji sprawy, w której wydano wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852), określone zostały ogólne ramy analizy w odniesieniu do przesłanki związanej z brakiem środka wykonawczego: – po pierwsze, Trybunał uważa, że gdy akt regulacyjny wymaga środków wykonawczych, „sądowa kontrola poszanowania porządku prawnego Unii zapewniona jest niezależnie od tego, czy środki te przyjmuje Unia, czy państwa członkowskie” ( 14 ). W pierwszym przypadku bowiem jednostka będzie mogła zaskarżyć bezpośrednio do sądu Unii środki wykonawcze i podnieść na podstawie art. 277 TFUE na poparcie skargi zarzut niezgodności z prawem danego aktu podstawowego, a w drugim przypadku – podważyć ważność aktu podstawowego przed sądem krajowym, który będzie mógł wystąpić z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału na podstawie art. 267 TFUE ( 15 ); – po drugie, Trybunał ogranicza ocenę istnienia środków wykonawczych „do sytuacji osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi na podstawie art. 263 akapit czwarty ostatni człon zdania TFUE. Nie jest więc istotne, czy dany akt wymaga środków wykonawczych względem innych podmiotów prawa” ( 16 ), i – po trzecie, należy „odnieść się wyłącznie do przedmiotu skargi, a w razie gdy skarżący wnosi jedynie o częściowe stwierdzenie nieważności, w danym przypadku należy brać pod uwagę jedynie środki wykonawcze wymagane ewentualnie przez tę część aktu” ( 17 ).

51. Trybunał dokonał też wykładni zawężającej w wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284), uznając, że rzekomo mechaniczny charakter środków przyjętych na poziomie krajowym jest kwestią, która „nie ma […] znaczenia […] dla ustalenia, czy rozporządzenia te wymagają środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE” ( 18 ). Konkretnie oznacza to, że „przesłanka dotycząca braku środków wykonawczych nie pokrywa się z przesłanką dotyczącą oddziaływania bezpośredniego” ( 19 ).

52. Wykluczając akty ustawodawcze z pojęcia „aktu regulacyjnego” i włączając do pojęcia „środków wykonawczych” dowolny akt przyjęty przez Unię lub przez państwo członkowskie na podstawie aktu prawnego Unii o zasięgu ogólnym, Trybunał określił bardzo wąsko zakres stosowania art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

53. Skoro pojęcie „wymagać” należy ponadto interpretować w ten sposób, że obejmuje ono dowolny akt przyjęty w następstwie aktu Unii, muszę przyznać rację tym, którzy nie wahali się stwierdzić, iż przywołana w pkt 49–51 niniejszej opinii wykładnia art. 263 akapit czwarty in fine TFUE nie zmienia praktycznie nic w dostępie jednostki do Trybunału na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE ( 20 ).

54. Jeszcze niedawno Trybunał, aby uzasadnić swoją właściwość w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, chętnie przypominał, po pierwsze, że „art. 47 karty, który stanowi potwierdzenie zasady skutecznej ochrony sądowej, wymaga w akapicie pierwszym, aby każdy, czyje prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, miał prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym artykule, [a po drugie, że] samo istnienie skutecznej kontroli sądowej służącej zapewnieniu poszanowania przepisów prawa Unii jest nierozerwalnie związane z istnieniem państwa prawa” ( 21 ). W tym względzie z orzecznictwa Trybunału wynika, że niedogodności proceduralne dotyczące w szczególności kosztów, czasu trwania postępowania i zasad reprezentacji wiążą się z oceną poszanowania owej zasady skutecznej ochrony sądowej, przynajmniej wobec państw członkowskich ( 22 ). Wolę nie wyobrażać sobie, że mogłoby być inaczej w przypadku Unii. Otóż takie niedogodności proceduralne zostaną spowodowane z pewnością zobowiązaniem jednostki do korzystania ze skargi incydentalnej – przy założeniu, że taka istnieje – mimo że skarga bezpośrednia mogłaby zostać uznana za dopuszczalną, i to bez naruszania warunków traktatu.

b) W przedmiocie pojęcia „wymagać”

55. Wniosek płynący z tej uwagi wstępnej skłania mnie do stwierdzenia, że czasownik „wymagać”, użyty w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, należy interpretować jako dotyczący wyłącznie środków wykonawczych, które trzeba przyjąć bezpośrednio na podstawie aktu regulacyjnego.

56. Wykładnia literalna, cel zmiany art. 230 WE oraz zasada pewności prawa potwierdzają tę interpretację pojęcia „wymagać”.

57. Przede wszystkim, jeżeli skupimy się na znaczeniu słowa użytego we francuskiej wersji językowej, zauważymy, że czasownik „comporter” („wymagać”) oznacza „inclure en soi” ( 23 ) (czyli „zawierać w sobie”). Akt regulacyjny, który nie wymaga środków wykonawczych, jest zatem aktem, którego wykonanie nie wymaga lub nie powoduje konieczności przyjęcia żadnego aktu dodatkowego, to znaczy jest aktem samowystarczalnym ( 24 ).

58. Nie oznacza to zatem, że samo określenie środka przyjętego w następstwie spornego aktu regulacyjnego wystarczy do oddalenia skargi wniesionej na ten środek. Przeciwnie, ponieważ akt o zasięgu ogólnym podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE powinien wystarczyć sam w sobie, aby go bezpośrednio zaskarżyć na tej podstawie, użycie słowa „wymagać” zakłada, że określony środek wykazuje bezpośredni związek przyczynowy z przepisem o zasięgu ogólnym ( 25 ). W braku takiego związku między dwoma aktami nie można powiedzieć, że drugi akt jest dla tego pierwszego wymagany lub konieczny.

59. Aby uniknąć, na ile to możliwe, wszelkich kontrowersji i trudności, wspomniany związek przyczynowy należy uznać za podstawę prawną. Nie może zatem chodzić – w przeciwieństwie do interpretacji dotyczącej powiązań prawnych niezbędnych w celu stosowania art. 277 TFUE – o ingerencję pośrednią zaskarżonego aktu w procedurę przyjęcia określonego środka wykonawczego ( 26 ). Tymczasem w niniejszym przypadku sporne rozporządzenie ma zastosowanie wyłącznie w sposób pośredni do sprawy, która została wszczęta w następstwie środków przyjętych ewentualnie przez Komisję i państwa członkowskie bezpośrednio na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009.

60. Ponadto cel realizowany przez dodanie do art. 263 akapit czwarty TFUE trzeciej drogi dostępu do sądu badającego zgodność z prawem potwierdza tę wykładnię literalną. Jak Trybunał wskazał bowiem w pkt 60 wyroku z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625), modyfikacja określonych w art. 230 akapit czwarty WE zasad wykonywania przez osoby fizyczne i prawne prawa do zaskarżenia miała na celu umożliwienie tym osobom wnoszenia na mniej restrykcyjnych zasadach skarg o stwierdzenie nieważności. To bowiem „w celu wzmocnienia ochrony sądowej osób fizycznych lub prawnych względem aktów Unii traktat z Lizbony rozszerzył warunki dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności poprzez przyjęcie art. 263 akapit czwarty TFUE, który dopuszcza wniesienie takiej skargi także na akty regulacyjne, które dotyczą takiej osoby bezpośrednio i nie wymagają środków wykonawczych” ( 27 ).

61. Otóż im bardziej rozszerza się zakres przesłanki dotyczącej obecności środków wykonawczych, tym mocniej ogranicza się zakres rozszerzenia wprowadzonego do art. 263 akapit czwarty TFUE.

62. Wreszcie, troska o pewność prawa wzmacnia potrzebę ograniczenia zakresu pojęcia „wymagać”. Nie można bowiem zapominać, że zgodnie z wyrokiem z dnia 9 marca 1994 r., TWD Textilwerke Deggendorf (C‑188/92, EU:C:1994:90), podmiot prawa, który bez wątpienia miałby legitymację procesową do zaskarżenia aktu Unii na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, nie może po upływie terminu na wniesienie skargi określonego w art. 263 akapit szósty TFUE zakwestionować ważności tego aktu przed sądem krajowym. Ta sama zasada ma zastosowanie do zarzutu niezgodności z prawem określonego w art. 277 TFUE ( 28 ). Trybunał miał niedawno okazję potwierdzić, że wprowadzone przez traktat z Lizbony rozszerzenie warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności nie wiąże się z odejściem od wspomnianego orzecznictwa ( 29 ).

63. W konsekwencji im słabszy związek między aktem regulacyjnym a środkiem wykonawczym, tym trudniej podmiotowi prawnemu określić, czy jest upoważniony do zaskarżenia tego aktu bezpośrednio przed Sądem na podstawie art. 263 akapit czwarty TFUE. Ta niepewność nie tylko stwarza ryzyko dla podmiotu prawnego – ponieważ Sąd może uznać jego skargę o stwierdzenie nieważności aktu regulacyjnego za niedopuszczalną lub sąd krajowy może odmówić zwrócenia się z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – ale również rodzi brak pewności w porządku prawnym Unii, zważywszy, że określenie środka wykonawczego związanego ze spornym aktem regulacyjnym może różnić się w zależności od osoby lub sądu.

64. Podsumowując, wykładnia literalna i celowościowa oraz zasada pewności prawa skłaniają mnie do konkluzji, że użyty w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE czasownik „wymagać” należy interpretować jako dotyczący wyłącznie środków wykonawczych, które muszą zostać przyjęte bezpośrednio na podstawie aktu regulacyjnego.

65. Prawdą jest, że interpretacja spornego rozporządzenia w oderwaniu od kontekstu mogłaby wydawać się sztuczna. Nie ma bowiem wątpliwości, że gdyby wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia został załączony do rozporządzenia nr 1107/2009, a nie do odrębnego rozporządzenia, prawdopodobnie nie pojawiłaby się kwestia istnienia środków wykonawczych, gdyż skutki uznania związków miedzi za „substancję kwalifikującą się do zastąpienia” zostałyby osiągnięte w sposób nieuchronny przez środki wykonawcze do tego jednego rozporządzenia. Jednakże takie stwierdzenie nie może według mnie mieć wpływu na analizę. Z zastrzeżeniem nadużycia władzy lub naruszenia zasady dotyczącej rozdziału kompetencji skutkującego unieważnieniem rozpatrywanego aktu, wybór instrumentu prawnego należy do wyłącznej kompetencji autora aktu, a nie do Trybunału.

c) W przedmiocie stosowania przez Sąd art. 263 akapit czwarty in fine TFUE

66. Sąd orzekł, że sporne rozporządzenie stanowi akt regulacyjny w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Takie stwierdzenie nie zostało zakwestionowane.

67. Jak Sąd stwierdził słusznie w pkt 34 i 35 zaskarżonego postanowienia, chodzi, po pierwsze, o akt o zasięgu ogólnym, który ma zastosowanie do obiektywnie określonych sytuacji i rodzi skutki prawne w stosunku do kategorii osób traktowanych w sposób ogólny i abstrakcyjny. Po drugie, sporne rozporządzenie należy uznać za akt nieustawodawczy, ponieważ stosownie do kryteriów przewidzianych przez Trybunał w celu stosowania art. 263 akapit czwarty in fine TFUE nie zostało ono przyjęte zgodnie ze zwykłą lub specjalną procedurą ustawodawczą.

68. Uważam natomiast, że Sąd naruszył prawo, stwierdzając w pkt 44, 47 i 50 zaskarżonego postanowienia, odpowiednio, że: – „skutki [spornego] rozporządzenia dotyczące okresu ważności odnowienia zatwierdzenia substancji już zatwierdzonych kwalifikujących się do zastąpienia, takich jak związki miedzi, zostają wywarte względem członków skarżącego jedynie za pośrednictwem rozporządzenia przyjętego przez Komisję, odnawiającego wspomniane zatwierdzenie”, w związku z czym takie rozporządzenie stanowi środek wykonawczy w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE; – „skutki [spornego] rozporządzenia dotyczące przeprowadzenia przez państwa członkowskie oceny porównawczej ryzyka dla zdrowia lub dla środowiska środków ochrony roślin zawierających związki miedzi w porównaniu z alternatywnym środkiem lub niechemiczną metodą kontroli lub zwalczania organizmów szkodliwych dla upraw zostają wywarte względem członków skarżącego jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez właściwe organy państw członkowskich”, w związku z czym takie akty stanowią środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE; oraz że – „skutki [spornego] rozporządzenia dotyczące procedury wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających substancję kwalifikującą się do zastąpienia odnoszą się wyłącznie do zakresu uznania przysługującego państwom członkowskim w celu rozstrzygania w przedmiocie wniosków w tym zakresie. Stosownie do okoliczności wywiera ono jednak owe skutki względem członków skarżącego wyłącznie za pośrednictwem aktów organów krajowych rozstrzygających w przedmiocie wniosków o wzajemne uznanie wniesionych przez tych członków”, w związku z czym takie akty stanowią środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

69. Wbrew stwierdzeniom Sądu uważam bowiem, że wymienione powyżej akty nie stanowią środków wykonawczych do spornego rozporządzenia w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, ponieważ nie zostały przyjęte bezpośrednio na jego podstawie. Przeciwnie, podstawą prawną każdego z tych aktów będzie przepis rozporządzenia nr 1107/2009.

70. Prawdą jest, że przyjęcie spornego rozporządzenia stanowiło niezbędny warunek stosowania przepisów rozporządzenia nr 1107/2009 dotyczących substancji kwalifikujących się do zastąpienia. Jednak po umieszczeniu substancji czynnej w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie przepisy rozporządzenia nr 1107/2009 dotyczące konkretnie tych substancji stosuje się automatycznie. Sporne rozporządzenie nie stanowi zatem bezpośredniej podstawy dla środków, które zostaną przyjęte przez Komisję lub przez państwa członkowskie.

71. Przeciwnie, jak słusznie twierdzi EUCuTF, sporne rozporządzenie wywołuje określone skutki per se. Innymi słowy, jest ono samowystarczalne: umieszczenie w wykazie związków miedzi jako substancji kwalifikujących się do zastąpienia ma charakter bezpośredni i natychmiastowy na podstawie samego spornego rozporządzenia.

72. To umieszczenie w wykazie jest właśnie przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności wniesionej przez EUCuTF. A ponieważ środki, które w razie potrzeby Komisja lub państwa członkowskie przyjmą na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009 w odniesieniu do związków miedzi, nie będą miały wpływu na umieszczenie ich w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia, nie należy brać ich pod uwagę. W celu oceny dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE należy bowiem ograniczyć ocenę istnienia środków wykonawczych do sytuacji osoby powołującej się na prawo do wniesienia skargi i odnieść się wyłącznie do przedmiotu skargi ( 30 ).

73. Ponadto nie mogę zgodzić się z twierdzeniem Komisji, że argument odnoszący się do podstawy przyjęcia środków wykonawczych – to znaczy do rozporządzenia nr 1107/2009, a nie do spornego rozporządzenia – należy odrzucić, gdyż konkluzja Sądu jest „całkowicie zgodna z ratio legis art. 263 akapit czwarty TFUE” ( 31 ).

74. Prawdą jest, że art. 263 akapit czwarty TFUE został zmieniony, aby uniknąć sytuacji, w której jednostka jest zmuszona do naruszenia prawa Unii w celu uzyskania dostępu do sądu. Ów zamysł i późniejszą zmianę traktatu należy jednakże postrzegać w ogólnych ramach systematyki środków odwoławczych przedstawionej przez Trybunał, której spójność pozwala zapewnić kompletność systemu kontroli legalności aktów ustanowionego w traktacie.

75. Stwierdzenie Trybunału, zgodnie z którym „w traktacie FUE, w art. 263 i 277 z jednej strony oraz w art. 267 z drugiej, ustanowiono kompletny system środków prawnych i procedur zapewniający kontrolę legalności aktów Unii, powierzając ją sądom Unii” ( 32 ), tłumaczy logika naprawcza. Trybunał stwierdza bowiem, że system jest kompletny, gdyż dzięki zarzutowi niezgodności z prawem i odesłaniu prejudycjalnemu w kwestii ważności aktu „[s]ystem ten zapewnia [tym samym] ochronę osób fizycznych i prawnych przed stosowaniem wobec nich aktów o charakterze generalnym, których nie mogą bezpośrednio zaskarżyć przed Trybunałem ze względu na szczególne warunki dopuszczalności określone w art. [263 akapit czwarty TFUE]” ( 33 ). Wpadkowy charakter mechanizmów kontroli legalności pełni zatem funkcję wyrównawczą ( 34 ).

76. Uważam, że rozszerzenie zakresu jednej z przesłanek wymaganych w art. 263 akapit czwarty TFUE w celu wyłączenia właściwości Trybunału w zakresie stwierdzenia nieważności na rzecz środków incydentalnych oznaczałoby odwrócenie logiki systemu. Nie należy bowiem interpretować przesłanek dopuszczalności z art. 263 akapit czwarty TFUE pod kątem hipotetycznych wyrównawczych środków odwoławczych. Przeciwnie, to raczej przesłanki dotyczące środków wyrównawczych należy w razie potrzeby interpretować w sposób rozszerzający, ponieważ bezpośredni dostęp do sądu Unii jest niemożliwy.

77. Wydaje mi się, że takie podejście zostało potwierdzone przez Trybunał w sprawie, w której wydał on postanowienie z dnia 16 listopada 2000 r., Schiocchet/Komisja (C‑289/99 P, EU:C:2000:641). Trybunał potwierdził w nim bowiem, że przewidziana w art. 277 TFUE możliwość powołania się na niemożność stosowania rozporządzenia może być jedynie zarzutem na poparcie skargi, a nie przedmiotem tej skargi, i że „w związku z tym dopuszczalność samych skarg należy oceniać w świetle zawartych w nich żądań, niezależnie od ewentualnych zarzutów niezgodności z prawem, które mogą być podniesione na ich poparcie” ( 35 ).

78. W konsekwencji, ponieważ EUCuTF podniósł zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia nr 1107/2009, moim zdaniem nie jest niespójne powołanie się na zasady tego rozporządzenia w ramach badania co do istoty skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia i nieuwzględnienie ich przy ocenie dopuszczalności wspomnianej skargi. Wydaje mi się więc, że w niniejszej sprawie EUCuTF doskonale wykorzystał związki między środkami odwoławczymi, z jednej strony zaskarżając sporne rozporządzenie, a z drugiej strony powołując na poparcie swojej skargi zarzut niezgodności z prawem rozporządzenia nr 1107/2009.

79. Ten wybór proceduralny odróżnia ponadto niniejszą sprawę od sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284).

80. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że ta ostatnia sprawa dotyczy podobnego mechanizmu, to znaczy przypadku, w którym element istotny dla zastosowania rozporządzenia wykonawczego X, na podstawie którego zostaną przyjęte środki wykonawcze, jest określony w rozporządzeniu wykonawczym Y.

81. Jednakże wnoszące odwołanie nie powołały się na zarzut niezgodności z prawem, ale wniosły o stwierdzenie nieważności dwóch rozporządzeń. Środki wykonawcze określone przez Trybunał w pkt 40 tego wyroku opierają się jednoznacznie na dwóch rzeczonych rozporządzeniach: o ile wnioski o wydanie świadectwa opierają się na rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 302/2011 z dnia 28 marca 2011 r. otwierającym pozakwotowy kontyngent taryfowy na przywóz pewnej ilości cukru w roku gospodarczym 2010/2011 ( 36 ), o tyle decyzje organów krajowych związane z tymi wnioskami stosują współczynniki ustalone w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 393/2011 z dnia 19 kwietnia 2011 r. ustalającym współczynnik przydziału dotyczący wydawania pozwoleń na przywóz, o które złożono wnioski od dnia 1 do dnia 7 kwietnia 2011 r. w odniesieniu do produktów cukrowniczych w ramach niektórych kontyngentów taryfowych, oraz zawieszającym składanie wniosków o takie pozwolenia ( 37 ).

82. W pkt 40 wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284), Trybunał orzekł bowiem, że „[c]o się tyczy […] rozporządzeń wykonawczych nr 302/2011 i nr 393/2011, wywierają one skutki prawne względem wnoszących odwołanie jedynie za pośrednictwem aktów przyjętych przez organy krajowe w następstwie złożenia wniosków o wydanie świadectwa na podstawie rozporządzenia wykonawczego nr 302/2011”. Trybunał zadbał jednak o wyjaśnienie, że „[d]ecyzje organów krajowych w sprawie przyznania tych świadectw […] stosują do danych podmiotów gospodarczych współczynniki ustalone w rozporządzeniu wykonawczym nr 393/2011”, dlatego „decyzje dotyczące całkowitej lub częściowej odmowy przyznania tych świadectw stanowią zatem środki wykonawcze w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE”.

83. Natomiast w niniejszej sprawie EUCuTF nie wnosi o stwierdzenie nieważności rozporządzenia, na podstawie którego zostaną przyjęte ewentualne środki wykonawcze.

3. Wnioski w przedmiocie zarzutu pierwszego

84. Ponieważ środki wykonawcze określone przez Sąd są środkami, dla których bezpośrednią podstawą nie jest sporne rozporządzenie, lecz rozporządzenie nr 1107/2009, uważam, że należy uwzględnić zarzut pierwszy podniesiony przez EUCuTF. Należy zatem uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że sporne rozporządzenie wymagało środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

85. W związku z tym zarzuty drugi i trzeci zbadam wyłącznie posiłkowo.

B. W przedmiocie zarzutu trzeciego, dotyczącego indywidualnego oddziaływania na EUCuTF lub jego członków

86. W pierwszej kolejności zbadam zarzut trzeci. Zarzut drugi dotyczy bowiem kwestii braku skutecznej ochrony sądowej dla EUCuTF i jego członków, w przypadku gdyby nie przysługiwało mu prawo do wniesienia skargi bezpośrednio do sądu Unii. Zarzut trzeci dotyczy natomiast przesłanki związanej z indywidualnym oddziaływaniem na wnoszącego odwołanie. W związku z tym, gdyby ten zarzut trzeci okazał się zasadny, skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona do Sądu przez EUCuTF mogłaby jeszcze zostać uwzględniona, pod warunkiem że sporne rozporządzenie dotyczy go również bezpośrednio.

87. Kwestia, czy prawo EUCuTF i jego członków do skutecznej ochrony sądowej zostało naruszone przez zaskarżone postanowienie, nasunie się więc wyłącznie, jeżeli Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi EUCuTF na podstawie prawidłowej wykładni art. 263 akapit czwarty TFUE. Bardziej logiczne wydaje się zatem odwrócenie kolejności badania zarzutów drugiego i trzeciego ( 38 ).

1. Argumentacja stron

88. W ramach zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie podnosi, że w pkt 22, 31 i 32 zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł, iż sporne rozporządzenie nie dotyczyło indywidualnie EUCuTF i jego członków.

89. W pierwszej kolejności wnoszący odwołanie podnosi, że sporne rozporządzenie dotyczy EUCuTF indywidualnie, zważywszy na szczególne okoliczności, w jakich się on znajduje ( 39 ), oraz na jego rolę w opracowaniu obowiązujących ram prawnych dla związków miedzi jako substancji czynnych w środkach ochrony roślin.

90. Po pierwsze, EUCuTF był jedynym podmiotem zgłaszającym związki miedzi w celu ich włączenia do załącznika I do dyrektywy 91/414. EUCuTF jest ponadto jedynym podmiotem wnioskującym o odnowienie zatwierdzeń dla związków miedzi jako substancji czynnej oraz jedynym, który złożył dokumentację substancji czynnej w imieniu wszystkich producentów, co uczynił w lipcu 2015 r.

91. Po drugie, EUCuTF uczestniczył w postępowaniu, które doprowadziło do wydania przepisów prawnych dotyczących związków miedzi, obowiązujących przed przyjęciem spornego rozporządzenia. Wnoszący odwołanie odnosi się w szczególności do rozporządzenia wykonawczego 2015/232, przyjętego na podstawie badań i dokumentów, które sam przedłożył po wezwaniu go do przedstawienia uwag na temat sprawozdania kontrolnego dotyczącego związków miedzi.

92. Po trzecie, wnoszący odwołanie twierdzi, że wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia, zatwierdzony przez sporne rozporządzenie, został sporządzony wyłącznie na podstawie wniosków z dokumentu, który opierał się na końcowym sprawozdaniu kontrolnym dotyczącym związków miedzi, przyjętym przez Komisję przy wyłącznym udziale EUCuTF w charakterze wnioskodawcy.

93. Po czwarte, EUCuTF był „partnerem w dyskusji” z Komisją w całym okresie opracowywania spornego rozporządzenia, a także korespondował z tą instytucją i uczestniczył w spotkaniu z nią w sprawie uznania związków miedzi za „substancje kwalifikujące się do zastąpienia”.

94. W świetle powyższego wnoszący odwołanie uważa, że – tak jak Trybunał orzekł w wyroku z dnia 17 stycznia 1985 r., Piraiki-Patraiki i in./Komisja (11/82, EU:C:1985:18) – należało uznać legitymację procesową EUCuTF, ponieważ ze względu na szczególne okoliczności niniejszej sprawy Komisja wiedziała, że sporne rozporządzenie dotyczy EUCuTF bezpośrednio i indywidualnie.

95. W drugiej kolejności wnoszący odwołanie twierdzi, że sporne rozporządzenie dotyczy również indywidualnie członków EUCuTF.

96. Z jednej strony EUCuTF reprezentuje wszystkich działających na terenie Unii producentów związków miedzi stosowanych jako środki ochrony roślin. Dlatego też Sąd błędnie uznał w pkt 31 zaskarżonego postanowienia, że sporne rozporządzenie dotyczy EUCuTF i jego członków w taki sam sposób jak każdego innego podmiotu gospodarczego, ponieważ wszyscy producenci związków miedzi stosowanych jako środki ochrony roślin w Unii są członkami EUCuTF lub działają na rzecz jego członków jako dostawcy.

97. W tym duchu art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 stanowi, że wniosek o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej zostaje złożony przez producenta substancji czynnej. Sporne rozporządzenie dotyczy związków miedzi i ma wpływ na procedurę odnowienia ich zatwierdzenia, jak wskazuje Sąd w pkt 41 i 42 zaskarżonego postanowienia. Jedynie EUCuTF i jego członkowie są w stanie złożyć wniosek o odnowienie zatwierdzenia, ponieważ są oni jedynymi producentami związków miedzi stosowanych jako środki ochrony roślin w Unii. Ponadto jedynie EUCuTF złożył wniosek o odnowienie zatwierdzenia związków miedzi jako substancji czynnej i przekazał dokumentację substancji czynnej w imieniu wszystkich producentów.

98. W wyroku z dnia 30 września 2003 r., Sony Computer Entertainment Europe/Komisja (T‑243/01, EU:T:2003:251, pkt 75), Sąd stwierdził, że okoliczność, iż skarżąca jest jedynym koncesjonowanym przedsiębiorstwem importującym konsolę PlayStation®2 w Unii, stanowi istotny element oceny indywidualnego oddziaływania na skarżącą.

99. Z drugiej strony celem skargi EUCuTF jest umieszczenie związków miedzi w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie ze względu na błędne zastosowanie do substancji nieorganicznych kryteriów dotyczących substancji trwałych, wykazujących zdolność do bioakumulacji i toksycznych (PBT). Tymczasem związki miedzi są jedyną substancją nieorganiczną znajdującą się w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia. Tym samym jedyna podstawa umieszczenia tych związków miedzi we wspomnianym wykazie określa i indywidualizuje EUCuTF i jego członków.

100. Wnoszący odwołanie twierdzi w świetle powyższego, że choć pod względem formalnym sporne rozporządzenie jest rozporządzeniem wykonawczym, w rzeczywistości stanowi ono decyzję Komisji, biorąc pod uwagę skutki, które wywiera w zakresie związków miedzi, a tym samym w odniesieniu do EUCuTF i jego członków jako jedynych producentów tej substancji czynnej.

101. Komisja uważa, że trzeci zarzut podniesiony przez EUCuTF na poparcie odwołania jest bezzasadny.

102. Po pierwsze, Sąd słusznie stwierdził, że sporne rozporządzenie nie dotyczy wnoszącego odwołanie indywidualnie.

103. Jak Sąd słusznie stwierdził w pkt 22 zaskarżonego postanowienia, żaden przepis omawianych uregulowań nie przyznaje wnoszącemu odwołanie praw proceduralnych. Okoliczność, że wnoszący odwołanie mógł wymieniać poglądy z Komisją na temat przygotowania spornego rozporządzenia, nie jest wystarczająca, aby przyznać mu legitymację procesową, skoro obowiązujące przepisy nie dają mu statusu uczestnika postępowania.

104. Okoliczność, że wnoszący odwołanie dokonał zgłoszenia związków miedzi w celu umieszczenia ich w załączniku I do dyrektywy 91/414, nie ma znaczenia, ponieważ sporne rozporządzenie nie dotyczy tej kwestii.

105. Odnośnie do argumentu dotyczącego tego, że wnoszący odwołanie jest jedynym podmiotem, który złożył wniosek o odnowienie zatwierdzenia związków miedzi, sama ta okoliczność nie jest wystarczająca, aby go zindywidualizować. W tym względzie Komisja podkreśla, że zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 1107/2009 wniosek o odnowienie zatwierdzenia może złożyć każdy producent substancji czynnej, a nie wyłącznie wnioskodawca w postępowaniu, które doprowadziło do wstępnego zatwierdzenia.

106. Po drugie, Komisja uważa, że Sąd słusznie orzekł, iż sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącego odwołanie.

107. Zdaniem Komisji w pkt 29 zaskarżonego postanowienia Sąd słusznie przypomniał orzecznictwo wynikające z wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 47), zgodnie z którym możliwość określenia z większą czy mniejszą dokładnością liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, do których ma zastosowanie dany środek, wcale nie oznacza, że należy uznać, iż środek ten dotyczy tych podmiotów indywidualnie, o ile środek ów podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej określonej w nim obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej.

108. Wnoszący odwołanie nie wykazał zatem, że jego członkowie tworzą kategorię lub zamkniętą grupę producentów i że inni przedsiębiorcy nie mogą potencjalnie znaleźć się w takiej samej sytuacji, jak wskazał Sąd w pkt 31 zaskarżonego postanowienia.

109. Zdaniem Komisji wnoszący odwołanie niesłusznie powołuje się na wyrok z dnia 30 września 2003 r., Sony Computer Entertainment Europe/Komisja (T‑243/01, EU:T:2003:251). Jak przyznał Sąd w postanowieniu z dnia 19 lutego 2008 r., Apple Computer International/Komisja (T‑82/06, EU:T:2008:46), wspomniany wyrok dotyczy bardzo szczególnego zestawu okoliczności faktycznych i prawnych odróżniających Sony od każdego innego podmiotu, rzeczywistego lub potencjalnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności faktycznych lub prawnych sprawy, w której został wydany wspomniany wyrok.

2. Analiza

110. Ponieważ EUCuTF określa się jako stowarzyszenie producentów związków miedzi stosowanych do produkcji środków ochrony roślin ( 40 ), ma on prawo wnieść skargę o stwierdzenie nieważności jedynie wtedy, gdy reprezentowane przez niego przedsiębiorstwa lub niektóre z nich mają legitymację procesową do wniesienia skargi indywidualnie lub gdy może on wskazać na własny interes ( 41 ).

111. Zgodnie z tym orzecznictwem, przywołanym w pkt 19 zaskarżonego postanowienia, Sąd orzekł, że EUCuTF nie może powoływać się na własny interes, ponieważ żaden przepis uregulowań rozpatrywanych w niniejszej sprawie nie przyznaje mu praw proceduralnych, a EUCuTF nie odegrał żadnej roli w opracowaniu spornego rozporządzenia ( 42 ).

112. Sąd stwierdził również, że sporne rozporządzenie dotyczyło członków wnoszącego odwołanie wyłącznie ze względu na ich obiektywny status producentów związków miedzi, wśród których niektórzy posiadają zezwolenia na wprowadzanie do obrotu środków ochrony roślin zawierających taką substancję, w taki sam sposób jak każdego innego podmiotu gospodarczego, który rzeczywiście znajduje się lub ewentualnie może się znaleźć w identycznej sytuacji. Na tej podstawie Sąd wyciągnął wniosek, że członkowie wnoszącego odwołanie nie znajdują się zatem w sytuacji, która ich indywidualizuje ( 43 ).

113. Wbrew twierdzeniom EUCuTF nie dostrzegam żadnego naruszenia prawa w ustaleniach Sądu ani we wniosku, jaki Sąd z nich wyciągnął w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, a mianowicie, że przesłanka indywidualnego oddziaływania nie została spełniona, w związku czym na podstawie art. 263 akapit czwarty drugi człon zdania TFUE nie można orzec o dopuszczalności skargi wniesionej przez EUCuTF.

a) W przedmiocie sytuacji EUCuTF

114. Mimo iż zarzut trzeci podniesiony przez EUCuTF dotyczy pkt 22 zaskarżonego postanowienia, wnoszący odwołanie nie kwestionuje tego, że nie odegrał roli „negocjatora” w celu umieszczenia związków miedzi w wykazie zawartym w załączniku do spornego rozporządzenia ani że obowiązujące uregulowania nie przewidują żadnej gwarancji proceduralnej na jego rzecz.

115. Wprawdzie bowiem EUCuTF wskazuje na to, że był „partnerem w dyskusji” z Komisją i że uczestniczył w spotkaniu z urzędnikami z dyrekcji generalnej (DG) ds. Zdrowia, nie powołuje się on jednak na żadne konkretne prawo proceduralne przyznające mu szczególną pozycję prawną, która może go indywidualizować w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE ( 44 ).

116. Pozostałe argumenty powołane przez EUCuTF w celu wykazania indywidualnego oddziaływania na niego są również bezzasadne. Po pierwsze, nie mają znaczenia kroki podjęte przez niego w celu uzyskania włączenia związków miedzi do załącznika I do dyrektywy 91/414 oraz jego udział w postępowaniu, które doprowadziło do przyjęcia rozporządzenia wykonawczego 2015/232 dotyczącego warunków zatwierdzenia substancji czynnej „związki miedzi”. Nie indywidualizują go one bowiem w ramach niniejszej skargi, ponieważ przedmiotem zaskarżonego aktu nie jest sensu stricto zezwolenie na substancję czynną „związki miedzi”, ale jej uznanie za substancję kwalifikującą się do zastąpienia w ramach postępowania innego niż procedura, która doprowadziła do umieszczenia jej w załączniku I do dyrektywy 91/414.

117. Po drugie, EUCuTF, wbrew temu, co twierdzi, nie znajduje się w sytuacji porównywalnej do sytuacji leżącej u podstaw wyroku z dnia 17 stycznia 1985 r., Piraiki-Patraiki i in./Komisja (11/82, EU:C:1985:18), ponieważ żaden szczególny przepis omawianych uregulowań nie zobowiązywał Komisji do uwzględnienia wpływu aktu, który zamierzała przyjąć, na szczególną sytuację EUCuTF lub jego członków.

118. A zatem Sąd mógł orzec, nie naruszając przy tym prawa, że EUCuTF nie może powoływać się na interes własny w stwierdzeniu nieważności spornego rozporządzenia.

b) W przedmiocie legitymacji procesowej członków EUCuTF

119. Począwszy od wyroku z dnia 15 lipca 1963 r., Plaumann/Komisja (25/62, EU:C:1963:17), „podmioty inne niż adresaci decyzji mogą utrzymywać, iż decyzja ta dotyczy ich indywidualnie tylko wtedy, gdy ma ona wpływ na ich sytuację ze względu na szczególne dla nich cechy charakterystyczne lub na sytuację faktyczną, która odróżnia je od wszelkich innych osób i w związku z tym indywidualizuje w sposób podobny jak adresata decyzji”. Taka interpretacja indywidualnego oddziaływania obowiązuje również, jeśli zaskarżony akt jest aktem o zasięgu ogólnym ( 45 ).

120. Należy zauważyć, że wnoszący odwołanie nie kwestionuje konkretnie pkt 27 zaskarżonego postanowienia, w którym Sąd stwierdził, iż sporne rozporządzenie ma taki ogólny zasięg, ponieważ, po pierwsze, ma zastosowanie do sytuacji określonych obiektywnie, czyli w niniejszej sprawie ze względu na charakterystyczne cechy substancji czynnej, a po drugie, wywołuje skutki prawne wobec kategorii osób określonych w sposób ogólny i abstrakcyjny, to znaczy wobec każdego podmiotu, którego działalność jest związana z jedną z substancji wpisanych do wykazu załączonego do tego rozporządzenia.

121. Wnoszący odwołanie nie podniósł również, że Sąd naruszył prawo lub zniekształcił okoliczności faktyczne, stwierdzając w pkt 30 zaskarżonego postanowienia, iż „z motywu 4 [spornego] rozporządzenia wynika, że wykaz załączony do tego rozporządzenia został sporządzony w oparciu o informacje zawarte w sprawozdaniu kontrolnym, wnioski EFSA, projekt sprawozdania z oceny i załączone do nich uzupełnienia, sprawozdania z wzajemnej weryfikacji czy też klasyfikację określoną zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającym i uchylającym dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/EWG oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 [(Dz.U. 2008, L 353 s. 1)]”. EUCuTF nie krytykuje również ustalenia dokonanego przez Sąd w tym samym punkcie, zgodnie z którym to ustaleniem sporne rozporządzenie dotyczy stosowania art. 80 ust. 7 rozporządzenia nr 1107/2009, na mocy którego do dnia 14 grudnia 2013 r. Komisja powinna ustalić wykaz substancji kwalifikujących się do zastąpienia.

122. Dlatego uważam, że w pkt 31 zaskarżonego postanowienia Sąd mógł stwierdzić, nie naruszając przy tym prawa, iż sporne rozporządzenie nie dotyczy indywidualnie członków wnoszącego odwołanie, ponieważ ma ono zastosowanie do nich ze względu na sam ich obiektywny status producentów związków miedzi, w taki sam sposób jak do każdego innego podmiotu gospodarczego, który rzeczywiście znajduje się lub ewentualnie może się znaleźć w identycznej sytuacji, i że w związku z tym przesłanka dotycząca indywidualnego oddziaływania w odniesieniu do nich nie została spełniona.

123. Argument, że wszyscy producenci związków miedzi są członkami EUCuTF, nie może podważyć tego wniosku.

124. Po pierwsze, członków EUCuTF nie można utożsamiać z wąską grupą osób zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania w chwili przyjęcia spornego rozporządzenia, a więc osób, których może ono dotyczyć indywidualnie, ponieważ grupa ta może zostać rozszerzona po wejściu tego rozporządzenia w życie. Nawet bowiem jeśli wydaje się to niezrozumiałe, Trybunał nigdy nie odszedł od tej elastycznej koncepcji „zamkniętej grupy” ( 46 ).

125. Po drugie, możliwość określenia z większą czy mniejszą dokładnością liczby lub nawet tożsamości podmiotów prawa, do których ma zastosowanie dany środek, wcale nie oznacza, że należy uznać, iż środek ten dotyczy tych podmiotów indywidualnie, jeśli jest bezsporne, że ów środek podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej ( 47 ).

126. Decyzja o włączeniu związków miedzi do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia nie została podjęta podczas przyjmowania spornego rozporządzenia z uwzględnieniem szczególnych cech członków wnoszącego odwołanie, ale ze względu na to, że wspomniana substancja spełniała kryteria kwalifikujące ją jako substancję trwałą i toksyczną w rozumieniu pkt 4 załącznika II do rozporządzenia nr 1107/2009 ( 48 ).

127. W tym względzie okoliczność, że związki miedzi są – jak twierdzi wnoszący odwołanie – jedyną substancją nieorganiczną umieszczoną w przedmiotowym wykazie, nie może wpływać na indywidualne oddziaływanie na członków EUCuTF. Wspomniana okoliczność w żaden bowiem sposób nie wywiera wpływu na to, że skutki prawne spornego rozporządzenia dotyczą członków wnoszącego odwołanie wyłącznie ze względu na ich obiektywny status producentów związków miedzi ( 49 ).

3. Wniosek w przedmiocie zarzutu trzeciego

128. Sąd mógł zatem orzec w pkt 22 i 31 zaskarżonego postanowienia, nie naruszając prawa, że EUCuTF nie może powoływać się na interes własny i że jego członkowie nie znajdują się w sytuacji, która ich indywidualizuje. W związku z tym Sąd mógł stwierdzić w pkt 32 zaskarżonego postanowienia, również nie naruszając przy tym prawa, że ponieważ przesłanka indywidualnego oddziaływania nie została spełniona, nie można było orzec na podstawie art. 263 akapit czwarty drugi człon zdania TFUE o dopuszczalności skargi wniesionej przez EUCuTF.

129. W konsekwencji zarzut trzeci podniesiony przez wnoszącego odwołanie na poparcie odwołania należy oddalić jako bezzasadny.

C. W przedmiocie zarzutu drugiego, dotyczącego skutecznej ochrony sądowej EUCuTF i jego członków

1. Argumentacja stron

130. W zarzucie drugim wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że ten w pkt 52–60 zaskarżonego postanowienia uznał, iż odrzucenie skargi skarżącego jako niedopuszczalnej nie pozbawia go i jego członków prawa do skutecznej ochrony sądowej.

131. Wnoszący odwołanie twierdzi, że członkowie EUCuTF nie mogą zaskarżyć krajowego środka wykonawczego umożliwiającego mu podważenie skutków spornego rozporządzenia. Jeśli bowiem organ krajowy postanowi poddać związki miedzi ocenie porównawczej, nie decydując jednak o zastąpieniu wspomnianych związków po przeprowadzeniu oceny, wnoszący odwołanie twierdzi, że nie będzie on mógł zaskarżyć tej „decyzji” z uwagi na brak interesu prawnego we wniesieniu skargi na akt, który nie jest dla niego niekorzystny.

132. Tym samym członkowie EUCuTF są zmuszeni do spowodowania przyjęcia przez władze krajowe decyzji negatywnej, aby móc ją zaskarżyć i w ramach wniesionej skargi podważyć uznanie związków miedzi za substancję kwalifikującą się do zastąpienia.

133. Wnoszący odwołanie uważa, że – wbrew temu, co Sąd stwierdził w pkt 54 i 55 zaskarżonego postanowienia – dostęp do sądów krajowych i możliwość skierowania do Trybunału wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w przedmiocie ważności spornego rozporządzenia nie gwarantują mu ani jego członkom prawa do skutecznej ochrony sądowej. Po pierwsze, przyjęcie decyzji negatywnej w sprawie odnowienia zatwierdzenia związków miedzi nie jest całkowicie pewne. W związku z tym wnoszący odwołanie i jego członkowie być może nigdy nie będą mieć możliwości zaskarżenia spornego rozporządzenia, które będzie wywoływać nieograniczone czasowo skutki prawne. Po drugie, nawet gdyby decyzja negatywna została przyjęta, niezależnie od możliwości skierowania do Trybunału odesłania prejudycjalnego, wnoszący odwołanie i jego członkowie odczuliby obciążenia administracyjne i koszty ekonomiczne wynikające z uznania związków miedzi za „substancję kwalifikującą się do zastąpienia”.

134. Komisja uważa ten zarzut za niedopuszczalny, ponieważ EUCuTF jedynie powtórzył argumenty przedstawione przed Sądem, lecz nie wskazał żadnego naruszenia prawa w zaskarżonym postanowieniu. Posiłkowo Komisja uznaje ten zarzut za bezzasadny.

2. Analiza

135. W przeciwieństwie do Komisji uważam, że drugi zarzut podniesiony przez wnoszącego odwołanie jest dopuszczalny.

136. Po pierwsze, wnoszący odwołanie wyraźnie określa punkty zaskarżonego postanowienia. Po drugie, przedstawiając uzasadnienie, krytykuje rozważania Sądu poświęcone ochronie sądowej członków wnoszącego odwołanie i stwierdza, że wynikające z nich wnioski Sądu naruszają prawo.

137. Tym niemniej muszę stwierdzić, że Sąd w żadnym razie nie naruszył prawa. Nawet jeśli bowiem „kompletność” systemu była szeroko krytykowana w kręgach prawniczych z uwagi na jej czasem iluzoryczny charakter, Sąd zastosował jedynie utrwalone orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym w traktacie FUE, w art. 263 i 277 z jednej strony oraz w art. 267 z drugiej, ustanowiono kompletny system środków prawnych i procedur zapewniający kontrolę legalności aktów Unii, powierzając ją sądom Unii ( 50 ).

138. W tym kontekście osoby fizyczne lub prawne, które z racji przesłanek dopuszczalności określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE nie mogą zaskarżyć bezpośrednio do sądu Unii aktu regulacyjnego Unii, są chronione przed stosowaniem wobec nich takiego aktu dzięki możliwości zaskarżenia środków wykonawczych wymaganych przez tenże akt ( 51 ).

139. W istocie, „[j]eżeli wdrożenie tych aktów należy do instytucji Unii, to osoby [fizyczne lub prawne] mogą wnieść skargę bezpośrednią do sądu Unii przeciwko aktom wykonawczym na zasadach określonych w art. 263 akapit czwarty TFUE i podnieść zgodnie z art. 277 TFUE na poparcie skargi zarzut niezgodności z prawem aktu o charakterze generalnym. Jeżeli wdrożenie aktu Unii jest zadaniem państw członkowskich, [osoby te] mogą […] dochodzić stwierdzenia jego nieważności przed sądami krajowymi i spowodować, że owe sądy wystąpią z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału na podstawie art. 267 TFUE” ( 52 ).

140. Gdyby Trybunał postanowił w niniejszej sprawie nie uwzględnić mojej interpretacji aktu regulacyjnego, „który nie wymaga środków wykonawczych”, Sąd mógł słusznie uznać, że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

141. W tym przypadku zarówno rozporządzenie nr 1107/2009, jak i sporne rozporządzenie powinny móc podlegać kontroli wpadkowej. Prawdą jest, że sporne rozporządzenie nie będzie podstawą prawną w ścisłym znaczeniu tego słowa dla środków wykonawczych. Jednakże orzecznictwo Trybunału nie nakłada takiego wymogu przy określaniu stosunku prawnego, który powinien łączyć zaskarżony akt i akt będący przedmiotem zarzutu niezgodności z prawem, aby możliwe było zastosowanie art. 277 TFUE ( 53 ). W ramach badania dopuszczalności zarzutu niezgodności z prawem pojawia się pytanie, czy możliwe byłoby przyjęcie zaskarżonego aktu w przypadku braku normy, której dotyczy zarzut niezgodności z prawem ( 54 ).

142. W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że ewentualne środki wykonawcze, które zostaną przyjęte na podstawie rozporządzenia nr 1107/2009, nie mogłyby zostać ustanowione, gdyby związki miedzi nie zostały uprzednio włączone do wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie.

143. Ponadto oddalenie zarzutu niezgodności spornego rozporządzenia z prawem prowadziłoby do wyłączenia go spod wszelkiej kontroli sądowej, ponieważ bezpośrednia skarga do Trybunału byłaby wykluczona ze względu na środki wykonawcze, których „wymaga” to rozporządzenie. Takie wyłączenie byłoby niewątpliwie sprzeczne z Unią prawa, w której instytucje podlegają kontroli zgodności wydanych przez nie aktów z prawem, w szczególności z traktatem FUE oraz ogólnymi zasadami prawnymi ( 55 ). Takie wyłączenie stanowiłoby zatem lukę w systemie środków prawnych i procedur ustanowionym na mocy traktatu FUE w celu powierzenia Trybunałowi kontroli zgodności z prawem aktów Unii. W związku z powyższym wspomniany system nie byłby pełniejszy.

3. Wnioski w przedmiocie zarzutu drugiego i uwagi uzupełniające dotyczące wpływu art. 19 TUE

144. Z przedstawionych powyżej uwag wynika, że gdyby Trybunał miał uznać zarzut pierwszy za bezzasadny, to Sąd nie naruszył prawa, orzekając w pkt 60 zaskarżonego postanowienia, iż należy odrzucić argument wnoszącego odwołanie dotyczący skutecznej ochrony sądowej. Nawet jeśli bowiem EUCuTF nie może – ze względu na przesłanki dopuszczalności określone w art. 263 akapit czwarty TFUE – zaskarżyć spornego rozporządzenia bezpośrednio w sądzie Unii, może on, jak Sąd zasadniczo podkreślił w pkt 61 wspomnianego postanowienia, podnieść nieważność tego rozporządzenia przed właściwymi sądami w drodze postępowania wpadkowego.

145. Wniosku tego nie podważa argument, zgodnie z którym wnoszący odwołanie nie będzie mógł zakwestionować oceny porównawczej przeprowadzonej przez państwa członkowskie, dopóki organy krajowe postanawiają odnowić zezwolenie na środek ochrony roślin zawierający związki miedzi, ponieważ taka decyzja nie zmienia sytuacji prawnej wnoszącego odwołanie, w związku z czym nie zostanie uznana przez sądy hiszpańskie za akt podlegający zaskarżeniu.

146. Jak Sąd orzekł bowiem w istocie w pkt 59 zaskarżonego postanowienia, art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia środków niezbędnych do zapewnienia skutecznej ochrony sądowej w dziedzinach objętych prawem Unii.

147. Ponadto orzecznictwo Tribunal Supremo (sądu najwyższego, Hiszpania) i Tribunal Constitucional (trybunału konstytucyjnego, Hiszpania) dotyczące wymogu istnienia interesu prawnego, na który powołuje się EUCuTF na poparcie swojego odwołania, nie może zmienić zakresu art. 263 TFUE.

148. Ponieważ art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE nakłada na państwa członkowskie zobowiązanie rezultatu, „do sądów krajowych należy wykładnia przesłanek dopuszczalności i zasad proceduralnych mających zastosowanie do skarg składanych do tych sądów, takich jak wymóg istnienia interesu prawnego, w miarę możliwości tak, by zasady te mogły być stosowane w sposób przyczyniający się do realizacji wspomnianego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej celu polegającego na zapewnieniu skutecznej ochrony sądowej praw jednostek wynikających z prawa Unii” ( 56 ).

149. Poza tym gdyby taka wykładnia nie była możliwa, należałoby wówczas stwierdzić, że „w określonym krajowym porządku prawnym nie [ma] żadnego środka pozwalającego, choćby w trybie wpadkowym, zapewnić ochronę uprawnień wynikających dla jednostek z prawa Unii” ( 57 ). W tych okolicznościach odnośne państwo członkowskie powinno więc stworzyć, w celu zapewnienia poszanowania prawa Unii, nowe środki prawne przed sądami krajowymi ( 58 ).

150. Prawdą jest, że rozwiązania określone w dwóch poprzednich punktach wykazują pewną sprzeczność z rygorystycznym interpretowaniem przez Trybunał przesłanek dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności ( 59 ). Są one jednak zgodne z logiką art. 19 TUE i jako jedyne mogą zapewnić brak luki w ochronie sądowej obywateli Unii.

151. Podsumowując, w świetle powyższych rozważań uważam, że zarzut drugi podniesiony przez wnoszącego odwołanie na poparcie jego odwołania należy oddalić jako bezzasadny.

VII. W przedmiocie dopuszczalności skargi i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd

152. Po zakończeniu analizy zarzutów podniesionych przez wnoszącego odwołanie na poparcie jego odwołania uważam, że należy uwzględnić zarzut pierwszy. Należy zatem uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie, w jakim Sąd orzekł, że sporne rozporządzenie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

153. Zgodnie z art. 61 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przypadku uchylenia orzeczenia Sądu Trybunał może wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.

154. Ponieważ w niniejszym przypadku Sąd odrzucił skargę na etapie badania dopuszczalności, Trybunał nie może sam z siebie orzec co do istoty skargi. Trybunał posiada natomiast niezbędne informacje, by wydać ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutu niedopuszczalności podniesionego przez Komisję w toku postępowania w pierwszej instancji. Zarówno EUCuTF, jak i Komisja wypowiedziały się bowiem w kwestii bezpośredniego oddziaływania spornego rozporządzenia na EUCuTF. Ponieważ charakter regulacyjny spornego rozporządzenia został ustalony i nie jest kwestionowany, do zbadania pozostaje jeszcze tylko jedna przesłanka określona w art. 263 akapit czwarty in fine TFUE.

155. Wnoszący odwołanie twierdzi, że sporne rozporządzenie dotyczy bezpośrednio jego samego i jego członków. W szczególności wnoszący odwołanie przypomina, po pierwsze, że sporne rozporządzenie uznaje substancję czynną „związki miedzi” za „substancję czynną kwalifikującą się do zastąpienia”, podlegającą bezpośrednio przepisom materialnym zawartym w rozporządzeniu nr 1107/2009. Tym samym związki miedzi są objęte bardziej rygorystycznymi warunkami niż warunki mające zastosowanie do substancji czynnych, które nie kwalifikują się do zastąpienia. Po drugie, według wnoszącego odwołanie taki skutek wynika bezpośrednio ze spornego rozporządzenia i nie daje Komisji podczas przyszłych postępowań w sprawie odnowienia zatwierdzenia związków miedzi ani organom krajowym podczas postępowań w sprawie odnowienia zezwolenia krajowego na środki ochrony roślin zawierające związki miedzi lub w sprawie wniosków o wzajemne uznanie żadnego marginesu swobody w zakresie uznania związków miedzi za „substancję kwalifikującą się do zastąpienia”.

156. Komisja uważa natomiast, że sporne rozporządzenie nie wpływa bezpośrednio na wnoszącego odwołanie i jego członków, gdyż skutki przywołane przez EUCuTF nie wynikają bezpośrednio z umieszczenia związków miedzi w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia, lecz z ewentualnych późniejszych decyzji Komisji lub państw członkowskich, których przyjęcie wiąże się z szerokim zakresem uznania. Tym samym sporne rozporządzenie nie spełnia przesłanek dotyczących oddziaływania bezpośredniego.

157. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem wskazywanym przez Komisję akt Unii dotyczy bezpośrednio osoby fizycznej lub prawnej, jeśli wywołuje „bezpośredni wpływ na sytuację prawną tej jednostki i nie pozostawia[…] żadnej uznaniowości swoim adresatom, których obowiązkiem jest go wykonać, co ma mieć charakter automatyczny i wynikać z samego aktu [Unii], bez potrzeby stosowania przepisów pośrednich” ( 60 ).

158. Jednakże w niniejszej sprawie – wbrew stanowisku zajętemu przez Komisję – uważam, że sporne rozporządzenie wywiera bezpośredni wpływ na sytuację prawną wnoszącego odwołanie, bez potrzeby podejmowania działań przez instytucję Unii lub organy krajowe państwa członkowskiego. Ze względu bowiem na sam fakt umieszczenia związków miedzi w wykazie substancji kwalifikujących się do zastąpienia przez sporne rozporządzenie status prawny tej substancji ulega zmianie.

159. O ile Komisja i państwa członkowskie posiadają pewien zakres uznania w ramach wniosków o odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej lub o odnowienie zezwolenia dla środków ochrony roślin oraz w ramach oceny porównawczej przewidzianej w art. 50 rozporządzenia nr 1107/2009, o tyle nie dysponują swobodą w odniesieniu do uznania związków miedzi za „substancje kwalifikujące się do zastąpienia” ani w związku z tym w zakresie obowiązujących przepisów. Swoboda uznania Komisji lub państw członkowskich znajdzie zastosowanie wyłącznie w ramach stosowania rozporządzenia nr 1107/2009. Tymczasem wnoszący odwołanie wnosi o stwierdzenie nieważności nie tego, lecz innego rozporządzenia.

160. W związku z tym uważam, że wnoszący odwołanie jest uprawniony do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności spornego rozporządzenia na podstawie art. 263 akapit czwarty in fine TFUE, ponieważ chodzi o akt regulacyjny, który dotyczy go bezpośrednio i nie wymaga środków wykonawczych w rozumieniu tego przepisu.

VIII. Wnioski

161. Nie ulega wątpliwości, że podmiot taki jak EUCuTF (lub jeden z jego członków) nie jest uprawniony do zaskarżenia rozporządzenia nr 1107/2009. Nie zostały bowiem spełnione dwie z trzech przesłanek z art. 263 akapit czwarty in fine TFUE. Po pierwsze, wprawdzie owo rozporządzenie ma charakter regulacyjny w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, wymaga ono jednak bezwzględnie środków wykonawczych. Po drugie, nie zmienia ono sytuacji prawnej odnośnych osób, chyba że Komisja lub państwa członkowskie skorzystają z zakresu uznania.

162. W związku z tym wydaje mi się, że wnoszący odwołanie doskonale wykorzystał określoną w traktacie współzależność środków odwoławczych, o której stale przypomina Trybunał. Wnoszący odwołanie wnosi skargę o stwierdzenie nieważności rozporządzenia, które w jego przypadku stanowi podstawę stosowania niekorzystnego dla niego systemu, i w ramach tej bezpośredniej skargi podnosi on na podstawie art. 277 TFUE niezgodność z prawem rozporządzenia wprowadzającego ten system odstępstw. Ta dynamika procesowa zapewnia z jednej strony skuteczną ochronę sądową wnoszącego odwołanie, ale również z drugiej strony pewność porządku prawnego Unii. Oferuje ona bowiem jednolite rozwiązanie problemu zgodności z prawem w ramach jednego postępowania – szybszego i tańszego niż szereg hipotetycznych i przyszłych odesłań prejudycjalnych.

163. Mając na względzie powyższe rozważania, proponuję zatem, aby Trybunał orzekł w następujący sposób: Tytułem głównym: 1) Postanowienie Sądu Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r., European Union Copper Task Force/Komisja (T‑310/15, niepublikowane, EU:T:2016:265), zostaje uchylone. 2) Skarga European Union Copper Task Force o stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/408 z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie wykonania art. 80 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz w sprawie ustalenia wykazu substancji kwalifikujących się do zastąpienia jest dopuszczalna. 3) Sprawa zostaje skierowana do ponownego rozpoznania przez Sąd w celu wydania orzeczenia co do istoty sprawy. 4) Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. Tytułem pomocniczym, gdyby Trybunał miał uznać zarzut pierwszy za bezzasadny: 1) Odwołanie zostaje oddalone. 2) European Union Copper Task Force zostaje obciążony kosztami.

( 1 ) Język oryginału: francuski.

( 2 ) Dz.U. 2015, L 67, s. 18.

( 3 ) Zobacz także odwołanie od postanowienia z dnia 16 lutego 2016 r., Industrias Químicas del Vallés/Komisja (T‑296/15, niepublikowane, EU:T:2016:79) (sprawa C‑244/16 P, Industrias Químicas del Vallés/Komisja), oraz moja opinia z tego samego dnia przedstawiona w tamtej sprawie.

( 4 ) Dz.U. 1991, L 230, s. 1.

( 5 ) Dz.U. 2009, L 104, s. 23.

( 6 ) Dz.U. 2009, L 309, s. 1.

( 7 ) Dz.U. 2011, L 153, s. 1.

( 8 ) Dz.U. 2015, L 39, s. 7.

( 9 ) Te trzy zasady są następujące: odnowienie zatwierdzenia substancji czynnej, otrzymanie lub odnowienie zezwolenia na wprowadzanie do obrotu dla środków ochrony roślin zawierających takie substancje oraz uruchomienie wzajemnego uznawania zezwoleń na wprowadzanie do obrotu między państwami członkowskimi.

( 10 ) Zobacz pkt 36 odwołania.

( 11 ) Artykuł 263 akapit czwarty TFUE. Wyróżnienie moje.

( 12 ) Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 57).

( 13 ) Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 60; wyróżnienie moje). Jak już miałem okazję wskazać, taka wykładnia prowadzi do paradoksalnego wniosku, że sprawa zakończona wyrokiem z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada (C‑50/00 P, EU:C:2002:462), zakończyłaby się ponownie stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania, choć właśnie ta sprawa doprowadziła do reformy art. 263 akapit czwarty TFUE [zob. pkt 58 mojej opinii w sprawie Stichting Woonpunt i in./Komisja (C‑132/12 P, EU:C:2013:335)].

( 14 ) Wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 28).

( 15 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 29).

( 16 ) Wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 30).

( 17 ) Wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 31).

( 18 ) Punkt 42. Zobacz także wyroki z dnia 10 grudnia 2015 r.: Canon Europa/Komisja (C‑552/14 P, niepublikowany, EU:C:2015:804, pkt 47); Kyocera Mita Europe/Komisja (C‑553/14 P, niepublikowany, EU:C:2015:805, pkt 46).

( 19 ) Postanowienie z dnia 14 lipca 2015 r., Forgital Italy/Rada (C‑84/14 P, niepublikowane, EU:C:2015:517, pkt 43).

( 20 ) Zobacz podobnie R. Mastroianni, A. Pezza, Striking the Right Balance: Limits on the Right to Bring an Action under Article 263(4) of the Treaty on the Functioning of the European Union, American University International Law Review, 2015, (30:4), s. 443–795, w szczególności s. 793. Wspomniani autorzy piszą nawet, że przyjęta przez Trybunał wykładnia pojęcia „środków wykonawczych” w rozumieniu art. 263 akapit czwarty in fine TFUE „praktycznie uniemożliwia” dostęp jednostki do sądów Unii („makes it pratically impossible for private applicants […] to bring a case before EU Courts”).

( 21 ) Wyrok z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 73).

( 22 ) Tym samym Trybunał orzekł, że „postanowienia porozumienia ramowego [w sprawie pracy na czas określony, zawartego w dniu 18 marca 1999 r., stanowiącego załącznik do dyrektywy Rady 1999/70/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. dotyczącej Porozumienia ramowego w sprawie pracy na czas określony, zawartego przez Europejską Unię Konfederacji Przemysłowych i Pracodawców (UNICE), Europejskie Centrum Przedsiębiorstw Publicznych (CEEP) oraz Europejską Konfederację Związków Zawodowych (ETUC)] postrzegane w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie obowiązywaniu krajowych przepisów proceduralnych, które w przypadku stwierdzenia przez organ sądowy naruszenia wynikającego z wykorzystywania kolejnych umów na czas określony zobowiązują pracownika zatrudnionego na czas określony do wniesienia nowego powództwa w celu określenia stosownej sankcji w zakresie, w jakim dla tego pracownika wynikają z nich niedogodności proceduralne dotyczące w szczególności kosztów, czasu trwania postępowania i zasad reprezentacji, mogące uczynić dochodzenie praw przyznanych mu przez porządek prawny Unii nadmiernie uciążliwym” (wyrok z dnia 14 września 2016 r., Martínez Andrés i Castrejana López, C‑184/15 i C‑197/15, EU:C:2016:680, pkt 64; wyróżnienie moje). Gdy Trybunał bada tę kwestię pod kątem zasady skuteczności, w pkt 59 tego wyroku przypomina, że wymogi równoważności i skuteczności „[wyrażają] ogólny obowiązek państw członkowskich polegający na zapewnieniu ochrony sądowej uprawnień podmiotów prawa wynikających z prawa Unii” (wyróżnienie moje).

( 23 ) Zobacz Dixel Dictionnaire – Le Robert, édition 2011.

( 24 ) W odniesieniu do art. III-365 ust. 4 Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, mającego takie same brzmienie jak art. 263 akapit czwarty TFUE, zob. podobnie L. Coutron, La contestation incidente des actes de l’Union européenne, Bruylant, 2007, s. 488. Zobacz również C. Blumann, L’amélioration de la protection juridictionnelle effective des personnes physiques et morales résultant du traité de Lisbonne, w: L’homme et le droit. En hommage au professeur Jean-François Flauss, Éditions Pedone, 2014, s. 77–100, w szczególności s. 98. Ten aspekt lepiej oddają inne wersje językowe traktatu. I tak, angielska wersja językowa używa słowa „entail”, będącego synonimem czasowników „necessitate” (wymagać), „make necessary” (czynić koniecznym), „require” (wymagać), „need” (potrzebować) lub też „demand” (wymagać) (zob. Oxford Thesaurus of English, 2e éd., Oxford University Press, 2004). Zobacz też wersja polska: „nie wymagają środków wykonawczych”, lub wersja portugalska: „que não necessitam de medidas de execução” (wyróżnienie moje).

( 25 ) Zobacz podobnie M. Rhimes, The EU Courts Stand Their Ground: Why Are the Standing Rules for Direct Actions Still So Restrictive?, European Journal of Legal Studies, 2016, vol. 9, no 1, s. 103–172, w szczególności s. 124.

( 26 ) Już w wyroku z dnia 13 lipca 1966 r., Włochy/Rada i Komisja (32/65, EU:C:1966:42), Trybunał orzekł, że przepis o zasięgu ogólnym, którego niezgodność z prawem podnosi się na podstawie art. 277 TFUE, musi znajdować zastosowanie „w sposób bezpośredni albo pośredni w sprawie, która jest przedmiotem skargi” (Rec. s. 594; wyróżnienie moje). Zasada ta jest nadal stosowana przez Sąd [zob. w szczególności wyrok z dnia 12 czerwca 2015 r., Plantavis i NEM/Komisja i EFSA (T‑334/12, EU:T:2015:376, pkt 51)].

( 27 ) Wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in. (C‑158/14, EU:C:2017:202, pkt 68).

( 28 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 6 marca 1979 r., Simmenthal/Komisja (92/78, EU:C:1979:53, pkt 39).

( 29 ) Wyrok z dnia 14 marca 2017 r., A i in. (C‑158/14, EU:C:2017:202, pkt 69).

( 30 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 30, 31).

( 31 ) Punkt 30 odpowiedzi na odwołanie Komisji.

( 32 ) Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 92). Takie stwierdzenie pojawia się po raz pierwszy w pkt 23 wyroku z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament (294/83, EU:C:1986:166). Od tego czasu było ono powtarzane wielokrotnie. Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada (C‑50/00 P, EU:C:2002:462, pkt 40); z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 57); z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 45); z dnia 28 marca 2017 r., Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, pkt 66).

( 33 ) Wyrok z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament (294/83, EU:C:1986:166, pkt 23). Wyróżnienie moje.

( 34 ) Zobacz podobnie F. Berrod, La systématique des voies de droit communautaires, Dalloz, Paris, 2003, nr 294 w odniesieniu do odesłania prejudycjalnego oraz nr 834 w odniesieniu do zarzutu niezgodności z prawem, a także L. Coutron, La contestation incidente des actes de l’Union européenne, Bruylant, Bruxelles 2007, s. 129, 213.

( 35 ) Punkt 25; wyróżnienie moje.

( 36 ) Dz.U. 2011, L 81, s. 8.

( 37 ) Dz.U. 2011, L 104, s. 39.

( 38 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 18).

( 39 ) Zobacz pkt 62 odwołania: „The EUCuTF considers that the GCEU did not take into account the particular circumstances of the task force […]” (wyróżnienie moje).

( 40 ) Zobacz pkt 11 odwołania EUCuTF.

( 41 ) Zobacz podobnie, w odniesieniu do wniesionej przez stowarzyszenie skargi o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Komisji w dziedzinie pomocy państwa, wyrok w sprawach połączonych z dnia 22 czerwca 2006 r., Belgia i Forum 187/Komisja (C‑182/03 i C‑217/03, EU:C:2006:416, pkt 56).

( 42 ) Zobacz pkt 22 zaskarżonego postanowienia.

( 43 ) Zobacz pkt 31 zaskarżonego postanowienia.

( 44 ) Zobacz podobnie postanowienie z dnia 17 lutego 2009 r., Galileo Lebensmittel/Komisja (C‑483/07 P, EU:C:2009:95, pkt 53).

( 45 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 25 lipca 2002 r., Unión de Pequeños Agricultores/Rada (C‑50/00 P, EU:C:2002:462, pkt 36).

( 46 ) Zobacz przykład niedawnego zastosowania w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r., Ackermann Saatzucht i in./Parlament i Rada (C‑408/15 P i C‑409/15 P, niepublikowanym, EU:C:2016:893, pkt 39).

( 47 ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 23 kwietnia 2009 r., Sahlstedt i in./Komisja (C‑362/06 P, EU:C:2009:243, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852).

( 48 ) Zobacz motyw 6 spornego rozporządzenia.

( 49 ) Nie wydaje mi się, że mógłby zmienić ten wniosek fakt, iż w wyroku z dnia 30 września 2003 r., Sony Computer Entertainment Europe/Komisja (T‑243/01, EU:T:2003:251), Sąd uznał, że okoliczność, iż skarżąca jest jedynym koncesjonowanym importerem konsoli PlayStation®2 w Unii, jest istotnym elementem przy ocenie indywidualnego oddziaływania na skarżącą. Wnosząca odwołanie w żaden sposób nie wykazała znaczenia wspomnianego wyroku dla niniejszej sprawy. Tymczasem w innej sprawie dotyczącej „wyłącznego” importera Trybunał miał już okazję potwierdzić, że taka okoliczność nie zmienia ogólnego zakresu aktu, „o ile tylko pozostaje bezsporne, że akt ten podlega zastosowaniu ze względu na zaistnienie pewnej obiektywnej sytuacji prawnej lub faktycznej w nim określonej, związanej z jego celem” (wyrok z dnia 14 lipca 1983 r., Spijker Kwasten/Komisja, 231/82, EU:C:1983:220, pkt 10).

( 50 ) Zobacz podobnie pkt 75 niniejszej opinii oraz orzecznictwo przytoczone w przypisie 32 powyżej. Wśród licznych komentarzy zob. w szczególności A. Meij, Standing in Direct Actions in the EU Courts After Lisbon, w: De Rome à Lisbonne: les juridictions de l’Union européenne à la croisée des chemins – Mélanges en l’honneur de Paolo Mengozzi, Bruxelles, Bruylant, 2013, s. 301–312; A. Turmo, Nouveau refus d’élargir l’accès des particuliers au recours en annulation contre les actes de l’Union européenne, R.A.E, 2013, s. 825–835; D. Waelbroeck, T. Bombois, Des requérants „privilégiés” et des autres… À propos de l’arrêt Inuit et de l’exigence de protection juridictionnelle effective des particuliers en droit européen, Cahiers de droit européen, 2014/1, s. 21–76; P.A. Van Malleghem, N. Baeten, Before the Law Stands a Gatekeeper – Or, What is a „Regulatory Act” in Article 263(4) TFEU? Inuit Tapiriit Kanatami, Common Market Law Review, 2014, vol. 51, s. 1187–1216.

( 51 ) Zobacz podobnie wyroki: z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 28); z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 30).

( 52 ) Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 93). Zobacz także wyroki: z dnia 19 grudnia 2013 r., Telefónica/Komisja (C‑274/12 P, EU:C:2013:852, pkt 29); a także z dnia 28 kwietnia 2015 r., T & L Sugars i Sidul Açúcares/Komisja (C‑456/13 P, EU:C:2015:284, pkt 31).

( 53 ) W odniesieniu do przykładowej sytuacji, w której Trybunał zaakceptował zbadanie zarzutu niezgodności z prawem aktu, który nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonego aktu, zob. wyrok z dnia 28 czerwca 2005 r., Dansk Rørindustri i in./Komisja (C‑189/02 P, C‑202/02 P, od C‑205/02 P do C‑208/02 P i C‑213/02 P, EU:C:2005:408).

( 54 ) Zobacz podobnie A. Barav, The Exception of Illegality in Community Law: a Critical Analysis, Common Market Law Review, 1974, s. 366–386, w szczególności s. 374.

( 55 ) Zobacz w szczególności podobnie wyrok z dnia 29 czerwca 2010 r., E i F (C‑550/09, EU:C:2010:382, pkt 44).

( 56 ) Postanowienie z dnia 14 lipca 2015 r., Forgital Italy/Rada (C‑84/14 P, niepublikowane, EU:C:2015:517, pkt 66).

( 57 ) Wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 104).

( 58 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 3 października 2013 r., Inuit Tapiriit Kanatami i in./Parlament i Rada (C‑583/11 P, EU:C:2013:625, pkt 103 w związku z pkt 104).

( 59 ) Zobacz podobnie A. Arnull, Arrêt „Inuit”: la recevabilité des recours en annulation introduits par des particuliers contre des actes réglementaires, Journal de droit européen, 2014, s. 14–16, w szczególności s. 15. Autor mówi o „paradoksie”, ponieważ „Trybunał nakłada na sądy krajowe wymogi, których sam nie jest gotów spełnić”.

( 60 ) Wyrok z dnia 13 marca 2008 r., Komisja/Infront WM (C‑125/06 P, EU:C:2008:159, pkt 47). Skoro Trybunał przedstawił tę wykładnię w odniesieniu do art. 263 akapit czwarty człon drugi zdania TFUE, nie widzę powodów, dla których nie miałaby ona mieć zastosowania również do trzeciego członu zdania. Zobacz w tym względzie pkt 66 i przypis 21 do mojej opinii w sprawie Stichting Woonpunt i in./Komisja (C‑132/12 P, EU:C:2013:335).