POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (siódma izba)

z dnia 19 listopada 2010 r.( )

Odwołanie – Artykuł 119 regulaminu postępowania – Skarga wniesiona przez osobę fizyczną lub prawną przeciwko państwu członkowskiemu – Oczywisty brak właściwości Sądu – Odwołanie oczywiście bezzasadne

W sprawie C‑143/10 P

mającej za przedmiot odwołanie w trybie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wniesione w dniu 29 stycznia 2010 r.,

Antoni Tomasz Uznański, zamieszkały w Kołobrzegu (Polska), reprezentowany przez adwokata A. Nowaka,

wnoszący odwołanie,

w której drugą stroną postępowania jest:

Rzeczpospolita Polska,

strona pozwana w pierwszej instancji,

TRYBUNAŁ (siódma izba),

w składzie: D. Šváby, prezes izby, G. Arestis (sprawozdawca) i J. Malenovský, sędziowie,

rzecznik generalny: E. Sharpston,

sekretarz: A. Calot Escobar,

po wysłuchaniu rzecznika generalnego,

wydaje następujące

Postanowienie

1 W swoim odwołaniu A.T. Uznański wnosi o uchylenie postanowienia Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie T‑348/09 Uznański przeciwko Polsce (zwanego dalej „zaskarżonym postanowieniem”), w którym Sąd z powodu oczywistego braku właściwości odrzucił skargę zainteresowanego, która to skarga miała na celu:

– uznanie za sprzeczne z prawem Unii odebrania przez Rzeczpospolitą Polską określonych gruntów należących do jego ojca;

– przywrócenie mu jako spadkobiercy prawa własności spornych gruntów albo, jeżeli fizyczne przywrócenie nie jest możliwe, przyznanie odszkodowania pieniężnego;

– zasądzenie na jego rzecz od Rzeczypospolitej Polskiej odszkodowania za bezumowne użytkowanie spornych gruntów przez władze polskie;

– wydanie tymczasowego postanowienia mającego na celu przejściowe zamknięcie dostępu do tych gruntów, oraz

– orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów skargi.

Przebieg postępowania przed Sądem i zaskarżone postanowienie

2 Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 20 lipca 2009 r. A.T. Uznański wniósł skargę mającą na celu uchylenie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów należących do jego ojca, zwrot spornych gruntów i naprawienie szkody poniesionej wskutek bezumownego użytkowania tych gruntów przez władze polskie. Skarżący oparł swe żądania na art. 6 ust. 1 UE w związku z art. 226 WE i 227 WE.

3 Na mocy zaskarżonego postanowienia Sąd odrzucił skargę ze względu na oczywisty brak swojej właściwości.

4 W pkt 6 wspomnianego powyżej postanowienia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 225 WE, który został sprecyzowany w art. 51 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w art. 1 załącznika do tego statutu, nie jest on właściwy do rozpoznania skargi wniesionej przez osobę fizyczną lub prawną przeciwko państwu członkowskiemu.

5 W pkt 7 powyższego postanowienia Sąd przypomniał, że w sprawach z zakresu odpowiedzialności pozaumownej jest on właściwy do rozpoznawania jedynie skarg wniesionych na podstawie art. 235 WE i art. 288 akapit drugi WE oraz mających na celu naprawienie szkód wyrządzonych przez instytucje Unii lub jej pracowników przy wykonywaniu ich funkcji.

6 W pkt 8 zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że autor spornego aktu oraz podmiot, który dopuścił się zachowania będącego źródłem domniemanej szkody, nie jest ani instytucją, ani organem Unii.

7 Mając na uwadze powyższe stwierdzenia, Sąd wyciągnął wniosek, że jest oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi, ponieważ została ona wniesiona przez osobę fizyczną przeciwko państwu członkowskiemu. W związku z tym na podstawie art. 111 swojego regulaminu postępowania Sąd podjął decyzję, bez dalszych czynności procesowych, wydając postanowienie z uzasadnieniem.

W przedmiocie odwołania

8 Zgodnie z art. 119 regulaminu postępowania przed Trybunałem jeżeli odwołanie jest w całości lub w części oczywiście niedopuszczalne albo oczywiście bezzasadne, Trybunał może, w każdym czasie, na podstawie sprawozdania sędziego sprawozdawcy i po wysłuchaniu rzecznika generalnego, oddalić odwołanie, orzekając w drodze postanowienia z uzasadnieniem, bez otwierania procedury ustnej oraz w stosownym przypadku bez doręczania skargi stronie pozwanej.

9 W niniejszym przypadku Trybunał uważa, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy pozwalają na wystarczające jej wyjaśnienie i postanawia, zgodnie z przepisami tego artykułu, orzec w drodze postanowienia z uzasadnieniem.

10 W swoim odwołaniu A.T. Uznański wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o uwzględnienie jego żądań przedstawionych w pierwszej instancji.

11 Skarżący utrzymuje, że Sąd niesłusznie uznał się za niewłaściwy, ponieważ zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE sądy Unii są właściwe nie tylko do kontrolowania przestrzegania przez państwa członkowskie prawa Unii, ale także do zawieszenia wykonania niektórych aktów krajowych w przypadku poważnego i nieodwracalnego naruszenia praw podstawowych. Skarżący twierdzi zasadniczo, że aby zagwarantować poszanowanie praw podstawowych wskazanych w art. 6 TUE, istotne jest, by sądy Unii uznały się za właściwe do orzeczenia w przedmiocie takiej skargi jak ta, którą wniósł on do Sądu przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

12 Tytułem wstępu należy stwierdzić, że niezależnie od przedmiotu żądania sformułowanego w skardze sądy Unii nie są właściwe do rozstrzygnięcia sporu między osobą fizyczną a państwem członkowskim (zob. postanowienia: z dnia 3 czerwca 2005 r. w sprawie C‑396/03 P Killinger przeciwko Niemcom i in., Zb.Orz. s. I‑4967, pkt 15, 26; z dnia 16 maja 2008 r. w sprawie C‑49/08 Raulin przeciwko Francji, pkt 7; z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie C‑374/09 P Hârsulescu przeciwko Rumunii, pkt 8; a także z dnia 24 września 2010 r. w sprawie C‑142/10 P Pérez Guerra przeciwko BNP Paribas i Hiszpanii, pkt 4).

13 W myśl zasady ustanowionej w art. 13 ust. 2 TUE sądy Unii są właściwe wyłącznie w granicach, w których traktat UE lub akty prawa wtórnego w sposób wyraźny powierzyły im kompetencję.

14 Ponadto w systemie środków prawnych przewidzianym w traktacie naruszenie przez władze krajowe praw podstawowych wskazanych w art. 6 TUE może, jako że ma ono miejsce w ramach wykonywania przez te władze prawa Unii, zostać zaskarżone przez Komisję Europejską lub inne państwo członkowskie do sądów Unii lub też może zostać zaskarżone przez każdą osobę fizyczną lub prawną do właściwych sądów krajowych. W tym ostatnim przypadku sądy te są zobowiązane do zapewnienia ochrony norm prawa Unii (zob. analogicznie ww. postanowienie w sprawie Killinger przeciwko Niemcom i in., pkt 26, 28).

15 W tym względzie ochrona praw podstawowych uznanych przez Unię i wskazanych w art. 6 TUE nie może prowadzić do dodania do kompetencji przyznanych sądom Unii nowej kompetencji, która polegałaby na rozpoznawaniu skarg wniesionych przez osoby fizyczne lub prawne przeciwko państwom członkowskim (zob. analogicznie wyrok z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie C‑50/00 P Unión de Pequeños Agricultores przeciwko Radzie, Rec. s. I‑6677, pkt 44).

16 W tych okolicznościach Sąd słusznie doszedł do wniosku, że w świetle uprawnień, które zostały mu przyznane w obowiązujących przepisach prawa, jest on oczywiście niewłaściwy do rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącego przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej.

17 Z powyższego wynika, że na podstawie art. 119 regulaminu postępowania przed Trybunałem odwołanie należy oddalić jako oczywiście bezzasadne.

W przedmiocie kosztów

18 Jako że niniejsze postanowienie zostało wydane przed doręczeniem skargi Rzeczypospolitej Polskiej oraz zanim mogła ona ponieść koszty, należy postanowić, że skarżący pokrywa własne koszty zgodnie z art. 69 regulaminu postępowania przed Trybunałem, mającym zastosowanie do postępowania odwoławczego na podstawie art. 118 tegoż regulaminu.

Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) postanawia, co następuje:

1) Odwołanie zostaje oddalone.

2) A.T. Uznański pokrywa własne koszty.

Podpisy