WYROK SĄDU DO SPRAW SŁUŻBY PUBLICZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ

(trzecia izba)

z dnia 5 lutego 2016 r.

Hilde Bulté i Tom Krempa

przeciwko

Komisji Europejskiej

„Służba publiczna — Następcy prawni zmarłego byłego urzędnika — Emerytury i renty — Renty rodzinna — Artykuł 85 regulaminu pracowniczego — Zwrot nienależnych kwot — Brak podstawy prawnej wypłaty — Oczywista niezgodność wypłaty z przepisami — Brak”

Przedmiot:

Skarga wniesiona na podstawie art. 270 TFUE, znajdującego zastosowanie do traktatu EWEA na mocy art. 106a, w której H. Bulté i T. Krempa żądają zasadniczo stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Europejskiej z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie zmiany z mocą wsteczną od dnia 1 sierpnia 2010 r. świadczeń rentowych, pobieranych przez nich jako następców prawnych byłego zmarłego urzędnika oraz w sprawie windykacji kwot, które zostały im od tej daty nienależnie wypłacone.

Orzeczenie:

Stwierdza się nieważność decyzji Komisji Europejskiej z dnia 22 listopada 2013 r., która wynika z opinii Urzędu Administracji i Wypłacania Należności Indywidualnych z tego samego dnia, w sprawie zmiany z mocą wsteczną od dnia 1 sierpnia 2010 r. rent przyznanych odpowiednio H. Bulté i T. Krempie, jako następcom prawnym byłego zmarłego urzędnika, oraz w sprawie windykacji kwot, które zostały im niezależnie wypłacone za okres od dnia 1 sierpnia 2010 r. do listopada 2013 r. Komisja Europejska zwróci H. Bulté i T. Krempie kwoty pobrane, na podstawie decyzji wymienionej w pkt 1 niniejszej sentencji, z ich rent rodzinnych. Każda ze stron pokrywa własne koszty.

Streszczenie

Urzędnicy – Zwrot nienależnych kwot – Przesłanki – Oczywisty brak podstawy prawnej wypłaty – Kryteria

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 41; regulamin pracowniczy, art. 85)

Z art. 85 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego wynika, że aby bezzasadnie wypłacona kwota mogła być odzyskana, konieczne jest wykazanie, że beneficjent rzeczywiście wiedział o nieprawidłowym charakterze zapłaty lub że brak podstawy prawnej wypłaty był na tyle oczywisty, iż beneficjent nie mógł tego nie zauważyć.

Wyrażenie „na tyle oczywisty”, charakteryzujące brak podstawy prawnej wypłaty w rozumieniu art. 85 akapit pierwszy regulaminu pracowniczego, oznacza nie to, że beneficjent, który otrzymał nienależnie wypłaconą kwotę, jest zwolniony z jakiegokolwiek obowiązku refleksji czy kontroli, lecz że zwrot należy się, gdy mamy do czynienia z błędem, który nie umknie uwadze urzędnika wykazującego zwykłą staranność. Tak bowiem jak urzędnik ma osobisty interes w sprawdzaniu wypłacanych mu comiesięcznie kwot, beneficjent renty rodzinnej powinien również dochować obowiązku staranności i domniemywa się, że zna zasady regulujące świadczenia finansowe, do których jest uprawniony.

Ponadto, nie jest konieczne by zainteresowany mógł dokładnie określić przy wykonywaniu ciążącego na nim obowiązku staranności zakres popełnionego przez administrację błędu. Wystarczy w tym względzie, że będzie miał wątpliwości co do zasadności danej wypłaty, by być zobowiązanym do poinformowania o tym administracji, aby ta dokonała niezbędnych ustaleń.

Należy dokonać wyważenia prawa instytucji Unii, przyznanego w art. 85 regulaminu pracowniczego, do odzyskania nienależnie wypłaconych kwot z ich obowiązkiem zapewnienia jednostkom prawa do dobrej administracji. Prawo to, znajdujące umocowanie w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, nakłada na właściwą instytucję obowiązek staranności polegający na starannym i rzetelnym badaniu i rozpatrzeniu akt dotyczących praw finansowych jednostek, w tym rent rodzinnych

(zob. pkt 46, 48, 50, 51)

Odesłanie

Trybunał, wyrok z dnia 11 lipca 1979 r., Broe/Komisja,252/78, EU:C:1979:186, pkt 13

Sąd Pierwszej Instancji, wyroki: z dnia 5 listopada 2002 r., Ronsse/Komisja,T‑205/01, EU:T:2002:269, pkt 46; z dnia 29 września 2005 r., Thommes/Komisja,T‑195/03, EU:T:2005:344, pkt 124

Sąd do spraw Służby Publicznej, wyroki: z dnia 9 września 2008 r., Ritto/Komisja,F‑18/08, EU:F:2008:110, pkt 29, 31; z dnia 21 listopada 2013 r., Roulet/Komisja,F‑72/12 i F‑10/13, EU:F:2013:184, pkt 46, 48, 50