Sprawa C‑490/16

A.S.

przeciwko

Republice Słowenii

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Vrhovno sodišče)

Odesłanie prejudycjalne – Rozporządzenie (UE) nr 604/2013 – Ustalenie państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego – Przybycie nadzwyczajnie dużej liczby obywateli państw trzecich ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej – Zorganizowanie przekroczenia granicy przez organy jednego państwa członkowskiego do celów tranzytu do innego państwa członkowskiego – Wjazd, na który zezwolono na zasadzie odstępstwa, ze względów humanitarnych – Artykuł 13 – Nielegalnie przekroczenie granicy zewnętrznej – Termin dwunastu miesięcy od dnia przekroczenia granicy – Artykuł 27 – Środek prawny – Zakres kontroli sądowej – Artykuł 29 – Termin sześciu miesięcy na przeprowadzenie przekazania – Obliczanie terminów – Wniesienie skargi – Skutek zawieszający

Streszczenie – wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 26 lipca 2017 r.

Kontrole graniczne, azyl i imigracja–Polityka azylowa–Kryteria i mechanizmy ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej–Rozporządzenie nr 604/2013–Wjazd lub pobyt–Przyjęcie obywateli państwa trzeciego na terytorium państwa członkowskiego do celów tranzytu do innego państwa członkowskiego, aby złożyć tam wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej–Sytuacja uznana za nielegalne przekroczenie granicy zewnętrznej–Przybycie nadzwyczajnie dużej liczby obywateli państw trzecich ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej–Brak wpływu

Artykuł 27 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela kraju trzeciego lub bezpaństwowca, rozpatrywany w świetle motywu 19 tego rozporządzenia, należy interpretować w ten sposób, że osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony międzynarodowej może powołać się, w ramach skargi na podjętą wobec niej decyzję o przekazaniu, na błędne zastosowanie ustanowionego w art. 13 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia kryterium odpowiedzialności, dotyczącego nielegalnego przekroczenia granicy państwa członkowskiego. W tym zakresie w pkt 61 wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r., Ghezelbash (C‑63/15, EU:C:2016:409) Trybunał orzekł, że osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony międzynarodowej może powołać, w ramach takiej skargi, błędne zastosowanie ustanowionego w rozdziale III rozporządzenia Dublin III kryterium odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Oczywiście w sprawie, w której wydano ten wyrok, bezpośrednio rozpatrywane było jedynie kryterium ustanowione w art. 12 wspomnianego rozporządzenia. Jednakże uzasadnienie przyjęte przez Trybunał w tym wyroku odnosi się także, mutatis mutandis, do kryterium ustanowionego w art. 13 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia. Co do podniesionej przez sąd odsyłający okoliczności, że w sprawie w postępowaniu głównym inne państwo członkowskie już uznało, iż jest odpowiedzialne za rozpatrzenie omawianego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, należy podkreślić, że na podstawie art. 26 ust. 1 rozporządzenia Dublin III zainteresowana osoba może zostać powiadomiona o decyzji o przekazaniu dopiero po tym, jak państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek, zgodzi się na jej przejęcie lub wtórne przejęcie. W tej sytuacji taka okoliczność nie może oznaczać, że kontrola sądowa decyzji o przekazaniu w zakresie stosowania kryteriów ustanowionych w rozdziale III tego rozporządzenia jest wykluczona, gdyż pozbawiłoby to art. 27 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia istoty jego skuteczności (effet utile). (zob. pkt 27, 29, 30, 33–35; pkt 1 sentencji)

Artykuł 13 ust. 1 rozporządzenia nr 604/2013 należy interpretować w ten sposób, że obywatel państwa trzeciego, którego wjazd był tolerowany przez organy pierwszego państwa członkowskiego skonfrontowane z przybyciem nadzwyczajnie dużej liczby osób ubiegających się o tranzyt przez terytorium tego państwa członkowskiego w celu złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w innym państwie członkowskim, przy czym nie spełniał on warunków wjazdu co do zasady obowiązujących w tym pierwszym państwie członkowskim, powinien zostać uznany za osobę, która „nielegalnie przekroczyła” granicę wspomnianego pierwszego państwa członkowskiego w rozumieniu tego przepisu. W związku z powyższym należy przypomnieć, że na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia Dublin III i art. 4 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej przekazanie osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do odpowiedzialnego państwa członkowskiego nie może zostać przeprowadzone w przypadku, gdy przekazanie to spowodowałoby rzeczywiste ryzyko poddania zainteresowanej osoby nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu w rozumieniu tego art. 4 (zob. podobnie wyrok z dnia16 lutego 2017 r., C.K. i in., C‑578/16 PPU, EU:C:2017:127, pkt 65). Przekazanie nie mogłoby zatem zostać przeprowadzone, gdyby w następstwie przybycia nadzwyczajnie dużej liczby osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, takie ryzyko istniało w odpowiedzialnym państwie członkowskim. (zob. pkt 41, 42; pkt 2 sentencji)