OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

HENRIKA SAUGMANDSGAARDA ØE

przedstawiona w dniu 27 września 2018 r. ( 1 )

Sprawy połączone C-183/17 P i C‑184/17 P

International Management Group

przeciwko

Komisji Europejskiej

Odwołanie – Współpraca na rzecz rozwoju – Wykonywanie budżetu Unii w trybie zarządzania pośredniego – Powierzenie danemu podmiotowi zadań związanych z wykonywaniem budżetu – Zastąpienie wybranego podmiotu przez inny podmiot – Skarga o stwierdzenie nieważności – Dopuszczalność – Akty podlegające zaskarżeniu – Wątpliwości dotyczące statusu organizacji międzynarodowej wstępnie wybranego podmiotu – Wykonywanie prawa do obrony przed przyjęciem niekorzystnych aktów – Poufność dochodzeń OLAF‑u

I. Wstęp

1. Sprawy połączone C‑183/17 P i C‑184/17 P mają za przedmiot odwołania wniesione przez International Management Group (zwaną dalej „IMG”) od wyroków Sądu Unii Europejskiej odpowiednio z dnia 2 lutego 2017 r., International Management Group/Komisja (T‑29/15) ( 2 ) i z dnia 2 lutego 2017 r., IMG/Komisja (T‑381/15) ( 3 ).

2. Sprawy te wpisują się w ten sam kontekst faktyczny, który dotyczy zmiany programu działań na rzecz Mjanmy/Birmy polegającej na wycofaniu IMG z realizacji tego projektu w trybie zarządzania pośredniego z powodu wątpliwości co do jej statusu organizacji międzynarodowej powstałych w wyniku dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

3. W wyroku w sprawie T‑29/15 Sąd oddalił skargę wniesioną przez IMG zmierzającą do stwierdzenia nieważności decyzji wykonawczej C(2014) 9787 final przyjętej w dniu 16 grudnia 2014 r. przez Komisję Europejską ( 4 ). W wyroku w sprawie T‑381/15 Sąd oddalił drugą skargę IMG, która miała na celu, po pierwsze, stwierdzenie nieważności pisma z dnia 8 maja 2015 r., w którym Komisja w szczególności poinformowała IMG o swej decyzji o odmówieniu IMG możliwości zawierania nowych umów w trybie zarządzania pośredniego przewidzianego dla organizacji międzynarodowych ( 5 ), a po drugie, naprawienie szkody, którą IMG miała ponieść w wyniku podjętych środków.

4. Ponadto niniejsze sprawy dotyczą odwołań wzajemnych przedstawionych przez Komisję, która dąży w szczególności do uchylenia ww. wyroków w zakresie, w jakim Sąd zdaniem tej instytucji błędnie uznał, że skargi wniesione przez IMG w pierwszej instancji były dopuszczalne.

5. Zgodnie z wnioskiem Trybunału niniejsza opinia ograniczy się do analizy najważniejszych spośród nowych kwestii prawnych powstałych w niniejszej sprawie, zwłaszcza tych, które zostały podniesione w odwołaniach wzajemnych w zarzutach drugich w obydwu sprawach oraz zarzucie czwartym w sprawie C‑183/17 P i zarzucie trzecim w sprawie C‑184/17 P.

6. W tym względzie przed zajęciem stanowiska co do istoty należy przeanalizować kwestię, czy akty, których stwierdzenia nieważności zażądano, są aktami podlegającymi zaskarżeniu. Następnie, w celu dokonania oceny zasadności wyroków przekazanych do ponownego rozpatrzenia, konieczne będzie rozważenie wpływu ewentualnego znaczenia dla sprawy pojęcia „organizacji międzynarodowej” w rozumieniu obowiązujących postanowień regulacji finansowych Unii Europejskiej ( 6 ). Wreszcie konieczne będzie przeanalizowanie zakresu prawa danej osoby do przedstawienia swojej obrony przed podjęciem wobec niej danego środka, a zwłaszcza sposobu, w jaki prawo to powinno uwzględniać ochronę poufności właściwą dochodzeniom OLAF‑u.

7. Na wstępie pragnę wskazać, że moim zdaniem z powodów, które przedstawię poniżej, Trybunał powinien oddalić nie tylko zarzut niedopuszczalności podniesiony przez Komisję, ale również dwie grupy zarzutów podniesionych przez IMG, które zostaną przeanalizowane w niniejszej opinii.

II. Okoliczności powstania sporu

8. Okoliczności powstania sporu zostały szczegółowo przedstawione, odpowiednio, w zaskarżonych wyrokach w obydwu rozpatrywanych sprawach, do których odsyłam w tym zakresie ( 7 ). Istotne informacje niezbędne do zrozumienia niniejszej opinii można streścić w następujący sposób.

9. W dniu 7 listopada 2013 r. Komisja przyjęła decyzję wykonawczą C(2013) 7682 dotyczącą rocznego programu działań na rok 2013 na rzecz Mjanmy/Birmy finansowanego z budżetu ogólnego Unii Europejskiej ( 8 ). Decyzja ta w swoim załączniku nr 2 ( 9 ) przewidywała w szczególności powierzenie IMG zadań związanych z wykonaniem budżetu tego projektu, która w tej decyzji opisywana była jako organizacja międzynarodowa ( 10 ).

10. W dniu 17 lutego 2014 r. OLAF poinformował Komisję, że zostaje wszczęte dochodzenie w sprawie statusu prawnego IMG.

11. W dniu 26 lutego 2014 r. Komisja przyjęła środki zapobiegawcze na podstawie przepisów dotyczących dochodzeń prowadzonych przez OLAF ( 11 ), uzasadniając je istnieniem wątpliwości co do statusu IMG jako organizacji międzynarodowej, które pojawiły się wskutek zastrzeżeń wniesionych przez kilka państw członkowskich Unii. Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Komisja poinformowała IMG o przyjęciu tych środków i ich podstawach.

12. W dniu 15 grudnia 2014 r. Komisja otrzymała przygotowane przez OLAF sprawozdanie z przeprowadzonego dochodzenia ( 12 ), w którym urząd ten co do zasady uznał, że IMG nie jest „organizacją międzynarodową” w rozumieniu rozporządzenia nr 1605/2002.

13. W dniu 16 grudnia 2014 r. Komisja przyjęła decyzję, w której wskazała podmiot inny niż IMG, którego zadaniem miało być wdrożenie programu rozwoju handlu, zgodnie z trybem zarządzania pośredniego, o czym stanowi wstępna decyzja wykonawcza zmieniona w tym zakresie ( 13 ). Decyzja ta stanowi przedmiot odwołania w sprawie C‑183/17 P.

14. W dniu 16 stycznia 2015 r. służby prawne Komisji przygotowały notę zawierającą analizę prawną sprawozdania końcowego OLAF‑u.

15. Pismem z dnia 8 maja 2015 r. Komisja poinformowała IMG o działaniach, jakie zamierza podjąć w odniesieniu do konkretnych zaleceń zawartych w sprawozdaniu końcowym OLAF‑u, a w szczególności że jej służby prawne nie zawrą nowej umowy z IMG na podstawie specjalnej procedury przewidzianej w rozporządzeniu nr 966/2012 dla organizacji międzynarodowych do czasu uzyskania całkowitej pewności co do statusu prawnego tego podmiotu. Pismo to jest przedmiotem odwołania w sprawie C‑184/17 P.

III. Postępowania przed Sądem i zaskarżone wyroki

A. Postępowanie i wyrok w sprawie T‑29/15

16. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 21 stycznia 2015 r. IMG wniosła skargę, zarejestrowaną pod numerem T‑29/15, która zmierzała do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. na podstawie art. 263 TFUE.

17. W piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 24 marca 2015 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności skargi. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. Sąd pozostawił ten zarzut do rozstrzygnięcia w wyroku i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach sądowi wydającemu orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.

18. W dniu 13 stycznia 2016 r. IMG złożyła wniosek, aby Sąd nakazał Komisji dostarczyć sprawozdanie końcowe OLAF‑u oraz opinię służby prawnej Komisji w przedmiocie tego sprawozdania ( 14 ).

19. W dniu 2 lutego 2017 r. Sąd wydał wyrok w sprawie T‑29/15. Przede wszystkim Sąd orzekł, że żaden z dwóch zarzutów niedopuszczalności podniesionych przez Komisję nie jest zasadny, z uwagi na to, że decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. wywoływała wiążące skutki prawne wobec IMG i nie stanowiła aktu wyłącznie potwierdzającego w odniesieniu do środków zapobiegawczych z dnia 26 lutego 2014 r., co przeświadcza o tym, że owa decyzja stanowi akt zaskarżalny, a w związku z tym skarga wniesiona przez IMG była dopuszczalna ( 15 ).

20. Następnie, orzekając co do istoty, Sąd uznał, że żaden z siedmiu zarzutów podniesionych przez IMG ( 16 ) nie jest zasadny, w związku z czym należy oddalić skargę o stwierdzenie nieważności wniesioną przez IMG ( 17 ). Ponadto Sąd oddalił żądanie IMG w przedmiocie dostarczenia dokumentów, a następnie obciążył IMG kosztami postępowania ( 18 ).

B. Postępowanie i wyrok w sprawie T‑381/15

21. Pismem złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 14 lipca 2015 r. IMG wniosła skargę, która zmierzała do stwierdzenia nieważności pisma z dnia 8 maja 2015 r., zarejestrowaną pod numerem T‑381/15, na podstawie art. 263 TFUE oraz naprawienia szkód rzekomo spowodowanych przyjęciem środków przewidzianych w tym piśmie na podstawie art. 268 TFUE.

22. W piśmie złożonym w sekretariacie Sądu w dniu 25 września 2015 r. Komisja podniosła zarzut niedopuszczalności skargi. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. Sąd pozostawił ten zarzut do rozstrzygnięcia w wyroku i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach sądowi wydającemu orzeczenie kończące postępowanie w sprawie.

23. W pisemnej i ustnej fazie postępowania Komisja zażądała, aby z akt sprawy zostały usunięte dwa dokumenty przedstawione przez IMG, tj. sprawozdanie końcowe OLAF‑u i opinia służby prawnej Komisji dotycząca tego sprawozdania ( 19 ).

24. W dniu 2 lutego 2017 r. Sąd wydał wyrok w sprawie T‑381/15. Najpierw Sąd orzekł w przedmiocie dwóch zarzutów niedopuszczalności poniesionych przez Komisję i stwierdził, że skarga o stwierdzenie nieważności jest dopuszczalna w zakresie, w jakim dotyczy środka przewidzianego w spornym piśmie, w którym Komisja zdecydowała, że IMG nie może realizować projektów w trybie zarządzania pośredniego jako „organizacja międzynarodowa” tak długo, jak będą istniały wątpliwości co do jej statusu prawnego, a w pozostałym zakresie stwierdził, iż skarga jest niedopuszczalna, a IMG nie miała już interesu prawnego we wniesieniu skargi ( 20 ).

25. Następnie, orzekając co do istoty, Sąd uznał, że ponieważ żaden z ośmiu zarzutów podniesionych przez IMG ( 21 ) nie jest zasadny, skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona przez IMG powonna zostać oddalona ( 22 ). Ponadto Sąd oddalił żądanie naprawienia szkody podniesione przez IMG oraz obciążył ją kosztami postępowania ( 23 ).

26. Wreszcie Sąd uwzględnił wniosek Komisji o usunięcie z akt sprawy opinii służby prawnej Komisji, ale odrzucił jej wniosek o usunięcie sprawozdania końcowego OLAF‑u ( 24 ).

IV. Postępowanie przed Trybunałem i żądania stron

27. Pismami złożonymi w sekretariacie Trybunału w dniu 11 kwietnia 2017 r. IMG wniosła dwa odwołania, zarejestrowane pod numerami, odpowiednio, C‑183/17 P i C‑184/17 P, w których zażądała od Trybunału: – uchylenia wyroku w sprawie T‑29/15 i ostatecznego rozstrzygnięcia sporu poprzez stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. oraz obciążenia Komisji kosztami postępowania; – uchylenia wyroku w sprawie T‑381/15 i ostatecznego rozstrzygnięcia sporu, po pierwsze, poprzez stwierdzenie nieważności pisma z dnia 8 maja 2015 r., a po drugie, poprzez nakazanie Komisji naprawienia szkód, które miały być spowodowane przyjęciem środków, o których mowa w tym piśmie, oraz obciążenia Komisji całością kosztów postępowania w obu instancjach.

28. W odpowiedziach na odwołanie i w duplice w sprawach C‑183/17 P i C‑184/17 P Komisja zwróciła się do Trybunału o oddalenie obu odwołań i obciążenie IMG całością kosztów postępowania.

29. Komisja wniosła ponadto odwołania wzajemne w tych dwóch sprawach, w których zwróciła się do Trybunału, po pierwsze, o uchylenie wyroków Sądu w sprawach, odpowiednio, T‑29/15 i T‑381/15 w zakresie, w jakim oddalały one zarzuty niedopuszczalności podniesione w pierwszej instancji, po drugie, o ostateczne rozstrzygnięcie tego elementu sporu poprzez stwierdzenie niedopuszczalność skarg o stwierdzenie nieważności wniesionych przez IMG, i po trzecie, o obciążenie IMG kosztami postępowania. Ponadto w sprawie C‑184/17 P Komisja zwróciła się do Trybunału o wycofanie sprawozdania końcowego OLAF‑u z akt sprawy i usunięcie wszelkich odniesień do tego sprawozdania i jego treści ( 25 ).

30. Postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. sprawy C‑183/17 P i C‑184/17 P zostały połączone do łącznego rozpoznania w ramach ustnego etapu postępowania oraz do celów wydania wyroku.

31. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. IMG i Komisja przedstawiły uwagi ustne.

V. Ocena

32. Na poparcie odwołań zmierzających do uchylenia, odpowiednio, wyroku w sprawie T‑29/15 i wyroku w sprawie T‑381/15 IMG podnosi cztery zarzuty w sprawie C‑183/17 P ( 26 ) i pięć zarzutów w sprawie C‑184/17 P ( 27 ), które to zarzuty częściowo się pokrywają. Ponadto w sprawie C‑183/17 P IMG kwestionuje decyzję Sądu w przedmiocie oddalenia wniosku IMG o przedstawienie sprawozdania końcowego OLAF‑u. W sprawie C‑184/17 P IMG kwestionuje oddalenie jej żądania o zasądzenie odszkodowania oraz podważa rozstrzygnięcie Sądu uznające za niedopuszczalną opinię służby prawnej Komisji dotyczącą wyżej wymienionego sprawozdania i odmawiające załączenia jej do akt sprawy.

33. Natomiast Komisja w odwołaniach wzajemnych, które wniosła w tych dwóch sprawach, zarzuca Sądowi, że orzekł, iż akty, których dotyczą skargi IMG o stwierdzenie nieważności, stanowią akty podlegające zaskarżeniu. Ponadto w sprawie C‑184/17 P Komisja dodatkowo czyni Sądowi zarzut z tego, że nie wycofał sprawozdania końcowego OLAF‑u z akt sprawy.

34. W tym ostatnim względzie pragnę zauważyć, że żądania obydwu stron w przedmiocie sprawozdania są obecnie bezprzedmiotowe, ponieważ jak wynika z ustnych oświadczeń Komisji, na kilka dni przed rozprawą przed Trybunałem Komisja z własnej inicjatywy przekazała IMG przedmiotowe sprawozdanie wraz z załącznikami, co IMG potwierdziła na rozprawie.

35. Ponadto przypominam, że jedynie zarzuty niedopuszczalności podniesione w odwołaniach wzajemnych, poza pewnymi aspektami zarzutów drugich odwołań wniesionych w tych dwóch sprawach oraz zarzutu czwartego w sprawie C‑183/17 P i zarzutu trzeciego w sprawie C‑184/17 P, stanowią przedmiot niniejszej opinii, gdyż dotyczą one najważniejszych zagadnień prawnych podniesionych w niniejszej sprawie ( 28 ).

A. W przedmiocie zaskarżalności aktów przywołanych w skargach wniesionych przez IMG (odwołania wzajemne w sprawach połączonych C‑183/17 P i C‑184/17 P)

36. Odwołania wzajemne wniesione przez Komisję formułują dwa pytania o charakterze proceduralnym, a dokładnie dotyczą dopuszczalności skarg wniesionych do Sądu przez IMG, które należy ocenić na wstępie, przed przystąpieniem do analizy kwestii merytorycznych podniesionych w odwołaniach przez IMG.

37. W odwołaniach wzajemnych w sprawach C‑183/17 P i C‑184/17 P ( 29 ) Komisja wnosi o uchylenie zaskarżonych wyroków z uwagi na to, że Sąd naruszył prawo, orzekając, iż, odpowiednio, decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. i pismo z dnia 8 maja 2015 r. stanowią akty podlegające zaskarżeniu w rozumieniu art. 263 TFUE, skąd skargi o stwierdzenie nieważności wniesione przez IMG przeciwko tym aktom zostały uznane za dopuszczalne.

38. W odpowiedzi IMG podnosi, że oddalenie zarzutów niedopuszczalności przez Sąd jest zasadne. Podzielam ten ostatni pogląd z przedstawionych poniżej powodów.

1. W przedmiocie wiążących skutków prawnych omawianych aktów

39. W pierwszej kolejności – na poparcie swoich żądań Komisja czyni Sądowi zarzut z tego, iż ten orzekł, że decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. i pismo z dnia 8 maja 2015 r. wywołały wiążące skutki prawne wpływające na interesy IMG, podczas gdy zdaniem Komisji tak nie było.

40. Pragnę przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału i Sądu wszystkie akty instytucji unijnych wywołujące wiążące skutki prawne, które wpływają na interesy osób trzecich, zmieniając w sposób istotny ich sytuację prawną, stanowią akty, które mogą być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności w rozumieniu art. 263 TFUE. Aby określić, czy akt wywołuje skutki prawne, należy skupić się w szczególności na jego przedmiocie, treści i kontekście faktycznym i prawnym, w którym akt ten został ustanowiony, przy czym forma, w jakiej dany akt został przyjęty, jest co do zasady bez znaczenia ( 30 ).

41. W sprawie C‑183/17 P, dotyczącej decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r., Komisja zasadniczo podnosi, że podmiot, któremu instytucja ta powierzyła zadanie wykonania budżetu, czyli IMG, nie ma legitymacji do zaskarżenia aktu takiego jak ta decyzja, który powierza wykonanie tego zadania w przyszłości innemu podmiotowi, w tym przypadku GIZ ( 31 ).

42. Zdaniem Komisji Sąd naruszył prawo, uznając, że wskutek zmian wprowadzonych decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. IMG została pozbawiona prawnej możliwości zawierania umowy o delegowaniu zadań, która została jej przyznana na mocy wstępnej decyzji wykonawczej. Po pierwsze, Komisja twierdzi, że z brzmienia art. 84 rozporządzenia nr 966/2012 ( 32 ) wynika, iż decyzja w sprawie finansowania przyjęta na tej podstawie, czyli decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. jest z natury aktem czysto wewnętrznym, który poprzedza ewentualne zobowiązanie zarówno budżetowe, jak i prawne danej pozycji wydatków ( 33 ), i nie wywołuje żadnych skutków prawnych wobec osób trzecich. Po drugie, Komisja twierdzi, że zwykłe wymienienie nazwy IMG we wstępnej decyzji wykonawczej nie przyznaje jej prawa do zawarcia umowy o delegowaniu zadań ( 34 ), w związku z czym zmiana w tym akcie polegająca na zastąpieniu podmiotu uprawnionego do zawarcia takiej umowy na GIZ mogła wywrzeć na sytuację IMG jedynie skutki faktyczne, a nie prawne. Po trzecie, Komisja twierdzi, że Sąd niesłusznie zastosował do niniejszej sprawy orzecznictwo, które dotyczy zamówień publicznych, podczas gdy system zarządzania pośredniego przewidziany w unijnych uregulowaniach finansowych jest bardzo specyficzny.

43. Uważam jednak, że zarzuty Komisji są w części bezzasadne, a w części niedopuszczalne. Z jednej strony Sąd bowiem stwierdził – moim zdaniem słusznie – że decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. nie można uznać za akt o charakterze wewnętrznym ( 35 ), gdyż decyzja ta miała właśnie na celu odebranie IMG możliwości zawarcia z Komisją umowy o delegowaniu zadań zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2012 ( 36 ), a więc, jak uważam, orzecznictwo, na które powołuje się Komisja nie może prowadzić do odmiennego wniosku ( 37 ). Z drugiej strony choć bezsporne jest, że IMG nigdy nie nabyła prawa, aby możliwość zawarcia rzeczonej umowy została zrealizowana, nie zmienia to faktu, że skutkiem prawnym spornej decyzji było odebranie prawa osobie zainteresowanej do skorzystania z tej możliowości w sposób pewny i ostateczny, ponieważ zastąpienie IMG na GIZ spowodowało, że IMG utraciła status podmiotu odpowiedzialnego w tym przypadku za wykonanie budżetu dla tego projektu ( 38 ). Wreszcie, co się tyczy ostatniego z wymienionych argumentów dotyczącego nieprawidłowej transpozycji orzecznictwa właściwego dla zamówień publicznych, wystarczy moim zdaniem stwierdzić, że ewidentnie argument ten nie został uzasadniony przez Komisję w sposób wystarczający ( 39 ), aby mógł zostać uwzględniony przez Trybunał ( 40 ).

44. Ponadto w sprawie C‑184/17 P, dotyczącej pisma z dnia 8 maja 2015 r., Komisja podnosi co do zasady, że podmiot delegowany, tj. IMG, nie jest uprawniony do zaskarżenia aktu w rodzaju rzeczonego pisma, w którym instytucja poinformowała ten podmiot, że nie powierza mu już zadań związanych z wykonywaniem budżetu do czasu całkowitej pewności co do jego statusu prawnego ( 41 ).

45. Zdaniem Komisji sporne pismo wywołuje wobec IMG skutki wyłącznie faktyczne, a nie prawne, które ponadto nie są rzeczywiste, tylko potencjalne. Komisja podnosi, że w tym piśmie ograniczyła się do przedstawienia swojego zamiaru niezawierania umowy z IMG w trybie zarządzania pośredniego znajdującym zastosowanie do organizacji międzynarodowych zgodnie z rozporządzeniem nr 966/2012, dopóki istnieją wątpliwości co do statusu prawnego zainteresowanej ( 42 ). Komisja dodaje, że IMG nie miała prawa do zawierania umów, gdyż było ono uzależnione od woli Komisji, a tym bardziej nie miała prawa do zawierania umów zgodnie z przepisami szczególnymi w zakresie zarządzania, które są zastrzeżone dla pewnych organizacji.

46. Jednakże podobnie jak w odniesieniu do przeprowadzonej powyżej analizy dotyczącej decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. pragnę zauważyć, że pismo z dnia 8 maja 2015 r. wywarło wobec IMG wiążące skutki prawne, a nie skutki faktyczne lub potencjalne, ponieważ Komisja wyraziła w nim rzeczywistą wolę niezawierania nowych umów o delegowaniu z zainteresowaną ( 43 ), a zatem pismo to stanowi akt o charakterze decyzyjnym, który natychmiast i bezpośrednio położył kres wszelkim możliwościom, aby IMG zostały powierzone, jako organizacji międzynarodowej, zadania związane z wykonaniem budżetu, aż do odwołania.

47. W konsekwencji uważam, że Sąd w zaskarżonych wyrokach nie naruszył prawa, orzekając, że odpowiednio decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. i pismo z dnia 8 maja 2015 r. wywoływały wiążące skutki prawne, które mogły wpłynąć w istotny sposób na interesy IMG, a w związku z tym te dwa akty prawne, których dotyczą skargi przez nią wniesione, są z tego względu zaskarżalne na podstawie art. 263 TFUE.

2. W przedmiocie charakteru niepotwierdzającego rozpatrywanych aktów

48. W drugiej kolejności – jedynie w sprawie C‑183/17 P Komisja zarzuca ponadto Sądowi, że oddalił podniesiony przez nią drugi zarzut niedopuszczalności. W tym względzie Komisja zarzuca Sądowi stwierdzenie, że sporna decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. nie stanowiła aktu wyłącznie potwierdzającego pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r., w którym instytucja ta poinformowała IMG o przyjęciu środków zapobiegawczych z dniem 26 lutego 2014 r. Z kolei IMG uważa, że Sąd postąpił słusznie, gdy oddalił ten zarzut niedopuszczalności. Zgadzam się ze stanowiskiem Sądu w tej kwestii.

49. Po pierwsze, zdaniem Komisji Sąd błędnie uznał, że decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. zawierała „nowy element”, gdyż wykluczała „w sposób definitywny” możliwość, aby IMG zawarła ewentualnie umowę o delegowaniu zadań, podczas gdy pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r. wykluczało taką opcję w sposób „tymczasowy” lub „doraźny” ( 44 ).

50. W tym względzie przypominam, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, po pierwsze, iż niedopuszczalna jest skarga na decyzję wyłącznie potwierdzającą inną decyzję, która stała się ostateczna ( 45 ), i po drugie, iż taki przypadek ma miejsce, gdy sporny akt nie zawiera żadnej nowej okoliczności faktycznej lub prawnej w stosunku do wcześniejszej decyzji ( 46 ). Otóż w takiej sytuacji sporny akt nie ma wywierać wiążących skutków prawnych, które są niezależne w stosunku do skutków decyzji, którą akt ten potwierdza ( 47 ).

51. W niniejszej sprawie na pierwszy rzut oka można by zarzucić zaskarżonemu wyrokowi, co daje do zrozumienia Komisja, że sporna decyzja została przyjęta w tych samych okolicznościach faktycznych co środki zapobiegawcze przyjęte wcześniej, czyli z uwagi na istniejące wątpliwości co do statusu IMG jako organizacji międzynarodowej, a zatem omawiana decyzja nie zawiera nowego elementu ( 48 ). Jednakże wydaje mi się nie do podważenia, że wiele wydarzeń wprowadzających nowe dane miało miejsce w okresie między datami wydania tych aktów, w szczególności otrzymanie przez Komisję sprawozdania końcowego z dochodzenia OLAF‑u w dniu 15 grudnia 2014 r. ( 49 ).

52. Przede wszystkim uważam, że Sąd słusznie uznał, iż wspomniane środki zapobiegawcze są wyraźnie odrębne od decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r., i to moim zdaniem zarówno pod względem ich charakteru prawnego, jak i skutków. Jak podkreślił Sąd, skutkiem pierwszych z wymienionych środków było jedynie tymczasowe zawieszenie ( 50 ) możliwości zawarcia przez IMG ewentualnej umowy o delegowaniu zadań z Komisją, podczas gdy skutkiem spornej decyzji było wykluczenie IMG na stałe i zastąpienie IMG przez GIZ ( 51 ). W związku z tym sporna decyzja nie ogranicza się do potwierdzenia aktu wcześniejszego, ale przedstawia nowe elementy w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego powyżej, w zakresie, w jakim jej przedmiot i zakres prawny ( 52 ) różnią się od przedmiotu i zakresu środków zapobiegawczych, o których zainteresowana została poinformowana pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r.

53. Po drugie, Komisja twierdzi, że nawet jeśli rzeczone pismo i decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. zostały przyjęte w wyniku odrębnych procedur administracyjnych i miały różne podstawy prawne, to jak zauważył Sąd ( 53 ), takie stwierdzenie byłoby bez znaczenia, ponieważ drugi z tych aktów i tak stanowiłby bezpośrednią i automatyczną konsekwencję pierwszego.

54. Nie podzielam tego punktu widzenia, bowiem wydaje mi się, że zgodnie z kryteriami oceny wielokrotnie uwzględnianymi zarówno przez Trybunał, jak i Sąd ( 54 ), sporna decyzja wpisuje się w nierównorzędne ramy normatywne i wywołuje niezależne skutki prawne w stosunku do wcześniej podjętych środków, których nie można zatem uznać za jedynie potwierdzone tą decyzją.

55. W istocie zaskarżony wyrok w sprawie C‑183/17 P moim zdaniem słusznie uwypuklił, że Komisja podjęła środki zapobiegawcze w ramach dochodzenia OLAF‑u dotyczącego statutu IMG jako organizacji międzynarodowej oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia nr 883/2013 dotyczące prowadzenia takiego dochodzenia ( 55 ), podczas gdy sporna decyzja została wydana w ramach rocznego programu działania na rok 2013 na rzecz Mjanmy/Birmy finansowanego z budżetu ogólnego Unii oraz na podstawie przepisów rozporządzenia nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do tego budżetu. Następnie Sąd słusznie podkreślił, że sporna decyzja zawierała jednak nowy element ( 56 ), bowiem jedynie skarga o stwierdzenie nieważności umożliwiła IMG zakwestionowanie legalności środków związanych nie z dochodzeniem OLAF‑u, w świetle przepisów rozporządzenia nr 883/2013, ale z ewentualnym przyznaniem środków w ramach tego programu działań zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 966/2012 ( 57 ).

56. Uważam zatem, że wbrew temu, co twierdzi Komisja, decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. nie stanowiła w żadnym razie bezpośredniej i koniecznej kontynuacji środków zapobiegawczych, o których IMG została powiadomiona pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. ( 58 ).

57. W świetle wszystkich powyższych okoliczności uważam, że zaskarżone wyroki w sprawach C‑183/17 P i C‑184/17 P nie są obarczone naruszeniem prawa w zakresie, w jakim Sąd oddalił zarzuty niedopuszczalności podniesione przez Komisję w pierwszej instancji. W związku z tym, że oba akty rozpatrywane, odpowiednio, w postępowaniu przed tym sądem ( 59 ) podlegały zaskarżeniu, skarga o stwierdzenie nieważności wniesiona przeciwko nim przez IMG powinna zostać uznana za dopuszczalną, co zostało moim zdaniem słusznie stwierdzone przez Sąd. A zatem uważam, że odwołania wzajemne wniesione przez Komisję w tych sprawach nie mogą zostać uwzględnione.

B. W przedmiocie zasadności decyzji przyjętych w odniesieniu do statusu IMG w świetle regulacji finansowych Unii (zarzuty drugie podniesione w odwołaniach w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P)

58. W zarzutach drugich podniesionych w odwołaniach wniesionych, odpowiednio, w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P, które oparte są na naruszeniu regulacji finansowych Unii, naruszeniu obowiązku uzasadnienia oraz przeinaczeniu dowodów zawartych w aktach sprawy, IMG twierdzi zasadniczo, że Sąd błędnie orzekł, iż decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. i pismo Komisji z dnia 8 maja 2015 r. były należycie uzasadnione wątpliwościami co do statusu organizacji międzynarodowej zainteresowanej.

59. W ramach obrony Komisja twierdzi, że wskazane zarzuty są niedopuszczalne lub oczywiście bezzasadne. Ja natomiast uważam, że zarzuty te są dopuszczalne, ale bezzasadne, biorąc pod uwagę rozważania przedstawione w dalszej części opnii, odnoszące się przede wszystkim do argumentu IMG, który uważam za najbardziej istotny ( 60 ), a następnie do argumentów, które moim zdaniem są drugorzędne.

1. W przedmiocie głównej części zarzutów drugich podniesionych w odwołaniach w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P

60. Zgodnie z treścią tych zarzutów IMG zarzuca zasadniczo Sądowi, że nie przeprowadził on odpowiedniej kontroli nieprawidłowości zarzucanych Komisji w obu sprawach zawisłych przed tym sądem. Przede wszystkim IMG twierdzi, że uzasadnienie zaskarżonych wyroków jest błędne, bowiem przed przyjęciem obydwu spornych aktów zainteresowana nie mogła mieć dostępu do oświadczeń państw, które zostały zebrane przez OLAF ( 61 ). Następnie IMG podnosi, że uzasadnienie tych wyroków jest niepełne, gdyż Sąd nie wyjaśnił, dlaczego zgodnie z odpowiednimi regulacjami finansowymi Unii ( 62 ) wystarczyło, że pięć państw zakwestionowało status IMG jako „organizacji międzynarodowej”, aby uzasadnić odmowę tego statusu względem IMG w obu spornych aktach ( 63 ).

61. Komisja broni się twierdzeniem, że powyższe zarzuty są niedopuszczalne na etapie odwołania, bowiem, po pierwsze, nie podnoszą kwestii prawnych, a kwestie faktyczne, a po drugie, zawierają nowe argumenty, które nie zostały podniesione w pierwszej instancji. Komisja dodaje, że w każdym wypadku, nawet gdyby zarzuty te zostały uznane za dopuszczalne, są one całkowicie bezzasadne, ponieważ skargi wniesione do Sądu nie dotyczyły kwestii, czy IMG jest bądź nie organizacją międzynarodową w rozumieniu regulacji finansowych Unii ( 64 ), lecz miały na celu ustalenie, czy, biorąc pod uwagę wątpliwości co do statusu prawnego zainteresowanej, sporne akty wchodzą w zakres swobody uznania przysługującej Komisji w celu wykonania budżetu Unii.

62. Osobiście uważam, po pierwsze, że zarzuty przedstawione w części dotyczącej zarzutów drugich są dopuszczalne, ponieważ zgodnie ze stanowiskiem IMG przedstawionym w replice argumentacja przedstawiona w tym kontekście nie dotyczy okoliczności faktycznych ani nie zawiera nowych elementów. Otóż z jednej strony argumentacja ta dotyczy potencjalnego naruszenia przepisu prawa, ponieważ podważa zgodność z regulacjami finansowymi Unii rozumowania przyjętego w zaskarżonych wyrokach mającego na celu oddalenie skargi wniesionej przez IMG; z drugiej strony IMG powtarza zasadniczo argumenty, które zostały już przed nią podniesione w pierwszej instancji, a mianowicie twierdzenie, że przyjmując sporne akty, Komisja nie przestrzegała regulacji finansowych ( 65 ).

63. Po drugie, co do istoty podzielam opinię Komisji, że teza broniona przez IMG jest błędna, ponieważ ani Komisja, ani potem Sąd nie wypowiedziały się, czy IMG rzeczywiście posiada status „organizacji międzynarodowej”, a ten brak kwalifikacji prawnej jest tutaj moim zdaniem najważniejszy. Sąd ten w istocie zbadał, czy z uwagi na wątpliwości w tym względzie Komisja mogła zgodnie z prawem zdecydować, nie popełniając oczywistego błędu w ocenie ani nie naruszając prawa, że nie będzie dalej powierzać IMG z obecnym statutem zadań związanych z wykonaniem budżetu, dopóki wątpliwości nie zostaną rozwiane ( 66 ). W dalszej części zaskarżonych wyroków kwestionowanych przez skarżącą Sąd skupia swą analizę na kwestii, czy uznając, iż istniały wątpliwości co do statusu IMG jako organizacji międzynarodowej, oraz wyciągając z tego konsekwencje wskazane w spornych aktach, Komisja nie wykroczyła poza granice przysługującej jej swobody uznania i nie naruszyła warunków określonych w regulacjach finansowych Unii ( 67 ). Sąd odpowiedział przecząco na te pytania i moim zdaniem w sposób wystarczający uzasadnił pod względem prawnym swoje stanowisko.

64. Z uwagi na tak ujęty przedmiot postępowań w pierwszej instancji wydaje mi się zbędne, a nawet nieistotne badanie podniesionego przez IMG wobec Sądu zarzutu, że nie on uwzględnił, iż IMG spełniła dwa warunki wymagane do bycia uznaną za „organizację międzynarodową” w rozumieniu wspomnianych regulacji ( 68 ), pomimo oświadczeń niektórych państw, określonych jako członkowie lub byli członkowie tego podmiotu, bowiem tylko pięć z szesnastu spośród wymienionych państw ( 69 ) zgłosiło zastrzeżenia w tej kwestii ( 70 ). Uważam bowiem, że argumenty te nie pozwalają w każdym razie stwierdzić, iż Komisja nie miała podstaw prawnych, aby wyrazić wątpliwości co do statusu IMG jako organizacji międzynarodowej i wyciągnąć z tego konsekwencje opisane powyżej. Ponadto uważam, że Sąd nie skorzystał w sposób nieprawidłowy z przysługujących mu uprawnień kontrolnych poprzez wniosek, że w świetle dowodów znajdujących się aktach sprawy ( 71 ), Komisja w sposób uzasadniony i zgodny z prawem postanowiła dłużej nie powierzać IMG zadań związanych z wykonywaniem budżetu Unii na zasadzie środka ostrożności, dopóki status prawny zainteresowanej nie zostanie wyjaśniony.

65. Po trzecie, odnośnie do argumentów IMG przedstawionych na wstępie, zgodnie z którymi wątpliwości Komisji opierają się na informacjach zaczerpniętych z dochodzenia OLAF‑u, których zainteresowana nie miała możliwości zaskarżenia we właściwym czasie ( 72 ), ograniczę się do stwierdzenia, że argumenty te nie dotyczą naruszenia regulacji finansowych Unii, które są w centrum niniejszej części zarzutów drugich, lecz dotyczą poszanowania prawa do obrony, które zostanie zbadane w ramach dalszych zarzutów podniesionych w tych sprawach ( 73 ) jako ich główny przedmiot.

66. W świetle całości powyższych rozważań bezpodstawne są moim zdaniem twierdzenia IMG zawarte w rozpatrywanej powyżej części zarzutów drugich podniesionych w odwołaniach w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P.

2. W przedmiocie dodatkowej części zarzutów drugich podniesionych w odwołaniach w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P

67. Po pierwsze, na wstępie zarzutów drugich podniesionych w odwołaniach w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P IMG stwierdziła co do zasady, że wnioskowanie przeprowadzone przez Sąd w zaskarżonych wyrokach opiera się na przesłankach z wadliwego uzasadnienia, gdyż sąd ten naruszył prawo i przeinaczył dowody w sprawie ( 74 ). IMG twierdzi, że ów sąd opatrzył błędnym uzasadnieniem sporne akty w omawianych sprawach, a mianowicie, odpowiednio, decyzję z dnia 16 grudnia 2014 r. i pismo z dnia 8 maja 2015 r.

68. Pragnę zauważyć, że jak wskazuje sama IMG i czemu zaprzecza Komisja, chodzi tu o argument, który powtarza argumenty już przedstawione w ramach zarzutów pierwszych w odwołaniach wniesionych w tych dwóch sprawach, które nie są przedmiotem niniejszej opinii. Wskażę jedynie, że wydaje mi się, iż w przytoczonych przez IMG fragmentach ( 75 ) Sąd nie zamierzał, jak twierdzi skarżąca, prezentować uzasadnienia zawartego przecież w spornych aktach, lecz kontekst, w który rzeczone akty się wpisały, co miało w szczególności służyć uwidocznieniu faktu, o którym Komisja poinformowała IMG przed ich przyjęciem, a mianowicie że miała wątpliwości co do jej statusu prawnego ( 76 ). Zarzucana przez IMG wadliwość uzasadnienia zaskarżonych wyroków jest zatem oczywiście bezzasadna w zakresie, w jakim moim zdaniem wynika ona z błędnej interpretacji tych wyroków.

69. Po drugie, w zarzucie drugim odwołania w sprawie C‑184/17 P IMG podnosi przeinaczenie dowodów w sprawie ( 77 ), kwestionując twierdzenie Sądu, że zainteresowana nie przedstawiła dowodów pozwalających przeciwstawić się wątpliwościom Komisji, pomimo że IMG przedstawiła Komisji, a następnie Sądowi szereg dokumentów mających wykazać, że wątpliwości Komisji były bezpodstawne. Wnosząca odwołanie twierdzi, że z ośmiu dokumentów przez nią wskazanych wynika, „iż pięć wymienionych państw [ ( 78 )] podpisało akt założycielski IMG; Norwegia podpisała statut IMG; Norwegia, Belgia i Portugalia brały udział w posiedzeniach zarządu IMG. Ponadto przewodniczący posiedzenia z dnia 25 listopada 1994 r. dwukrotnie stwierdził, że pięć wspomnianych państw członkowskich podpisało akt założycielski IMG, ale żadne z tych państw nie poinformowało IMG, że rezygnuje z członkostwa w IMG” ( 79 ). Komisja odpiera ten zarzut, kwestionując nie tylko podejście bronione przez wnoszącą odwołanie, lecz również dokonaną przez nią analizę tych materiałów dowodowych ( 80 ).

70. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w ramach odwołania ocena mocy dowodowej materiałów zawartych w aktach sprawy nie może być podważana przed Trybunałem, z zastrzeżeniem przypadków naruszenia reguł dotyczących ciężaru dowodu i postępowania dowodowego oraz przeinaczenia tych materiałów. Ponadto wnosząca odwołanie nie może pod pretekstem zarzutu przeinaczenia dowodów przedstawionych przed Sądem zmierzać w rzeczywistości do uzyskania ponownej oceny tychże dowodów, a w szczególności mocy, jaką należy im przypisać, które to działanie nie należy do kompetencji Trybunału ( 81 ).

71. W niniejszym przypadku, jak sądzę, w pkt 102 i 106 wyroku w sprawie T‑381/15, które zostały wyraźnie zakwestionowane, Sąd w istocie stwierdził, że dowody dostarczone przez IMG, nie poświadczają, że zdołała ona wykazać w sposób wymagany prawem, że państwa te nadal faktycznie uznawały, iż były jej członkami, niezależnie od oświadczeń złożonych OLAF‑owi. Uważam, że w dokonanej przez Sąd analizie tych dowodów zmierzającej do oceny ich mocy dowodowej nie można się dopatrzyć żadnego przeinaczenia ich treści, a w szczególności żadna materialna nieścisłość w sposobie ich interpretacji nie została podniesiona przez IMG.

72. Po trzecie, również w sprawie C‑184/17 P IMG twierdzi, że Sąd nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku uzasadnienia, podnosząc, po pierwsze, że zaskarżony wyrok zawiera wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie w odniesieniu do braku znaczenia stanowiska Komisji poprzedzającego dochodzenie OLAF‑u, i po drugie, że uzasadnienie jest dyskusyjne w zakresie, w jakim podważa „financial backing” (zabezpieczenie finansowe) IMG wskutek zastrzeżeń niektórych państw ( 82 ).

73. Pragnę przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sąd nie ma obowiązku uzasadniania każdego wyboru dokonywanego przy przyjmowaniu tego a nie innego dowodu na poparcie swojego orzeczenia. Jednakże uzasadnienie wyroku powinno przedstawiać w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie Sądu, pozwalając zainteresowanym na poznanie powodów wydanego orzeczenia, a Trybunałowi na dokonanie jego kontroli sądowej ( 83 ).

74. W niniejszym przypadku, co się tyczy pierwszego z wymienionych zarzutów, który dotyczy pkt 105 wyroku w sprawie T‑381/15, pragnę zauważyć, wyjmując go poza kontekst, że w świetle punktów poprzedzających zakwestionowany fragment ( 84 ) Sąd niewątpliwie zmierzał do oddalenia argumentu IMG, że Komisja miała w przeszłości uznawać IMG za organizację międzynarodową, podnosząc, że jej stanowiska w tym względzie miały miejsce przed pojawieniem się wątpliwości w następstwie dochodzenia OLAF‑u, które doprowadziły instytucję do zmiany stanowiska i stanowią kluczowy element wniosków Sądu. Okoliczność, że Sąd miał nie wziąć pod uwagę dowodów przedstawionych przez IMG podczas dochodzenia OLAF‑u, co zarzuca mu zainteresowana, nie może moim zdaniem zostać uznana za wewnętrznie sprzeczną ani nie może podważyć wystarczającego charakteru uzasadnienia przyjętego dla tego zagadnienia ( 85 ). W konsekwencji niniejszy zarzut podlega oddaleniu.

75. Jeśli chodzi o drugi z wymienionych zarzutów, który dotyczy pkt 102 i 108 tego wyroku, pragnę zauważyć, że co do zasady IMG zarzuca Sądowi uznanie, iż oświadczenia państw, które zakwestionowały swoje członkostwo w tej organizacji powinny stanowić przeszkodę dla uznania jej za organizację międzynarodową, ponieważ spowodowałoby to utratę finansowania przez te państwa, choć zdaniem IMG ten ostatni element nie stanowi warunku koniecznego zgodnie z regulacjami finansowymi z 2012 r. dla nabycia takiej kwalifikacji ( 86 ). Jednakże moim zdaniem z analizy tych dwóch krytykowanych punktów wynika, że Sąd nie sformułował w ten sposób uzasadnienia ( 87 ) i że przyjęte rozumowanie jest jasne samo w sobie i może uzasadniać wnioski, które Sąd zamierzał potwierdzić, w związku z czym wymieniony zarzut jest oczywiście bezpodstawny.

76. Z powyższego wynika moim zdaniem, że punkty zaskarżonego wyroku, do których odnoszą się te dwa zarzuty, nie naruszają obowiązku uzasadnienia.

77. Podsumowując – jestem zdania, że zarzuty drugie podniesione w odwołaniach IMG w sprawie C‑183/17 P i w sprawie C‑184/17 P należy oddalić jako bezzasadne.

C. W przedmiocie zakresu prawa do obrony podniesionego przez IMG (zarzut czwarty odwołania w sprawie C‑183/17 P oraz zarzut trzeci odwołania w sprawie C‑184/17 P)

78. W moim przekonaniu argumenty dotyczące ewentualnego naruszenia prawa do obrony przedstawione przez IMG w ramach, odpowiednio, zarzutu czwartego odwołania w sprawie C‑183/17 P oraz zarzutu trzeciego odwołania w sprawie C‑184/17 P należy poddać dodatkowej, aczkolwiek odrębnej analizie, gdyż treść tych zarzutów wykazuje pewne podobieństwa, ale także pewne różnice.

1. W przedmiocie zarzutu czwartego odwołania w sprawie C‑183/17 P

79. W zarzucie czwartym odwołania w sprawie C‑183/17 P IMG zarzuca Sądowi, że w zaskarżonym wyroku ( 88 ) dopuścił się naruszenia zasady dobrej administracji i prawa do bycia wysłuchanym ( 89 ). Podobnie jak Komisja, która odrzuca tę argumentację w swej odpowiedzi na odwołanie ( 90 ), uważam, że zarzut ten jest bezzasadny, a wręcz oczywiście bezzasadny z następujących powodów.

80. Po pierwsze, odnosząc się do wyroku Sądu dotyczącego prawa każdej osoby do bycia wysłuchanym zanim zostanie podjęta niekorzystna dla niej decyzja ( 91 ), IMG twierdzi, że w niniejszym przypadku nie została poinformowana o dokładnych powodach, dla których Komisja miała wątpliwości co do jej statusu organizacji międzynarodowej, i nie miała możliwości przedstawienia swojego punktu widzenia w tym przedmiocie, zanim instytucja ta przyjęła sporną decyzję, czyli decyzję z dnia 16 grudnia 2014 r.

81. Pragnę przypomnieć, że prawo do bycia wysłuchanym zapisane w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (zwanej dalej „kartą”) gwarantuje prawo do dobrej administracji. Zgodnie z tymże art. 41 ust. 2 lit. a) prawo to oznacza, że każda osoba ma prawo do bycia wysłuchaną, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jej sytuację. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem oznacza to, że adresat niekorzystnej decyzji powinien mieć możliwość przedstawienia w sposób użyteczny i skuteczny swego stanowiska w odniesieniu do elementów, na których organ administracyjny zamierza oprzeć swoją decyzję, w ten sposób, że jego uwagi ustne lub pisemne mogą mieć wpływ na treść tej decyzji lub nawet podważyć jej przyjęcie ( 92 ).

82. W niniejszej sprawie uważam, że po dokonaniu dogłębnej analizy stanu faktycznego i nie naruszywszy prawa Sąd uznał, iż Komisja poinformowała IMG w sposób wystarczający o powodach swoich wątpliwości dotyczących statusu prawnego IMG i skutecznie umożliwiła IMG w drodze kierowanych do niej pism przedstawienie jej argumentów przed wydaniem spornej decyzji, w związku z czym prawo IMG do bycia wysłuchaną zostało zachowane ( 93 ).

83. Po drugie, IMG zarzuca Sądowi, że nie znalazł właściwej równowagi między ochroną poufności dochodzeń OLAF‑u a poszanowaniem podstawowego prawa zainteresowanej do bycia wysłuchaną. Jej zdaniem Sąd błędnie uznał, że zachowanie poufności mogło uzasadniać nieudostępnienie IMG przez Komisję sprawozdania końcowego OLAF‑u, do którego instytucja ta miała dostęp przed przyjęciem decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. ( 94 ). Konkretnie IMG odnosi się do pkt 142 wyroku w sprawie T‑29/15, w którym wymienione zostały „nowe dowody” podniesione przez Komisję.

84. W tym względzie pragnę zauważyć, że w związku z powyżej wspomnianym prawem do bycia wysłuchanym ( 95 ) art. 41 ust. 2 lit. b) karty gwarantuje każdej osobie prawo dostępu do akt swojej sprawy, przy jednoczesnym poszanowaniu uprawnionych interesów poufności i tajemnicy zawodowej. Tymczasem rozporządzenie nr 883/2013 dotyczące dochodzeń prowadzonych przez OLAF stanowi w art. 10 ust. 1–3, że informacje przekazane lub uzyskane w toku dochodzeń są chronione, natomiast instytucje Unii zapewniają przestrzeganie poufności tych informacji. Ponadto podczas gdy art. 11 ust. 3–5 tego rozporządzenia przewiduje przekazanie sprawozdania z dochodzenia sporządzonego przez OLAF właściwym organom krajowym lub zainteresowanym instytucjom, żaden z przepisów omawianego rozporządzenia nie przewiduje przekazania go podmiotowi, którego dotyczyło dochodzenie ( 96 ). Dlatego też, jak sąd wielokrotnie słusznie moim zdaniem stwierdzał w sprawach dotyczących podobnej jak omawiana tutaj problematyki, z ram prawnych znajdujących zastosowanie do OLAF‑u wynika, że dopiero gdy organy będące adresatami sprawozdania Urzędu mają zamiar przyjąć akty niekorzystne dla danej osoby w oparciu o to sprawozdanie, zgodnie z przepisami proceduralnymi ich obowiązującymi powinny przyznać tej osobie dostęp do sprawozdania, tak aby mogła ona skorzystać z przysługującego jej prawa do obrony ( 97 ).

85. Uważam, że w sprawie C‑183/17 P, w zakresie, w jakim Komisja zamierzała oprzeć swą niekorzystną dla IMG ( 98 ) decyzję z dnia 16 grudnia 2014 r. bezpośrednio na sprawozdaniu końcowym OLAF‑u ( 99 ), to oczywiście Komisja powinna była zapewnić zainteresowanej dostęp do treści tego sprawozdania i umożliwić jej przedstawienie argumentów na swoją obronę ( 100 ), w szczególności gdyby okazało się, że dokument ten zawiera nowe dowody, które mogłyby zostać wykorzystane przeciwko zainteresowanej przez Komisję.

86. Jednakże pragnę na wstępie zauważyć, że z zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd wielokrotnie wskazywał na konieczność osiągnięcia równowagi pomiędzy ewentualnym poinformowaniem przez Komisję o „nowych dowodach” znajdujących się w aktach sprawy a koniecznością zachowania poufności dochodzenia OLAF‑u, przy czym trzeba tego dokonać nie w świetle sprawozdania końcowego OLAF‑u, jak to sugeruje IMG w swoim odwołaniu, lecz w świetle pisma z dnia 25 kwietnia 2014 r. ( 101 ). Tymczasem zauważam, że pismo to zostało wysłane przez Komisję do IMG wtedy, gdy dochodzenie OLAF‑u było jeszcze w toku, a zatem ochrona poufności była szczególnie potrzebna. Ponadto, jak wynika z ustaleń dokonanych przez Sąd, po pierwsze, pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r. stanowi, iż „nowe dowody” pochodzące z tego dochodzenia potwierdziły jedynie wątpliwości co do statusu IMG, które Komisja wcześniej podniosła ( 102 ), a po drugie, IMG nie zakwestionowała przed Sądem tego, że Komisja na mocy art. 10 rozporządzenia nr 883/2013 była zobowiązana do ochrony poufności, a co za tym idzie – do nieujawniania szczegółów tych nowych dowodów ( 103 ).

87. Ponadto, w każdym wypadku, Sąd orzekł, moim zdaniem słusznie, że rzekoma zdawkowość informacji przekazanej przez Komisję IMG nie zmienia faktu, że IMG miała wiedzę o powodach, dla których Komisja wydała decyzję z dnia 16 grudnia 2014 r., zwłaszcza w oparciu o pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r. ( 104 ), i to wystarczająco precyzyjną wiedzę, aby zainteresowana mogła przedstawić swoją obronę przed przyjęciem decyzji, o ile zamierzała to zrobić ( 105 ). W istocie, jak to już zostało podkreślone przez innych rzeczników generalnych ( 106 ), dostęp do informacji posiadanych przez instytucje Unii nie jest celem samym w sobie, lecz ma na celu umożliwienie zainteresowanej osobie obrony, tak że stwierdzenie nieważności aktu nie powinno mieć miejsca, gdy zostało uznane, że podnoszona nieprawidłowość nie miała wpływu na korzystanie z prawa do obrony. Pragnę dodać, że ocena okoliczności faktycznych dokonana przez Sąd w tym przedmiocie nie może być kwestionowana w ramach niniejszego odwołania, ponieważ na tym etapie nie wykazano ani nawet nie podniesiono żadnego przeinaczenia tychże okoliczności faktycznych ( 107 ).

88. W konsekwencji uważam, że zaskarżony wyrok, a w szczególności jego pkt 142, który jest szczególnie krytykowany przez IMG, zawiera uzasadnienie, które nie narusza prawa w zakresie, w jakim odwołuje się do wymaganej równowagi między poufnością dochodzenia prowadzonego przez OLAF a możliwością skorzystania z przysługującego zainteresowanej prawa do obrony.

89. Po trzecie, IMG krytykuje szczególnie rozumowanie zaprezentowane przez Sąd w pkt 143 wyroku w sprawie T‑29/15 pod trzema względami. Po pierwsze, podnosi ona naruszenie obowiązku dobrej administracji w odniesieniu do tzw. bezpośredniego związku pomiędzy środkami przyjętymi wcześniej przez Komisję a sporną decyzją. Po drugie, IMG powtarza swój argument, że Komisja naruszyła jej prawo do bycia wysłuchaną przed przyjęciem tej decyzji w przedmiocie podnoszonych wątpliwości. Po trzecie, IMG twierdzi, że powinna być zobowiązana do wykazania przed Sądem nie tyle, że wynik postępowania byłby inny, a jedynie, że mógłby być inny, gdyby miała możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia.

90. Co się tyczy pierwszego zarzutu, nie podzielam analizy IMG, zgodnie z którą Sąd niesłusznie orzekł, że decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. stanowiła „bezpośrednią konsekwencję” aktów ją poprzedzających ( 108 ), podczas gdy zdaniem wnoszącej odwołanie rzeczone akty, a następnie decyzja zostały wydane w odstępie kilku miesięcy, sprawozdanie końcowe OLAF‑u Komisja otrzymała w międzyczasie, a na etapie środków zapobiegawczych wcześniej przez nią podjętych nie mogła mieć gotowego stanowiska. Wydaje mi się bowiem, że w pkt 143 zaskarżonego wyroku Sąd w istocie, moim zdaniem słusznie, ograniczył się do uznania, że sporna decyzja stanowiła bezpośrednią konsekwencję wątpliwości co do statusu prawnego IMG, które zostały wcześniej podane do wiadomości zainteresowanej ( 109 ) i która w konsekwencji była poinformowana, że jeżeli nie przedstawi informacji pozwalających rozwiać te wątpliwości, nie będzie można jej powierzyć wykonania budżetu dla projektu wymienionego w decyzji wstępnej.

91. Jeśli chodzi o zarzut drugi, dotyczący prawa IMG do korzystania z prawa do obrony, wystarczy stwierdzić, że zarzut ten jest bezzasadny z powodów przytoczonych powyżej ( 110 ).

92. Co się tyczy trzeciego zarzutu, zgodnie z którym Sąd miał wymagać od IMG wykazania rzeczywistego wpływu naruszenia prawa do bycia wysłuchanym na wynik rozpatrywanego postępowania, podczas gdy orzecznictwo ( 111 ) wymaga jedynie przedstawienia dowodu na ewentualny wpływ, uważam, że Sąd nie naruszył prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, do którego odwołuje się Sąd, do sądu należy zweryfikowanie – kiedy stwierdza on, że doszło do nieprawidłowości naruszającej prawo do obrony – czy w oparciu o szczególne okoliczności faktyczne i prawne danego przypadku rozpatrywane postępowanie mogłoby doprowadzić do innego wyniku, gdyby skarżące miały możliwość lepszego zagwarantowania swej obrony w braku tej nieprawidłowości ( 112 ). W konsekwencji w zaskarżonym wyroku Sąd mógł słusznie orzec ( 113 ), w ramach swobodnej oceny stanu faktycznego, że nie zostało ustalone, ani w świetle argumentów przedstawionych przez IMG, ani ze względu na elementy znajdujące się w aktach sądowych, iż wynik postępowania mógłby być inny, gdyby Komisja poinformowała zainteresowaną konkretnie o zamiarze przyjęcia decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r.

93. Mając na względzie całość powyższych rozważań, jestem zdania, że zarzut czwarty odwołania w sprawie C‑183/17 P należy oddalić jako bezzasadny.

2. W przedmiocie zarzutu trzeciego odwołania w sprawie C‑184/17 P

94. W sprawie C‑184/17 P zarzut trzeci odwołania wniesiony przez IMG ( 114 ) pokrywa się częściowo z wyżej wymienionym zarzutem czwartym odwołania w sprawie C‑183/17 P, gdyż dotyczy on naruszenia prawa do obrony podnoszonego w oparciu o podobne argumenty do przedstawionych na poparcie tego ostatniego zarzutu, ale ponadto dotyczy on naruszenia obowiązku uzasadnienia i przeinaczenia dowodów, które nie zostały podniesione w sprawie C‑183/17 P ( 115 ). Podobnie jak Komisja ( 116 ) uważam, że z przyczyn przedstawionych poniżej zarzut trzeci również jest bezpodstawny.

95. Po pierwsze, IMG zarzuca co do zasady Sądowi, że nie wyciągnął on konsekwencji ze swojego własnego stwierdzenia, zgodnie z którym Komisja powinna była wydać decyzję wynikającą z pisma z dnia 8 maja 2015 r. dopiero po umożliwieniu zainteresowanej zapoznania się ze sprawozdaniem końcowym OLAF‑u.

96. W świetle przytoczonego orzecznictwa dotyczącego możliwości dostępu do poufnych dokumentów sporządzanych przez OLAF ( 117 ) uważam, że Sąd mógł – nie dopuszczając się sprzeczności w uzasadnieniu ani przeinaczenia faktów ( 118 ) – orzec, iż Komisja rzeczywiście powinna wcześniej podać do wiadomości IMG sprawozdanie końcowe OLAF‑u ( 119 ), jednak w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzona nieprawidłowość nie miała decydującego wpływu na prawo do obrony zainteresowanej, ponieważ przed otrzymaniem spornego pisma miała ona kilkakrotnie możliwość przedstawienia swoich uwag w sprawie wątpliwości dotyczących jej statusu prawnego ( 120 ).

97. Po drugie, IMG twierdzi, że powinna była mieć możliwość przedstawienia swoich argumentów zarówno w odniesieniu do elementów, na których Komisja zamierzała oprzeć decyzję, jak i wobec samego projektu decyzji ( 121 ).

98. Jednakże wbrew temu, co w niniejszej sprawie C‑184/17 P stanowczo twierdzi IMG, z właściwego orzecznictwa zdaje się wynikać, że prawo do bycia wysłuchanym przed przyjęciem niekorzystnej decyzji oznacza, że zainteresowana może przedstawić swoje stanowisko w odniesieniu elementów, na których organ administracyjny zamierza oprzeć swoją decyzję, a nie tylko w odniesieniu do treści planowanej decyzji, której projekt powinien jej zatem zostać przedstawiony wcześniej ( 122 ).

99. Po trzecie, IMG twierdzi, że to nie do niej, lecz do Komisji należało wykazanie, że rezultat mógłby być inny, gdyby przyjęcia spornej decyzji nie zakłóciły omawiane nieprawidłowości ( 123 ).

100. Jednakże moim zdaniem z orzecznictwa przywołanego w zaskarżonym wyroku i przywołanego powyżej wynika ( 124 ), że jeżeli sąd uzna, iż popełniona została nieprawidłowość proceduralna, to musi zbadać, czy dane postępowanie mogło zakończyć się innym wynikiem, gdyby takiej nieprawidłowości nie było, uwzględniając szczególne okoliczności danego przypadku oraz całość materiału dowodowego zawartego w aktach, w szczególności przedstawionego przez stronę, która powołuje się na wspomnianą nieprawidłowość ( 125 ). Tymczasem wydaje mi się, że konkretny fragment zaskarżonego wyroku krytykowany przez IMG zawiera dogłębną analizę argumentów przedstawionych przez nią przed Sądem dowodów zawartych w aktach sądowych ( 126 ), z której Sąd mógł wywieść, nie dopuszczając się naruszenia prawa ani przeinaczenia dowodów, iż nie zostało wykazane, iż w braku rzeczonej nieprawidłowości ( 127 ) Komisja mogłaby przyjąć decyzję inną niż wynikająca ze spornego pisma ( 128 ).

101. A zatem uważam, że zarzut trzeci odwołania przedstawiony przez IMG w sprawie C‑184/17 P należy oddalić jako bezzasadny.

VI. Wnioski

102. W świetle powyższych rozważań proponuję Trybunałowi: – oddalenie odwołań wzajemnych wniesionych przez Komisję w sprawach połączonych C‑183/17 P i C‑184/17 P jako bezzasadnych, – oddalenie zarzutów drugiego i czwartego w sprawie C‑183/17 P oraz zarzutów drugiego i trzeciego w sprawie C‑184/17 P jako bezzasadnych – nie przesądzając o zasadności pozostałych zarzutów odwołań wniesionych przez International Management Group ani o rozstrzygnięciu o kosztach.

( 1 ) Język oryginału: francuski.

( 2 ) Wyrok niepublikowany, EU:T:2017:56 (zwany dalej „wyrokiem w sprawie T‑29/15” lub „zaskarżonym wyrokiem”).

( 3 ) Wyrok niepublikowany, EU:T:2017:57 (zwany dalej „wyrokiem w sprawie T‑381/15” lub „zaskarżonym wyrokiem”, a razem z wyrokiem w sprawie T‑29/15 – zwane dalej „zaskarżonymi wyrokami”).

( 4 ) Decyzja w sprawie zmiany decyzji wykonawczej Komisji C(2013) 7682 final dotyczącej finansowanego z budżetu ogólnego Unii Europejskiej rocznego program działań na rok 2013 na rzecz Mjanmy/Birmy (zwana dalej „decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r.” lub „sporną decyzją”).

( 5 ) Zwanego dalej „pismem z dnia 8 maja 2015 r.” lub „spornym pismem”.

( 6 ) A dokładnie rozpatrywane skargi dotyczą: rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. 2002, L 248, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1081/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. (Dz.U. 2010, L 311, s. 9) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1605/2002”); rozporządzenia Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia [nr 1605/2002] (Dz.U. 2002, L 357, s. 1), zmienionego rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. (Dz.U. 2007, L 111, s. 13) (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 2342/2002”), a razem z rozporządzeniem nr 1605/2002 – zwanych dalej „regulacjami finansowymi z 2002 r.”); rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie [nr 1605/2002] (Dz.U. 2012, L 298, s. 1); rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1268/2012 z dnia 29 października 2012 r. w sprawie zasad stosowania rozporządzenia [nr 966/2012] (Dz.U. 2012, L 362, s. 1) (rozporządzenie nr 966/2012 razem z rozporządzeniem nr 1268/2012 zwane są dalej „regulacjami finansowymi z 2012 r.”).

( 7 ) Zobacz pkt 1–15 wyroku w sprawie T‑29/15 i pkt 1–17 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 8 ) Zwaną dalej „wstępną decyzją wykonawczą”.

( 9 ) Załącznik ten opisuje drugie działanie objęte rocznym programem działań, które zostało zatwierdzone tą decyzją, i stanowi, że odnośne działanie zostało ustanowione w ramach programu rozwoju handlu w całości finansowanego przez Unię i powinno zostać zrealizowane w drodze zarzadzania wspólnie z organizacją międzynarodową.

( 10 ) Zobacz pkt 8.3.1 i przypis 2 do załącznika.

( 11 ) Rzeczone środki zostały przyjęte na podstawie art. 7 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez OLAF oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 2013, L 248, s. 1).

( 12 ) Zwane dalej „sprawozdaniem końcowym OLAF‑u”, streszczone w pkt 7 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 13 ) Zgodnie z jedynym artykułem decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. załącznik do tej decyzji zastępuje załącznik 2 do wstępnej decyzji wykonawczej [zob. zwłaszcza pkt 4.3.1 nowego załącznika, w którym wymieniony został podmiot mający zastąpić IMG, tj. Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH, zwany dalej „GIZ”].

( 14 ) Postępowanie przed Sądem zostało szczegółowo opisane w pkt 16–25 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 15 ) Zobacz pkt 28–78 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 16 ) Zarzuty zostały opisane w pkt 26 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 17 ) Zobacz pkt 79–169 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 18 ) Zobacz pkt 170–175 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 19 ) Postępowanie przed Sądem zostało szczegółowo opisane w pkt 18–25 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 20 ) Zobacz pkt 29–75 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 21 ) Zarzuty zostały przedstawione w pkt 76 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 22 ) Zobacz pkt 76–160 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 23 ) Zobacz pkt 161–173 i 185 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 24 ) Zobacz pkt 174–184 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 25 ) Ostatnie żądanie jest raczej bezzasadne, jeśli brać pod uwagę informacje przedstawione przez strony na rozprawie (zob. pkt 34 niniejszej opinii).

( 26 ) IMG tak streszcza swoje zarzuty: „(1) Naruszenie obowiązku uzasadnienia – Naruszenie przez Sąd obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie akt sprawy; (2) Naruszenie rozporządzenia [nr 1605/2002] i rozporządzenia [nr 966/2012] – Naruszenie rozporządzenia [nr 2342/2002] i rozporządzenia [nr 1268/2012] – Naruszenie przez Sąd obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie akt sprawy; (3) Naruszenie zasady należytego zarządzania finansami – Naruszenie obowiązku uzasadnienia – Naruszenie przez Sąd obowiązku uzasadnienia – Naruszenie rozporządzenia [nr 966/2012] (art. 61 ust. 1 i art. 60 ust. 2); (4) Naruszenie zasady dobrej administracji – Naruszenie prawa do bycia wysłuchanym”.

( 27 ) IMG tak streszcza swoje zarzuty: „(1) Naruszenie regulaminu postępowania przed Sądem, praktycznych przepisów wykonawczych do regulaminu postępowania przez Sądem oraz prawa do obrony – Naruszenie przez stronę pozwaną obowiązku uzasadnienia – Naruszenia przez sąd pierwszej instancji obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie akt sprawy; (2) Naruszenie rozporządzenia [nr 966/2012] i rozporządzenia [nr 1268/2012] – Oczywisty błąd w ocenie – Naruszenie przez sąd pierwszej instancji obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie akt sprawy; (3) Naruszenie prawa do obrony – Naruszenie przez sąd pierwszej instancji obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie akt sprawy; (4) Naruszenie zasady proporcjonalności – Naruszenie przez sąd pierwszej instancji obowiązku uzasadnienia – Przeinaczenie akt sprawy; (5) Naruszenie zasady pewności prawa – Naruszenia przez sąd pierwszej instancji obowiązku uzasadnienia – Naruszenie art. 61 rozporządzenia [nr 966/2012]”.

( 28 ) Zobacz także pkt 5 i 6 niniejszej opinii.

( 29 ) Zwracam uwagę, że nie zostało zakwestionowane, iż rzeczone odwołania wzajemne są zgodne z wymogami wymienionymi w art. 178 regulaminu postępowania przed Trybunałem, a w szczególności jego § 2.

( 30 ) Zobacz w szczególności: wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r., Komisja/Total i Elf Aquitaine (C‑351/15 P, EU:C:2017:27, pkt 35, 36); postanowienie z dnia 11 października 2017 r., Guardian Glass España, Central Vidriera/Komisja (T‑170/16, EU:T:2017:722, pkt 85 i nast.); wyrok z dnia 8 maja 2018 r., Esso Raffinage/ECHA (T‑283/15, EU:T:2018:263, pkt 49–51).

( 31 ) Komisja odnosi się tutaj wyraźnie do pkt 46, 50–52, 57 i 59–63 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 32 ) Zgodnie z ust. 1–3 wspomnianego art. 84, zatytułowanego „Decyzja w sprawie finansowania”

„1. Na każdą pozycję wydatków zaciągane jest zobowiązanie […].

2. […] zaciągnięcie zobowiązań na wydatki poprzedza decyzja w sprawie finansowania przyjęta przez instytucję […].

3. W decyzji o finansowaniu, o której mowa w ust. 2, określa się realizowany cel, spodziewane wyniki, metody wykonania i łączną kwotę. Decyzja ta zawiera również opis działań, które mają być finansowane, wskazanie kwot przeznaczonych na poszczególne działania oraz orientacyjny harmonogram wykonania.

W przypadku zarządzania pośredniego w decyzji o finansowaniu określa się również podmiot […], które[mu] powierza się zadania zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c), kryteria zastosowane przy wyborze tego podmiotu […] i powierzone [mu] zadania”.

( 33 ) Zdaniem Komisji zaciągnięcie zobowiązania prawnego na dany wydatek odnosi się do „kontraktów, umów, delegacji etc.” i urzędnik zatwierdzający dysponuje zakresem uznania w tym względzie.

( 34 ) Komisja podkreśla, że art. 3 wstępnej decyzji wykonawczej, który nie został zmieniony sporną decyzją, stanowi, iż zadania związane z wykonaniem budżetu w ramach wspólnego zarządzania, „mogą być”, a nie „są”, powierzone podmiotowi wskazanemu w załącznikach.

( 35 ) Otóż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem taki akt wywołuje skutki wyłącznie w wewnętrznej sferze administrowania, nie tworząc żadnych praw lub obowiązków po stronie osób trzecich (zob. w szczególności wyroki: z dnia 6 kwietnia 2000 r., Hiszpania/Komisja, C‑443/97, EU:C:2000:190, pkt 28; a także z dnia 22 kwietnia 2015 r., Planet/Komisja, T‑320/09, EU:T:2015:223, pkt 63).

( 36 ) Jak wskazano w pkt 50 wyroku w sprawie T‑29/15 „fakt, że nie jest pewne, czy urzędnik zatwierdzający zawrze umowę o delegowaniu zadań z [GIZ], nie ma wpływu na stwierdzenie, że rzeczona umowa mogłaby w każdym razie zostać zawarta tylko z [GIZ], a nie z [IMG]”, gdyż IMG w następstwie spornej decyzji już się nie kwalifikuje.

( 37 ) W tym względzie Komisja opiera się głównie na wyroku z dnia 25 lutego 1988 r., Les Verts/Parlament (190/84, EU:C:1988:94, pkt 7, 8), podczas gdy wyrok ten został wydany przed wejściem w życie rozporządzenia nr 966/2012 i nie dotyczy decyzji o tym samym charakterze co decyzja będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

( 38 ) Przypominam, że wstępna decyzja wykonawcza wskazywała IMG jako podmiot odpowiedzialny za realizację zadań związanych z wykonaniem budżetu „z zastrzeżeniem zawarcia umowy [o delegowaniu], która wchodzi w ich zakres” (zob. pkt 4 wyroku w sprawie T‑29/15). Zainteresowana słusznie zwraca uwagę, że wprawdzie decyzja ta nie przyznawała jej prawa do zawarcia tej umowy, jednak wywierała taki skutek prawny, że przy założeniu, iż Komisja chciałaby następnie zawrzeć taką umowę, mogłaby ją zawrzeć tylko z IMG, który to skutek został zniwelowany decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r.

( 39 ) Pragnę jedynie zauważyć, że w poszczególnych częściach zaskarżonego wyroku, do których wyraźnie odnosi się Komisja w pierwszej części swojego odwołania wzajemnego w sprawie C‑183/17 P (zob. pkt 46, 50–52, 57 i 59–63 wyroku w sprawie T‑29/15), Sąd przytoczył tylko jedne orzeczenie (postanowienie w przedmiocie środka tymczasowego z dnia 8 stycznia 2014 r., Stichting Sona i Nao/Komisja, T‑505/13 R, niepublikowane, EU:T:2014:1), na które zresztą powołała się przed Sądem sama Komisja, ale wydaje mi się ono bez znaczenia w niniejszej sprawie z powodów słusznie wskazanych przez Sąd (zob. pkt 61–63 tego wyroku). Co się tyczy fragmentów wyroków przytoczonych w pkt 56 wyroku w sprawie T‑29/15 (niewymienionych), stanowią one ilustrację utrwalonego orzecznictwa o ogólnym zasięgu (przytoczonego w pkt 40 niniejszej opinii), wykraczającego w sposób oczywisty poza dziedzinę zamówień publicznych.

( 40 ) Wielokrotnie w orzecznictwie stwierdzano, że pod rygorem niedopuszczalności odwołania lub danego zarzutu odwołanie musi dokładnie wskazywać zakwestionowane części zaskarżonego wyroku oraz zawierać argumenty prawne, które szczegółowo uzasadniają to żądanie, aby mogły one stanowić przedmiot oceny prawnej pozwalającej Trybunałowi na sprawowanie spoczywającej na nim funkcji i przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem [w szczególności wyrok z dnia 1 lutego 2018 r., Panalpina World Transport (Holding) i in./Komisja, C‑271/16 P, niepublikowany, EU:C:2018:59, pkt 17].

( 41 ) Komisja odnosi się tutaj wyraźnie do pkt 44–48 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 42 ) A mianowicie, zgodnie z art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) tego rozporządzenia, które stanowi, że „Komisja wykonuje budżet […] pośrednio („zarządzanie pośrednie”) […] przez powierzenie zadań związanych z wykonywaniem budżetu […] organizacjom międzynarodowym i ich agencjom”.

( 43 ) W przedmiocie dokładnej treści spornego pisma zob. pkt 10–16 i 44 o wyroku w sprawie T‑381/15, a zwłaszcza te dwa ostatnie punkty, dotyczące kwestii podniesionej w odwołaniu wzajemnym przez Komisję w niniejszej sprawie C‑184/17 P.

( 44 ) W tej kwestii Komisja odnosi się konkretnie do pkt 70–73 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 45 ) Skarga na decyzję potwierdzającą jest niedopuszczalna jedynie wówczas, gdy decyzja potwierdzona stała się prawomocna w braku skargi wniesionej do Sądu w wymaganym terminie (zob. w szczególności wyrok z dnia 31 maja 2017 r., DEI/Komisja, C‑228/16 P, EU:C:2017:409, pkt 35).

( 46 ) Oprócz orzecznictwa Sądu przytoczonego w pkt 69 wyroku w sprawie T‑29/15 zob. w szczególności wyroki: z dnia 15 lipca 2015 r., Westfälische Drahtindustrie i in./Komisja (T‑393/10, EU:T:2015:515, pkt 107); z dnia 13 października 2015 r., Intrasoft International/Komisja (T‑403/12, EU:T:2015:774, pkt 48–52); oraz wśród orzecznictwa Trybunału wyroki: z dnia 19 stycznia 2017 r., Komisja/Total i Elf Aquitaine (C‑351/15 P, EU:C:2017:27, pkt 37–49); z dnia 31 maja 2017 r., DEI/Komisja (C‑228/16 P, EU:C:2017:409, pkt 33, 34).

( 47 ) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 19 stycznia 2017 r., Komisja/Total i Elf Aquitaine (C‑351/15 P, EU:C:2017:27, pkt 37–49); a także z dnia 8 maja 2018 r., Esso Raffinage/ECHA (T‑283/15, EU:T:2018:263, pkt 50, 81–83).

( 48 ) Komisja dodaje, że zaskarżona decyzja nie była wynikiem „przeglądu”, o jakim mowa w wyroku z dnia 7 lutego 2001 r., Inpesca/Komisja, T‑186/98, EU:T:2001:42, pkt 49). Jednakże wydaje mi się, że w przytoczonym orzecznictwie Sąd odnosi się do ewentualnej odmowy przeprowadzenia ponownej oceny przez administrację, co nie odpowiada sytuacji rozpatrywanej tutaj w sprawie C‑183/17 P. Podobnie gdy w pkt 69 wyroku w sprawie T‑29/15 Sąd mówi o „przeglądzie”, powołując się na wyrok z dnia 22 maja 2012 r., Sviluppo Globale/Komisja (T‑6/10, niepublikowany, EU:T:2012:245, pkt 22), to moim zdaniem fragment ten należy interpretować w związku z pkt 21, 24, 31 i 37 tego wyroku, gdzie chodziło o taki przegląd. Zobacz podobnie wyroki: z dnia 26 października 2017 r., Global Steel Wire i in./Komisja (od C‑454/16 P do C‑456/16 P i C‑458/16 P, niepublikowany, EU:C:2017:818, pkt 30–35); a także z dnia 2 czerwca 2016 r., Moreda-Riviere Trefilerías i in./Komisja (od T‑426/10 do T‑429/10 i od T‑438/12 do T‑441/12, EU:T:2016:335, pkt 545–549).

( 49 ) Zobacz odniesienia do wydarzeń, o których mowa w pkt 7–13 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 50 ) W przedmiocie środków o charakterze tymczasowym i odwracalnym przyjętych tytułem zabezpieczenia zob. podobnie wyrok z dnia 5 października 2017 r., Mabrouk/Rada (T‑175/15, EU:T:2017:694, pkt 147).

( 51 ) IMG wskazuje, moim zdaniem słusznie, że decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. nie ma charakteru ogólnego i tymczasowego, lecz wyłącza IMG celowo i definitywnie z jednego z działań przewidzianych w ramach programu działania na rzecz Mjanmy/Birmy na rok 2013.

( 52 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 3 kwietnia 2014 r., Komisja/Niderlandy i ING Groep (C‑224/12 P, EU:C:2014:213, pkt 69–72), w którym zostało w szczególności podkreślone, że „wstępne badanie […] któr[e] wymagał[o] przyjęcia środków niecierpiących zwłoki, nie może bowiem podlegać tym samym kryteriom co kryteria, które powinny rządzić ostateczną decyzją”.

( 53 ) W tej kwestii Komisja odnosi się do pkt 74–76 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 54 ) Co się tyczy uwzględniania szczególnego kontekstu normatywnego i niezależnych skutków prawnych zaskarżonego aktu w ramach badania dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności zobacz, oprócz orzecznictwa przytoczonego w przypisie 47 do niniejszej opinii, w szczególności wyroki: z dnia 13 lutego 2014 r., Węgry/Komisja (C‑31/13 P, EU:C:2014:70, pkt 57 i nast.); a także z dnia 8 grudnia 2011 r., Deutsche Post/Komisja (T‑421/07, EU:T:2011:720, pkt 49 i nast.).

( 55 ) Zobacz również przypis 11 do niniejszej opinii.

( 56 ) W rozumieniu przytoczonego orzecznictwa w związku z pkt 50 i nast. niniejszej opinii.

( 57 ) Zobacz w szczególności pkt 76 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 58 ) Tytułem uzupełnienia zauważam, że wydaje się sprzecznością twierdzenie Komisji, iż sporna decyzja była automatycznym skutkiem pisma z dnia 25 kwietnia 2014 r., pomimo że pismo to wyraźnie wskazało, iż zgodnie ze wstępną decyzją wykonawczą instytucja ta dysponuje swobodą uznania w zakresie zawarcia umowy z IMG (zob. treść tego pisma, do którego nawiązują pkt 8 i 85 wyroku w sprawie T‑29/15).

( 59 ) Czyli decyzja z dnia 16 grudnia 2014 r. i pismo z dnia 8 maja 2015 r.

( 60 ) Przy czym Komisja skoncentrowała swoją obronę na tej części argumentacji zarówno w odpowiedzi na odwołanie, jak również w duplice i w swoim wystąpieniu na rozprawie.

( 61 ) W tym względzie IMG odnosi się zwłaszcza do pkt 105 wyroku w sprawie T‑29/15 oraz do pkt 102, 105 i 106 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 62 ) Zobacz instrumenty wymienione w przypisie 6 do niniejszej opinii, przy czym drugi zarzut odwołania w sprawie C‑183/17 P dotyczy zarazem regulacji finansowych z 2002 r. i regulacji finansowych z 2012 r., natomiast drugi zarzut odwołania w sprawie C‑184/17 P dotyczy wyłącznie ostatnich z wymienionych. Co się tyczy przepisów mających zastosowanie ratione temporis – zob. pkt 27 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 63 ) W tym ostatnim względzie IMG poddaje krytyce zwłaszcza pkt 104–106, 109 i 110 wyroku w sprawie T‑29/15 (zawartych w części dotyczącej zarzutów pierwszego i drugiego podniesionych przez IMG w tej sprawie) oraz pkt 102, 103 i 108 wyroku w sprawie T‑381/15 (zawartych w części dotyczącej zarzutu trzeciego podniesionego przez IMG w tej sprawie). Podczas rozprawy IMG twierdziła w szczególności, że Sąd popełnił błąd, gdyż fakt, iż państwo nie uznaje organizacji międzynarodowej, lub oświadcza, że przestało być jej członkiem, nie podważa istnienia prawnego tej organizacji.

( 64 ) Podczas rozprawy Komisja zażądała, aby wniosek IMG mający na celu stwierdzenie, że jest ona organizacją międzynarodową, nie był przedmiotem niniejszych postępowań, jako że instytucja ta nie przyjęła jeszcze ostatecznego stanowiska, a przedstawiła jedynie wątpliwości w tym względzie, natomiast sądy Unii także nie są w stanie potwierdzić jej statutu.

( 65 ) Zobacz w szczególności pkt 26, 79 i 95 wyroku w sprawie T‑29/15 oraz pkt 76 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 66 ) Zobacz szczególnie pkt 103–110 wyroku w sprawie T‑29/15 oraz pkt od 98 (przede wszystkim) do 108 wyroku w sprawie T‑381/15, z których wynika, że po pierwsze, Sąd uznał, iż Komisja odpowiednio w spornych aktach nie wywnioskowała, że IMG nie jest organizacją międzynarodową, ale postanowiła zaprzestać powierzania jej wykonywania budżetu w trybie zarządzania pośredniego dopóki wątpliwości co do jej statusu nie zostaną rozwiane, a po drugie, orzekł, że w okolicznościach niniejszej sprawy taka decyzja nie była oczywiście niesłuszna ani sprzeczna z regulacjami finansowymi Unii.

( 67 ) W szczególności w świetle art. 53d ust. 1 rozporządzenia nr 1605/2002 i art. 60 ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 (pkt 95–110 wyroku w sprawie T‑29/15) oraz art. 60 ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 i art. 43 ust. 1 rozporządzenia nr 1268/2012 (pkt 96–108 wyroku w sprawie T‑381/15).

( 68 ) A mianowicie wymagane jest posiadanie statusu organizacji prawa międzynarodowego publicznego, której utworzenie powinna regulować umowa międzyrządowa zgodnie z art. 43 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1268/2012, który definiuje „organizacje międzynarodowe”, do których odnosi się art. 58 ust. 1 lit. c) ppkt (ii) rozporządzenia nr 966/2012.

( 69 ) W swoich skargach w sprawach C‑183/17 P i C‑184/17 P IMG wskazuje, że została utworzona „w 1994 r. na mocy umowy międzyrządowej podpisanej przez 16 państw (Austrię, Belgię, Kanadę, Danię, Finlandię, Francję, Niemcy, Grecję, Włochy, Niderlandy, Norwegię, Portugalię, Federację Rosyjską, Hiszpanię, Szwecję i Zjednoczone Królestwo) oraz Biuro ds. Pomocy Humanitarnej Wspólnoty Europejskiej (ECHO)”.

( 70 ) Biorąc pod uwagę, że państwa wskazane jako założycielskie lub członkowskie IMG, po pierwsze, zakwestionowały ten status, i po drugie, miały wątpliwości co do uprawnień osób je reprezentujących przy jej utworzeniu (zob. w szczególności pkt 8, 85 i 105 wyroku w sprawie T‑29/15 oraz pkt 4, 85 i 98 wyroku w sprawie T‑381/15). Na rozprawie przed Trybunałem Komisja podniosła na podstawie raportu końcowego OLAF‑u, że co do zasady wszystkie państwa, a nie tylko pięć, miały wątpliwości.

( 71 ) W szczególności, mając na uwadze pismo z dnia 25 kwietnia 2014 r., w którym Komisja wskazała, po pierwsze, że „wiele krajów (Hiszpania, Portugalia, Norwegia, Włochy i Belgia), które [zostały] wskazane przez IMG jako państwa członkowskie lub założycielskie nie uważają się za jej członków ani założycieli”, i po drugie, że „Sekretariat Generalny ONZ stwierdził, że IMG nie jest wyspecjalizowaną agencją”, i wreszcie – że „istnieją wątpliwości co do uprawnienia osób, które reprezentowały ich państwa w momencie tworzenia IMG”. Moim zdaniem elementy odpowiedzi, jakie zainteresowana dostarczyła Komisji, nie były w stanie dostatecznie odeprzeć tych głównych zastrzeżeń.

( 72 ) IMG dodaje, że sama Komisja nie miała dostępu do sprawozdania końcowego OLAF‑u przed dniem 15 grudnia 2014 r., lecz nie wywodzi stąd moim zdaniem konkretnych zarzutów względem zaskarżonych wyroków.

( 73 ) Czyli czwarty zarzut odwołania w sprawie C‑183/17 P oraz trzeci zarzut odwołania w sprawie C‑184/17 P, poddane analizie w pkt 78 i nast. niniejszej opinii.

( 74 ) W tym względzie IMG poddaje krytyce konkretnie pkt 103, 105, 106, 109 i 110 wyroku w sprawie T‑29/15 oraz pkt 98 i 99 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 75 ) Czyli fragment pkt 89 zaskarżonego wyroku w sprawie T‑29/15 i fragment pkt 98 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 76 ) Z brzmienia fragmentów przytoczonych przez IMG wynika bowiem, że Sąd wyraźnie odsyła do wcześniejszych punktów zaskarżonych wyroków (a mianowicie pkt 85–88 wyroku w sprawie T‑29/15 i pkt 85 wyroku w sprawie T‑381/15), w których sąd ten odnosi się do treści korespondencji, którą zainteresowana otrzymała przed przyjęciem spornych aktów, a w szczególności pisma z dnia 25 kwietnia 2014 r., gdzie Komisja wskazała przyczyny swoich wątpliwości.

( 77 ) Wnosząca odwołanie odnosi się w szczególności do pkt 102 i 106 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 78 ) Czyli „Hiszpania, Portugalia, Norwegia, Włochy i Belgia” – zgodnie z pkt 85 i 98 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 79 ) IMG utrzymuje również, że „oczywiście nie podważa ona oświadczeń tych pięciu państw, lecz nie powinny one stanowić jedynej drogi dowodowej”. W tym względzie wystarczy stwierdzić, że jak przyznała potem IMG, Sąd powołał się na te oświadczenia jedynie tytułem przykładu.

( 80 ) We fragmencie odpowiedzi na odwołanie dotyczącej pierwszego zarzutu odwołania w sprawie C‑184/17 P, do którego Komisja odsyła w kontekście omawianego zarzutu drugiego, zostało podniesione przez tę instytucję, że IMG „[…] pomija fakt, iż Sąd dokonał oceny wszystkich dowodów” i „przeprowadza oddzielną analizę każdego dokumentu z osobna, wypaczając rozumowanie z wyroku”. Co się tyczy zarzutu drugiego Komisja podnosi, że „dokumenty wymienione w pkt 51 odwołania nie dowodzą statusu organizacji międzynarodowej ani [nie] mogą rozwiać wątpliwości w tym zakresie”.

( 81 ) Zobacz w szczególności: wyrok z dnia 9 czerwca 2011 r., Comitato Venezia vuole vivere i in./Komisja (C‑71/09 P, C‑73/09 P i C‑76/09 P, EU:C:2011:368, pkt 152, 153, 159); postanowienie z dnia 30 czerwca 2016 r., Slovenská pošta/Komisja (C‑293/15 P, niepublikowany, EU:C:2016:511, pkt 29, 39); wyroki: z dnia 26 stycznia 2017 r., Komisja/Keramag Keramische Werke i in. (C‑613/13 P, EU:C:2017:49, pkt 26, 27, 37–39); a także z dnia 16 listopada 2017 r., Ludwig-Bölkow-Systemtechnik/Komisja (C‑250/16 P, EU:C:2017:871, pkt 38, 39).

( 82 ) W tym względzie IMG krytykuje odpowiednio pkt 105 oraz pkt 102 i 108 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 83 ) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 25 października 2017 r., Słowacja/Komisja (C‑593/15 P i C‑594/15 P, EU:C:2017:800, pkt 73, 74); z dnia 7 marca 2018 r., SNCF Mobilités/Komisja (C‑127/16 P, EU:C:2018:165, pkt 34); a także z dnia 7 czerwca 2018 r., Equipolymers i in./Rada (C‑363/17 P, niepublikowany, EU:C:2018:402, pkt 44–46).

( 84 ) Punkty 103 i 104 tego wyroku zostały sformułowane następująco: „[w] tych okolicznościach należy stwierdzić, że Komisja nie dopuściła się ani błędu prawnego, ani oczywistego błędu w ocenie, stwierdzając, iż istniały wątpliwości co do statusu organizacji międzynarodowej skarżącej, biorąc pod uwagę oświadczenia tych państw” i „[a]rgumenty przedstawione w tym względzie przez skarżącą nie mogą podważyć tego wniosku”.

( 85 ) Podobnie Komisja twierdzi, że wyrok w sprawie T‑381/15 nie jest obarczony brakiem uzasadnienia w odniesieniu do zmiany stanowiska tej instytucji wobec IMG.

( 86 ) W odpowiedzi Komisja zaprzecza, jakoby wsparcie finansowe tych państw mogło zostać zgodnie z prawem zakwestionowane z uwagi na istniejące wątpliwości co do statusu prawnego IMG.

( 87 ) Co do istoty pkt 102 i 108 stanowią odpowiednio, że „[IMG] nie przedstawiła ani Komisji, ani Sądowi dowodów, takich jak poświadczenia tych państw potwierdzające, że państwa te nadal uznawały, że były członkami IMG, pomimo oświadczeń zebranych przez OLAF. Fakt, że istnieje domniemanie, zgodnie z którym państwa członkowskie organizacji międzynarodowej powinny udzielać jej wsparcia finansowego, jest bez znaczenia w tym zakresie” oraz że „w zakresie w jakim [IMG] podnosi, że spełnia dwa warunki wymagane od organizacji międzynarodowych […] oraz że Komisja przyjęła błędną wykładnię pojęcia organizacji międzynarodowej […], należy w każdym razie stwierdzić, że argumenty te nie podważają twierdzenia, że Komisja mogła mieć uzasadnione wątpliwości co do statusu organizacji międzynarodowej [IMG], biorąc pod uwagę, że państwa, które miały być jej członkami lub założycielami, zakwestionowały ten fakt” (zob. także przypis 71 niniejszej opinii).

( 88 ) W ramach tego zarzutu czwartego IMG wyraźnie krytykuje pkt 134–143 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 89 ) Dla pełności wywodu wskazuję, że zgodnie z treścią odwołania IMG wyraźnie łączy ten zarzut z pewnymi argumentami, które przedstawiła w ramach zarzutu pierwszego w tej samej sprawie, które jednak nie stanowią same w sobie przedmiotu niniejszej opinii.

( 90 ) Przy czym zarzut czwarty nie został podniesiony w replice IMG, a zatem także w duplice Komisji w sprawie C‑183/17 P, zaś na rozprawie był tematem zwięzłych uwag.

( 91 ) IMG przywołuje wyrok z dnia 5 października 2016 r., ECDC/CJ (T‑395/15 P, niepublikowany, EU:T:2016:598) w celu udowodnienia, że powinna mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska, po pierwsze, w odniesieniu do elementów, na których Komisja zamierzała oprzeć swoją decyzję, oraz po drugie, w odniesieniu do projektu decyzji, którą instytucja ta zamierzała przyjąć, co nie miało miejsca w tym przypadku.

( 92 ) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 11 grudnia 2014 r., Boudjlida (C‑249/13, EU:C:2014:2431, pkt 31, 36–38); z dnia 20 grudnia 2017 r., Prequ’ Italia (C‑276/16, EU:C:2017:1010, pkt 45, 46); z dnia 5 października 2016 r., ECDC/CJ (T‑395/15 P, niepublikowany, EU:T:2016:598, pkt 54, 55, 57, 60, 62, 73); z dnia 15 grudnia 2016 r., Hiszpania/Komisja (T‑466/14, EU:T:2016:742, pkt 40, 41); a także z dnia 8 lutego 2018 r., Institute for Direct Democracy in Europe/Parlament (T‑118/17, niepublikowany, EU:T:2018:76, pkt 36, 37).

( 93 ) Zobacz w szczególności pkt 135–138, 141 i 142 wyroku w sprawie T‑29/15, poza pkt 85–89 tego wyroku, które dotyczą pierwszego zarzutu odwołania, gdzie dokładniej została przytoczona treść tych pism.

( 94 ) Przypominam, że Komisja otrzymała rzeczone sprawozdanie w dniu 15 grudnia 2014 r., czyli na dzień przed przyjęciem spornej decyzji.

( 95 ) Zobacz pkt 81 niniejszej opinii.

( 96 ) Jednakże, jak stanowi jego motyw 24, rozporządzenie nr 883/2013 zapewnia ochronę indywidualnych praw osób objętych dochodzeniem, umożliwiając tym osobom wypowiedzenie się na temat dotyczących jej faktów w trakcie dochodzenia. I tak zgodnie z art. 9 ust. 2 akapit szósty osoba objęta dochodzeniem ma prawo otrzymać kopię protokołu przesłuchania jej przez OLAF w celu zatwierdzenia tego protokołu albo wniesienia uwag.

( 97 ) Podobnie w przedmiocie ujawniania dokumentów OLAF‑u w ramach czynności administracyjnych przez instytucję Unii zob. w szczególności wyroki: z dnia 26 maja 2016 r., International Management Group/Komisja (T‑110/15, EU:T:2016:322, pkt 22, 24, 32–37); z dnia 18 maja 2017 r., Panzeri/Parlament (T‑166/16, niepublikowany, EU:T:2017:347, pkt 98); a także z dnia 19 czerwca 2018 r., Le Pen/Parlament (T‑86/17, niepublikowany, EU:T:2018:357, pkt 81–84).

( 98 ) W przedmiocie tego, że rzeczona decyzja była niekorzystna dla IMG, zob. wywody dotyczące możliwości zaskarżenia tego aktu, które zostały przedstawione w pkt 41 i nast. niniejszej opinii.

( 99 ) Przy czym nie wydaje mi się, że sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie.

( 100 ) Zobacz podobnie orzecznictwo Trybunału przytoczone w przypisie 97 niniejszej opinii.

( 101 ) Zobacz w szczególności pkt 142 wyroku w sprawie T‑29/15 (punkt dotyczący części drugiej zarzutu trzeciego przedstawionego Sądowi, który stanowi przedmiot analizowanego tutaj zarzutu czwartego podniesionego w sprawie C‑183/17 P), ale także pkt 85 i 92 tego wyroku (dotyczące zarzutu szóstego przedstawionego Sądowi).

( 102 ) Zobacz przypomniany stan faktyczny w pkt 6–8 wyroku w sprawie T‑29/15.

( 103 ) Zobacz pkt 92 in fine i 138 in fine wyroku w sprawie T‑29/15.

( 104 ) Zobacz pkt 85–89 wyroku w sprawie T‑29/15 (zob. także przypis 71 do niniejszej opinii).

( 105 ) Zobacz także podobnie wyroki: z dnia 18 maja 2017 r., Panzeri/Parlament (T‑166/16, niepublikowany, EU:T:2017:347, pkt 99, 100); a także z dnia 19 czerwca 2018 r., Le Pen/Parlament (T‑86/17, niepublikowany, EU:T:2018:357, pkt 85, 86).

( 106 ) Zobacz opinię rzecznik generalnej V. Trstenjak w sprawie C.A.S./Komisja (C‑204/07 P, EU:C:2008:175, pkt 100 i nast.) oraz wcześniejsze opinie tam wymienione.

( 107 ) Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że ocena okoliczności faktycznych nie stanowi, z zastrzeżeniem przypadku ich przeinaczenia, kwestii prawnej, która jako taka podlegałaby kontroli Trybunału w ramach odwołania, przy czym przeinaczenie musi w oczywisty sposób wynikać z akt sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny faktów. Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 16 listopada 2017 r., Ludwig-Bölkow-Systemtechnik/Komisja (C‑250/16 P, EU:C:2017:871, pkt 39); a także z dnia 28 czerwca 2018 r., Andres (Heitkamp BauHolding w upadłości)/Komisja (C‑203/16 P, EU:C:2018:505, pkt 77).

( 108 ) IMG odnosi się do środków zabezpieczających z dnia 26 lutego 2014 r. i pisma z dnia 25 kwietnia 2014 r., w którym Komisja poinformowała zainteresowaną o przyjęciu tych środków.

( 109 ) Pragnę przypomnieć, co też wynika z pkt 8 i 135 wyroku w sprawie T‑29/15, że przed wysłaniem pisma z dnia 25 kwietnia 2014 r. Komisja kilkakrotnie wymieniła korespondencję z IMG w przedmiocie jej statusu jako organizacji międzynarodowej w okresie od 16 grudnia 2013 r. do 4 kwietnia 2014 r.

( 110 ) Zobacz pkt 80 i nast. niniejszej opinii.

( 111 ) IMG powołuje się na orzecznictwo Sądu wymienione w pkt 139 wyroku w sprawie T‑29/15, który wskazuje na wyrok z dnia 8 października 2015 r., Secolux/Komisja (T‑90/14, niepublikowany, EU:T:2015:772, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 112 ) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 16 czerwca 2016 r., SKW Stahl-Metallurgie i SKW Stahl-Metallurgie Holding/Komisja (C‑154/14 P, EU:C:2016:445, pkt 69–75); z dnia 20 grudnia 2017 r., Prequ’ Italia (C‑276/16, EU:C:2017:1010, pkt 62); z dnia 14 czerwca 2018 r., Makhlouf/Rada (C‑458/17 P, niepublikowany, EU:C:2018:441, pkt 42–46); z dnia 13 grudnia 2013 r., Węgry/Komisja (T‑240/10, EU:T:2013:645, pkt 84, 85); a także z dnia 19 czerwca 2018 r., Le Pen/Parlament (T‑86/17, niepublikowany, EU:T:2018:357, pkt 87–91).

( 113 ) W tych słowach: „zakładając nawet, że Komisja powinna była poinformować [IMG] o przyjęciu spornej decyzji, nie zmienia to faktu, iż [IMG] nie przedstawiła żadnego argumentu pozwalającego stwierdzić, że gdyby Komisja poinformowała IMG o zamiarze przyjęcia spornej decyzji, wynik postępowania byłby inny, co także nie wynika z akt sprawy przed Sądem” (pkt 143 in fine wyroku w sprawie T‑29/15; zob. również pkt 139 in fine tego wyroku). Użyte na końcu wywodu słowa są wprawdzie trochę niejednoznaczne, ponieważ to wyrażenie „mógłby” było zwykle stosowane w ww. orzecznictwie. Jednakże elementy uzasadnienia towarzyszące temu niefortunnemu sformułowaniu pozwalają stwierdzić, że Sąd zastosował odpowiedni test, a zatem nie naruszył prawa.

( 114 ) W ramach zarzutu trzeciego IMG wyraźnie krytykuje pkt 117–122 wyroku w sprawie T‑381/15.

( 115 ) IMG przedstawia zarzuty w tym zakresie zarówno w swoim odwołaniu, jak i w replice.

( 116 ) Pragnę jednak uściślić, że oddalam argumenty przedstawione przez Komisję względem tego zarzutu zawarte przede wszystkim w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którymi nie doszło do naruszenia prawa do obrony, ponieważ pismo z dnia 8 maja 2015 r. nie stanowiło niekorzystnego dla IMG aktu (w tym zakresie zob. pkt 43 i nast. niniejszej opinii).

( 117 ) Zobacz podobnie, w odniesieniu do decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. spornej w sprawie C‑183/17 P, pkt 83 i nast. oraz przytoczone tam orzecznictwo.

( 118 ) Zgodnie z orzecznictwem przywołanym w przypisie 107 niniejszej opinii.

( 119 ) Moim zdaniem nieuprawniony dostęp IMG do tego sprawozdania, który był możliwy wskutek przecieku (zob. pkt 174 i 177 wyroku w sprawie T‑381/15), co Komisja podnosi w odpowiedzi na skargę, nie rozwiązuje tej nieprawidłowości proceduralnej, gdyż zainteresowana uzyskała do niego dostęp dopiero po tym jak otrzymała sporne pismo, czyli w dniu 12 grudnia 2015 r., zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Komisję na rozprawie.

( 120 ) Zobacz analiza przedstawiona w pkt 117 i nast. wyroku w sprawie T‑381/15. Co się tyczy bardziej szczegółowo argumentów odwołania, zgodnie z którymi IMG „nie mogła zapoznać się z zastrzeżeniami zgłoszonymi przez państwa członkowskie” i Sąd przeinaczył dowody w sprawie, uznając (w pkt 122), że nic nie stało na przeszkodzie, aby zainteresowana „zwróciła się bezpośrednio [do tych państw] z prośbą o oświadczenie, że dalej są jej członkami”, pragnę jednak przypomnieć, że z dowodów dołączonych do akt sprawy i zbadanych przez Sąd wynika, że Komisja udzieliła kilkakrotnie informacji w tej kwestii, zwłaszcza w piśmie z dnia 25 kwietnia 2014 r. (zob. pkt 85), w związku z czym zarzucane Sądowi przeinaczenie nie zostało według mnie potwierdzone.

( 121 ) W tym względzie IMG powołuje się na to samo orzecznictwo co w sprawie C‑183/17 P (zob. przypis 91 do niniejszej opinii).

( 122 ) Zobacz w szczególności orzecznictwo przytoczone w przypisie 92 do niniejszej opinii. Moim zdaniem wyrok Sądu z dnia 5 października 2016 r., ECDC/CJ (T‑395/15 P, niepublikowany, EU:T:2016:598), który został przytoczony przez IMG (a zwłaszcza, moim zdaniem, jego pkt 55 i nast.) nie prowadzi do przyjęcia innego podejścia niż wynikające z orzecznictwa dominującego.

( 123 ) Podobnie IMG powołuje się na wyroki: Sądu z dnia 5 października 2016 r., ECDC/CJ (T‑395/15 P, niepublikowany, EU:T:2016:598, pkt 72); a także Sądu do spraw Służby Publicznej z dnia 8 października 2015 r., DD/FRA, F‑106/13 i F‑25/14 (EU:F:2015:118, pkt 65, 93).

( 124 ) Oprócz wyroku z dnia 8 października 2015 r., Secolux/Komisja (T‑90/14, niepublikowany, EU:T:2015:772, pkt 34), przywołanego w pkt 114 wyroku w sprawie T‑381/15, zob. orzecznictwo przywołane w przypisie 112 do niniejszej opinii.

( 125 ) W tej ostatniej kwestii zob. w szczególności wyroki: z dnia 4 lutego 2016 r., C & J Clark International i Puma (C‑659/13 i C‑34/14, EU:C:2016:74, pkt 140); z dnia 16 czerwca 2016 r., SKW Stahl-Metallurgie i SKW Stahl-Metallurgie Holding/Komisja (C‑154/14 P, EU:C:2016:445, pkt 69); a także z dnia 19 czerwca 2018 r., Le Pen/Parlament (T‑86/17, niepublikowany, EU:T:2018:357, pkt 88 i nast.).

( 126 ) Zobacz analogicznie w przedmiocie zakresu i poprawności analizy przeprowadzonej przez Sąd w odniesieniu do skutków nieprawidłowości proceduralnych opinię rzecznik generalnej V. Trstenjak w sprawie C.A.S./Komisja (C‑204/07 P, EU:C:2008:175, pkt 107–109).

( 127 ) A mianowicie gdyby IMG mogła się zapoznać ze sprawozdaniem końcowym OLAF‑u przed spornym pismem.

( 128 ) Zobacz pkt 119–123 wyroku w sprawie T‑381/15, w których Sąd zauważył w szczególności, że: IMG twierdzi, iż nie mogła usunąć wątpliwości dotyczących jej stabilności finansowej, chociaż Komisja nie oparła pisma z dnia 8 maja 2015 r. na tych względach; IMG rzeczywiście nie otrzymała sprawozdania końcowego OLAF‑u, ale Komisja uwolniła się od tego zarzutu w spornym piśmie, uznając, iż zaistniały wątpliwości i nie było pewności co do statusu prawnego zainteresowanej; oraz że niezależnie od przedmiotu pytań skierowanych do państw członkowskich przez OLAF i Komisję IMG miała możliwość skutecznej obrony poprzez zwrócenie się bezpośrednio do państw, których oświadczenia wzbudziły wątpliwości co do jej statusu organizacji międzynarodowej.