Sprawa C‑27/05

Elfering Export GmbH

przeciwko

Hauptzollamt Hamburg‑Jonas

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Finanzgericht Hamburg)

Refundacje wywozowe – Przesłanka materialna – Rozporządzenie (WE) nr 800/1999 – Wołowina i cielęcina – Brak dowodu pochodzenia produktów – Stosowanie kar

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 27 kwietnia 2006 r. I ‑ 0000

Streszczenie wyroku

Rolnictwo – Wspólna organizacja rynków – Refundacje wywozowe

(rozporządzenie Komisji nr 800/1999, art. 5 ust. 4 i art. 51 ust. 2)

Złożone w zgłoszeniu wywozowym oświadczenie o wspólnotowym pochodzeniu produktów objętych wnioskiem o refundację należy do informacji, które muszą zostać przedstawione pod groźbą zastosowania kary na podstawie art. 51 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 800/1999 ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych.

(por. pkt 35 i sentencja)

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)

z dnia 27 kwietnia 2006 r.( )

Refundacje wywozowe – Przesłanka materialna – Rozporządzenie (WE) nr 800/1999 – Wołowina i cielęcina – Brak dowodu pochodzenia produktów – Stosowanie kar

W sprawie C‑27/05

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Finanzgericht Hamburg (Niemcy) postanowieniem z dnia 5 stycznia 2005 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 stycznia 2005 r., w postępowaniu:

Elfering Export GmbH

przeciwko

Hauptzollamt Hamburg-Jonas,

TRYBUNAŁ (pierwsza izba),

w składzie: P. Jann, prezes izby, K. Schiemann, K. Lenaerts, E. Juhász (sprawozdawca) i E. Levits, sędziowie,

rzecznik generalny: C. Stix-Hackl,

sekretarz: C. Strömholm, administrator,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 19 stycznia 2006 r.,

rozważywszy uwagi przedstawione:

– w imieniu Elfering Export GmbH przez O. Wenzlaffa i U. Schrömbgesa, Rechtsanwälte,

– w imieniu Hauptzollamt Hamburg‑Jonas przez S. Plenter, działającą w charakterze pełnomocnika,

– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez J. C. Schieferera, działającego w charakterze pełnomocnika,

podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,

wydaje następujący

Wyrok

1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 ust. 4 i art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.U. L 102, str. 11, sprostowanie w Dz.U. 1999 L 180, str. 53, zwanego dalej „rozporządzeniem nr 800/1999”).

2 Wniosek ten złożony został w ramach sporu pomiędzy Elfering Export GmbH (zwaną dalej „Elfering Export”) oraz Hauptzollamt Hamburg‑Jonas (organem niemieckiej administracji celnej, zwanym dalej „Hauptzollamt”) w przedmiocie kary nałożonej na nią przez ten organ po złożeniu wniosku o refundację wywozową.

Wspólnotowe ramy prawne

3 Motyw czwarty, dwunasty, sześćdziesiąty trzeci i sześćdziesiąty czwarty rozporządzenia nr 800/1999 stanowią:

„[w] rozumieniu niniejszego rozporządzenia za dzień wywozu uważa się dzień, w którym organy celne przyjmują dokument, w którym zgłaszający oświadcza wolę dokonania wywozu produktów, w odniesieniu do których wnosi o skorzystanie z refundacji wywozowej; dokument ten ma na celu zwrócenie uwagi, w szczególności uwagi organów celnych, na fakt, że dana operacja jest przeprowadzana z pomocą środków finansowych Wspólnoty, w celu przeprowadzenia przez te organy odpowiednich kontroli; od momentu tego przyjęcia produkty pozostają pod dozorem celnym do czasu ich faktycznego wywozu; data ta służy za podstawę ustalenia ilości, rodzaju i cech wywożonego produktu;

[…]

[u]zgodnienia przewidziane w niniejszym rozporządzeniu mogą być zastosowane tylko w odniesieniu do tych produktów, które są w swobodnym obrocie i które są, we właściwym przypadku, pochodzenia wspólnotowego; […]

[…]

[r]eguły wspólnotowe przewidują przyznanie refundacji wywozowych w oparciu o obiektywne kryteria, odnoszące się w szczególności do ilości, rodzaju i cech wywożonego produktu, jak również jego geograficznego miejsca przeznaczenia; w świetle nabytych doświadczeń należy przewidzieć środki mające na celu zwalczanie nieprawidłowości, w szczególności oszustwa na szkodę budżetu wspólnotowego; należy przewidzieć możliwość odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, jak również sankcje w celu przestrzegania przez eksporterów reguł wspólnotowych;

[…]

[w] celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu refundacji wywozowych sankcje należy stosować bez względu na subiektywny aspekt winy; w niektórych przypadkach właściwe jest jednakże odstąpienie od stosowania sankcji, w szczególności w przypadku oczywistego błędu uznanego przez odpowiednie władze, i ustalenie poważniejszych sankcji w przypadku działania umyślnego; środki te są konieczne i muszą być współmierne, dostatecznie zniechęcające i jednolicie stosowane we wszystkich państwach członkowskich”.

4 Artykuł 5 rozporządzenia nr 800/1999 stanowi:

„1. »Dzień wywozu« oznacza dzień, w którym organy celne przyjmują zgłoszenie wywozowe stwierdzające, że zostanie złożony wniosek o refundację.

2. Data przyjęcia zgłoszenia wywozowego wyznacza:

a) stosowaną stawkę refundacji, w przypadku gdy refundacja nie została wcześniej wyznaczona;

b) dostosowania, których należy dokonać w odniesieniu do stawki refundacji, w przypadku gdy została ona wcześniej wyznaczona;

c) ilość, rodzaj i cechy wywożonego produktu.

3. Każdy inny dokument, mający takie same skutki prawne jak przyjęcie zgłoszenia wywozowego, uważa się za równoważny takiemu przyjęciu.

4. Dokument stosowany w wywozie w celu skorzystania z refundacji zawiera wszystkie konieczne informacje do obliczenia refundacji, w szczególności:

a) w odniesieniu do produktów:

– opis, w razie potrzeby uproszczony, produktów zgodnie z nomenklaturą refundacji wywozowych wraz z kodem nomenklatury refundacji oraz, gdy okaże się to konieczne dla obliczenia refundacji, skład danych produktów lub odniesienie do niego,

– masę netto produktów lub, w razie konieczności, ilość wyrażoną w jednostce miary w celu obliczenia refundacji;

b) w przypadku towarów stosuje się przepisy rozporządzenia (WE) nr 1222/94.

[…]”.

5 Artykuł 11 rozporządzenia nr 800/1999 ma następujące brzmienie:

„1. Refundacje przyznaje się tylko do produktów, które niezależnie od sytuacji celnej dotyczącej opakowań:

– są pochodzenia wspólnotowego i znajdują się w swobodnym obrocie we Wspólnocie, lub

– znajdują się w swobodnym obrocie we Wspólnocie, lub

– znajdują się w swobodnym obrocie we Wspólnocie, przy czym refundacja jest ograniczona do opłaty przywozowej pobranej w czasie przywozu.

Przepisy prawa w sprawie wspólnej organizacji rynku danego produktu określają warunki mające zastosowanie do danego produktu z uwzględnieniem przepisów akapitu pierwszego.

2. W przypadku gdy przyznanie refundacji jest uzależnione od warunku, że produkt jest pochodzenia wspólnotowego, eksporter deklaruje pochodzenie określone w akapicie drugim i trzecim, zgodnie z obowiązującymi regułami wspólnotowymi.

W celu przyznania refundacji produkty są pochodzenia wspólnotowego, jeżeli zostały całkowicie uzyskane we Wspólnocie lub, gdy zostały poddane ostatniemu istotnemu przetworzeniu lub istotnej obróbce we Wspólnocie, zgodnie z przepisami art. 23 lub 24 rozporządzenia (EWG) nr 2913/92.

Bez uszczerbku dla przepisów ust. 5, nie kwalifikują się do przyznania refundacji produkty uzyskane z:

– materiałów pochodzących ze Wspólnoty, oraz

– materiałów rolnych objętych rozporządzeniami określonymi w art. 1, które są przywożone z państw trzecich i które nie zostały poddane istotnemu przetworzeniu we Wspólnocie.

[…]

4. Deklaracje na mocy ust. 2 i 3 są sprawdzane w taki sam sposób, jak inne informacje zawarte w zgłoszeniu wywozowym.

[…]”.

6 Artykuł 51 rozporządzenia nr 800/1999 stanowi:

„1. W przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej, refundacja należna w przypadku danego wywozu jest refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, zmniejszoną o kwotę odpowiadającą:

a) połowie różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną do wywozu faktycznie dokonanego;

b) podwójnej różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną, w przypadku gdy eksporter umyślnie dostarczył fałszywych informacji.

2. Za refundację wnioskowaną uważa się kwotę obliczoną na podstawie informacji dostarczonych na podstawie art. 5 lub art. 26 ust. 2. W przypadku gdy stawka refundacji jest zróżnicowana w zależności od miejsca przeznaczenia, zróżnicowaną część refundacji oblicza się, stosując informacje dotyczące ilości, wagi i miejsca przeznaczenia dostarczone na podstawie art. 49.

3. Kary przewidzianej w ust. 1 lit. a) nie stosuje się:

a) w przypadku siły wyższej;

b) w przypadkach wyjątkowych, jeżeli eksporter po stwierdzeniu, że wnioskowana refundacja jest nadmierna, niezwłocznie powiadamia o tym właściwe władze z własnej inicjatywy i w formie pisemnej, chyba że właściwe władze powiadomiły eksportera o zamiarze zbadania jego wniosku lub eksporter dowiedział się o tym zamiarze, lub właściwe władze wcześniej ustaliły, że wnioskowana refundacja jest nieprawidłowa;

c) w przypadku oczywistego błędu co do wnioskowanej refundacji, rozpoznanego przez właściwe władze;

d) w przypadku gdy refundacja, o którą się występuje, jest zgodna z rozporządzeniem (WE) nr 1222/94, w szczególności z jego art. 3 ust. 2, i jest obliczona na podstawie średnich ilości używanych w ustalonym okresie;

e) w przypadkach dostosowania wagi, o ile różnica w wadze spowodowana jest zastosowaniem innej metody ważenia.

4. W przypadku gdy obniżka przewidziana w ust. 1 lit. a) i b) powoduje kwotę ujemną, kwotę taką uiszcza eksporter.

5. W przypadku gdy właściwe władze ustalą, że wnioskowana refundacja jest nieprawidłowa oraz że wywóz nie został dokonany, oraz że w konsekwencji refundacja nie może być obniżona, eksporter uiszcza kwotę odpowiadającą karze przewidzianej w ust. 1 lit. a) lub b), którą zastosowano, aby wywóz został dokonany. W przypadku gdy stawka refundacji różni się w zależności od miejsca przeznaczenia, przy obliczaniu wnioskowanej refundacji i refundacji stosowanej, z wyjątkiem przypadku, gdy przewidziane jest obowiązkowe miejsce przeznaczenia, używa się najniższej dodatniej stawki lub, jeżeli jest od niej wyższa, stawki wynikającej ze wskazania dotyczącego miejsca przeznaczenia na podstawie przepisów art. 24 ust. 2 lub art. 26 ust. 4.

6. Płatność na mocy ust. 4 i 5 jest dokonywana w terminie 30 dni od dnia przyjęcia wniosku o wypłatę. W przypadku gdy termin ten nie został dotrzymany, eksporter płaci odsetki w wysokości określonej w art. 52 ust. 1 za okres rozpoczynający się po 30 dniach od daty otrzymania żądania zapłaty i upływający w przeddzień zapłaty żądanej kwoty.

7. Kary nie mają zastosowania jedynie wtedy, gdy wnioskowana refundacja jest wyższa od refundacji stosowanej na podstawie art. 4 ust. 2, art. 18 ust. 3, art. 35 ust. 2 i/lub art. 50.

8. Kary stosuje się bez uszczerbku dla kar dodatkowych ustanowionych na poziomie krajowym.

9. Państwa członkowskie mogą zaniechać nakładania sankcji karnych w wysokości 60 EUR lub mniejszych przypadających na jedno zgłoszenie wywozowe.

10. W przypadku gdy produkt wskazany w zgłoszeniu wywozowym lub deklaracji płatności nie jest objęty pozwoleniem, nie jest należna żadna refundacja i nie stosuje się przepisów ust. 1.

11. W przypadku gdy refundacja została wyznaczona wcześniej, karę oblicza się na podstawie stawek refundacji ważnych w dniu wniesienia wniosku o wydanie pozwolenia, przy czym nie uwzględnia się strat refundacji na podstawie art. 4 ust. 1 lub obniżenia refundacji na podstawie art. 4 ust. 2 lub art. 18 ust. 3. W miarę potrzeby stawki te są dostosowane w dniu przyjęcia zgłoszenia wywozowego lub deklaracji płatności”.

7 Artykuł 33 rozporządzenia Rady (WE) nr 1254/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny (Dz.U. L 160, str. 21) stanowi:

„[…]

6. Refundacje są przyznawane wyłącznie na wniosek i po przedstawieniu stosownego pozwolenia na wywóz.

[…]

9. Refundacje są wypłacane po wykazaniu, że:

– produkty pochodzą z terytorium Wspólnoty,

– produkty zostały wywiezione z terytorium Wspólnoty

[…]

10. Bez uszczerbku dla ust. 9 tiret pierwsze, kiedy odstępstwo przyznane zgodnie z procedurą określoną w art. 43 nie ma zastosowania, nie przyznaje się żadnej refundacji w odniesieniu do produktów, które zostały sprowadzone z państw trzecich i są następnie wywożone ponownie do państw trzecich.

[…]”.

Okoliczności faktyczne sprawy przed sądem krajowym i pytanie prejudycjalne

8 W zgłoszeniu wywozowym z dnia 30 sierpnia 2000 r. Elfering Export zgłosiła w Hauptzollamt Münster – Zollamt Coesfeld – 6090,5 kg mrożonej wołowiny i cielęciny przeznaczonej na wywóz do Rosji, dla której to ilości mięsa Elfering Export starała się o uzyskanie refundacji wywozowych. W zgłoszeniu wywozowym Elfering Export podała informacje, zgodnie z którymi towary objęte wnioskiem o refundację pochodziły z Niemiec.

9 Hauptzollamt w decyzji z dnia 24 stycznia 2001 r. odmówił przyznania wnioskowanych refundacji ze względu na to, że jakość handlowa wywożonych towarów nie była „solidna i właściwa” w rozumieniu art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999. Urząd kontroli i informacji celnej przy Oberfinanzdirektion Hamburg (okręgowej dyrekcji skarbowej w Hamburgu) stwierdził bowiem wyraźnie widoczne ślady utleniania na pobranych próbkach zgłoszonych towarów.

10 W decyzji z dnia 20 marca 2001 r. Hauptzollamt nałożył na Elfering Export karę w wysokości 1910,41 DEM na podstawie art. 51 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 800/1999 ze względu na to, że spółka ta złożyła wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej.

11 Po wniesieniu zażalenia, które nie zostało uwzględnione, Elfering Export w dniu 13 marca 2003 r. złożyła skargę. Domagała się w niej przyznania jej przez Hauptzollamt refundacji i stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 20 marca 2001 r. nakładającej karę.

12 W toku postępowania Hauptzollamt twierdził, że na nieuwzględnienie tego wniosku wpłynął także fakt, że Elfering Export nie przedstawiła dowodów na wspólnotowe pochodzenie towarów objętych wnioskiem o refundację wywozową. W tej sytuacji sąd krajowy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004 r. zarządził wydzielenie sprawy do oddzielnego postępowania.

13 W pierwszej sprawie skarga została oddalona w części dotyczącej żądania przyznania przez Hauptzollamt refundacji wywozowych. Sąd krajowy w orzeczeniu z dnia 20 grudnia 2004 r. uznał, że o ile stwierdzenie śladów utleniania na pobranych próbkach zgłoszonych towarów nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu wniosku o refundację, jako że takie ustalenie nie prowadzi w tym przypadku do odmówienia danym towarom „solidnej i właściwej jakości handlowej”, to skargę należy oddalić, ponieważ Elfering Export nie udowodniła, że wywiezione towary były pochodzenia wspólnotowego.

14 W odniesieniu do drugiej sprawy zawisłej przed sądem krajowym dotyczącej kary, Elfering Export wniosła o stwierdzenie nieważności wspomnianej decyzji nakładającej karę, podczas gdy Hauptzollamt wniósł o oddalenie skargi.

15 Uznając, że rozstrzygnięcie przedłożonego mu sporu wymaga dokonania wykładni prawa wspólnotowego, Finanzgericht Hamburg postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

„Czy złożone w zgłoszeniu wywozowym oświadczenie o wspólnotowym pochodzeniu produktów objętych wnioskiem o refundację należy do informacji, które muszą zostać przedstawione pod groźbą zastosowania kary na podstawie art. 51 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 800/1999?”.

W przedmiocie pytania prejudycjalnego

16 Z treści art. 11 rozporządzenia nr 800/1999 i art. 33 ust. 9 rozporządzenia nr 1254/1999 wynika, że w odniesieniu do wołowiny i cielęciny wspólnotowe pochodzenie stanowi materialną przesłankę przyznania refundacji wywozowych.

17 Wniosek ten wynika również z systemowej analizy rozporządzenia nr 800/1999, jako że art. 11 tego rozporządzenia zawarty jest w rozdziale I tytułu II, zatytułowanym „Uprawnienie do refundacji”. Rozdział ten określa materialne przesłanki uzyskania refundacji.

18 Aby taka materialna przesłanka została spełniona, należy zgłosić i udowodnić wspólnotowe pochodzenie. Zgodnie z art. 33 ust. 9 rozporządzenia nr 1254/1999 refundacje wypłacane są po wykazaniu, że produkty pochodzą z terytorium Wspólnoty. Jak stwierdził uprzednio Trybunał w odniesieniu do art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 805/68 z dnia 27 czerwca 1968 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wołowiny i cielęciny (Dz.U. L 148, str. 24) zmienionego ostatnio rozporządzeniem Rady (WE) nr 1633/98 z dnia 20 lipca 1998 r. (Dz.U. L 210, str. 17), a co zachowuje ważność ze względu na podobieństwa w odniesieniu do rozporządzenia nr 1254/1999, które zgodnie z motywem trzydziestym ósmym i art. 49 uchyla rozporządzenie nr 805/68 ze zmianami, nie ulega wątpliwości, iż ciężar dowodowy spoczywa tu na eksporterze (zob. podobnie wyrok z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie C‑309/04 Fleisch‑Winter, Zb.Orz. str. I‑10349, pkt 26).

19 Procedura sprawdzania deklaracji wywozowych przez organy krajowe, ustanowiona w art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 800/1999, nie zwalnia eksportera z obowiązku wykazania, że produkty pochodzą z terytorium Wspólnoty. Wręcz przeciwnie procedura ta zazwyczaj ujawnia konieczność zażądania takiego dowodu od eksportera.

20 Biorąc pod uwagę, że obowiązek wykazania przez eksportera wspólnotowego pochodzenia jest wyraźny i jednoznaczny, należy zbadać, czy naruszenie tego obowiązku pociąga za sobą karę, określoną w art. 51 rozporządzenia nr 800/1999.

21 Jak wiadomo, Elfering Export wskazała, że produkty objęte wnioskiem o refundację pochodziły z Niemiec, a sąd krajowy stwierdził uprzednio w oddzielnym orzeczeniu, że Elfering Export nie wykazała, aby rzeczone produkty pochodziły z tego państwa członkowskiego lub z terytorium Wspólnoty.

22 Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999 na eksportera nałożona zostaje kara, jeżeli „złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej”. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że „[z]a refundację wnioskowaną uważa się kwotę obliczoną na podstawie informacji dostarczonych na podstawie art. 5 lub art. 26 ust. 2”.

23 Jednym z głównych argumentów podnoszonych przez Elfering Export jest twierdzenie, że art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 800/1999 odsyła wyłącznie do jego art. 5 – zważywszy że w sprawie przed sądem krajowym art. 26 tego rozporządzenia nie jest istotny – natomiast nie odsyła do art. 11 określającego obowiązki w przedmiocie pochodzenia produktu objętego wnioskiem o refundację. Spółka ta twierdzi, że jedynie nieścisłości dotyczące informacji wymienionych w art. 5 ust. 4 lit. a) rzeczonego rozporządzenia, a w każdym razie jedynie nieścisłości dotyczące informacji o fizycznych właściwości produktu, mogą spowodować nałożenie kary, nie dotyczy to natomiast informacji o pochodzeniu produktu.

24 Nie można zgodzić się z tym twierdzeniem.

25 Należy przede wszystkim uznać, podobnie jak sąd krajowy i Komisja Wspólnot Europejskich, że informacje wymienione w art. 5 ust. 4 lit. a) rozporządzenia nr 800/1999 nie są wyliczone w sposób wyczerpujący. Trybunał stwierdził to również w odniesieniu do rozporządzenia Komisji (EWG) nr 3665/87 z dnia 27 listopada 1987 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych dla produktów rolnych (Dz.U. L 351, str. 1), co zachowuje ważność ze względu na podobieństwa w odniesieniu do rozporządzenia nr 800/1999, które zastąpiło i uchyliło rozporządzenie nr 3665/87 (zob. ww. wyrok w sprawie Fleisch‑Winter, pkt 29).

26 Artykuł 5 ust. 4 lit. a) ustanawia wymóg, zgodnie z którym eksporter dostarcza wszystkie informacje konieczne do obliczenia refundacji, a zwrot „w szczególności” oznacza, że ustawodawca wspólnotowy wymienia wyraźnie jedynie kilka z nich. Treść wyrażenia „wszystkie informacje” nie może ograniczać się do fizycznych cech produktu, ale obejmuje wszystkie informacje dotyczące przesłanek przyznania refundacji wywozowej.

27 Jak słusznie podkreśliła Komisja, informacje wymienione w tym przepisie nie służą wyłącznie matematycznym obliczeniom dokładnej kwoty refundacji, ale raczej i przede wszystkim ustaleniu, czy refundacja przysługuje. Artykuł 51 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999, w którego rozumieniu kara zostaje nałożona, jeżeli „eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej”, należy interpretować w ten sposób, że eksporter ten złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej nie tylko w przypadku, gdy taka nieuzasadniona różnica wynika z podanych przez niego informacji, ale również gdy okaże się, że refundacja mu nie przysługuje, tj. gdy kwota refundacji wynosi zero.

28 Należy również podkreślić, że w rozumieniu art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 800/1999 oświadczenia wymienione w ust. 2 i 3 tego artykułu, w szczególności oświadczenie dotyczące wspólnotowego pochodzenia, są sprawdzane w taki sam sposób, jak inne informacje zawarte w zgłoszeniu wywozowym. Przepis ten potwierdza, że oświadczenie o wspólnotowym pochodzeniu podlega tym samym przepisom, które dotyczą innych informacji, i że w rezultacie naruszenie obowiązku w przedmiocie informacji o wspólnotowym pochodzeniu produktu podlega tej samej karze, co kara stosowana w przypadku naruszenia obowiązku dotyczącego informacji wymienionej w art. 5 ust. 4 rzeczonego rozporządzenia.

29 Elfering Export niesłusznie odwołuje się do wymogu „solidnej i właściwej” jakości handlowej, określonej w art. 21 rozporządzenia nr 800/1999, sugerując, że również niezachowanie tego wymogu nie prowadzi do nałożenia kary. Wymóg ten, jak również wymóg udowodnienia wspólnotowego pochodzenia produktu, spełniają w systemie rozporządzenia nr 800/1999 podobną rolę i niezachowanie ich pociąga za sobą zasadniczo te same następstwa zarówno w odniesieniu do przysługującej refundacji, jak i stosowanej kary.

30 Trybunał w ww. wyroku w sprawie Fleisch‑Winter, badając jednocześnie kwestię przysługującej refundacji oraz kary w związku z wymogiem „solidnej i właściwej” jakości handlowej, wysunął wnioski, które zachowują ważność w odniesieniu do obydwu tych kwestii. Mimo że w wyroku tym nie zwrócono się do Trybunału o wydanie orzeczenia w przedmiocie zasadności konkretnie przysługującej refundacji czy nałożonej kary, rzeczony wyrok należy interpretować w ten sposób, że jeżeli eksporterowi refundacja nie przysługuje ze względu na niezachowanie wymogu „solidnej i właściwej jakości handlowej”, zostaje na niego nałożona kara, chyba że reguły wspólnotowe przewidują przypadki zwolnienia.

31 Podstawowe znaczenie dla dokonania oceny zakresu rozważanego przepisu ma cel rozporządzenia nr 800/1999. Zgodnie z motywem sześćdziesiątym trzecim tego rozporządzenia, wspomniane przepisy mają na celu zwalczanie nieprawidłowości, w szczególności oszustwa na szkodę budżetu wspólnotowego a sankcje mają skłonić eksporterów do przestrzegania reguł wspólnotowych.

32 Należy dodać, że przepisy dotyczące kary mają skłonić do przestrzegania „reguł wspólnotowych” w ogóle, a nie jedynie ich części lub szczególnych przepisów.

33 Kary, które powinny zostać nałożone w wyniku niezawinionego zachowania lub umyślnego działania eksportera, określone są łącznie w art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 800/1999. Oznacza to, że nie można zgodzić się z tezą, zgodnie z którą niezachowanie wymogów prawa wspólnotowego, nieokreślonych wyraźnie w art. 5 ust. 4 lit. a) rozporządzenia nr 800/1999, ale wynikających z art. 11 (brak wspólnotowego pochodzenia) lub art. 21 (brak solidnej i właściwej jakości handlowej) omawianego rozporządzenia, nie pociąga za sobą zastosowania art. 51 rozporządzenia nr 800/1999, ponieważ teza ta prowadziłaby do niedopuszczalnego wniosku, że eksporter uniknąłby kary nawet w sytuacji gdyby działał umyślnie.

34 W tej sytuacji uznanie tezy, zgodnie z którą jedynie nieprawidłowości dotyczące informacji wyraźnie wymienionych w art. 5 ust. 4 lit. a) rozporządzenia nr 800/1999 powodują nałożenie kary, podczas gdy niespełnienie materialnej przesłanki określonej w rozdziale I tytułu II tego rozporządzenia nie wywiera takiego skutku, prowadziłoby do naruszenia celu rzeczonego rozporządzenia i miało negatywne skutki jeśli chodzi o efektywność realizowania wspólnej polityki rolnej. Zgodnie z tą tezą nie tylko nieprawidłowości, ale także oszustwa pozostawałyby w prawie wspólnotowym bezkarne.

35 W świetle powyższych rozważań należy odpowiedzieć na przedłożone pytanie, że złożone w zgłoszeniu wywozowym oświadczenie o wspólnotowym pochodzeniu produktów objętych wnioskiem o refundację należy do informacji, które muszą zostać przedstawione pod groźbą zastosowania kary na podstawie art. 51 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 800/1999.

W przedmiocie kosztów

36 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

Złożone w zgłoszeniu wywozowym oświadczenie o wspólnotowym pochodzeniu produktów objętych wnioskiem o refundację należy do informacji, które muszą zostać przedstawione pod groźbą zastosowania kary na podstawie art. 51 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych.

Podpisy