Sprawa C-215/04

Marius Pedersen A/S

przeciwko

Miljøstyrelsen

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Østre Landsret)

Odpady – Przesyłanie odpadów – Odpady przeznaczone do odzysku – Pojęcie „zgłaszającego” – Obowiązki spoczywające na zgłaszającym

Opinia rzecznika generalnego P. Légera przedstawiona w dniu 14 lipca 2005 r. I-0000

Wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 16 lutego 2006 r. I-0000

Streszczenie wyroku

1. Środowisko naturalne – Odpady – Rozporządzenie nr 259/93 w sprawie przesyłania odpadów

(rozporządzenie Rady nr 259/93, art. 2 lit. g) ppkt ii))

2. Środowisko naturalne – Odpady – Rozporządzenie nr 259/93 w sprawie przesyłania odpadów

(rozporządzenie Rady nr 259/93 art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze)

3. Środowisko naturalne – Odpady – Rozporządzenie nr 259/93 w sprawie przesyłania odpadów

(rozporządzenie Rady nr 259/93, art. 6 ust. 5 tiret pierwsze)

4. Środowisko naturalne – Odpady – Rozporządzenie nr 259/93 w sprawie przesyłania odpadów

(rozporządzenie Rady nr 259/93, art. 6 ust. 5 i art. 7 ust. 2)

1. Sformułowanie „jeżeli nie jest to możliwe” zawarte w art. 2 lit. g), ppkt ii) rozporządzenia nr 259/93 w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar należy interpretować w ten sposób, iż sam fakt, że dana osoba jest podmiotem zajmującym się zbiórką posiadającym zezwolenie, nie nadaje jej statusu zgłaszającego wysłanie odpadów celem ich odzysku. Niemniej jednak okoliczność, że producent odpadów jest nieznany lub liczba producentów jest tak duża oraz że produkcja będąca wynikiem ich działalności na tyle mała, iż nieracjonalne byłoby, aby każdy z nich z osobna dokonywał zgłoszenia wysłania odpadów, może uzasadniać fakt, iż podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie byłby traktowany jak zgłaszający wysłanie odpadów celem ich odzysku.

(por. pkt 19 oraz pkt 1 sentencji)

2. Właściwy organ miejsca wysyłki, zgodnie z art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar, ma prawo wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki odpadów w razie braku informacji co do warunków ich obróbki w państwie przeznaczenia. Niemniej jednak nie wymaga się od zgłaszającego, by wykazał, iż odzysk w państwie przeznaczenia odbywać się będzie wedle takich równorzędnych standardów, jak przewidziane w ustawodawstwie państwa wysyłki. Przeciwnie, jeżeli właściwe organy wysyłki wyrażają zgodnie z art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze wolę wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki, powołując się na normy prawa krajowego dotyczące odzysku, do nich należy wykazanie niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego i środowiska, jakie powodowałby odzysk odpadów w państwie przeznaczenia.

(por. pkt 33, 34 oraz pkt 2 sentencji)

3. Artykuł 6 ust. 5 tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar należy interpretować w taki sposób, że przy zgłoszeniu wysyłki wymóg przedstawienia informacji dotyczących składu odpadów nie jest spełniony, w przypadku gdy zgłaszający określa kategorię odpadów posługując się sformułowaniem „odpady elektroniczne”. Sformułowanie takie ma bowiem abstrakcyjny i nieprecyzyjny charakter i nie zawiera szczegółowych wskazówek dostarczających właściwym organom wyjaśnień co do szczególnych cech przedmiotowych odpadów.

(por. pkt 38, 39 oraz pkt 3 sentencji)

4. Termin określony w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 259/93 w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar rozpoczyna bieg od momentu potwierdzenia odbioru przez właściwy organ państwa przeznaczenia, bez względu na fakt, iż właściwe organy państwa wysyłki uznają, iż nie otrzymały wszystkich informacji wymaganych na mocy art. 6 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Przekroczenie tego terminu skutkuje niemożnością wniesienia przez właściwe organy sprzeciwu wobec wysyłki lub domagania się od zgłaszającego dodatkowych informacji.

(por. pkt 52 oraz pkt 4 sentencji)

WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)

z dnia 16 lutego 2006 r. ( )

Odpady – Przesyłanie odpadów – Odpady przeznaczone do odzysku – Pojęcie „zgłaszającego” – Obowiązki spoczywające na zgłaszającym

W sprawie C‑215/04

mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 WE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Østre Landsret (Dania) postanowieniem z dnia 14 maja 2004 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 21 maja 2004 r., w postępowaniu:

Marius Pedersen A/S

przeciwko

Miljøstyrelsen,

TRYBUNAŁ (pierwsza izba),

w składzie: P. Jann, prezes izby, K. Schiemann (sprawozdawca), N. Colneric, J. N. Cunha Rodrigues i E. Levits, sędziowie,

rzecznik generalny: P. Léger,

sekretarz: M. Ferreira, główny administrator,

uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 26 maja 2005 r.,

rozważywszy uwagi przedstawione:

– w imieniu Marius Pedersen A/S przez H. Bankego, advokat,

– w imieniu Miljøstyrelsen przez P. Bieringa, advokat,

– w imieniu rządu duńskiego przez J. Moldego i P. Bieringa, działających w charakterze pełnomocników,

– w imieniu rządu belgijskiego przez D. Haven, działającą w charakterze pełnomocnika,

– w imieniu rządu austriackiego przez E. Riedla, działającego w charakterze pełnomocnika,

– w imieniu rządu polskiego przez J. Pietrasa, działającego w charakterze pełnomocnika,

– w imieniu Komisji Wspólnot Europejskich przez M. Konstantinidisa i H. Støvlbæka, działających w charakterze pełnomocników,

po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2005 r.,

wydaje następujący

Wyrok

1 Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 2 lit. g), art. 6 ust. 5 i art. 7 ust. 1, 2 i 4 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz.U. L 30, str. 1).

2 Wniosek ten został złożony w ramach sporu zawisłego pomiędzy Marius Pedersen A/S (zwaną dalej „Pedersen”), przedsiębiorstwem posiadającym zezwolenie na zbiórkę odpadów elektronicznych, z siedzibą w Danii, a Miljøstyrelsen (krajową agencją ds. ochrony środowiska naturalnego), w przedmiocie wysyłki do Niemiec rzeczonych odpadów celem ich odzysku.

Ramy prawne

3 Zgodnie z motywem dziewiątym rozporządzenia nr 259/93:

„[…] wysyłki odpadów muszą podlegać wcześniejszemu zgłoszeniu właściwym władzom [organom], umożliwiającego [umożliwiającemu] im uzyskanie należytych informacji w szczególności o rodzaju, przemieszczeniu i usuwaniu lub odzysku odpadów, tak by organy te mogły podjąć wszelkie niezbędne środki do ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego, w tym możliwości wniesienia uzasadnionego sprzeciwu wobec wysyłki”.

4 Artykuł 2 lit. g) powołanego rozporządzenia definiuje pojęcie „zgłaszającego” w jako:

„[…] każdą osobę fizyczną lub osobę prawną, do której obowiązków należy zgłaszanie [zgłoszenie], tzn. osoba [osobę], określona [określoną] poniżej, która wnioskuje o wysłanie odpadów albo je zleca [zamierza dokonać lub zlecić wysyłkę odpadów]:

i) osoba, której działalność powoduje powstanie odpadów (producent pierwotny)

lub

ii) jeżeli nie jest to możliwe, zbieracz [podmiot zajmujący się zbiórką odpadów i] posiadający zezwolenie na tę działalność udzielone przez państwo członkowskie, albo kupiec lub pośrednik zarejestrowany który zajmuje się usuwaniem lub odzyskiem odpadów [lub posiadający zezwolenie niezbędne w celu usuwania lub odzysku odpadów].

[…]”.

5 Artykuł 6 tego rozporządzenia przewiduje:

„1. Jeżeli zgłaszający zamierza wysłać odpady do odzysku […] z jednego państwa członkowskiego do drugiego […] powiadamia właściwy organ miejsca przeznaczenia i wysyła kopię zgłoszenia do właściwych organów wysyłki i tranzytu oraz do odbiorcy.

[…]

4. Przy sporządzaniu zgłoszenia, zgłaszający wypełnia list przewozowy oraz na żądanie właściwych organów dostarcza dodatkowe informacje i dokumentację.

5. Zgłaszający zawiera w liście przewozowym informacje, wymieniające [dotyczące] w szczególności:

– źródła, skład, ilość odpadów do odzysku […] również [w tym] tożsamość producenta, a w przypadku odpadów z różnych źródeł dokładny wykaz odpadów i jeśli jest znana, tożsamość producentów pierwotnych,

[…]”

6 Zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 259/93:

„1. Po odbiorze zgłoszenia właściwy organ miejsca przeznaczenia wysyła, w ciągu trzech dni roboczych, potwierdzenie [odbioru] do zgłaszającego i kopie do pozostałych organów właściwych i do odbiorcy.

2. Właściwe organy miejsca przeznaczenia, wysyłki i tranzytu w ciągu [w terminie] 30 dni po wysyłce [od momentu wysłania] potwierdzenia wnoszą sprzeciw wobec wysyłki. Sprzeciw ten opiera się na ust. 4. Każdy sprzeciw musi być dostarczony na piśmie do zgłaszającego i innych zainteresowanych organów właściwych w ciągu 30 dni [w powołanym terminie].

[…]

4. a) Właściwe organy miejsca przeznaczenia i wysyłki mogą wnosić uzasadniony sprzeciw wobec planowanej wysyłki:

– zgodnie z dyrektywą 75/442/EWG, w szczególności z art. 7,

lub

– jeśli nie jest ona zgodna z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi odnoszącymi się do ochrony środowiska, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i ochrony zdrowia,

[…]

[…]

5. Jeśli w terminie ustanowionym w ust. 2, właściwe organy przekonają się [uznają], że problemy powodujące ich sprzeciw zostały rozwiązane a warunki [w zakresie wysyłki] zostały spełnione, niezwłocznie powiadamiają zgłaszającego na piśmie, z kopiami dla odbiorcy i dla innych zainteresowanych właściwych władz [przesyłając kopie odbiorcy i innym zainteresowanym organom właściwym].

Jeśli następnie w warunkach wysyłki nastąpiły jakiekolwiek istotne zmiany, należy sporządzić nowe zgłoszenie”.

7 Artykuł 4 dyrektywy Rady 75/422/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 194, str. 39), zmienionej dyrektywą Rady 91/156/EWG z dnia 18 marca 1991 r. (Dz.U. L 78, str. 32, zwanej dalej „dyrektywą 75/442”), stanowi:

„Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że odpady są odzyskiwane lub unieszkodliwiane bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku naturalnemu, w szczególności:

– bez zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin i zwierząt,

– bez powodowania uciążliwości przez hałas lub zapachy,

– bez negatywnych skutków dla terenów wiejskich oraz miejsc o szczególnym znaczeniu.

Państwa członkowskie podejmują także niezbędne środki zakazujące porzucania, wysypywania lub niekontrolowanego unieszkodliwiania odpadów”.

Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne

8 W zgłoszeniu z dnia 21 lutego 2000 r. Pedersen zwróciła się do Miljøstyrelsen o zezwolenie na wysłanie w celu odzysku 2 000 ton odpadów elektronicznych, których odbiorcą był znajdujący się w Niemczech jej kontrahent. Agencja ta odmówiła wydania zezwolenia na wysyłkę ze względu na fakt, iż Pedersen nie dostarczył jej informacji niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia, w szczególności:

1) upoważnienia dostarczonego przez pierwotnych producentów odpadów poświadczającego, iż Pedersen jest ich przedstawicielem w zakresie wysyłania zebranych odpadów;

2) dowodu na okoliczność, że zakład znajdujący się w Niemczech dokonuje obróbki odpadów w sposób odpowiadający ekologicznym standardom przewidzianym w ustawodawstwie duńskim;

3) wystarczających informacji co do składu odpadów, w formularzu dotyczącym transgranicznej wysyłki Pedersen sprecyzowała jedynie, iż chodzi o wysyłkę „odpadów elektronicznych”.

9 Ponadto z uwagi na fakt, iż zgłoszenie było niekompletne, Miljøstyrelsen uznała, iż przewidziany w art. 7 rozporządzenia nr 259/93 trzydziestodniowy termin, w którym właściwy organ może udzielić zgody lub wnieść sprzeciw, nie rozpoczął biegu.

10 W dniu 22 maja 2001 r. Pedersen wniosła skargę przed Østre Landsret, twierdząc, iż dostarczyła dokumentacji wystarczającej, by umożliwić Miljøstyrelsen wydanie wnioskowanego zezwolenia oraz uznając, iż wobec faktu, iż termin na wniesienie sprzeciwu upłynął bezskutecznie, miała prawo dokonania wysyłki, będącej przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym.

11 W tych okolicznościach Østre Landsret postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

„1) Czy wyrażenie »jeżeli nie jest to możliwe« zawarte w art. 2 lit. g) ppkt ii) rozporządzenia […] nr 259/93 należy rozumieć w ten sposób, iż posiadający zezwolenie podmiot zajmujący się zbiórką odpadów nie może automatycznie być zgłaszającym wywóz odpadów celem odzysku?

W przypadku odpowiedzi twierdzącej wnosi się o wyjaśnienie, według jakich kryteriów posiadający zezwolenie podmiot zajmujący się zbiórką odpadów może być zgłaszającym wywóz odpadów celem odzysku.

Czy takie kryterium może stanowić fakt, iż nieznany jest producent odpadów albo też liczba producentów, a ich produkcja na tyle mała, iż nieracjonalne byłoby, aby każdy z nich z osobna dokonywał zgłoszenia wywozu odpadów?

2) Czy art. 7 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 4 lit. a) pierwszy i drugi akapit rozporządzenia […] nr 259/93 zezwala na to, aby właściwe organy państwa wysyłki sprzeciwiły się wnioskowi o zezwolenie na wywóz odpadów celem odzysku, jeśli zgłaszający nie dostarczył informacji, czy obróbka przedmiotowych odpadów w państwie przeznaczenia odbywa się w sposób odpowiadający ekologicznym standardom wymaganym ustawodawstwem państwa wysyłki?

3) Czy art. 6 ust. 5 tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować w ten sposób, iż wymóg informacji o składzie odpadów może zostać uznany za spełniony, jeżeli zgłaszający deklaruje rodzaj odpadów, dla przykładu »odpady elektroniczne«?

4) Czy art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia […] nr 259/93 należy interpretować w ten sposób, iż termin ustanowiony w art. 7 ust. 2 rozpoczyna bieg od momentu wysłania potwierdzenia odbioru przez właściwe organy państwa przeznaczenia, mimo faktu, iż właściwe organy państwa wysyłki uznają, iż nie otrzymały wszystkich informacji wymaganych na podstawie art. 6 ust. 5?

W przypadku odpowiedzi przeczącej, jakie informacje powinno zawierać zgłoszenie, aby termin trzydziestodniowy przewidziany w art. 7 ust. 2 rozpoczął bieg?

Czy bezskuteczny upływ trzydziestodniowego terminu skutkuje tym, iż właściwe organy tracą prawo do wniesienia sprzeciwu lub domagania się dodatkowych informacji?”.

W przedmiocie pytania pierwszego

12 W pierwszym pytaniu sąd odsyłający zapytuje w istocie, czy art. 2 lit. g), ppkt ii) rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować w ten sposób, iż podmiot zajmujący się zbiórką odpadów posiadający zezwolenie nie jest automatycznie uprawniony do zgłaszania ich wysyłki celem odzysku.

13 Z samego brzmienia powołanego art. 2 lit. g) wynika, że o ile osoba, której działalność spowodowała powstanie przedmiotowych odpadów, w niniejszym przypadku producent pierwotny, nie ma możliwości zgłoszenia wysyłki, podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie może, jednak wyłącznie w takich okolicznościach, pełnić funkcję zgłaszającego.

14 Tym samym artykuł ten wyraźnie wyłącza możliwość, by podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie mógł być automatycznie traktowany jako jedyny zgłaszający wysłanie odpadów.

15 Sąd odsyłający wnosi poza tym o sprecyzowanie kryteriów pozwalających podmiotowi zajmującemu się zbiórką posiadającemu zezwolenie na pełnienie funkcji zgłaszającego wysłanie odpadów celem ich odzysku.

16 Mimo faktu, iż obowiązek zgłoszenia wysyłki odpadów spoczywa przede wszystkim na producencie pierwotnym, sformułowanie „jeżeli nie jest to możliwe” oznacza, iż w razie niemożności dokonania zgłoszenia przez producenta pierwotnego, rzeczonego zgłoszenia może dokonać podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie. W świetle jednego z celów rozporządzenia nr 259/93, wyrażonego w motywie dziewiątym, mianowicie faktu, iż wcześniejsze zgłoszenie właściwym organom wysłania odpadów umożliwia im uzyskanie należytych informacji, tak aby organy te mogły podjąć wszelkie niezbędne środki celem ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego, sformułowanie „jeżeli nie jest to możliwe” należy w konsekwencji rozumieć w szerokim sensie, tak by zapewnić, że gdyby dokonanie zgłoszenia wysłania odpadów właściwym organom nie mogło być zagwarantowane przez producenta pierwotnego, zostanie ono dokonane przez podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie.

17 W tym kontekście okoliczności przywołane przez sąd odsyłający, takie jak nieznana tożsamość producenta odpadów lub też okoliczność, że liczba producentów jest tak duża, iż będąca wynikiem ich działalności produkcja jest tak mała, iż nieracjonalne byłoby, aby każdy z nich z osobna dokonywał zgłoszenia wysłania odpadów, stanowią kryteria, które pozwalają podmiotowi zajmującemu się zbiórką posiadającemu zezwolenie na dokonanie zgłoszenia właściwym organom, i które wchodzą w zakres sformułowania „jeżeli nie jest to możliwe”.

18 W szczególności wówczas, gdy nie znana jest tożsamość producenta pierwotnego jest jak najbardziej uzasadnione, a nawet pożądane, by podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie dokonał zgłoszenia właściwym organom. Ponadto zwielokrotnienie zgłoszeń, będące wynikiem zwiększenia liczby prowadzących działalność, produkujących każdy z osobna małe ilości odpadów, byłoby, jak na to wskazał rzecznik generalny w pkt 26 opinii, nie do pogodzenia z obowiązkiem rozpatrywania zgłoszeń w relatywnie krótkim terminie, które na podstawie rozporządzenia nr 259/93 spoczywa na właściwych organach.

19 Należy zatem na pierwsze pytanie udzielić odpowiedzi, iż sformułowanie „jeżeli nie jest to możliwe” zawarte w art. 2 lit. g), ppkt ii) rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować w ten sposób, iż sam fakt, że dana osoba jest podmiotem zajmującym się zbiórką posiadającym zezwolenie, nie nadaje jej statusu zgłaszającego wysłanie odpadów celem ich odzysku. Niemniej jednak okoliczność, że producent odpadów jest nieznany lub liczba producentów jest tak duża, oraz że produkcja będąca wynikiem ich działalności na tyle mała, iż nieracjonalne byłoby, aby każdy z nich z osobna dokonywał zgłoszenia wysłania odpadów, może uzasadniać fakt, iż podmiot zajmujący się zbiórką posiadający zezwolenie byłby traktowany jak zgłaszający wysłanie odpadów celem ich odzysku.

W przedmiocie pytania drugiego

20 W drugim pytaniu sąd odsyłający zapytuje w istocie, czy właściwe organy państwa wysyłki mają prawo sprzeciwu wobec wniosku o wydanie zezwolenia na wywóz odpadów celem ich odzysku do państwa przeznaczenia, z tego tylko powodu, iż informacje dostarczone przez zgłaszającego nie wskazują, czy ustawodawstwo państwa przeznaczenia wymaga takiego samego poziomu ochrony ekologicznej, jak państwo wysyłki.

21 Tytułem wstępu należy przypomnieć, że w celu zapewnienia ochrony środowiska kwestia wysyłek odpadów jest uregulowana i zharmonizowana na poziomie wspólnotowym przez rozporządzenie nr 259/93 (wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie C‑324/99 DaimlerChrysler, Rec. str. I‑9897, pkt 42 i z dnia 27 lutego 2002 r. w sprawie C‑6/00 ASA, Rec. str. I‑1961, pkt 35).

22 Przypadki, w których państwa członkowskie mogą sprzeciwić się wysyłaniu między nimi odpadów przeznaczonych do odzysku są enumeratywnie wyliczone w art. 7 ust. 4 powołanego rozporządzenia, zgodnie z art. 2 tego przepisu (ww. wyrok w sprawie ASA, pkt 36).

23 Powołany art. 7 ust. 4, określający przypadki, w których właściwe organy państwa wysyłki, tranzytu lub przeznaczenia mogą wnieść sprzeciw wobec wysłania odpadów przeznaczonych do odzysku zakłada, iż właściwy organ dysponuje niezbędnymi informacjami, aby zweryfikować, czy wysyłka odpowiada jednemu z tych przypadków.

24 W tym celu art. 6 ust. 5 rozporządzenia nr 259/93 przewiduje, iż zgłaszający winien dostarczyć określonych informacji.

25 Poza tym z tego samego art. 6 ust. 4 wynika, iż właściwe organy mogą żądać od zgłaszającego dodatkowych informacji i dokumentacji.

26 Ponieważ rozporządzenie nr 259/93 nie przewiduje szczególnej procedury na okoliczność niezastosowania się do żądania dostarczenia dodatkowych informacji lub dokumentacji, właściwe organy mogą wnieść „sprzeciw” przewidziany w art. 7 ust. 2 powołanego rozporządzenia, jeżeli organy te nie dysponują niezbędnymi informacjami aby zweryfikować, czy w świetle art. 7 ust. 4 tego rozporządzenia wysyłka stwarza problemy.

27 W tym kontekście zakres niezbędnych informacji, których w konsekwencji mogą się domagać właściwe organy, jest zmienny w odniesieniu do każdego z przypadków przewidzianych w art. 7 ust. 4 rozporządzenia nr 259/93.

28 Tym samym, odnosząc się do przypadku przewidzianego w art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 Trybunał orzekł w pkt 43 wyroku z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie C‑277/02 EU‑Wood‑Trading (Rec. str. I‑11957), iż sprzeciw wniesiony przez właściwe organy może opierać się nie tylko na względach związanych z samym przewozem, ale także związanych z odzyskiem przewidzianym w ramach tej wysyłki.

29 W końcu, zgodnie z art. 4 dyrektywy 75/442, ponieważ państwa członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że odpady są odzyskiwane lub usuwane bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez stosowania procesów lub metod, które mogłyby szkodzić środowisku naturalnemu, to przepisy art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować jako przyznające uprawnienia właściwym organom państwa wysyłki do wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki odpadów przeznaczonych do odzysku na tej podstawie, że planowany odzysk nie jest zgodny z wymogami zawartymi w art. 4 tej dyrektywy (ww. wyrok w sprawie EU‑Wood‑Trading, pkt 42).

30 W powołanym wyżej wyroku w sprawie EU‑Wood‑Trading Trybunał orzekł, iż przepisy art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 oznaczają, iż właściwe organy państwa wysyłki oceniając zagrożenia, jakie stwarzałby odzysk przeprowadzony w państwie przeznaczenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska, winny uwzględnić wszystkie istotne kryteria w tym względzie, w tym te, które obowiązują w państwie wysyłki, nawet jeśli są bardziej rygorystyczne niż kryteria obowiązujące w państwie przeznaczenia, o ile ma to na celu uniknięcie tych zagrożeń. Właściwe organy wysyłki nie mogą być jednak związane kryteriami obowiązującymi w ich państwie, w sytuacji gdy kryteria te nie służą lepiej uniknięciu tych zagrożeń aniżeli kryteria obowiązujące w państwie przeznaczenia (ww. wyrok w sprawie EU‑Wood‑Trading, pkt 46).

31 Ponadto sprzeciw właściwego organu wysyłki wobec wysyłki na podstawie norm krajowych dotyczących odzysku może nastąpić zgodnie z prawem tylko wtedy, kiedy normy te, przy poszanowaniu zasady proporcjonalności, mogą doprowadzić do realizacji celów w postaci zapobieżenia zagrożeniom zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego i nie wykraczają przy tym ponad to, co konieczne do ich osiągnięcia (ww. wyrok w sprawie EU‑Wood‑Trading, pkt 49). Zagrożenia powinny być oceniane nie w oparciu o względy natury ogólnej, ale na podstawie stosownych badań naukowych (ww. wyrok w sprawie EU‑Wood‑Trading, pkt 50).

32 W ten sposób w ramach wstępnego zgłoszenia ustanowionego w art. 6 rozporządzenia nr 259/93, zgłaszający winien, zgodnie z ust. 5 tego artykułu, dostarczyć w liście przewozowym, który towarzyszy zgłoszeniu, informacje dotyczące nie tylko składu i ilości odpadów do odzysku oraz szczegółów dotyczących ich przewozu, ale również warunków, na jakich nastąpi odzysk odpadów.

33 Natomiast nie jest wymagane, by zgłaszający udowodnił, iż odzysk w państwie przeznaczenia będzie odpowiadał standardom przewidzianym w ustawodawstwie państwa wysyłki. Przeciwnie, jeżeli właściwe organy wysyłki wyrażają wolę, zgodnie z art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93, wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki, powołując się na normy prawa krajowego dotyczące odzysku, do nich należy wykazanie niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzkiego i środowiska, jakie powodowałby odzysk odpadów w państwie przeznaczenia.

34 W świetle poprzedzających uwag na drugie pytanie należy udzielić odpowiedzi, iż właściwy organ miejsca wysyłki, zgodnie z art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93, ma prawo wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki odpadów w razie braku informacji co do warunków ich obróbki w państwie przeznaczenia. Niemniej jednak nie wymaga się od zgłaszającego, by wykazał, iż odzysk w państwie przeznaczenia odbywać się będzie wedle takich równorzędnych standardów, jak przewidziane w ustawodawstwie państwa wysyłki.

W przedmiocie pytania trzeciego

35 W trzecim pytaniu sąd odsyłający zapytuje, czy określenie w zgłoszeniu wysyłki kategorii odpadów jako „odpady elektroniczne” spełnia wymóg przedłożenia informacji co do składu odpadów, przewidziany w art. 6 ust. 5 tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93.

36 Jak to zostało uprzednio podniesione w pkt 16 niniejszego wyroku, jednym z celów rozporządzenia nr 259/93 jest zapewnienie, iż wcześniejsze zgłoszenie wysyłki odpadów właściwym organom umożliwia im uzyskanie należytych informacji, tak aby mogły one podjąć wszelkie niezbędne środki celem ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego.

37 Jedynie kompletne zgłoszenie, przedstawiające szczegółowo źródło, skład i ilość odpadów przeznaczonych do odzysku, a w przypadku odpadów pochodzących z różnych źródeł, zawierające szczegółowy wykaz odpadów, jest w stanie zapewnić, iż cel ten zostanie osiągnięty.

38 Sformułowanie „odpady elektroniczne” nie spełnia tego wymogu, zważywszy na jej abstrakcyjny i nieprecyzyjny charakter, jak również z powodu braku szczegółowych wskazówek dostarczających właściwym organom wyjaśnień co do szczególnych cech przedmiotowych odpadów.

39 W świetle poprzedzających uwag na trzecie pytanie należy udzielić odpowiedzi, iż art. 6 ust. 5 tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować w taki sposób, że wymóg przedstawienia informacji dotyczących składu odpadów nie jest spełniony, w przypadku gdy zgłaszający określa kategorię odpadów posługując się sformułowaniem „odpady elektroniczne”.

W przedmiocie pytania czwartego

40 W czwartym pytaniu sąd odsyłający zapytuje, czy fakt, iż właściwy organ miejsca wysyłki uznaje, iż nie dysponuje wszelkimi niezbędnymi informacjami dotyczącymi wysyłki odpadów celem ich odzysku, ma jakikolwiek wpływ na początek biegu trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 259/93. Poza tym sąd ten zapytuje, czy przekroczenie tego terminu wyłącza możliwość podniesienia przez właściwe organy sprzeciwu wobec wysyłki lub domagania się od zgłaszającego dodatkowych informacji.

41 Aby udzielić odpowiedzi na przedłożone pytanie, należy dokonać analizy sposobu dokonywania zgłoszenia wysyłki odpadów przewidzianego w rozporządzeniu nr 259/93.

42 Zgodnie z art. 6 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli zgłaszający zamierza wysłać odpady przeznaczone do odzysku z jednego państwa członkowskiego do drugiego, powiadamia właściwy organ miejsca przeznaczenia i wysyła kopię zgłoszenia do właściwych organów wysyłki i tranzytu oraz do odbiorcy.

43 Artykuł 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia przewiduje, iż po odbiorze zgłoszenia właściwy organ miejsca przeznaczenia wysyła, w ciągu trzech dni roboczych, potwierdzenie do zgłaszającego, jak również kopie do pozostałych organów właściwych i do odbiorcy.

44 Zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit pierwszy właściwe organy miejsca przeznaczenia, wysyłki i tranzytu dysponują terminem 30 dni od potwierdzenia odbioru, aby wnieść sprzeciw wobec wysyłki.

45 Z samego brzmienia art. 7 rozporządzenia nr 259/93 wynika, iż od momentu potwierdzenia odbioru przez właściwy organ miejsca przeznaczenia trzydziestodniowy termin rozpoczyna bieg. Fakt, iż właściwy organ miejsca wysyłki, jak w sprawie w postępowaniu przed sądem krajowym, uznał, iż nie otrzymał wszelkich niezbędnych informacji, nie powinien wstrzymywać rozpoczęcia biegu terminu. Powołany trzydziestodniowy termin stanowi dla zgłaszającego istotną gwarancję rozpoznania zgłoszenia wysyłki w ścisłym terminie, takim jak przewidziany w tymże rozporządzeniu oraz że zostanie on poinformowany najpóźniej przed upływem tego terminu o tym, czy, a jeśli tak, to pod jakimi warunkami, wysyłka może zostać dokonana (zob. podobnie w zakresie sprzeciwu właściwego organu miejsca wysyłki w przedmiocie błędnej kwalifikacji wysyłki ww. wyrok w sprawie ASA, pkt. 49).

46 Z tego powodu, biorąc pod uwagę względy pewności prawa, art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować w sposób zawężający. Trzydziestodniowy termin przewidziany w tym artykule stanowi gwarancję dobrej administracji i właściwe organy mogą wnosić sprzeciw jedynie w jego granicach.

47 Tym samym brak pewnych informacji, które właściwy organ, w niniejszym przypadku organ miejsca wysyłki, ocenia jako przydatne lub niezbędne, nie powinien wstrzymywać rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 259/93.

48 W uwagach przedstawionych na piśmie rządy duński, austriacki i polski podzielają wątpliwości co do takiej wykładni, podkreślając, że trzydziestodniowy termin, który rozpoczyna bieg od momentu potwierdzenia odbioru przez właściwy organ miejsca przeznaczenia, bez względu na fakt, iż zgłoszenie jest niekompletne, prowadziłby do sytuacji, w której właściwe organy nie miałyby możliwości wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki.

49 W tym względzie, biorąc pod uwagę, iż wysyłki odpadów muszą podlegać wcześniejszemu zgłoszeniu właściwym organom, umożliwiającemu im uzyskanie należytych informacji, w szczególności o rodzaju, przemieszczeniu i usuwaniu lub odzysku odpadów, tak by organy te mogły podjąć wszelkie niezbędne środki dla ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego, w tym możliwości wniesienia uzasadnionego sprzeciwu wobec wysyłki, konieczna jest ochrona prawa powołanych organów nadanego im na mocy art. 6 ust. 4 rozporządzenia nr 259/93, do domagania się dodatkowych informacji w przypadkach, w których oceniają one, iż zgłoszenie jest niekompletne, które nadaje im.

50 Niemniej jednak wykładnia sformułowana w pkt 46 i 47 niniejszego wyroku nie powoduje żadnej szkody dla powołanych praw. Jako że rozporządzenie nr 259/93 nie przewiduje procedury szczególnej w zakresie wniesienia przez właściwe organy żądania dodatkowych informacji i dokumentacji, zgodnie z art. 6 ust. 4 powołanego rozporządzenia, tego rodzaju żądania mogą zostać sformułowane przez właściwe organy, w niniejszym przypadku przez organ miejsca wysyłki, w terminie 30 dni w postaci „sprzeciwu”, przewidzianego w art. 7 ust. 2 rozporządzenia. Tego rodzaju rozwiązanie pozwala na pogodzenie zawężającej wykładni art. 7 ust. 2 z poszanowaniem praw właściwego organu do domagania się dodatkowych wyjaśnień.

51 W przypadku gdyby dodatkowe informacje, których domaga się właściwy organ miejsca wysyłki, zostały przekazane w terminie 30 dni i gdyby właściwy organ uznał, iż problemy powodujące jego sprzeciw zostały rozwiązane, organ ten zgodnie z art. 7 ust. 5 rozporządzenia nr 259/93, niezwłocznie powiadamia o tym zgłaszającego na piśmie, przekazując kopie odbiorcy i innym zainteresowanym organom właściwym. Jeśli następnie warunki wysyłki uległy zmianom, należy sporządzić nowe zgłoszenie.

52 W tych okolicznościach na czwarte pytanie należy udzielić odpowiedzi, iż termin określony w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 259/93 rozpoczyna bieg od momentu potwierdzenia odbioru przez właściwy organ państwa przeznaczenia, bez względu na fakt, iż właściwe organy państwa wysyłki uznają, iż nie otrzymały wszystkich informacji wymaganych na mocy art. 6 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Przekroczenie tego terminu skutkuje niemożnością wniesienia przez właściwe organy sprzeciwu wobec wysyłki lub domagania się od zgłaszającego dodatkowych informacji.

W przedmiocie kosztów

53 Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.

Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:

1) Sformułowanie „jeżeli nie jest to możliwe” zawarte w art. 2 lit. g), ppkt ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar należy interpretować w ten sposób, iż sam fakt, że dana osoba jest posiadającym zezwolenie podmiotem zajmującym się zbiórką, nie nadaje jej statusu zgłaszającego wysłanie odpadów celem ich odzysku. Niemniej jednak okoliczność, iż producent odpadów jest nieznany lub liczba producentów jest tak duża, oraz że produkcja będąca wynikiem ich działalności na tyle mała, iż nieracjonalne byłoby, aby każdy z nich z osobna dokonywał zgłoszenia wysłania odpadów, może uzasadniać fakt, iż posiadający zezwolenie podmiot zajmujący się zbiórką byłby traktowany jak zgłaszający wysłanie odpadów celem ich odzysku.

2) Właściwy organ miejsca wysyłki, zgodnie z art. 7 ust. 2 i art. 7 ust. 4 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93, ma prawo wniesienia sprzeciwu wobec wysyłki odpadów w razie braku informacji o warunkach ich obróbki w państwie przeznaczenia. Niemniej jednak nie wymaga się od zgłaszającego by wykazał, iż odzysk w państwie przeznaczenia odbywać się będzie wedle takich samych standardów, jak przewidziane w ustawodawstwie państwa wysyłki.

3) Artykuł 6 ust. 5 tiret pierwsze rozporządzenia nr 259/93 należy interpretować w ten sposób, że wymóg przedstawienia informacji dotyczących składu odpadów nie jest spełniony, w przypadku gdy zgłaszający określa kategorię odpadów posługując się sformułowaniem „odpady elektroniczne”.

4) Termin określony w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 259/93 rozpoczyna bieg od momentu potwierdzenia odbioru przez właściwe organy państwa przeznaczenia, bez względu na fakt, iż właściwe organy państwa wysyłki uznają, że nie otrzymały wszystkich informacji wymaganych na mocy art. 6 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Przekroczenie tego terminu skutkuje niemożnością wniesienia przez właściwe organy sprzeciwu wobec wysyłki lub domagania się od zgłaszającego dodatkowych informacji.

Podpisy