Keywords

Summary



Keywords

1. Pytania prejudycjalne – Właściwość Trybunału – Granice

(art. 234 WE)

2. Pomoc przyznawana przez państwa – Pojęcie

(art. 87 ust. 1 WE)

3. Pomoc przyznawana przez państwa – Plany pomocy – Zakaz wprowadzania w życie przed decyzją końcową Komisji – Bezpośrednia skuteczność

(art. 87 WE i art. 88 ust. 3 WE)

4. Swobodny przepływ towarów – Cła – Opłaty o skutku równoważnym – Postanowienia traktatu

5. Swobodny przepływ towarów – Cła – Opłaty o skutku równoważnym – Pojęcie

(art. 25 WE)

6. Postanowienia podatkowe – Podatki wewnętrzne – Zakaz dyskryminacji między produktami przywożonymi lub wywożonymi a podobnymi produktami krajowymi

(art. 90 WE)

Summary

1. W ramach ustanowionej w art. 234 WE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu.

Do sądu krajowego, przed którym zawisł spór, należy ocena zarówno konieczności uzyskania orzeczenia w trybie prejudycjalnym dla możliwości orzeczenia przez niego w sprawie, jak i znaczenia przedstawionych Trybunałowi pytań dla sprawy. Trybunał może jednak odmówić orzeczenia w przedmiocie pytania prejudycjalnego postawionego przez sąd krajowy, w szczególności gdy będzie oczywiste, iż żądana wykładnia prawa wspólnotowego nie ma żadnego związku z okolicznościami faktycznymi bądź przedmiotem sporu przed sądem krajowym.

(por. pkt 23, 24)

2. Celem art. 87 WE jest zapobieżenie temu, by korzyści przyznawane przez władze publiczne w jakiejkolwiek formie, które zakłócają lub grożą zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, wpływały na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

Przesłankami od których art. 87 ust. 1 WE uzależnia zakwalifikowanie środka krajowego jako pomocy państwa są, po pierwsze, finansowanie tego środka przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych, po drugie, korzyści dla przedsiębiorstwa, po trzecie, selektywność tego działania oraz po czwarte, jego wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi i wynikające z tego zakłócenia konkurencji.

W odniesieniu do przesłanki pierwszej i drugiej: pojęcie pomocy jest bardziej ogólne niż pojęcie subwencji, ponieważ obejmuje ono nie tylko świadczenia pozytywne takie jak same subwencje, ale również interwencje państwa, które w różnej formie zmniejszają zwykłe obciążenia budżetu przedsiębiorstwa i które przez to, mimo że nie są subwencjami w ścisłym znaczeniu tego słowa, mają taki sam charakter i identyczne skutki. Wynika z tego, że środek, w drodze którego władze publiczne przyznają niektórym przedsiębiorstwom zwolnienie podatkowe, które wprawdzie nie jest związane z przekazaniem zasobów państwowych, ale stawia beneficjentów w korzystniejszej sytuacji finansowej niż innych podatników, stanowi pomoc państwa w rozumieniu art. 87 ust. 1 WE.

W odniesieniu do przesłanki trzeciej, dotyczącej selektywnego charakteru danych środków, korzyści finansowe, które nie znajdują zastosowania do wszystkich podmiotów gospodarczych, lecz które przyznawane są przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, nie mogą być uznane za ogólne środki polityki podatkowej lub gospodarczej.

Wreszcie w odniesieniu do czwartej przesłanki, wymagającej, aby sporny środek wpływał na wymianę handlową między państwami członkowskimi oraz zakłócał lub groził zakłóceniem konkurencji: nie jest konieczne stwierdzenie faktycznego wpływu przyznanej pomocy na wymianę handlową między państwami członkowskimi i rzeczywistego zakłócenia konkurencji, lecz jedynie zbadanie, czy pomoc może mieć wpływ na tę wymianę handlową i zakłócać konkurencję. W szczególności gdy pomoc przyznana przez państwo członkowskie wzmacnia pozycję przedsiębiorstwa w stosunku do innych przedsiębiorstw konkurujących z nim w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej, należy uznać, że ma ona wpływ na tę ostatnią. Nie jest ponadto konieczne, by przedsiębiorstwo będące beneficjentem pomocy samo uczestniczyło w tej wymianie handlowej. Wreszcie stosunkowo niewielki stopień natężenia pomocy lub stosunkowo niewielki rozmiar przedsiębiorstwa będącego beneficjentem pomocy nie wykluczają a priori ewentualnego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

Jeśli te cztery przesłanki są spełnione, zwolnienie od gminnego lub regionalnego podatku od siły napędowej wyłącznie silników stosowanych w stacjach gazu ziemnego, z wyłączeniem silników stosowanych do innych gazów technicznych, może być zakwalifikowane jako pomoc państwa w rozumieniu art. 87 WE.

(por. pkt 27–36, 38 oraz pkt 1 sentencji)

3. Zgodnie z art. 88 ust. 3 zdanie trzecie WE państwo członkowskie nie może wprowadzać w życie projektowanych środków pomocowych, dopóki nie zostaną one uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem.

W tym względzie interwencja sądu krajowego w system kontroli pomocy państwa może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy jest ona wynikiem bezpośredniej skuteczności przyznanej przez orzecznictwo zakazowi wprowadzania w życie środków pomocy państwa, zgodnie z art. 88 ust. 3 zdanie trzecie WE. W szczególności do sądów w państwach członkowskich należy ochrona praw podmiotów prawnych przed ewentualnym naruszeniem przez władze krajowe zakazu wprowadzania w życie pomocy.

W odniesieniu do środków, jakie można lub należy podjąć w celu zapewnienia tej ochrony sądowej, sąd krajowy musi wyciągnąć wszystkie konsekwencje z naruszenia wskazanego przez podmioty prawne, zgodnie z krajowymi środkami proceduralnymi, i to zarówno w odniesieniu do ważności aktów wprowadzających w życie środki pomocy, jak i odzyskania wsparcia finansowego przyznanego z naruszeniem art. 88 ust. 3 WE.

Jednakże podmioty zobowiązane do zapłaty podatku nie mogą w celu uniknięcia jego zapłaty ani powoływać się na okoliczność, iż zwolnienie od tego podatku, z którego korzystają inne przedsiębiorstwa, stanowi pomoc państwa, ani uzyskać jego zwrotu, bowiem nawet przy założeniu, iż zwolnienie będące przedmiotem sporu stanowi pomoc w rozumieniu art. 87 WE, ewentualna bezprawność tej pomocy nie może wpłynąć na zgodność z prawem samego podatku. Artykuł 88 ust. 3 zdanie trzecie WE określa bowiem obowiązek, którego celem jest zapewnienie, aby pomoc nie była przyznawana zanim Komisja nie uzna jej za zgodną ze wspólnym rynkiem. W związku z tym uprawnienia sądów krajowych mają przede wszystkim charakter zapobiegawczy i nie mogą przekraczać zakresu uprawnień przyznanych Komisji przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zgodności pomocy państwa z prawem po przeprowadzeniu dogłębnego jej badania. Wreszcie poza tym, że rozszerzenie kręgu potencjalnych beneficjentów na inne przedsiębiorstwa nie pozwala na wyeliminowanie skutków pomocy przyznanej z naruszeniem art. 88 ust. 3 WE, lecz przeciwnie, przynosi ono w konsekwencji zwiększenie skutków tej pomocy, nie może być mowy o jakimkolwiek koniecznym związku pomiędzy podatkiem a zwolnieniem od niego przysługującym pewnej kategorii przedsiębiorstw, bowiem zwolnienie podatkowe i jego zakres nie zależą od dochodów z podatku.

(por. pkt 40–46, 48 oraz pkt 2 sentencji)

4. Postanowienia traktatu odnoszące się do opłat o skutku równoważnym oraz do dyskryminujących podatków wewnętrznych nie są stosowane kumulatywnie, w ten sposób, że ten sam środek nie może w systemie traktatu należeć jednocześnie do tych dwóch kategorii.

(por. pkt 50)

5. Każde, nawet najmniejsze jednostronnie nałożone obciążenie finansowe, niezależnie od jego nazwy i metody, dotyczące towarów ze względu na fakt przekroczenia granicy, które nie jest jednocześnie cłem w ścisłym tego słowa znaczeniu, stanowi opłatę o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE.

Podatek od siły napędowej, nakładany w szczególności na silniki stosowane przy dostawie gazu technicznego odbywającej się przez gazociągi wysokociśnieniowe, nie stanowi opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE, ponieważ to funkcjonowanie tych silników oraz zużycie przez nie energii stanowi zdarzenie podatkowe, niezależnie od wprowadzającego je w ruch paliwa lub innego źródła energii, a nie przekroczenie granicy, zatem podatek ten pozostaje bez związku z przywozem lub wywozem towarów.

(por. pkt 51, 53, 54 oraz pkt 3 sentencji)

6. Artykuł 90 WE stanowi w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich.

Obciążenia finansowe należące do ogólnego systemu podatków wewnętrznych obejmujących systematycznie grupy towarów według jednakowych obiektywnych kryteriów i niezależnie od ich pochodzenia lub przeznaczenia wchodzą w zakres art. 90 WE.

Podatek od siły napędowej, nakładany w szczególności na silniki stosowane przy dostawie gazu technicznego odbywającej się przez gazociągi wysokociśnieniowe, nie stanowi dyskryminującego podatku wewnętrznego w rozumieniu art. 90 WE, dlatego że nie dotyczy on w szczególny ani zróżnicowany sposób towarów wywożonych bądź przywożonych, biorąc pod uwagę, że wiąże się on z działalnością gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorstwa przemysłowe, handlowe, finansowe lub rolne, nie zaś z towarami jako takimi, a ponadto dlatego że zwolnienie od niego dotyczy silników stosowanych przy dostawie gazu ziemnego, co nie wystarczy do stwierdzenia dyskryminującego charakteru tego podatku, ponieważ gaz ziemny nie jest towarem podobnym do gazu technicznego bądź konkurencyjnym w stosunku do niego.

(por. pkt 55–59 oraz pkt 4 sentencji)