Keywords

Summary



Keywords

1. Przystąpienie nowych państw członkowskich – Akt o przystąpieniu z 2003 r. – Dostosowanie aktów wspólnotowych niedostosowanych samym aktem o przystąpieniu – Pojęcie

(akt o przystąpieniu z 2003 r., art. 57; rozporządzenie Rady 1223/2004)

2. Przystąpienie nowych państw członkowskich – Czechy – Estonia – Cypr – Łotwa – Litwa – Węgry – Malta – Polska – Słowenia – Słowacja – Akty wspólnotowe wydane po podpisaniu traktatu akcesyjnego z 2003 r. – Przyjęcie tymczasowych odstępstw na rzecz nowych państw członkowskich – Odpowiednia podstawa prawna

(art. 249 ust. 2 i 3 WE i art. 299 WE; traktat o przystąpieniu z 2003 r., art. 2 ust. 2 i 3)

3. Skarga o stwierdzenie nieważności – Wyrok stwierdzający nieważność – Skutki – Ograniczenie przez Trybunał

(art. 231 akapit drugi WE; rozporządzenie Rady 1223/2004)

Summary

1. Środki, które mogą zostać przyjęte na podstawie art. 57 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, przewidującego dostosowanie aktów instytucji, które nie zostały dostosowane w nim samym, ograniczają się co do zasady do dostosowań mających na celu umożliwienie stosowania wcześniejszych aktów wspólnotowych w nowych państwach członkowskich, wykluczając przy tym wszelkie zmiany, w tym w szczególności tymczasowe odstępstwa. Z tego wynika, że odstępstwa tymczasowe, takie jak te, które wprowadza rozporządzenie nr 1223/2004 zmieniające rozporządzenie nr 1228/2003 w odniesieniu do daty stosowania niektórych przepisów do Słowenii, których jedynym przedmiotem i celem jest tymczasowe opóźnienie rzeczywistego stosowania danego aktu wspólnotowego w nowym państwie członkowskim, nie mogą zostać uznane za „dostosowania” w rozumieniu art. 57.

Okoliczność, iż pewna liczba aktów wprowadzających odstępstwa takiego rodzaju, jak te ustanowione przez rozporządzenie nr 1223/2004, została przyjęta na podstawie zawartego w akcie o przystąpieniu z 1994 r. postanowienia odpowiadającego postanowieniu art. 57 aktu o przystąpieniu z 2003 r., nie może wywierać wpływu na zakres stosowania powyższego postanowienia. Bowiem sama praktyka Rady nie może prowadzić do odchodzenia od zasad traktatu, a zatem nie może stanowić precedensu wiążącego instytucje wspólnotowe w odniesieniu do właściwej podstawy prawnej.

Należy zatem stwierdzić nieważność rozporządzenia nr 1223/2004, wydanego na podstawie art. 57 aktu o przystąpieniu z 2003 r., ze względu na jego błędną podstawę prawną.

(zob. pkt 35–37, 54)

2. Jeśli chodzi o akty wspólnotowe przyjęte po dacie podpisania traktatu dotyczącego przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej, to ani ten traktat, ani akt o przystąpieniu z 2003 r. nie zawierają żadnego postanowienia ogólnego, które pozwoliłoby na wprowadzenie przejściowych środków derogacyjnych na rzecz nowych państw członkowskich. Jednakże po podpisaniu traktatu o przystąpieniu z 2003 r. – pod warunkiem stosowania szczególnych procedur, jakie traktat przewiduje dla podejmowania decyzji o określonych rodzajach środków przejściowych – nie istnieją żadne zasadnicze przeszkody, aby akty wspólnotowe przyjęte po podpisaniu, a jeszcze przed wejściem w życie rzeczonego traktatu o przystąpieniu, które wprowadzają czasowe odstępstwa na rzecz jednego z przyszłych państw członkowskich, były przyjmowane bezpośrednio na podstawie postanowień traktatu WE.

W istocie tego typu przepisy derogacyjne – których stosowanie jest uzależnione od rzeczywistego wejścia w życie traktatu o przystąpieniu z 2003 r. i jest związane z dniem jego wejścia w życie – nie mogą pozostawać w sprzeczności ani z postanowieniami art. 249 ust. 2 i 3 WE i z art. 299 WE, zgodnie z którymi akty przyjęte przez instytucje podlegają stosowaniu w państwach członkowskich, ani z postanowieniami art. 2 ust. 2 i 3 tego traktatu o przystąpieniu.

Z jednej strony tego typu przepisy szczególne – jak zresztą akty, w których są one zawarte lub od których stanowią odstępstwo – stosują się do państw przystępujących dopiero od dnia, w którym przystąpienie stanie się skuteczne, to jest od dnia, w którym uzyskują one status państwa członkowskiego.

Z drugiej strony fakt, iż art. 2 ust. 2 traktatu o przystąpieniu z 2003 r. stanowi, że rzeczony traktat wchodzi w życie dopiero z dniem 1 maja 2004 r. i że ust. 3 tego artykułu stanowi, że niezależnie od tej zasady, niektóre postanowienia traktatu mogą być stosowane przed przystąpieniem, nie przesądza o możliwości ustanowienia w aktach przyjętych nie na podstawie tego traktatu, lecz na podstawie samego traktatu WE, przesłanek, przy spełnieniu których takie akty przyjęte w okresie między podpisaniem traktatu o przystąpieniu a jego wejściem w życie będą stosowane do przyszłych państw członkowskich po ich rzeczywistym przystąpieniu.

Wreszcie stosowanie normalnej procedury legislacyjnej przewidzianej w traktacie WE w odniesieniu do odstępstw przyjętych na rzecz nowych państw członkowskich w okresie między datą podpisania traktatu o przystąpieniu z 2003 r. a datą jego wejścia w życie jest potwierdzone istnieniem szczególnych mechanizmów właściwych procesowi przystępowania, umożliwiających nowym państwom członkowskim w razie potrzeby zwrócenie uwagi na ich interesy, takich jak procedura informowania i konsultacji.

(por. pkt 38–42, 46)

3. Rozporządzenie nr 1223/2004 wprowadzające na rzecz Słowenii tymczasowe odstępstwa w odniesieniu do rozporządzenia nr 1228/2003 w sprawie warunków dostępu do sieci w odniesieniu do transgranicznej wymiany energii elektrycznej, którego nieważność została stwierdzona przez Trybunał, miało umożliwić niektórym energochłonnym przedsiębiorstwom przemysłu słoweńskiego restrukturyzację i niektórym producentom energii elektrycznej dostosowanie się do dorobku Wspólnoty mającego zastosowanie do wytwarzania energii elektrycznej. Mając na uwadze względy pewności prawnej, w tym w szczególności konieczność uniknięcia sytuacji, w której zainteresowane przedsiębiorstwa poniosłyby poważne negatywne skutki wynikające z zakwestionowania i usunięcia ustanowionego w tych celach przez owe rozporządzenie przejściowego systemu derogacyjnego, należy utrzymać w mocy skutki prawne tego rozporządzenia do czasu przyjęcia nowego aktu w rozsądnym terminie i w oparciu o właściwą podstawę prawną zgodnie z niniejszym wyrokiem, przy czym nie dłużej niż do dnia 1 lipca 2007 r., kiedy to przedmiotowy system derogacyjny wygaśnie.

(por. pkt 58, 59)