Keywords

Summary



Keywords

1. Prawo Unii – Zasady – Prawa podstawowe – Prawa socjalne

(art. 136 akapit pierwszy WE; traktat FUE, preambuła akapit trzeci; dyrektywa Rady 97/81, załącznik, klauzula 4)

2. Polityka społeczna – Porozumienie ramowe dotyczące pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC – Dyrektywa 97/81

(art. 141 WE; dyrektywa Rady 97/81, załącznik, klauzula 4 ust. 1)

3. Polityka społeczna – Porozumienie ramowe dotyczące pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC – Dyrektywa 97/81

(dyrektywa Rady 97/81, załącznik, klauzula 4)

4. Polityka społeczna – Porozumienie ramowe dotyczące pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawarte przez UNICE, CEEP oraz ETUC – Dyrektywa 97/81

(dyrektywa Rady 97/81, załącznik; klauzula 1, 4, 5 ust. 1)

Summary

1. Cel porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawartego przez UNICE, CEEP oraz ETUC, które stanowi załącznik do dyrektywy 97/81, w szczególności jego klauzuli 4, wchodzi w zakres podstawowych celów wymienionych w art. 1 porozumienia w sprawie polityki społecznej, które powtórzone zostały w art. 136 akapit pierwszy WE a także w akapicie trzecim preambuły do traktatu FUE i w pkt 7 i 10 akapit pierwszy Wspólnotowej karty socjalnych praw podstawowych pracowników, do której odsyła przywołany powyżej przepis traktatu WE. Te podstawowe cele związane są z poprawą warunków życia i pracy oraz z istnieniem odpowiedniej ochrony socjalnej pracowników. Chodzi tutaj dokładniej o poprawę warunków pracy pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin i o zapewnienie im ochrony przed dyskryminacją.

W odniesieniu do tych celów klauzulę 4 porozumienia ramowego należy interpretować jako wyrażającą zasadę wspólnotowego prawa socjalnego, która nie może być interpretowana zawężająco.

(por. pkt 30, 32)

2. Pojęcie warunków zatrudnienia w rozumieniu klauzuli 4 pkt 1 porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawartego przez UNICE, CEEP oraz ETUC, które stanowi załącznik do dyrektywy 97/81, obejmuje emerytury będące pochodną stosunku zatrudnienia istniejącego między pracownikiem a pracodawcą, z wyłączeniem emerytur wypłacanych w ramach ustawowego systemu zabezpieczeń społecznych, które zależą w mniejszym stopniu od tego stosunku pracy a w większym od względów polityki społecznej.

W tym względzie jedynie kryterium wywiedzione ze stwierdzenia, że emerytura jest wypłacana pracownikowi z racji stosunku pracy łączącego go z byłym pracodawcą a więc kryterium zatrudnienia wynikające z samej treści art. 141 WE może mieć decydujące znaczenie. Kryterium to nie może mieć jednak charakteru wyłącznego, ponieważ emerytury wypłacane z ustawowego systemu zabezpieczenia społecznego mogą uwzględniać, w całości lub w części, wynagrodzenie za pracę. Jednakże względy polityki społecznej, organizacji państwa, względy etyczne lub nawet natury budżetowej, które odegrały lub mogły odegrać pewną rolę przy tworzeniu systemu przez ustawodawcę krajowego, nie mogą przeważać, jeżeli emerytura dotyczy jedynie szczególnej kategorii pracowników, jest bezpośrednio związana z przepracowanym okresem oraz jej wysokość jest obliczana na podstawie ostatniego wynagrodzenia.

W celu ustalenia czy emerytura jest objęta zakresem stosowania porozumienia ramowego, sąd krajowy który posiada wyłączną właściwość do dokonywania oceny okoliczności faktycznych zawisłego przed nim sporu i wykładni znajdujących zastosowanie przepisów krajowych, winien zbadać czy emerytura ta spełnia trzy warunki, które zostały wspomniane powyżej.

(por. pkt 42, 46, 48)

3. W odniesieniu do emerytur klauzulę 4 porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawartego przez UNICE, CEEP oraz ETUC, które stanowi załącznik do dyrektywy 97/81, należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie przyjęciu przepisów krajowych, na mocy których następuje wyłączenie okresów nieprzepracowanych przez pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy o charakterze wertykalno-cyklicznym przy obliczaniu stażu pracy wymaganego dla nabycia praw emerytalnych, chyba że takie odmienne traktowanie jest uzasadnione powodami o charakterze obiektywnym.

W istocie zasada pro rata temporis nie znajduje zastosowania przy ustalaniu daty nabycia praw emerytalnych, ponieważ data ta zależy wyłącznie od uzyskanego przez pracownika stażu pracy. Staż ten odpowiada bowiem rzeczywistemu czasowi trwania stosunku pracy a nie ilości pracy wykonanej w jego trakcie. Zasada niedyskryminacji pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy w stosunku do pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze prowadzi więc do tego, że staż pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, który brany jest pod uwagę przy ustalaniu daty nabycia praw emerytalnych, naliczany jest w taki sposób, jak w przypadku pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze godzin a okresy nieprzepracowane są uwzględniane w całości.

(por. pkt 66, 75; pkt 1 sentencji)

4. W razie gdyby sąd krajowy, który posiada wyłączną właściwość do dokonywania oceny okoliczności faktycznych zawisłego przed nim sporu i wykładni znajdujących zastosowanie przepisów krajowych, doszedł do wniosku, że przepisy krajowe są niezgodne z klauzulą 4 porozumienia ramowego w sprawie pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy zawartego przez UNICE, CEEP oraz ETUC, które stanowi załącznik do dyrektywy 97/81, klauzule 1 i 5 ust. 1 tego porozumienia należałoby interpretować w ten sposób, że również one stoją na przeszkodzie przyjęciu takich przepisów.

(por. pkt 48, 81; pkt 2 sentencji)