Sprawa C-169/08

Presidente del Consiglio dei Ministri

przeciwko

Regione Sardegna

(wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Corte costituzionale)

„Swoboda świadczenia usług — Artykuł 49 WE — Pomoc państwa — Artykuł 87 WE — Krajowe przepisy ustanawiające podatek od postojów w celach turystycznych statków powietrznych przeznaczonych do prywatnego transportu osób oraz rekreacyjnych jednostek pływających, obciążający jedynie eksploatujące je osoby mające rezydencję podatkową poza terytorium regionu”

Opinia rzecznika generalnego J. Kokott przedstawiona w dniu 2 lipca 2009 r. I ‐ 10825

Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 17 listopada 2009 r. I ‐ 10864

Streszczenie wyroku

Termin „usługi” w rozumieniu art. 50 WE oznacza, że chodzi o usługi świadczone zazwyczaj za wynagrodzeniem, które stanowi gospodarcze świadczenie wzajemne względem danego świadczenia oraz jest ustalane między usługodawcą a usługobiorcą. Regionalny podatek od postoju dotyczący osób eksploatujących środki transportu udających się na terytorium regionu, lecz nie przedsiębiorstw transportowych wykonujących działalność w tym regionie, nawet jeśli nie dotyczy usług transportowych, nie jest zupełnie pozbawiony związku ze swobodnym świadczeniem usług. W istocie jakkolwiek art. 50 akapit trzeci WE wymienia jedynie czynną swobodę świadczenia usług, w ramach której usługodawca przemieszcza się do usługobiorcy, to obejmuje ona również przysługującą usługobiorcy, a w szczególności turystom, swobodę przemieszczania się do innego państwa członkowskiego, w którym znajduje się usługodawca, w celu skorzystania tam z usługi. Biorąc pod uwagę, że osoby eksploatujące środek transportu, jak też osoby używające takiego środka, korzystają z wielu usług na terytorium danego regionu, takich jak usługi świadczone na lotniskach i w portach, postój stanowi warunek konieczny dla otrzymania tych usług, a regionalny podatek od postoju wykazuje pewien związek z takim świadczeniem. Ponadto regionalny podatek od postoju pływających jednostek rekreacyjnych mający zastosowanie również do przedsiębiorstw eksploatujących takie pływające jednostki rekreacyjne oraz w szczególności do tych, których działalność polega na oddawaniu takich jednostek do dyspozycji osób trzecich za wynagrodzeniem, obciąża bezpośrednio świadczenie usług w rozumieniu art. 50 WE. Wreszcie usługi, na które wpływ ma regionalny podatek od postoju, mogą mieć charakter transgraniczny, ponieważ podatek ten może, po pierwsze, wpływać na możliwości oferowania usług postojowych na lotniskach i w portach obcokrajowcom i przedsiębiorstwom mającym siedzibę w innym państwie członkowskim przez przedsiębiorstwa mające siedzibę w danym regionie, a po drugie, ma wpływ na działalność przedsiębiorstw mających siedzibę w innym państwie członkowskim eksploatujących pływające jednostki rekreacyjne w omawianym regionie. (por. pkt 23–28)

Artykuł 49 WE powinien być interpretowany w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie obowiązywaniu przepisów podatkowych władz regionalnych, które ustanawiają regionalny podatek od postoju w celach turystycznych statków powietrznych przeznaczonych do transportu prywatnego osób oraz rekreacyjnych jednostek pływających, obciążający jedynie osoby fizyczne i prawne mające rezydencję podatkową poza terytorium regionu, gdy zastosowanie tych przepisów podatkowych powoduje w konsekwencji, że omawiane usługi dla wszystkich podlegających podatkowi osób mających rezydencję podatkową poza terytorium regionu i mających siedzibę w innych państwach członkowskich są bardziej kosztowne niż usługi świadczone przez osoby eksploatujące mające siedzibę na tym terytorium. Oczywiście w dziedzinie podatków bezpośrednich sytuacje, w których znajdują się rezydenci danego państwa oraz nierezydenci, nie są co do zasady porównywalne, ponieważ odznaczają się obiektywnymi różnicami zarówno pod względem źródła dochodu, jak i indywidualnej zdolności podatkowej lub też możliwości uwzględniania sytuacji osobistej i rodzinnej podatnika. Niemniej jednak w celu porównania sytuacji podatników pod uwagę wziąć należy szczególne cechy danego podatku. Odmienne traktowanie rezydentów i nierezydentów stanowi zatem ograniczenie swobody przepływu zakazane w art. 49 WE, gdy brak jest jakiejkolwiek obiektywnej różnicy pomiędzy sytuacjami, w których się oni znajdują w stosunku do rozpatrywanego opodatkowania, mogącej uzasadniać odmienne traktowanie różnych kategorii podatników. Ograniczenie takie nie może być uzasadnione względami ochrony środowiska, jeżeli stosowanie regionalnego podatku opiera się na rozróżnieniu między osobami bez związku z rzeczonym celem ochrony środowiska. Nie może ono również być uzasadnione względami spójności systemu podatkowego danego regionu, ponieważ braku opodatkowania regionalnym podatkiem od postoju podatników będących rezydentami nie można uznać za wyrównanie innych podatków, którym podlegają, gdyż podatek ten nie ma tych samych celów co podatki płacone przez podatników będących rezydentami danego regionu. (por. pkt 31, 34, 35, 45, 48–50; pkt 1 sentencji)