Obywatelowi państwa członkowskiego Unii, który odbywa studia w innym państwie członkowskim, przysługuje, na gruncie art. 18 i 21 TFUE, prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego, bez bycia narażonym na bezpośrednią lub pośrednią dyskryminację ze względu na swoją przynależność państwową. Ponieważ system, w którym przewidziano ulgi w opłatach za przejazd przyznawane studentom, pozwala im – bezpośrednio lub pośrednio – pokrywać koszty utrzymania, wchodzi w zakres zastosowania traktatu FUE. Ponadto, zasada niedyskryminacji ze względu na przynależność państwową, wyrażona w art. 18 TFUE i sprecyzowana w odniesieniu do obywateli Unii wchodzących w zakres stosowania dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, w jej art. 24, zakazuje w szczególności dyskryminacji bezpośredniej ze względu na przynależność państwową. W tym względzie, o ile celem owej dyrektywy jest ułatwienie i wzmocnienie korzystania z podstawowego i indywidualnego prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, przyznanego bezpośrednio każdemu obywatelowi Unii, prawdą jest jednak także, że przedmiotem dyrektywy są, jak wynika z jej art. 1 lit. a), również warunki wykonywania tego prawa. W szczególności w zakresie dotyczącym dostępu do świadczeń obywatel Unii może się domagać równego traktowania z obywatelami przyjmującego państwa członkowskiego na podstawie art. 24 ust. 1 dyrektywy 2004/38 tylko wtedy, gdy jego pobyt na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego spełnia przesłanki określone w tej dyrektywie.

Artykuł 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38 w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, jako odstępstwo od zasady równości traktowania wyrażonej w art. 18 TFUE, której to zasady art. 24 ust. 1 tej dyrektywy stanowi jedynie szczególny wyraz, powinien być interpretowany w sposób ścisły. O ile świadczenie na pokrycie kosztów przejazdów przyznawane studentom krajowym państwa członkowskiego stanowi formę pomocy na pokrycie kosztów utrzymania dla zainteresowanych studentów, o tyle zakres odstępstwa od zasady równego traktowania przewidzianego w art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38 obejmuje jedynie pomoc na pokrycie kosztów utrzymania w okresie studiów, która przybiera formę stypendiów lub pożyczek studenckich.

W tym względzie uregulowanie państwa członkowskiego, zgodnie z którym student ma prawo do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów środkami transportu publicznego, nie będąc zobowiązanym do zwrotu takiego świadczenia, jeżeli ukończy studia w ciągu 10 lat, podczas gdy musi świadczenie to zwrócić jeżeli nie ukończy studiów w tym terminie, ustanawia świadczenie na pokrycie kosztów przejazdów, które ma cechy zbliżające je albo do stypendium, albo do pożyczki, w zależności od tego, czy student ukończy studia w terminie 10 lat. Wynika stąd, że świadczenie takie objęte jest odstępstwem, o którym mowa w art. 24 ust. 2 dyrektywy 2004/38. Dane państwo członkowskie może zatem – nie dokonując dyskryminacji bezpośredniej ze względu na przynależność państwową – powołać się na to odstępstwo, aby odmówić prawa do tego świadczenia przed nabyciem prawa stałego pobytu osobom innym niż pracownicy, osoby pracujące na własny rachunek, osobom zachowującym ten status lub członkom ich rodziny.

W tym względzie nie ma znaczenia z jednej strony to, czy owo świadczenie jest stypendium warunkowym czy też pożyczką warunkową, a z drugiej strony fakt, że co do zasady świadczenie na pokrycie kosztów przejazdów przyznawane jest w formie biletu, a więc nie w formie pieniężnej, ale w naturze.

(por. pkt 86, 87, 89–92, 94, 95)