Keywords

Summary



Keywords

1. Akty instytucji – Uzasadnienie – Obowiązek – Zakres – Decyzja w przedmiocie zastosowania reguł konkurencji

(art. 81 WE, 253 WE)

2. Konkurencja – Reguły wspólnotowe – Naruszenia – Przypisanie – Spółka dominująca i spółki zależne – Jednostka gospodarcza – Kryteria oceny

(art. 81 WE)

3. Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Dowód – Oświadczenia pracowników przedsiębiorstwa złożone wyłącznie w jego interesie

(art. 81 WE)

4. Konkurencja – Postępowanie administracyjne – Poszanowanie prawa do obrony – Dostęp do akt – Zakres – Nieprzekazanie materiału dowodowego przywołanego przez Komisję tytułem potwierdzenia odpowiedzialności przedsiębiorstwa – Wpływ na zgodność z prawem stwierdzenia odpowiedzialności – Brak

(art. 81 ust.1 WE)

Summary

1. Jeżeli decyzja w przedmiocie zastosowania art. 81 WE dotyczy wielu adresatów i stwarza problem możliwości przypisania naruszenia, musi ona zawierać wystarczające uzasadnienie względem każdego z adresatów, w szczególności względem tych spośród nich, którzy zgodnie z tą decyzją ponoszą odpowiedzialność za to naruszenie. Zatem w zakresie dotyczącym spółki dominującej uznanej za odpowiedzialną za noszące znamiona naruszenia zachowanie jej spółki zależnej taka decyzja powinna przedstawiać szczegółowo powody mogące uzasadniać możliwość przypisania naruszenia tej spółce.

Niemniej jednak Komisja nie musi zajmować stanowiska wobec wszystkich argumentów zainteresowanych stron, lecz wystarczy, że przedstawi fakty i względy prawne o zasadniczym znaczeniu dla decyzji.

(por. pkt 45, 59)

2. Zachowanie spółki zależnej można przypisać spółce dominującej między innymi w przypadku, gdy mimo posiadania odrębnej podmiotowości prawnej spółka zależna nie określa w sposób samodzielny swojego zachowania rynkowego, lecz stosuje zasadniczo instrukcje dawane jej przez spółkę dominującą, w szczególności z uwzględnieniem więzów ekonomicznych, organizacyjnych i prawnych łączących te dwa podmioty prawa. W tego rodzaju sytuacji spółka dominująca i jej spółka zależna są bowiem częścią tej samej jednostki gospodarczej, a tym samym – tworzą jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 81 WE.

W szczególnym przypadku, gdy spółka dominująca posiada 100% kapitału swej spółki zależnej, która popełniła naruszenie reguł konkurencji Unii, po pierwsze, ta spółka dominująca może wywierać decydujący wpływ na zachowanie swej spółki zależnej, i po drugie, istnieje domniemanie, że spółka dominująca rzeczywiście wywiera taki decydujący wpływ na swą spółkę zależną.

W tych okolicznościach wystarczy, że Komisja wykaże, iż cały kapitał spółki zależnej znajduje się w posiadaniu spółki dominującej, aby przyjąć, że ta ostatnia wywiera decydujący wpływ na politykę handlową swej spółki zależnej. Komisja będzie w konsekwencji mogła uznać spółkę dominującą za odpowiedzialną za dane naruszenie, chyba że spółka dominująca, na której spoczywa ciężar obalenia domniemania, przedstawi wystarczające dowody mogące wykazać, iż jej spółka zależna działa na rynku w sposób samodzielny. W tym względzie sam początek dowodu nie może wystarczyć, aby obalić omawiane domniemanie.

Zatem jeśli spółka dominująca przedstawi materiał dowodowy wykazujący samodzielność jej spółki zależnej, wykazując, że ta ostatnia co do zasady nie stosowała wytycznych udzielanych przez spółkę dominującą i wobec tego zachowywała się na rynku w sposób niezależny, Komisja nie może przypisać jej zachowania spółki zależnej, chyba że obali ów dowód przeciwny.

W celu oceny tego, czy spółka zależna określa swoje zachowanie na rynku w sposób samodzielny, należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności dotyczące powiązań gospodarczych, organizacyjnych i prawnych wiążących tę spółkę zależną ze spółką dominującą, które mogą różnić się w poszczególnych przypadkach, a których przez to nie można wymienić w sposób wyczerpujący. W szczególności nie należy ograniczać tej oceny wyłącznie do okoliczności odnoszących się do sensu stricto polityki handlowej spółki zależnej, takich jak strategia dystrybucyjna lub cenowa. W szczególności domniemanie dotyczące wywierania decydującego wpływu nie może zostać obalone przez samo wykazanie, że to spółka zależna zarządza tymi szczególnymi aspektami swojej polityki handlowej, nie otrzymując żadnych wytycznych w tym zakresie Wynika z tego, że samodzielność spółki zależnej nie może zostać ustalona poprzez samo wykazanie, iż w sposób samodzielny zarządza ona szczególnymi aspektami swojej polityki dotyczącej wprowadzania do obrotu produktów, których dotyczy naruszenie Podobnie skoro samodzielność spółki zależnej nie jest oceniana wyłącznie na podstawie kwestii zarządzania operacyjnego, to okoliczność, iż spółka zależna nigdy nie wprowadziła na rzecz spółki dominującej specjalnej polityki informacyjnej na danym rynku, nie wystarcza, aby wykazać jej samodzielność.

Ponadto okoliczność, że przedmiot działalności spółki dominującej pozwala stwierdzić, że stanowiła ona spółkę holdingową, której zadaniem było, zgodnie ze statutem, zarządzanie udziałami w kapitale innych spółek, sam w sobie nie wystarcza, aby obalić omawiane domniemanie.

Niewystępowanie tych samych osób wśród personelu spółek zaangażowanego w operacyjne zarządzanie przedsiębiorstwem nie może również świadczyć o samodzielności jego spółki zależnej, ponieważ ocena tej samodzielności nie dotyczy wyłącznie polityki handlowej sensu stricto przedsiębiorstwa.

Natomiast okoliczność, iż w skład zarządów odnośnych spółek wchodziły te same osoby, stanowi istotną poszlakę świadczącą o braku samodzielności spółki zależnej. Podobnie jest w przypadku bezpośredniego udziału jednej z odnośnych osób w niezgodnych z prawem kontaktach. Udział członka personelu spółki dominującej w spotkaniach mających znamiona zmowy może bowiem stanowić element świadczący o tym, że była ona świadoma uczestnictwa swojej spółki zależnej w naruszeniu, a zatem o tym, że w sposób aktywny była ona zaangażowana w działania o charakterze antykonkurencyjnym, wobec czego element ten może, a fortiori, zostać uznany za poszlakę świadczącą o jej decydującym wpływie na spółkę zależną

(por. pkt 96–100, 104–106, 108, 109, 117, 118, 130, 143, 145)

3. W dziedzinie konkurencji przyznawanie w konkretnych przypadkach znacznej wartości dowodowej oświadczeniom składanym w ramach wniosku o złagodzenie sankcji wynika ze stwierdzenia, że chodzi o przyznanie się do popełnienia naruszenia, a zatem, co do zasady, o oświadczenia sprzeczne z interesem oświadczającego. W konsekwencji w sytuacji, gdy oświadczenia pracowników przedsiębiorstwa zostały złożone wyłącznie w jego interesie, nie można im przypisać szczególnie wysokiej wartości dowodowej, porównywalnej do wartości określonych oświadczeń złożonych przez przedsiębiorstwa, które złożyły wniosek o złagodzenie sankcji, ponieważ oświadczenia te nie wpisują się w ten sam kontekst co wniosek o złagodzenie sankcji.

(por. pkt 156, 157)

Ponieważ podczas postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia reguł konkurencji strona skarżąca nie miała możliwości ustosunkować się do materiału przywołanego przez Komisję na poparcie stwierdzenia dotyczącego jej solidarnej odpowiedzialności, materiał ten nie może zostać dopuszczony jako środek dowodowy. Co się jednak tyczy naruszenia prawa do obrony, skarżąca zobowiązana jest jeszcze wykazać, że wnioski, do jakich doszła Komisja w wydanej decyzji, byłyby inne, gdyby materiał, który nie został przedstawiony skarżącej, musiał zostać odrzucony.

Jeśli chodzi o elementy przywołane przez Komisję jedynie tytułem potwierdzenia, okoliczność, iż nie mogą one zostać dopuszczone jako środki dowodowe, nie wpływa na zgodność z prawem stwierdzenia odpowiedzialności skarżącej, zważywszy, że odpowiedzialność ta w dostatecznym pod względem prawnym stopniu wynika z pozostałych rozważań zawartych w decyzji Komisji.

(por. pkt 162–166)