OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO

GIOVANNIEGO PITRUZZELLI

przedstawiona w dniu 29 kwietnia 2021 r. ( 1 )

Sprawa C‑647/19 P

Ja zum Nürburgring eV

przeciwko

Komisji Europejskiej

Odwołanie – Pomoc państwa – Pomoc na rzecz kompleksu Nürburgring – Sprzedaż aktywów beneficjentów pomocy państwa uznanej za niezgodną z rynkiem wewnętrznym – Otwarte, przejrzyste, niedyskryminacyjne i bezwarunkowe postępowanie przetargowe – Brak trudności wymagających wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego – Dopuszczalność – Zainteresowana strona – Obowiązek uzasadnienia spoczywający na Sądzie – Przeinaczenie dowodów

1. W swoim odwołaniu, które jest przedmiotem niniejszej opinii, stowarzyszenie Ja zum Nürburgring eV (zwane dalej „wnoszącym odwołanie”) wnosi o uchylenie wyroku Sądu z dnia 19 czerwca 2019 r., Ja zum Nürburgring/Komisja (T‑373/15, EU:T:2019:432; zwanego dalej „zaskarżonym wyrokiem”), w którym Sąd oddalił jego skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji (UE) 2016/151 z dnia 1 października 2014 r. w sprawie pomocy państwa SA.31550 (2012/C) (ex 2012/NN) wdrożonej przez Niemcy na rzecz Nürburgring (zwanej dalej „decyzją końcową”) ( 2 ).

2. Niniejsza sprawa porusza kwestie dotyczące zakresu pojęcia „zainteresowanej strony” w rozumieniu art. 1 lit. h) rozporządzenia nr 659/1999 ( 3 ) oraz zakresu obowiązku uzasadnienia wyroków przez Sąd.

I. Okoliczności faktyczne

3. Okoliczności faktyczne sporu zostały przedstawione w pkt 1–16 zaskarżonego wyroku, do których odsyłam w celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji. Dla celów niniejszego postępowania przypomnę jedynie następujące okoliczności.

4. Kompleks Nürburgring (zwany dalej „Nürburgringiem”), położony na terenie niemieckiego kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, obejmuje samochodowy tor wyścigowy (zwany dalej „torem Nürburgring”), park rozrywki, hotele i restauracje.

5. W okresie od 2002 r. do 2012 r. właściciele Nürburgringu (zwani dalej „sprzedającymi”) otrzymali głównie od kraju związkowego Nadrenia-Palatynat środki wsparcia na budowę parku rozrywki, hoteli i restauracji oraz na organizację wyścigów Formuły 1.

6. W następstwie pierwszej skargi do Komisji złożonej przez wnoszącego odwołanie środki te były przedmiotem formalnego postępowania wyjaśniającego w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE, wszczętego przez Komisję w 2012 r.

7. W tym samym roku Amtsgericht Bad Neuenahr-Ahrweiler (sąd rejonowy w Bad Neuenahr-Ahrweiler, Niemcy) orzekł o niewypłacalności sprzedających i postanowił dokonać sprzedaży ich aktywów (zwanych dalej „aktywami Nürburgringu”). Zostało wszczęte postępowanie przetargowe (zwane dalej „postępowaniem przetargowym”), które zakończyło się sprzedażą tych aktywów spółce Capricorn Nürburgring Besitzgesellschaft GmbH (zwanej dalej „spółką Capricorn”).

8. W dniu 23 grudnia 2013 r. wnoszący odwołanie złożył drugą skargę do Komisji, w której utrzymywał, że postępowanie przetargowe nie było przejrzyste i niedyskryminacyjne. Zdaniem wnoszącego odwołanie wybrany nabywca, to znaczy spółka Capricorn, otrzymał zatem nową pomoc i zapewnił ciągłość działalności gospodarczej sprzedających, w związku z czym nakaz odzyskania pomocy otrzymanej przez sprzedających powinien był zostać rozszerzony na spółkę Capricorn.

9. Komisja wydała decyzję końcową w dniu 1 października 2014 r. W decyzji tej (zwanej dalej „pierwszą sporną decyzją”) Komisja, po pierwsze, stwierdziła, że niektóre środki przyznane przez Niemcy na rzecz sprzedających były niezgodne z prawem i niezgodne z rynkiem wewnętrznym, a po drugie, uznała, że ewentualny zwrot tej pomocy ( 4 ) nie dotyczy spółki Capricorn oraz jej spółek zależnych.

10. Po drugie, w decyzji końcowej Komisja stwierdziła, że sprzedaż aktywów Nürburgringu na rzecz spółki Capricorn nie stanowi pomocy państwa ( 5 ). Komisja uznała, że sprzedaż ta odbyła się w drodze otwartego, przejrzystego i niedyskryminującego postępowania przetargowego oraz że postępowanie to zakończyło się sprzedażą wspomnianych aktywów po cenie rynkowej (dalej „druga sporna decyzja”).

II. Postępowanie przed Sądem i zaskarżony wyrok

11. Pismem, które wpłynęło do sekretariatu Sądu w dniu 10 lipca 2015 r., wnoszący odwołanie złożył skargę o stwierdzenie nieważności pierwszej i drugiej spornej decyzji.

12. W zaskarżonym wyroku Sąd przede wszystkim odrzucił skargę jako niedopuszczalną w zakresie, w jakim zmierzała ona do stwierdzenia nieważności pierwszej spornej decyzji. Sąd uznał, iż wnoszący odwołanie nie wykazał, że decyzja ta dotyczyła go indywidualnie lub że dotyczyła indywidualnie jednego z jego członków w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE ( 6 ).

13. W odniesieniu do żądania stwierdzenia nieważności drugiej spornej decyzji Sąd stwierdził przede wszystkim, iż strony są zgodne co do tego, że druga zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną po zakończeniu wstępnego etapu badania pomocy ustanowionego w art. 108 ust. 3 TFUE, a nie formalnego postępowania wyjaśniającego ( 7 ). Następnie Sąd uznał, że wnoszący odwołanie, jako „zainteresowana strona”, ma legitymację procesową czynną do ochrony uprawnień procesowych zagwarantowanych mu w art. 108 ust. 2 TFUE oraz ma interes prawny ( 8 ). Wobec tego Sąd zbadał co do istoty zarzuty podniesione przez wnoszącego odwołanie na poparcie tego żądania, oddalając je wszystkie i w konsekwencji oddalając skargę w całości ( 9 ).

III. Żądania stron

14. Wnoszący odwołanie wnosi do Trybunału o uchylenie zaskarżonego wyroku, a także o stwierdzenie nieważności pierwszej i drugiej zaskarżonej decyzji lub, tytułem żądania ewentualnego, o przekazanie sprawy Sądowi do ponownego rozpoznania i obciążenie Komisji kosztami postępowania.

15. Komisja wnosi do Trybunału o uchylenie przedstawionego w pkt 73–94 zaskarżonego wyroku wniosku Sądu, zgodnie z którym skarga skierowana przeciwko drugiej spornej decyzji jest dopuszczalna, o samodzielne rozstrzygnięcie w przedmiocie tej skargi i uznanie jej za niedopuszczalną, o oddalenie odwołania wniesionego przez wnoszącego odwołanie i obciążenie go kosztami postępowania.

IV. Analiza odwołania

16. Na poparcie swojego odwołania wnoszący odwołanie podnosi pięć zarzutów.

17. Zarzuty pierwszy i drugi odwołania dotyczą tej części zaskarżonego wyroku, która odnosi się do pierwszej spornej decyzji. Wnoszący odwołanie twierdzi, że Sąd naruszył prawo, odmawiając mu legitymacji procesowej czynnej, odpowiednio, jako konkurentowi w ramach zarzutu pierwszego i jako stowarzyszeniu zawodowemu w ramach zarzutu drugiego.

18. Natomiast trzy pozostałe zarzuty dotyczą części zaskarżonego wyroku odnoszącej się do drugiej spornej decyzji. W szczególności w ramach zarzutu trzeciego wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd naruszył prawo, uznając z tych samych powodów, dla których odmówił mu legitymacji procesowej czynnej w odniesieniu do pierwszej zaskarżonej decyzji, że nie posiada on legitymacji procesowej czynnej jako konkurent lub jako stowarzyszenie zawodowe. W ramach zarzutu czwartego wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd dopuścił się szeregu naruszeń prawa oraz przeinaczył okoliczności faktyczne i dowody w analizie, która doprowadziła go do wniosku, że Komisja nie powinna była wszcząć formalnego postępowania wyjaśniającego. W ramach zarzutu piątego wnoszący odwołanie podnosi naruszenia prawa przy ocenie prawidłowości uzasadnienia drugiej spornej decyzji.

19. W odpowiedzi na odwołanie Komisja kwestionuje dopuszczalność skargi o stwierdzenie nieważności drugiej spornej decyzji i wnosi do Trybunału o ponowne zbadanie z urzędu dopuszczalności tej skargi i stwierdzenie jej niedopuszczalności.

20. Zgodnie z wnioskiem Trybunału skupię się w mojej analizie na kwestii dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności drugiej spornej decyzji oraz na zarzutach odwołania czwartym i piątym.

A. W przedmiocie wniosku Komisji o stwierdzenie z urzędu niedopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności drugiej spornej decyzji

1. Argumenty stron

21. Komisja uważa, że Sąd błędnie orzekł o dopuszczalności skargi skierowanej przeciwko drugiej spornej decyzji, i podnosi, że Trybunał jest zobowiązany do orzeczenia z urzędu w tej kwestii, w przypadku gdy zostanie ona podniesiona. W szczególności Komisja uważa, że Sąd dokonał błędnej wykładni pojęcia „zainteresowanych stron” i błędnie je zastosował w rozumieniu art. 108 ust. 2 i 3 TFUE oraz art. 1 lit. h) rozporządzenia nr 659/1999, uznając, że wnoszący odwołanie może powołać się na ten status.

22. Po pierwsze, Komisja utrzymuje, że z orzecznictwa wynika, iż status „zainteresowanej strony” zakłada istnienie stosunku konkurencji zakłóconego przez środki pomocy. W konsekwencji Sąd naruszył prawo, kwalifikując wnoszącego odwołanie jako zainteresowaną stronę, podczas gdy sam stwierdził wcześniej, że ów wnoszący odwołanie nie był obecny na rynkach, których dotyczyły sporne środki. Zdaniem Komisji Sąd przeprowadził analizę opartą na częściowej interpretacji właściwego orzecznictwa.

23. Po drugie, zdaniem Komisji Sąd naruszył również prawo, uznając, że interesy wnoszącego odwołanie i jego członków zostały naruszone poprzez przyznanie środków pomocy.

24. Z jednej strony, według Komisji Sąd nie wskazał żadnego dowodu na poparcie stwierdzenia zawartego w pkt 86 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym interesy te zostały naruszone przez ewentualną sprzedaż aktywów Nürburgringu spółce Capricorn rzekomo nie po cenie rynkowej. Z drugiej strony, Komisja uważa, że Sąd uznał, że wnoszący odwołanie posiada status „zainteresowanej strony”, opierając się ostatecznie wyłącznie na fakcie, że wnoszący odwołanie mógł dysponować informacjami potencjalnie istotnymi dla Komisji w ramach formalnego postępowania wyjaśniającego. Jednakże taka wykładnia pojęcia „zainteresowanej strony” jest zbyt szeroka i nie uwzględnia faktu, że przekazanie informacji prowadzącej do stwierdzenia bezprawnego przyznania pomocy państwa nie sprawia automatycznie, że osoba, która przekazała tę informację, staje się „zainteresowaną stroną”.

25. Wnoszący odwołanie kwestionuje argumenty Komisji.

2. Ocena

26. Komisja wnosi do Trybunału o stwierdzenie z urzędu niedopuszczalności skargi w pierwszej instancji w odniesieniu do drugiej zaskarżonej decyzji.

27. W tym względzie pragnę przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał, rozpoznając odwołanie na podstawie art. 56 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jest zobowiązany orzec, w razie potrzeby z urzędu, w przedmiocie dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności, a w konsekwencji w przedmiocie bezwzględnej przeszkody procesowej opartej na naruszeniu przesłanki ustanowionej w art. 263 akapit czwarty TFUE, zgodnie z którą skarżący może żądać stwierdzenia nieważności decyzji, której nie jest adresatem, tylko wtedy, gdy dotyczy ona go bezpośrednio i indywidualnie ( 10 ).

28. W zaskarżonym wyroku Sąd przeanalizował w pkt 78–89 kwestię dopuszczalności skargi wnoszącego odwołanie w odniesieniu do drugiej spornejj decyzji, a w szczególności kwestię jego indywidualnego interesu w rozumieniu art. 263 akapit czwarty TFUE, przyznając wnoszącemu odwołanie status „zainteresowanej strony” w odniesieniu do tej decyzji i w związku z tym jego legitymację procesową czynną dotyczącą ochrony uprawnień procesowych, które wywodzi on w tym charakterze z art. 108 ust. 2 TFUE.

29. W tym względzie przypominam, że art. 1 lit. h) rozporządzenia nr 659/1999, powtarzający w istocie definicję rozwiniętą już w orzecznictwie Trybunału ( 11 ), definiuje pojęcie „zainteresowanych stron” jako „jakiekolwiek osoby, przedsiębiorstwa lub związki przedsiębiorstw, na których interesy może mieć wpływ przyznanie pomocy, w szczególności beneficjentów pomocy, konkurujące ze sobą przedsiębiorstwa lub stowarzyszenia handlowe”.

30. Jak już przypomniałem powyżej ( 12 ), z orzecznictwa wynika, że definicja ta nie wyklucza zakwalifikowania przedsiębiorstwa, które nie jest bezpośrednim konkurentem beneficjenta pomocy, jako zainteresowanej strony, jeżeli twierdzi ono, że jego interesy mogłyby zostać naruszone przez przyznanie pomocy ( 13 ). O ile przedsiębiorstwo konkurencyjne wobec beneficjenta pomocy niewątpliwie jest „zainteresowaną stroną” w rozumieniu art. 108 ust. 2 TFUE ( 14 ), o tyle podmiot, który nie konkuruje z beneficjentem pomocy, może zostać uznany za „zainteresowaną stronę”, pod warunkiem że wykaże, iż jego interesy mogłyby zostać naruszone przez przyznanie pomocy, co zgodnie z orzecznictwem wymaga wykazania, że dany środek może mieć konkretny wpływ na jego sytuację ( 15 ).

31. Z orzecznictwa tego wynika, że wbrew temu, co twierdzi Komisja, status „zainteresowanej strony” nie zakłada koniecznie istnienia stosunku konkurencji, który został zakłócony przez środki pomocy, i że w związku z tym nie można zarzucić Sądowi, iż naruszył prawo, kwalifikując wnoszącego odwołanie jako zainteresowaną stronę, podczas gdy wcześniej stwierdził, że sam wnoszący odwołanie nie prowadził żadnej działalności na rynkach, których dotyczyły sporne środki ( 16 ).

32. Komisja uważa ponadto, że Sąd błędnie uznał, iż wnoszący odwołanie ma status „zainteresowanej strony”, opierając się w pkt 87 i 88 zaskarżonego wyroku wyłącznie na okoliczności, że wnoszący odwołanie mógł posiadać informacje potencjalnie istotne dla Komisji w ramach formalnego postępowania wyjaśniającego.

33. W tym względzie zgadzam się z Komisją, że sam fakt, iż dana osoba posiada informacje, które mogłyby być istotne w ramach formalnego postępowania wyjaśniającego, nie jest wystarczający, by uznać tę osobę za „zainteresowaną stronę” ( 17 ).

34. Tak szeroka wykładnia pojęcia „zainteresowanej strony” nie jest bowiem zgodna z definicją i kryteriami określonymi w pkt 29 i 30 powyżej, z których wynika, że uznanie tego statusu zależy od ewentualnego naruszenia interesów danej osoby, wynikającego z przyznania pomocy, i zakłada konkretny wpływ na sytuację tej osoby. Wynika z tego, że – jak słusznie zauważa Komisja –możliwość przekazania informacji, które mogą prowadzić do stwierdzenia bezprawnego przyznania pomocy państwa, sama w sobie nie pozwala na automatyczne przypisanie osobie, która przekazała wspomniane informacje, statusu „zainteresowanej strony”.

35. W tym względzie muszę zaznaczyć, że z pkt 86–88 zaskarżonego wyroku wydaje się wynikać, iż Sąd rzeczywiście uznał, że przyznanie pomocy spółce Capricorn mogło naruszyć interesy wnoszącego odwołanie ze względu na okoliczność, że wnoszący odwołanie posiadał informacje, które mogły zostać wzięte pod uwagę przez Komisję w toku formalnego postępowania wyjaśniającego. W pkt 86 zaskarżonego wyroku Sąd odniósł się, wprawdzie dość niejasno, do celu niezarobkowego wnoszącego odwołanie, wskazując, że chodzi o stowarzyszenie, którego celem jest „odnowienie i reklama samochodowego toru wyścigowego w Nürburgring oraz wspieranie zbiorowych interesów swoich członków, z których kilku organizuje wydarzenia sportowe na wspomnianym torze”. Wydaje się jednak, że odniesienie to zostało przywołane w celu uzasadnienia nie tyle statusu wnoszącego odwołanie jako „zainteresowanej strony”, co raczej posiadania przez niego informacji, które mogłyby być istotne dla oceny Komisji, co – jak wskazano w poprzednim punkcie – nie jest samo w sobie wystarczające do uznania, że posiada on wspomniany status.

36. Z akt sprawy wynika jednak, że w skardze wniesionej do Sądu wnoszący odwołanie podniósł, iż jest stowarzyszeniem, które od ponad 40 lat broni interesów całego niemieckiego sportu samochodowego, w szczególności w odniesieniu do toru Nürburgring, oraz że jego podstawowym celem jest zapewnienie zarządzania tym torem na warunkach gospodarczych ukierunkowanych na interes ogólny w taki sposób, aby zapewnić dostęp do tego toru również sportowcom. W tym celu opracował on m.in. koncepcję wykorzystania toru opartą na interesie ogólnym oraz utrzymywał kontakty i prowadził negocjacje z właściwymi organami państwowymi i organami kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, a także z innymi zainteresowanymi osobami. Wnoszący odwołanie utrzymywał również, że spółka Capricorn, nabywca aktywów Nürburgringu, kierował się natomiast przeciwną koncepcją mającą na celu maksymalizację zysków, całkowicie niezgodną z celami wnoszącego odwołanie.

37. W świetle tych argumentów, które ponadto, jak się wydaje, nie zostały zakwestionowane przez Komisję, uważam, że można uznać, iż rzekome przyznanie spółce Capricorn pomocy w związku z nabyciem aktywów Nürburgringu może naruszyć interesy wnoszącego odwołanie, którego cel i istnienie są związane konkretnie z torem Nürburgring, a także interesy jego członków, w odniesieniu do których przyznanie rzekomo niezgodnej z prawem pomocy może mieć konkretne konsekwencje.

38. Z powyższego wynika moim zdaniem, że należy uznać wnoszącego odwołanie za „zainteresowaną stronę” w rozumieniu art. 1 lit. h) rozporządzenia nr 659/1999 i że w związku z tym Sąd nie naruszył prawa, orzekając, iż złożona przez wnoszącego odwołanie skarga o stwierdzenie nieważności drugiej spornej decyzji jest dopuszczalna w zakresie, w jakim miała ona na celu ochronę uprawnień procesowych, które wnoszący odwołanie wywodzi ze względu na swój status z art. 108 ust. 2 TFUE.

B. W przedmiocie czwartego zarzutu odwołania, dotyczącego błędów w analizie istnienia poważnych trudności uzasadniających wszczęcie formalnego postępowania wyjaśniającego

39. W zarzucie czwartym odwołania, składającym się z pięciu części, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że dopuścił się szeregu naruszeń prawa, przeinaczył dowody i nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia w ramach analizy, która doprowadziła go do wniosku, że nie wykazano, iż po zakończeniu wstępnego etapu badania Komisja napotkała trudności wymagające wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego.

40. Ponieważ wnoszący odwołanie podnosi kilkakrotnie, że zaskarżony wyrok jest dotknięty brakiem uzasadnienia lub niewystarczającym uzasadnieniem, przed przystąpieniem do analizy argumentów, które wnoszący odwołanie przedstawił w ramach zarzutu czwartego odwołania, uważam, że należy przypomnieć wypracowane przez Trybunał zasady orzecznictwa dotyczące zakresu obowiązku uzasadnienia wyroków przez Sąd.

1. W przedmiocie zakresu obowiązku uzasadnienia wyroków przez Sąd

41. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obowiązek uzasadnienia nałożony na Sąd na mocy art. 36 statutu Trybunału, mającego zastosowanie do niego na podstawie art. 53 akapit pierwszy tego statutu i art. 117 regulaminu postępowania przed Sądem, wymaga, by uzasadnienie zaskarżonego wyroku przedstawiało w sposób jasny i jednoznaczny rozumowanie Sądu, pozwalając zainteresowanym na poznanie motywów wydanego orzeczenia, a Trybunałowi na dokonanie jego kontroli sądowej ( 18 ).

42. Z orzecznictwa wynika również, że zarzut dotyczący braku ustosunkowania się przez Sąd do argumentów przedstawionych w pierwszej instancji sprowadza się w istocie do podniesienia naruszenia obowiązku uzasadnienia ( 19 ) oraz że kwestia sprzeczności lub niewystarczającego charakteru uzasadnienia wyroku Sądu stanowi kwestię prawną, która może, jako taka. zostać podniesiona w ramach odwołania ( 20 ). Kontrola Trybunału w ramach odwołania ma na celu w szczególności sprawdzenie, czy Sąd odpowiedział w wystarczający pod względem prawnym sposób na wszystkie argumenty strony skarżącej ( 21 ).

43. Niemniej jednak z utrwalonego orzecznictwa wynika ponadto, że obowiązek uzasadnienia nie wymaga od Sądu ustosunkowania się w sposób wyczerpujący do każdego punktu rozumowania przedstawionego przez strony sporu, w związku z czym uzasadnienie Sądu może mieć charakter dorozumiany, pod warunkiem że pozwala zainteresowanym na poznanie powodów, dla których Sąd nie uwzględnił ich argumentów, a Trybunałowi na uzyskanie elementów wystarczających dla sprawowania kontroli ( 22 ). Sąd nie jest jednak zobowiązany do zajęcia stanowiska w przedmiocie kwestii, które w oczywisty sposób nie mają związku ze sprawą, ani do uprzedzania możliwych zastrzeżeń ( 23 ).

44. Z przedstawionych powyżej zasad wynika, że o ile zgodnie z orzecznictwem Sąd może w wyżej wymienionych warunkach wywiązać się z obowiązku uzasadnienia wyroków poprzez dorozumiane uzasadnienie, o tyle nie może on jednak po prostu zaniechać udzielenia odpowiedzi w sposób wyraźny lub dorozumiany na przedstawione mu argumenty, które nie są w sposób oczywisty pozbawione znaczenia dla sprawy, lub przeinaczyć ich treść. Takie pominięcie stanowi bowiem brak uzasadnienia, który jest sprzeczny z obowiązkiem uzasadnienia przez Sąd, oraz naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej zagwarantowanego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej ( 24 ).

2. W przedmiocie pierwszej części zarzutu czwartego, dotyczącej przejrzystego i niedyskryminującego charakteru postępowania przetargowego

a) Argumenty stron

45. W części pierwszej zarzutu czwartego odwołania wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd popełnił błąd, stwierdzając w pkt 146 zaskarżonego wyroku, iż przedstawione przez wnoszącego odwołanie argumenty nie pozwalają wykazać, że Komisja powinna była powziąć wątpliwości co do przejrzystego i niedyskryminującego charakteru postępowania przetargowego. W tym celu wnoszący odwołanie podnosi trzy grupy zarzutów szczegółowych.

46. Po pierwsze, wnoszący odwołanie, powołując się w szczególności na pkt 145 zaskarżonego wyroku, zarzuca Sądowi, że uznał, iż na podstawie kryterium dotyczącego „maksymalizacji wartości wszystkich aktywów” możliwe było uzyskanie odpowiedniej ceny sprzedaży aktywów Nürburgringu w rozumieniu przepisów w dziedzinie pomocy państwa. Zdaniem wnoszącego odwołanie, w pierwszej kolejności, Sąd oparł się na błędnej wykładni art. 107 i art. 108 ust. 2 TFUE. W drugiej kolejności, Sąd nie zbadał szeregu argumentów, które wnoszący odwołanie przedstawił w tej kwestii, w związku z czym zaskarżony wyrok jest dotknięty niewystarczającym uzasadnieniem.

47. Wnoszący odwołanie utrzymuje, że przedstawił w pierwszej instancji kryteria prawne, które powinny być wzięte pod uwagę w celu przeprowadzenia postępowania przetargowego w taki sposób, aby móc spełnić warunki uzyskania ceny rynkowej. Wskazał on przed Sądem, że z orzecznictwa wynika, iż sytuacja konkurencyjna powinna zostać przywrócona na każdym z odnośnych rynków. Powołując się na orzecznictwo, zgodnie z którym głównym celem zwrotu bezprawnie przyznanej pomocy państwa jest wyeliminowanie zakłócenia konkurencji spowodowanego przyznaniem tej pomocy, wnoszący odwołanie podniósł przed Sądem, że struktura postępowania przetargowego nie była w stanie wyeliminować zakłóceń konkurencji spowodowanych przyznaniem bezprawnie przyznanej pomocy, ponieważ pomoc ta została wykorzystana w celu stworzenia konglomeratu przedsiębiorstw działających na różnych rynkach. Zdaniem wnoszącego odwołanie w takim kontekście należało wymagać niezależnych ofert w odniesieniu do każdej z jednostek gospodarczych, które miały zostać sprzedane. Nie uniemożliwiło to sprzedaży całości, lecz zmusiło każdego oferenta do przedstawienia najwyższej ceny za każdą jednostkę konglomeratu. Tylko w ten sposób możliwe było porównanie ofert.

48. Po drugie, wnoszący odwołanie utrzymuje, że Sąd naruszył prawo, nie uwzględniając okoliczności, iż wspomniane w pkt 144 i 145 zaskarżonego wyroku kryterium dotyczące progu 25% najlepszej oferty (zwane dalej „kryterium 25%”) ( 25 ) nigdy nie zostało podane do wiadomości zainteresowanych. Zainteresowani nie mogli zatem uwzględnić tego kryterium w swoich strategiach, w związku z czym postępowanie przetargowe nie było przejrzyste i niedyskryminacyjne. Twierdzenie zawarte w pkt 145 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym skoro kryterium 25% zostało ustalone na podstawie wartości rzeczywiście złożonych ofert, mogło ono zostać określone in concreto jedynie ex post, nie ma znaczenia dla przejrzystego i niedyskryminacyjnego charakteru postępowania przetargowego.

49. Po trzecie, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi w istocie, że nie uwzględnił jego argumentu, zgodnie z którym Capricorn jest spółką inną niż Capricorn Automotive GmbH i Capricorn Holding GmbH, które to spółki złożyły ofertę w postępowaniu przetargowym. Z orzecznictwa wynika, że przyjęcie oferty niezłożonej przez oferenta, który uczestniczył w sposób niezależny w postępowaniu przetargowym, nie spełnia wymogu dotyczącego otwartego i przejrzystego charakteru takiego postępowania.

50. Komisja twierdzi, że część pierwsza zarzutu czwartego odwołania powinna zostać w części oddalona jako bezzasadna, a w części odrzucona jako niedopuszczalna.

b) Ocena

51. W ramach części pierwszej zarzutu czwartego odwołania wnoszący odwołanie kwestionuje analizę dokonaną przez Sąd w pkt 138–146, w których Sąd oddalił zastrzeżenie wnoszącego odwołania, w którym podniósł on, że postępowanie przetargowe miało nieprzejrzysty i dyskryminacyjny charakter.

1) Zwięzłe streszczenie zaskarżonego wyroku

52. W tej części zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że w toku postępowania przetargowego inwestorzy zostali wezwani do złożenia deklaracyjnej oferty w odniesieniu do wszystkich aktywów, określonych grup aktywów lub poszczególnych aktywów, że oferty powinny być oceniane w szczególności na podstawie zaproponowanej ceny aktywów, w zależności od zakresu oferty, oraz że inwestorzy powinni zostać wybrani w świetle kryterium maksymalizacji wartości wszystkich aktywów. Sąd wskazał również, że zastosowanie owego kryterium doprowadziło w praktyce do tego, że na ostatnim etapie postępowania przetargowego sprzedający wzięli pod uwagę jedynie oferty dotyczące wszystkich aktywów, co wynikało z faktu, że w świetle złożonych ofert sprzedaż całości Nürburgringu pozwalała na uzyskanie wyższej ceny niż w przypadku oddzielnej sprzedaży każdego składnika aktywów.

53. Sąd stwierdził następnie, że przedstawiono sześć deklaracyjnych ofert całościowych, które osiągnęły ponad 25% ceny najlepszej oferty, że oferty całościowe, które nie osiągnęły 25% najlepszej oferty, zostały odrzucone i że nie wzięto również pod uwagę ofert dotyczących toru wyścigowego Nürburgring, które razem z pojedynczymi ofertami na pozostałe aktywa nie osiągnęły łącznie progu 25% najlepszej oferty.

54. Sąd wywnioskował z tego, że zainteresowani inwestorzy mogli swobodnie określić przedmiot swojej oferty zakupu w świetle informacji przekazanej im odnośnie do kryterium dotyczącego maksymalizacji wartości wszystkich aktywów oraz że celem kryterium 25% było wyłącznie nadanie konkretnej treści kryterium maksymalizacji wartości wszystkich aktywów i, ponieważ zostało ono określone na podstawie wartości rzeczywiście złożonych ofert, mogło zostać szczegółowo określone jedynie ex post.

2) W przedmiocie zastrzeżeń dotyczących „kryterium maksymalizacji wartości wszystkich aktywów”

55. W ramach zastrzeżeń dotyczących „kryterium maksymalizacji wartości wszystkich aktywów” wnoszący odwołanie utrzymuje przede wszystkim, że analiza Sądu narusza prawo, ponieważ ze względu na wykorzystanie rozpatrywanej pomocy do utworzenia konglomeratu jednostek gospodarczych konieczne było wymaganie złożenia niezależnych ofert od każdej z tych jednostek gospodarczych stanowiących część aktywów Nürburgringu. Był to jedyny sposób pozwalający na wyeliminowanie zakłócenia konkurencji spowodowanego przyznaniem środków pomocy. Wnoszący odwołanie podnosi ponadto, że zaskarżony wyrok jest dotknięty brakiem uzasadnienia w tej kwestii.

56. W tym względzie należy przede wszystkim zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż odzyskanie bezprawnie przyznanej pomocy ma na celu przywrócenie stanu poprzedniego i że cel ten zostaje osiągnięty, gdy dana pomoc, ewentualnie powiększona o odsetki za zwłokę, została zwrócona przez beneficjenta lub, innymi słowy, przez przedsiębiorstwa, które uzyskały z niej rzeczywistą korzyść. Poprzez jej zwrot beneficjent traci bowiem przewagę, którą uzyskał na rynku względem swych konkurentów, a sytuacja sprzed wypłaty pomocy zostaje przywrócona ( 26 ).

57. Wynika z tego, że głównym celem odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy państwa jest wyeliminowanie zakłócenia konkurencji spowodowanego przez przewagę konkurencyjną wywołaną przez bezprawnie przyznaną pomoc ( 27 ).

58. Jednakże, jak słusznie zauważył Sąd w pkt 133 zaskarżonego wyroku, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, jeśli przedsiębiorstwo, które skorzystało z bezprawnie przyznanej pomocy państwa, zostaje nabyte po cenie rynkowej, a mianowicie po najwyższej cenie, jaką inwestor prywatny działający w normalnych warunkach konkurencji był gotowy zapłacić za tę spółkę w sytuacji, w której się znajdowała, w szczególności po skorzystaniu przez nią z pomocy państwa, element pomocy zostaje wyceniony po cenie rynkowej i zawarty w cenie zakupu. W takich okolicznościach nie można uznać, że nabywca odniósł korzyść w porównaniu z innymi podmiotami na rynku ( 28 ).

59. W niniejszej sprawie z pkt 142–145 zaskarżonego wyroku, przytoczonych w pkt 52–54 powyżej, wynika, że Sąd stwierdził, iż w ramach postępowania przetargowego zainteresowani inwestorzy mogli swobodnie określić przedmiot swojej oferty nabycia i mogli zaproponować deklaracyjną ofertę zarówno w odniesieniu do całości aktywów, jak i w odniesieniu do określonych grup aktywów lub nawet poszczególnych aktywów. Poszczególne oferty zostały następnie ocenione w świetle kryterium maksymalizacji wartości wszystkich aktywów. Nie wykluczono zatem możliwości składania niezależnych ofert w odniesieniu do każdej z jednostek gospodarczych, które tworzyły konglomerat przedsiębiorstw stanowiących aktywa Nürburgringu, lecz pozostawiono ją do uznania każdego oferenta. W każdym razie, niezależnie od tego, w jaki sposób oferta została złożona (to znaczy jako ogólna oferta w odniesieniu do wszystkich aktywów lub niezależna oferta dotycząca każdej działalności gospodarczej), została ona oceniona w świetle rzeczonego kryterium maksymalizacji wartości wszystkich aktywów.

60. W tym kontekście użycie kryterium oceny ofert, mającego na celu zmaksymalizowanie wartości wszystkich aktywów, i jego zastosowanie zgodnie z zasadami opisanymi powyżej nie wydają się w żaden sposób sprzeczne z wymogami określonymi w orzecznictwie przywołanym w pkt 57–59 powyżej w zakresie, w jakim zastosowanie rzeczonego kryterium z pewnością ma na celu uzyskanie sprzedaży rozpatrywanych aktywów po najwyższej możliwej cenie i wydaje się również odpowiednie do osiągnięcia tego celu, zapewniając w ten sposób, zgodnie z owym orzecznictwem, że nabywca nie odniósł przewagi nad innymi podmiotami działającymi na rynku. Moim zdaniem analiza Sądu w tym względzie nie narusza zatem w żaden sposób prawa.

61. Natomiast jeśli chodzi o zastrzeżenie dotyczące braku uzasadnienia w tej kwestii, to pkt 142–145 zaskarżonego wyroku, jak wynika ponadto z pkt 52–54 powyżej, ukazują moim zdaniem w sposób wystarczająco jasny powody, które skłoniły Sąd do uznania, że w niniejszym przypadku zastosowanie kryterium maksymalizacji wartości aktywów było odpowiednie, aby umożliwić sprzedaż spornych aktywów po najwyższej możliwej cenie i uzyskać w ten sposób odpowiednią cenę sprzedaży w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy państwa. Moim zdaniem nie można zatem stwierdzić naruszenia przez Sąd obowiązku uzasadnienia w tej kwestii.

3) W przedmiocie zarzutu szczegółowego dotyczącego braku poinformowania o kryterium 25%

62. Wnoszący odwołanie podnosi następnie, że przeprowadzone przez Sąd w pkt 145 zaskarżonego wyroku (przytoczonym w pkt 54 powyżej) badanie kryterium 25% jest obarczone naruszeniem prawa, ponieważ kryterium to nigdy nie zostało podane do wiadomości zainteresowanych, którzy nie mogli wziąć go pod uwagę w swoich strategiach.

63. W tym względzie pragnę zauważyć, że bezsporne jest, iż kryterium 25% było stosowane na podstawie wartości rzeczywiście złożonych ofert. Wynika z tego, że – jak stwierdził Sąd w pkt 145 zaskarżonego wyroku – wspomniane kryterium mogło być określone in concreto jedynie ex post. Niemniej jednak należy również zauważyć, że możliwość określenia in concreto ex post rzeczonego kryterium w żaden sposób nie oznacza, że nie można było wskazać w dokumentacji przetargowej, a tym samym poinformować oferentów, że kryterium to zostanie zastosowane w ramach oceny złożonych ofert.

64. Uważam jednak, że pominięcie takiej wskazówki lub informacji nie jest wystarczające, aby zakwestionować otwarty i przejrzysty charakter postępowania przetargowego. W pkt 145 zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że zainteresowani zostali poinformowani o kryterium maksymalizacji wartości sprzedaży oraz że w związku z tym wiedzieli oni, iż aby mieć szansę na uzyskanie zamówienia, powinni skonstruować swoją ofertę zgodnie z tym kryterium.

65. W tym kontekście nie wiadomo, w jaki sposób strategia oferentów mogłaby być inna, gdyby zostali oni poinformowani o tym, że jedynie oferty, które osiągnęły co najmniej 25% najlepszej złożonej oferty ogólnej, będą rozpatrywane w dalszej części postępowania. Nie zostało zatem wykazane, że brak poinformowania o tym kryterium, które może zostać określone jedynie ex post, miał jakikolwiek wpływ na przebieg postępowania przetargowego. Wynika z tego moim zdaniem, że przeprowadzona przez Sąd analiza nie narusza w żaden sposób prawa.

4) W przedmiocie zarzutu szczegółowego dotyczącego zmiany oferenta w trakcie postępowania przetargowego

66. Po trzecie, wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi w istocie, że nie uwzględnił jego argumentu, zgodnie z którym Capricorn jest spółką inną niż Capricorn Automotive GmbH i Capricorn Holding GmbH, które to spółki złożyły ofertę w postępowaniu przetargowym.

67. W tym względzie przypominam, że zgodnie z art. 170 § 1 regulaminu postępowania przed Trybunałem odwołanie nie może zmieniać przedmiotu postępowania przed Sądem. Właściwość Trybunału w ramach odwołania jest bowiem ograniczona do oceny prawnego rozstrzygnięcia zarzutów, w przedmiocie których toczył się spór w pierwszej instancji. Strona nie może więc podnieść po raz pierwszy przed Trybunałem zarzutu, którego nie podniosła przed Sądem, gdyż byłoby to równoznaczne z umożliwieniem jej zwrócenia się do Trybunału, którego właściwość w postępowaniu odwoławczym jest ograniczona, ze sprawą o szerszym zakresie niż sprawa rozpoznawana przez Sąd ( 29 ). Nowe zarzuty, które nie zostały przedstawione Sądowi, należy zatem uznać za niedopuszczalne w postępowaniu odwoławczym ( 30 ).

68. Z akt sprawy w pierwszej instancji wynika, że wnoszący odwołanie nie podniósł przed Sądem zarzutu dotyczącego zmiany oferenta w trakcie postępowania przetargowego. Jak słusznie zauważa Komisja, wnoszący odwołanie, w celu wykazania, że podniósł wspomniane zastrzeżenie przed Sądem, jedynie odesłał do swojej odpowiedzi na pytanie Sądu, które ponadto dotyczyło kwestii istnienia interesu prawnego. Wnoszący odwołanie powołał się na pkt 17 i 77 i nast. swojej skargi do Sądu w replice złożonej przed Trybunałem w celu poparcia swego twierdzenia, zgodnie z którym podniósł on to zastrzeżenie przed Sądem. Jednakże z brzmienia tych punktów skargi w pierwszej instancji wynika jedynie, że wnoszący odwołanie powołał się incydentalnie w pkt 17 na okoliczność, iż spółka Capricorn była podmiotem innym niż Capricorn Automotive GmbH i Capricorn Holding GmbH, nie wywodząc z tego jednak żadnego argumentu na poparcie swojego żądania stwierdzenia nieważności drugiej spornej decyzji. Wynika z tego moim zdaniem, że zarzut szczegółowy dotyczący zmiany oferenta w toku postępowania przetargowego jest niedopuszczalny.

69. W świetle powyższego uważam, że część pierwsza zarzutu czwartego odwołania powinna zostać oddalona.

3. W przedmiocie części drugiej zarzutu czwartego, dotyczącej przeinaczenia pisma Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r.

a) Argumenty stron

70. W części drugiej zarzutu czwartego wnoszący odwołanie kwestionuje pkt 151–156 zaskarżonego wyroku i podnosi, że interpretując pismo Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r., które zostało przedstawione w toku postępowania przetargowego na poparcie oferty spółki Capricorn, w ten sposób, że zobowiązanie zawarte w tym piśmie miało charakter wiążący, Sąd przeinaczył treść owego pisma, w związku z czym wyrok jest obarczony przeinaczeniem okoliczności faktycznych i dowodu.

71. Wnoszący odwołanie podnosi, że wskazał przed Sądem, iż pismo to zawierało na ostatniej stronie wyraźną wzmiankę zatytułowaną „WAŻNA INFORMACJA”, z której wyraźnie wynikało, co następuje: „Niniejsza lista warunków [term sheet] służy wyłącznie na potrzeby dyskusji i nie ma na celu stworzenia jakiegokolwiek prawnie wiążącego zobowiązania między nami” ( 31 ). Niewiążący charakter tego pisma znajduje również potwierdzenie w innych zdaniach zawartych w tym dokumencie ( 32 ).

72. Wynika z tego, że Deutsche Bank wskazał w sposób jednoznaczny i oczywisty, iż nie czuje się związany tym pismem. Sąd przeinaczył zatem treść owego pisma poprzez stwierdzenie, że Deutsche Bank uważa, iż jest nim związany. W konsekwencji wniosek zawarty w pkt 156 zaskarżonego wyroku, zgodnie z którym nie wydaje się, aby Komisja powinna była powziąć wątpliwości co do wiążącego charakteru pisma Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r., jest błędny. Ponieważ z treści rzeczonego pisma wynika w sposób oczywisty, że Deutsche Bank nie czuł się nim związany, porównanie z wcześniejszymi pismami wymienionymi między spółką Capricorn a tym bankiem nie ma znaczenia dla oceny wiążącego charakteru wspomnianego pisma.

73. Komisja nie zgadza się z argumentacją wnoszącego odwołanie.

b) Ocena

74. W pkt 151–155 zaskarżonego wyroku Sąd, w odpowiedzi na argument podniesiony przez wnoszącego odwołanie, zgodnie z którym pismo Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r. nie stanowiło wiążącej gwarancji finansowania na poparcie oferty spółki Capricorn, ocenił, czy badanie przeprowadzone przez Komisję, które odzwierciedlało analizę organów niemieckich, mogło wykluczyć istnienie wątpliwości co do wiążącego charakteru tego pisma.

75. W tym względzie Sąd zauważył, po pierwsze, że pismo Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r. wskazywało, iż bank ten był skłonny udzielić spółce Capricorn pożyczki w wysokości 45 mln EUR oraz że fakt, iż warunki tego finansowania zostały szczegółowo opisane, zdawał się wskazywać na dogłębną analizę i wymianę informacji między owym bankiem a nabywcą. Po drugie, Sąd zauważył, że w rozpatrywanym piśmie wielokrotnie odniesiono się do zobowiązania przyjętego przez Deutsche Bank wobec spółki Capricorn na podstawie tego pisma. Po trzecie, Sąd uznał, że porównanie tego pisma z dwoma innymi, niewiążącymi pismami przygotowawczymi Deutsche Banku z dnia 17 i 25 lutego 2014 r. potwierdza wiążący charakter omawianego pisma. Wreszcie, Sąd zauważył, że w piśmie Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r. wyjaśniono, iż podjęte przez Deutsche Bank zobowiązanie jest uzależnione od spełnienia trzech warunków, które pozwalały Deutsche Bankowi wycofać się z zobowiązania jedynie w przypadku, gdyby nabycie nie nastąpiło zgodnie z ustalonymi warunkami.

76. W tym względzie z utrwalonego orzecznictwa wynika, że w sytuacji gdy Sąd dokonał ustalenia lub oceny okoliczności faktycznych, Trybunał jest uprawniony na podstawie art. 256 TFUE jedynie do kontroli kwalifikacji prawnej tych okoliczności i skutków prawnych, które wywiódł z nich Sąd. Ocena stanu faktycznego nie stanowi zatem, z zastrzeżeniem przeinaczenia dowodów przedstawionych przed Sądem, kwestii prawnej podlegającej jako taka kontroli Trybunału ( 33 ).

77. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przeinaczenie musi wynikać w sposób oczywisty z akt sprawy, bez konieczności dokonywania nowej oceny okoliczności faktycznych i dowodów ( 34 ). Ponadto, o ile przeinaczenie dowodów może polegać na interpretacji dokumentu sprzecznej z jego treścią, o tyle musi ono wynikać w sposób oczywisty z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi i zakłada ono, że Sąd wyraźnie przekroczył granice rozsądnej oceny tych dowodów. W tym względzie nie wystarczy wskazać, że dokument mógłby być przedmiotem wykładni odmiennej od tej przyjętej przez Sąd ( 35 ).

78. W niniejszej sprawie Trybunał musi zatem ustalić, czy z analizy pisma Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r. oraz z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika w sposób oczywisty, że Sąd zmienił zakres, jaki należy przypisać temu pismu. Moim zdaniem sytuacja ta nie ma miejsca w niniejszym przypadku.

79. Z brzmienia pisma wynika bowiem, że – jak Sąd wskazał ponadto w pkt 152 i 153 zaskarżonego wyroku – Deutsche Bank wielokrotnie potwierdza swoją gotowość i zobowiązanie do udzielenia gwarancji na finansowanie spółce Capricorn ( 36 ). Pismo zostało podpisane przez dwóch dyrektorów wyższego szczebla (przez dyrektora i dyrektora wykonawczego) Deutsche Banku, co moim zdaniem również świadczy o zamiarze związania banku treścią pisma.

80. Interpretacja tego pisma jako oznaczającego, że zawarte w nim zobowiązania są wiążące, znajduje potwierdzenie – co zresztą zauważył Sąd w pkt 154 zaskarżonego wyroku – w analizie dwóch innych pism Deutsche Banku, wcześniejszych niż pismo z dnia 10 marca 2014 r. i również zawartych w aktach sprawy, jednego z dnia 17 lutego 2014 r. i drugiego z dnia 25 lutego 2014 r. Z analizy wspomnianych pism wynika, po pierwsze, że zawierają one sformułowania całkiem odmienne od tych zawartych w piśmie z dnia 10 marca 2014 r. i jednoznacznie wskazujące na brak woli Deutsche Banku do zaciągnięcia zobowiązania ( 37 ). Porównanie ich brzmienia z brzmieniem pisma z dnia 10 marca 2014 r. wskazuje zatem na wiążący charakter pisma z dnia 10 marca 2014 r. Po drugie, rzeczone pisma wskazują, że pismo Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r. stanowi ostatni etap procesu negocjacji między bankiem a spółką Capricorn. Jak wskazał Sąd, w piśmie z dnia 10 marca 2014 r. wyjaśniono, że zobowiązanie podjęte przez Deutsche Bank jest uzależnione od spełnienia trzech warunków, na które Deutsche Bank nie ma jednak żadnego wpływu ( 38 ).

81. Niewątpliwie, jak podnosi wnoszący odwołanie, pismo z dnia 10 marca 2014 r. zawiera załącznik „Appendix A”, zatytułowany „Term Sheet”, również datowany na dzień 10 marca 2014 r. Na pierwszej stronie załącznik ten zawiera wzmiankę „projekt” (draft) oraz wskazano wyraźnie jego „deklaracyjny” charakter (indicative terms and conditions). Odsyła on również do ważnej informacji zawartej na ostatniej stronie, której treść została wspomniana przez wnoszącego odwołanie i jest wskazana w pkt 71 powyżej.

82. Jednakże moim zdaniem, o ile stwierdzenie, że dokładne brzmienia załącznika do pisma ma charakter projektu, a także pozornie standardowa wzmianka na jego końcu mogą rzeczywiście wprowadzać w błąd co do wiążącego charakteru samego załącznika, a zatem wskazanych w nim dokładnych warunków finansowania, o tyle nie mogą one podważyć wiążącego charakteru pisma jako takiego i zobowiązania Deutsche Banku do udzielenia finansowania w wysokości 45 mln EUR na rzecz spółki Capricorn, o którym wyraźnie mowa w tym piśmie. W związku z tym, chociaż dowody przedstawione przez wnoszącego odwołanie mogą podważyć wiążący charakter załącznika, to nie podważają one wiążącego charakteru zobowiązania zawartego w piśmie, tym bardziej w świetle uwag poczynionych w pkt 79 i 80.

83. W świetle powyższej analizy moim zdaniem z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi nie wynika w sposób oczywisty, iż – zgodnie z wymogami orzecznictwa przytoczonego w pkt 77 powyżej – aby stwierdzić, że dokument został przeinaczony, Sąd przekroczył wyraźnie granice rozsądnej oceny pisma Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r. Moim zdaniem wynika z tego, że druga część zarzutu czwartego również powinna zostać oddalona jako bezzasadna.

4. W przedmiocie trzeciej części zarzutu czwartego, dotyczącej braku wypłacalności spółki Capricorn

a) Argumenty stron

84. W części trzeciej zarzutu czwartego odwołania wnoszący odwołanie zarzuca Sądowi, że nie zbadał w pkt 147–161 zaskarżonego wyroku argumentów, które wnoszący odwołanie przedstawił w skardze w pierwszej instancji, dotyczących niepewnej sytuacji gospodarczej różnych spółek z grupy, do której należała spółka Capricorn, jak również jej właściciela. Wspomniane argumenty świadczą o tym, że spółka Capricorn nigdy nie posiadała zabezpieczonego finansowania, wbrew temu, co Komisja stwierdziła w pkt 242, 247, 261 i 277 decyzji końcowej.

85. Komisja nie zgadza się z argumentacją wnoszącego odwołanie.

b) Ocena

86. Ze skargi w pierwszej instancji wynika, że wnoszący odwołanie przedstawił przed Sądem szereg dowodów mających na celu wykazanie, że grupa, do której należała spółka Capricorn, i osoba, która była właścicielem tej grupy, znajdowały się w poważnych trudnościach finansowych od 2012 r., czyli na długo przed udzieleniem zamówienia w wyniku przetargu.

87. Wnoszący odwołanie przedstawił te dowody w celu wykazania błędu Komisji w decyzji końcowej, dotyczącego zdolności spółki Capricorn do zapłaty ceny, a zatem spełnienia kryterium bezpieczeństwa finansowania transakcji, przewidzianego w celu wyboru inwestorów zainteresowanych nabyciem aktywów Nürburgringu ( 39 ).

88. W tym względzie, jak przyznaje ponadto sama Komisja, z lektury zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd w żaden sposób nie odniósł się wyraźnie do tych argumentów. Dorozumiane uzasadnienie, zgodnie z orzecznictwem przywołanym w pkt 43, można by być może, co prawda przy pewnym wysiłku interpretacyjnym, wywnioskować z pkt 158 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd, stwierdziwszy wiążący charakter pisma Deutsche Banku z dnia 10 marca 2014 r., doszedł do wniosku, że argumenty wnoszącego odwołanie nie pozwalają wykazać, iż Komisja powinna była powziąć wątpliwości co do wymogu wiążącej gwarancji finansowania, który wchodzi w zakres kryterium bezpieczeństwa transakcji.

89. W każdym razie, nawet gdyby wyrok Sądu nie zawierał uzasadnienia w tym względzie, należy przypomnieć, że – jak wynika z utrwalonego orzecznictwa – nawet jeśli w uzasadnieniu wyroku Sądu dopuszczono się naruszenia prawa Unii, lecz sentencja tego wyroku jest zasadna w świetle innych względów prawnych, odwołanie musi zostać oddalone ( 40 ).

90. W tym względzie przypominam, że zgodność z prawem decyzji w sprawie pomocy państwa powinna być oceniana przez sąd Unii w świetle informacji, którymi Komisja mogła dysponować w momencie jej wydania ( 41 ).

91. Komisja podniosła zarówno przed Sądem, jak i przed Trybunałem, że w chwili wydania decyzji końcowej nie posiadała informacji, na których opiera się zarzut podniesiony w pierwszej instancji w tym względzie przez wnoszącego odwołanie, a wnoszący odwołanie w żaden sposób nie wykazał tego przed Trybunałem.

92. W świetle powyższego uważam, że część trzecia zarzutu czwartego nie może zostać uwzględniona.

5. W przedmiocie części czwartej zarzutu czwartego, dotyczącej kontynuowania procesu sprzedaży po przydzieleniu aktywów Nürburgringu spółce Capricorn w dniu 11 marca 2014 r.

a) Argumenty stron

93. W czwartej części zarzutu czwartego wnoszący odwołanie kwestionuje rozumowanie Sądu w pkt 162–168 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd odrzucił jego argumenty, za pomocą których wnoszący odwołanie powołał się na kontynuowanie procesu sprzedaży po przydzieleniu spółce Capricorn aktywów Nürburgringu w dniu 11 marca 2014 r.

94. Zdaniem wnoszącego odwołanie poprzez stwierdzenie, że Komisja nie musiała brać pod uwagę tego elementu, Sąd zdaje się uważać, iż kwestia wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego może dotyczyć jedynie zdarzeń, które mają miejsce przed datą udzielenia zamówienia. Analiza ta stanowi naruszenie prawa. Zdaniem wnoszącego odwołanie wstępny etap badania nie zakończył się bowiem wraz z przydzieleniem aktywów, które miało miejsce w dniu 11 marca 2014 r., lecz dopiero wraz z wydaniem decyzji przez Komisję w dniu 1 października 2014 r.

95. Zdaniem wnoszącego odwołanie Sąd uważa, że formalny akt przydzielenia aktywów stanowił swego rodzaju „cezurę”, po której Komisja nie musiała już brać pod uwagę dodatkowych informacji, którymi dysponowała, do czasu wydania decyzji kończącej wstępne postępowanie wyjaśniające. Wbrew stanowisku Sądu, podczas wstępnego badania Komisji decydujące znaczenie ma nie to, czy po złożeniu przez wnoszącego odwołanie skargi do Komisji w grudniu 2013 r. mógł on wnieść kolejną skargę do Komisji, lecz to, czy zgodnie z wymogami orzecznictwa Komisja dysponowała wszystkimi informacjami, którymi mogła obiektywnie dysponować. Wnoszący odwołanie utrzymuje ponadto, że Sąd przeinaczył również przedstawione przez niego dowody.

96. Komisja nie zgadza się z argumentacją wnoszącego odwołanie.

b) Ocena

97. W części czwartej zarzutu czwartego wnoszący odwołanie kwestionuje rozumowanie zawarte w pkt 165–168 zaskarżonego wyroku, w którym Sąd oddalił jego zastrzeżenie dotyczące kontynuowania procesu sprzedaży po przydzieleniu spółce Capricorn aktywów Nürburgringu w dniu 11 marca 2014 r.

98. W tej części zaskarżonego wyroku Sąd wyszedł przede wszystkim z założenia, że badanie Komisji miało na celu ustalenie, czy postępowanie przetargowe było otwarte, przejrzyste, niedyskryminacyjne i bezwarunkowe, aby sprawdzić, czy aktywa Nürburgringu zostały zbyte po cenie rynkowej. Sąd wywnioskował z tego, że domniemana pomoc, która powinna była zostać stwierdzona przez Komisję w drugiej spornej decyzji (odpowiadająca zdaniem wnoszącego odwołanie różnicy między ceną zapłaconą przez spółkę Capricorn za aktywa Nürburgringu a ich ceną rynkową), została ewentualnie przyznana spółce Capricorn w dniu 11 marca 2014 r., to znaczy w dniu przydzielenia tej spółce rzeczonych aktywów oraz zawarcia umowy sprzedaży określającej cenę nabycia wspomnianych aktywów należną od spółki Capricorn.

99. Sąd uznał zatem, że okoliczności faktyczne zaistniałe po tej dacie, takie jak zbycie przez spółkę Capricorn kolejnemu nabywcy udziału, który spółka ta posiadała w transakcji nabycia aktywów Nürburgringu, nie były istotne dla oceny kwestii, czy pomoc została ewentualnie przyznana spółce Capricorn w ramach postępowania przetargowego. Sąd zakończył następnie swoje rozumowanie, stwierdzając, że gdyby wnoszący odwołanie chciał, aby Komisja zbadała również istnienie nowej pomocy wynikającej z rzekomego kontynuowania procesu sprzedaży po wydaniu drugiej spornej decyzji, powinien był złożyć nową skargę do Komisji w tym celu.

100. W tym względzie uważam przede wszystkim, że należy oddalić zarzut szczegółowy dotyczący przeinaczenia dowodów przez Sąd. Wnoszący odwołanie nie wyjaśnia bowiem w żaden sposób, jakie dowody miałyby świadczyć o takim przeinaczeniu..

101. W odniesieniu do zarzutu szczegółowego dotyczącego błędnej analizy dokonanej przez Sąd, przypominam, że – jak wspomniano w pkt 90 powyżej – z utrwalonego orzecznictwa wynika, iż zgodność z prawem decyzji w sprawie pomocy państwa powinna być oceniana przez sąd Unii w świetle informacji, którymi Komisja mogła dysponować w momencie jej wydania.

102. W tym względzie należy zauważyć, że – jak słusznie podnosi wnoszący odwołanie – wstępny etap postępowania wyjaśniającego w dziedzinie pomocy państwa kończy się w chwili wydania przez Komisję jednej z decyzji, o których mowa w art. 4 rozporządzenia nr 659/1999, a nie wcześniej, na przykład w chwili zakończenia postępowania przetargowego poprzez przydzielenie aktywów będących przedmiotem tego postępowania.

103. Nie jest zatem wykluczone, że nowe i istotne elementy analizy, o których Komisja nie wiedziała do owej chwili, mogą pojawić się po zakończeniu postępowania przetargowego, lecz przed wydaniem odpowiedniej decyzji Komisji. W takim przypadku uważam, że Komisja nie jest zwolniona z obowiązku wzięcia pod uwagę tych nowych istotnych elementów w swojej analizie z tego tylko powodu, że dowiedziała się o nich po zakończeniu postępowania przetargowego. Nie można również wykluczyć, że ocena wspomnianych elementów może skłonić Komisję do zmiany jej analizy dotyczącej istnienia pomocy lub jej braku.

104. W związku z tym moim zdaniem wynikające z ostatniego zdania pkt 166 zaskarżonego wyroku stanowisko, zgodnie z którym okoliczności faktyczne zaistniałe po zakończeniu postępowania przetargowego i przydzieleniu aktywów będących przedmiotem tego postępowania nie mogą w żadnym razie mieć znaczenia dla oceny kwestii, czy pomoc została przyznana w ramach postępowania przetargowego, nie jest prawidłowe z prawnego punktu widzenia.

105. W niniejszej sprawie pragnę również zauważyć, że wbrew temu, co wynika z pkt 167 zaskarżonego wyroku, i twierdzeniom Komisji, argumenty przedstawione przez wnoszącego odwołanie w pierwszej instancji i dotyczące okoliczności faktycznych, które miały miejsce po zakończeniu postępowania przetargowego, nie miały na celu skłonienia Komisji do zbadania istnienia nowej pomocy wynikającej z rzekomego kontynuowania procesu sprzedaży, lecz raczej podważenie przejrzystego i niedyskryminującego charakteru przetargu, który doprowadził do sprzedaży aktywów Nürburgringu na rzecz spółki Capricorn.

106. Z powyższego wynika moim zdaniem, że zaskarżony wyrok narusza prawo w zakresie, w jakim Sąd oddalił podniesione przez wnoszącego odwołanie argumenty dotyczące kontynuowania procesu sprzedaży po przydzieleniu spółce Capricorn aktywów Nürburgringu w dniu 11 marca 2014 r., powołując się na okoliczność, że dotyczyły one okoliczności faktycznych, które miały miejsce po dacie zakończenia postępowania przetargowego.

107. Jednakże, jak wynika z orzecznictwa przytoczonego w pkt 89 powyżej, jeżeli w uzasadnieniu wyroku Sądu dopuszczono się naruszenia prawa Unii, lecz sentencja tego wyroku jest zasadna w świetle innych względów prawnych, odwołanie musi zostać oddalone.

108. W tym względzie pragnę zauważyć, że powód przedstawiony przez wnoszącego odwołanie w pierwszej instancji opierał się w istocie na okoliczności, iż po zawarciu pierwszej sprzedaży kupujący i sprzedający zawarli umowę gwarancji zapłaty rat ceny sprzedaży, przewidującą możliwość, że w przypadku dalszego braku zapłaty drugiej raty ceny sprzedaży aktywa powinny zostać odsprzedane, co faktycznie miało miejsce.

109. W tym względzie uważam, że okoliczność ta, która nastąpiła po przydzieleniu aktywów Nürburgringu w wyniku postępowania przetargowego i o której w związku z tym nie można było wiedzieć w chwili przydzielenia tych aktywów, w braku innych elementów, nie może sama w sobie zostać uznana za dowód na to, że pierwsze postępowanie zostało przeprowadzone w sposób nieprzejrzysty i dyskryminujący, a zatem doprowadziło do sprzedaży owych aktywów po zakończeniu postępowania przetargowego po cenie nieodpowiadającej cenie rynkowej.

110. Z powyższego wynika moim zdaniem, że część czwarta zarzutu czwartego również powinna zostać oddalona.

6. W przedmiocie części piątej zarzutu czwartego, dotyczącej braku uzasadnienia zaskarżonego wyroku

a) Argumenty stron

111. W części piątej zarzutu czwartego wnoszący odwołanie kwestionuje pkt 173–176 zaskarżonego wyroku, w których Sąd oddalił argumenty przedstawione przez niego w pierwszej instancji i streszczone w pkt 170 i 171 tego wyroku. Wnoszący odwołanie podnosi, że Sąd jedynie streścił jego argumenty w pkt 170 i 171 zaskarżonego wyroku, nie analizując ich w żaden sposób, ani nie przedstawiając uzasadnienia ich odrzucenia. Oznaczałoby to, że zaskarżony wyrok jest dotknięty brakiem uzasadnienia oraz przeinaczeniem dowodów przedstawionych przez wnoszącego odwołanie i naruszeniem prawa przy stosowaniu art. 107 i art. 108 ust. 3 TFUE.

112. Komisja uważa, że część piąta zarzutu czwartego powinna zostać oddalona. Instytucja ta przyznaje, że Sąd przedstawił zwięzłe uzasadnienie, lecz uzasadnienie to jest wystarczająco jasne. Wszystkie zarzuty streszczone w pkt 170 zaskarżonego wyroku oraz zawarcie umowy dzierżawy, o którym mowa w pkt 171, dotyczyły okoliczności, które miały miejsce dopiero po zawarciu umowy sprzedaży w następstwie udzielenia zamówienia, w związku z czym nie mają one znaczenia dla analizy.

b) Ocena

113. W pkt 170–175 zaskarżonego wyroku Sąd przeanalizował część trzecią zarzutu trzeciego podniesionego przed nim przez wnoszącego odwołanie, dotyczącą okoliczności, że sprzedaż aktywów Nürburgringu spółce Capricorn stanowiła nową pomoc państwa. W pkt 170 Sąd podsumował cztery argumenty podniesione przez wnoszącego odwołanie, a w pkt 171 streścił jeden z nich, dotyczący umowy dzierżawy aktywów Nürburgringu.

114. Jak przyznała sama Komisja, Sąd nie ustosunkował się do tych argumentów, lecz w pkt 173 zaskarżonego wyroku jedynie odesłał do „powodów przedstawionych w pkt 138–158 powyżej[, dla których] nie można uznać, że Komisja powinna była powziąć wątpliwości co do przejrzystego i niedyskryminującego charakteru postępowania przetargowego”, dodając w następnym punkcie, iż „[z] tych samych powodów wynika również, że analiza przeprowadzona przez Komisję, która zakończyła się wydaniem drugiej zaskarżonej decyzji, mogła wykluczyć wystąpienie wątpliwości co do istnienia korzyści przysporzonej nabywcy w ramach umowy dzierżawy dotyczącej aktywów Nürburgringu lub innych sposobów zapłaty ceny sprzedaży omawianych aktywów”.

115. Wątpię, by takie uzasadnienie, oparte jedynie na tak ogólnym odesłaniu do innych części wyroku bez jakiegokolwiek dalszego wyjaśnienia, było, przynajmniej w niniejszej sprawie, zgodne z obowiązkiem uzasadnienia spoczywającym na Sądzie, określonym w orzecznictwie przytoczonym w pkt 41–44 powyżej. Takie uzasadnienie nie pozwala bowiem na zrozumienie rozumowania Sądu nawet w sposób dorozumiany, tak aby umożliwić zainteresowanym poznanie motywów przyjętego rozstrzygnięcia, a Trybunałowi na sprawowanie jego kontroli sądowej.

116. Jeśli chodzi o argument Komisji, zgodnie z którym Sąd logicznie odrzucił te argumenty w sposób dorozumiany ze względu na to, że dotyczyły one zdarzeń, które miały miejsce po zawarciu umowy sprzedaży i w związku z tym nie mogły mieć wpływu na określenie właściwej ceny sprzedaży w rozumieniu orzecznictwa przytoczonego w pkt 58 powyżej, pragnę zauważyć, po pierwsze, że z pkt 173 i 174 zaskarżonego wyroku w żaden sposób nie wynika, iż taki był powód odrzucenia owych argumentów przez Sąd. Po drugie, zauważam również, że o ile przedstawiony przez Komisję powód może ewentualnie mieć zastosowanie do argumentów drugiego, trzeciego i czwartego, które wymieniono w pkt 170 ( 42 ), o tyle wydaje się, że nie ma on zastosowania do pierwszego z tych argumentów, ponieważ wydaje się, iż zaliczenie kwoty 6 mln EUR, o której jest w mowa w tym punkcie, zostało przewidziane w samej umowie sprzedaży. Rzeczony powód nie ma również zastosowania do argumentów wymienionych w pkt 171 zaskarżonego wyroku, dotyczących umowy dzierżawy, która, jak się wydaje, była negocjowana przed zawarciem umowy sprzedaży. Po trzecie, w każdym razie, jak wskazano w pkt 104 powyżej, nie można wykluczyć, że okoliczności faktyczne zaistniałe po dacie zakończenia postępowania przetargowego i przydzielenia aktywów będących przedmiotem tego przetargu mogą mieć znaczenie dla analizy w dziedzinie pomocy państwa. W związku z tym okoliczność, iż pewne zdarzenia miały miejsce po zakończeniu postępowania przetargowego, nie powoduje sama w sobie, że są one całkowicie nieistotne.

117. W świetle powyższych rozważań uważam, że zaskarżony wyrok jest dotknięty brakiem uzasadnienia i że w związku z tym część piąta zarzutu czwartego odwołania powinna zostać uwzględniona.

C. W przedmiocie piątego zarzutu odwołania, dotyczącego niewystarczającego uzasadnienia drugiej zaskarżonej decyzji

1. Argumenty stron

118. W zarzucie piątym odwołania wnoszący odwołanie kwestionuje okoliczność, że w pkt 182–189 zaskarżonego wyroku Sąd oddalił podniesiony przez niego zarzut dotyczący naruszenia przez Komisję obowiązku uzasadnienia.

119. Zdaniem wnoszącego odwołanie niemożliwe jest wskazanie powodów, dla których Komisja uznała w pkt 240 i 247 decyzji końcowej, że Republika Federalna Niemiec sprzedała aktywa Nürburgringu oferentowi, który przedstawił najwyższą ofertę z zabezpieczonym finansowaniem w ramach otwartego, przejrzystego, niedyskryminacyjnego i bezwarunkowego postępowania przetargowego. Nie jest również jasne, dlaczego i na jakiej podstawie prawnej Komisja doszła w pkt 285 decyzji końcowej do wniosku, że sprzedaż aktywów Nürburgringu nie stanowi pomocy państwa. Jedyną kwestią, która jest jasna, jest to, że wniosek ten nie dotyczy sprzedaży w ramach „Środka 15” zdefiniowanego w pkt 38 decyzji końcowej. Kwestia ta odnosi się jednak do innych transakcji sprzedaży na rzecz innych przedsiębiorstw, które miały miejsce na długo przed przeprowadzeniem postępowania przetargowego. Nie jest jasne, dlaczego zasadnicza decyzja Komisji, zgodnie z którą sprzedaż na rzecz spółki Capricorn nie stanowiła pomocy państwa, nie pojawia się w sposób niezależny i wyraźny w sentencji decyzji końcowej.

120. Komisja uważa, że zarzut piąty odwołania powinien zostać odrzucony jako niedopuszczalny, a w każdym razie powinien zostać oddalony jako bezzasadny.

2. Ocena

121. W odniesieniu do zarzutu piątego odwołania przypomnę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarzut odwołania, który polega jedynie na powtórzeniu zarzutów i argumentów przedstawionych już przed Sądem, jest niedopuszczalny ( 43 ).

122. W tym względzie należy zauważyć, że wnoszący odwołanie jedynie powtórzył w nim argumenty podniesione w pierwszej instancji, dotyczące braku uzasadnienia drugiej spornej decyzji, nie kwestionując rozumowania, na podstawie którego Sąd odrzucił te argumenty w zaskarżonym wyroku. Uważam zatem, że zarzut piąty odwołania jest niedopuszczalny.

123. Tytułem uzupełnienia pragnę również zauważyć, że podzielam analizę Sądu zawartą w pkt 182–189 zaskarżonego wyroku, do której odsyłam i w której Sąd odrzucił wspomniane wyżej argumenty podniesione przez wnoszącego odwołanie, dotyczące rzekomego niewystarczającego uzasadnienia drugiej spornej decyzji.

V. Wnioski

124. Na podstawie całości powyższych uwag proponuję, aby Trybunał: – uwzględnił część piątą zarzutu czwartego odwołania wniesionego przez Ja zum Nürburgring eV; oraz – oddalił pozostałe części zarzutu czwartego oraz zarzut piąty tego odwołania.

( 1 ) Język oryginału: włoski.

( 2 ) Dz.U. 2016, L 34, s. 1.

( 3 ) Rozporządzenie Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. [108 TFUE] (Dz.U. 1999, L 83, s. 1). Rozporządzenie to zostało obecnie uchylone i zastąpione rozporządzeniem Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania art. 108 TFUE (Dz.U. 2015, L 248, s. 9).

( 4 ) Zobacz odpowiednio art. 2 i art. 3 ust. 2 decyzji końcowej.

( 5 ) Zobacz art. 1 tiret ostatnie decyzji końcowej.

( 6 ) Zobacz pkt 70 i 71 zaskarżonego wyroku.

( 7 ) Zobacz pkt 83 zaskarżonego wyroku.

( 8 ) Zobacz pkt 93 zaskarżonego wyroku.

( 9 ) Zobacz pkt 196 i 198 zaskarżonego wyroku.

( 10 ) Zobacz wyroki: z dnia 29 listopada 2007 r., Stadtwerke Schwäbisch Hall i in./Komisja (C‑176/06 P, niepublikowany, EU:C:2007:730, pkt 18); z dnia 29 lipca 2019 r., Bayerische Motoren Werke i Freistaat Sachsen/Komisja (C‑654/17 P, EU:C:2019:634, pkt 44).

( 11 ) Zobacz wyrok z dnia 2 kwietnia 1998 r., Komisja/Sytraval i Brink’s France (C‑367/95 P, EU:C:1998:154, pkt 41 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 12 ) Zobacz w tym względzie moją opinię w sprawach połączonych Scandlines Danmark i in./Komisja (C‑174/19 P i C‑175/19 P, EU:C:2021:199, pkt 64–67).

( 13 ) Zobacz wyrok z dnia 27 października 2011 r., Austria/Scheucher-Fleisch i in. (C‑47/10 P, EU:C:2011:698, pkt 132 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 14 ) Wyrok z dnia 3 września 2020 r., Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland i in./Komisja (C‑817/18 P, EU:C:2020:637, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 15 ) Zobacz w szczególności wyroki: z dnia 24 maja 2011 r., Komisja/Kronoply i Kronotex (C‑83/09 P, EU:C:2011:341, pkt 65); z dnia 27 października 2011 r., Austria/Scheucher-Fleisch i in. (C‑47/10 P, EU:C:2011:698, pkt 132). Zobacz także opinię rzecznika generalnego M. Szpunara w sprawie Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland i in./Komisja (C‑817/18 P, EU:C:2020:255, pkt 36 i nast. i przytoczone tam orzecznictwo).

( 16 ) Wbrew temu, co twierdzi Komisja, analiza Sądu w tym względzie nie jest sprzeczna ani z wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r., Komisja/Kronoply i Kronotex (C‑83/09 P, EU:C:2011:341), ani z wyrokiem z dnia 6 listopada 2018 r., Scuola Elementare Maria Montessori/Komisja i Komisja/Scuola Elementare Maria Montessori i Ferracci, (od C‑622/16 P do C‑624/16 P, EU:C:2018:873). W pierwszym wyroku Trybunał uznał, że status zainteresowanej strony posiada przedsiębiorstwo, które nie było bezpośrednim konkurentem beneficjenta pomocy, lecz które wykorzystuje w swoim procesie produkcyjnym ten sam surowiec, w przypadku gdy przedsiębiorstwo to stwierdziło, iż jego interesy mogą zostać naruszone przez przyznanie pomocy, i gdy wykazało w wystarczający sposób, że pomoc mogła mieć konkretny wpływ na jego sytuację (zob. pkt 64 i 65). Wbrew temu, co twierdzi Komisja, Trybunał nie oparł jednak swojej analizy na okoliczności, że dwa zainteresowane przedsiębiorstwa pozostawały w stosunku konkurencji na rynku wyższego szczebla, to znaczy na rynku rozpatrywanego surowca. Natomiast jeśli chodzi o pkt 43 drugiego wyroku, na który powołuje się Komisja, nie jest on istotny w niniejszym kontekście, ponieważ w owym punkcie wspomnianego wyżej wyroku Trybunał w żaden sposób nie analizował kwestii uznania statusu „zainteresowanej strony”. Punkt ten dotyczy natomiast kwestii ewentualnego bezpośredniego oddziaływania decyzji Komisji na sytuację prawną składającego skargę, która to decyzja nie miała wpływu na skutki środków krajowych ustanawiających program pomocy, stawiających tego składającego skargę w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej.

( 17 ) W tym względzie uważam, że pkt 12 postanowienia wiceprezesa Trybunału z dnia 6 października 2015 r., Comité d’entreprise de la SNCM/SNCM i Komisja [C 410/15 P (I), EU:C:2015:669], na który Sąd powołuje się w pkt 87 zaskarżonego wyroku, nie może być rozumiany w ten sposób, że samo posiadanie istotnych informacji jest wystarczające do uznania, iż osoba posiadająca takie informacje ma status „zainteresowanej strony”. W punkcie tym wiceprezes Trybunału odnosił się moim zdaniem raczej do celu, jakiemu ma służyć uznanie statusu „zainteresowanej strony” w odniesieniu do strony, której dotyczyła tamta sprawa.

( 18 ) Zobacz między innymi wyroki: z dnia 11 czerwca 2015 r., EMA/Komisja (C‑100/14 P, EU:C:2015:382, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 26 maja 2016 r., Rose Vision/Komisja (C‑224/15 P, EU:C:2016:358, pkt 24).

( 19 ) Zobacz wyroki: z dnia 11 maja 2017 r., Dyson/Komisja (C‑44/16 P, EU:C:2017:357, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 16 listopada 2017 r., Ludwig-Bölkow-Systemtechnik/Komisja (C‑250/16 P, EU:C:2017:871, pkt 55).

( 20 ) Zobacz między innymi wyroki: z dnia 26 maja 2016 r., Rose Vision/Komisja (C‑224/15 P, EU:C:2016:358, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo); oraz ostatnio z dnia 11 czerwca 2020 r., China Construction Bank/EUIPO (C‑115/19 P, EU:C:2020:469, pkt 67 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 21 ) Zobacz wyrok z dnia 11 maja 2017 r., Dyson/Komisja (C‑44/16 P, EU:C:2017:357, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo) oraz postanowienie z dnia 13 grudnia 2012 r., Alliance One International/Komisja (C‑593/11 P, niepublikowane, EU:C:2012:804, pkt 27).

( 22 ) Zobacz między innymi wyroki: z dnia 26 maja 2016 r., Rose Vision/Komisja (C‑224/15 P, EU:C:2016:358, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 11 maja 2017 r., Dyson/Komisja (C‑44/16 P, EU:C:2017:357, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 23 ) Zobacz podobnie wyrok z dnia 6 listopada 2012 r., Éditions Odile Jacob/Komisja (C‑551/10 P, EU:C:2012:681, pkt 48 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 24 ) Zobacz podobnie także opinię rzecznik generalnej J. Kokott w sprawie Bayer CropScience i Bayer/Komisja (C‑499/18 P, EU:C:2020:735, pkt 89).

( 25 ) Zobacz bardziej szczegółowo pkt 53 poniżej.

( 26 ) Zobacz wyrok z dnia 1 października 2015 r., Electrabel i Dunamenti Erőmű/Komisja (C‑357/14 P, EU:C:2015:642, pkt 110).

( 27 ) Wyrok z dnia 30 kwietnia 2020 r., Nelson Antunes da Cunha (C‑627/18, EU:C:2020:321, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 28 ) Zobacz wyroki: z dnia 29 kwietnia 2004 r., Niemcy/Komisja (C‑277/00, EU:C:2004:238, pkt 80); z dnia 1 października 2015 r., Electrabel i Dunamenti Erőmű/Komisja (C‑357/14 P, EU:C:2015:642, pkt 112).

( 29 ) Zobacz w tym względzie między innymi ostatnio wyrok z dnia 4 marca 2021 r., Komisja/Fútbol Club Barcelona (C‑362/19 P, EU:C:2021:169, pkt 47 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 30 ) Zobacz między innymi wyrok z dnia 28 listopada 2019 r., Brugg Kabel i Kabelwerke Brugg/Komisja (C‑591/18 P, niepublikowany, EU:C:2019:1026, pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 31 ) Oryginalna wersja w języku angielskim brzmi następująco: „IMPORTANT NOTICE: […] This term sheet is for discussion purposes only and is not intended to create any legally binding obligation between us”.

( 32 ) Chodzi o następujące zdania: „This document does not constitute advice, or an offer (of any type), invitation to offer or recommendation, to you. If after making your own assessment you independently decide you would like to pursue a specific transaction with us there will be separate offering or other legal documentation, the terms of which will (if agreed) supersede any indicative and summary terms contained in this document. We therefore do not accept any liability for any direct, consequential or other loss arising from reliance on this document”.

( 33 ) Zobacz między innymi wyrok z dnia 28 stycznia 2021 r., Qualcomm i Qualcomm Europe/Komisja (C‑466/19 P, EU:C:2021:76, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 34 ) Zobacz między innymi wyrok z dnia 10 marca 2021 r., Ertico – ITS Europe/Komisja (C‑572/19 P, EU:C:2021:188, pkt 69 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 35 ) Zobacz wyrok z dnia 28 stycznia 2021 r., Qualcomm i Qualcomm Europe/Komisja (C‑466/19 P, EU:C:2021:76, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 36 ) Na przykład pismo zaczyna się od następującego zdania: „We are pleased to confirm the terms and conditions on which Deutsche Bank […] is willing to arrange and underwrite the financing […]”. Sekcja 1 pisma, zatytułowana „Financing”, zawiera następujące zdanie: „We are pleased to confirm the terms on which […, Deutsche Bank…] is willing to underwrite [,,,] 100% of a loan facility”. Sekcja 10 pisma, zatytułowana „Commitment expiry”, reguluje początek i koniec wiążącego charakteru pisma.

( 37 ) W piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. wyraźnie zaznaczono jego niewiążący charakter (jak wynika z wyraźnego zdania, zgodnie z którym „this letter does not constitute a commitment on the part of, or engagement of, DB or any of its affiliates”). Wydaje się, że pismo to stanowi pierwszy etap procesu negocjacji, o czym świadczy następujące zdanie w nim zawarte: „DB is pleased to inform you that […] we […] are confident in our ability to underwrite the Financing Transaction to finance, in part, the Transaction”. Natomiast pismo z dnia 25 lutego 2014 r. wydaje się stanowić bardziej zaawansowany etap negocjacji, na którym nabywca jest informowany, po pierwsze, o zatwierdzeniu co do zasady gwarantowania finansowania przez komitet kredytowy, ale o konieczności uzyskania innych zatwierdzeń wewnętrznych, a po drugie, o tym, że proces „due diligence” nie został jeszcze całkowicie zakończony.

( 38 ) Jak wynika z pkt 2 tego pisma, wspomniane warunki są następujące: (i) przeprowadzenie transakcji; (ii) brak istotnych zmian w odniesieniu do nabytych aktywów; oraz (iii) brak niezgodności z prawem finansowania.

( 39 ) Zobacz w szczególności motyw 48 decyzji końcowej.

( 40 ) Zobacz podobnie ostatnio wyrok z dnia 25 lutego 2021 r., Dalli/Komisja (C‑615/19 P, EU:C:2021:133, pkt 165 i przytoczone tam orzecznictwo). Orzecznictwo to ma również zastosowanie do braków w uzasadnieniu. Zobacz w tym względzie wyrok z dnia 19 marca 2020 r., ClientEarth/Komisja (C‑612/18 P, niepublikowany, EU:C:2020:223, pkt 39, 40).

( 41 ) Zobacz wyrok z dnia 20 września 2017 r., Komisja/Frucona Košice (C‑300/16 P, EU:C:2017:706., pkt 70 i przytoczone tam orzecznictwo).

( 42 ) Mianowicie odroczenie płatności drugiej raty ceny sprzedaży, brak pobrania kary i zbycie aktywów na rzecz dalszego nabywcy.

( 43 ) Zobacz w tym względzie między innymi postanowienie z dnia 3 września 2019 r., ND i OE/Komisja (C‑317/19 P, niepublikowane, EU:C:2019:688, pkt 27, 28 i przytoczone tam orzecznictwo).