Keywords

Summary



Keywords

1. Prawa podstawowe – Prawo do rokowań zbiorowych – Zgodność z wymogami odnoszącymi się do podstawowych swobód gwarantowanych przez traktat – Swoboda przedsiębiorczości – Swoboda świadczenia usług – Dyrektywy w dziedzinie zamówień publicznych

(Karta praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 28; dyrektywy: 2004/18 Parlamentu Europejskiego i Rady; Rady 92/50)

2. Zbliżanie ustawodawstw – Procedury udzielania zamówień publicznych na usługi – Dyrektywy 92/50, 2004/18 – Zakres stosowania

(dyrektywy: 2004/18 Parlamentu Europejskiego i Rady; Rady 92/50)

3. Zbliżanie ustawodawstw – Procedury udzielania zamówień publicznych na usługi – Dyrektywy 92/50, 2004/18 – Zakres stosowania – Wartość zamówienia

(dyrektywy: 2004/18 Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 9 ust. 8; Rady 92/50, art. 7 ust. 4, 5)

Summary

1. Podstawowy charakter prawa do rokowań zbiorowych i pojmowany w całości cel społeczny układu zbiorowego dotyczącego przekształcania części wynagrodzenia pracowników komunalnej służby publicznej w oszczędności emerytalne, nie mogą jako takie automatycznie powodować wyłączenia pracodawców komunalnych spod obowiązku poszanowania wymogów wynikających z dyrektyw 92/50 odnoszącej się do koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi i 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, które wdrażają swobodę przedsiębiorczości i swobodę świadczenia usług w dziedzinie zamówień publicznych.

Klauzule zawarte w układach zbiorowych nie są bowiem wyłączone z zakresu stosowania przepisów dotyczących swobodnego przepływu osób.

Ponadto korzystanie z prawa podstawowego, takiego jak prawo do rokowań zbiorowych, może zostać poddane pewnym ograniczeniom. W szczególności, o ile wprawdzie prawo do rokowań zbiorowych cieszy się w państwie członkowskim ochroną konstytucyjną, niemniej jednak na mocy art. 28 karty praw podstawowych Unii Europejskiej prawo to musi być wykonywane zgodnie z prawem Unii.

Ponadto nie można uznać, by z samym korzystaniem ze swobody partnerów społecznych i z prawa do rokowań zbiorowych nierozerwalnie związane było naruszanie dyrektyw, które wdrażają swobodę przedsiębiorczości i swobodę świadczenia usług w dziedzinie zamówień publicznych.

Wreszcie w odróżnieniu od celu, uzgodnionego pomiędzy partnerami społecznymi, podwyższania poziomu emerytur pracowników komunalnej służby publicznej, wyznaczanie, w układzie zbiorowym, instytucji i przedsiębiorstw, którym planuje się udzielenie zamówień na dostawę usług dotyczących pracowniczych programów emerytalnych nie dotyczy w istocie prawa do rokowań zbiorowych.

(por. pkt 41-43, 47, 49)

2. Państwo członkowskie dopuściło się uchybienia zobowiązaniom ciążącym na nim do dnia 31 stycznia 2006 r. na mocy przepisów art. 8 w związku z tytułami III‑VI dyrektywy 92/50 odnoszącej się do koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi, a od dnia 1 lutego 2006 r. na mocy przepisów art. 20 w związku z art. 23–55 dyrektywy 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, ze względu na bezpośrednie udzielenie, bez przeprowadzenia przetargu na poziomie Unii Europejskiej, zamówień na obsługę pracowniczych programów emerytalnych instytucjom lub przedsiębiorstwom przewidzianych w postanowieniach układu zbiorowego, przeprowadzone przez organy lub przedsiębiorstwa komunalne, które osiągnęły krytyczną wielkość pod względem liczby pracowników, począwszy od której wartości owych zamówień jest równa lub przekracza próg właściwy dla celów stosowania owych dyrektyw.

W istocie korzystanie z prawa podstawowego do rokowań zbiorowych należy pogodzić z wymogami wynikającymi ze swobód chronionych traktatem FUE i musi ono być zgodne z zasadą proporcjonalności. W tym względzie właściwa równowaga przy uwzględnianiu istniejących, odpowiednich interesów, mianowicie podwyższania poziomu emerytur danych pracowników z jednej strony, i realizacji swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług oraz otwarcia na konkurencję na poziomie Unii z drugiej strony, nie jest zachowana przez postanowienie układu zbiorowego, które sprowadza się do całkowitego wyłączenia przez czas nieokreślony stosowania zasad wynikających z dyrektyw 92/50 i 2004/18 w dziedzinie oszczędności emerytalnych pracowników komunalnych, podczas gdy przestrzeganie dyrektyw w dziedzinie zamówień publicznych na usługi nie okazuje się nie do pogodzenia z realizacją celu społecznego, który starają się osiągnąć strony sygnatariusze układu zbiorowego.

Ponadto przesłanki, od których wspomniane dyrektywy uzależniają zakwalifikowanie jako „zamówień publicznych” są spełnione gdy z jednej strony, pracodawcy komunalni, nawet jeżeli urzeczywistniają w dziedzinie pracowniczych programów emerytalnych wybór wcześniej dokonany w układzie zbiorowym, są jednak instytucją zamawiającą a z drugiej strony, umowy ubezpieczenia obejmują bezpośrednie przysporzenie o charakterze gospodarczym dla pracodawców je zawierających, w taki sposób że ma się do czynienia z umowami o charakterze odpłatnym. W tym względzie, okoliczność, że ostateczni beneficjenci świadczeń emerytalnych są pracownikami, którzy uczestniczą we wspomnianym środku, nie jest w stanie podważyć odpłatnego charakteru owych umów.

(por. pkt 44, 52, 53, 66, 75, 80, 89, 105; sentencja)

3. W odniesieniu do zamówień dotyczących usług dotyczących pracowniczych programów emerytalnych pracowników komunalnej służby publicznej polegających na przekształceniu części wynagrodzenia na oszczędności emerytalne, „szacunkowa wartość zamówienia” w rozumieniu art. 7 ust. 4 tiret pierwsze dyrektywy 92/50 odnoszącej się do koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi i art. 9 ust. 8 lit. a) ppkt i) dyrektywy 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, odpowiada szacunkowej wartości składek, to znaczy składek potrącanych z wynagrodzenia zainteresowanych pracowników z tytułu przekształcania wynagrodzenia w ramach danego organu lub przedsiębiorstwa komunalnego, i przeznaczonych na finansowanie ostatecznych świadczeń z pracowniczych programów emerytalnych. Wspomniane składki stanowią bowiem zasadnicze świadczenie wzajemne za usługi świadczone przez instytucję lub przedsiębiorstwo, będące usługodawcami, na rzecz pracodawcy komunalnego w ramach realizacji tych świadczeń ostatecznych. W kontekście takim, w którym ścisłe wskazanie w chwili udzielenia rozpatrywanego zamówienia całkowitej wartości tych składek staje się niemożliwe ze względu na wybór pozostawiony każdemu pracownikowi co do uczestniczenia w przekształcaniu wynagrodzenia, i przy uwzględnieniu czasu trwania takiego zamówienia, który jest długi, a wręcz nieokreślony, zarówno art. 7 ust. 5 tiret drugie dyrektywy 92/50, jak i art. 9 ust. 8 lit. b) ppkt ii) dyrektywy 2004/18 wymagają, by podstawą obliczania szacunkowej wartości tego zamówienia była „miesięczna rata pomnożona przez 48”. Należy zatem w pierwszej kolejności oprzeć obliczenie na oszacowaniu średniej miesięcznej kwoty przekształcenia wynagrodzenia na jednego pracownika, pomnożonej przez 48, następnie, ustalić, uwzględniając wynik tego mnożenia, liczbę pracowników indywidualnie uczestniczących w przekształcaniu wynagrodzenia konieczną do tego by osiągnąć odpowiedni próg stosowania przepisów Unii dotyczących zamówień publicznych, oraz wreszcie, na podstawie szacunku odsetka pracowników komunalnej służby publicznej uczestniczących w przekształcaniu wynagrodzenia, ustalić krytyczną wielkość pod względem liczby pracowników, począwszy od której pracodawcy komunalni udzielali zamówień, osiągając lub przekraczając wspomniany próg.

(por. pkt 86-89)