Sprawa C‑609/13 P

Duravit AG i in.

przeciwko

Komisji Europejskiej

Odwołanie – Konkurencja – Porozumienia, decyzje i uzgodnione praktyki – Belgijski, niemiecki, francuski, włoski, niderlandzki i austriacki rynek instalacji sanitarnych do łazienek – Koordynacja cen i wymiana szczególnie chronionych informacji handlowych – Rozporządzenie (WE) nr 1/2003 – Artykuł 31 – Obowiązek uzasadnienia

Streszczenie – wyrok Trybunału (pierwsza izba) z dnia 26 stycznia 2017 r.

Konkurencja–Postępowanie administracyjne–Poszanowanie prawa do obrony–Dostęp do akt–Zakres

Nieograniczone prawo orzekania, które zostało przyznane sądom Unii w art. 31 rozporządzenia nr 1/2003 dotyczy jedynie nałożonej kary, nie zaś całokształtu spornej decyzji. Ponadto ani nieograniczone prawo orzekania ani kontrola zgodności z prawem nie stanowią kontroli sprawowanej z urzędu i w związku z tym Sąd nie ma obowiązku przeprowadzenia z urzędu ponownego kompletnego badania akt sprawy, niezależnie od podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów. Co więcej nieograniczone prawo orzekania jest postępowaniem kontradyktoryjnym. Tak więc, za wyjątkiem występowania bezwzględnych przeszkód procesowych, Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania badania ex officio, niezależnie od podnoszonych w pierwszej instancji konkretnych zarzutów, i samodzielnego podejmowania dyskrecjonalnej decyzji w przedmiocie grzywny ustalonej przez Komisję, lecz musi on wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie przedstawionych zarzutów. (por. pkt 31, 36, 42, 43)

Zobacz tekst orzeczenia. (zob. pkt 47)

Zobacz tekst orzeczenia. (zob. pkt 49)

Zobacz tekst orzeczenia. (zob. pkt 56–62)

Pojęcie uzgodnionej praktyki w rozumieniu art. 101 ust. 1 TFUE oznacza pewien rodzaj koordynacji pomiędzy przedsiębiorstwami, która wprawdzie nie prowadzi jeszcze do zawarcia umowy we właściwym tego słowa znaczeniu, lecz pozwala świadomie na zastąpienie konkurencji wraz z jej zagrożeniami praktyczną współpracą przedsiębiorstw. Tak więc kryteria koordynacji i współpracy stanowiące przesłanki uzgodnionej praktyki w rozumieniu tego postanowienia winny być postrzegane w świetle koncepcji właściwej postanowieniom traktatu FUE dotyczącym konkurencji, zgodnie z którą każdy podmiot gospodarczy winien określać w sposób autonomiczny politykę, jaką zamierza realizować na rynku wewnętrznym. Taki wymóg autonomii stoi na przeszkodzie wszelkim kontaktom między tymi podmiotami gospodarczymi, tak bezpośrednim jak i pośrednim, które mogłyby wywrzeć wpływ na zachowanie aktualnego lub potencjalnego konkurenta na rynku bądź ujawnić temu konkurentowi postępowanie, które ten podmiot sam zdecydował lub planuje realizować na rynku, jeżeli celem lub skutkiem tych kontaktów jest doprowadzenie do warunków konkurencji, które nie odpowiadają normalnym warunkom konkurencji na rynku właściwym, przy uwzględnieniu charakteru produktów lub świadczonych usług, znaczenia i liczby przedsiębiorstw, jak również rozmiaru wspomnianego rynku. Wynika z tego, że skontaktowanie się polegające na próbie osiągnięcia porozumienia w przedmiocie cen stanowi zakazaną przez art. 101 ust. 1 TFUE uzgodnioną praktykę (zob. pkt 70–73)

Spoczywający na Sądzie obowiązek uzasadniania swych wyroków nie może, co do zasady, obejmować obowiązku uzasadnienia rozstrzygnięcia przyjętego w sprawie w odniesieniu do rozstrzygnięcia przyjętego w innej sprawie, nawet jeśli dotyczy ona tej samej decyzji Komisji dotyczącej postępowania przewidzianego w art. 101 TFUE. (zob. pkt 90)

Zatem naruszenie prawa dostępu do akt nie ma miejsca gdy Komisja odwołuje się w swojej decyzji stwierdzającej naruszenie art. 101 ust. 1 TFUE, notatek dotyczących spotkania, do których po pierwsze dane strony postępowania sądowego miały dostęp jeszcze przed wszczęciem postępowania, i o których, po drugie, była mowa w piśmie w sprawie przedstawienia zarzutów poprzedzającego decyzję Komisji, oraz które po trzecie, były przedmiotem prowadzonej przed Sądem dyskusji. Wreszcie, okoliczność polegająca na tym, iż owa decyzja nie zawiera odwołania do tych notatek w ich całokształcie, a jedynie – do jednej ich strony i załącznika do nich, nie może pociągać za sobą naruszenia prawa do obrony. Takie odesłania wystarczają bowiem do zidentyfikowania danego dokumentu. (zob. pkt 101, 103)

Przedstawionej na piśmie na wniosek Sądu argumentacji służącej wyjaśnieniu pewnych kwestii, zanim staną się one przedmiotem prowadzonej na rozprawie dyskusji, nie można uznać za przedstawioną zbyt późno. (zob. pkt 104)

Wyłącznie do Sądu należy ocena ewentualnej konieczności uzupełnienia materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanych przez niego sprawach. Nawet jeśli wniosek o przesłuchanie świadków przedstawiony przez stronę określa dokładnie fakty, na których okoliczność należy przesłuchać świadka lub świadków, oraz powody uzasadniające to przesłuchanie, to do Sądu należy ocena znaczenia wniosku dla sprawy, biorąc pod uwagę przedmiot sporu i konieczność przesłuchania powołanych świadków. Ten przysługujący Sądowi zakres swobodnej oceny jest zgodny z prawem podstawowym do rzetelnego procesu sądowego, a w szczególności z art. 6 ust. 3 lit. d) Europejskiej konwencji praw człowieka. Ten ostatni przepis nie nakazuje bowiem wezwania świadka, ale zmierza do zapewnienia równości broni, aby sporne postępowanie w całości dawało oskarżonemu wystarczającą i odpowiednią możliwość do zakwestionowania ciążących na nim podejrzeń. (zob. pkt 108–110)