NL Publicatieblad van de Europese Unie L 301/10

BESLUIT VAN DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA

Nr. 303/09/COL

van 8 juli 2009

betreffende de regeling ten behoeve van het zeevervoer in de vorm van een tonnagebelasting en een terugbetalingsregeling voor het in dienst hebben van zeelieden

(IJsland)

DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA (1),

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (2), en met name op de artikelen 61 tot en met 63 en Protocol 26,

Gelet op de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie (3), en met name op artikel 24,

Gelet op artikel 1, lid 2, van deel I en artikel 4, lid 4, artikel 6 en artikel 7, lid 5 van deel II van Protocol 3 bij de Toezichtovereenkomst (4),

Gelet op de richtsnoeren van de Autoriteit voor de toepassing en uitlegging van de artikelen 61 en 62 van de EER-Overeenkomst (5), en met name het hoofdstuk betreffende steun voor het zeevervoer (6),

Gelet op het Besluit van de Autoriteit van 14 juli 2004 betreffende de uitvoeringsbepalingen als bedoeld in artikel 27 van deel II van Protocol 3 (7),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (8),

Overwegende hetgeen volgt:

I. DE FEITEN

1. PROCEDURE

Bij brief van 23 maart 2007 (feit nr. 415003) brachten de IJslandse autoriteiten de Autoriteit op de hoogte van voorgenomen steun aan de zeevervoersector, overeenkomstig artikel 1, lid 3, van deel I van Protocol 3.

Na een briefwisseling (9) deelde de Autoriteit de IJslandse autoriteiten bij brief van 19 december 2007 mee dat zij had besloten de procedure van artikel 1, lid 2, van deel I van Protocol 3 in te leiden met betrekking tot de staatssteun aan het zeevervoer in IJsland in de vorm van een tonnagebelastingregeling en een terugbetalingsregeling voor het in dienst hebben van zeelieden.

Besluit nr. 721/07/COL van de Autoriteit om de procedure in te leiden werd bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en in het EER-supplement daarbij (10). De Autoriteit verzocht de belanghebbenden hun opmerkingen te maken.

De Autoriteit heeft geen opmerkingen van belanghebbenden ontvangen.

2. BESCHRIJVING VAN DE VOORGENOMEN MAATREGELEN

De aanmelding betrof twee afzonderlijke maatregelen: een tonnagebelastingregeling en een bijzondere terugbetalingsregeling voor reders. De beide maatregelen worden hieronder beschreven.

2.1. BENAMING EN DOEL VAN DE AANGEMELDE REGELINGEN

De regeling „Ríkisstyrkur vegan kaupskipaútgerðar á Íslandi”, d.w.z. staatssteun aan het zeevervoer in IJsland, omvat beide aangemelde maatregelen. Het doel van de regeling is het zeevervoer in IJsland te steunen door voordelen toe te kennen aan reders om ze aan te moedigen hun schepen in IJsland te registreren in plaats van onder een goedkope vlag te varen.

2.2. NATIONALE RECHTSGROND VOOR DE AANGEMELDE MAATREGELEN

De rechtsgrond van de bedoelde maatregelen is Wet nr. 86/2007 betreffende de belasting op koopvaardij-activiteiten, „Lög um skattlagningu kaupskipaútgerðar” (hierna de „wet tonnagebelasting” genoemd). Deze wet werd door het Parlement aangenomen op 17 maart 2007 en op 30 maart 2007 bekendgemaakt in het IJslandse staatsblad. Krachtens artikel 17 van de wet trad zij op 1 januari 2008 in werking.

De wet tonnagebelasting moet in verband worden gebracht met Wet nr. 38/2007 um íslenska alþjóðlega skipaskrá betreffende het IJslandse internationale scheepsregister (11) (hierna het IIS) die op 1 januari 2008 in werking trad (12).

2.3. DE TONNAGEBELASTING

In IJsland bedraagt het normale tarief van de vennootschapsbelasting 15 % (13). De wet tonnagebelasting bepaalt dat scheepvaartmaatschappijen, in plaats van de normale vennootschapsbelasting van 15 % rechtstreeks toe te passen op de winst die hun scheepvaartactiviteiten opleveren, gebruik kunnen maken van een voordeliger tonnagebelasting die wordt berekend op basis van een fictieve winst per dag afhankelijk van de daadwerkelijke tonnage van het betrokken schip. Desgewenst kan een scheepvaartmaatschappij de normale regels van de vennootschapsbelasting blijven toepassen om haar winst te berekenen.

Het normale belastingtarief wordt vervolgens toegepast op het bedrag van de aldus bepaalde winst.

De tonnagebelastingregeling verleent derhalve daarvoor in aanmerking komende scheepvaartmaatschappijen vrijstelling van de gewone vennootschapsbelasting op de met scheepvaartactiviteiten behaalde winst zolang de winst wordt ingehouden in aan de regeling deelnemende vennootschappen. De vrijstelling geldt niet voor rente, winst uit aandelenhandel of inkomsten uit andere bronnen.

2.3.1. In aanmerking komende activiteiten

De regeling betreft schepen van ten minste 100 BT die zijn ingeschreven in het IIS en die worden gebruikt voor personen- of goederenvervoer in het buitenland of voor goederenvervoer in eigen land. Artikel 3 van de wet tonnagebelasting specificeert dat het goederen- of passagiersvervoer moet gebeuren door middel van:

1. koopvaardijschepen die eigendom zijn van een scheepsoperator;

2. koopvaardijschepen die worden gehuurd zonder bemanning (rompbevrachting);

3. koopvaardijschepen die worden gehuurd met bemanning (tijdcharter).

Koopvaardij-activiteiten hebben geen betrekking op rompbevrachting waarbij een schip langer dan drie jaar wordt gehuurd. De IJslandse autoriteiten gaven aan dat er geen bijzondere bepaling bestaat betreffende het aandeel van koopvaardijschepen die met of zonder bemanning mogen worden geleasd ten opzichte van de schepen die eigendom zijn van de scheepsoperator.

Artikel 4 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat de volgende activiteiten niet onder de wet vallen: visvangst, havenconstructies, duik-, loods- en bergingsactiviteiten, educatieve en opleidingsactiviteiten of andere sociale activiteiten, sport, entertainment- en vrijetijdsactiviteiten, inclusief walviswaarneming en passagiersvervoer tussen havens in IJsland die geen aanloophavens zijn tussen landen.

De IJslandse autoriteiten bevestigden dat sleep- en baggeractiviteiten niet onder de wet vallen.

Artikel 3 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat de volgende bijkomende activiteiten onder de wet vallen:

1. het gebruik van containers bij het goederenvervoer;

2. de exploitatie van laad-, los- en onderhoudsvoorzieningen;

3. de exploitatie van ticketverkoop en passagiersterminals;

4. de exploitatie van kantoren en beheersvoorzieningen;

5. de verkoop van consumptieproducten aan boord van koopvaardijschepen.

2.3.2. Inschrijving in het IIS en volledige belastingplichtigheid

Overeenkomstig artikel 1 van de wet tonnagebelasting,

„kunnen naamloze vennootschappen en besloten vennootschappen die belastingplichtig zijn overeenkomstig artikel 2, lid 1, eerste alinea, van Wet nr. 90/2003 betreffende inkomstenbelasting, en die koopvaardijschepen exploiteren welke ingeschreven zijn in het IJslandse Internationale Scheepsregister (IIS), besluiten belasting over hun koopvaardij-activiteiten te betalen op grond van de onderhavige wet in plaats van Wet nr. 90/2003.”

Naast de vereiste betreffende de in aanmerking komende activiteiten bepaalt de wet tonnagebelasting dat aan de volgende twee voorwaarden moet zijn voldaan:

— allereerst moeten de schepen ingeschreven zijn in het IIS. De IJslandse autoriteiten voeren aan dat de inschrijving in het IIS niet wordt beschouwd als een zogenaamde vlagbinding. Een expliciete vlagbinding met IJsland is strictu sensu niet vereist. Overeenkomstig artikel 6 van Wet nr. 38/2007 betreffende het IIS „wordt een koopvaardijschip dat ingeschreven is in het IJslands Internationaal Scheepsregister geacht een IJslands vaartuig te zijn en heeft dit het recht onder de nationale vlag van IJsland te varen”. De IJslandse autoriteiten beschrijven de vlagbinding derhalve als een recht en niet als een voorwaarde om in aanmerking te komen voor de regeling. Een schip dat niet de IJslandse vlag voert kan toch voor de tonnagebelasting in aanmerking komen indien het is ingeschreven in het IIS. In dat opzicht schrijft artikel 4 van dezelfde wet voor dat inschrijving mogelijk is wanneer de „eigenaar van het koopvaardijschip een IJslands staatsburger is, een staatsburger van een ander land van de Europese Economische Ruimte of van de oprichtende staten van de Europese Vrijhandelsassociatie, een staatsburger van de Faeroër, of een rechtspersoon die in IJsland is geregistreerd”.

— ten tweede moeten naamloze vennootschappen en besloten vennootschappen belastingplichtig zijn overeenkomstig artikel 2, lid 1, alinea 1 van Wet nr. 90/2003 betreffende de inkomstenbelasting (hierna de „wet inkomstenbelasting”). Volgens die bepaling zijn vennootschappen die in IJsland zijn gevestigd, in IJsland belasting verschuldigd over hun volledige inkomsten (onbeperkte belastingplichtigheid). Een rechtspersoon wordt beschouwd in IJsland te zijn gevestigd indien hij in IJsland is geregistreerd, IJsland volgens zijn statuten als zijn woonplaats beschouwt of indien zijn hoofdkantoor in IJsland is gevestigd. Artikel 3 van de wet inkomstenbelasting bepaalt dat vennootschappen die niet in IJsland gevestigd zijn belasting moeten betalen op in IJsland verkregen inkomsten (bronbelasting). De IJslandse autoriteiten hebben bevestigd dat, om voor de tonnagebelastingregeling in aanmerking te komen, vennootschappen niet krachtens de IJslandse vennootschapswet behoeven te zijn opgericht als IJslandse vennootschappen. Vennootschappen die zijn opgericht overeenkomstig de vennootschapswet van een andere EER-staat zouden derhalve aan de tonnagebelastingregeling kunnen deelnemen, mits aan de bijkomende voorwaarden wordt voldaan.

2.3.3. Vaststelling van de belastinggrondslag

Overeenkomstig artikel 6 van de wet tonnagebelasting wordt de belastinggrondslag (fictieve winst) als volgt bepaald:

— tot en met 25 000 NT – ISK 30 per 100 NT;

— vanaf 25 001 NT – ISK 10 per 100 NT.

Aftrek van de belastinggrondslag is niet toegestaan.

2.3.4. Belastingheffing krachtens de wet inkomstenbelasting en gescheiden boekhouding

Artikel 4 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat indien een scheepsoperator ook andere activiteiten verricht dan die welke voor de tonnagebelasting in aanmerking komen, hij voor die activiteiten moet worden belast overeenkomstig de wet inkomstenbelasting.

Artikel 7 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat de inkomsten en kosten van de koopvaardij-activiteiten gescheiden moeten worden gehouden van de inkomsten en kosten van andere activiteiten, naar rato van de boekwaarde van de activa die worden gebruikt voor koopvaardij-activiteiten enerzijds en voor andere doeleinden anderzijds.

Artikel 9 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat de exploitatiekosten van koopvaardijschepen niet in mindering kunnen worden gebracht op de inkomsten van scheepsoperatoren die overeenkomstig de wet inkomstenbelasting aan belasting zijn onderworpen. Andere, niet-financiële kosten die zowel verband houden met de verkrijging van inkomsten uit koopvaardij-activiteiten als met de verkrijging van inkomsten uit andere bronnen, moeten worden verdeeld in verhouding tot de inkomsten. Ingeval rente-uitgaven, waardevermindering en wisselkoersverliezen overeenkomstig artikel 49 van de wet inkomstenbelasting zowel verband houden met de verkrijging van inkomsten uit koopvaardij-activiteiten als met de verkrijging van inkomsten uit andere bronnen, dan moeten deze financiële kosten worden onderverdeeld in verhouding tot de boekwaarde van de activa die worden gebruikt voor de koopvaardijactiviteiten enerzijds en voor andere doeleinden anderzijds. De kosten die geacht worden verband te houden met het genereren van inkomsten uit andere bronnen dan uit de exploitatie van koopvaardijschepen vallen onder de wet inkomstenbelasting.

Artikel 11 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat bij de exploitatie van koopvaardijschepen geleden verliezen niet aftrekbaar zijn met betrekking tot de belasting op inkomsten uit andere activiteiten overeenkomstig de wet inkomstenbelasting.

2.3.5. Duur van de regeling en verplichte aansluitingsperiode

De IJslandse autoriteiten gaven te kennen dat de regelingen zijn aangemeld voor een onbeperkte duur, maar dat zij bereid zijn deze opnieuw aan te melden na een met de Autoriteit overeen te komen termijn.

Overeenkomstig artikel 2 van de wet tonnagebelasting bevat de tonnagebelastingregeling een verplichte aansluitingstermijn van drie jaar. Dit betekent dat een reder die voor de tonnagebelasting opteert gedurende drie jaar bij de regeling aangesloten moet blijven.

2.4. BIJZONDERE TERUGBETALING VAN INKOMSTENBELASTING VAN ZEELIEDEN

De IJslandse autoriteiten hebben tevens een regeling voor brutoloonondersteuning voor zeelieden aangemeld, waarbij reders subsidie kunnen krijgen tot maximaal 90 % van de inkomstenbelasting op het brutoloon van de zeelieden die zij in dienst hebben. Om voor de subsidie in aanmerking te komen moet de reder een naamloze vennootschap of een besloten vennootschap zijn die in IJsland volledig belastingplichtig is, moeten de schepen zijn ingeschreven in het IIS en moet de reder zeelieden in dienst hebben die in IJsland belastingplichtig zijn.

Artikel 16 van de wet tonnagebelasting luidt als volgt:

„Naamloze vennootschappen en besloten vennootschappen die belastingplichtig zijn overeenkomstig artikel 2, lid 1, eerste alinea, van Wet nr. 90/2003 betreffende de inkomstenbelasting en die koopvaardijschepen exploiteren (zie artikel 3), die ingeschreven zijn in het IJslandse Internationale Scheepsregister (IIS), ontvangen een subsidie die overeenstemt met 90 % van het correct bepaalde bedrag van de inkomstenbelasting en gemeentelijke inkomstenbelasting bij de bronbelasting op het loon van de bemanning van de desbetreffende koopvaardijschepen, rekening houdend met persoonlijke belastingaftrek en belastingaftrek voor zeelieden. De bronbelasting wordt voor het overige zodanig geregeld dat 5 % aan de Schatkist wordt betaald en 5 % aan de gemeente van het betrokken bemanningslid. Deze regeling vervangt de bronbelastings- en verdelingsregeling overeenkomstig de Wet betreffende de bronbelasting, de wet inkomstenbelastingwet en de Wet betreffende de gemeentelijke inkomstengrondslag. De minister van Financiën zal bij verordening de tenuitvoerlegging van de betalingen vaststellen overeenkomstig de eerste alinea, zoals de vorm van de subsidieaanvragen, de betalingstermijnen en de saldering met niet-betaalde openbare heffingen.”

De IJslandse autoriteiten bevestigden dat er wat de zeelieden betreft geen andere vereisten zijn om voor subsidie in aanmerking te komen dan het werkzaam zijn bij een koopvaardijmaatschappij en in IJsland belastingplichtig zijn. De terugbetaling wordt enkel verleend voor de inkomstenbelasting, die over het loon van de zeelieden wordt berekend. Zij geldt niet voor eventuele socialezekerheidsbijdragen. De IJslandse autoriteiten hebben eveneens bevestigd dat de IJslandse nationaliteit in dit verband niet relevant is. Of de zeelieden in IJsland woonachtig zijn, is geen voorwaarde om als reder voor de subsidie in aanmerking te komen.

2.5. STEUNONTVANGERS, BUDGET, DUUR EN INWERKINGTREDING VAN DE AANGEMELDE MAATREGELEN

De IJslandse autoriteiten hebben geen exacte cijfers voorgelegd betreffende de verminderde staatsinkomsten als gevolg van de toepassing van de tonnagebelastingregeling in vergelijking met de belastingopbrengsten bij toepassing van de gewone vennootschapsbelasting.

Volgens de autoriteiten zouden de kosten van de aangemelde maatregelen afhangen van het aantal schepen dat zich in het IIS zou laten registreren. Zij verwachtten dat 12 schepen, waarvan de tonnagebelasting wordt geschat op gemiddeld ISK 120 000, zich zouden inschrijven. De tonnagebelasting zou in dat geval ISK 1 440 000 bedragen. Uit deze voorlopige raming blijkt echter niet welk bedrag aan gewone vennootschapsbelasting deze 12 schepen anders zouden hebben betaald.

De IJslandse autoriteiten hebben meegedeeld dat geen aanvragen tot inschrijving in het IJslandse Scheepsregister werden ingediend.

Zij hebben de duur van de twee regelingen niet beperkt.

2.6. CUMULATIE

Overeenkomstig deel 11 van de richtsnoeren zeevervoer vormt een verlaging tot het nultarief bij belastingen en sociale lasten voor zeelieden en een verlaging van de vennootschapsbelasting op zeevaartactiviteiten overeenkomstig de regelingen die al in andere EER-staten zijn goedgekeurd, het maximaal toegelaten steunniveau. Om concurrentievervalsing te voorkomen mogen andere steunregelingen geen grotere voordelen opleveren dan dit. De steun zou in geen geval meer mogen bedragen dan het totale bedrag aan belastingen en sociale bijdragen dat afkomstig is van zeevaartactiviteiten en zeelieden.

De IJslandse autoriteiten hebben bevestigd dat een cumulatie van de twee regelingen met andere steunmaatregelen door de IJslandse belastingautoriteiten zal worden gecontroleerd en dat de maximale steunintensiteiten zullen worden nageleefd.

2.7. INFORMATIE OVER HET VERWACHTE MACRO-ECONOMISCH RENDEMENT VOOR DE MARITIEME SECTOR

Overeenkomstig deel 12, tweede alinea, van de richtsnoeren zeevervoer hebben de IJslandse autoriteiten een kosten-batenanalyse uitgevoerd om het macro-economisch rendement van de aangemelde belastingregelingen te bepalen. De analyse geeft aan dat het moeilijk is de economische gevolgen van de wet tonnagebelasting te voorspellen, aangezien dit zal afhangen van het aantal schepen dat in het IIS is ingeschreven. Wat de raming van het aantal behouden of geschapen banen betreft zijn de IJslandse autoriteiten van mening dat als gevolg van beide steunmaatregelen de komende zes jaar 200 zeelieden als nieuwe bemanning in dienst zullen worden genomen op koopvaardijschepen die voor de tonnagebelastingregeling in aanmerking komen.

3. IN HET BESLUIT TOT INLEIDING VAN DE PROCEDURE GEUITE TWIJFELS

Op 19 december 2007 besloot de Autoriteit de formele onderzoekprocedure in te leiden met betrekking tot de voorgenomen staatssteun aan het zeevervoer in IJsland in de vorm van een tonnagebelastingregeling en een terugbetalingsregeling voor het in dienst hebben van zeelieden (14).

De Autoriteit gaf in het besluit tot inleiding van de procedure uiting aan haar twijfels over de tonnagebelastingregeling, en wel met betrekking tot de vereiste van inschrijving van het schip in het IIS, waardoor de activiteiten van in andere EER-staten geregistreerde schepen van de belastingregeling werden uitgesloten, en de vereiste van volledige belastingplichtigheid, waardoor activiteiten die onderworpen zijn aan bronbelasting niet voor de tonnagebelastingregeling in aanmerking komen.

Bovendien maakte de Autoriteit zich zorgen over de voorwaarde dat enkel in IJsland geregistreerde rechtspersonen zich kunnen inschrijven in het IIS, de behandeling van scheepsmanagementbedrijven, de vaststelling van de belastinggrondslag en de duur van de periode waarin de reder aan de tonnagebelastingregeling gebonden is (de verplichte aansluitingsperiode).

Met betrekking tot de terugbetalingsregeling voor zeelieden uitte de Autoriteit twijfels over de vereiste dat het schip in het ISS moest zijn ingeschreven en volledig belastingplichtig moest zijn. Ten aanzien van de geregelde passagiersdiensten tussen havens van de EER betwijfelde de Autoriteit bovendien of de steun uitsluitend ter bevordering van de werkgelegenheid van EER-zeelieden zou worden gebruikt.

4. OPMERKINGEN VAN DE IJSLANDSE AUTORITEITEN

De IJslandse autoriteiten legden de Autoriteit bij brief van 15 februari 2008 (feit nr. 465550) enkele opmerkingen voor over de tonnagebelastingregeling en de terugbetalingsregeling voor zeelieden.

De IJslandse autoriteiten maakten de volgende opmerkingen:

— geen enkele reder had een aanvraag ingediend voor inschrijving in het IIS;

— om in aanmerking te komen moeten de vennootschappen belastingplichtig zijn in IJsland, maar behoeven zij volgens de IJslandse vennootschapswet niet te zijn opgericht als IJslandse vennootschappen;

— er gelden geen bijzondere regels betreffende de verhouding tussen de schepen die eigendom zijn van de reder en die welke worden geëxploiteerd met bemanning;

— schepen die eigendom zijn van rechtspersonen in andere EER-staten met een beperkte belastingplichtigheid in IJsland komen niet in aanmerking voor inschrijving in het IIS;

— artikel 3 van de wet tonnagebelasting bepaalt dat de belastingheffing overeenkomstig deze wet van toepassing is op de exploitatie van alle koopvaardijschepen die voldoen aan de voorwaarden om in het IIS te worden ingeschreven. Wanneer voor de tonnagebelastingregeling wordt geopteerd, stemt de vennootschap ermee in al haar in aanmerking komende schepen en verwante activiteiten onder deze regeling te laten vallen (de zogenaamde „alles-of-niets”-regel);

— belastingtarieven: de IJslandse autoriteiten hebben betoogd dat de tarieven van de tonnagebelasting overeenstemmen met die welke door de Autoriteit in het kader van de Noorse tonnagebelastingregelingen zijn goedgekeurd;

— duur van de regeling: de IJslandse autoriteiten deelden mee dat zij bereid zijn de regelingen opnieuw aan te melden zoals met de Autoriteit overeengekomen;

— cumulatie: de IJslandse autoriteiten deelden mee dat zij ervoor zullen zorgen dat de cumulatieregels worden nageleefd.

De IJslandse autoriteiten maakten geen opmerkingen over de duur van de verplichte aansluitingsperiode.

II. BEOORDELING

1. DE AANWEZIGHEID VAN STAATSSTEUN

Artikel 61, lid 1 van de EER-Overeenkomst luidt als volgt:

„Behoudens de afwijkingen waarin deze Overeenkomst voorziet, zijn steunmaatregelen van de lidstaten van de EG, de EVA-staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de werking van deze Overeenkomst, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de overeenkomstsluitende partijen ongunstig beïnvloedt.”

De afzonderlijke criteria zullen hieronder worden onderzocht.

1.1. AANWEZIGHEID VAN STAATSMIDDELEN

De steunmaatregel moet door de staat worden toegekend of met staatsmiddelen worden bekostigd.

De toepassing van de lagere tonnagebelasting in plaats van de gewone vennootschapsbelasting leidt tot een derving van staatsinkomsten. De zeeliedenregeling brengt eenzelfde verlies van staatsinkomsten met zich aangezien de staat de reders rechtstreekse subsidie zal verlenen ten belope van 90 % van de inkomstenbelasting die door de zeelieden verschuldigd en door de reder betaald zou zijn. Met deze twee regelingen ziet de staat af van belastinginkomsten die hij normaal van de betrokken ondernemingen zou ontvangen. De afwezigheid van deze inkomsten houdt in dat kosten die normaal worden gedragen door de begrotingen van de deelnemende ondernemingen, ten laste komen van de staatsbegroting (15). Een verlies aan belastingopbrengsten komt op hetzelfde neer als het verbruik van staatsmiddelen in de vorm van fiscale uitgaven (16).

1.2. DE BEGUNSTIGING VAN BEPAALDE ONDERNEMINGEN OF BEPAALDE PRODUCTIES

De twee maatregelen bieden de reders voordelen in de vorm van subsidies en belastingverlagingen. De maatregelen zijn beperkt tot de zeevervoersector en begunstigen bijgevolg enkel bepaalde ondernemingen. Daarom moeten zij als selectief worden beschouwd in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst (17).

1.3. CONCURRENTIEVERSTORING EN BEÏNVLOEDING VAN HET HANDELSVERKEER TUSSEN DE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN

De steunmaatregel moet de concurrentie verstoren en het handelsverkeer tussen de overeenkomstsluitende partijen ongunstig beïnvloeden.

De reders die door de regelingen worden begunstigd oefenen een economische activiteit uit waarbij zij met reders/maatschappijen van andere EVA-landen concurreren. De tonnagebelasting en de regeling voor zeelieden versterken de positie van de reders tegenover hun concurrenten binnen de EER en tussen IJsland en de overige EER-staten en derde landen. Derhalve wordt het handelsverkeer tussen de overeenkomstsluitende partijen ongunstig beïnvloed.

1.4. CONCLUSIE

De Autoriteit is dan ook van oordeel dat de aangemelde steunmaatregelen (tonnagebelastingregeling en regeling voor zeelieden) staatssteun vormen in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst.

De richtsnoeren zeevervoer bepalen immers uitdrukkelijk dat „deze maatregelen van belastingverlichting die in bijzondere mate voor de zeevaart gelden, als staatssteun worden beschouwd. Ook het systeem waarbij de normale vennootschapsbelasting door een tonnagebelasting wordt vervangen, geldt als staatssteun”.

2. PROCEDURELE VEREISTEN

Volgens artikel 1, lid 3, van deel I van Protocol 3 bij de Toezichtovereenkomst „wordt de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA van elk voornemen tot invoering of wijziging van steunmaatregelen tijdig op de hoogte gebracht, om haar opmerkingen te kunnen maken. De betrokken staat kan de voorgenomen maatregelen niet tot uitvoering brengen, voordat die procedure tot een eindbeslissing heeft geleid”.

Door de twee steunmaatregelen aan te melden bij brief van 23 maart 2007 van de IJslandse delegatie aan de Europese Unie (feit nr. 415003) hebben de IJslandse autoriteiten aan de aanmeldingsvereiste voldaan.

De IJslandse autoriteiten hebben de aangemelde maatregelen echter ten uitvoer gelegd voordat de Autoriteit daarover een eindbeslissing had genomen. Daarom concludeert de Autoriteit dat de IJslandse autoriteiten de verplichtingen van artikel 1, lid 3, van deel I van Protocol 3 niet zijn nagekomen.

3. VERENIGBAARHEID VAN DE STEUN

Volgens artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-Overeenkomst kan steun om de ontwikkeling van bepaalde economische activiteiten of van bepaalde regionale economieën te vergemakkelijken worden beschouwd als verenigbaar met de werking van de EER-Overeenkomst, mits voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. De Autoriteit is van oordeel dat artikel 61, lid 3, onder c), van de EER-Overeenkomst, samen met de richtsnoeren zeevervoer, de rechtsgrondslag vormt voor het beoordelen van de verenigbaarheid van de aangemelde maatregelen.

Krachtens deel 1.2, onder c), 4e alinea, van de richtsnoeren zeevervoer mogen de EVA-staten steun verlenen aan de sector van het zeevervoer: „De zeevaartindustrie is onlosmakelijk verbonden met het zeevervoer. Deze verbondenheid vormt een sterk argument voor positieve maatregelen met als doel de instandhouding van een vloot die afhankelijk is van de EER-zeevaart. Aangezien het zeevervoer een van de schakels in de transportketen in het algemeen is en in de keten van de zeevaartindustrie in het bijzonder, hebben maatregelen die gericht zijn op de handhaving van het concurrentievermogen van de Europese vloot ook effecten op de investeringen in de maritieme sector aan wal en op de bijdrage van het zeevervoer aan de economie van de EER in haar totaliteit en de werkgelegenheid in het algemeen”.

De twee aangemelde maatregelen betreffen exploitatiesteun, d.w.z. steun ter verlichting van de financiële lasten die een onderneming normaalgesproken zelf had moeten dragen bij het dagelijks beheer van haar gebruikelijke activiteiten. Exploitatiesteun mag gewoonlijk niet worden verleend, tenzij deze door de richtsnoeren staatssteun van de Autoriteit expliciet is toegestaan. De richtsnoeren zeevervoer van de Autoriteit voorzien in de mogelijkheid exploitatiesteun te verlenen in de vorm van tonnagebelasting (deel 3.1) en in de vorm van een vermindering van de arbeidskosten (deel 3.2).

In haar analyse heeft de Autoriteit de voorwaarden onderzocht die zowel voor de tonnagebelastingregeling als de regeling voor zeelieden gelden (3.1) alsook de specifieke voorwaarden van de tonnagebelastingregeling (3.2) en van de terugbetalingsregeling voor zeelieden (3.3).

3.1. VOORWAARDEN DIE ZOWEL VOOR DE TONNAGEBELASTINGREGELING ALS VOOR DE TERUGBETALINGSREGELING VOOR ZEELIEDEN GELDEN: VERPLICHTE INSCHRIJVING VAN HET SCHIP IN HET IIS, WAARDOOR IN ANDERE EER-STATEN GEREGISTREERDE SCHEPEN ZIJN UITGESLOTEN

De voorwaarde van artikel 1 van de wet tonnagebelasting dat de schepen in het IIS moeten zijn ingeschreven om in aanmerking te komen voor de tonnagebelastingregeling leidt tot de uitsluiting van schepen die niet in IJsland zijn geregistreerd. Deze beperking geldt zelfs indien de exploitatie van deze schepen onderworpen is aan IJslandse belasting. Een reder met twee schepen, het ene schip ingeschreven in het IIS en het andere ingeschreven in een andere EER-staat, kan dus in IJsland worden belast op winst uit de exploitatie van beide schepen (18). Enkel het schip dat in het IIS is ingeschreven komt in aanmerking voor de tonnagebelasting.

In principe vallen directe belastingen onder de bevoegdheid van de EER-staten. Zij moeten die bevoegdheid echter in overeenstemming met de EER-wetgeving uitoefenen (19). Het vestigingsrecht omvat het recht voor de onderdanen (natuurlijke personen en rechtspersonen) van een EER-staat om in een andere EER-staat ondernemingen op te richten en te beheren overeenkomstig de voorwaarden die door de wet van het land van vestiging voor de eigen onderdanen zijn vastgesteld. De afschaffing van beperkingen van het vestigingsrecht heeft betrekking op beperkingen betreffende de oprichting van agentschappen, filialen of dochterondernemingen (20). Het verbod op beperkingen van het vestigingsrecht is bovendien ook van toepassing op fiscale bepalingen (21). Dit omvat dus ook het recht van een vennootschap die in een bepaalde EER-staat is gevestigd en die haar zetel, maatschappelijke zetel, centrale administratie of hoofdkantoor in de EER heeft om haar activiteiten via een agentschap of een filiaal in een andere EER-staat te ontplooien en daar dezelfde fiscale behandeling te ontvangen als ondernemingen die in die staat zijn gevestigd. Een verschillende fiscale behandeling kan enkel verenigbaar zijn met de bepalingen van de EER-Overeenkomst indien het situaties betreft die niet objectief vergelijkbaar zijn met de bepalingen van de EER-Overeenkomst of indien dit gerechtvaardigd is om dwingende redenen van algemeen belang (22).

De inschrijving van een schip kan een vestiging inhouden wanneer het schip een middel vormt om een economische activiteit uit te oefenen die een vaste vestiging met zich brengt. Beperkingen inzake het registreren van schepen in andere EER-staten kunnen derhalve strijdig zijn met het vestigingsrecht van artikel 31 EER (23).

Zoals hierboven geïllustreerd zal een reder die in IJsland volledig belastingplichtig is en die koopvaardijschepen bezit die in een andere EER-staat zijn ingeschreven, onderworpen zijn aan een minder gunstige fiscale behandeling dan een reder die in IJsland volledig belastingplichtig is en wiens koopvaardijschepen zijn ingeschreven in het IIS. Het verschil in behandeling vormt een beperking van het vestigingsrecht aangezien het reders ervan weerhoudt schepen in andere EER-staten te registreren.

De IJslandse autoriteiten hebben geen overtuigende dwingende redenen van algemeen belang voorgelegd die een dergelijke beperking van de vestiging van reders in andere EER-staten kunnen rechtvaardigen. Evenmin heeft de Autoriteit kunnen vaststellen waarom een dergelijke beperking van de vrijheid van vestiging noodzakelijk is om de doelstelling die aan de tonnagebelastingregeling ten grondslag ligt, namelijk de verbetering van de concurrentiesituatie van reders in IJsland ten opzichte van de omstandigheden in niet-EER-landen, te verwezenlijken.

Voorts is de Autoriteit van mening dat de IJslandse inschrijvingsvereiste niet verenigbaar is met deel 3.1, punt 7, van de richtsnoeren zeevervoer waarin wordt bepaald dat bij belastingverlichtende regelingen een binding met een „EER-vlag” is vereist. De richtsnoeren zetten uiteen dat deze regel bestaat om „het concurrentievermogen van de EER-vloten op de mondiale zeevervoersmarkt te bevorderen”. De term „een van de EER-staten” in het kader van deze doelstelling betekent niet dat registratie moet plaatsvinden in de specifieke EVA-staat die de steun verleent. Hij duidt er veeleer op dat registratie in om het even welke EER-staat het criterium zou moeten zijn (24).

De IJslandse autoriteiten hebben betoogd dat zij geen „vlagbinding”, zoals zij het noemen, eisen, aangezien het elk schip dat in het IIS is ingeschreven vrij staat om onder een andere vlag te varen. Zoals hierboven uiteengezet in punt 2.3.2., bepaalt artikel 6 van Wet nr. 38/2007 betreffende het IIS dat een koopvaardijschip dat in het IIS is ingeschreven, wordt beschouwd als een IJslands schip, ongeacht of het de IJslandse vlag voert.

De Autoriteit is van oordeel dat het argument betreffende het vrijwillige gebruik van de IJslandse vlag niet relevant is aangezien de voormelde beperking van de vrijheid van vestiging voortvloeit uit de inschrijvingsvereisten. Zelfs indien het de reder is toegestaan onder een andere vlag dan de IJslandse te varen, is hij derhalve nog altijd verplicht zijn schip in te schrijven in het IIS om van de voordeliger tonnagebelasting te kunnen profiteren. Ondanks het verzoek van de Autoriteit hebben de IJslandse autoriteiten geen enkel argument voorgelegd waaruit blijkt waarom deze dubbele inschrijvingsvereiste noodzakelijk en evenredig is om de doelstellingen van de tonnagebelastingregeling te verwezenlijken.

Daarom concludeert de Autoriteit dat de inschrijvingsvereiste niet verenigbaar is met de werking van de EER-Overeenkomst en met name met het vestigingsrecht van artikel 31 EER, en daarom overeenkomstig de EER-staatssteunregels niet kan worden toegestaan.

In het licht van het voorafgaande acht de Autoriteit het niet noodzakelijk de twijfels die zij in Besluit nr. 721/07/COL had geuit met betrekking tot de vereiste van volledige belastingplichtigheid om in aanmerking te komen voor de tonnagebelastingregeling en de terugbetalingsregeling voor zeelieden, uitvoerig te analyseren. De dubbele-belastingverdragen tussen EER-staten zullen er, zoals hierboven vermeld in voetnoot 18, in elk geval ertoe leiden dat de activiteiten van scheepvaartmaatschappijen worden belast in de staat waar het daadwerkelijke bestuur van de maatschappij is gevestigd. In de EER gevestigde scheepvaartmaatschappijen met een beperkte belastingplichtigheid in IJsland zullen dan ook normaalgesproken enkel belastingplichtig zijn in de EER-staat van vestiging.

3.2. BIJZONDERE VOORWAARDEN VOOR DE TONNAGEBELASTINGREGELING

3.2.1. Bepaling van de belastinggrondslag

Deel 3.1, punt 18, van de richtsnoeren zeevervoer bepaalt dat de Commissie enkel regelingen zal goedkeuren die leiden tot een belastingdruk voor dezelfde tonnage „die in redelijke mate overeenkomt met de reeds goedgekeurde regelingen. Op basis van haar ervaring doet de Autoriteit opmerken dat - in plaats van het berekenen van een virtuele winst waarop het normale tarief van de vennootschapsbelasting wordt toegepast - bepaalde staten kunnen besluiten om rechtstreeks bijzondere tonnagebelastingtarieven vast te stellen. De Autoriteit zal eveneens een billijk evenwicht proberen te bewaren, in de lijn van reeds goedgekeurde systemen”.

De Autoriteit vergeleek de door de IJslandse autoriteiten aangemelde tarieven met tarieven die van toepassing zijn in het kader van regelingen die in andere EER-staten zijn goedgekeurd:

IJsland Denemarken Litouwen Italië Noorwegen (25) Elk bedrag tot 25 000 NT Tot 1 000 NT Tot 1 000 NT Tot 1 000 NT Geen belasting voor de eerste 1 000 NT ISK 30 (EUR 0,17) per 100 NT EUR 0,90 per 100 NT EUR 0,93 per 100 NT EUR 0,90 per 100 NT Van 1 001 NT tot 10 000 NT Van 1 001 NT tot 10 000 NT Van 1 001 NT tot 10 000 NT Van 1 001 NT tot 10 000 NT EUR 0,70 per 100 NT EUR 0,67 per 100 NT EUR 0,70 per 100 NT EUR 0,22 per 100 NT Van 10 001 tot 25 000 NT Van 10 001 tot 25 000 NT Van 10 001 tot 25 000 NT Van 10 001 tot 25 000 NT EUR 0,40 per 100 NT EUR 0,43 per 100 NT EUR 0,40 per 100 NT EUR 0,15 per 100 NT Meer dan 25 000 NT Meer dan 25 000 NT Meer dan 25 000 NT Meer dan 25 000 NT Meer dan 25 000 NT 10 ISK (EUR 0,06) per 100 NT EUR 0,30 per 100 NT EUR 0,27 per 100 NT EUR 0,20 per 100 NT EUR 0,07 per 100 NT Alle waarden hebben betrekking op een dag.

Zoals blijkt uit de bovenstaande tabel gebruikt de IJslandse regeling een belastinggrondslag die aanzienlijk lager is dan in de vier andere EER-staten (27).

De Commissie heeft in het verleden slechts in heel specifieke omstandigheden lagere belastingtarieven geaccepteerd (28). De IJslandse autoriteiten verstrekten de Autoriteit geen enkele informatie over eventuele uitzonderlijke omstandigheden die de toepassing van lagere tarieven zouden rechtvaardigen.

De Autoriteit is van oordeel dat het niveau van de IJslandse belastinggrondslag niet in overeenstemming is met de tarieven die in de andere EER-staten worden toegepast, aangezien het beduidend lager is en derhalve niet in overeenstemming is met deel 3.1, punt 18, van de richtsnoeren zeevervoer.

3.2.2. Periode gedurende welke de reder bij de tonnagebelastingregeling aangesloten moet blijven

De periode gedurende welke de reder bij de IJslandse tonnagebelastingregeling aangesloten moet blijven is drie jaar.

De Autoriteit is van oordeel dat binnen de EER-staten een periode van tien jaar zou moeten worden toegepast. (29)

De benadering van de Autoriteit is in overeenstemming met die van de Commissie. De minimumduur van de betrokken periode in andere goedgekeurde EU-tonnagebelastingregelingen is tien jaar. De Commissie benadrukt dat door verschillende criteria toe te staan voor verschillende tonnagebelastingregelingen de kans bestaat dat oneerlijke voordelen worden gecreëerd en dat er tussen de lidstaten concurrentie zou kunnen ontstaan op het vlak van de tonnagebelastingregelingen. Daarom had de Commissie twijfels over een Poolse belastingregeling, die voorzag in een minimumduur van vijf jaar, waarbij zij aangaf dat dit zou kunnen leiden tot een schadelijk verschil tussen tonnagebelastingstelsels aangezien het Poolse belastingstelsel daardoor aantrekkelijker zou worden en zou leiden tot een omvlagging binnen de Gemeenschap (30).

De Autoriteit is van oordeel dat dit aspect van de aangemelde regeling niet verenigbaar is met artikel 61, EER.

3.2.3. Behandeling van scheepsmanagementbedrijven

In haar Besluit nr. 755/08/COL heeft de Autoriteit te kennen gegeven dat zij twijfels had over de verenigbaarheid van de aangemelde regeling met de EER-Overeenkomst betreffende de behandeling van scheepsmanagementbedrijven.

De IJslandse autoriteiten hebben de Autoriteit geen enkele inlichting verstrekt waardoor deze twijfels werden weggenomen.

In het licht van de bovenstaande aspecten betreffende de onverenigbaarheid van de aangemelde regeling met de EER-Overeenkomst acht de Autoriteit het niet nodig nader in te gaan op de twijfels die zij in Besluit nr. 721/07/COL had geuit over scheepsmanagementbedrijven.

3.3. BIJZONDERE VOORWAARDEN VOOR DE TERUGBETALINGSREGELING VOOR ZEELIEDEN

3.3.1. Geregelde passagiersdiensten tussen havens van de EER: er mag uitsluitend steun worden verleend voor het in dienst hebben van zeelieden uit de EER

Overeenkomstig deel 3.2, punt 2, van de richtsnoeren zeevervoer kan steun worden verleend in de vorm van verlaagde socialezekerheidstarieven voor zeelieden uit de EER die aan boord van in een EER-staat geregistreerde schepen werken, alsook van verlaagde inkomstenbelastingtarieven voor zeelieden uit de EER aan boord van in een EER-staat geregistreerde schepen. De IJslandse autoriteiten hebben steun aangemeld voor de bijdragen voor zeelieden, waarvan 90 % aan de reder kan worden terugbetaald.

Overeenkomstig deel 3.2, lid 2, van de richtsnoeren zeevervoer worden zeelieden uit de EER gedefinieerd als:

— EER-burgers wanneer het zeelieden betreft die werken aan boord van schepen (met inbegrip van ro-ro-veerboten) die geregelde passagiersdiensten tussen havens van de EER verzorgen;

— in alle andere gevallen alle zeelieden die in een EER-staat belastingplichtig zijn.

De IJslandse autoriteiten hebben geen schriftelijke definitie van het begrip „zeelieden” in een wetgevend of administratief besluit meegedeeld. Wel bevestigen zij dat nationaliteit geen vereiste is, evenmin als de verblijfplaats van de zeelieden. Onderdanen van derde landen zouden eveneens onder de regeling kunnen vallen. In Besluit nr. 721/07/COL heeft de Autoriteit aangegeven dat volgens deel 3.2, punt 2, van de richtsnoeren zeevervoer voor passagiersdiensten tussen havens van de EER enkel steun mag worden verleend voor het in dienst hebben van zeelieden uit de EER.

De IJslandse autoriteiten hebben de Autoriteit geen enkele informatie verstrekt die haar beoordeling weerlegt.

Op grond van de informatie die haar werd verstrekt, is de Autoriteit bijgevolg van oordeel dat dit aspect van de regeling niet strookt met de EER-Overeenkomst.

4. CONCLUSIE

Op grond van de voorafgaande beoordeling acht de Autoriteit de regeling betreffende het zeevervoer in de vorm van een tonnagebelastingregeling en een terugbetalingsregeling voor het in dienst hebben van zeelieden onverenigbaar met de staatssteunregels van de EER-Overeenkomst.

De Autoriteit heeft begrepen dat, ondanks het feit dat met het aannemen van de wetgeving automatisch de bovenbedoelde aanmeldingsverplichting van toepassing was, geen betalingen werden verricht uit hoofde van de maatregelen waarnaar een formeel onderzoek is ingesteld, en dat er derhalve geen terugvorderingsbepalingen noodzakelijk zijn,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De regeling betreffende het zeevervoer in de vorm van een tonnagebelastingregeling en een terugbetalingsregeling voor het in dienst hebben van zeelieden is onverenigbaar met de werking van de EER-Overeenkomst in de zin van artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst.

Artikel 2

De IJslandse autoriteiten stellen de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA binnen twee maanden na de bekendmaking van dit besluit in kennis van de maatregelen die zij hebben genomen om hieraan te voldoen.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot de Republiek IJsland.

Artikel 4

Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek.

Gedaan te Brussel, 8 juli 2009. Voor de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA Per SANDERUD Voorzitter Kristján A. STEFÁNSSON Lid van het College

(1) Hierna „de Autoriteit” genoemd.

(2) Hierna „de EER-Overeenkomst” genoemd.

(3) Hierna „de Toezichtovereenkomst” genoemd.

(4) Hierna „Protocol 3” genoemd.

(5) Richtsnoeren betreffende de toepassing en uitlegging van artikel 61 en artikel 62 van de EER-Overeenkomst en artikel 1 van Protocol 3 bij de Toezichtovereenkomst, aangenomen en uitgevaardigd door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA op 19 januari 1994, bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (hierna „PB” genoemd), L 231 van 3.9.1994, blz. 1, en EER-supplement nr. 32 van 3.9.1994, hierna „de richtsnoeren staatssteun” genoemd. De bijgewerkte versie van de richtsnoeren staatssteun is bekendgemaakt op de website van de Autoriteit: http://www.eftasurv.int/state-aid/legal-framework/state-aid-guidelines/

(6) Hierna „de richtsnoeren zeevervoer” genoemd.

(7) Besluit nr. 195/04/COL van 14 juli 2004, bekendgemaakt in PBL 139 van 25.5.2006, blz. 37 en EER-supplement nr. 26 van 25.5.2006, blz. 1, als gewijzigd bij Besluit nr. 319/05/COL van 14 december 2005, bekendgemaakt in PB C 286 van 23.11.2006, blz. 9, en EER-supplement nr. 57 van 23.11.2006, blz. 31.

(8) Bekendgemaakt in PB C 96 van 17.4.2008, blz. 37 en EER-supplement nr. 20 van 17.4.2008, blz. 17.

(9) Voor meer gedetailleerde informatie over de briefwisseling tussen de Autoriteit en de IJslandse autoriteiten wordt verwezen naar het besluit van de autoriteit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure, Besluit nr. 721/07/COL, bekendgemaakt in PB C 93 van 17.4.2008 blz. 37, en EER-supplement nr. 20 van 17.4.2008, blz. 17.

(10) Zie voetnoot 8 voor de PB-referentie.

(11) Er bestaat al een IJslands scheepsregister voor vissersschepen, zeilschepen, veerboten enz. dat niet zal worden vervangen door het recentelijk ingevoerde IIS. De twee registers blijven naast elkaar bestaan.

(12) De IJslandse autoriteiten hebben aangegeven dat de IJslandse regering aan het parlement een wetsontwerp heeft voorgelegd om de inwerkingtreding van Wet nr. 38/2007 te verdagen tot 1 januari 2009. Het wetsontwerp werd aan het parlement voorgelegd op 28 november 2007 en besproken op 4 december 2007. Over het ontwerp werd echter geen overeenstemming bereikt en werd bijgevolg nooit naar het parlement gezonden voor een tweede lezing. Beide wetten, nr. 86/2007 en nr. 38/2007, traden dan ook op 1 januari 2008 in werking.

(13) Ten tijde van de aanmelding van de regeling bedroeg het tarief van de vennootschapsbelasting 18 %. Dit tarief werd gewijzigd naar 15 % bij wet van 7 juni 2007 („Lög um breyting á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum, og lögum nr. 86/2007, um skattlagningu kaupskipaútgerðar”).

(14) Voor een gedetailleerde analyse van de door de Autoriteit genoemde probleempunten, zie Besluit nr. 721/07/COL, deel 3.

(15) Zaak C-156/98 Duitsland t. Commissie, Jurispr. 2000, blz. I-6857, punt 26.

(16) Zie onder andere deel 3, punt 3, van de richtsnoeren betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen.

(17) Zaak C-75/97, België t. Commissie, Jurispr. 1999, blz. I-3671, punt 33.

(18) Wanneer verdragen inzake dubbele belasting van toepassing zijn, zal het recht om te belasten gewoonlijk worden toegekend aan de staat waar het daadwerkelijke bestuur van de vennootschap is gevestigd, ook voor activiteiten die in andere EER-staten worden uitgeoefend via een filiaal enz. In het bovenstaande voorbeeld zou de belasting op een onderneming die permanent in IJsland is gevestigd derhalve in IJsland worden geheven, ook voor inkomsten die worden gegenereerd buiten het IJslandse grondgebied. Echter, enkel de winst behaald met het schip dat is ingeschreven in het IJslandse Internationale Scheepsregister zou onderworpen zijn aan de tonnagebelastingregeling. De winst die uit de exploitatie van het andere schip voortvloeit zou overeenkomstig de normale vennootschapsbelastingregeling worden belast.

(19) Zaak E-6/98, De regering van Noorwegen t. de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA, Jurispr. EVA-Hof 1999, blz. 74, punt 34; Zaak E-1/04, Fokus Bank, Jurispr. EVA-Hof 2004, blz. 11, punt 20.

(20) Zie bijvoorbeeld zaak C-270/83, Commissie t. Frankrijk. Jurispr. 1986, blz. 273, punt 13, en zaak C-311/97, Royal Bank of Scotland, Jurispr. 1999, blz. -2651, punt 22.

(21) Zaak C-471/04, Keller Holding, Jurispr. 2006, blz. I-2017, punt 49.

(22) Zaak 270/83 Commissie t. Frankrijk, Jurispr. 1986, blz. 273, punt 13; zaak C-311/97, Royal Bank of Scotland voornoemd, punt 23-31; en zaak C-253/03, CLT-UFA SA, Jurispr. 2006, blz. I-1831, punt 14-17.

(23) Zaak C-221/89, Factortame Ltd. e.a., Jurispr. 1991, blz. I-3905, punt 22-23.

(24) Zoals in Besluit nr. 755/08/COL van 3 december 2008 waar de regeling bepaalde dat een binding met de vlag van een van de EER-staten noodzakelijk was.

(25) In Noorwegen wordt geen fictieve winst berekend. De tonnagebelasting wordt rechtstreeks berekend door de belastingtarieven te vermenigvuldigen met de reële tonnage. De tarieven voor IJsland, Denemarken, Litouwen en Italië zijn fictieve winsttarieven, waarop vervolgens de binnenlandse normale vennootschapsbelasting wordt toegepast. Ondanks het feit dat de tarieven in Noorwegen en in IJsland vrij dicht bij elkaar lijken te liggen, leveren zij derhalve een heel verschillend belastingbedrag op dat daadwerkelijk door de reder wordt betaald. Bij wijze van voorbeeld, een reder met een tonnage van 30 000 NT zou in Noorwegen een tonnagebelasting betalen van ongeveer 46 EUR en in IJsland van ongeveer 7 EUR ().

(26) Zie voorts het Besluit van de Autoriteit betreffende de Noorse tonnagebelastingregeling, Besluit nr. 55/08/COL van 3 december 2008.

(27) De vermelde tarieven zijn die welke op de datum van goedkeuring van het besluit van toepassing waren; zij geven de huidige wisselkoersen weer. De Autoriteit is echter van oordeel dat ook voordat de financiële crisis gevolgen had voor de IJslandse kroon, het niveau van de IJslandse belastinggrondslag niet in overeenstemming was met de tarieven die in de andere EER-staten van toepassing zijn, zie Besluit nr. 21/07/COL.

(28) Zie Beschikking van de Commissie 2005/417/ EG van 30 juni 2004 betreffende een reeks door België voorgenomen fiscale maatregelen ten behoeve van het zeevervoer, PB L 150, 10.6.2005, blz. 1. De Belgische autoriteiten wilden lagere belastingtarieven aanbieden voor grotere schepen die zouden worden omvlagd. In het Belgische geval was er was een verlaagd tarief voor de schijf boven 40 000 ton, dat werd aanvaard op voorwaarde dat het schip nieuw was of dat het gedurende de vijf jaar voorafgaand aan de toetreding ervan tot het Belgische systeem, was ingeschreven onder de vlag van een derde land. Het bezwaar van de Commissie tegen deze verschillende belastinggrondslag was dat een lage belastinggrondslag zou kunnen leiden tot een concurrentievervalsing indien het niet-Belgische reders ertoe zou aanzetten hun schepen van een communautair register over te hevelen naar het Belgische register.

(29) Zie Besluit nr. 755/08/COL van 3 december 2008 betreffende de aanmelding van wijzigingen aan het Noorse bijzonder belastingstelsel voor de scheepvaart.

(30) Beschikking nr. 93/2006 – Polen.