Besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

nr. 177/02/COL

van 30 oktober 2002

betreffende het mandaat van de raadadviseurs-auditeurs in bepaalde mededingingsprocedures

DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte(1), en met name op artikel 55,

Gelet op de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie(2), en met name op de artikelen 13 en 14,

Na raadpleging van de EVA-staten,

Na raadpleging van de Commissie van de Europese Gemeenschappen,

Overwegende dat het recht van belanghebbenden in mededingingsaangelegenheden en derden om te worden gehoord alvorens een eindbeschikking wordt gegeven die hun belangen raakt, een grondbeginsel van het EER-recht is;

Overwegende dat dit recht is vastgelegd in de hoofdstukken IV, XIII en XIV van Protocol nr. 4 bij de Toezichthoudende Autoriteit- en Hof-overeenkomst;

Overwegende dat de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA er zorg voor dient te dragen dat dit recht in mededingingsprocedures wordt gewaarborgd;

Overwegende dat de leiding van de administratieve procedures derhalve dient te worden toevertrouwd aan een onafhankelijk persoon met ervaring in mededingingsaangelegenheden, die de noodzakelijke integriteit bezit om bij te dragen tot de objectiviteit, transparantie en doeltreffendheid van die procedures;

Overwegende dat, om de onafhankelijkheid van de raadadviseurs-auditeurs te waarborgen, deze administratief rechtstreeks dienen te ressorteren onder het lid van het College dat verantwoordelijk is voor mededingingszaken;

Overwegende dat het mandaat van de raadadviseurs-auditeurs in mededingingsprocedures op zodanige wijze dient te worden geregeld dat het recht om te worden gehoord gedurende de gehele procedure gewaarborgd blijft;

Overwegende dat dit besluit de algemene regels betreffende het verlenen of ontzeggen van toegang tot documenten in het bezit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA onverlet laat,

BESLUIT:

I.

Artikel 1

Indien dit noodzakelijk is voor de behandeling van haar mededingingszaken stelt de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA een of meer raadadviseurs-auditeurs (hierna: "raadadviseurs-auditeurs") aan, die erop toezien dat de daadwerkelijke uitoefening van het recht om te worden gehoord, wordt gewaarborgd in mededingingsprocedures voor de Autoriteit op grond van de artikelen 53, 54 en 57 van de EER-overeenkomst(3).

Artikel 2

1. Onderbreking of beëindiging van het mandaat of overplaatsing via welke procedure ook geschiedt bij een met redenen omkleed besluit van het College.

2. Bij de uitoefening van hun functies handelen de raadadviseurs-auditeurs onafhankelijk. Zij ressorteren administratief rechtstreeks onder het lid van het College dat verantwoordelijk is voor mededingingszaken (hierna: "verantwoordelijk lid van het College").

3. Wanneer de raadadviseur-auditeur niet in staat is zijn taak uit te oefenen, wijst het verantwoordelijk lid van het College, waar van toepassing na raadpleging van de raadadviseur-auditeur, een andere ambtenaar aan die niet bij de desbetreffende zaak is betrokken, om de taken van de raadadviseur-auditeur uit te voeren.

Artikel 3

1. Bij de uitoefening van hun taak houden de raadadviseurs-auditeurs rekening met de noodzaak van een doeltreffende toepassing van de mededingingsregels overeenkomstig de geldende EER-wetgeving en de beginselen die door het EVA-Hof(4) en het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschappen zijn vastgelegd.

2. De raadadviseurs-auditeurs worden door de voor concurrentie verantwoordelijke directeur op de hoogte gehouden van het verloop van de procedure tot in het stadium van de ontwerp-beschikking die aan het verantwoordelijk lid van het College wordt voorgelegd.

3. De raadadviseurs-auditeurs kunnen over elke aangelegenheid die in het kader van een door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA ingestelde mededingingsprocedure aan de orde komt, opmerkingen indienen bij het verantwoordelijk lid van het College.

Artikel 4

1. De raadadviseurs-auditeurs organiseren en leiden de bij de bepalingen tot uitvoering van de artikelen 53, 54 en 57 van de EER-overeenkomst voorgeschreven hoorzittingen overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 5 tot en met 13 van dit besluit.

2. De in lid 1 bedoelde bepalingen zijn:

a) hoofdstuk IV van Protocol nr. 4 bij de Toezichthoudende Autoriteit- en Hof-overeenkomst;

b) hoofdstuk XIV van Protocol nr. 4 bij de Toezichthoudende Autoriteit- en Hof-overeenkomst.

Artikel 5

De raadadviseurs-auditeurs zien toe op het goede verloop van de hoorzitting en dragen bij tot het objectieve karakter van de hoorzitting en van elke nadien te geven beschikking. De raadadviseurs-auditeurs zien er met name op toe dat bij de opstelling van ontwerp-beschikkingen van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA naar behoren rekening wordt gehouden met alle relevante feiten, ongeacht of deze voor de betrokkenen gunstig dan wel ongunstig zijn, alsmede met de feitelijke elementen die verband houden met de zwaarte van de inbreuk.

Artikel 6

1. Verzoeken van derden om te worden gehoord, ongeacht of het personen, ondernemingen of verenigingen van personen of ondernemingen betreft, worden schriftelijk ingediend, onder vermelding van het belang dat de verzoeker bij de uitkomst van de procedure heeft.

2. Beslissingen of derden dienen te worden gehoord, worden genomen na raadpleging van de voor concurrentie verantwoordelijke directeur.

3. Indien wordt bevonden dat de verzoeker niet van voldoende belang om te worden gehoord heeft doen blijken, wordt deze schriftelijk van de redenen voor deze bevinding in kennis gesteld. Er wordt een termijn gesteld waarbinnen de betrokkene schriftelijk eventuele nadere opmerkingen kan maken.

Artikel 7

1. Verzoeken om mondeling te worden gehoord, worden geformuleerd in de schriftelijke opmerkingen van de verzoeker over brieven die de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA tot de betrokkene heeft gericht.

2. De in lid 1 bedoelde brieven zijn:

a) de brief waarbij de punten van bezwaar worden medegedeeld;

b) de brief waarin een derde die van voldoende belang om te worden gehoord heeft doen blijken, wordt uitgenodigd om schriftelijk zijn opmerkingen kenbaar te maken;

c) de brief waarin de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA een klager meedeelt dat er naar haar oordeel niet voldoende gronden zijn om een inbreuk vast te stellen, en waarin zij deze uitnodigt schriftelijk eventuele nadere opmerkingen te maken.

3. Beslissingen of verzoekers mondeling dienen te worden gehoord, worden genomen na raadpleging van de voor concurrentie verantwoordelijke directeur.

Artikel 8

1. Indien een persoon, een onderneming of een vereniging van personen of ondernemingen die een of meer van de in artikel 7, lid 2, van dit besluit bedoelde brieven heeft ontvangen, redenen heeft om aan te nemen dat de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA documenten in haar bezit heeft waarvan hem of haar geen inzage is verleend, en dat hij of zij deze nodig heeft om naar behoren zijn of haar recht om te worden gehoord te kunnen uitoefenen, kan om toegang tot die documenten worden verzocht bij wege van een met redenen omkleed verzoek.

2. De met redenen omklede beslissing over dit verzoek wordt meegedeeld aan de verzoekende persoon, onderneming of vereniging en aan elke andere bij de procedure betrokken persoon, onderneming of vereniging.

Artikel 9

Indien het voornemen bestaat inzage te verlenen in informatie die zakengeheimen van een onderneming kan bevatten, wordt de betrokken onderneming schriftelijk van dit voornemen en van de redenen daarvoor in kennis gesteld. Haar wordt een termijn gesteld om schriftelijk eventuele opmerkingen te maken.

Indien de betrokken onderneming bezwaar maakt tegen inzageverlening in de informatie, doch wordt bevonden dat de informatie niet beschermd is en bijgevolg inzage daarin mag worden verleend, wordt dit verklaard in een met redenen omklede beslissing die ter kennis van de betrokken onderneming wordt gebracht. In de beslissing wordt vermeld vanaf welke datum inzage in de informatie wordt verleend. Dit mag niet eerder geschieden dan één week na de datum van de kennisgeving.

De eerste en de tweede alinea zijn van overeenkomstige toepassing bij bekendmaking van informatie in het EER-gedeelte van het Publicatieblad van de Europese Unie en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 10

Indien een persoon, een onderneming of een vereniging van personen of ondernemingen van oordeel is dat de hem of haar toegekende termijn om op een in artikel 7, lid 2, van dit besluit bedoelde brief te antwoorden, te kort is, kan hij of zij binnen de oorspronkelijke termijn om verlenging van die termijn verzoeken bij wege van een met redenen omkleed verzoek. Aan verzoekers wordt schriftelijk meegedeeld of het verzoek is ingewilligd.

Artikel 11

Indien het voor een goede voorbereiding van de hoorzitting, en met name voor een zo volledig mogelijke opheldering van feitelijke aangelegenheden, wenselijk is, kunnen de raadadviseurs-auditeurs, na raadpleging van de voor concurrentie verantwoordelijke directeur, de voor de hoorzitting uitgenodigde partijen vooraf een lijst voorleggen met de vragen waarover de raadadviseurs-auditeurs hun standpunt wensen te vernemen.

De raadadviseurs-auditeurs kunnen daartoe, na raadpleging van de voor concurrentie verantwoordelijke directeur, ter voorbereiding van de hoorzitting een vergadering met de voor de hoorzitting uitgenodigde partijen en, waar van toepassing, met de diensten van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA beleggen.

De raadadviseurs-auditeurs kunnen tevens verzoeken dat zij vooraf schriftelijk in kennis worden gesteld van de essentie van de verklaringen die de personen welke de voor de hoorzitting uitgenodigde personen willen doen horen, voornemens zijn af te leggen.

Artikel 12

1. Na raadpleging van de voor concurrentie verantwoordelijke directeur stellen de raadadviseurs-auditeurs de datum, duur en plaats van de hoorzitting vast. In voorkomend geval spreken zij zich uit over verzoeken om uitstel.

2. De raadadviseurs-auditeurs dragen de volle verantwoordelijkheid voor het verloop van de hoorzitting.

3. De raadadviseurs-auditeurs besluiten onder meer of gedurende de hoorzitting nieuwe stukken mogen worden overgelegd, welke personen namens een partij dienen te worden gehoord en of personen apart dan wel in aanwezigheid van andere aan de hoorzitting deelnemende personen dienen te worden gehoord.

4. Voorzover zulks dienstig is gelet op de noodzaak het recht om te worden gehoord te waarborgen, kunnen de raadadviseurs-auditeurs, na raadpleging van de voor concurrentie verantwoordelijke directeur, personen, ondernemingen en verenigingen van personen of ondernemingen in de gelegenheid stellen na de hoorzitting nadere schriftelijke opmerkingen in te dienen. De raadadviseurs-auditeurs stellen een termijn vast waarbinnen dergelijke opmerkingen kunnen worden ingediend. De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA is niet verplicht na deze termijn ingekomen schriftelijke opmerkingen in aanmerking te nemen.

Artikel 13

1. De raadadviseurs-auditeurs brengen aan het verantwoordelijk lid van het College verslag uit over de hoorzitting en over de conclusies die zij daaruit trekken met betrekking tot de inachtneming van het recht om te worden gehoord. In dit verslag worden opmerkingen opgenomen over procedurekwesties, met inbegrip van de inzage in documenten en de toegang tot het dossier, de termijnen voor het antwoord op de mededeling van de punten van bezwaar en het juiste verloop van de hoorzitting.

Een afschrift van dit verslag wordt verstrekt aan de voor concurrentie verantwoordelijke directeur.

2. Naast het in lid 1 bedoelde verslag kunnen de raadadviseurs-auditeurs opmerkingen maken over het vervolg van de procedure. Deze opmerkingen kunnen onder meer betrekking hebben op de noodzaak om aanvullende informatie te verkrijgen, op het laten vallen van bepaalde punten van bezwaar of op de mededeling van bijkomende punten van bezwaar.

Artikel 14

Waar van toepassing kunnen de raadadviseurs-auditeurs verslag uitbrengen over de objectiviteit van een onderzoekshandeling die is verricht ter beoordeling van de gevolgen vanuit mededingingsoogpunt van verbintenissen die zijn voorgesteld met betrekking tot een procedure die door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA is ingeleid op grond van de in artikel 1 van dit besluit genoemde bepalingen. Dit geldt met name voor de selectie van de ondervraagden en de gevolgde methode.

Artikel 15

De raadadviseurs-auditeurs stellen op grond van de ontwerp-beschikking die moet worden voorgelegd aan het in uitvoering van de artikelen 53, 54 en 57 van de EER-overeenkomst opgerichte Adviescomité, in de betrokken zaak schriftelijk een eindverslag op over de inachtneming van het recht om te worden gehoord in de zin van artikel 13, lid 1, van dit besluit. In dit verslag wordt tevens ingegaan op de vraag of in de ontwerp-beschikking uitsluitend rekening wordt gehouden met de punten van bezwaar waarover de partijen hun standpunt kenbaar hebben kunnen maken, en waar van toepassing, op de objectiviteit van een onderzoekshandeling in de zin van artikel 14 van dit besluit.

Het eindverslag wordt voorgelegd aan het verantwoordelijk lid van het College en aan de voor concurrentie verantwoordelijke directeur. Het wordt ter kennis gebracht van de bevoegde autoriteiten van de EVA-staten en, overeenkomstig de bepalingen inzake samenwerking van Protocol nr. 23 en Protocol nr. 24 bij de EER-overeenkomst, aan de Commissie van de Europese Gemeenschappen.

Artikel 16

1. Het eindverslag van de raadadviseurs-auditeurs wordt gehecht aan de ontwerp-beschikking die aan het College wordt voorgelegd, teneinde te garanderen dat het College bij het geven van een beschikking in een individuele zaak volledige kennis heeft van alle relevante informatie betreffende het verloop van de procedure en de inachtneming van het recht om te worden gehoord.

2. Tot de vaststelling van de beschikking door het College kan het eindverslag door de raadadviseurs-auditeurs worden gewijzigd naar aanleiding van eventuele wijzigingen in de ontwerp-beschikking.

3. De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA brengt het eindverslag van de raadadviseurs-auditeurs samen met de beschikking ter kennis van degenen tot wie de beschikking is gericht. Zij maakt het eindverslag van de raadadviseurs-auditeurs samen met de beschikking bekend in het EER-gedeelte van het Publicatieblad van de Europese Unie en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie, met inachtneming van de gewettigde belangen van ondernemingen in verband met de bescherming van hun zakengeheimen.

II.

Dit besluit is authentiek in de Engelse taal en wordt gepubliceerd in het EER-gedeelte van het Publicatieblad van de Europese Unie en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

III.

De EVA-staten worden van dit besluit in kennis gesteld door middel van een afschrift van het besluit.

IV.

De Commissie van de Europese Gemeenschappen wordt van dit besluit in kennis gesteld door middel van een afschrift van het besluit.

Gedaan te Brussel, 30 oktober 2002.

Voor de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

De voorzitter

Einar M. Bull

(1) Hierna: "EER-overeenkomst".

(2) Hierna: "Toezichthoudende Autoriteit- en Hof-overeenkomst".

(3) De beslissingsbevoegdheid met betrekking tot afzonderlijke gevallen waarop de artikelen 53 en 54 van de EER-overeenkomst van toepassing zijn, wordt overeenkomstig de voorschriften van artikel 56 van de EER-overeenkomst verdeeld tussen de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA en de Commissie van de Europese Gemeenschappen. Per geval is slechts één autoriteit bevoegd.

(4) Artikel 6 van de EER-overeenkomst bepaalt: "onverminderd de toekomstige ontwikkelingen van de jurisprudentie, worden de bepalingen van deze overeenkomst, voorzover zij in essentie gelijk zijn aan de overeenkomstige regels van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de ter uitvoering van die Verdragen aangenomen besluiten, wat de tenuitvoerlegging en toepassing betreft, uitgelegd overeenkomstig de desbetreffende uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen daterende van vóór de ondertekening van deze overeenkomst.". Wat de desbetreffende uitspraken daterende van na de ondertekening van deze overeenkomst betreft, volgt uit artikel 3, lid 2, van de Toezichthoudende Autoriteit- en Hof-overeenkomst, dat de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA en het EVA-Hof rekening moeten houden met de in die uitspraken vervatte beginselen.