Uitnodiging om opmerkingen te maken overeenkomstig artikel 1, lid 2, van deel I van Protocol 3 bij de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie over staatssteunvraagstukken

(2019/C 197/06)

Door middel van het bovengenoemde besluit, dat na deze samenvatting in de authentieke taal is weergegeven, heeft de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA de Noorse autoriteiten in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure van artikel 1, lid 2, van deel I van Protocol 3 bij de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie ten aanzien van de bovengenoemde steunmaatregel.

Belanghebbenden kunnen hun opmerkingen over de betrokken maatregel binnen één maand vanaf de datum van de bekendmaking indienen bij:

Toezichthoudende autoriteit van de EVA Griffie Belliardstraat 35 1040 Brussel BELGIË

De opmerkingen zullen ter kennis van de Noorse autoriteiten worden gebracht. Een belanghebbende die opmerkingen maakt, kan, met opgave van redenen, schriftelijk verzoeken om vertrouwelijke behandeling van zijn identiteit.

SAMENVATTING

Procedure

1. De Autoriteit heeft op 11 mei 2017 een klacht ontvangen van de brancheorganisatie „Nelfo”.

2. Naar aanleiding van verzoeken heeft de Autoriteit informatie van de Noorse autoriteiten ontvangen bij brieven van 27 juni 2017 en 5 juli 2017 en bij e-mails van 8 september 2017, 12 september 2017 en 28 februari 2018.

Beschrijving van de maatregel(en)

3. De vermeende begunstigde van de steun is BKK, die via verschillende volle dochterondernemingen handelt.

4. In 1996 werd de eigendom van de straatlantaarns in Bergen overgedragen van een onderneming die volledig in handen was van de gemeente Bergen aan BKK. Twee jaar later werd BKK omgevormd tot een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. Momenteel is BKK eigendom van de gemeente Bergen (37,75 %), andere gemeenten in de regio Bergen (12,35 %) en het staatsbedrijf Statkraft Industrial Holding AS (49,9 %).

5. De dochterondernemingen van BKK die in de loop van de jaren eigenaar waren van de straatlantaarns zijn BKK Nett AS (1996-januari 2016), EnoTek AS (januari 2016-mei 2017) en Veilys AS (mei 2017-nu).

6. Het besluit heeft betrekking op drie maatregelen die door de gemeente Bergen zijn geïmplementeerd met betrekking tot de straatlantaarns in de gemeente, namelijk a) de exploitatie- en onderhoudsovereenkomst, b) de financiering van 12 000 led-armaturen, en c) de vergoeding van de kapitaalkosten van de straatlantaarninfrastructuur.

7. Volgens de klager gaat het bij de maatregelen a) en b) om een voortdurende schending van de staatssteunregels die teruggaat tot 1 januari 2016. Voor deze twee maatregelen is de formele onderzoeksprocedure beperkt tot deze periode.

Beoordeling van de maatregel(en)

8. De Autoriteit betwijfelt of de drie maatregelen in overeenstemming zijn met het beginsel van de marktdeelnemer handelend in een markteconomie. De financiering van de 12 000 led-armaturen en de vergoeding van de kapitaalkosten van de straatlantaarninfrastructuur zouden kunnen leiden tot een verlichting van de lasten die normaal gesproken ten laste van de begroting van BKK, als eigenaar van de straatlantaarns, zouden moeten komen. De Noorse autoriteiten hebben geen informatie ingediend die doet denken dat BKK een openbaredienstverplichting heeft, en de regels betreffende diensten van algemeen economisch belang lijken dan ook niet van toepassing te zijn op de maatregelen in kwestie.

9. Ook al koopt de gemeente Bergen de exploitatie- en onderhoudsdiensten ten behoeve van haar bevolking, toch betwijfelt de Autoriteit of de activiteit van BKK, een private entiteit die tegen betaling diensten aanbiedt, als niet-economisch kan worden aangemerkt.

10. Ten slotte lijkt het erop dat de markt voor exploitatie en onderhoud, alsmede de andere markten waarop de relevante BKK-dochterondernemingen actief zijn geweest, openstaan voor handel binnen de EER. Momenteel beschikt de Autoriteit echter niet over voldoende gedetailleerde informatie om hierover tot een conclusie te komen.

11. Als de maatregelen staatssteun vormen, is de verplichting van artikel 1, lid 3, van deel I van Protocol 3 bij de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie om de steun bij de Autoriteit aan te melden alvorens deze te implementeren niet in acht genomen. Dergelijke staatssteun zou illegaal zijn.

12. De Noorse autoriteiten hebben geen argumenten aangevoerd om de maatregelen, voor zover zij staatssteun vormen, als verenigbaar met de werking van de EER-overeenkomst te kunnen beschouwen. De Autoriteit heeft derhalve twijfels ten aanzien van de verenigbaarheid van alle drie de maatregelen.

(1) Reference is made to Article 4(4) of Part II of Protocol 3 to the Agreement between the EFTA States on the Establishment of a Surveillance Authority and a Court of Justice.

(2) Document No 855990.

(3) Document No 858239.

(4) Documents Nos 863097, 863099, 864432, and 864434.

(5) Document No 872926.

(6) Ibid.

(7) Document No 873252.

(8) Document No 923689.

(9) Document No 827789.

(10) Document No 1057006.

(11) Lov om vegar (Road Act), LOV-1963-06-21-23, Section 20.

(12) See letter from the Municipality of Bergen to Nettpartner AS dated 18 May 2016 attached as annex 2 to the complaint.

(13) See contract notice published on TED website attached as annex 7 to the complaint.

(14) 16 058 of these are owned by EnoTek AS and the rest, 2 349 are owned by the Municipality of Bergen.

(15) Judgment in Altmark, C-280/00, EU:C:2003:415 (‘Altmark’), paragraphs 89–93.

(16) Commission Regulation (EU) No 360/2012 of 25 April 2012 on the application of Articles 107 and 108 of the Treaty on the Functioning of the European Union to de minimis aid granted to undertakings providing services of general economic interest, OJ L 114, 26.4.2012, p. 8, referred to at point 1ha of Annex XV to the EEA Agreement.

(17) Commission Decision 2012/21/EU of 20 December 2011 on the application of Article 106(2) of the Treaty on the Functioning of the European Union to State aid in the form of public service compensation granted to certain undertakings entrusted with the operation of services of general economic interest, OJ L 7, 11.1.2012, p. 3, referred to at point 1h of Annex XV to the EEA Agreement.

(18) The Norwegian authorities refer to judgment of the General Court of 12 December 2006, Selex v Commission, T-155/04, EU:T:2006:387, paragraph 61 (‘judgment of the GC in Selex’). The reasoning in the judgment of the General Court was overturned by the Court of Justice which considered the activity to be non-economic on other grounds. See judgment of the Court of Justice of 26 March 2009, Selex v Commission, C-113/07, EU:C:2009:191 (‘judgment of the CoJ in Selex’), paragraphs 86–93, which considered the activity non-economic on other grounds.

(19) OJ L 342, 21.12.2017, p. 35 and EEA Supplement No 82, 21.12.2017, p. 1, paragraph 48.

(20) NoA, paragraph 68.

(21) Altmark, paragraphs 89–93.

(22) Email from the Norwegian authorities to the Authority of 8 September 2017, Document No 873252.

(23) NoA, paragraphs 98–100.

(24) NoA, paragraphs 101–105.

(25) Emails of 7 September 2017 and 11 July 2018 (Documents Nos 872926 and 923689).

(26) NoA, paragraph 79.

(27) Email of 28 February 2019 and the attached maintenance and operation agreement, Document No 1057006.

(28) Document No 863099.

(29) Document No 864434.

(30) Document No 873252.

(31) Annex 6 to the complaint.

(32) NoA, paragraph 69.

(33) NoA, paragraph 77. Judgment in FIH v Commission, C-579/16, EU:C:2018:159, paragraph 55.

(34) Judgment in Commission v EDF, C-124/10, EU:C:2012:318, paragraph 104.

(35) Judgment in Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania v Ayuntamiento de Getafe, C-74/16, EU:C:2017:496, paragraph 42.

(36) NoA, chapter 2.1.

(37) Judgment in Congregación de Escuelas Pías Provincia Betania v Ayuntamiento de Getafe, C-74/16, EU:C:2017:496, paragraph 51.

(38) Judgment of the GC in Selex, paragraph 61.

(39) Judgment of the CoJ in Selex, paragraphs 86–93. See NoA, paragraphs 17–18 on the public powers exemption.

(40) Altmark; judgment of the CoJ in Selex, paragraph 119.

(41) Judgment in FENIN v Commission, C-205/03, EU:C:2006:453.

(42) Ibid, paragraph 37.

(43) NoA, paragraph 187.

(44) NoA, paragraph 189.

(45) NoA, paragraph 188.

(46) Judgment in Eventech, C-518/13, EU:C:2015:9, paragraph 66.

(47) https://www.bkk.no/enotek.