NL Publicatieblad van de Europese Unie L 282/41

BESCHIKKING VAN DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA

Nr. 245/09/COL

van 27 mei 2009

betreffende vermeende overheidssteun aan onderneming NordBook AS (voorheen Rotanor Bokproduksjon AS) (Noorwegen)

DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA (1),

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (2), en met name de artikelen 61, 62 en 63 en Protocol nr. 26,

Gelet op de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie (3), en met name op de artikelen 5 en 24 en Protocol nr. 3,

Overwegende hetgeen volgt:

1. PROCEDURE

Bij schrijven van 30 september 2005 (ref. nr. 344941) heeft advocatenkantoor Grenland namens Bokbinderiet Johnsen AS (hierna de „klager” genoemd), een klacht ingediend tegen steun die door de gemeente Skien aan Rotanor Bokproduksjon AS (hierna „Rotanor” genoemd) zou zijn verleend.

Volgens de klacht heeft de gemeente Skien via Kontorbygg AS (hierna „Kontorbygg” genoemd) — een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, eigendom van de gemeente Skien — overheidssteun verleend door met Rotanor een verkoop- en terugleaseregeling te treffen.

Bij schrijven van 31 januari 2006 (ref. nr. 353861) heeft de Autoriteit de Noorse overheid om informatie verzocht.

Bij schrijven van 13 maart 2006 van het ministerie van Bestuurszaken en Hervormingen (ref. nr. 367150) heeft de Noorse overheid op het verzoek om informatie geantwoord.

Bij schrijven van 16 maart 2007 (ref. nr. 409639) heeft de Autoriteit over nog vier punten om nadere inlichtingen verzocht. De Noorse overheid heeft bij schrijven van 19 april 2007 (ref. nr. 418736) geantwoord.

Bij schrijven van 11 maart 2008 heeft het ministerie van Bestuurszaken en Hervormingen de Autoriteit laten weten dat NordBook AS (voorheen Rotanor Bokproduksjon AS, hierna „NordBook” genoemd) op 27 februari 2008 door de districtsrechtbank van Nedre Telemark failliet was verklaard en dat de boedel op 27 februari 2008 onder beheer van een curator was gesteld (ref. nr. 469070).

Bij schrijven van 4 november 2008 (ref. nr. 496785) heeft de Autoriteit de Noorse overheid verzocht om meer informatie over de boedel en de faillissementsprocedures. De Noorse overheid heeft bij schrijven van 1 december 2008 (ref. nr. 500279) geantwoord.

Bij schrijven van 4 maart 2009 (ref. nr. 511286) heeft de Autoriteit de klager in kennis gesteld van haar voornemen de zaak af te sluiten. De klager heeft bij schrijven van 30 maart 2009 (ref. nr. 513907) geantwoord. Van de klager is bij schrijven van 23 april 2009 (ref. nr. 516392) nog aanvullende informatie binnengekomen.

2. DE ONTVANGER VAN DE VERMEENDE STEUN

Rotanor was een dochteronderneming van de Deense onderneming Nørhaven AS. Deze onderneming is ontstaan in de herfst van 2000, toen Nørhaven het bedrijf Kr. Johnsen Grafiske Senter AS kocht en de naam veranderde in Rotanor. Genoemd bedrijf was actief op de markt voor drukwerk en boekbinden en verzorgde diverse publicaties. Het was gevestigd te Skien in Noorwegen.

In april 2004 kocht Nørhaven AiT AS, een productie-eenheid gevestigd in Gjøvik. De activiteiten van AiT en Rotanor werden vervolgens in de vestiging te Skien samengevoegd, en ondergebracht in een nieuwe onderneming met de naam NordBook.

NordBook werd op 27 februari 2008 door de districtsrechtbank van Nedre Telemark failliet verklaard, terwijl de boedel diezelfde dag door de rechter onder beheer van een curator werd gesteld. Tegen december 2008 was de faillissementsprocedure vrijwel afgerond. Alle activa van de onderneming worden afzonderlijk geliquideerd. Aan concurrente schuldeisers wordt geen dividend uitbetaald en er is geen bedrijf dat opvolgt.

3. BESCHRIJVING VAN DE VERMEENDE OVERHEIDSSTEUN

Volgens de klager verkreeg Rotanor de vermeende overheidssteun in de vorm van een zachte verkoop- en terugleaseregeling met Kontorbygg, een onderneming die eigendom is van de gemeente Skien. Volgens de klacht is deze regeling niet marktconform.

Volgens de informatie van de Noorse overheid wilde Nørhaven zijn productie centraliseren door deze hetzij in Skien hetzij in Gjøvik onder te brengen, en is het met de gemeenteraden van beide gemeenten in onderhandeling getreden. De gemeenteraad van Skien (hierna „de gemeente” genoemd) had aangeboden het onroerend goed op het adres Rødmyrlia 40 aan te kopen, mits NordBook dit goed voor langere tijd zou leasen ten behoeve van een verdere ontwikkeling van zijn activiteiten in Skien. Op 4 november 2004 had de gemeenteraad van Skien besloten aan Kontorbygg AS (hierna „Kontorbygg” genoemd) 40 miljoen NOK aan aandelenkapitaal toe te kennen voor de aankoop van het onroerend goed.

De gemeente heeft een beëdigd taxateur ingeschakeld, zowel om de marktprijs voor de lease alsook de verkoopwaarde van het goed vast te stellen. Het verslag van de taxateur dateert van 18 juni 2004. Hierin werd de marktprijs van Rødmyrlia 40 als leaseobject, met inbegrip van de jaarlijkse kosten, op 4 333 600 NOK per jaar geraamd. De marktprijs van het goed als verkoopobject werd berekend op basis van de jaarlijkse leasekosten en geschat op 36 000 000 NOK.

Het goed werd door Kontorbygg voor 34 465 000 NOK aangekocht, dus ongeveer voor 96 % van de getaxeerde prijs (36 000 000 NOK). Kontorbygg rekende Rotanor evenwel slechts een jaarlease van 2 400 000 NOK aan, hetgeen overeenkomt met 54 % van de prijs in het verslag van de taxateur (4 433 600 NOK). Terwijl het gebouw dus was aangekocht voor een prijs die dicht bij de getaxeerde waarde lag, was het aangerekende leasebedrag aanmerkelijk lager dan de leasewaarde volgens de in opdracht van de gemeente verricht taxatie.

4. BEOORDELING

Het feit dat de verkoopprijs dicht bij de taxatieprijs lag, terwijl het leasebedrag duidelijk lager was dan de waarderaming, wijst sterk in de richting van onwettig verleende overheidssteun.

De ontvanger van de vermeende steun, NordBook (voorheen Rotanor), heeft opgehouden te bestaan. De activa zullen in de loop van de faillissementsprocedure die in februari 2008 is ingeleid, afzonderlijk worden geliquideerd.

De Autoriteit beschouwt NordBook voor het toepassen van de regels voor overheidssteun als een onafhankelijke onderneming. De vermeende steun houdt rechtstreeks verband met NordBooks’ activiteiten in Noorwegen, en met name zijn vastgoed in Skien.

Aangezien voorts de activa van NordBook afzonderlijk zullen worden geliquideerd en de onderneming geen opvolger krijgt, komt de Autoriteit tot de gevolgtrekking dat, indien er al overheidssteun aan NordBook (voorheen Rotanor) was verleend, deze steun geen verstorend effect meer heeft veroorzaakt en geen eventuele koper van de activa van de onderneming heeft begunstigd (4). Zelfs indien er onwettige overheidssteun zou zijn verleend, zou het terugvorderen van aan NordBook toegekende steun derhalve onmogelijk zijn (5).

De onderneming heeft al haar economische bedrijvigheid gestaakt en er is geen opvolger. Een beschikking van de Autoriteit om de betrokken maatregelen als steun aan te merken en betreffende de verenigbaarheid ervan met de EER-overeenkomst zou derhalve in de praktijk geen effect hebben (6). Daarom is het voortzetten van de procedure van deel II van Protocol nr. 3 van de Toezichtovereenkomst met betrekking tot deze maatregelen zonder voorwerp geraakt.

5. CONCLUSIE

Op grond van het bovenstaande oordeelt de Autoriteit dat de procedure tegen NordBook zonder voorwerp is geraakt en geen nut heeft,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De overeenkomstig artikel 10 van deel II van Protocol nr. 3 van de Toezichtovereenkomst ingeleide procedure betreffende onwettige overheidssteun die aan de onderneming NordBook AS (voorheen Rotanor) zou zijn verleend, wordt beëindigd.

Artikel 2

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk Noorwegen.

Artikel 3

Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek.

Gedaan te Brussel, 27 mei 2009. Voor de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA Per SANDERUD Voorzitter Kurt JAEGER Lid van het College

(1) Hierna de „Autoriteit” genoemd.

(2) Hierna de „EER-overeenkomst” genoemd.

(3) Hierna de „Toezichtovereenkomst” genoemd.

(4) Zie zaak C-390/98 H.J. Banks & Co. Ltd tegen The Coal Authority en Secretary of State for trade and Industry, Jurispr. [2001], blz. I-6117, punt 77, en zaak C-277/00 Bondsrepubliek Duitsland tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr [2004], blz. I-3925, punt 5.

(5) Beschikking 2008/141/EG van de Commissie over de maatregelen die Spanje ten behoeve van Izar ten uitvoer heeft gelegd, zaak C-47/03 (PB L 44 van 20.2.2008, blz. 33), en Beschikking 2006/238/EG van de Commissie betreffende de maatregel die Frankrijk ten uitvoer heeft gelegd ten faveure van Mines de potasse d'Alsace, zaak C-53/2000 (PB L 86 van 24.3.2006, blz. 20).

(6) Zie voetnoot 5.