REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING VAN HET EVA-HOF

INHOUD

INLEIDENDE BEPALINGEN 18

Artikel 1 Definities 18

Artikel 2 Voorwerp 18

TITEL I ORGANISATIE VAN HET HOF 19

Hoofdstuk 1 RECHTERS 19

Artikel 3 Aanvang van de ambtstermijn van een rechter 19

Artikel 4 Eedaflegging 19

Artikel 5 Plechtige verbintenis 19

Artikel 6 Ontheffing van een rechter uit zijn ambt 19

Artikel 7 Rangorde naar anciënniteit 19

Hoofdstuk 2 DE PRESIDENT 20

Artikel 8 Verkiezing van de president 20

Artikel 9 Bevoegdheden van de president 20

Artikel 10 Verhindering van de president 20

Hoofdstuk 3 GRIFFIE 20

Artikel 11 Benoeming van de griffier 20

Artikel 12 Adjunct-griffier 21

Artikel 13 Verhindering van de griffier en de adjunct-griffier 21

Artikel 14 Bevoegdheden van de griffier 21

Artikel 15 Bijhouden van het register 22

Artikel 16 Raadpleging van het register, de arresten en de beschikkingen 22

Artikel 17 Machtiging om griffietaken te verrichten 22

Hoofdstuk 4 AMBTENAREN EN ANDERE PERSONEELSLEDEN 22

Artikel 18 Benoeming 22

Artikel 19 Organisatie 23

Hoofdstuk 5 WERKING VAN HET HOF 23

Artikel 20 Planning van de werkzaamheden 23

Artikel 21 Aanwijzing van de rechter-rapporteur 23

Artikel 22 Terugtrekking en verschoning van een rechter 23

Artikel 23 Verhindering van een rechter 24

Artikel 24 Pleitzittingen 24

Artikel 25 Opstelling van de processen-verbaal 24

Artikel 26 Beraadslagingen 24

Artikel 27 Besluiten van de Rekenkamer - quorum 24

Artikel 28 Jaarverslag 25

Hoofdstuk 6 REGELING VAN HET TAALGEBRUIK 25

Artikel 29 Taal van het Hof 25

Artikel 30 Adviesprocedure 25

Artikel 31 Getuigen 26

Artikel 32 Publicaties van het Hof 26

TITEL II GEMEENSCHAPPELIJKE PROCEDURELE BEPALINGEN 26

Hoofdstuk 1 VAN DE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN VAN DE GEMACHTIGDEN, RAADSLIEDEN EN ADVOCATEN 26

Artikel 33 Voorrechten, immuniteiten en faciliteiten 26

Artikel 34 Hoedanigheid van de vertegenwoordigers van de partijen 26

Artikel 35 Opheffing van de immuniteit 27

Artikel 36 Uitsluiting van de procedure 27

Hoofdstuk 2 KENNISGEVING EN BETEKENING 27

Artikel 37 Kennisgeving van verzoeken om adviezen 27

Artikel 38 Wijzen van betekening 27

Hoofdstuk 3 TERMIJNEN 28

Artikel 39 Berekening van de termijnen 28

Artikel 40 Beroep tegen een door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA vastgestelde maatregel 28

Artikel 41 Afstand 29

Artikel 42 Bepaling en verlenging van de termijnen 29

Artikel 43 Overmacht 29

Hoofdstuk 4 VERSCHILLENDE WIJZEN VAN BEHANDELING VAN DE ZAKEN 29

Artikel 44 Wijzen van behandeling van de zaken 29

Artikel 45 Anonimiteit en weglating van bepaalde gegevens ten opzichte van het publiek 29

Artikel 46 Voeging 30

Artikel 47 Schorsing van de behandeling 30

Artikel 48 Uitstel van de berechting van een zaak 30

Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND 31

Artikel 49 Rechtsbijstand 31

Artikel 50 Aanvraag voor rechtsbijstand 31

Artikel 51 Beslissing op de aanvraag voor rechtsbijstand 31

Artikel 52 Voorschotten en voor rekening nemen van de kosten 32

Artikel 53 Intrekking van de rechtsbijstand 32

Hoofdstuk 6 VAN DE SCHRIFTELIJKE BEHANDELING 32

Artikel 54 Indiening van processtukken 32

Hoofdstuk 7 VOORLOPIG RAPPORT 33

Artikel 55 Voorlopig rapport 33

Hoofdstuk 8 MAATREGELEN TOT ORGANISATIE VAN DE PROCESGANG EN MAATREGELEN VAN INSTRUCTIE 34

Artikel 56 Maatregelen tot organisatie van de procesgang en maatregelen van instructie 34

Artikel 57 Maatregelen tot organisatie van de procesgang 34

Artikel 58 Maatregelen van instructie 34

Artikel 59 Behandeling van vertrouwelijke inlichtingen en stukken 35

Artikel 60 Documenten waarvan de kennisneming door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA is geweigerd 35

Hoofdstuk 9 OPROEPING EN VERHOOR VAN GETUIGEN EN DESKUNDIGEN 35

Artikel 61 Getuigenbewijs 35

Artikel 62 Getuigenverhoor 36

Artikel 63 Deskundigenonderzoek 36

Artikel 64 Verplichtingen van de getuigen en deskundigen 37

Artikel 65 Wraking van een getuige of deskundige 37

Artikel 66 Onkosten van de getuigen en de deskundigen 37

Artikel 67 Proces-verbaal van de instructiezittingen 37

Artikel 68 Rogatoire commissie 37

Hoofdstuk 10 MONDELINGE BEHANDELING 38

Artikel 69 Dag van opening 38

Artikel 70 Uitspraak zonder mondelinge behandeling 38

Artikel 71 Rapport ter terechtzitting 38

Artikel 72 Afwezigheid van de partijen op de pleitzitting 38

Artikel 73 Gemeenschappelijke pleitzitting 39

Artikel 74 Leiding van de zitting 39

Artikel 75 Behandeling met gesloten deuren 39

Artikel 76 Pleiten 39

Artikel 77 Sluiting van de mondelinge behandeling 39

Artikel 78 Opening of heropening van de mondelinge behandeling 39

Artikel 79 Proces-verbaal van de terechtzitting 39

Hoofdstuk 11 ARRESTEN EN BESCHIKKINGEN 40

Artikel 80 Informatie over datum van uitspraak van arresten 40

Artikel 81 Inhoud van het arrest 40

Artikel 82 Uitspraak en betekening van een arrest 40

Artikel 83 Inhoud van de beschikking 41

Artikel 84 Ondertekening en betekening van een beschikking 41

Artikel 85 Verbindende kracht van de arresten en beschikkingen 41

Artikel 86 Bericht 41

Artikel 87 Rectificatie van de arresten en beschikkingen 41

TITEL III ADVIESPROCEDURE 42

Hoofdstuk 1 ALGEMENE BEPALINGEN 42

Artikel 88 Inhoud van het verzoek om een advies 42

Artikel 89 Anonimiteit 42

Artikel 90 Deelname aan adviesprocedures 42

Artikel 91 Partijen in het hoofdgeding 43

Artikel 92 Vertaling en betekening van het verzoek om een advies 43

Artikel 93 Antwoord bij met redenen omklede beschikking 43

Artikel 94 Adiëring van het Hof 43

Artikel 95 Verzoek om verduidelijkingen 43

Artikel 96 Kosten van de adviesprocedure 44

Artikel 97 Uitlegging van adviezen 44

Hoofdstuk 2 VERSNELDE PROCEDURE 44

Artikel 98 Versnelde procedure 44

Artikel 99 Neerlegging en betekening van processtukken 44

TITEL IV RECHTSTREEKSE BEROEPEN 45

Hoofdstuk 1 VERTEGENWOORDIGING VAN PARTIJEN 45

Artikel 100 Verplichte vertegenwoordiging 45

Hoofdstuk 2 VAN DE SCHRIFTELIJKE BEHANDELING 45

Artikel 101 Inhoud van het verzoekschrift 45

Artikel 102 Inlichtingen over de betekeningen 45

Artikel 103 Bijlagen bij het verzoekschrift 46

Artikel 104 Aanpassing van het verzoekschrift 46

Artikel 105 Niet-overlegging van de nodige stukken 46

Artikel 106 Betekening van het verzoekschrift 47

Artikel 107 Verweerschrift 47

Artikel 108 Repliek en dupliek 47

Artikel 109 Procedure van hoor en wederhoor 47

Hoofdstuk 3 MIDDELEN EN BEWIJS 48

Artikel 110 Nieuwe middelen 48

Artikel 111 Bewijs of bewijsaanbiedingen 48

Hoofdstuk 4 INTERVENTIE 48

Artikel 112 Doel en gevolgen van de interventie 48

Artikel 113 Verzoek tot interventie 48

Artikel 114 Beslissing op het verzoek tot interventie 49

Artikel 115 Indiening van memories in interventie 49

Hoofdstuk 5 VERSNELDE PROCEDURE 50

Artikel 116 Versnelde procedure 50

Artikel 117 SCHRIFTELIJKE BEHANDELING 50

Artikel 118 Interventie in de versnelde procedure 50

Artikel 119 Mondelinge behandeling 51

Hoofdstuk 6 PROCESKOSTEN EN GERECHTSKOSTEN 51

Artikel 120 Beslissing ten aanzien van de proceskosten 51

Artikel 121 Algemene regels over de verdeling van de proceskosten 51

Artikel 122 Kosten van de interveniënten 51

Artikel 123 Kosten in geval van afstand van instantie 52

Artikel 124 Kosten in geval van afdoening zonder beslissing 52

Artikel 125 Gerechtskosten 52

Artikel 126 Invorderbare kosten 52

Artikel 127 Betwisting van de invorderbare kosten 52

Artikel 128 Wijzen van betaling 53

TITEL V VAN DE BIJZONDERE PROCEDURES 53

Hoofdstuk 1 TOEWIJZING AAN DE RECHTER-RAPPORTEUR 53

Artikel 129 Toewijzing aan de rechter-rapporteur 53

Hoofdstuk 2 SCHIKKING, AFSTAND VAN INSTANTIE, AFDOENING ZONDER BESLISSING EN PROCESINCIDENTEN 53

Artikel 130 Minnelijke schikking 53

Artikel 131 Afstand van instantie 53

Artikel 132 Afdoening zonder beslissing 54

Artikel 133 Excepties en procesincidenten 54

Hoofdstuk 3 BIJ VERSTEK GEWEZEN ARRESTEN 54

Artikel 134 Bij verstek gewezen arresten 54

Artikel 135 Verzet tegen een bij verstek gewezen arrest 55

Hoofdstuk 4 VERZOEKEN EN BEROEPEN BETREFFENDE DE ARRESTEN EN BESCHIKKINGEN 55

Artikel 136 Verzuim om te beslissen 55

Artikel 137 Derdenverzet 55

Artikel 138 Uitlegging van de arresten en beschikkingen 56

Artikel 139 Herziening 56

Hoofdstuk 5 OPSCHORTING EN OVERIGE VOORLOPIGE MAATREGELEN IN KORT GEDING 57

Artikel 140 Verzoek tot opschorting of tot verkrijging van voorlopige maatregelen 57

Artikel 141 Beslissing op het verzoek 57

Artikel 142 Beschikking houdende opschorting van de tenuitvoerlegging of voorlopige maatregelen 57

Artikel 143 Wijziging in de omstandigheden 58

Artikel 144 Nieuw verzoek 58

Artikel 145 Opschorting krachtens artikel 19 van de Toezichtovereenkomst 58

SLOTBEPALINGEN 58

Artikel 146 Additioneel Reglement 58

Artikel 147 Uitvoeringsbepalingen 58

Artikel 148 Videoconferenties 58

Artikel 149 Intrekking 59

Artikel 150 Bekendmaking en inwerkingtreding 59

Bijlage I Besluit van het Hof van 12 december 2016 betreffende de neerlegging en de betekening van processtukken met behulp van de applicatie e-EFTACourt (2017/C 73/09) 60

Bijlage II 62

HET EVA-HOF,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 108, lid 2,

Gelet op de bevoegdheden die aan het Hof zijn verleend bij de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie, in het bijzonder artikel 43, lid 2, en artikel 43 van Protocol 5 bij die Overeenkomst (Statuut van het Hof),

Gelet op de door de regeringen van de EVA-staten verleende goedkeuring,

STELT HET VOLGENDE REGLEMENT VOOR DE PROCESVOERING VAST:

INLEIDENDE BEPALINGEN

Artikel 1 Definities 1. In dit Reglement: a) wordt onder “EER-overeenkomst” verstaan: de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte met de bijbehorende protocollen en bijlagen alsmede de daarin genoemde besluiten; b) wordt onder “Toezichtovereenkomst” verstaan: de Overeenkomst tussen de EVA-staten betreffende de oprichting van een Toezichthoudende Autoriteit en een Hof van Justitie met de bijbehorende protocollen en bijlagen; c) wordt onder “Statuut” verstaan: Protocol 5 bij de Toezichtovereenkomst betreffende het Statuut van het EVA-Hof; d) wordt onder “EVA-staat” verstaan: een lid van de Europese Vrijhandelsassociatie dat partij is bij de EER-overeenkomst en bij de Toezichtovereenkomst; e) wordt onder “EU-lidstaat” verstaan: een lidstaat van de Europese Unie die partij is bij de EER-overeenkomst; f) wordt onder “belanghebbenden” verstaan: de staten en instellingen die krachtens artikel 20 van het statuut memories of schriftelijke opmerkingen bij het Hof mogen indienen; g) wordt onder “partij” en “partijen”, zonder nadere aanduiding, verstaan elke partij in het geding, met inbegrip van de interveniënten; h) wordt onder “hoofdpartij” en “hoofdpartijen”, naargelang het geval, verstaan de verzoeker c.q. rekwirant of de verweerder of beide; i) wordt onder “ad-hocrechter” verstaan: een persoon die een rechter vervangt en die is gekozen uit een in onderlinge overeenstemming door de regeringen van de EVA-staten vastgestelde lijst zoals bepaald in artikel 30, vierde alinea, van de Toezichtovereenkomst. Die persoon wordt gekozen uit de personen op de lijst die zijn voorgedragen door de regering die de te vervangen gewone rechter had voorgedragen. 2. Alle verwijzingen naar de mannelijke vormen gelden waar passend als verwijzingen naar alle genders.

Artikel 2 Voorwerp De bepalingen van dit Reglement geven uitvoering aan de relevante bepalingen van de EER-overeenkomst, de Toezichtovereenkomst, alsook het Statuut, en vullen deze waar nodig aan.

TITEL I

ORGANISATIE VAN HET HOF

HOOFDSTUK 1

Rechters

Artikel 3 Aanvang van de ambtstermijn van een rechter De ambtstermijn van een rechter vangt aan op de hiertoe in de benoemingsakte vastgestelde datum. Indien bedoelde akte die dag niet vermeldt, vangt de ambtstermijn aan op de datum van deze akte.

Artikel 4 Eedaflegging Alvorens hun ambt te aanvaarden leggen de rechters, overeenkomstig artikel 2 van het Statuut, op de eerste openbare terechtzitting van het Hof die zij na hun benoeming bijwonen de volgende eed of daarvoor in de plaats komende plechtige belofte af: “Ik [zweer/beloof plechtig] in volkomen onpartijdigheid en geheel overeenkomstig mijn geweten mijn functie te zullen uitoefenen; ik [zweer/beloof plechtig] niets bekend te zullen maken van het geheim der beraadslagingen van het EVA-Hof.”

Artikel 5 Plechtige verbintenis Elke rechter ondertekent terstond na de eedaflegging een verklaring overeenkomstig artikel 4 van het Statuut waarbij hij zich plechtig verbindt, gedurende zijn ambtstermijn en na afloop daarvan de uit zijn taak voortvloeiende verplichtingen na te komen en in het bijzonder eerlijkheid en kiesheid te betrachten bij het aanvaarden van bepaalde functies of voordelen na afloop van die ambtstermijn.

Artikel 6 Ontheffing van een rechter uit zijn ambt 1. Wanneer het Hof overeenkomstig artikel 6 van het Statuut heeft te beslissen of een rechter heeft opgehouden aan de gestelde voorwaarden of aan de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen te voldoen, nodigt de president de betrokken rechter uit voor het Hof in raadkamer te verschijnen teneinde zijn opmerkingen te maken; de griffier is hierbij niet tegenwoordig. 2. Het Hof neemt zijn beslissing buiten aanwezigheid van de griffier. De betrokkene neemt niet aan de beraadslaging deel.

Artikel 7 Rangorde naar anciënniteit 1. De anciënniteit van de rechters wordt vanaf hun ambtsaanvaarding berekend. 2. Bij gelijke anciënniteit in hun ambt wordt de rangorde naar anciënniteit aan de hand van de leeftijd bepaald. 3. De rechters die worden herbenoemd, behouden hun eerdere plaats in de rangorde. 4. Rechters die worden gekozen uit de in artikel 30, vierde alinea, van de Toezichtovereenkomst bedoelde lijst nemen de rang in na de gewone rechters. Indien twee of meer van dergelijke rechters in dezelfde zaak optreden, wordt hun interne rangorde bepaald aan de hand van hun leeftijd.

HOOFDSTUK 2

De president

Artikel 8 Verkiezing van de president 1. De rechters kiezen overeenkomstig artikel 30, tweede alinea, van de Toezichtovereenkomst voor drie jaar de president uit hun midden. 2. Wanneer de president van het Hof ophoudt zijn ambt te bekleden vóór het verstrijken van de normale ambtstermijn, wordt voor het resterende gedeelte van die termijn in zijn vervanging voorzien. 3. De in dit artikel bedoelde verkiezingen vinden bij geheime stemming plaats. Verkozen is de rechter die de volstrekte meerderheid van stemmen heeft verkregen. Indien geen van de rechters de volstrekte meerderheid heeft verkregen, wordt tot een tweede stemming overgegaan; in dat geval is verkozen de rechter die de meeste stemmen heeft verkregen. Bij staking van stemmen is de oudste rechter verkozen. 4. De naam van de overeenkomstig dit artikel verkozen president wordt bekendgemaakt in het EER-gedeelte van en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 9 Bevoegdheden van de president 1. De president vertegenwoordigt het Hof. 2. De president leidt de werkzaamheden en de diensten van het Hof. Hij zit de pleitzittingen, beraadslagingen en administratieve vergaderingen voor. 3. De president ziet toe op de goede werking van het Hof.

Artikel 10 Verhindering van de president Bij verhindering van de president van het Hof, alsmede wanneer het presidentschap vacant is, wordt dit door een andere rechter waargenomen volgens de rangorde vastgesteld met toepassing van artikel 7.

HOOFDSTUK 3

Griffie

Artikel 11 Benoeming van de griffier 1. Het Hof benoemt de griffier. 2. Wanneer de functie van griffier vacant is, wordt belangstellenden bij openbare aankondiging verzocht hun sollicitatie binnen een termijn van niet korter dan drie weken in te dienen, vergezeld van de nodige gegevens over hun leeftijd, hun nationaliteit, hun academische graden, hun talenkennis, hun huidige en eerdere beroepswerkzaamheden, alsmede de eventuele gerechtelijke en internationale ervaring waarover zij beschikken. 3. De benoeming geschiedt overeenkomstig de procedure bepaald in artikel 8, lid 3. 4. De griffier wordt voor drie jaar benoemd. Hij kan worden herbenoemd. Het Hof kan beslissen om de zittende griffier te herbenoemen zonder de in lid 2 van dit artikel voorziene procedure te volgen. 5. De griffier legt de in artikel 4 bedoelde eed af en tekent de in artikel 5 bedoelde verklaring. 6. De griffier kan slechts uit zijn ambt worden ontheven wanneer hij niet langer aan de gestelde voorwaarden voldoet of niet langer de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen nakomt. Het Hof beslist nadat het de griffier in de gelegenheid heeft gesteld zijn opmerkingen te maken. 7. Indien het ambt van de griffier eindigt vóór het einde van zijn mandaat, benoemt het Hof een nieuwe griffier voor drie jaar. 8. Dit besluit, met inbegrip van de gewijzigde richtsnoeren in de bijlage, wordt bekendgemaakt in het EER-gedeelte van en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 12 Adjunct-griffier Het Hof kan een adjunct-griffier benoemen die tot taak heeft de griffier bij te staan en hem in geval van verhindering te vervangen.

Artikel 13 Verhindering van de griffier en de adjunct-griffier De president wijst de ambtenaren aan die bij verhindering van de griffier, en in voorkomend geval van de adjunct-griffier, belast zijn met de waarneming van de functie van griffier.

Artikel 14 Bevoegdheden van de griffier 1. Onder gezag van de president is de griffier belast met de ontvangst, de doorzending en de bewaring van alle stukken, alsmede met de betekeningen die krachtens dit reglement moeten geschieden. 2. De griffier staat de rechters terzijde bij het verrichten van hun ambtshandelingen. 3. De griffier is zegelbewaarder en hij is verantwoordelijk voor de archieven. Hij draagt zorg voor de publicaties van het Hof en meer bepaald de verslagen van het EVA-Hof en voor de publicatie van documenten betreffende het Hof op internet. 4. Onder gezag van de president draagt de griffier zorg voor het beheer van het personeel en de administratie van het Hof en voor het beheer van de financiën en de boekhouding, alsook voor de voorbereiding en uitvoering van de begroting. 5. De instructies voor de griffier worden op voorstel van de president door het Hof vastgesteld. 6. Behoudens andersluidende bepalingen in dit Reglement, woont de griffier de zittingen van het Hof bij.

Artikel 15 Bijhouden van het register 1. Ter griffie wordt onder verantwoordelijkheid van de griffier een register gehouden waarin achtereenvolgens en in de volgorde van indiening alle processtukken en de ter ondersteuning daarvan neergelegde stukken en bescheiden worden ingeschreven. 2. De griffier doet van de inschrijving in het register aantekening op de originele stukken en, op verzoek van de partijen, op de afschriften welke deze hiertoe overleggen. 3. De inschrijving in het register en de in het voorgaande lid bedoelde aantekeningen hebben kracht van authentieke akte. 4. De wijze waarop het register wordt gehouden, wordt geregeld in de instructies voor de griffier, bedoeld in artikel 14, lid 5. 5. In het EER-deel van en het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie wordt een mededeling bekendgemaakt, waarin worden vermeld de datum van inschrijving van het inleidend verzoekschrift, de naam van de partijen, de conclusies van het verzoekschrift, alsmede de aangevoerde middelen en voornaamste argumenten of, naargelang het geval, de datum van de neerlegging van het verzoek om een advies alsmede een aanduiding van de verwijzende rechterlijke instantie, de partijen in het hoofdgeding en de aan het Hof voorgelegde vragen.

Artikel 16 Raadpleging van het register, de arresten en de beschikkingen 1. Eenieder kan ter griffie het register raadplegen en daarvan afschriften of uittreksels, met inbegrip van gewaarmerkte afschriften van de arresten en de beschikkingen, verkrijgen tegen het griffierecht dat het Hof op voorstel van de griffier vaststelt. 2. Onverminderd het bepaalde in de artikelen 59 en 60 kunnen de partijen in een geding tegen het griffierecht zoals bedoeld in het vorige lid gewaarmerkte afschriften van de processtukken en expedities van de beschikkingen en arresten verkrijgen. 3. Een derde, ongeacht of het een private of openbare persoon betreft, heeft geen toegang tot het procesdossier dan met uitdrukkelijke toestemming van de president, de partijen gehoord. Die toestemming wordt slechts op schriftelijk verzoek geheel of ten dele verleend; dit verzoek gaat vergezeld van een omstandige motivering van het gewettigd belang van de verzoeker bij toegang tot bedoeld dossier. 4. Het Hof kan regels vaststellen inzake de toegang tot de historische archieven van het Hof.

Artikel 17 Machtiging om griffietaken te verrichten Na goedkeuring door de EVA-staten mag het Hof griffietaken verrichten ten gunste van internationale gerechtelijke instanties.

HOOFDSTUK 4

Ambtenaren en andere personeelsleden

Artikel 18 Benoeming 1. De ambtenaren en andere personeelsleden van het Hof worden benoemd overeenkomstig de bepalingen van het personeelsstatuut van het EVA-Hof. 2. Alvorens hun ambt te aanvaarden leggen de ambtenaren en andere personeelsleden voor de president, in aanwezigheid van de griffier, de volgende eed of daarvoor in de plaats komende plechtige belofte af: “Ik [zweer/beloof plechtig] de functie welke mij door het EVA-Hof is opgedragen, getrouwelijk, naar mijn geweten en onder gepaste geheimhouding te zullen uitoefenen.”

Artikel 19 Organisatie De organisatie van het Hof wordt door het Hof vastgelegd en kan door het Hof worden gewijzigd.

HOOFDSTUK 5

Werking van het hof

Artikel 20 Planning van de werkzaamheden 1. Het gerechtelijk jaar vangt op 1 januari van een kalenderjaar aan en eindigt op 31 december van datzelfde kalenderjaar. 2. De gerechtelijke vakanties worden vastgesteld door het Hof. 3. In dringende gevallen kan de president de rechters gedurende de gerechtelijke vakanties bijeenroepen. 4. Het Hof neemt de erkende feestdagen van de plaats waar het is gevestigd, in acht. 5. Het Hof kan, als daar gegronde redenen voor zijn, de rechters toestaan vakantie op te nemen. 6. De data van de gerechtelijke vakanties en de lijst van erkende feestdagen worden jaarlijks bekendgemaakt in het EER-deel van en het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 21 Aanwijzing van de rechter-rapporteur 1. Zo spoedig mogelijk na de neerlegging van het gedinginleidende stuk, wijst de president de rechter-rapporteur aan die met de zaak wordt belast. 2. De president treft de noodzakelijke maatregelen om een andere rechter aan te wijzen in geval van verhindering van een rechter-rapporteur.

Artikel 22 Terugtrekking en verschoning van een rechter 1. Wanneer een rechter overeenkomstig artikel 15, eerste en tweede alinea, van het Statuut van oordeel is dat hij niet kan deelnemen aan de berechting van een zaak, deelt hij dit aan de president mede, die hem van het zitten over de zaak vrijstelt. 2. Wanneer de president van oordeel is dat een rechter overeenkomstig artikel 15, eerste en tweede alinea, van het Statuut niet kan deelnemen aan de berechting van een zaak, bericht hij dit aan de betrokken rechter en hoort hij hem alvorens te beslissen. 3. Moeilijkheden bij de toepassing van dit artikel als bedoeld in artikel 15, derde alinea, van het Statuut worden beslecht overeenkomstig artikel 30, vierde alinea, van de Toezichtovereenkomst. 4. In geval van terugtrekking of verschoning van een rechter uit hoofde van dit artikel, wordt overeenkomstig artikel 30, vierde alinea, van de Toezichtovereenkomst een ad-hocrechter gekozen om eerstgenoemde rechter te vervangen.

Artikel 23 Verhindering van een rechter Indien het Hof ten gevolge van de verhindering van een rechter niet volledig is, wordt overeenkomstig artikel 30, vierde alinea, van de Toezichtovereenkomst een ad-hocrechter gekozen om die rechter te vervangen.

Artikel 24 Pleitzittingen 1. De president stelt de dag en het uur van de pleitzittingen van het Hof vast. 2. Het Hof kan voor zittingen een andere plaats kiezen dan die waar het Hof is gevestigd.

Artikel 25 Opstelling van de processen-verbaal 1. Wanneer het Hof zitting houdt in aanwezigheid van de griffier, stelt laatstgenoemde zo nodig een proces-verbaal op dat naargelang het geval wordt ondertekend door de president en door de griffier. 2. Wanneer het Hof zitting houdt buiten aanwezigheid van de griffier, belast de president zo nodig de jongste rechter volgens de bij artikel 7 bepaalde rangorde naar anciënniteit met het opmaken van het proces-verbaal, dat dan door de president en die rechter wordt ondertekend.

Artikel 26 Beraadslagingen 1. Wanneer een pleitzitting heeft plaatsgevonden, nemen alleen de rechters die daaraan hebben deelgenomen aan de beraadslaging deel. 2. Iedere rechter draagt bij de beraadslaging zijn gevoelen, met redenen omkleed, voor. 3. De beslissing van het Hof wordt bepaald door het gevoelen van de meerderheid, gelijk dit bij de eindberaadslaging werd gevormd. 4. De beraadslagingen van het Hof zijn en blijven geheim. 5. De besprekingen van het Hof betreffende huishoudelijke aangelegenheden worden, tenzij het Hof anders bepaalt, door de griffier bijgewoond.

Artikel 27 Besluiten van de Rekenkamer — quorum 1. Het Hof kan slechts op geldige wijze beslissen wanneer alle rechters aan de beraadslaging hebben deelgenomen. 2. Indien het Hof onvolledig is ten gevolge van de verhindering, verschoning of terugtrekking van een rechter, wordt overeenkomstig artikel 30, vierde alinea, van de Toezichtovereenkomst een ad-hocrechter gekozen om die rechter te vervangen. 3. Het Hof kan over administratieve aangelegenheden beslissen mits er twee rechters aanwezig zijn. In dat geval geeft de stem van de president de doorslag.

Artikel 28 Jaarverslag 1. Het Hof publiceert zijn verslagen, beschikkingen, arresten en andere gerechtelijke beslissingen op zijn website. 2. Het Hof kan beslissen om zijn jaarverslag elektronisch uit te geven.

HOOFDSTUK 6

Regeling van het taalgebruik

Artikel 29 Taal van het Hof 1. De taal van het Hof is het Engels. Dit geldt voor de gehele procesgang, met inbegrip van de beraadslagingen, beslissingen en processen-verbaal van het Hof. 2. Behoudens andersluidende bepalingen in dit Reglement, wordt het Engels gebruikt bij de schriftelijke en de mondelinge behandeling. 3. Onverminderd artikel 30 worden alle aan het Hof overgelegde bewijsstukken in het Engels opgesteld of gaan zij vergezeld van een Engelse vertaling, tenzij het Hof anders beslist. 4. In geval van omvangrijke bescheiden en documenten kunnen evenwel uittreksels in vertaling worden overgelegd. Het Hof kan echter te allen tijde, hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek van een van de partijen, een meer uitvoerige of volledige vertaling eisen. 5. Het Hof kan partijen of interveniënten, andere dan de belanghebbenden, op hun verzoek toelaten tijdens de mondelinge behandeling in een officiële taal van een EVA-staat of van de Europese Unie te pleiten en door het Hof te worden geadresseerd. Het Hof draagt zorg voor de vertolking in en uit het Engels. Een dergelijk verzoek moet uiterlijk drie weken vóór de mondelinge behandeling worden ingediend.

Artikel 30 Adviesprocedure 1. Wanneer een verzoek om een advies naar het Hof wordt verwezen overeenkomstig artikel 34 van de Toezichtovereenkomst, is de verwijzende rechter gerechtigd het verzoek in te dienen in de taal waarin de zaak voor die rechter wordt behandeld. Het Hof draagt zorg voor de vertaling in het Engels. 2. De verwijzende rechter en de partijen in het bij hem aanhangige geding kunnen stukken indienen bij het Hof in de taal waarin de zaak voor die rechter wordt behandeld. Dergelijke stukken worden in het Engels vertaald voor zover het Hof dat noodzakelijk acht. Het Hof draagt zorg voor de vertaling. 3. Het Hof draagt zorg voor de vertaling van het rapport ter terechtzitting teneinde het eveneens beschikbaar te stellen in de taal waarin de zaak voor de verwijzende rechter wordt behandeld. 4. Partijen bij het geding voor de verwijzende rechter hebben het recht om zich mondeling tot het Hof te wenden en door het Hof te worden aangesproken in de taal waarin de zaak voor die rechter wordt behandeld. Het Hof draagt zorg voor de vertolking in en uit het Engels. Een partij die een dergelijke taal wenst te gebruiken, deelt dat uiterlijk drie weken vóór de mondelinge behandeling aan de griffier mee. 5. Het arrest van het Hof wordt gegeven in het Engels en in de taal waarin het verzoek werd ingediend. Het arrest is authentiek in deze talen.

Artikel 31 Getuigen Wanneer getuigen of deskundigen verklaren dat zij zich niet in het Engels kunnen uitdrukken, machtigt het Hof hen om hun verklaringen in een andere taal af te leggen. Het Hof draagt zorg voor de vertolking. Een dergelijk verzoek moet normaal gezien uiterlijk drie weken vóór de mondelinge behandeling worden ingediend.

Artikel 32 Publicaties van het Hof Publicaties van het Hof worden opgesteld in het Engels, het Duits, het IJslands of het Noors.

TITEL II

GEMEENSCHAPPELIJKE PROCEDURELE BEPALINGEN

HOOFDSTUK 1

Van de rechten en verplichtingen van de gemachtigden, raadslieden en advocaten

Artikel 33 Voorrechten, immuniteiten en faciliteiten 1. De gemachtigden, raadslieden en advocaten die voor het Hof of voor een bij rogatoire commissie aangewezen rechter verschijnen, genieten immuniteit van rechtsvervolging voor hetgeen zij met betrekking tot de zaak of de partijen hebben gezegd en geschreven. 2. De gemachtigden, raadslieden en advocaten genieten voorts de volgende voorrechten en faciliteiten: a) alle op de procedure betrekking hebbende stukken en bescheiden zijn aan onderzoek en inbeslagneming onttrokken. In geval van geschil ten aanzien van de aard van die stukken en bescheiden kunnen zij door de douane of politie worden verzegeld; zij worden onverwijld aan het Hof doorgezonden, teneinde in tegenwoordigheid van de griffier en de betrokkene te worden geverifieerd; b) aan de gemachtigden, raadslieden en advocaten worden de ter uitvoering van hun taak nodige deviezen toegewezen; c) de gemachtigden, raadslieden en advocaten genieten de voor de vervulling van hun taak noodzakelijke bewegingsvrijheid.

Artikel 34 Hoedanigheid van de vertegenwoordigers van de partijen 1. Teneinde de in artikel 33 bedoelde voorrechten, immuniteiten en faciliteiten te kunnen genieten, wordt hun hoedanigheid op de volgende wijze bewezen: (a) voor de gemachtigden, door een officiële verklaring, daartoe afgegeven door hun lastgever, die een afschrift ervan onverwijld aan de griffier betekent; (b) voor de advocaten, door een legitimatiebewijs waaruit blijkt dat zij tot de uitoefening van hun beroep bij een rechterlijke instantie van een staat die partij is bij de EER-overeenkomst zijn toegelaten en, wanneer de partij die zij vertegenwoordigen een privaatrechtelijke rechtspersoon is, door een machtiging die is afgegeven door deze laatste; (c) voor de raadslieden, door een machtiging die is afgegeven door de partij die zij bijstaan. 2. Indien nodig verstrekt de griffier hun een legitimatiestuk. De geldigheidsduur van dit stuk is beperkt tot een daartoe vastgestelde termijn. Deze kan in de loop van de procedure worden verlengd of verkort.

Artikel 35 Opheffing van de immuniteit 1. De voorrechten, immuniteiten en faciliteiten bedoeld in artikel 33 worden uitsluitend in het belang van de procedure verleend. 2. Het Hof kan de immuniteit opheffen wanneer dit naar zijn mening niet strijdig is met het belang van de procedure.

Artikel 36 Uitsluiting van de procedure 1. Indien het Hof of de president van oordeel is dat een gemachtigde, raadsman of advocaat zich voor het Hof, de president, een rechter of de griffier gedraagt op een wijze die met de waardigheid van het Hof of met de eisen van een goede rechtsbedeling onverenigbaar is, of dat deze gemachtigde, raadsman of advocaat van de hem met het oog op zijn functie toegekende rechten een ander gebruik maakt dan waartoe die rechten hem zijn verleend, deelt het dit de betrokkene mee. Indien het Hof de bevoegde autoriteiten onder wiens gezag de betrokkene valt, daarvan op de hoogte stelt, wordt een afschrift van de tot deze autoriteiten gerichte brief aan de betrokkene toegezonden. 2. Om dezelfde redenen kan het Hof te allen tijde, de betrokkene gehoord, een gemachtigde, raadsman of advocaat bij met redenen omklede beschikking van de procedure uitsluiten. Deze beschikking is onmiddellijk uitvoerbaar. 3. Wanneer een gemachtigde, raadsman of advocaat van de procedure is uitgesloten, wordt het geding voor de door de president te bepalen termijn geschorst, teneinde de betrokken partij in de gelegenheid te stellen een andere gemachtigde, raadsman of advocaat aan te wijzen. 4. De ter uitvoering van dit artikel genomen beslissingen kunnen worden ingetrokken.

HOOFDSTUK 2

Kennisgeving en betekening

Artikel 37 Kennisgeving van verzoeken om adviezen In zaken die onder artikel 34 van de Toezichtovereenkomst vallen, stelt de rechter van een EVA-staat die zijn procedure schorst en een zaak naar het Hof verwijst, het Hof in kennis van zijn besluit. Het besluit wordt vervolgens door de griffier ter kennis van de partijen en belanghebbenden gebracht, vergezeld van een Engelse vertaling van het verzoek.

Artikel 38 Wijzen van betekening 1. Documenten kunnen per post aan de geadresseerde worden betekend overeenkomstig lid 2, via e-EFTACourt overeenkomstig lid 3 of met een ander technisch communicatiemiddel overeenkomstig de leden 4 en 5. 2. De griffier draagt zorg voor de in dit Reglement vermelde betekeningen aan de door de geadresseerde gekozen woonplaats, hetzij door toezending bij aangetekende postzending met bericht van ontvangst van een afschrift van de te betekenen akte, hetzij door terhandstelling van dit afschrift tegen ontvangstbewijs. De kopieën van het te betekenen origineel worden door de griffier opgemaakt en voor eensluidend afschrift gewaarmerkt, tenzij die afschriften afkomstig zijn van partijen zelf overeenkomstig artikel 54, lid 3. 3. Het Hof kan bij besluit bepalen onder welke voorwaarden een processtuk langs elektronische of andere technische weg kan worden betekend. Dat besluit wordt bekendgemaakt in het EER-gedeelte van en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie en wordt opgenomen in bijlage I bij dit Reglement. 4. Wanneer de geadresseerde ermee heeft ingestemd dat te betekenen stukken hem met een ander technisch communicatiemiddel worden toegezonden, kan de betekening van elk processtuk, de arresten en beschikkingen van het Hof daaronder begrepen, geschieden door middel van verzending van een afschrift van het stuk langs die weg. Wanneer een document met dergelijke technische middelen aan de geadresseerde moet worden betekend, geschiedt de betekening op de dag waarop het Hof het document langs de overeengekomen technische weg aan de betrokkene heeft doen toekomen. 5. Indien de betekening van het stuk overeenkomstig lid 4 om technische redenen of wegens de aard of omvang van het stuk niet mogelijk is, wordt het stuk, wanneer de geadresseerde geen domicilie heeft gekozen, aan diens adres betekend op de wijze als bedoeld in lid 2. De geadresseerde wordt daarvan verwittigd met een technisch communicatiemiddel. Een aangetekende postzending wordt dan geacht de geadresseerde te hebben bereikt op de tiende dag na de neerlegging van die zending op het postkantoor van de plaats waar het Hof is gevestigd, tenzij uit het bericht van ontvangst blijkt dat zij op een andere datum is ontvangen of de geadresseerde de griffier binnen drie weken na de kennisgeving met een technisch communicatiemiddel meedeelt dat het te betekenen stuk hem niet heeft bereikt.

HOOFDSTUK 3

Termijnen

Artikel 39 Berekening van de termijnen 1. De procestermijnen genoemd in de EER-overeenkomst, in de Toezichtovereenkomst, in het Statuut en in dit Reglement worden berekend als volgt: (a) wanneer een in dagen, weken, maanden of jaren omschreven termijn ingaat op het ogenblik waarop een gebeurtenis of een handeling plaatsvindt, wordt de dag waarop deze gebeurtenis of deze handeling plaatsvindt, niet bij de termijn inbegrepen; (b) een in weken omschreven termijn loopt af bij het einde van de dag die — in de laatste week — dezelfde naam heeft als de dag waarop de gebeurtenis of handeling plaatsvindt die de termijn doet ingaan. (c) een in maanden of jaren omschreven termijn loopt af bij het einde van de dag die — in de laatste maand of het laatste jaar — dezelfde cijferaanduiding heeft als de dag waarop de gebeurtenis of handeling plaatsvindt die de termijn doet ingaan; Indien in de laatste maand van een in maanden of in jaren omschreven termijn de dag die bepalend is voor het einde van de termijn, ontbreekt, loopt de termijn af bij het einde van de laatste dag van die maand; (d) wanneer een termijn is omschreven in maanden en in dagen, worden eerst de volle maanden geteld en vervolgens de dagen; (e) de erkende feestdagen als bedoeld in artikel 20, de zaterdagen en de zondagen zijn bij de termijnen inbegrepen; (f) de termijnen worden door de gerechtelijke vakanties als bedoeld in artikel 20 niet geschorst. 2. De termijn, waarvan de laatste dag een zaterdag, een zondag of een erkende feestdag is, verstrijkt aan het einde van de daaropvolgende werkdag.

Artikel 40 Beroep tegen een door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA vastgestelde maatregel De termijn voor het instellen van beroep tegen een door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA vastgestelde maatregel begint te lopen op de dag na ontvangst van de kennisgeving van de maatregel door de betrokkene of, wanneer de maatregel wordt bekendgemaakt, vanaf het einde van de veertiende dag volgend op die waarop de maatregel in het EER-deel van en het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie is bekendgemaakt.

Artikel 41 Afstand De procestermijnen genoemd in de EER-overeenkomst, in de Toezichtovereenkomst, in het Statuut en in dit Reglement mogen niet louter wegens afstand worden verlengd.

Artikel 42 Bepaling en verlenging van de termijnen 1. De krachtens dit Reglement bepaalde termijnen kunnen worden verlengd door de autoriteit die deze heeft vastgesteld. 2. De president kan aan de griffier de tekeningsbevoegdheid delegeren om de termijnen waarvan de vaststelling ingevolge dit Reglement tot zijn bevoegdheid behoort, te bepalen of verlenging ervan toe te staan. 3. Een processtuk dat na het verstrijken van de door de president of de griffier krachtens dit Reglement bepaalde termijn ter griffie wordt neergelegd, kan alleen na een daartoe strekkende beslissing van de president worden aanvaard.

Artikel 43 Overmacht Verval van instantie wegens het verstrijken van een procestermijn kan niet worden tegengeworpen, wanneer de betrokkene toeval of overmacht aantoont.

HOOFDSTUK 4

Verschillende wijzen van behandeling van de zaken

Artikel 44 Wijzen van behandeling van de zaken 1. Onverminderd de in het Statuut of dit Reglement opgenomen bijzondere bepalingen omvat de procedure voor het Hof een schriftelijk gedeelte en een mondeling gedeelte. 2. Onverminderd het bepaalde in de leden 3 tot en met 5, behandeld het Hof de aanhangige zaken in de volgorde waarin zij in staat zijn. Indien in meerdere zaken de instructie gelijktijdig werd gesloten, wordt de volgorde bepaald door de datum van inschrijving van de verzoekschriften in het register. 3. De president kan op grond van bijzondere omstandigheden beslissen dat een zaak bij voorrang zal worden berecht. 4. Een verzoek om een advies kan volgens een versnelde procedure worden behandeld onder de in titel III, hoofdstuk 2, genoemde voorwaarden. 5. Een rechtstreeks beroep kan volgens een versnelde procedure worden behandeld onder de in titel IV, hoofdstuk 5, genoemde voorwaarden.

Artikel 45 Anonimiteit en weglating van bepaalde gegevens ten opzichte van het publiek Op bij afzonderlijke akte ingediend, met redenen omkleed verzoek van een partij dan wel ambtshalve kan de president, na de rechter-rapporteur te hebben gehoord, de naam van een partij in het geding of die van andere personen die in het kader van de procedure worden genoemd, of bepaalde gegevens in de documenten betreffende de zaak die toegankelijk zijn voor het publiek, weglaten indien er een rechtmatig belang bij bestaat dat de identiteit van een persoon of de inhoud van die gegevens niet in de openbaarheid komen.

Artikel 46 Voeging 1. Het Hof kan in iedere stand van het geding, na de partijen in de gelegenheid te hebben gesteld om hun opmerkingen in te dienen, meerdere zaken die op hetzelfde onderwerp betrekking hebben, wegens verknochtheid voegen, zowel voor de schriftelijke of mondelinge behandeling als ter gelijktijdige berechting bij het eindarrest. Het kan de voeging weer ongedaan maken. 2. Alle partijen in de gevoegde zaken kunnen ter griffie de dossiers van de zaken waarop de voeging betrekking heeft, inzien. De president kan evenwel op verzoek van een partij bij beschikking bepaalde vertrouwelijke stukken in het procesdossier van deze inzage uitsluiten. 3. Onverminderd lid 2, worden de processtukken in de dossiers van de zaken waarop de voeging betrekking heeft, aan de partijen in de gevoegde zaken betekend, mits de vertegenwoordigers van deze partijen daarom hebben verzocht en zij hebben ingestemd met de wijze van betekenen bedoeld in artikel 38, lid 3.

Artikel 47 Schorsing van de behandeling 1. De behandeling kan worden geschorst: a) op verzoek van een hoofdpartij met instemming van de andere hoofdpartij, of b) wanneer dit voor een goede rechtsbedeling is vereist. 2. Tot schorsing van de behandeling wordt beslist door de president, de rechter-rapporteur gehoord, en, behalve bij adviezen, ook de partijen gehoord. 3. De behandeling kan worden hervat bij beslissing van de president vastgesteld volgens dezelfde procedure als bedoeld in lid 2, tenzij in de schorsingsbeslissing een einddatum is bepaald. 4. De in de leden 2 en 3 bedoelde beslissingen worden aan de partijen en de belanghebbenden betekend. 5. De schorsing van de behandeling gaat in op de in de schorsingsbeslissing vermelde datum of, indien die vermelding ontbreekt, op de datum van die beslissing. 6. Door de schorsing worden alle procestermijnen gestuit. 7. De beslissing tot hervatting van de behandeling vóór het einde van de schorsing of als bedoeld in lid 8, wordt vastgesteld op de wijze voorzien in lid 2. 8. Wanneer in de schorsingsbeslissing geen einddatum is bepaald, eindigt de schorsing op de datum vermeld in de beslissing tot hervatting van de behandeling, of, indien die vermelding ontbreekt, op de datum van laatstgenoemde beslissing. 9. Vanaf de datum van hervatting van de behandeling na een schorsing, worden de eerdere termijnen vervangen door nieuwe, door de president vastgestelde termijnen die op de datum van die hervatting ingaan.

Artikel 48 Uitstel van de berechting van een zaak De president, partijen gehoord, kan op grond van bijzondere omstandigheden, ambtshalve dan wel op verzoek van een partij, besluiten de berechting van een zaak tot een latere datum uit te stellen. Indien partijen gezamenlijk om uitstel verzoeken, kan de president in dit verzoek eveneens bewilligen.

HOOFDSTUK 5

Rechtsbijstand

Artikel 49 Rechtsbijstand 1. Indien een partij vanwege haar financiële situatie niet of slechts ten dele tot betaling van de proceskosten in staat is, kan zij in elke stand van het geding rechtsbijstand aanvragen. De financiële situatie van de aanvrager wordt beoordeeld aan de hand van objectieve criteria, zoals het inkomen, het vermogen en de gezinssituatie. 2. De rechtsbijstand dekt volledig of gedeeltelijk de kosten in verband met de bijstand en de vertegenwoordiging in rechte voor het Hof. Deze kosten komen overeenkomstig artikel 52 voor rekening van het Hof.

Artikel 50 Aanvraag voor rechtsbijstand 1. De aanvraag gaat vergezeld van de nodige gegevens en bewijzen aan de hand waarvan de financiële situatie van de aanvrager kan worden beoordeeld, zoals een van de bevoegde nationale autoriteiten afkomstige verklaring betreffende deze financiële situatie. 2. Deze aanvraag kan zonder bijstand van een advocaat worden ingediend. 3. In adviesprocedures geldt dat indien de aanvrager reeds rechtsbijstand bij de verwijzende rechter heeft verkregen, hij de beslissing van deze rechter overlegt en preciseert hij wat de reeds toegekende bedragen dekken. 4. In rechtstreekse beroepen kan rechtsbijstand worden aangevraagd vóór de instelling van het beroep of zolang dit aanhangig is. Indien de aanvraag vóór de instelling van het beroep wordt ingediend, moet de aanvrager summier het voorwerp van het in te stellen beroep, de feiten van de zaak en de argumenten ter ondersteuning van het beroep uiteenzetten. Het verzoek moet vergezeld gaan van de desbetreffende bewijsstukken. De indiening van een aanvraag voor rechtsbijstand schorst voor de aanvrager de voor de instelling van het beroep bepaalde termijn tot en met de datum van betekening van de beschikking waarbij op die aanvraag wordt beslist, of, in de gevallen bedoeld in artikel 51, lid 4, de beschikking waarbij de advocaat wordt aangewezen die de betrokkene moet vertegenwoordigen. Rechtsbijstand wordt geweigerd indien de rechtsvordering ten aanzien waarvan zij wordt gevraagd, kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk ongegrond lijkt. Het Hof nodigt de andere partij uit om haar schriftelijke opmerkingen in te dienen, tenzij reeds op grond van hetgeen is ingediend blijkt dat niet aan de in artikel 49, lid 1, bepaalde voorwaarden wordt voldaan of dat de voorgaande alinea van toepassing is.

Artikel 51 Beslissing op de aanvraag voor rechtsbijstand 1. Zodra de aanvraag is neergelegd, wijst de president deze toe aan een rechter-rapporteur, die binnen korte termijn een voorstel doet voor het daaraan te geven gevolg. 2. De beslissing om geheel of ten dele rechtsbijstand te verlenen dan wel deze te onthouden, wordt op voorstel van de rechter-rapporteur genomen door het Hof. 3. Het Hof beslist bij beschikking. In geval van gehele of gedeeltelijke weigering van rechtsbijstand, wordt de weigering in de beschikking met redenen omkleed. 4. In de beschikking waarbij de rechtsbijstand wordt toegekend, kan een advocaat worden aangewezen om de betrokkene te vertegenwoordigen, mits die advocaat door de aanvrager is voorgesteld in zijn aanvraag voor rechtsbijstand en deze advocaat ermee heeft ingestemd de aanvrager voor het Hof te vertegenwoordigen. 5. Indien de aanvrager niet zelf een advocaat heeft voorgesteld of indien het Hof van oordeel is dat de door de betrokkene gedane keuze niet kan worden bekrachtigd, zendt de griffier een expeditie van de beschikking en een afschrift van de aanvraag voor rechtsbijstand aan de bevoegde instantie van de betrokken EVA-staat genoemd in bijlage II. 6. De advocaat die met de vertegenwoordiging van de verzoeker wordt belast, wordt bij beschikking aangewezen, naargelang het geval met inachtneming van de voorstellen van de aanvrager of met inachtneming van de voorstellen die de in lid 5 bedoelde instantie heeft toegezonden. 7. In de beschikking waarbij in het verzoek om rechtsbijstand wordt bewilligd, kan een bedrag worden vastgesteld dat zal worden betaald aan de advocaat die is aangewezen om de betrokkene te vertegenwoordigen, of een maximum worden bepaald voor de verschotten en honoraria van de advocaat, dat in beginsel niet mag worden overschreden. Daarin kan worden voorzien in een bijdrage van de betrokkene aan de in artikel 52, lid 1, bedoelde kosten, rekening houdend met zijn economische situatie.

Artikel 52 Voorschotten en voor rekening nemen van de kosten 1. Wanneer rechtsbijstand wordt toegekend, komen de kosten voor de bijstand en de vertegenwoordiging van de aanvrager voor het Hof voor rekening van het Hof, in voorkomend geval binnen de grenzen die door het Hof zijn gesteld. Op verzoek van de aanvrager of zijn vertegenwoordiger kan een voorschot op deze kosten worden betaald. 2. In rechtstreekse beroepen geldt dat wanneer op grond van de beslissing waardoor een einde komt aan het geding de begunstigde van de rechtsbijstand zijn eigen kosten moet dragen, de president bij met redenen omklede beschikking de verschotten en honoraria van de advocaat vaststelt die ten laste van het Hof komen. Hij kan de kwestie voorleggen aan het Hof. Wanneer het Hof in de beslissing waardoor een einde komt aan het geding een andere partij heeft verwezen in de kosten van de begunstigde van de rechtsbijstand, moet deze andere partij de als rechtsbijstand voorgeschoten bedragen aan het Hof vergoeden. De griffier vordert de in de voorgaande alinea bedoelde bedragen in van de partij die tot betaling ervan is veroordeeld. Wanneer de begunstigde van de rechtsbijstand in het ongelijk wordt gesteld, kan het Hof, indien de billijkheid dit vergt, bij zijn uitspraak over de kosten in de beslissing waardoor een einde komt aan het geding, gelasten dat een of meer andere partijen hun eigen kosten dragen of dat deze bij wege van rechtsbijstand geheel of ten dele ten laste komen van het Hof.

Artikel 53 Intrekking van de rechtsbijstand Wanneer in de loop van het geding blijkt dat de omstandigheden op grond waarvan de rechtsbijstand is verleend, zijn gewijzigd, kan het Hof, ambtshalve dan wel op verzoek, de betrokkene gehoord, deze bijstand intrekken. De beschikking tot intrekking van de rechtsbijstand wordt met redenen omkleed.

HOOFDSTUK 6

Van de schriftelijke behandeling

Artikel 54 Indiening van processtukken 1. Processtukken kunnen op papier worden ingediend, overeenkomstig de leden 2 tot en met 7, of via e-EFTACourt, overeenkomstig lid 8. 2. Het origineel van elke processtuk wordt ondertekend door de gemachtigde of de advocaat van de partij of, indien het opmerkingen betreft die in het kader van een adviesprocedure worden ingediend, door de partij in het hoofdgeding of haar vertegenwoordiger voor zover de op dit geding toepasselijke nationale procesregels dit toestaan. 3. Dit processtuk, vergezeld van alle bijlagen waarnaar daarin wordt verwezen, wordt overgelegd tezamen met vijf afschriften voor het Hof en, in andere procedures dan de adviesprocedures, één voor iedere andere partij. De afschriften worden voor eensluidend gewaarmerkt door de partij die deze neerlegt. 4. De processtukken zijn gedagtekend. Voor de berekening van de procestermijnen geldt slechts de datum van de neerlegging van de originele processtukken ter griffie. 5. Elk processtuk gaat vergezeld van een dossier bevattende de stukken en bescheiden waarop een beroep wordt gedaan, alsmede van een staat van die stukken en bescheiden. 6. Wanneer wegens de omvang van een stuk of een bescheid slechts uittreksels zijn bijgevoegd, wordt het gehele stuk of bescheid of een volledig afschrift ervan ter griffie neergelegd. 7. In afwijking van de tweede zin van lid 4, worden de dag waarop een afschrift van het ondertekende origineel van een processtuk tezamen met de in lid 5 bedoelde staat van stukken en bescheiden door middel van enig technisch communicatiemiddel waarover het Hof beschikt, ter griffie binnenkomt, voor de naleving van de procestermijnen in aanmerking genomen, mits het ondertekende origineel van het processtuk, vergezeld van de bijlagen en afschriften bedoeld in lid 3, uiterlijk tien dagen later ter griffie wordt neergelegd. 8. Het Hof kan bij besluit bepalen onder welke voorwaarden een elektronisch aan de griffie toegezonden processtuk als het origineel van dit stuk wordt beschouwd. Dat besluit wordt bekendgemaakt in het EER-gedeelte van en in het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie en wordt opgenomen in bijlage I bij dit Reglement.

HOOFDSTUK 7

Voorlopig rapport

Artikel 55 Voorlopig rapport 1. Wanneer de schriftelijke behandeling is afgesloten, bepaalt de president de datum waarop de rechter-rapporteur een voorlopig rapport aan het Hof zal uitbrengen. 2. Het voorlopig rapport bevat voorstellen ter zake van eventueel noodzakelijke maatregelen tot organisatie van de procesgang, maatregelen van instructie of, in voorkomend geval, verzoeken om verduidelijking aan de verwijzende rechter. Het rapport bevat eveneens het voorstel van de rechter-rapporteur ter zake van het eventueel afzien van de pleitzitting. 3. Het Hof beslist over het aan de voorstellen van de rechter-rapporteur te geven gevolg.

HOOFDSTUK 8

Maatregelen tot organisatie van de procesgang en maatregelen van instructie

Artikel 56 Maatregelen tot organisatie van de procesgang en maatregelen van instructie 1. In iedere stand van het geding kan het Hof besluiten tot maatregelen tot organisatie van de procesgang of tot maatregelen van instructie als bedoeld in de volgende artikelen, dan wel gelasten dat een instructiehandeling opnieuw of in uitgebreidere vorm wordt verricht. 2. De maatregelen tot organisatie van de procesgang or eventuele maatregelen van instructie die het Hof heeft gelast, kunnen door het Hof zelf worden uitgevoerd of aan de rechter-rapporteur worden toegewezen.

Artikel 57 Maatregelen tot organisatie van de procesgang 1. De maatregelen tot organisatie van de procesgang hebben tot doel het in staat brengen van de zaken, de procedures en de afdoening van de geschillen zo goed mogelijk te laten verlopen. 2. De maatregelen tot organisatie van de procesgang hebben in het bijzonder tot doel: a) het goede verloop van de schriftelijke en mondelinge behandeling te verzekeren en de bewijsvoering te vergemakkelijken; b) de punten te bepalen ten aanzien waarvan partijen hun betoog moeten aanvullen, of die instructie behoeven; c) de strekking van de conclusies en van de middelen en argumenten van partijen te preciseren en hun geschilpunten te verduidelijken; d) een minnelijke regeling van de geschillen te vergemakkelijken. 3. Maatregelen tot organisatie van de procesgang kunnen met name bestaan in: a) het stellen van vragen aan partijen; b) het uitnodigen van partijen om zich schriftelijk of mondeling over bepaalde aspecten van het geschil uit te laten; c) het vragen van gegevens of inlichtingen aan partijen of aan derden; d) het aan partijen verzoeken om overlegging van documenten of stukken die betrekking hebben op de zaak; e) het ter vergadering oproepen van de gemachtigden, raadslieden of advocaten van partijen of de partijen in persoon. 4. Iedere partij kan in elke stand van het geding voorstellen doen tot vaststelling of wijziging van maatregelen tot organisatie van de procesgang. Een dergelijk voorstel wordt gedaan bij afzonderlijke akte of in een afzonderlijke afdeling van het processtuk in kwestie. In dergelijke gevallen worden de andere partijen gehoord, alvorens de betrokken maatregelen worden gelast. 5. Wanneer de omstandigheden van de procedure dat vereisen, stelt het Hof partijen in kennis van de beoogde maatregelen; het stelt hen in de gelegenheid, mondeling of schriftelijk opmerkingen te maken.

Artikel 58 Maatregelen van instructie 1. Het Hof bepaalt de maatregelen die het passend acht bij beschikking, waarin de te bewijzen feiten zijn omschreven. De beschikking wordt aan partijen betekend. 2. Alvorens het Hof besluit tot de maatregelen van instructie bedoeld in lid 3, punten c) tot en met e), stelt de griffier partijen in kennis van de door het Hof beoogde maatregelen en stelt hij hen in de gelegenheid mondeling of schriftelijk opmerkingen te maken. 3. Onverminderd het bepaalde in de artikelen 21 en 22 van het Statuut bestaan de maatregelen van instructie in: a) een comparitie van partijen; b) verzoek om inlichtingen en overlegging van stukken; c) getuigenbewijs; d) deskundigenonderzoek; e) plaatsopneming. 4. Het tegenbewijs staat vrij; nadere bewijsaanbiedingen zijn toegelaten. 5. De partijen zijn gerechtigd de instructie bij te wonen.

Artikel 59 Behandeling van vertrouwelijke inlichtingen en stukken 1. Wanneer het Hof op grond van door een partij verstrekte gegevens, rechtens of feitelijk, heeft te toetsen of inlichtingen of stukken die na een maatregel van instructie bedoeld in artikel 58 aan het Hof zijn overgelegd en die relevant kunnen zijn voor de uitspraak in het geding, vertrouwelijk zijn ten opzichte van de andere partijen, worden deze inlichtingen of stukken in het stadium van die toetsing niet aan de andere partijen meegedeeld. 2. Wanneer het Hof na de in lid 1 bedoelde toetsing tot de conclusie komt dat bepaalde aan hem overgelegde inlichtingen of stukken relevant zijn voor de uitspraak in het geding en dat zij ten opzichte van de andere partijen vertrouwelijk zijn, weegt het de vertrouwelijkheid af tegen de vereisten van effectieve rechterlijke bescherming, met name de inachtneming van het beginsel van een procedure op tegenspraak. 3. Na de in lid 2 bedoelde belangenafweging kan het Hof beslissen de vertrouwelijke inlichtingen of stukken ter kennis van de andere partijen te brengen, in voorkomend geval onder de voorwaarde van het aangaan van specifieke verbintenissen, of deze niet mee te delen, waarbij het Hof bij met redenen omklede beschikking meedeelt hoe de andere partijen zo veel mogelijk in de gelegenheid worden gesteld haar opmerkingen te maken, met name door de overlegging van een niet-vertrouwelijke versie of een samenvatting van de inlichtingen of stukken te gelasten, waarin hun wezenlijke inhoud is opgenomen.

Artikel 60 Documenten waarvan de kennisneming door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA is geweigerd Indien een stuk waarvan de kennisneming door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA is geweigerd, aan het Hof is overgelegd in het kader van een beroep betreffende de wettigheid van die weigering, wordt dat stuk niet aan de andere partijen meegedeeld.

HOOFDSTUK 9

Oproeping en verhoor van getuigen en deskundigen

Artikel 61 Getuigenbewijs 1. Het Hof gelast ambtshalve of op verzoek van een partij, het bewijs van bepaalde feiten door getuigenverhoor. De partij die om het horen van een getuige verzoekt, geeft daarbij nauwkeurig de feiten aan waarop dit verhoor betrekking zal hebben, alsmede de redenen die dit verhoor rechtvaardigen. Het Hof beslist bij met redenen omklede beschikking op het verzoek. 2. Getuigen wier verhoor noodzakelijk wordt geacht, worden opgeroepen krachtens een beschikking van het Hof. Deze beschikking bevat: a) de naam en de woonplaats van de getuige; b) de feiten waarover de getuigen zullen worden gehoord; c) zo nodig, de door het Hof getroffen regeling voor de vergoeding van de door de getuigen gemaakte kosten. 3. Deze beschikking wordt aan partijen en aan de getuigen betekend.

Artikel 62 Getuigenverhoor 1. Na de vaststelling van de identiteit van de getuigen houdt de president hun voor, dat zij hun verklaring zullen moeten bevestigen op de in dit reglement bepaalde wijze en dat schendingen van deze vereisten strafbaar zijn op grond van artikel 26 van het Statuut. 2. Alvorens hun verklaring af te leggen, leggen de getuigen de volgende eed of daarvoor in de plaats komende plechtige belofte af: “Ik [zweer/beloof plechtig] de waarheid te zeggen, de volle waarheid en niets dan de waarheid.” Het Hof kan, partijen gehoord, de getuige vrijstellen van het afleggen van de eed of plechtige belofte. 3. De getuigen worden door het Hof gehoord; partijen worden daartoe opgeroepen. Nadat de getuigen hun verklaring hebben afgelegd, kunnen de president, hetzij op verzoek van partijen hetzij ambtshalve, en de andere rechters hun vragen stellen. Onder leiding van de president kunnen aan de getuigen vragen worden gesteld door de vertegenwoordigers van partijen.

Artikel 63 Deskundigenonderzoek 1. Het Hof kan een deskundigenonderzoek gelasten. In de beschikking waarbij de deskundige wordt benoemd, wordt diens taak nauwkeurig omschreven en wordt de termijn bepaald waarbinnen hij zijn rapport zal indienen. 2. De deskundige ontvangt een afschrift van de beschikking, alsmede alle voor de uitvoering van zijn taak benodigde stukken. Hij staat onder toezicht van de rechter-rapporteur, die het deskundigenonderzoek kan bijwonen en van het verloop daarvan op de hoogte wordt gehouden. 3. Het Hof kan op verzoek van de deskundige getuigen horen; het verhoor vindt plaats op de wijze als in artikel 62 voorzien. 4. De deskundige mag zijn oordeel slechts geven over de punten die hem uitdrukkelijk zijn voorgelegd. 5. Na indiening van het rapport en de betekening daarvan aan partijen, kan het Hof gelasten dat de deskundige zal worden gehoord. De partijen worden opgeroepen om op het verhoor te verschijnen. De president, op verzoek van een van de partijen dan wel ambtshalve, en de andere rechters kunnen de deskundige vragen stellen. Onder leiding van de president kunnen aan de deskundige vragen worden gesteld door de vertegenwoordigers van partijen. 6. Nadat hij zijn verslag heeft ingediend, legt de deskundige voor het Hof de volgende eed of daarvoor in de plaats komende plechtige belofte af: “Ik [zweer/beloof plechtig] mijn taak naar geweten en in volkomen onpartijdigheid te hebben vervuld.” Het Hof kan, partijen gehoord, de deskundige vrijstellen van het afleggen van de eed of plechtige belofte.

Artikel 64 Verplichtingen van de getuigen en deskundigen 1. Getuigen, mits behoorlijk opgeroepen, zijn gehouden aan de oproeping gevolg te geven en op het verhoor te verschijnen, tenzij zij zich voor het Hof op geldige wijze verontschuldigen. 2. In geval van niet-verschijnende getuigen of van meineed gepleegd door een getuige of deskundige, kan het Hof, overeenkomstig artikel 26 van het Statuut, beslissen dat van dit feit aangifte zal worden gedaan ten behoeve van vervolging, bij de bevoegde, in bijlage II genoemde instantie van de EVA-staat. De beslissing van het Hof wordt door de griffier medegedeeld. De beslissing vermeldt de feiten en omstandigheden waarop de aangifte is gegrond.

Artikel 65 Wraking van een getuige of deskundige 1. Wanneer een partij een getuige of deskundige wraakt wegens onbekwaamheid, onwaardigheid of enige andere reden, of wanneer een getuige of deskundige weigert te getuigen of de eed of de daarvoor in de plaats komende plechtige belofte af te leggen, beslist het Hof. 2. De wraking van een getuige of van een deskundige geschiedt binnen twee weken na de betekening van de beschikking waarbij de getuige wordt opgeroepen of waarbij de deskundige wordt benoemd. De akte van wraking moet de redenen van de wraking alsmede het bewijsaanbod bevatten.

Artikel 66 Onkosten van de getuigen en de deskundigen 1. De getuigen en deskundigen hebben recht op vergoeding van hun reis- en verblijfskosten. 2. Wanneer het Hof een getuigenverhoor of een deskundigenonderzoek gelast, kan het de partijen, of een daarvan, verzoeken een voorschot ter dekking van de onkosten van de getuigen of de deskundigen te storten. 3. De voor het horen van de ambtshalve opgeroepen getuigen of voor het ambtshalve opgedragen deskundigenonderzoek nodige middelen worden door het Hof voorgeschoten. 4. De getuigen hebben recht op een vergoeding wegens gederfd inkomen; de deskundigen ontvangen voor hun werkzaamheden een honorarium. Deze bedragen worden door het Hof aan de getuigen en de deskundigen betaald, nadat zij hun verplichtingen of hun taak hebben vervuld.

Artikel 67 Proces-verbaal van de instructiezittingen 1. De griffier of een door de president aangewezen rechter stelt van elke instructiezitting een proces-verbaal op. Het proces-verbaal wordt ondertekend door de president of de met het horen van de getuige of deskundige belaste rechter-rapporteur, alsmede door de griffier of de met het opstellen van het proces-verbaal belaste rechter. Vóór deze ondertekeningen worden de getuigen in de gelegenheid gesteld, de inhoud van het proces-verbaal te verifiëren en het te ondertekenen. 2. Het proces-verbaal vormt een authentieke akte.

Artikel 68 Rogatoire commissie 1. Het Hof kan op verzoek van partijen dan wel ambtshalve rogatoire commissies verlenen tot het horen van getuigen of deskundigen. 2. De rogatoire commissie wordt bij beschikking verleend; deze beschikking bevat de achternaam, de voornamen, de hoedanigheid en het adres van de getuigen of deskundigen, de omschrijving van de feiten waarover de getuigen of deskundigen zullen worden gehoord, de namen van partijen, hun gemachtigden, advocaten of raadslieden, hun gekozen woonplaats, alsmede een korte omschrijving van het voorwerp van het geding. De griffier betekent de beschikking aan partijen. 3. De griffier zendt de beschikking aan de bevoegde, in bijlage II genoemde, instantie van de EVA-staat op het grondgebied waarvan de getuigen of deskundigen moeten worden gehoord. Zo nodig doet hij de beschikking vergezeld gaan van een vertaling in de officiële taal of talen van de staat waaraan de beschikking is gericht. De in de voorgaande alinea bedoelde instantie zendt de beschikking door aan de krachtens het nationale recht bevoegde rechterlijke instantie. De bevoegde rechterlijke instantie voert de rogatoire commissie uit volgens haar nationale recht. Na de tenuitvoerlegging zendt zij de beschikking houdende de rogatoire commissie, alsmede de stukken die bij de tenuitvoerlegging daarvan zijn opgemaakt, en een staat van kosten aan de instantie bedoeld in de eerste alinea. Deze stukken worden aan de griffier gezonden. De griffier draagt zorg voor de vertaling van de stukken in het Engels. 4. Het Hof draagt de kosten van de rogatoire commissie, zulks onverminderd zijn bevoegdheid deze ten laste van partijen te brengen.

HOOFDSTUK 10

Mondelinge behandeling

Artikel 69 Dag van opening Zodra alle tijdens de schriftelijke behandeling genomen maatregelen tot organisatie van de procesgang of maatregelen van instructie teneinde zijn gevoerd, bepaalt de president de dag waarop de mondelinge behandeling zal worden geopend.

Artikel 70 Uitspraak zonder mondelinge behandeling Het Hof kan, op rapport van de rechter-rapporteur en met de uitdrukkelijke instemming van de partijen, besluiten om zonder mondelinge behandeling uitspraak te doen.

Artikel 71 Rapport ter terechtzitting Vóór de mondelinge behandeling wordt een rapport ter terechtzitting van de rechter-rapporteur aan de partijen en belanghebbenden meegedeeld.

Artikel 72 Afwezigheid van de partijen op de pleitzitting 1. Wanneer een partij het Hof ervan in kennis stelt dat zij niet aan de pleitzitting zal deelnemen of wanneer het Hof ter terechtzitting vaststelt dat een naar behoren opgeroepen partij ongerechtvaardigd afwezig is, vindt de pleitzitting plaats zonder dat de betrokken partij daarbij aanwezig is. 2. Wanneer de hoofdpartijen aan het Hof berichten dat zij niet aan de pleitzitting zullen deelnemen, beslist de president of de mondelinge behandeling kan worden gesloten.

Artikel 73 Gemeenschappelijke pleitzitting Indien de punten van overeenstemming tussen meerdere zaken van eenzelfde soort dit mogelijk maken, kan het Hof beslissen in die zaken een gemeenschappelijke pleitzitting te houden.

Artikel 74 Leiding van de zitting De president leidt de zitting; hij handhaaft de orde ter terechtzitting.

Artikel 75 Behandeling met gesloten deuren 1. Het Hof kan om gewichtige redenen beslissen de zaak met gesloten deuren te behandelen, overeenkomstig artikel 27 van het Statuut. Dit kan ook van toepassing zijn op zaken die ter advies worden voorgelegd, op verzoek van de verwijzende rechter. 2. Het verzoek van een partij om behandeling met gesloten deuren is met redenen omkleed en vermeldt of het betrekking heeft op al het gesprokene of een deel daarvan. Wanneer een partij een dergelijk verzoek doet, beslist het Hof nadat het de partijen heeft gehoord. 3. Indien behandeling met gesloten deuren wordt bevolen, mag het gesprokene niet openbaar worden gemaakt.

Artikel 76 Pleiten Tenzij artikel 91, lid 3, van toepassing is, kunnen partijen slechts bij monde van hun gemachtigde, raadsman of advocaat pleiten.

Artikel 77 Sluiting van de mondelinge behandeling Na de pleidooien van de partijen en belanghebbenden verklaart de president de mondelinge behandeling voor gesloten.

Artikel 78 Opening of heropening van de mondelinge behandeling Het Hof kan in elke stand van het geding de opening of de heropening van de mondelinge behandeling gelasten, onder meer wanneer het zich onvoldoende voorgelicht acht of wanneer een partij na afsluiting van deze behandeling een nieuw feit aanbrengt dat van beslissende invloed kan zijn voor de beslissing van het Hof, of wanneer een zaak moet worden beslecht op grond van een argument waarover de partijen of de belanghebbenden hun standpunten niet voldoende hebben kunnen uitwisselen.

Artikel 79 Proces-verbaal van de terechtzitting 1. De griffier of een door de president aangewezen rechter stelt van elke pleitzitting een proces-verbaal op overeenkomstig artikel 25. 2. Het proces-verbaal bevat de datum en de plaats van het verhoor, de namen van de aanwezige rechters en griffier, de verwijzing van de zaak, de namen van de partijen, de namen en de hoedanigheid van de gemachtigden, raadslieden en advocaten van de partijen, een vermelding van eventuele processtukken die in de loop van de pleitzitting door de partijen zijn neergelegd en de ter terechtzitting gegeven besluiten van het Hof of de president. 3. Het proces-verbaal wordt ondertekend door de president en de griffier of de door de president met het opstellen van het proces-verbaal belaste rechter. Het vormt een authentieke akte. 4. Partijen en belanghebbenden kunnen ter griffie kennisnemen van elk proces-verbaal en daarvan op eigen kosten afschrift verkrijgen.

HOOFDSTUK 11

Arresten en beschikkingen

Artikel 80 Informatie over datum van uitspraak van arresten De partijen en belanghebbenden worden in kennis gesteld van de datum van uitspraak van het arrest.

Artikel 81 Inhoud van het arrest Het arrest bevat: a) de vermelding dat het door het Hof is gewezen; b) de datum van de uitspraak; c) de namen van de president en de rechters die aan de beraadslaging hebben deelgenomen, met vermelding van de rechter-rapporteur; d) de naam van de griffier; e) de vermelding van de partijen of de belanghebbenden die aan de procedure hebben deelgenomen; f) de namen van hun vertegenwoordigers; g) bij rechtstreekse beroepen, de conclusies van de partijen; h) in voorkomend geval, de datum van de pleitzitting; i) een summier overzicht van de feiten; j) een summier overzicht van de processtukken van de partijen; k) de rechtsoverwegingen; l) het dictum, de beslissing ten aanzien van de proceskosten daar in voorkomend geval onder begrepen.

Artikel 82 Uitspraak en betekening van een arrest 1. Het arrest wordt ter openbare terechtzitting uitgesproken; partijen worden daartoe opgeroepen. 2. Nadat de minuut van het arrest is ondertekend door de president, de rechters die aan de beraadslaging hebben deelgenomen en de griffier, wordt het van het zegel van het Hof van Justitie van de Europese Unie voorzien en ter griffie gedeponeerd; een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift wordt aan elk van de partijen betekend en, in voorkomend geval aan de verwijzende rechter en aan de belanghebbenden. 3. De griffier en de president tekenen op de minuut van het arrest de dag van de uitspraak aan.

Artikel 83 Inhoud van de beschikking 1. De beschikking bevat: a) de vermelding dat zij door het Hof of door de president is gegeven, naargelang het geval; b) de datum waarop zij is vastgesteld; c) de vermelding van de rechtsgrondslag waarop zij is gebaseerd; d) de namen van de president en, in voorkomend geval, de rechters die aan de beraadslaging hebben deelgenomen, met vermelding van de rechter-rapporteur; e) de naam van de griffier; f) de vermelding van de partijen of de partijen in het hoofdgeding; g) de namen van hun vertegenwoordigers; h) het dictum, de beslissing ten aanzien van de proceskosten daar in voorkomend geval onder begrepen. 2. Wanneer dit Reglement bepaalt dat een beschikking met redenen moet worden omkleed, bevat die beschikking bovendien: a) bij rechtstreekse beroepen, de conclusies van de partijen; b) een summier overzicht van de feiten; c) een summier overzicht van de processtukken; d) de rechtsoverwegingen.

Artikel 84 Ondertekening en betekening van een beschikking Nadat de minuut van de beschikking is ondertekend door de president en de griffier, wordt zij van het zegel voorzien en ter griffie gedeponeerd; een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift wordt aan elk van de partijen betekend en, in voorkomend geval aan de verwijzende rechte en aan de belanghebbenden.

Artikel 85 Verbindende kracht van de arresten en beschikkingen 1. Het arrest heeft verbindende kracht vanaf de datum van uitspraak. 2. De beschikking heeft verbindende kracht vanaf de datum van de betekening ervan.

Artikel 86 Bericht Van de datum en het dictum van de arresten en beschikkingen van het Hof die een eindbeslissing omvatten, wordt mededeling gedaan in het EER-deel van en het EER-supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 87 Rectificatie van de arresten en beschikkingen 1. Onverminderd de bepalingen over de interpretatie van arresten, kan het Hof, hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek van een van de partijen of belanghebbenden, binnen twee weken te rekenen vanaf de uitspraak van het arrest of de betekening van de beschikking, schrijf- en rekenfouten of kennelijke onnauwkeurigheden die in de arresten en de beschikkingen voorkomen, rectificeren. 2. De verzoeken en beroepen tot rectificatie worden toegewezen aan de rechter-rapporteur die is belast met de zaak waarop het verzoek of het beroep betrekking heeft. De president treft de noodzakelijke maatregelen om een andere rechter aan te wijzen in geval van verhindering van een rechter-rapporteur. 3. Wanneer het verzoek tot rectificatie betrekking heeft op het dictum of een van de rechtsoverwegingen ter ondersteuning van het dictum, kunnen partijen, daarover naar behoren in kennis gesteld door de griffier, binnen een door de president gestelde termijn schriftelijke opmerkingen indienen. 4. Het Hof beslist in raadkamer. 5. De minuut van de beschikking waarbij de rectificatie wordt gelast, wordt aan de minuut van de gerectificeerde beslissing gehecht. In margine van de minuut van de gerectificeerde beslissing wordt van deze beschikking aantekening gedaan.

TITEL III

ADVIESPROCEDURE

HOOFDSTUK 1

Algemene bepalingen

Artikel 88 Inhoud van het verzoek om een advies 1. Het verzoek om een advies gaat vergezeld van een summiere samenvatting van de zaak voor de nationale rechter, met inbegrip van een beschrijving van de feiten in de zaak en een uiteenzetting van de betrokken bepalingen van het nationale recht en, in voorkomend geval, de relevante nationale rechtspraak die noodzakelijk is voor het Hof om de vraag te beoordelen waarop een antwoord wordt gevraagd. 2. Het verzoek gaat vergezeld van een uiteenzetting van de redenen die de verwijzende rechter ertoe hebben gebracht om een advies te verzoeken, alsook het verband tussen de bepalingen van het EER-recht en de op het hoofdgeding toepasselijke nationale wettelijke regeling.

Artikel 89 Anonimiteit 1. Indien de verwijzende rechter anonimiteit heeft toegekend, eerbiedigt het Hof deze anonimiteit in het kader van de bij hem aanhangige procedure. 2. Op verzoek van de verwijzende rechter, op naar behoren met redenen omkleed verzoek van een van de partijen in het hoofdgeding of ambtshalve, kan de president bovendien, wanneer hij dit noodzakelijk acht en na de rechter-rapporteur te hebben gehoord, overgaan tot anonimisering van een of meerdere personen of entiteiten die bij het geding betrokken zijn.

Artikel 90 Deelname aan adviesprocedures 1. Binnen twee maanden na de kennisgeving door de griffier uit hoofde van artikel 37, kunnen de partijen in het hoofdgeding en de belanghebbenden memories of schriftelijke opmerkingen indienen bij het Hof. 2. Dat niet aan de schriftelijke behandeling is deelgenomen, staat niet eraan in de weg dat aan de mondelinge behandeling wordt deelgenomen.

Artikel 91 Partijen in het hoofdgeding 1. De partijen in het hoofdgeding zijn degenen die de verwijzende rechter overeenkomstig het nationale procesrecht als zodanig heeft aangeduid. 2. Indien deze rechter het Hof te kennen geeft dat een nieuwe partij tot het hoofdgeding is toegelaten terwijl de procedure bij het Hof reeds aanhangig is, aanvaardt deze partij de procedure in de stand waarin deze zich bevindt op het moment van deze kennisgeving. Aan deze partij worden alle processtukken meegedeeld die reeds aan de partijen in het hoofdgeding en aan de belanghebbenden zijn betekend. 3. Wat de vertegenwoordiging en het verschijnen van partijen in het hoofdgeding betreft, houdt het Hof rekening met de procedurevoorschriften die van kracht zijn bij de rechterlijke instantie die het verzoek heeft ingediend. In geval van twijfel over de mogelijkheid van een persoon om een partij in het hoofdgeding naar nationaal recht te vertegenwoordigen, kan het Hof bij de verwijzende rechter inlichtingen over de toepasselijke procedurevoorschriften inwinnen.

Artikel 92 Vertaling en betekening van het verzoek om een advies Uit hoofde van artikel 37 worden verzoeken om een advies in de oorspronkelijke versie betekend, vergezeld van een Engelse vertaling.

Artikel 93 Antwoord bij met redenen omklede beschikking Wanneer een ter advies aan het Hof voorgelegde vraag kennelijk identiek is aan een vraag waarover het Hof reeds uitspraak heeft gedaan of een advies heeft gegeven, kan het Hof in elke stand van het geding, op voorstel van de rechter-rapporteur, nadat het de verwijzende rechter op grond van artikel 95 om verduidelijking heeft gevraagd en de opmerkingen van de partijen in het hoofdgeding en de belanghebbenden heeft gehoord, beslissen om bij met redenen omklede beschikking uitspraak te doen onder verwijzing naar zijn eerdere arrest of advies.

Artikel 94 Adiëring van het Hof 1. Een verzoek om een advies blijft bij het Hof aanhangig zolang de rechterlijke instantie die het Hof heeft aangezocht, dit verzoek niet heeft ingetrokken. De intrekking van een verzoek kan in aanmerking worden genomen tot aan de betekening van de datum van de uitspraak van het arrest aan de belanghebbenden. 2. Het Hof kan evenwel in elke stand van het geding vaststellen dat de voorwaarden voor zijn bevoegdheid niet langer vervuld zijn.

Artikel 95 Verzoek om verduidelijkingen 1. Onverminderd de maatregelen tot organisatie van de procesgang en de maatregelen van instructie bedoeld in dit Reglement, kan het Hof de verwijzende rechter verzoeken om verduidelijkingen binnen de termijn die het daartoe stelt. 2. Het antwoord van de verwijzende rechter op dit verzoek wordt aan de partijen in het hoofdgeding en de belanghebbenden betekend.

Artikel 96 Kosten van de adviesprocedure De verwijzende rechter beslist over de kosten van de adviesprocedure.

Artikel 97 Uitlegging van adviezen 1. Artikel 138 betreffende de uitlegging van arresten en beschikkingen, is niet van toepassing op de beslissingen die in antwoord op een verzoek om een advies worden gegeven. 2. De nationale rechterlijke instanties moeten beoordelen of zij zich voldoende voorgelicht achten door een advies, dan wel of zij het nodig achten opnieuw een verzoek in te dienen bij het Hof.

HOOFDSTUK 2

Versnelde procedure

Artikel 98 Versnelde procedure 1. Op verzoek van de nationale rechter of, bij uitzondering, ambtshalve, kan de president, de rechter-rapporteur gehoord, beslissen een verzoek om een advies te behandelen volgens een versnelde procedure die afwijkt van de bepalingen van dit Reglement, wanneer uit de aangevoerde omstandigheden blijkt dat over de aan het Hof gestelde vraag met spoed uitspraak moet worden gedaan. 2. In dat geval kan de president onmiddellijk de datum van de pleitzitting bepalen, die aan de partijen in het hoofdgeding en de belanghebbenden wordt medegedeeld bij de betekening van het verzoek om een advies. 3. De partijen in het hoofdgeding en de belanghebbenden kunnen binnen een door de president te bepalen termijn, die niet minder dan 15 dagen mag bedragen, memories of schriftelijke opmerkingen indienen. De president kan hen uitnodigen, zich in hun memories of schriftelijke opmerkingen te beperken tot de door de voorgelegde vraag opgeworpen wezenlijke rechtspunten. 4. De eventuele memories of schriftelijke opmerkingen worden voor de pleitzitting aan de partijen in het hoofdgeding en de belanghebbenden toegezonden. 5. De president kan beslissen af te zien van het rapport ter terechtzitting of af te zien van de vertaling van het rapport ter terechtzitting.

Artikel 99 Neerlegging en betekening van processtukken 1. Artikel 54 is van toepassing op de neerlegging van processtukken. In afwijking van artikel 54, lid 7, wordt de dag waarop een afschrift van het ondertekende origineel van een memorie of schriftelijke opmerkingen, tezamen met de in artikel 54, lid 5, bedoelde staat van stukken en bescheiden door middel van enig technisch communicatiemiddel waarover het Hof beschikt, ter griffie binnenkomt, voor de naleving van de procestermijnen geacht de dag van indiening te zijn, mits het ondertekende origineel van de memorie of schriftelijke opmerkingen, vergezeld van de bijlagen en afschriften bedoeld in artikel 54, lid 3, uiterlijk vijf dagen later ter griffie wordt neergelegd. 2. De betekeningen en mededelingen waarin artikel 98 voorziet, kunnen worden verricht door toezending van een afschrift van het document met enig technisch communicatiemiddel waarover het Hof en de geadresseerde beschikken.

TITEL IV

RECHTSTREEKSE BEROEPEN

HOOFDSTUK 1

Vertegenwoordiging van partijen

Artikel 100 Verplichte vertegenwoordiging 1. De partijen kunnen slechts door hun gemachtigde of advocaat worden vertegenwoordigd. 2. De gemachtigden en advocaten zijn gehouden ter griffie een officiële verklaring of een machtiging neer te leggen die is afgegeven door de partij die zij vertegenwoordigen. 3. De advocaat die een partij bijstaat of vertegenwoordigt is voorts gehouden ter griffie een legitimatiebewijs neer te leggen waaruit blijkt dat hij tot de uitoefening van zijn beroep is toegelaten bij een rechterlijke instantie van een EFTA-Staat of van een EU-lidstaat.

HOOFDSTUK 2

Van de schriftelijke behandeling

Artikel 101 Inhoud van het verzoekschrift 1. Het in artikel 19 van het Statuut bedoelde verzoekschrift bevat: a) de naam en de woonplaats van de verzoeker; b) de aanduiding van de partij tegen wie het verzoekschrift is gericht; c) het voorwerp van het geschil, de aangevoerde middelen en argumenten alsmede een summiere uiteenzetting van die middelen; d) de conclusies van de verzoeker; e) zo nodig, het bewijs en de bewijsaanbiedingen. 2. Indien de verzoeker een privaatrechtelijke rechtspersoon is, voegt hij aan het verzoekschrift toe: a) zijn statuten, of een recent uittreksel uit het handelsregister of een recent uittreksel uit het verenigingenregister, of enig ander bewijs van zijn bestaan rechtens; b) het bewijs, dat de aan de advocaat gegeven volmacht op regelmatige wijze werd verstrekt door een daartoe gerechtigd vertegenwoordiger.

Artikel 102 Inlichtingen over de betekeningen 1. Het verzoekschrift bevat ten behoeve van de procedure een domiciliekeuze. Het bevat de naam van de persoon die gemachtigd is en zich verbonden heeft tot het in ontvangst nemen van alle te betekenen stukken. 2. Naast of in plaats van de in lid 1 bedoelde domiciliekeuze kan in het verzoekschrift worden vermeld dat de advocaat of gemachtigde ermee instemt dat betekeningen aan hem plaatsvinden via e-EFTACourt of met enig ander technisch communicatiemiddel. 3. Indien het verzoekschrift niet aan de in de leden 1 en 2 bedoelde voorwaarden beantwoordt en zolang dit verzuim niet is hersteld, geschieden alle betekeningen ten behoeve van de procedure aan de betrokken partij per aangetekende post aan het adres van haar gemachtigde of advocaat. In afwijking van artikel 38 wordt de regelmatige betekening dan geacht plaats te vinden door bezorging van de aangetekende zending op het postkantoor van de plaats waar het Hof is gevestigd.

Artikel 103 Bijlagen bij het verzoekschrift 1. Bij het verzoekschrift worden in voorkomend geval de stukken bedoeld in artikel 19, tweede alinea, van het Statuut gevoegd. 2. In de in artikel 37 van de Toezichtovereenkomst bedoelde omstandigheden, gaat het verzoekschrift vergezeld van bewijsstukken van de datum waarop de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA overeenkomstig dat artikel verzocht werd te handelen.

Artikel 104 Aanpassing van het verzoekschrift 1. Wanneer een besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA waarvan om nietigverklaring wordt verzocht, door een ander besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA met hetzelfde voorwerp wordt vervangen of gewijzigd, kan de verzoeker vóór de sluiting van de mondelinge behandeling of vóór de beslissing van het Hof om zonder mondelinge behandeling uitspraak te doen, het verzoekschrift aanpassen om met dit nieuwe gegeven rekening te houden. 2. De aanpassing van het verzoekschrift moet bij afzonderlijke akte worden gedaan vóór het verstrijken van de termijn bedoeld in artikel 36, derde alinea, van de Toezichtovereenkomst waarbinnen kan worden verzocht om de nietigverklaring van het besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA dat de aanpassing van het verzoekschrift rechtvaardigt. 3. De memorie houdende aanpassing bevat: a) de aangepaste conclusies; b) zo nodig, de aangepaste middelen en argumenten; c) zo nodig, het bewijs en de bewijsaanbiedingen ter zake van de aanpassing van de conclusies. 4. De memorie houdende aanpassing gaat vergezeld van het besluit van de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA dat de aanpassing van het verzoekschrift rechtvaardigt. Indien dat besluit niet is overgelegd, stelt de griffier de verzoeker een redelijke termijn om deze over te leggen. Indien dit verzuim niet binnen de gestelde termijn wordt hersteld, beslist het Hof of het niet in acht nemen van dit vereiste tot de formele niet-ontvankelijkheid van de memorie houdende aanpassing van het verzoekschrift leidt. 5. Onverminderd de door het Hof te nemen beslissing ten aanzien van de ontvankelijkheid van de memorie houdende aanpassing van het verzoekschrift, bepaalt de president voor de verweerder een termijn waarbinnen hij op de memorie houdende aanpassing kan antwoorden. 6. De president bepaalt, zo nodig, voor de interveniënten een termijn waarbinnen zij hun memories in interventie kunnen aanvullen in het licht van de memorie houdende aanpassing van het verzoekschrift en de memorie van antwoord. Te dien einde worden deze memories gelijktijdig aan de interveniënten betekend.

Artikel 105 Niet-overlegging van de nodige stukken Indien de in artikel 100, artikel 101, lid 2, en artikel 103 bedoelde stukken niet zijn neergelegd, stelt de griffier de betrokken partij een redelijke termijn om deze over te leggen. Indien de betrokken partij deze stukken niet binnen de gestelde termijn overlegt, beslist het Hof, de rechter-rapporteur gehoord, of het niet in acht nemen van deze formaliteit tot de formele niet-ontvankelijkheid van het verzoekschrift of van de memorie leidt.

Artikel 106 Betekening van het verzoekschrift 1. Het verzoekschrift wordt aan de verweerder betekend door toezending per aangetekende post met bericht van ontvangst van een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift van het verzoekschrift, of door terhandstelling van dit afschrift tegen ontvangstbewijs. Wanneer de verweerder er op voorhand mee heeft ingestemd dat verzoekschriften hem via e-EFTACourt of door middel van enig ander technisch communicatiemiddel worden toegezonden, geschiedt de betekening van het verzoekschrift langs die weg. 2. In de gevallen bedoeld in artikel 105 vindt de betekening plaats zodra de verzuimen zijn hersteld of zodra het Hof het verzoekschrift, gelet op de voorwaarden in artikel 100, artikel 101, lid 2, en artikel 103, ontvankelijk heeft geoordeeld.

Artikel 107 Verweerschrift 1. Binnen twee maanden na de betekening van het verzoekschrift dient de verweerder een verweerschrift in. Deze memorie bevat: a) de naam en de woonplaats van de verweerder; b) de aangevoerde middelen en argumenten; c) de conclusies van de verweerder; d) zo nodig, het bewijs en de bewijsaanbiedingen. 2. Artikel 102 van dit Reglement is van overeenkomstige toepassing op het verweerschrift. 3. Bij wijze van uitzondering kan de president de in lid 1 bedoelde termijn op met redenen omkleed verzoek van de verweerder verlengen.

Artikel 108 Repliek en dupliek 1. Het verzoekschrift en het verweerschrift kunnen worden aangevuld met een repliek van de verzoeker en, in voorkomend geval, een dupliek van de verweerder. 2. De president bepaalt de termijn waarbinnen deze memories worden overgelegd. Hij kan preciseren op welke punten deze repliek of deze dupliek betrekking zou moeten hebben.

Artikel 109 Procedure van hoor en wederhoor 1. Onverminderd het bepaalde in artikel 46, lid 2, artikel 59, artikel 60 en artikel 115, lid 1, houdt het Hof enkel rekening met documenten of stukken waarvan de advocaten en gemachtigden van de partijen kennis hebben kunnen nemen en waarover zij zich hebben kunnen uitspreken. 2. Onverminderd het bepaalde in artikel 42, lid 3, en artikel 111 kan het Hof elk document of stuk afwijzen dat is ingediend na afsluiting van de mondelinge behandeling.

HOOFDSTUK 3

Middelen en bewijs

Artikel 110 Nieuwe middelen 1. Nieuwe middelen mogen in de loop van het geding niet worden voorgedragen, tenzij zij steunen op gegevens, hetzij rechtens of feitelijk, waarvan eerst in de loop van de behandeling is gebleken. 2. Onverminderd de beslissing die over de ontvankelijkheid van een middel moet worden genomen, kan de president op voorstel van de rechter-rapporteur, aan de andere partij een termijn voor antwoord stellen. 3. De beslissing over de ontvankelijkheid van het middel wordt aangehouden tot het eindarrest.

Artikel 111 Bewijs of bewijsaanbiedingen 1. Het bewijs en de bewijsaanbiedingen worden overgelegd in het kader van de eerste memoriewisseling. Partijen kunnen in de repliek en in de dupliek nog bewijs aanbieden of overleggen om hun stellingen nader te bewijzen. Enige vertraging waarmee zodanig bewijs wordt ingediend of dit bewijsaanbod wordt gedaan, moet worden gemotiveerd. 2. Bij wijze van uitzondering kunnen partijen nog bewijs aanbieden of overleggen om hun stellingen nader te bewijzen nadat de schriftelijke behandeling is afgesloten. Enige vertraging waarmee zodanig bewijs wordt ingediend of dit bewijsaanbod wordt gedaan, moet worden gemotiveerd. De president kan op voorstel van de rechter-rapporteur aan de andere partij een termijn voor het innemen van een standpunt ten aanzien van dit bewijs stellen.

HOOFDSTUK 4

Interventie

Artikel 112 Doel en gevolgen van de interventie 1. De interventie mag geen ander doel dienen dan de conclusies van een van de partijen geheel of ten dele te ondersteunen. Zij kent niet het recht toe om te verzoeken een pleitzitting te houden. 2. De interventie is ondergeschikt aan het hoofdgeding. Zij raakt zonder voorwerp wanneer de zaak in het register van het Hof wordt doorgehaald, na afstand van instantie of een tussen partijen overeengekomen schikking, of bij niet-ontvankelijkverklaring van het verzoekschrift. 3. De interveniënt aanvaardt het geding in de stand waarin het zich bevindt ten tijde van zijn interventie.

Artikel 113 Verzoek tot interventie 1. Het verzoek tot interventie moet worden gedaan binnen zes weken na de publicatie van de mededeling bedoeld in artikel 15, lid 5. 2. Een verzoek tot interventie dat wordt ingediend na het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn, maar vóór de beslissing om de mondelinge behandeling te openen als bedoeld in artikel 69, kan in behandeling worden genomen. Indien de president de interventie toestaat, kan de interveniënt zijn opmerkingen maken tijdens de pleitzitting, indien deze plaatsvindt. 3. Het verzoek tot interventie bevat: a) de aanduiding van de zaak; b) de aanduiding van de hoofdpartijen; c) de naam en het adres van de interveniënt; d) de conclusies ter ondersteuning waarvan de interveniënt wenst te interveniëren; e) de uiteenzetting van de omstandigheden waaruit het recht om de interveniëren blijkt, wanneer het verzoek krachtens artikel 36, tweede alinea, van het Statuut wordt gedaan. 4. De interveniënt wordt vertegenwoordigd volgens het bepaalde in artikel 17 van het Statuut. 5. Artikel 100, artikel 101, lid 2, artikel 102, artikel 103 en artikel 105 worden geschrapt.

Artikel 114 Beslissing op het verzoek tot interventie 1. Het verzoek tot interventie wordt aan de hoofdpartijen betekend. Alvorens op het verzoek te beslissen, stelt de president partijen in de gelegenheid opmerkingen te maken. De president beslist of deze opmerkingen schriftelijk of mondeling moeten worden gemaakt. 2. De president beslist bij beschikking dan wel verwijst het verzoek tot interventie naar het Hof.

Artikel 115 Indiening van memories in interventie 1. Wanneer een interventie waarvoor het verzoek is ingediend binnen een termijn van zes weken zoals voorgeschreven bij artikel 113, lid 1, wordt toegelaten, worden de interveniënt alle aan de partijen betekende processtukken meegedeeld, indien deze laatste niet binnen tien dagen na de in het artikel 114, lid 1, bedoelde betekening opmerkingen naar aanleiding van het verzoek tot interventie hebben ingediend of niet binnen diezelfde termijn hebben gewezen op geheime of vertrouwelijke stukken of bescheiden waarvan de mededeling aan de interveniënt hun schade zou berokkenen. 2. De interveniënt kan binnen een maand na de mededeling van de processtukken als bedoeld in lid 1 een memorie in interventie indienen. Deze termijn kan op naar behoren met redenen omkleed verzoek van de interveniënt door de president worden verlengd. 3. De memorie in interventie bevat: a) de conclusies van de interveniënt, strekkende tot gehele of gedeeltelijke ondersteuning van de conclusies van een van de partijen; b) de door de interveniënt aangevoerde middelen en argumenten; c) zo nodig, het bewijs of de bewijsaanbiedingen. 4. Na de indiening van de memorie in interventie bepaalt de president in voorkomend geval een termijn waarbinnen de partijen op die memorie kunnen antwoorden. 5. Indien het verzoek tot interventie wordt gedaan na afloop van de in artikel 113, lid 1, bedoelde termijn van zes weken, worden aan de interveniënt alle aan de partijen betekende processtukken zoals bedoeld in lid 1 of het rapport ter terechtzitting meegedeeld en kan hij zijn opmerkingen ter terechtzitting maken tijdens de mondelinge behandeling.

HOOFDSTUK 5

Versnelde procedure

Artikel 116 Versnelde procedure 1. De president kan, op verzoek van een van de partijen of ambtshalve, wegens de bijzondere spoedeisendheid en de omstandigheden van de zaak en de partijen en de rechter-rapporteur gehoord, beslissen volgens een versnelde procedure uitspraak te doen. 2. Het verzoek om een zaak volgens een versnelde procedure te behandelen, moet bij afzonderlijke akte worden ingediend op het tijdstip van neerlegging van het verzoekschrift, respectievelijk het verweerschrift. In dat verzoek kan worden aangegeven dat bepaalde middelen of argumenten of bepaalde passages van het verzoekschrift of van het verweerschrift slechts zijn aangevoerd voor het geval niet volgens een versnelde procedure uitspraak zou worden gedaan, in het bijzonder door bij het verzoek een samengevatte versie van het verzoekschrift te voegen, alsmede een staat van bijlagen en de bijlagen die enkel in aanmerking moeten worden genomen wanneer volgens een versnelde procedure uitspraak zou worden gedaan.

Artikel 117 SCHRIFTELIJKE BEHANDELING 1. Wanneer volgens een versnelde procedure uitspraak moet worden gedaan, is de termijn voor de neerlegging van een verweerschrift in afwijking van artikel 107, lid 1, een maand na de betekening van de beslissing van de president om de versnelde procedure toe te laten. 2. In geval van toepassing van een versnelde procedure kunnen het verzoekschrift en het verweerschrift slechts door een repliek en een dupliek worden aangevuld indien de president dit noodzakelijk oordeelt. 3. De belanghebbenden kunnen binnen een door de president te bepalen termijn, die niet minder dan 15 dagen mag bedragen, memories of schriftelijke opmerkingen indienen. De president kan hen uitnodigen, zich in hun memories of schriftelijke opmerkingen te beperken tot de door de hoofdpartijen opgeworpen wezenlijke rechtspunten. 4. Aan de beslissing van het Hof om volgens een versnelde procedure uitspraak te doen, kunnen voorwaarden worden verbonden betreffende de omvang en de indiening van de memories van de partijen, het verdere verloop van de procedure of de middelen en argumenten waarover het Hof uitspraak zal moeten doen. 5. De president kan beslissen af te zien van het rapport ter terechtzitting. 6. Artikel 54 is van toepassing op de neerlegging van processtukken. In afwijking van artikel 54, lid 7, wordt de dag waarop een afschrift van het ondertekende origineel van een processtuk tezamen met de in artikel 54, lid 5, bedoelde staat van stukken en bescheiden door middel van enig ander technisch communicatiemiddel waarover het Hof beschikt, ter griffie binnenkomt, voor de naleving van de procestermijnen in aanmerking genomen, mits het ondertekende origineel van het stuk, vergezeld van de bijlagen en afschriften bedoeld in artikel 54, lid 3, uiterlijk vijf dagen later ter griffie wordt neergelegd. 7. Indien een van de partijen zich niet aan een van de voorwaarden in lid 4 houdt, kan de beslissing om volgens een versnelde procedure uitspraak te doen, worden herroepen. De procedure verloopt dan volgens de gewone procedure.

Artikel 118 Interventie in de versnelde procedure 1. Onverminderd de bepalingen in hoofdstuk 4 van deze titel moet het verzoek tot interventie worden gedaan binnen drie weken na de publicatie van de mededeling bedoeld in artikel 15, lid 5. De interveniënt kan binnen een door de president te bepalen termijn die niet minder dan 15 dagen mag bedragen, een memorie in interventie indienen. 2. Nadat de memorie in interventie is neergelegd, stelt de president de partijen in de gelegenheid tijdens de mondelinge behandeling op die memorie te antwoorden.

Artikel 119 Mondelinge behandeling 1. Terstond na de indiening van het verweerschrift stelt de president de datum van de pleitzitting vast, die aanstonds aan partijen wordt medegedeeld. De president kan de terechtzitting verdagen wanneer tot maatregelen van instructie moet worden overgegaan of wanneer maatregelen tot organisatie van de procesgang noodzakelijk zijn. 2. Onverminderd het bepaalde in de artikelen 110 en 111, kunnen partijen in de loop van de mondelinge behandeling hun betoog aanvullen en bewijsaanbiedingen doen of bewijs overleggen. Zij motiveren de vertraging waarmee zij dit doen.

HOOFDSTUK 6

Proceskosten en gerechtskosten

Artikel 120 Beslissing ten aanzien van de proceskosten Ten aanzien van de proceskosten wordt beslist in het arrest of de beschikking waardoor een einde komt aan het geding.

Artikel 121 Algemene regels over de verdeling van de proceskosten 1. Voor zover dit is gevorderd, wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten verwezen. Indien meer partijen in het ongelijk zijn gesteld, bepaalt het Hof het door elk van hen te dragen deel van de proceskosten. 2. Het Hof kan de proceskosten over de partijen verdelen of beslissen dat elke partij haar eigen kosten zal dragen, indien zij onderscheidenlijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld, en voorts wegens bijzondere redenen. Indien dit gelet op de omstandigheden van de zaak gerechtvaardigd voorkomt, kan het Hof beslissen dat een partij naast in haar eigen kosten ook in een deel van de kosten van de andere partij wordt verwezen. 3. Het Hof kan, wanneer de billijkheid dit vergt, beslissen dat een in het ongelijk gestelde partij, behalve in haar eigen kosten, slechts ten dele wordt verwezen in de kosten van de andere partij of daarin zelfs niet moet worden verwezen. 4. Het Hof kan een partij, ook wanneer zij in het gelijk wordt gesteld, ten dele of zelfs volledig in de kosten verwijzen, indien dit gerechtvaardigd lijkt wegens haar houding, da