BESLUIT VAN DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA Nr. 54/96/COL van 15 mei 1996 inzake de negende wijziging van de formele en materiële regels op het gebied van overheidssteun

DE TOEZICHTHOUDENDE AUTORITEIT VAN DE EVA,

heeft de formele en materiële regels op het gebied van overheidssteun (1), welke op 19 januari 1994 zijn goedgekeurd (2) en laatstelijk gewijzigd door besluit nr. 53/96/COL (3), als volgt gewijzigd:

1. Hoofdstuk 12 van de richtsnoeren inzake overheidssteun wordt vervangen door:

"12. DE DE MINIMIS-REGEL EN DE TOEPASSING ERVAN (1)

12.1. De de minimis-regel

(1) De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA neemt aan dat steun onder een bepaald bedrag geen merkbaar effect heeft op het handelsverkeer en de mededinging tussen de overeenkomstsluitende partijen. Derhalve is artikel 61, lid 1, van de EER-Overeenkomst niet van toepassing en is geen aanmelding vereist voor het uitkeren van steun zoals hieronder gedefinieerd.

(2) Individuele gevallen van steunverlening aan een willekeurige onderneming tot een bedrag van 100 000 ecu, alsmede regelingen waarbij de steun die een bepaalde onderneming over een periode van drie jaar mag ontvangen, beperkt is tot dat bedrag, hoeven niet te worden aangemeld krachtens artikel 1, lid 3, van Protocol 3 bij de Toezichtovereenkomst, mits de onderstaande voorwaarden worden nageleefd.

(3) De periode van drie jaar ten aanzien waarvan het maximum van toepassing is, gaat in op de dag waarop de onderneming voor het eerst steun werd verleend krachtens de de minimis-regel.

(4) Het plafond voor de minimis-steun geldt voor alle vormen van overheidssteun die als de minimis-steun kan worden aangemerkt, en doet niet af aan de mogelijkheid voor de begunstigde om andere steun te ontvangen uit hoofde van door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA goedgekeurde regelingen.

(5) Het plafond geldt voor alle steun die door nationale, regionale en plaatselijke overheden wordt toegekend en voor alle categorieën steun, in welke vorm en met welk doel dan ook verleend, met uitzondering van steun voor de uitvoer, welke van de toepassing van de de minimis-regel is uitgesloten (2).

(6) Hoewel de de minimis-regel in de eerste plaats voor het MKB bedoeld is, is hij van toepassing op elke begunstigde onderneming, ongeacht de omvang ervan. Hij geldt evenwel niet voor de staalindustrie die onder het EGKS-Verdrag valt, noch voor de scheepsbouw of de vervoersector.

12.2. Beginselen voor het berekenen van het in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent van de minimis-steun

(1) Het bij de de minimis-regel vastgelegde maximum wordt weergegeven in de vorm van een in contante waarde uitgedrukte subsidie van 100 000 ecu. In gevallen waarin bijstand wordt verleend in een andere vorm dan als subsidie, moet deze voor de toepassing van de de minimis-limiet worden omgezet in zijn in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent. De meest voorkomende andere vormen waarin steun met een lage contante waarde wordt verstrekt, zijn zachte leningen, belastingfaciliteiten en leninggaranties. De omzetting van deze vormen van steun in contant subsidie-equivalent dient als volgt te geschieden.

(2) Het in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent dient bruto te worden berekend, dat wil zeggen vóór belasting indien de subsidie belastbaar is. Indien de subsidie niet belastbaar is, hetgeen het geval is bij sommige belastingfaciliteiten, dient het nominale bedrag van de subsidie, dat bruto en netto hetzelfde is, in aanmerking te worden genomen.

(3) Alle in de toekomst te ontvangen steun dient te worden herleid tot de contante waarde. Als disconteringspercentage moet het referentietarief worden gebruikt dat van toepassing is op het tijdstip waarop de steun wordt verleend. In contante waarde uitgedrukte subsidies dienen echter als een bedrag ineens te worden gezien, zelfs indien ze in termijnen worden betaald.

(4) Het in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent van een zachte lening in een zeker jaar is het verschil tussen het bij toepassing van het referentietarief verschuldigde rentebedrag en de daadwerkelijk betaalde rente. Alle rente die bespaard wordt tot de lening volledig is terugbetaald, dient te worden omgerekend tot haar waarde ten tijde van de toekenning ervan en bij elkaar te worden opgeteld. In punt 12.4 wordt een voorbeeld gegeven van de manier waarop het contante subsidie-equivalent van een zachte lening dient te worden berekend.

(5) Het in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent van een belastingfaciliteit is de belastingbesparing in het betrokken jaar. Ook hier moeten de toekomstige belastingbesparingen tegen de referentierente worden omgerekend tot hun huidige waarde.

(6) Voor kredietgaranties kan het in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent in een bepaald jaar worden berekend,

- hetzij op dezelfde wijze als het contante subsidie-equivalent van een zachte lening, met aftrek van de betaalde premies, waarbij de rentesubsidie het verschil is tussen de referentierente en het dank zij de overheidsgarantie verkregen rentepercentage (wanneer het risico van wanbetaling bijzonder hoog is, bij voorbeeld door de slechte financiële positie of de beperkte kredietwaardigheid van de begunstigde, door onvoldoende zekerheidsstelling of als gevolg van de voorwaarden van de garantie zelf, moet het gebruik van deze optie worden beoordeeld in het licht van andere ter zake doende regels die op dergelijke situaties van toepassing zijn),

- hetzij als het verschil tussen a) de gegarandeerde uitstaande som, vermenigvuldigd met de risicofactor (waarschijnlijkheid van wanbetaling) en b) eventueel betaalde premies d.w.z.:

(gegarandeerde som × risico) - premies.

Bij de risicofactor telt de ervaring met wanprestatie mee bij leningen die onder soortgelijke omstandigheden zijn toegekend (bedrijfstak, grootte van het bedrijf, niveau van algemene economische bedrijvigheid). Verrekening tot de contante waarde dient op bovengenoemde wijze plaats te vinden.

12.3. Toezicht op de de minimis-regel door de EVA-Staten

(1) De Toezichthoudende Autoriteit van de EVA moet zich ervan vergewissen dat de EVA-Staten hun ondernemingen geen steun verlenen die onverenigbaar is met de werking van de EER-Overeenkomst (3). De EVA-Staten zijn gehouden de uitvoering van deze taak te vergemakkelijken door een controlemechanisme in te stellen om ervoor te zorgen dat bij cumulatie van steun aan een zelfde begunstigde uit hoofde van verschillende steunregelingen die onder de de minimis-regel vallen, het totaalbedrag van dit soort steun niet hoger is dan 100 000 ecu over een periode van drie jaar. Met name dienen de verlening van de minimis-steun of de bepalingen van een regeling waarbij dit soort steun wordt verleend, vergezeld te gaan van de uitdrukkelijke voorwaarde dat als gevolg van eventuele aanvullende steun die een zelfde bedrijf uit hoofde van de de minimis-regel ontvangt, de totale som die het bedrijf aan de minimis-steun ontvangt niet boven de limiet van 100 000 ecu over een periode van drie jaar mag stijgen. Dit mechanisme moet de EVA-Staten eveneens in staat stellen de vragen te beantwoorden die de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA hun eventueel zou willen stellen.

12.4. Berekening van het in contante waarde uitgedrukte subsidie-equivalent van een zachte lening

(1) Hierna wordt een voorbeeld gegeven van de wijze waarop het subsidie-equivalent van een zachte lening kan worden berekend.

(2) Een overheidsinstantie verbindt zich ertoe een rentesubsidie te betalen voor een lening van 500 000 ecu met een looptijd van tien jaar om de rentevoet voor de leningnemer op 6 % te kunnen handhaven. De officiële referentierente die door de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA voor het betrokken land is vastgesteld, bedraagt 8 %. Voor de berekening van het contante subsidie-equivalent van de subsidie gedurende de hele looptijd van de lening mag worden aangenomen dat de referentierente constant blijft tijdens deze periode. Het in contante waarde uitgedrukte equivalent van de subsidie hangt mede af van de omstandigheid of er al dan niet een aflossingsvrije periode voor de terugbetaling van de hoofdsom wordt toegestaan.

12.4.1. Zonder aflossingsvrije periode

(1) De lening wordt vanaf het eerste jaar lineair afgelost. Het contante subsidie-equivalent van de rentesubsidie in het eerste jaar is de hoofdsom vermenigvuldigd met de in % uitgedrukte rentesubsidie, gedeeld door de referentierente, ofwel:

1. 500 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>1,08 = 9 259 ecu.

De subsidie in het tweede tot het tiende jaar wordt op gelijkaardige wijze berekend maar tegen een samengestelde rekenrente, d.w.z.:

2. 450 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ² = 7 716 ecu

3. 400 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ³ = 6 351 ecu

4. 350 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 4 = 5 145 ecu

5. 300 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 5 = 4 083 ecu

6. 250 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 6 = 3 151 ecu

7. 200 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 7 = 2 334 ecu

8. 150 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 8 = 1 621 ecu

9. 100 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 9 = 1 000 ecu

10. 50 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 10 = 463 ecu.

(2) Het totale contante subsidie-equivalent is de som van de verdisconteerde subsidies in elk jaar, d.w.z. 41 123 ecu.

12.4.2. Met aflossingsvrije periode

(1) Er wordt van uitgegaan dat er de eerste twee jaar geen aflossingen op de hoofdsom dienen te worden verricht.

(2) De lening wordt vanaf het derde jaar lineair terugbetaald met aflossingen van 62 500 ecu. Het verdisconteerde contante subsidie-equivalent van de rentesubsidie bedraagt elk jaar:

1. 500 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) = 9 259 ecu

2. 500 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ² = 8 573 ecu

3. 500 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ³ = 7 938 ecu

4. 437 500 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 4 = 6 432 ecu

5. 375 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 5 = 5 104 ecu

6. 312 500 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 6 = 3 939 ecu

7. 250 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 7 = 2 917 ecu

8. 187 500 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 8 = 2 026 ecu

9. 125 000 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 9 = 1 251 ecu

10. 62 500 ecu × >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 10 = 579 ecu.

(3) In dit geval bedraagt het totale contante subsidie-equivalent 48 018 ecu.

(1) Dit hoofdstuk komt overeen met de mededeling van de Commissie inzake de minimis-steun (PB nr. C 68 van 6. 3. 1996, blz. 9).

(2) Onder steun voor de uitvoer wordt verstaan iedere steun die rechtstreeks verband houdt met de uitgevoerde hoeveelheden, de opzet en het functioneren van een distributienet of met de lopende uitgaven in verband met de exportactiviteit. Kosten in verband met de deelneming aan beurzen, studies en adviezen voor de introductie van een nieuw produkt of een bestaand produkt op een nieuwe markt worden daartegen niet als zodanig beschouwd.

(3) De Toezichthoudende Autoriteit behoudt zich tevens het recht voor om de nodige stappen te nemen tegen iedere steunmaatregel die voldoet aan de de minimis-regel maar in strijd is met andere bepalingen van de EER-Overeenkomst.".

2. Punt 16.2.3, onder (2), van de richtsnoeren inzake overheidssteun luidt als volgt:

"(2) De enige algemene uitzondering is steun waarvan het bedrag te gering is om een aanzienlijke invloed te hebben op de mededinging en het handelsverkeer tussen de overeenkomstsluitende partijen en welke als de minimis-steun kan worden aangemerkt (zie hoofdstuk 12 van deze richtsnoeren).".

Gedaan te Brussel, 15 mei 1996.

Voor de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA

De Voorzitter

Knut ALMESTAD

(1) Hierna "de richtsnoeren inzake overheidssteun" genoemd.

(2) PB nr. L 231 van 3. 9. 1994, blz. 1.

(3) Zie pagina 20 van het Publikatieblad.